ĐoạnPāliNguồn chuẩnEnglishTham khảoViệt hiện hànhTham khảoViệt 2026Bản của dự án
Milindapañha
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Milindapañha
Meṇḍakapañha
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Meṇḍakapañha
Paṇāmitavagga
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Paṇāmitavagga
2. Sabbasattahitapharaṇapañha
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
2. Câu Hỏi Về Việc Lan Tỏa Lợi Ích Đến Tất Cả Chúng Sinh
“Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha—
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch ngài Nāgasena, các ngài nói—
‘tathāgato sabbasattānaṁ ahitamapanetvā hitamupadahatī’ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Như Lai trừ bỏ điều bất lợi cho tất cả chúng sinh rồi đem lại lợi ích’.
Puna ca bhaṇatha aggikkhandhūpame dhammapariyāye bhaññamāne ‘saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggatan’ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Các ngài lại nói rằng, khi pháp môn Ví Dụ Đống Lửa Lớn được thuyết: ‘máu nóng từ miệng của khoảng sáu mươi vị tỳ-kheo trào ra’.
Aggikkhandhūpamaṁ, bhante, dhammapariyāyaṁ desentena tathāgatena saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ hitamapanetvā ahitamupadahitaṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bạch tôn giả, khi thuyết pháp môn Ví Dụ Đống Lửa Lớn, Như Lai đã trừ bỏ lợi ích của khoảng sáu mươi vị tỳ-kheo rồi đem lại điều bất lợi.
Yadi, bhante nāgasena, tathāgato sabbasattānaṁ ahitamapanetvā hitamupadahati, tena hi aggikkhandhūpame dhammapariyāye bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggatanti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bạch ngài Nāgasena, nếu Như Lai trừ bỏ điều bất lợi cho tất cả chúng sinh rồi đem lại lợi ích, vậy thì lời nói rằng, khi pháp môn Ví Dụ Đống Lửa Lớn được thuyết, máu nóng từ miệng của khoảng sáu mươi vị tỳ-kheo trào ra, lời ấy là sai.
Yadi aggikkhandhūpame dhammapariyāye bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggataṁ, tena hi tathāgato sabbasattānaṁ ahitamapanetvā hitamupadahatīti tampi vacanaṁ micchā.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nếu khi pháp môn Ví Dụ Đống Lửa Lớn được thuyết, máu nóng từ miệng của khoảng sáu mươi vị tỳ-kheo đã trào ra, vậy thì lời nói rằng Như Lai trừ bỏ điều bất lợi cho tất cả chúng sinh rồi đem lại lợi ích, lời ấy cũng là sai.
Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Câu hỏi hai đầu này cũng đã đến với ngài, ngài phải giải quyết nó.”
“Tathāgato, mahārāja, sabbasattānaṁ ahitamapanetvā hitamupadahati, aggikkhandhūpame dhammapariyāye bhaññamāne saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggataṁ, tañca pana na tathāgatassa katena, tesaṁyeva attano katenā”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Như Lai, này Đại vương, trừ bỏ điều bất lợi cho tất cả chúng sinh rồi đem lại lợi ích; còn khi pháp môn Ví Dụ Đống Lửa Lớn được thuyết, máu nóng từ miệng của khoảng sáu mươi vị tỳ-kheo trào ra, điều ấy không do việc làm của Như Lai, mà chỉ do việc làm của chính họ.”
“Yadi, bhante nāgasena, tathāgato aggikkhandhūpamaṁ dhammapariyāyaṁ na bhāseyya, api nu tesaṁ uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggaccheyyā”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch ngài Nāgasena, nếu Như Lai không thuyết pháp môn Ví Dụ Đống Lửa Lớn, thì liệu máu nóng từ miệng họ có trào ra hay không?”
“Na hi, mahārāja, micchāpaṭipannānaṁ tesaṁ bhagavato dhammapariyāyaṁ sutvā pariḷāho kāye uppajji, tena tesaṁ pariḷāhena uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggatan”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Không phải vậy, này Đại vương: sau khi nghe pháp môn của Đức Thế Tôn, nơi những người thực hành sai lạc ấy cơn nóng bức khởi lên trong thân; do cơn nóng bức ấy mà máu nóng từ miệng họ trào ra.”
“Tena hi, bhante nāgasena, tathāgatasseva katena tesaṁ uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggataṁ, tathāgatoyeva tattha adhikāro tesaṁ nāsanāya, yathā nāma, bhante nāgasena, ahi vammikaṁ paviseyya, athaññataro paṁsukāmo puriso vammikaṁ bhinditvā paṁsuṁ hareyya, tassa paṁsuharaṇena vammikassa susiraṁ pidaheyya, atha tattheva so assāsaṁ alabhamāno mareyya, nanu so, bhante, ahi tassa purisassa katena maraṇappatto”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vậy thì, bạch ngài Nāgasena, máu nóng từ miệng họ trào ra là do chính việc làm của Như Lai; chính Như Lai là người chịu trách nhiệm trong việc hủy hoại họ. Ví như, bạch ngài Nāgasena, một con rắn chui vào ổ mối; rồi một người khác cần đất, phá ổ mối rồi lấy đất đi; do việc lấy đất của người ấy, lỗ trống của ổ mối bị bít lại; rồi ngay tại đó con rắn không có được hơi thở nên chết. Bạch tôn giả, chẳng phải con rắn ấy đã đi đến cái chết do việc làm của người kia sao?”
“Āma, mahārājā”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vâng, này Đại vương.”
“Evameva kho, bhante nāgasena, tathāgatoyeva tattha adhikāro tesaṁ nāsanāyā”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Cũng vậy, bạch ngài Nāgasena, chính Như Lai là người chịu trách nhiệm trong việc hủy hoại họ.”
“Tathāgato, mahārāja, dhammaṁ desayamāno anunayappaṭighaṁ na karoti, anunayappaṭighavippamutto dhammaṁ deseti, evaṁ dhamme desīyamāne ye tattha sammāpaṭipannā, te bujjhanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Như Lai, này Đại vương, khi thuyết pháp không tạo ra ưa thích hay ghét bỏ; Ngài thuyết pháp thoát khỏi ưa thích và ghét bỏ; khi pháp được thuyết như vậy, những ai thực hành đúng đắn ở đó thì giác ngộ.
Ye pana micchāpaṭipannā, te patanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Còn những người thực hành sai lạc thì rơi xuống.
Yathā, mahārāja, purisassa ambaṁ vā jambuṁ vā madhukaṁ vā cālayamānassa yāni tattha phalāni sārāni daḷhabandhanāni, tāni tattheva accutāni tiṭṭhanti, yāni tattha phalāni pūtivaṇṭamūlāni dubbalabandhanāni, tāni patanti;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ví như, này Đại vương, khi một người lay cây xoài, cây jambu hay cây madhuka, thì những trái ở đó chắc, bám chặt, vẫn đứng yên tại chỗ, không rụng; còn những trái ở đó có gốc cuống mục, bám yếu, thì rơi xuống;
evameva kho, mahārāja, tathāgato dhammaṁ desayamāno anunayappaṭighaṁ na karoti, anunayappaṭighavippamutto dhammaṁ deseti, evaṁ dhamme desīyamāne ye tattha sammāpaṭipannā, te bujjhanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, Như Lai khi thuyết pháp không tạo ra ưa thích hay ghét bỏ; Ngài thuyết pháp thoát khỏi ưa thích và ghét bỏ; khi pháp được thuyết như vậy, những ai thực hành đúng đắn ở đó thì giác ngộ.
Ye pana micchāpaṭipannā, te patanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Còn những người thực hành sai lạc thì rơi xuống.
Yathā vā pana, mahārāja, kassako dhaññaṁ ropetukāmo khettaṁ kasati, tassa kasantassa anekasatasahassāni tiṇāni maranti;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hoặc như, này Đại vương, người nông dân muốn trồng lúa thì cày ruộng; khi người ấy cày, nhiều trăm nghìn cọng cỏ chết;
evameva kho, mahārāja, tathāgato paripakkamānase satte bodhento anunayappaṭighavippamutto dhammaṁ deseti, evaṁ dhamme desīyamāne ye tattha sammāpaṭipannā, te bujjhanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, Như Lai, khi giác ngộ những chúng sinh có tâm đã chín muồi, thuyết pháp thoát khỏi ưa thích và ghét bỏ; khi pháp được thuyết như vậy, những ai thực hành đúng đắn ở đó thì giác ngộ.
Ye pana micchāpaṭipannā, te tiṇāni viya maranti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Còn những người thực hành sai lạc thì chết như cỏ.
Yathā vā pana, mahārāja, manussā rasahetu yantena ucchuṁ pīḷayanti, tesaṁ ucchuṁ pīḷayamānānaṁ ye tattha yantamukhagatā kimayo, te pīḷiyanti;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hoặc như, này Đại vương, người ta để lấy nước ngọt mà dùng máy ép mía; khi họ đang ép mía, những con sâu nằm vào miệng máy ép thì bị ép nát;
evameva kho, mahārāja, tathāgato paripakkamānase satte bodhento dhammayantamabhipīḷayati, ye tattha micchāpaṭipannā, te kimī viya marantī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, Như Lai, khi giác ngộ những chúng sinh có tâm đã chín muồi, ép cỗ máy Pháp; những người thực hành sai lạc ở đó thì chết như sâu.”
“Nanu, bhante nāgasena, te bhikkhū tāya dhammadesanāya patitā”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Chẳng phải, bạch ngài Nāgasena, những tỳ-kheo ấy đã rơi xuống do bài thuyết pháp ấy sao?”
“Api nu kho, mahārāja, tacchako rukkhaṁ tacchanto ujukaṁ parisuddhaṁ karotī”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, người thợ mộc khi đẽo gọt khúc cây thì có làm cho nó thẳng và sạch không?”
“Na hi, bhante, vajjanīyaṁ apanetvā tacchako rukkhaṁ ujukaṁ parisuddhaṁ karotī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Không phải vậy, bạch tôn giả: người thợ mộc làm cho khúc cây thẳng và sạch sau khi đã loại bỏ phần cần bỏ.”
“Evameva kho, mahārāja, tathāgato parisaṁ rakkhanto na sakkoti bodhaneyye satte bodhetuṁ, micchāpaṭipanne pana satte apanetvā bodhaneyye satte bodheti, attakatena pana te, mahārāja, micchāpaṭipannā patanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Cũng vậy, này Đại vương, Như Lai, khi bảo vệ hội chúng thì không thể giác ngộ những chúng sinh đáng được giác ngộ; nhưng sau khi loại bỏ những chúng sinh thực hành sai lạc, Ngài giác ngộ những chúng sinh đáng được giác ngộ; còn những người thực hành sai lạc ấy, này Đại vương, rơi xuống là do chính việc họ đã làm.
Yathā, mahārāja, kadalī veḷu assatarī attajena haññati;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ví như, này Đại vương, cây chuối, cây tre và con la cái bị giết hại bởi chính cái do mình sinh ra;
evameva kho, mahārāja, ye te micchāpaṭipannā, te attakatena haññanti patanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, những người thực hành sai lạc ấy bị giết hại và rơi xuống do chính việc mình đã làm.
Yathā, mahārāja, corā attakatena cakkhuppāṭanaṁ sūlāropanaṁ sīsacchedanaṁ pāpuṇanti;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ví như, này Đại vương, những kẻ trộm do việc tự mình làm mà phải chịu cảnh bị khoét mắt, bị xiên lên cọc nhọn, bị chặt đầu;
evameva kho, mahārāja, ye te micchāpaṭipannā, te attakatena haññanti patanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, những người thực hành sai lạc ấy bị giết hại và rơi xuống do chính việc mình đã làm.
Yesaṁ, mahārāja, saṭṭhimattānaṁ bhikkhūnaṁ uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggataṁ, tesaṁ taṁ neva bhagavato katena, na paresaṁ katena, atha kho attanoyeva katena.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, về khoảng sáu mươi vị tỳ-kheo mà máu nóng từ miệng đã trào ra, điều ấy không phải do việc làm của Đức Thế Tôn, cũng không do việc làm của người khác, mà là do chính việc làm của họ.
Yathā, mahārāja, puriso sabbajanassa amataṁ dadeyya, te taṁ amataṁ asitvā arogā dīghāyukā sabbītito parimucceyyuṁ, athaññataro puriso durupacārena taṁ asitvā maraṇaṁ pāpuṇeyya, api nu kho so, mahārāja, amatadāyako puriso tatonidānaṁ kiñci apuññaṁ āpajjeyyā”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ví như, này Đại vương, có người ban thứ bất tử cho tất cả mọi người; họ ăn thứ bất tử ấy, không bệnh, sống lâu, thoát khỏi mọi tai họa; rồi một người khác, do cách dùng sai, ăn thứ ấy mà đi đến cái chết; này Đại vương, người ban thứ bất tử ấy, vì nhân duyên ấy, có mắc phải điều vô phước nào không?”
“Na hi, bhante”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Không phải vậy, thưa tôn giả.”
“Evameva kho, mahārāja, tathāgato dasasahassiyā lokadhātuyā devamanussānaṁ amataṁ dhammadānaṁ deti, ye te sattā bhabbā, te dhammāmatena bujjhanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Cũng vậy, này Đại vương, Như Lai ban Pháp thí bất tử cho chư thiên và loài người trong mười nghìn thế giới; những chúng sinh nào có khả năng thì nhờ bất tử của Pháp mà giác ngộ.
Ye pana te sattā abhabbā, te dhammāmatena haññanti patanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Còn những chúng sinh không có khả năng thì bị bất tử của Pháp giết hại và rơi xuống.
Bhojanaṁ, mahārāja, sabbasattānaṁ jīvitaṁ rakkhati, tamekacce bhuñjitvā visūcikāya maranti, api nu kho so, mahārāja, bhojanadāyako puriso tatonidānaṁ kiñci apuññaṁ āpajjeyyā”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thức ăn, này Đại vương, giữ gìn mạng sống của tất cả chúng sinh; một số người ăn thức ăn ấy rồi chết vì bệnh dịch tả; này Đại vương, người ban thức ăn ấy, vì nhân duyên ấy, có mắc phải điều vô phước nào không?”
“Na hi, bhante”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Không phải vậy, thưa tôn giả.”
“Evameva kho, mahārāja, tathāgato dasasahassiyā lokadhātuyā devamanussānaṁ amataṁ dhammadānaṁ deti, ye te sattā bhabbā, te dhammāmatena bujjhanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Cũng vậy, này Đại vương, Như Lai ban Pháp thí bất tử cho chư thiên và loài người trong mười nghìn thế giới; những chúng sinh nào có khả năng thì nhờ bất tử của Pháp mà giác ngộ.
Ye pana te sattā abhabbā, te dhammāmatena haññanti patantī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Còn những chúng sinh không có khả năng thì bị bất tử của Pháp giết hại và rơi xuống.”
“Sādhu, bhante nāgasena, evametaṁ tathā sampaṭicchāmī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Lành thay, thưa ngài Nāgasena, đúng là như vậy, trẫm xin kính nhận.”
Sabbasattahitapharaṇapañho dutiyo.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Câu hỏi về việc lan tỏa lợi ích đến tất cả chúng sinh, thứ hai.