Pāli & tiếng Việt · Năm bộ Nikāya

Đọc kinh văn.
Đối chiếu từng đoạn.

Pāli là nguồn chuẩn. English SuttaCentral và bản Việt hiện hành là tài liệu tham khảo khi có; bản Việt của dự án được ghi trạng thái biên tập và gắn với segment nguồn.

Tượng Đức Phật ngồi thiền Samadhi tại Anuradhapura, Sri Lanka, dưới mái che màu nâu vàng.
Đức Phật Thích-ca · tượng Samadhi, Sri LankaẢnh: Price Zero · CC0-1.0 ↗

THƯ VIỆN KINH VĂN

Năm bộ kinh Nikāya

TRI ÂN

Thầy Minh Tuệ

Tôi thành kính tri ân Thầy Minh Tuệ, người đã giúp tôi biết đến và tìm về chánh pháp.

Tranh Thầy Minh Tuệ bước đi, vẽ bằng nét mực nâu trên giấy dó, phía sau là một vòng tròn nét cọ.
Tranh Thầy Minh TuệNguồn ảnh: Bán Tranh ↗

NGUỒN · CREDITS · PHƯƠNG PHÁP

Một bản dịch mới, nhưng không đứng một mình.

Dự án và biên tập bản dịch do Lê Việt Hồng (Cư Sĩ Chánh Niệm) thực hiện, với sự hỗ trợ đáng kể của OpenAI (ChatGPT, GPT-5.6 Sol, GPT-6 Astra Pro, Codex); OpenCode (Space Bunny Muse Spark 1.3 Free); Z.ai (GLM 5.3 Flash); Codebuff (Codebuff); Anthropic (Claude Sonnet 5.5 (Claude Code), Claude Code Claude Opus 5.5). Bản dịch được tạo bằng cách đối chiếu nhiều nguồn; Pāli là lớp nguồn chuẩn của repository, còn các bản dịch và AI là những lớp tham khảo hoặc công cụ hỗ trợ.

PĀLI ROOT TEXT

SuttaCentral / Bilara

Repository dùng edition pli/ms, tức Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500, và pin upstream commit để có thể truy nguyên từng segment. Đây là bản văn Pāli làm nguồn chuẩn của dự án, không phải tuyên bố về một “nguyên bản lịch sử” tuyệt đối.

Phương pháp văn bản của SuttaCentral ↗

ENGLISH REFERENCE

SuttaCentral translations

Tham khảo các bản dịch tiếng Anh trên SuttaCentral, ưu tiên bản củaBhikkhu Sujato khi có. Dịch giả được xác định theo từng collection hoặc bài; dự án không giả định toàn bộ Kinh tạng do một người dịch.

SuttaCentral ↗

VIETNAMESE REFERENCE

Hòa thượng Thích Minh Châu

Dùng như lớp đối chiếu quan trọng về thuật ngữ Phật học Việt Nam và truyền thống dịch. Bản Việt của dự án là bản dịch mới, không phải bản chỉ thay từ hoặc hiện đại hóa câu chữ từ bản Thích Minh Châu.

Corpus được SuttaCentral ghi provenance ↗

PĀLI RESEARCH

Digital Pāḷi Dictionary

Khi gặp ambiguity, hình thái, compound hoặc thuật ngữ khó, dự án có thể tham khảoDigital Pāḷi Dictionary của Bhikkhu Bodhirasa, cùng grammar, parallels và tài liệu học thuật phù hợp. Đây là evidence phụ trợ, không tự động quyết định wording.

Digital Pāḷi Dictionary ↗
Công cụ hỗ trợ biên tập

AI-ASSISTED TRANSLATION & QA

ChatGPT · OpenAI

Phương án dịch và QA cho 561 bài có metadata ghi ChatGPT; Đối chiếu Pāli / English / Việt hiện hành, kiểm logic, terminology, consistency; Adversarial review của bản dịch. Công cụ hỗ trợ. Không phải nguồn kinh điển, không bao giờ là authority.

ChatGPT ↗

AI-ASSISTED TRANSLATION & QA

GPT-5.6 Sol · OpenAI

99 bài có metadata ghi GPT-5.6 Sol ở mục translators hoặc quality.assessed_by. Công cụ hỗ trợ. Không phải nguồn kinh điển.

AI-ASSISTED TRANSLATION & QA

GPT-6 Astra Pro · OpenAI

4 bài có metadata ghi GPT-6 Astra Pro ở mục translators hoặc quality.assessed_by; Biên soạn và đối chiếu diễn giải hiện đại theo ba nhóm độc giả; lịch sử và điểm riêng trong content/meta/explanations. Công cụ hỗ trợ. Không phải nguồn kinh điển.

AI-ASSISTED TRANSLATION & QA

Space Bunny · Muse Spark 1.3 Free (OpenCode)

Bản lấp English của dự án (content/translation/en/project) và scorecard của chúng; Dựng reader bốn bản, tầng store, và kiểm chứng coverage bằng số đếm; Triển khai và bảo trì scripts/ (verify-store, doctor, import-canonical-catalogs). Công cụ hỗ trợ. Bản lấp English do công cụ này tạo là bản nháp của chúng ta, không phải bản tham khảo đã xuất bản.

Tên phiên bản do người biên tập khai báo; repository không tự kiểm chứng được tên này, nên nó được đánh dấu user-declared trongtrang nguồn.

Space Bunny ↗

AI-ASSISTED TRANSLATION & QA

GLM 5.3 Flash · Z.ai

Soạn tóm tắt & diễn giải (≤500 từ) cho 186 bài Trung Bộ (mn1–mn152) và Trường Bộ (dn1–dn34), lưu trong trường summary của content/meta/sutta. Công cụ hỗ trợ. Tóm tắt không phải kinh văn, không bao giờ là authority; nội dung có thẩm quyền vẫn là Pāli root.

AI-ASSISTED TRANSLATION & QA

Codex · OpenAI

Triển khai rubric, lịch sử đánh giá và review nội dung có ghi ngày trong content/meta/assessments. Công cụ hỗ trợ đánh giá. Pāli là authority; kiểm tra máy không chứng minh độ đúng nghĩa.

AI-ASSISTED TRANSLATION & QA

Codebuff · Codebuff

Dịch tầng Việt theo lát (đợt 16: vv15, vv16, pv51, ne7, mil7.4.5, ne18, pv5, pv42, sn12.93-213 và khoá còn thiếu của an1.333-377 / an1.575-615); Chấm scorecard 10 tiêu chí và đối chiếu Pāli / English / Việt hiện hành cho các bài đó. Công cụ hỗ trợ. Không phải nguồn kinh điển, không bao giờ là authority.

Tên phiên bản do người biên tập khai báo; repository không tự kiểm chứng được tên này, nên nó được đánh dấu user-declared trongtrang nguồn.

AI-ASSISTED TRANSLATION & QA

Claude Sonnet 5.5 (Claude Code) · Anthropic

Dịch tầng Việt theo lát, mỗi bài một sub-agent chạy song song (đợt 19, wave 6 trở đi), kèm scorecard 10 tiêu chí và ghi bất định trong notes; Các bài này từng bị ghi nhầm là "OpenCode Space Bunny Free (agent)" theo brief cũ; ghi công được sửa lại cho đúng công cụ đã làm. Công cụ hỗ trợ. Không phải nguồn kinh điển, không bao giờ là authority; điểm do AI tự chấm không phải chứng nhận của chuyên gia Pāli độc lập.

Tên phiên bản do người biên tập khai báo; repository không tự kiểm chứng được tên này, nên nó được đánh dấu user-declared trongtrang nguồn.

Claude Sonnet 5.5 (Claude Code) ↗

AI-ASSISTED TRANSLATION & QA

Claude Code · Claude Opus 5.5 (Anthropic)

Lượt review đối kháng và chấm scorecard 10 tiêu chí toàn bộ Trung Bộ (mn1–mn152) và Trường Bộ (dn1–dn34), ngày 2026-10-07, kèm các chỗ sửa ghi trong notes của content/meta/assessments; Chuẩn hoá tài liệu phương pháp QC (docs/quality-assessments.md). Công cụ hỗ trợ. Không phải nguồn kinh điển, không bao giờ là authority; điểm do AI tự chấm không phải chứng nhận của chuyên gia Pāli độc lập.

Tên phiên bản do người biên tập khai báo; repository không tự kiểm chứng được tên này, nên nó được đánh dấu user-declared trongtrang nguồn.

Claude Code ↗
Minh bạch: Đây là dự án độc lập. Việc ghi credit không hàm ý SuttaCentral, Bhikkhu Sujato, Hòa thượng Thích Minh Châu, Digital Pāḷi Dictionary, Bhikkhu Bodhirasa, hay bất kỳ nhà cung cấp công cụ nào được nêu ở trên, bảo trợ, phê duyệt hoặc chịu trách nhiệm cho bản dịch mới. Trạng tháipublished nghĩa là bài đã vượt quality gate của repository; không nên suy diễn rằng mọi segment đều đã được một học giả Pāli hoặc chuyên gia con người độc lập thẩm định. Third-party material giữ license riêng của từng nguồn.
Liên hệ / góp ý / hỗ trợ:tostreamentry@gmail.com