ĐoạnPāliNguồn chuẩnEnglishTham khảoViệt hiện hànhTham khảoViệt 2026Bản của dự án
Milindapañha
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Milindapañha
Anumānapañha
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Câu hỏi về suy luận
Vessantaravagga
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Phẩm Vessantara
1. Vessantarapañha
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
1. Câu hỏi về Vessantara
“Bhante nāgasena, sabbeva bodhisattā puttadāraṁ denti, udāhu vessantareneva raññā puttadāraṁ dinnan”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thưa tôn giả Nāgasena, tất cả các Bồ-tát đều cho vợ con, hay chỉ riêng vua Vessantara đã cho vợ con?”
“Sabbepi, mahārāja, bodhisattā puttadāraṁ denti, na vessantareneva raññā puttadāraṁ dinnan”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, tất cả các Bồ-tát đều cho vợ con; không phải chỉ riêng vua Vessantara đã cho vợ con.”
“Api ca kho, bhante nāgasena, tesaṁ anumatena dentī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Nhưng, thưa tôn giả Nāgasena, các vị ấy cho đi với sự chấp thuận của họ.”
“Bhariyā, mahārāja, anumatā, dārakā pana bālatāya vilapiṁsu, yadi te atthato jāneyyuṁ, tepi anumodeyyuṁ, na te vilapeyyun”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, người vợ đã chấp thuận; còn các em nhỏ thì than khóc vì non dại. Nếu các em hiểu được ý nghĩa của việc ấy, các em cũng sẽ tùy hỷ và không than khóc.”
“Dukkaraṁ, bhante nāgasena, bodhisattena kataṁ, yaṁ so attano orase piye putte brāhmaṇassa dāsatthāya adāsi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thưa tôn giả Nāgasena, Bồ-tát đã làm một việc khó làm, khi ngài đem các con ruột yêu quý của mình giao cho một Bà-la-môn để làm nô lệ.
Idampi dutiyaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ so attano orase piye putte bālake taruṇake latāya bandhitvā tena brāhmaṇena latāya anumajjīyante disvā ajjhupekkhi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đây cũng là việc thứ hai, còn khó làm hơn cả việc khó làm: ngài thấy các con ruột yêu quý của mình, còn bé thơ non nớt, bị vị Bà-la-môn ấy trói bằng dây leo rồi dùng dây leo quất lùa đi, mà vẫn đứng nhìn dửng dưng.
Idampi tatiyaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ so sakena balena bandhanā muccitvā āgate dārake sārajjamupagate punadeva latāya bandhitvā adāsi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đây cũng là việc thứ ba, còn khó làm hơn cả việc khó làm: các con tự dùng sức mình thoát khỏi dây trói, chạy về, run sợ, mà ngài lại trói chúng bằng dây leo một lần nữa rồi đem cho đi.
Idampi catutthaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ so dārake ‘ayaṁ kho, tāta, yakkho khādituṁ neti amhe’ti vilapante ‘mā bhāyitthā’ti na assāsesi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đây cũng là việc thứ tư, còn khó làm hơn cả việc khó làm: khi các em than khóc: ‘Cha ơi, dạ-xoa này đang dẫn chúng con đi để ăn chúng con’, ngài đã không trấn an bằng lời ‘Đừng sợ’.
Idampi pañcamaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ so jālissa kumārassa rudamānassa pādesu nipatitvā ‘alaṁ, tāta, kaṇhājinaṁ nivattehi, ahameva gacchāmi yakkhena saha, khādatu maṁ yakkho’ti yācamānassa evaṁ na sampaṭicchi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đây cũng là việc thứ năm, còn khó làm hơn cả việc khó làm: khi hoàng tử Jāli vừa khóc vừa ngã quỳ dưới chân ngài và van xin: ‘Thôi, cha ơi, xin cha gọi Kaṇhājinā quay lại; chính con sẽ đi với dạ-xoa, xin dạ-xoa hãy ăn con’, ngài đã không chấp thuận như vậy.
Idampi chaṭṭhaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ so jālissa kumārassa ‘pāsāṇasamaṁ nūna te, tāta, hadayaṁ, yaṁ tvaṁ amhākaṁ dukkhitānaṁ pekkhamāno nimmanussake brahāraññe yakkhena nīyamāne na nivāresī’ti vilapamānassa kāruññaṁ nākāsi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đây cũng là việc thứ sáu, còn khó làm hơn cả việc khó làm: khi hoàng tử Jāli than khóc: ‘Cha ơi, hẳn là tim cha như đá, vì cha nhìn chúng con đang khổ sở mà không ngăn cản khi chúng con bị dạ-xoa dẫn đi trong khu rừng lớn không bóng người’, ngài đã không khởi lên lòng thương xót.
Idampi sattamaṁ dukkarato dukkarataraṁ, yaṁ tassa ruḷaruḷassa bhīmabhīmassa nīte dārake adassanaṁ gamite na phali hadayaṁ satadhā vā sahassadhā vā, puññakāmena manujena kiṁ paradukkhāpanena, nanu nāma sakadānaṁ dātabbaṁ hotī”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đây cũng là việc thứ bảy, còn khó làm hơn cả việc khó làm: khi các con bị kẻ ghê gớm, vô cùng đáng sợ ấy dẫn đi, khuất khỏi tầm mắt, mà tim ngài không vỡ ra thành trăm mảnh hay ngàn mảnh. Đối với người mong cầu phước, làm khổ người khác để làm gì? Chẳng phải nên cho vật của chính mình hay sao?”
“Dukkarassa, mahārāja, katattā bodhisattassa kittisaddo dasasahassiyā lokadhātuyā sadevamanussesu abbhuggato, devā devabhavane pakittenti, asurā asurabhavane pakittenti, garuḷā garuḷabhavane pakittenti, nāgā nāgabhavane pakittenti, yakkhā yakkhabhavane pakittenti, anupubbena tassa kittisaddo paramparāya ajjetarahi idha amhākaṁ samayaṁ anuppatto, taṁ mayaṁ dānaṁ pakittentā vikopentā nisinnā sudinnaṁ, udāhu duddinnanti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, vì Bồ-tát đã làm được việc khó làm, tiếng tốt của ngài đã vang lên khắp mười nghìn thế giới, giữa chư thiên và loài người: chư thiên tán thán ở cõi chư thiên, a-tu-la tán thán ở cõi a-tu-la, garuḷa tán thán ở cõi garuḷa, rồng tán thán ở cõi rồng, dạ-xoa tán thán ở cõi dạ-xoa. Dần dần, từ đời này truyền sang đời khác, tiếng tốt ấy hôm nay đã đến với chúng ta ở đây, trong buổi hội này; và chúng ta ngồi đây vừa tán thán vừa xới xáo việc bố thí ấy, xem đó là cho khéo hay cho vụng.
So kho panāyaṁ, mahārāja, kittisaddo nipuṇānaṁ viññūnaṁ vidūnaṁ vibhāvīnaṁ bodhisattānaṁ dasa guṇe anudassati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, tiếng tốt ấy cho thấy mười đức tính của các Bồ-tát tinh tế, sáng suốt, hiểu biết, thông tuệ.
Katame dasa?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Mười điều nào?
Agedhatā nirālayatā cāgo pahānaṁ apunarāvattitā sukhumatā mahantatā duranubodhatā dullabhatā asadisatā buddhadhammassa, so kho panāyaṁ, mahārāja, kittisaddo nipuṇānaṁ viññūnaṁ vidūnaṁ vibhāvīnaṁ bodhisattānaṁ ime dasa guṇe anudassatī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Không tham đắm, không dính mắc, xả bỏ, đoạn trừ, không quay trở lại, vi tế, vĩ đại, khó thấu hiểu, khó gặp, vô song của Phật pháp. Này Đại vương, tiếng tốt ấy cho thấy mười đức tính này của các Bồ-tát tinh tế, sáng suốt, hiểu biết, thông tuệ.”
“Bhante nāgasena, yo paraṁ dukkhāpetvā dānaṁ deti, api nu taṁ dānaṁ sukhavipākaṁ hoti saggasaṁvattanikan”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thưa tôn giả Nāgasena, người nào làm cho kẻ khác đau khổ rồi mới bố thí, thì sự bố thí ấy có quả lạc và đưa đến cõi trời chăng?”
“Āma, mahārāja, kiṁ vattabban”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vâng, này Đại vương, còn phải nói gì nữa?”
“Iṅgha, bhante nāgasena, kāraṇaṁ upadassehī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Nào, thưa tôn giả Nāgasena, xin ngài chỉ rõ lý do.”
“Idha, mahārāja, koci samaṇo vā brāhmaṇo vā sīlavā hoti kalyāṇadhammo, so bhaveyya pakkhahato vā pīṭhasappī vā aññataraṁ vā byādhiṁ āpanno, tamenaṁ yo koci puññakāmo yānaṁ āropetvā patthitaṁ desamanupāpeyya, api nu kho, mahārāja, tassa purisassa tatonidānaṁ kiñci sukhaṁ nibbatteyya saggasaṁvattanikaṁ taṁ kamman”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, giả sử có một sa-môn hoặc Bà-la-môn có giới đức, có thiện pháp, mà bị bại liệt nửa người, hoặc là người què lết đi bằng tấm ván, hoặc mắc một chứng bệnh nào khác; rồi có người nào đó mong cầu phước đã đặt vị ấy lên xe và đưa đến nơi vị ấy mong muốn. Này Đại vương, do nhân ấy, từ nghiệp ấy, nghiệp đưa đến cõi trời, có chút an lạc nào sinh ra cho người kia không?”
“Āma, bhante, kiṁ vattabbaṁ?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vâng, thưa tôn giả, còn phải nói gì nữa?
Hatthiyānaṁ vā so, bhante, puriso labheyya assayānaṁ vā rathayānaṁ vā, thale thalayānaṁ jale jalayānaṁ devesu devayānaṁ manussesu manussayānaṁ, tadanucchavikaṁ tadanulomikaṁ bhave bhave nibbatteyya, tadanucchavikāni tadanulomikāni cassa sukhāni nibbatteyyuṁ, sugatito sugatiṁ gaccheyya, teneva kammābhisandena iddhiyānaṁ abhiruyha patthitaṁ nibbānanagaraṁ pāpuṇeyyā”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy, thưa tôn giả, sẽ được phương tiện là voi, hoặc ngựa, hoặc xe; trên đất liền được phương tiện đường bộ, trên nước được phương tiện đường thủy, giữa chư thiên được phương tiện của chư thiên, giữa loài người được phương tiện của loài người; ở mỗi cõi sống, người ấy sẽ tái sinh một cách tương xứng, thuận hợp với việc ấy; những lạc thú tương xứng, thuận hợp với việc ấy cũng sẽ sinh khởi cho người ấy; người ấy sẽ đi từ cõi lành này đến cõi lành khác; rồi chính nhờ dòng tuôn chảy của nghiệp ấy, leo lên phương tiện thần thông, người ấy sẽ đến được thành Niết-bàn mà mình mong cầu.”
“Tena hi, mahārāja, paradukkhāpanena dinnadānaṁ sukhavipākaṁ hoti saggasaṁvattanikaṁ, yaṁ so puriso balībadde dukkhāpetvā evarūpaṁ sukhaṁ anubhavati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vậy thì, này Đại vương, bố thí bằng cách làm khổ kẻ khác vẫn có quả lạc và đưa đến cõi trời, bởi vì người ấy làm khổ những con bò mà vẫn hưởng được niềm lạc như vậy.
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yathā paradukkhāpanena dinnadānaṁ sukhavipākaṁ hoti saggasaṁvattanikaṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hơn nữa, này Đại vương, hãy nghe thêm một lý do nữa, về việc vì sao bố thí bằng cách làm khổ kẻ khác vẫn có quả lạc và đưa đến cõi trời.
Idha, mahārāja, yo koci rājā janapadato dhammikaṁ baliṁ uddharāpetvā āṇāpavattanena dānaṁ dadeyya, api nu kho so, mahārāja, rājā tatonidānaṁ kiñci sukhaṁ anubhaveyya saggasaṁvattanikaṁ taṁ dānan”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, giả sử có một vị vua nào đó cho thu thuế hợp pháp từ các vùng quê rồi, bằng quyền ban lệnh, đem bố thí; thì này Đại vương, do nhân ấy, từ sự bố thí ấy, sự bố thí đưa đến cõi trời, vị vua ấy có hưởng được chút an lạc nào không?”
“Āma, bhante, kiṁ vattabbaṁ, tatonidānaṁ so, bhante, rājā uttariṁ anekasatasahassaguṇaṁ labheyya.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vâng, thưa tôn giả, còn phải nói gì nữa; do nhân ấy, thưa tôn giả, vị vua ấy sẽ còn đạt được hơn thế nữa, gấp nhiều trăm ngàn lần.
Rājūnaṁ atirājā bhaveyya, devānaṁ atidevo bhaveyya, brahmānaṁ atibrahmā bhaveyya, samaṇānaṁ atisamaṇo bhaveyya, brāhmaṇānaṁ atibrāhmaṇo bhaveyya, arahantānaṁ atiarahā bhaveyyā”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vị ấy sẽ là vua vượt trên các vua, là trời vượt trên các trời, là Phạm thiên vượt trên các Phạm thiên, là sa-môn vượt trên các sa-môn, là Bà-la-môn vượt trên các Bà-la-môn, là A-la-hán vượt trên các A-la-hán.”
“Tena hi, mahārāja, paradukkhāpanena dinnadānaṁ sukhavipākaṁ hoti saggasaṁvattanikaṁ, yaṁ so rājā balinā janaṁ pīḷetvā dinnadānena evarūpaṁ uttariṁ yasasukhaṁ anubhavatī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vậy thì, này Đại vương, bố thí bằng cách làm khổ kẻ khác vẫn có quả lạc và đưa đến cõi trời, bởi vì vị vua ấy đè nặng dân bằng thuế rồi đem bố thí, mà hưởng được thêm sự vinh quang và an lạc như vậy.”
“Atidānaṁ, bhante nāgasena, vessantarena raññā dinnaṁ, yaṁ so sakaṁ bhariyaṁ parassa bhariyatthāya adāsi, sake orase putte brāhmaṇassa dāsatthāya adāsi, atidānaṁ nāma, bhante nāgasena, loke vidūhi ninditaṁ garahitaṁ, yathā nāma, bhante nāgasena, atibhārena sakaṭassa akkho bhijjati, atibhārena nāvā osīdati, atibhuttena bhojanaṁ visamaṁ pariṇamati, ativassena dhaññaṁ vinassati, atidānena bhogakkhayaṁ upeti, atitāpena pathavī upaḍayhati, atirāgena ummattako hoti, atidosena vajjho hoti, atimohena anayaṁ āpajjati, atilobhena coraggahaṇamupagacchati, atibhayena nirujjhati, atipūrena nadī uttarati, ativātena asani patati, atiagginā odanaṁ uttarati, atisañcaraṇena na ciraṁ jīvati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thưa tôn giả Nāgasena, vua Vessantara đã bố thí quá mức: ngài đã cho vợ mình làm vợ của người khác, cho các con ruột của mình làm nô lệ cho một Bà-la-môn. Thưa tôn giả Nāgasena, cái gọi là bố thí quá mức thì bị các bậc trí trên đời chê trách, chỉ trích. Ví như, thưa tôn giả Nāgasena, vì chở quá nặng mà trục xe gãy; vì chở quá nặng mà thuyền chìm; vì ăn quá nhiều mà thức ăn tiêu hóa không đều; vì mưa quá nhiều mà lúa thóc hư hại; vì cho đi quá mức mà đi đến chỗ hao hụt của cải; vì nóng quá mức mà đất bị thiêu đốt; vì tham quá mức mà hóa điên; vì sân quá mức mà thành kẻ đáng bị giết; vì si quá mức mà rơi vào tai họa; vì tham lam quá mức mà đi đến chỗ bị bắt như kẻ trộm; vì sợ hãi quá mức mà ngưng bặt; vì nước đầy quá mức mà sông tràn bờ; vì gió quá mạnh mà sét giáng xuống; vì lửa quá mạnh mà cơm trào ra khỏi nồi; vì đi lại quá nhiều mà không sống lâu.
Evameva kho, bhante nāgasena, atidānaṁ nāma loke vidūhi ninditaṁ garahitaṁ, atidānaṁ, bhante nāgasena, vessantarena raññā dinnaṁ, na tattha kiñci phalaṁ icchitabban”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Cũng vậy, thưa tôn giả Nāgasena, cái gọi là bố thí quá mức thì bị các bậc trí trên đời chê trách, chỉ trích; thưa tôn giả Nāgasena, vua Vessantara đã bố thí quá mức, nên ở đó không nên mong cầu quả báo nào.”
“Atidānaṁ, mahārāja, loke vidūhi vaṇṇitaṁ thutaṁ pasatthaṁ, ye keci yādisaṁ kīdisaṁ dānaṁ denti, atidānadāyī loke kittiṁ pāpuṇāti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, bố thí quá mức được các bậc trí trên đời ca ngợi, tán dương, khen ngợi; trong những người bố thí, dù là món bố thí nào, người bố thí quá mức vẫn đạt được danh tiếng trên đời.
Yathā, mahārāja, atipavaratāya dibbaṁ vanamūlaṁ gahitampi hatthapāse ṭhitānaṁ parajanānaṁ na dassayati, agado atijaccatāya pīḷāya samugghātako rogānaṁ antakaro, aggi atijotitāya ḍahati, udakaṁ atisītatāya nibbāpeti, padumaṁ parisuddhatāya na upalimpati vārikaddamena, maṇi atiguṇatāya kāmadado, vajiraṁ atitikhiṇatāya vijjhati maṇimuttāphalikaṁ, pathavī atimahantatāya naroragamigapakkhijalaselapabbatadume dhāreti, samuddo atimahantatāya aparipūraṇo, sineru atibhāratāya acalo, ākāso ativitthāratāya ananto, sūriyo atippabhatāya timiraṁ ghāteti, sīho atijātitāya vigatabhayo, mallo atibalavatāya paṭimallaṁ khippaṁ ukkhipati, rājā atipuññatāya adhipati, bhikkhu atisīlavantatāya nāgayakkhanaramarūhi namassanīyo, buddho atiaggatāya anupamo.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, ví như rễ thuốc trời trong rừng, do quá ưu việt, dù đã được cầm lấy cũng không hiện ra cho những người khác đứng trong tầm tay; thuốc giải, do phẩm chất quá thuần, nhổ tận gốc sự hành hạ, chấm dứt các bệnh; lửa, do quá rực sáng, nên thiêu đốt; nước, do quá mát, nên dập tắt; hoa sen, do thanh tịnh, không bị bùn nước làm nhiễm; ngọc báu, do đức tính quá cao, ban cho điều mong cầu; kim cương, do quá sắc bén, xuyên thủng ngọc, trân châu và pha lê; đất, do quá rộng lớn, nâng đỡ người, rắn, thú, chim, nước, đá, núi và cây; biển, do quá rộng lớn, không bao giờ đầy; núi Sineru, do quá nặng, bất động; hư không, do quá mênh mông, vô tận; mặt trời, do quá chói sáng, diệt bóng tối; sư tử, do dòng giống quá cao quý, không còn sợ hãi; đô vật, do quá mạnh, mau chóng nhấc bổng đối thủ; vua, do phước quá lớn, là bậc cai quản; tỳ-kheo, do giới đức quá đầy đủ, đáng được rồng, dạ-xoa, loài người và chư thiên kính lễ; Đức Phật, do quá tối thượng, không gì sánh bằng.
Evameva kho, mahārāja, atidānaṁ nāma loke vidūhi vaṇṇitaṁ thutaṁ pasatthaṁ, ye keci yādisaṁ kīdisaṁ dānaṁ denti, atidānadāyī loke kittiṁ pāpuṇāti, atidānena vessantaro rājā dasasahassiyā lokadhātuyā vaṇṇito thuto pasattho mahito kittito, teneva atidānena vessantaro rājā ajjetarahi buddho jāto aggo sadevake loke.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Cũng vậy, này Đại vương, bố thí quá mức được các bậc trí trên đời ca ngợi, tán dương, khen ngợi; trong những người bố thí, dù là món bố thí nào, người bố thí quá mức vẫn đạt được danh tiếng trên đời. Nhờ bố thí quá mức, vua Vessantara đã được ca ngợi, tán dương, khen ngợi, tôn vinh, tán thán khắp mười nghìn thế giới; và cũng chính nhờ bố thí quá mức ấy, vua Vessantara hôm nay đã thành Phật, bậc tối thượng trong thế gian cùng chư thiên.
Atthi pana, mahārāja, loke ṭhapanīyaṁ dānaṁ, yaṁ dakkhiṇeyye anuppatte na dātabban”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nhưng này Đại vương, trên đời có món bố thí nào đáng để gác lại, tức là món không nên cho khi bậc đáng cúng dường đã đến chăng?”
“Dasa kho panimāni, bhante nāgasena, dānāni, yāni loke adānasammatāni, yo tāni dānāni deti, so apāyagāmī hoti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thưa tôn giả Nāgasena, có mười món bố thí mà trên đời không được xem là bố thí; ai cho những món bố thí ấy thì đi đến đọa xứ.
Katamāni dasa?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Mười món nào?
Majjadānaṁ, bhante nāgasena, loke adānasammataṁ, yo taṁ dānaṁ deti, so apāyagāmī hoti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thưa tôn giả Nāgasena, việc cho chất say, trên đời không được xem là bố thí; ai cho món ấy thì đi đến đọa xứ.
Samajjadānaṁ …pe…
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Việc cho hội hè …
itthidānaṁ …
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
việc cho phụ nữ …
usabhadānaṁ …
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
việc cho bò đực …
cittakammadānaṁ …
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
việc cho tranh vẽ …
satthadānaṁ …
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
việc cho vũ khí …
visadānaṁ …
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
việc cho thuốc độc …
saṅkhalikadānaṁ …
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
việc cho xiềng xích …
kukkuṭasūkaradānaṁ …
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
việc cho gà và heo …
tulākūṭamānakūṭadānaṁ, bhante nāgasena, loke adānasammataṁ hoti, yo taṁ dānaṁ deti, so apāyagāmī hoti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
việc cho cân gian và đấu gian, thưa tôn giả Nāgasena, trên đời không được xem là bố thí; ai cho món ấy thì đi đến đọa xứ.
Imāni kho, bhante nāgasena, dasa dānāni loke adānasammatāni, yo tāni dānāni deti, so apāyagāmī hotī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thưa tôn giả Nāgasena, đó là mười món bố thí không được xem là bố thí trên đời; ai cho những món ấy thì đi đến đọa xứ.”
“Nāhaṁ taṁ, mahārāja, adānasammataṁ pucchāmi, imaṁ khvāhaṁ, mahārāja, taṁ pucchāmi ‘atthi pana, mahārāja, loke ṭhapanīyaṁ dānaṁ, yaṁ dakkhiṇeyye anuppatte na dātabban’”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, tôi không hỏi ngài về những món không được xem là bố thí; điều tôi hỏi ngài, này Đại vương, là câu này: ‘Này Đại vương, trên đời có món bố thí nào đáng để gác lại, tức là món không nên cho khi bậc đáng cúng dường đã đến chăng?’”
“Natthi, bhante nāgasena, loke ṭhapanīyaṁ dānaṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thưa tôn giả Nāgasena, trên đời không có món bố thí nào đáng để gác lại.
Yaṁ dakkhiṇeyye anuppatte na dātabbaṁ, cittappasāde uppanne keci dakkhiṇeyyānaṁ bhojanaṁ denti, keci acchādanaṁ, keci sayanaṁ, keci āvasathaṁ, keci attharaṇapāvuraṇaṁ, keci dāsidāsaṁ, keci khettavatthuṁ, keci dvipadacatuppadaṁ, keci sataṁ sahassaṁ satasahassaṁ, keci mahārajjaṁ, keci jīvitampi dentī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Về món không nên cho khi bậc đáng cúng dường đã đến: khi tâm tịnh tín khởi lên, có người dâng thức ăn cho các bậc đáng cúng dường, có người dâng y phục, có người dâng chỗ nằm, có người dâng chỗ ở, có người dâng đồ trải và đồ đắp, có người dâng nô tỳ nam nữ, có người dâng ruộng đất, có người dâng loài hai chân và bốn chân, có người dâng một trăm, một ngàn, một trăm ngàn, có người dâng cả một vương quốc lớn, có người dâng cả mạng sống.”
“Yadi pana, mahārāja, keci jīvitampi denti, kiṁ kāraṇā vessantaraṁ dānapatiṁ atibāḷhaṁ paripātesi sudinne putte ca dāre ca?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Nhưng nếu, này Đại vương, có người còn dâng cả mạng sống, thì vì cớ gì ngài lại công kích dữ dội thí chủ Vessantara về việc ngài đã cho đi con và vợ một cách tốt đẹp?
Api nu kho, mahārāja, atthi lokapakati lokāciṇṇaṁ, labhati pitā puttaṁ iṇaṭṭo vā ājīvikapakato vā āvapituṁ vā vikkiṇituṁ vā”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, phải chăng có lẽ thường của thế gian, tập quán của thế gian, rằng người cha được quyền cầm cố hoặc bán con khi bị nợ nần bức bách hay sinh kế túng quẫn?”
“Āma, bhante, labhati pitā puttaṁ iṇaṭṭo vā ājīvikapakato vā āvapituṁ vā vikkiṇituṁ vā”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vâng, thưa tôn giả, người cha được quyền cầm cố hoặc bán con khi bị nợ nần bức bách hay sinh kế túng quẫn.”
“Yadi, mahārāja, labhati pitā puttaṁ iṇaṭṭo vā ājīvikapakato vā āvapituṁ vā vikkiṇituṁ vā, vessantaropi, mahārāja, rājā alabhamāno sabbaññutañāṇaṁ upadduto dukkhito tassa dhammadhanassa paṭilābhāya puttadāraṁ āvapesi ca vikkiṇi ca.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, nếu người cha được quyền cầm cố hoặc bán con khi bị nợ nần bức bách hay sinh kế túng quẫn, thì vua Vessantara cũng vậy, này Đại vương: khi chưa có được trí toàn tri, bị bức bách, khổ sở, ngài đã cầm cố và bán cả vợ con để đạt được của báu Pháp ấy.
Iti, mahārāja, vessantarena raññā aññesaṁ dinnaṁyeva dinnaṁ, kataṁyeva kataṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Như vậy, này Đại vương, những gì vua Vessantara đã cho người khác thì đã được cho đi thật sự; những gì đã làm thì đã được làm thật sự.
Kissa pana tvaṁ, mahārāja, tena dānena vessantaraṁ dānapatiṁ atibāḷhaṁ apasādesī”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vậy vì cớ gì, này Đại vương, ngài lại chê trách gay gắt thí chủ Vessantara về sự bố thí ấy?”
“Nāhaṁ, bhante nāgasena, vessantarassa dānapatino dānaṁ garahāmi, api ca puttadāraṁ yācante niminitvā attānaṁ dātabban”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thưa tôn giả Nāgasena, tôi không chê trách sự bố thí của thí chủ Vessantara; có điều, khi có người xin vợ con, lẽ ra ngài nên đem chính mình ra đổi mà cho.”
“Etaṁ kho, mahārāja, asabbhikāraṇaṁ, yaṁ puttadāraṁ yācante attānaṁ dadeyya, yaṁ yaṁ hi yācante taṁ tadeva dātabbaṁ, etaṁ sappurisānaṁ kammaṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, điều ấy là không đúng đắn: khi người ta xin vợ con thì lại cho chính thân mình. Vì ai xin điều gì thì phải cho đúng điều ấy; đó là việc làm của bậc chân nhân.
Yathā, mahārāja, koci puriso pānīyaṁ āharāpeyya, tassa yo bhojanaṁ dadeyya, api nu so, mahārāja, puriso tassa kiccakārī assā”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, ví như có người bảo mang nước uống đến, mà có kẻ lại đem thức ăn cho người ấy; này Đại vương, người kia có phải đã làm đúng điều cần làm cho người ấy không?”
“Na hi, bhante, yaṁ so āharāpeti, tameva tassa dento kiccakārī assā”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Không phải vậy, thưa tôn giả; chỉ khi đưa đúng thứ người ấy bảo mang đến thì mới là làm đúng điều cần làm cho người ấy.”
“Evameva kho, mahārāja, vessantaro rājā brāhmaṇe puttadāraṁ yācante puttadāraṁ yeva adāsi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Cũng vậy, này Đại vương, khi vị Bà-la-môn xin vợ con, vua Vessantara đã cho đúng vợ con.
Sace, mahārāja, brāhmaṇo vessantarassa sarīraṁ yāceyya, na so, mahārāja, attānaṁ rakkheyya na kampeyya na rajjeyya, tassa dinnaṁ pariccattaṁyeva sarīraṁ bhaveyya.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, nếu vị Bà-la-môn xin thân thể của Vessantara, thì ngài sẽ không giữ mình, không run sợ, không luyến tiếc; thân thể đã trao cho ông ta thì xem như đã hoàn toàn xả bỏ.
Sace, mahārāja, koci vessantaraṁ dānapatiṁ upagantvā yāceyya ‘dāsattaṁ me upehī’ti, dinnaṁ pariccattaṁyevassa sarīraṁ bhaveyya, na so datvā tapeyya, rañño, mahārāja, vessantarassa kāyo bahusādhāraṇo.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, nếu có ai đến gần thí chủ Vessantara mà xin: ‘Hãy làm nô lệ của tôi’, thì thân ngài cũng đã được cho đi, đã hoàn toàn xả bỏ; cho xong, ngài cũng sẽ không day dứt; vì thân của vua Vessantara, này Đại vương, là vật chung của nhiều người.
Yathā, mahārāja, pakkā maṁsapesi bahusādhāraṇā;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, ví như một miếng thịt chín là vật chung của nhiều kẻ;
evameva kho, mahārāja, rañño vessantarassa kāyo bahusādhāraṇo.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, thân của vua Vessantara là vật chung của nhiều người.
Yathā vā pana, mahārāja, phalito rukkho nānādijagaṇasādhāraṇo;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hoặc ví như, này Đại vương, một cây đầy quả là vật chung của các đàn chim đủ loại;
evameva kho, mahārāja, rañño vessantarassa kāyo bahusādhāraṇo.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, thân của vua Vessantara là vật chung của nhiều người.
Kiṁ kāraṇā?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì cớ gì?
‘Evāhaṁ paṭipajjanto sammāsambodhiṁ pāpuṇissāmī’ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Thực hành như vậy, ta sẽ đạt được Chánh Đẳng Giác.’
Yathā, mahārāja, puriso adhano dhanatthiko dhanapariyesanaṁ caramāno ajapathaṁ saṅkupathaṁ vettapathaṁ gacchati, jalathalavāṇijjaṁ karoti, kāyena vācāya manasā dhanaṁ ārādheti, dhanappaṭilābhāya vāyamati;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, ví như một người nghèo muốn có của cải, đi tìm của cải, đi trên đường dê, đường cọc, đường mây, làm nghề buôn bán trên nước và trên bộ, dùng thân, lời nói và ý nghĩ để cầu cho được của cải, nỗ lực để có được của cải;
evameva kho, mahārāja, vessantaro dānapati adhano buddhadhanena sabbaññutañāṇaratanappaṭilābhāya yācakānaṁ dhanadhaññaṁ dāsidāsaṁ yānavāhanaṁ sakalasāpateyyaṁ sakaṁ puttadāraṁ attānañca cajitvā sammāsambodhiṁyeva pariyesati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, thí chủ Vessantara, nghèo về của cải của một vị Phật, để có được báu vật trí toàn tri, đã xả bỏ cho những người xin: của cải và lúa gạo, nô tỳ nam nữ, xe cộ vật cưỡi, toàn bộ gia sản, vợ con của mình, và cả bản thân, rồi chỉ tìm cầu Chánh Đẳng Giác.
Yathā vā pana, mahārāja, amacco muddakāmo muddādhikaraṇaṁ yaṁ kiñci gehe dhanadhaññaṁ hiraññasuvaṇṇaṁ, taṁ sabbaṁ datvāpi muddappaṭilābhāya vāyamati;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hoặc ví như, này Đại vương, một vị quan muốn có ấn tín, vì ấn tín mà dù đem cho hết bất cứ của cải, lúa gạo, vàng bạc nào có trong nhà, vẫn nỗ lực để có được ấn tín;
evameva kho, mahārāja, vessantaro dānapati sabbaṁ taṁ bāhirabbhantaradhanaṁ datvā jīvitampi paresaṁ datvā sammāsambodhiṁyeva pariyesati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, thí chủ Vessantara, sau khi đem cho hết tất cả của cải bên ngoài lẫn bên trong, cả mạng sống cũng đem cho người khác, rồi chỉ tìm cầu Chánh Đẳng Giác.
Api ca, mahārāja, vessantarassa dānapatino evaṁ ahosi ‘yaṁ so brāhmaṇo yācati, tamevāhaṁ tassa dento kiccakārī nāma homī’ti, evaṁ so tassa puttadāramadāsi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hơn nữa, này Đại vương, thí chủ Vessantara đã khởi lên ý nghĩ như vầy: ‘Vị Bà-la-môn ấy xin điều gì, ta cho ông ta đúng điều ấy thì mới gọi là người làm đúng điều cần làm’; vì thế ngài đã cho ông ta vợ con.
Na kho, mahārāja, vessantaro dānapati dessatāya brāhmaṇassa puttadāramadāsi, na adassanakāmatāya puttadāramadāsi, na atibahukā me puttadārā, ‘na sakkomi te posetun’ti puttadāramadāsi, na ukkaṇṭhito ‘appiyā me’ti nīharitukāmatāya puttadāramadāsi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, thí chủ Vessantara đã cho vị Bà-la-môn vợ con không phải vì ghét bỏ; không phải vì không muốn thấy mặt mà cho; không phải vì vợ con quá đông, rồi nghĩ ‘ta không nuôi nổi các ngươi’ mà cho; không phải vì chán nản, muốn tống đi, nghĩ ‘họ không đáng yêu đối với ta’ mà cho.
Atha kho sabbaññutañāṇaratanasseva piyattā sabbaññutañāṇassa kāraṇā vessantaro rājā evarūpaṁ atulaṁ vipulamanuttaraṁ piyaṁ manāpaṁ dayitaṁ pāṇasamaṁ puttadāradānavaraṁ brāhmaṇassa adāsi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Mà chính vì báu vật trí toàn tri là điều ngài yêu quý, vì lẽ trí toàn tri, vua Vessantara đã cho vị Bà-la-môn món cho cao quý là vợ con như thế: vô song, rộng lớn, vô thượng, đáng yêu, vừa lòng, được trân quý, quý như mạng sống.
Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā devātidevena cariyāpiṭake—
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, điều này cũng đã được Thế Tôn, bậc Thiên Trung Thiên, nói trong Hạnh Tạng—
‘Na me dessā ubho puttā,
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Cả hai con ta đều không đáng ghét đối với ta,
maddī devī na dessiyā;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hoàng hậu Maddī cũng không đáng ghét;
Sabbaññutaṁ piyaṁ mayhaṁ,
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
trí toàn tri mới là điều ta yêu quý,
tasmā piye adāsahan’ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vì vậy ta đã cho đi những người thân yêu.’
Tasmā, mahārāja, vessantaro rājā puttadānaṁ datvā paṇṇasālaṁ pavisitvā nipajji.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì vậy, này Đại vương, vua Vessantara sau khi cho đi các con đã vào chòi lá và nằm xuống.
Tassa atipemena dukkhitassa balavasoko uppajji, hadayavatthu uṇhamahosi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì quá thương yêu mà đau khổ, nỗi sầu mạnh mẽ khởi lên nơi ngài, tim ngài nóng ran.
Nāsikāya appahontiyā mukhena uṇhe assāsapassāse vissajjesi, assūni parivattitvā lohitabindūni hutvā nettehi nikkhamiṁsu.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì lỗ mũi không đủ dùng, ngài thở ra những hơi thở vào và thở ra nóng bỏng bằng miệng; nước mắt đổi dạng, hóa thành những giọt máu mà chảy ra từ mắt.
Evameva kho, mahārāja, dukkhena vessantaro rājā brāhmaṇassa puttadāramadāsi ‘mā me dānapatho parihāyī’ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Cũng vậy, này Đại vương, vua Vessantara đã cho vị Bà-la-môn vợ con trong đau khổ, với ý nghĩ: ‘Đừng để con đường bố thí của ta bị suy giảm’.
Api ca, mahārāja, vessantaro rājā dve atthavase paṭicca brāhmaṇassa dve dārake adāsi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hơn nữa, này Đại vương, vua Vessantara căn cứ vào hai lý do mà đã cho vị Bà-la-môn hai đứa trẻ.
Katame dve?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thế nào là hai?
Dānapatho ca me aparihīno bhavissati, dukkhite ca me puttake vanamūlaphalehi itonidānaṁ ayyako mocessatīti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Con đường bố thí của ta sẽ không suy giảm; và những đứa con của ta đang khổ sở vì rễ củ và trái cây rừng, do việc này ông của chúng sẽ cứu thoát.
Jānāti hi, mahārāja, vessantaro rājā ‘na me dārakā sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ, ime ca dārake ayyako nikkiṇissati, evaṁ amhākampi gamanaṁ bhavissatī’ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, vua Vessantara biết rằng: ‘Các con ta không ai có thể sử dụng như nô lệ; ông của chúng sẽ chuộc chúng về; như vậy việc ra đi của chúng ta cũng sẽ có’.
Ime kho, mahārāja, dve atthavase paṭicca brāhmaṇassa dve dārake adāsi.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, chính vì hai lý do ấy mà vua Vessantara đã cho vị Bà-la-môn hai đứa trẻ.
Api ca, mahārāja, vessantaro rājā jānāti ‘ayaṁ kho brāhmaṇo jiṇṇo vuḍḍho mahallako dubbalo bhaggo daṇḍaparāyaṇo khīṇāyuko parittapuñño, neso samattho ime dārake dāsabhogena bhuñjitun’ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hơn nữa, này Đại vương, vua Vessantara biết rằng: ‘Vị Bà-la-môn này già nua, cao tuổi, lớn tuổi, yếu ớt, còng lưng, chống gậy, tuổi thọ đã cạn, phước mỏng; ông ta không đủ sức dùng các đứa trẻ này như nô lệ’.
Sakkuṇeyya pana, mahārāja, puriso pākatikena balena ime candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve gahetvā peḷāya vā samugge vā pakkhipitvā nippabhe katvā thālakaparibhogena paribhuñjitun”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, liệu một người có sức lực bình thường có thể bắt lấy mặt trăng và mặt trời này, có thần lực lớn như vậy, uy lực lớn như vậy, bỏ vào giỏ hay hộp, làm cho hết ánh sáng rồi dùng như một cái đĩa nhỏ được chăng?”
“Na hi, bhante”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Không phải vậy, thưa tôn giả.”
“Evameva kho, mahārāja, imasmiṁ loke candimasūriyappaṭibhāgassa vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjitunti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Cũng vậy, này Đại vương, trong đời này, các con của Vessantara, người sánh ngang mặt trăng và mặt trời, không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hơn nữa, này Đại vương, hãy nghe thêm một lý do nữa, lý do khiến các con của Vessantara không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Yathā, mahārāja, rañño cakkavattissa maṇiratanaṁ subhaṁ jātimantaṁ aṭṭhaṁsaṁ suparikammakataṁ catuhatthāyāmaṁ sakaṭanābhipariṇāhaṁ na sakkā kenaci pilotikāya veṭhetvā peḷāya pakkhipitvā satthakanisānaparibhogena paribhuñjituṁ;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, ví như viên ngọc báu của vua Chuyển Luân, đẹp, tinh thuần, tám mặt, được gia công kỹ lưỡng, dài bốn khuỷu tay, chu vi bằng ổ bánh xe, không ai có thể quấn bằng mảnh vải rách, bỏ vào giỏ rồi dùng làm đá mài dao;
evameva kho, mahārāja, loke cakkavattirañño maṇiratanappaṭibhāgassa vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, trong đời, các con của Vessantara, người sánh ngang viên ngọc báu của vua Chuyển Luân, không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hơn nữa, này Đại vương, hãy nghe thêm một lý do nữa, lý do khiến các con của Vessantara không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Yathā, mahārāja, tidhā pabhinno sabbaseto sattappatiṭṭhito aṭṭharatanubbedho navaratanāyāmapariṇāho pāsādiko dassanīyo uposatho nāgarājā na sakkā kenaci suppena vā sarāvena vā pidahituṁ, govacchako viya vacchakasālāya pakkhipitvā pariharituṁ vā;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, ví như tượng vương Uposatha, chảy dịch từ ba nơi, toàn thân trắng, đứng vững trên bảy điểm, cao tám khuỷu tay, dài và chu vi chín khuỷu tay, khả ái, đáng ngắm, không ai có thể che bằng cái nia hay cái đĩa, cũng không thể nhốt vào chuồng bê rồi giữ như giữ một con bê;
evameva kho, mahārāja, loke uposathanāgarājappaṭibhāgassa vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, trong đời, các con của Vessantara, người sánh ngang tượng vương Uposatha, không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hơn nữa, này Đại vương, hãy nghe thêm một lý do nữa, lý do khiến các con của Vessantara không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Yathā, mahārāja, mahāsamuddo dīghaputhulavitthiṇṇo gambhīro appameyyo duruttaro apariyogāḷho anāvaṭo na sakkā kenaci sabbattha pidahitvā ekatitthena paribhogaṁ kātuṁ;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, ví như biển cả, dài, rộng, mênh mông, sâu thẳm, không thể đo lường, khó vượt qua, không thể lặn đến đáy, không bị che chắn, không ai có thể che kín khắp nơi rồi chỉ dùng ở một bến;
evameva kho, mahārāja, loke mahāsamuddappaṭibhāgassa vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, trong đời, các con của Vessantara, người sánh ngang biển cả, không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hơn nữa, này Đại vương, hãy nghe thêm một lý do nữa, lý do khiến các con của Vessantara không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Yathā, mahārāja, himavanto pabbatarājā pañcayojanasataṁ accuggato nabhe tisahassayojanāyāmavitthāro caturāsītikūṭasahassappaṭimaṇḍito pañcannaṁ mahānadīsatānaṁ pabhavo mahābhūtagaṇālayo nānāvidhagandhadharo dibbosadhasatasamalaṅkato nabhe valāhako viya accuggato dissati;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, ví như núi chúa Himavanta, vút lên giữa trời cao năm trăm do-tuần, dài và rộng ba ngàn do-tuần, được điểm tô bởi tám mươi bốn ngàn đỉnh núi, là nguồn của năm trăm con sông lớn, là nơi trú ngụ của những đoàn đại thần linh, mang đủ loại hương thơm, được trang hoàng bằng hàng trăm loại thuốc trời, hiện ra cao vút giữa trời như một đám mây;
evameva kho, mahārāja, loke himavantapabbatarājappaṭibhāgassa vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, trong đời, các con của Vessantara, người sánh ngang núi chúa Himavanta, không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hơn nữa, này Đại vương, hãy nghe thêm một lý do nữa, lý do khiến các con của Vessantara không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Yathā, mahārāja, rattandhakāratimisāyaṁ uparipabbatagge jalamāno mahāaggikkhandho suvidūrepi paññāyati;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, ví như trong đêm tối mịt mùng, một khối lửa lớn bừng cháy trên đỉnh núi được thấy rõ dù ở rất xa;
evameva kho, mahārāja, vessantaro rājā pabbatagge jalamāno mahāaggikkhandho viya suvidūrepi pākaṭo paññāyati, tassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, vua Vessantara hiện rõ dù ở rất xa, như khối lửa lớn bừng cháy trên đỉnh núi; các con của ngài không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena vessantarassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Hơn nữa, này Đại vương, hãy nghe thêm một lý do nữa, lý do khiến các con của Vessantara không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Yathā, mahārāja, himavante pabbate nāgapupphasamaye ujuvāte vāyante dasa dvādasa yojanāni pupphagandho vāyati;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, ví như trên núi Himavanta, vào mùa hoa nāga nở, khi có gió thổi thẳng, hương hoa lan tỏa mười, mười hai do-tuần;
evameva kho, mahārāja, vessantarassa rañño api yojanasahassehipi yāva akaniṭṭhabhavanaṁ etthantare surāsuragaruḷagandhabbayakkharakkhasamahoragakinnaraindabhavanesu kittisaddo abbhuggato, sīlavaragandho cassa sampavāyati, tena tassa dārakā na sakkā kenaci dāsabhogena bhuñjituṁ.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Đại vương, tiếng tốt của vua Vessantara đã vang lên ngay cả xa hàng ngàn do-tuần, cho đến tận cõi Akaniṭṭha, trong khoảng giữa, ở các cõi của chư thiên, a-tu-la, garuḷa, càn-thát-bà, dạ-xoa, la-sát, đại mãng xà, kinnara và Inda; hương giới đức tối thắng của ngài cũng lan tỏa khắp nơi; vì vậy, các con của ngài không ai có thể sử dụng như nô lệ.
Anusiṭṭho, mahārāja, jālī kumāro pitarā vessantarena raññā ‘ayyako te, tāta, tumhe brāhmaṇassa dhanaṁ datvā nikkiṇanto taṁ nikkhasahassaṁ datvā nikkiṇātu, kaṇhājinaṁ nikkiṇanto dāsasataṁ dāsisataṁ hatthisataṁ assasataṁ dhenusataṁ usabhasataṁ nikkhasatanti sabbasataṁ datvā nikkiṇātu, yadi te, tāta, ayyako tumhe brāhmaṇassa hatthato āṇāya balasā mudhā gaṇhāti, mā tumhe ayyakassa vacanaṁ karittha, brāhmaṇasseva anuyāyino hothā’ti, evamanusāsitvā putte pesesi, tato jālīkumāro gantvā ayyakena puṭṭho kathesi—
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, hoàng tử Jāli đã được cha là vua Vessantara dặn dò: ‘Con ơi, ông của con, khi chuộc các con bằng cách đưa của cải cho vị Bà-la-môn, hãy đưa một ngàn nikkha ấy mà chuộc; khi chuộc Kaṇhājinā, hãy đưa trăm thứ mà chuộc: một trăm nô lệ nam, một trăm nô lệ nữ, một trăm voi, một trăm ngựa, một trăm bò cái, một trăm bò đực, một trăm nikkha, tức là mọi thứ đều một trăm. Nếu, con ơi, ông của con dùng mệnh lệnh, dùng sức mạnh, lấy các con khỏi tay vị Bà-la-môn mà không trả giá, thì các con đừng làm theo lời ông; hãy cứ đi theo vị Bà-la-môn’; dặn dò như vậy rồi, ngài cho các con ra đi; sau đó hoàng tử Jāli đến nơi, được ông hỏi, đã kể rằng—
‘Sahassagghañhi maṁ tāta,
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Thưa ông, cháu trị giá một ngàn,
brāhmaṇassa pitā adā;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cha cháu đã trao cháu cho Bà-la-môn;
Atho kaṇhājinaṁ kaññaṁ,
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
còn bé gái Kaṇhājinā,
hatthīnañca satena cā’”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
trị giá một trăm voi và cả các thứ khác.’”
“Sunibbeṭhito, bhante nāgasena, pañho;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thưa tôn giả Nāgasena, câu hỏi đã được tháo gỡ khéo;
subhinnaṁ diṭṭhijālaṁ;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
lưới tà kiến đã bị phá vỡ khéo;
sumaddito paravādo;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
luận thuyết của kẻ khác đã bị nghiền nát khéo;
sakasamayo sudīpito;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
giáo thuyết của chính mình đã được soi sáng khéo;
byañjanaṁ suparisodhitaṁ;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
văn từ đã được gạn lọc khéo;
suvibhatto attho;
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ý nghĩa đã được phân tích khéo;
evametaṁ tathā sampaṭicchāmī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
đúng là như vậy, tôi xin chấp nhận điều ấy.”
Vessantarapañho paṭhamo.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Câu hỏi về Vessantara, thứ nhất.