ĐoạnPāliNguồn chuẩnEnglishTham khảoViệt hiện hànhTham khảoViệt 2026Bản của dự án
Cariyāpiṭaka
The Conduct Leading to Buddhahood
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hạnh Tạng
Akittivagga
The Chapter With Akitti
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Phẩm Akitti
Dānapāramī 9
The Perfection of Giving (9th)
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bố Thí Ba-la-mật Thứ Chín
Vessantaracariya
Vessantara’s Conduct
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hạnh Của Vessantara
“Yā me ahosi janikā,
“She who was my mother,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Người đã là mẹ sinh ra ta,
phussatī nāma khattiyā;
the aristocrat lady named Phussatī,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
là một nữ Sát-đế-lợi tên Phussatī;
Sā atītāsu jātīsu,
was Sakka’s beloved queen
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bà ấy, trong những kiếp quá khứ,
sakkassa mahesī piyā.
in past lives.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
là chánh hậu yêu quý của Sakka.
Tassā āyukkhayaṁ ñatvā,
Knowing that she was at the end of life,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Biết bà ấy đã đến lúc hết tuổi thọ,
devindo etadabravi;
the lord of gods said this:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
chúa chư thiên đã nói lời này:
‘Dadāmi te dasa vare,
‘I grant you ten favors,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Ta ban cho nàng mười ân huệ,
varabhadde yadicchasi’.
my dear, whatever favor you wish.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hỡi nàng tuyệt hảo, tùy nàng muốn’.
Evaṁ vuttā ca sā devī,
When he said this the queen
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Được nói như vậy, vị hoàng hậu ấy
sakkaṁ punidamabravi;
replied to Sakka:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
lại nói với Sakka lời này:
‘Kiṁ nu me aparādhatthi,
‘In what way am I deficient?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Phải chăng tôi có lỗi lầm nào?
kiṁ nu dessā ahaṁ tava;
How am I displeasing to you?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Phải chăng tôi bị ngài ghét bỏ?
Rammā cāvesi maṁ ṭhānā,
You send me from this lovely place,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ngài khiến tôi rời khỏi chốn đáng yêu này,
vātova dharaṇīruhaṁ’.
like the wind a feeble tree.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
như gió làm cây rời chỗ’.
Evaṁ vutto ca so sakko,
When she said this Sakka
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Được nói như vậy, Sakka ấy
puna tassidamabravi;
replied to her:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
lại nói với bà lời này:
‘Na ceva te kataṁ pāpaṁ,
‘You have done nothing wrong,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Nàng không làm điều ác nào,
na ca me tvaṁsi appiyā.
nor are you not beloved to me.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
và nàng cũng không phải người ta không thương.
Ettakaṁyeva te āyu,
But your life lasts only so long,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Tuổi thọ của nàng chỉ có chừng ấy,
cavanakālo bhavissati;
your time of death will come.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
thời điểm mệnh chung sẽ đến;
Paṭiggaṇha mayā dinne,
Accept the ten supreme favors
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hãy nhận những điều ta ban,
vare dasa varuttame’.
I offer to you.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
mười ân huệ tối thượng’.
Sakkena sā dinnavarā,
She accepted the offerings of Sakka,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Được Sakka ban cho các ân huệ,
tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā;
full of joy and happiness.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
bà vui mừng, hớn hở, hoan hỷ;
Mamaṁ abbhantaraṁ katvā,
Having conceived me,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đưa ta vào trong số ấy,
phussatī dasa vare varī.
Phussatī was blessed with the ten favors.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Phussatī đã chọn mười ân huệ.
Tato cutā sā phussatī,
Then Phussatī, having passed from there,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Từ nơi ấy mệnh chung, Phussatī ấy
khattiye upapajjatha;
was reborn as an aristocrat
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đã tái sinh vào dòng Sát-đế-lợi;
Jetuttaramhi nagare,
in the city of Jetuttara,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ở thành Jetuttara,
sañjayena samāgami.
where she married Sañjaya.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
bà kết đôi với Sañjaya.
Yadāhaṁ phussatiyā kucchiṁ,
Once I was conceived in the womb
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi ta nhập vào bụng của Phussatī,
okkanto piyamātuyā;
of my dear mother Phussatī,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
người mẹ thân yêu của ta;
Mama tejena me mātā,
because of my power,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nhờ uy lực của ta, mẹ ta
sadā dānaratā ahu.
my mother always delighted in giving.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
luôn vui thích việc bố thí.
Adhane āture jiṇṇe,
She gave to the destitute, the ailing and aging,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Với người nghèo khó, bệnh tật, già yếu,
yācake addhike jane;
to beggars, travelers, and folk,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
người cầu xin, người lữ hành, và dân chúng;
Samaṇe brāhmaṇe khīṇe,
to ascetics and brahmins, and the dispossessed,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Với sa-môn, Bà-la-môn, người suy kiệt,
deti dānaṁ akiñcane.
and to those who had nothing.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
bà bố thí cho cả những người không có gì.
Dasa māse dhārayitvāna,
Having carried me for ten months,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sau khi mang thai ta mười tháng,
karonte puraṁ padakkhiṇaṁ;
she was proceeding around the city
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
khi đang đi nhiễu quanh thành,
Vessānaṁ vīthiyā majjhe,
when Phussatī gave birth to me
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Giữa phố của người Vessa,
janesi phussatī mamaṁ.
in the middle of the peasant’s street.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Phussatī đã sinh ra ta.
Na mayhaṁ mattikaṁ nāmaṁ,
My name was not from my mother’s side,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Tên ta không đến từ phía mẹ,
napi pettikasambhavaṁ;
nor from my father’s.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng không do phía cha mà có;
Jātettha vessavīthiyā,
I was born there in the peasant’s street,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ta sinh ra nơi đây, ở phố Vessa,
tasmā vessantaro ahu.
and that’s why I’m called Vessantara.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vì thế ta là Vessantara.
Yadāhaṁ dārako homi,
When I was a boy
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi ta còn là một đứa trẻ,
jātiyā aṭṭhavassiko;
of only eight years old,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
mới được tám tuổi;
Tadā nisajja pāsāde,
sitting in the stilt longhouse,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi ấy, ngồi trong cung điện,
dānaṁ dātuṁ vicintayiṁ.
I thought of giving gifts.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ta đã nghĩ đến việc bố thí.
‘Hadayaṁ dadeyyaṁ cakkhuṁ,
‘I would give my heart and my eyes,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Ta sẽ cho tim, mắt,
maṁsampi rudhirampi ca;
my flesh and blood too.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
thịt, cả máu nữa;
Dadeyyaṁ kāyaṁ sāvetvā,
I announced that I would give my body,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ta sẽ cho thân này, sau khi đã tuyên bố,
yadi koci yācaye mamaṁ’.
if anyone asked me.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
nếu có ai xin ta’.
Sabhāvaṁ cintayantassa,
Reflecting on my state of mind,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi ta suy xét về bản tính của mình,
akampitamasaṇṭhitaṁ;
so undisturbed and steadfast,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
không lay chuyển, không xao động;
Akampi tattha pathavī,
the earth quaked there,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đất nơi ấy đã rung chuyển,
sineruvanavaṭaṁsakā.
and Mount Sineru, wreathed in forests.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
có núi Sineru và rừng cây làm vòng hoa trang sức.
Anvaddhamāse pannarase,
Every fortnight, the fifteenth,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Mỗi nửa tháng, vào ngày mười lăm,
puṇṇamāse uposathe;
and the sabbath when the moon was full,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ngày trăng tròn, ngày trai giới;
Paccayaṁ nāgamāruyha,
I mounted the tusker Paccaya
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ta cưỡi voi Paccaya
dānaṁ dātuṁ upāgamiṁ.
and went to give gifts.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đi đến để bố thí.
Kaliṅgaraṭṭhavisayā,
From the country of Kaliṅga,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Từ các xứ thuộc vùng Kaliṅga,
brāhmaṇā upagañchu maṁ;
the brahmins came to me,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
các Bà-la-môn đã đến với ta;
Ayācuṁ maṁ hatthināgaṁ,
requesting the royal elephant,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Họ xin ta con voi chúa,
dhaññaṁ maṅgalasammataṁ.
that was lucky and deemed as auspicious.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
con voi may mắn, được xem là điềm lành.
‘Avuṭṭhiko janapado,
‘Our nation is suffering from drought,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Xứ nước ta không mưa,
dubbhikkho chātako mahā;
food is scarce and famine abounds,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
lương thực khan hiếm, nạn đói lớn;
Dadāhi pavaraṁ nāgaṁ,
please give the noble elephant
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Xin hãy ban con voi tối thượng,
sabbasetaṁ gajuttamaṁ’.
the all-white supreme elephant.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
con voi trắng toàn thân, bậc nhất trong loài voi’.
Dadāmi na vikampāmi,
‘I give without hesitation
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ta cho, ta không do dự,
yaṁ maṁ yācanti brāhmaṇā;
what you ask of me, brahmins.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
điều mà các Bà-la-môn cầu xin ta;
Santaṁ nappatigūhāmi,
I do not hide what I have,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Điều đang có, ta không giấu giếm,
dāne me ramate mano.
for my heart is happy to give.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
tâm ta vui thích trong việc bố thí.
Na me yācakamanuppatte,
When supplicants come to me
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi người cầu xin đã đến với ta,
paṭikkhepo anucchavo;
it is unbefitting to refuse.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ta không nên từ chối;
Mā me bhijji samādānaṁ,
Let not my vow be broken,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Xin lời hứa của ta đừng bị phá vỡ,
dassāmi vipulaṁ gajaṁ.
I shall give the mighty elephant.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ta sẽ cho con voi to lớn.
Nāgaṁ gahetvā soṇḍāya,
Taking the elephant by the trunk,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ta nắm vòi con voi,
bhiṅgāre ratanāmaye;
and a bejeweled ceremonial vessel,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cùng chiếc bình nạm châu báu,
Jalaṁ hatthe ākiritvā,
I sprinkled water on the hand,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
rải nước lên tay,
brāhmaṇānaṁ adaṁ gajaṁ.
and gave the elephant to the brahmins.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
rồi trao con voi cho các Bà-la-môn.
Punāparaṁ dadantassa,
Then again when I was giving
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, khi ta cho đi
sabbasetaṁ gajuttamaṁ;
the all-white supreme elephant,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
con voi trắng toàn thân, bậc nhất trong loài voi;
Tadāpi pathavī kampi,
the earth quaked again,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bấy giờ đất cũng rung chuyển,
sineruvanavaṭaṁsakā.
and Mount Sineru, wreathed in forests.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
có núi Sineru và rừng cây làm vòng hoa trang sức.
Tassa nāgassa dānena,
At the gift of the tusker,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì việc cho con voi ấy,
sivayo kuddhā samāgatā;
angry Sivian folk gathered
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
dân Sivi nổi giận, tụ họp lại;
Pabbājesuṁ sakā raṭṭhā,
and banished me from my kingdom, saying:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Họ đã trục xuất ta khỏi xứ sở của mình:
‘vaṅkaṁ gacchatu pabbataṁ’.
‘Go to Crooked Mountain.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Hãy để ông ta đi đến núi Vaṅka’.
Tesaṁ nicchubhamānānaṁ,
While they were ejecting me,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trong khi họ đang trục xuất ta,
akampitamasaṇṭhitaṁ;
I was undisturbed and steadfast,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
không lay chuyển, không xao động;
Mahādānaṁ pavattetuṁ,
I asked one favor:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Để thực hiện cuộc đại thí,
ekaṁ varamayācisaṁ.
to perform a great offering.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ta đã cầu xin một ân huệ.
Yācitā sivayo sabbe,
When I asked, all the Sivian folk
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi được cầu xin, tất cả dân Sivi
ekaṁ varamadaṁsu me;
granted me that one favor.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đã ban cho ta một ân huệ;
Sāvayitvā kaṇṇabheriṁ,
Sounding the drums,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sau khi cho nổi trống báo tin,
mahādānaṁ dadāmahaṁ.
I gave a great offering.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ta làm cuộc đại thí.
Athettha vattatī saddo,
And as the sound went forth,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Rồi ở nơi ấy vang lên một tiếng
tumulo bheravo mahā;
there was a great tumult and upset.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ồn ào, đáng sợ, rất lớn:
Dānenimaṁ nīharanti,
They drove me out because of giving,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vì bố thí mà họ trục xuất người này,
puna dānaṁ dadātayaṁ.
but I just gave again.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
thế mà người này lại bố thí nữa.
Hatthiṁ asse rathe datvā,
Elephants, horses, chariots,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sau khi cho voi, ngựa, xe,
dāsiṁ dāsaṁ gavaṁ dhanaṁ;
male and female slaves, cattle, and riches:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
tớ gái, tớ trai, bò và của cải;
Mahādānaṁ daditvāna,
after giving this great gift
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sau khi làm xong cuộc đại thí,
nagarā nikkhamiṁ tadā.
I then left the city.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
khi ấy ta đã rời khỏi thành.
Nikkhamitvāna nagarā,
After leaving the city,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sau khi ra khỏi thành,
nivattitvā vilokite;
I turned back to look,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
khi ta quay lại nhìn;
Tadāpi pathavī kampi,
at which the earth quaked,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bấy giờ đất cũng rung chuyển,
sineruvanavaṭaṁsakā.
and Mount Sineru, wreathed in forests.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
có núi Sineru và rừng cây làm vòng hoa trang sức.
Catuvāhiṁ rathaṁ datvā,
Having given away my four-horse chariot,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sau khi cho đi cỗ xe bốn ngựa,
ṭhatvā cātummahāpathe;
I was standing at the crossroads
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đứng nơi ngã tư đường,
Ekākiyo adutiyo,
alone with no partner,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Một mình, không có người thứ hai,
maddideviṁ idamabraviṁ.
and I said to Queen Maddī:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ta đã nói với hoàng hậu Maddī lời này:
‘Tvaṁ maddi kaṇhaṁ gaṇhāhi,
‘Maddī, you take Kaṇhā,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Nàng Maddī, hãy bế Kaṇhā,
lahukā esā kaniṭṭhikā;
for she, as the younger sister, is the lighter.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vì đứa em gái này nhẹ;
Ahaṁ jāliṁ gahessāmi,
I shall take Jāli,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ta sẽ bế Jāli,
garuko bhātiko hi so’.
for he, as the brother, is heavier.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vì cậu ấy là người anh, nặng hơn’.
Padumaṁ puṇḍarīkaṁva,
Like a pink or white lotus,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Như hoa sen hồng hay hoa sen trắng,
maddī kaṇhājinaggahī;
Maddī picked up Kaṇhājinā.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Maddī bế Kaṇhājinā;
Ahaṁ suvaṇṇabimbaṁva,
Like a golden statue,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ta, như tượng vàng,
jāliṁ khattiyamaggahiṁ.
I picked up Jāli, the aristocrat.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đã bế Jāli, vị Sát-đế-lợi.
Abhijātā sukhumālā,
High-born and delicate,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Xuất thân cao quý, mảnh mai,
khattiyā caturo janā;
four aristocrat folk
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
bốn người Sát-đế-lợi;
Visamaṁ samaṁ akkamantā,
traveled ground even and uneven,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bước qua nơi gồ ghề, nơi bằng phẳng,
vaṅkaṁ gacchāma pabbataṁ.
going to Crooked Mountain.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
chúng ta đi đến núi Vaṅka.
Ye keci manujā enti,
Whenever men would come along,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bất cứ người nào đi đến
anumagge paṭippathe;
coming the other way along the road,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
dọc đường, từ phía đối diện;
Maggante paṭipucchāma,
we asked them in the middle of the street,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Chúng ta hỏi họ trên đường:
‘kuhiṁ vaṅkantapabbato’.
‘Where is Crooked Mountain?’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Núi Vaṅka ở đâu?’
Te tattha amhe passitvā,
Seeing us there,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thấy chúng ta ở đó,
karuṇaṁ giramudīrayuṁ;
they spoke to us kindly,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
họ thốt lời đầy thương xót;
Dukkhante paṭivedenti,
‘It will be hard for you,’ they explained,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Họ báo rằng các người sẽ vất vả,
dūre vaṅkantapabbato.
‘for Crooked Mountain is far.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
núi Vaṅka còn ở xa.
Yadi passanti pavane,
If the children saw fruit
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nếu các đứa trẻ trông thấy trong rừng
dārakā phaline dume;
on a tree in the forest,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
những cây có trái;
Tesaṁ phalānaṁ hetumhi,
then for the sake of that fruit,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì những trái ấy,
uparodanti dārakā.
the children cried.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
các đứa trẻ khóc lên.
Rodante dārake disvā,
Seeing the children cry,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thấy các đứa trẻ khóc,
ubbiddhā vipulā dumā;
the tall, massive trees
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
những cây cao vút, đồ sộ;
Sayamevoṇamitvāna,
bent down of their own accord,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Tự mình cúi thấp xuống,
upagacchanti dārake.
within reach of the children.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đến gần các đứa trẻ.
Idaṁ acchariyaṁ disvā,
Seeing this marvel,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thấy điều kỳ diệu này,
abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ;
so astonishing and hair-raising,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đáng kinh ngạc, rợn da gà;
Sāhukāraṁ pavattesi,
Maddī, beautiful in every limb,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nàng đã cất tiếng tán thán,
maddī sabbaṅgasobhanā.
exclaimed in celebration:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Maddī, người có mọi chi phần đều xinh đẹp.
Accheraṁ vata lokasmiṁ,
‘Such a marvel in the world,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thật kỳ diệu thay giữa thế gian,
abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ;
so astonishing and hair-raising,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đáng kinh ngạc, rợn da gà;
Vessantarassa tejena,
due to the power of Vessantara,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nhờ uy lực của Vessantara,
sayamevoṇatā dumā.
the trees bent down of their own accord.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cây cối tự mình cúi thấp xuống.
Saṅkhipiṁsu pathaṁ yakkhā,
Native spirits, out of compassion,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Các dạ-xoa đã rút ngắn con đường,
anukampāya dārake;
shortened the path,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vì lòng thương xót các đứa trẻ;
Nikkhantadivaseneva,
so that on the very day they set out,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ngay trong ngày lên đường,
cetaraṭṭhamupāgamuṁ.
they arrived at the kingdom of Ceta.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
họ đã đến xứ Ceta.
Saṭṭhirājasahassāni,
Sixty thousand kings
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sáu mươi ngàn vị vua
tadā vasanti mātule;
were living at Mātula then.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
khi ấy đang sống ở chỗ người cậu;
Sabbe pañjalikā hutvā,
All raised their cupped palms,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Tất cả đều chắp tay,
rodamānā upāgamuṁ.
and approached, weeping.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vừa khóc vừa đến.
Tattha vattetvā sallāpaṁ,
There they held conversation
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ở đó, sau khi trò chuyện
cetehi cetaputtehi;
with the folks of Ceta and their children.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
với các người Ceta và các con của người Ceta;
Te tato nikkhamitvāna,
Then, leaving that place,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Họ rời nơi ấy,
vaṅkaṁ agamu pabbataṁ.
they arrived at Crooked Mountain.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đi đến núi Vaṅka.
Āmantayitvā devindo,
The lord of gods addressed
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Chúa chư thiên đã gọi
vissakammaṁ mahiddhikaṁ;
Vissakamma of great psychic power:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vissakamma, bậc có đại thần thông:
Assamaṁ sukataṁ rammaṁ,
‘Build a hermitage, well-made and delightful,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Một am thất khéo làm, xinh đẹp,
paṇṇasālaṁ sumāpaya.
with a hall of leaves.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
một chòi lá, hãy khéo dựng.
Sakkassa vacanaṁ sutvā,
After hearing Sakka’s words,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nghe lời của Sakka,
vissakammo mahiddhiko;
Vissakamma of great psychic power
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vissakamma có đại thần thông;
Assamaṁ sukataṁ rammaṁ,
built a hermitage, well-made and delightful,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Một am thất khéo làm, xinh đẹp,
paṇṇasālaṁ sumāpayi.
with a hall of leaves.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
một chòi lá, vị ấy đã khéo dựng.
Ajjhogāhetvā pavanaṁ,
Having plunged into the forest,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đi sâu vào khu rừng,
appasaddaṁ nirākulaṁ;
quiet and undisturbed,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
chốn tịch tĩnh không tiếng ồn ào;
Caturo janā mayaṁ tattha,
we four persons
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bốn người chúng ta ở nơi ấy
vasāma pabbatantare.
lived there in the mountains.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sống giữa núi non.
Ahañca maddidevī ca,
Myself and Queen Maddī,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ta và hoàng hậu Maddī,
jālī kaṇhājinā cubho;
with both Jāli and Kaṇhājinā,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cả Jāli và Kaṇhājinā,
Aññamaññaṁ sokanudā,
dispelling each other’s sorrow
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Xua tan sầu muộn cho nhau,
vasāma assame tadā.
lived then in that hermitage.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
khi ấy sống trong am thất.
Dārake anurakkhanto,
While caring for the children,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ta chăm nom các đứa trẻ,
asuñño homi assame;
I was not idle in the hermitage.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
luôn có mặt ở am thất;
Maddī phalaṁ āharitvā,
Maddī gathered fruit,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Maddī mang trái cây về,
poseti sā tayo jane.
and provided for three people.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
nuôi dưỡng ba người ấy.
Pavane vasamānassa,
While I was living in the forest,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi ta đang sống trong rừng,
addhiko maṁ upāgami;
a traveler came to me
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
một người lữ hành đã đến với ta;
Āyāci puttake mayhaṁ,
and asked for my children,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ông ấy xin các con của ta,
jāliṁ kaṇhājinaṁ cubho.
both Jāli and Kaṇhājinā.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cả Jāli và Kaṇhājinā.
Yācakaṁ upagataṁ disvā,
When I saw the supplicant approaching,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thấy người cầu xin đã đến,
hāso me upapajjatha;
I felt so full of joy.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
niềm vui khởi lên nơi ta;
Ubho putte gahetvāna,
Taking both my children,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nắm lấy cả hai con,
adāsiṁ brāhmaṇe tadā.
I gave them to the brahmin then.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
khi ấy ta đã trao cho vị Bà-la-môn.
Sake putte cajantassa,
When I gave away my own children,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi ta từ bỏ các con của chính mình
jūjake brāhmaṇe yadā;
to the brahmin Jūjaka,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
để trao cho Bà-la-môn Jūjaka,
Tadāpi pathavī kampi,
the earth quaked again,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bấy giờ đất cũng rung chuyển,
sineruvanavaṭaṁsakā.
and Mount Sineru, wreathed in forests.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
có núi Sineru và rừng cây làm vòng hoa trang sức.
Punadeva sakko oruyha,
And then Sakka descended
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Rồi Sakka lại giáng xuống,
hutvā brāhmaṇasannibho;
in the guise of a brahmin.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
mang hình dạng một Bà-la-môn;
Āyāci maṁ maddideviṁ,
He asked me for Queen Maddī,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đến xin ta hoàng hậu Maddī,
sīlavantiṁ patibbataṁ.
virtuous, and devoted.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
người có giới hạnh, tận tụy với chồng.
Maddiṁ hatthe gahetvāna,
Taking Maddī by the hand,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sau khi nắm tay Maddī,
udakañjali pūriya;
filling clasped hands with water,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đổ đầy nước vào hai bàn tay chắp;
Pasannamanasaṅkappo,
with a confident heart,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Với tâm tịnh tín, ý định trong sáng,
tassa maddiṁ adāsahaṁ.
I gave Maddī to him.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ta đã trao Maddī cho vị ấy.
Maddiyā dīyamānāya,
As Maddī was being given,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi Maddī đang được trao đi,
gagane devā pamoditā;
gods applauded in the welkin,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
chư thiên trên không trung hoan hỷ;
Tadāpi pathavī kampi,
and the earth quaked again,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bấy giờ đất cũng rung chuyển,
sineruvanavaṭaṁsakā.
and Mount Sineru, wreathed in forests.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
có núi Sineru và rừng cây làm vòng hoa trang sức.
Jāliṁ kaṇhājinaṁ dhītaṁ,
Jāli and Kaṇhājinā my daughter,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Con Jāli, con gái Kaṇhājinā,
maddideviṁ patibbataṁ;
and Queen Maddī my devoted wife:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
và hoàng hậu Maddī, người vợ tận tụy với chồng;
Cajamāno na cintesiṁ,
I gave them up without a second thought,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi từ bỏ ta không chút đắn đo,
bodhiyāyeva kāraṇā.
because it was solely for awakening.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
chỉ vì một mục đích duy nhất là giác ngộ.
Na me dessā ubho puttā,
I had no dislike of my children,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Cả hai con đều không đáng ghét đối với ta,
maddidevī na dessiyā;
nor for Queen Maddī.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hoàng hậu Maddī cũng không đáng ghét;
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ,
But because omniscience is precious to me,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Mà vì Nhất Thiết Chủng Trí là điều quý báu nhất đối với ta,
tasmā piye adāsahaṁ.
I gave my loved ones away.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vì vậy ta đã cho đi những người thân yêu.
Punāparaṁ brahāraññe,
Later on in the mighty forest,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, trong khu rừng lớn,
mātāpitusamāgame;
we were reunited by my mother and father.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
khi gặp lại cha mẹ,
Karuṇaṁ paridevante,
Crying pitifully,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khóc than thảm thiết bi sầu,
sallapante sukhaṁ dukhaṁ.
they spoke of my happiness and sadness.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
nói với nhau về vui và khổ.
Hirottappena garunā,
With deep conscience and prudence,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Với lòng hổ thẹn và ghê sợ sâu nặng,
ubhinnaṁ upasaṅkami;
I approached them,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ta đã đến gần hai vị;
Tadāpi pathavī kampi,
at which the earth quaked,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bấy giờ đất cũng rung chuyển,
sineruvanavaṭaṁsakā.
and Mount Sineru, wreathed in forests.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
có núi Sineru và rừng cây làm vòng hoa trang sức.
Punāparaṁ brahāraññā,
Later on in the mighty forest,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, từ khu rừng lớn,
nikkhamitvā sañātibhi;
having left the forest with my family,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sau khi ra đi cùng thân quyến;
Pavisāmi puraṁ rammaṁ,
I entered the delightful city
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ta bước vào thành phố xinh đẹp,
jetuttaraṁ puruttamaṁ.
Jetuttara, the capital city.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Jetuttara, thành đô tối thượng.
Ratanāni satta vassiṁsu,
The seven gems rained down,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bảy báu đã rơi xuống như mưa,
mahāmegho pavassatha;
raining forth from a mighty cloud,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đám mây lớn đã đổ mưa;
Tadāpi pathavī kampi,
and the earth quaked again,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bấy giờ đất cũng rung chuyển,
sineruvanavaṭaṁsakā.
and Mount Sineru, wreathed in forests.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
có núi Sineru và rừng cây làm vòng hoa trang sức.
Acetanāyaṁ pathavī,
Even this insentient earth,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Mặt đất vô tri này,
aviññāya sukhaṁ dukhaṁ;
with no knowledge of happiness or sadness,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
không biết vui hay khổ;
Sāpi dānabalā mayhaṁ,
quaked seven times
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Cả nó cũng nhờ sức mạnh bố thí của ta
sattakkhattuṁ pakampathā”ti.
at the power of my giving.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
mà đã rung chuyển bảy lần.”
Vessantaracariyaṁ navamaṁ.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hạnh của Vessantara, thứ chín.