Đọc liên tục · Tác phẩm · Phần 3/3

Kinh Pháp Cú

Dhammapada

DHP290-305–DHP383-423 (trong DHP1-20–DHP383-423), theo thứ tự của cây nguồn. Đây là cách đọc liền mạch; mỗi bài vẫn có trang riêng với nguồn, giấy phép và lịch sử biên tập, và số đoạn dẫn về đúng đoạn trên trang đó.

← Mục lục Kinh Pháp Cú

DHP290-305

Kinh Pháp Cú – Phẩm Tạp Lục

Đã xuất bản 81 đoạn Pāli · Trang bài, nguồn và lịch sử biên tập

Khuddakanikāya
Minor Collection
Tiểu Bộ Kinh
Tiểu Bộ Kinh
Dhammapada
Sayings of the Dhamma 290–305
Kinh Pháp Cú
Kinh Pháp Cú
Pakiṇṇakavagga
21. Miscellaneous
Phẩm Tạp Lục
Phẩm Tạp Lục
Attanopubbakammavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện hạnh nghiệp của Đức Phật
Chuyện nghiệp quá khứ của Đức Phật
Mattāsukhapariccāgā,
If by giving up material happiness
Nhờ từ bỏ lạc nhỏ,
Từ bỏ lạc nhỏ,
passe ce vipulaṁ sukhaṁ;
one sees abundant happiness,
Thấy được lạc lớn hơn,
nếu thấy được lạc lớn,
Caje mattāsukhaṁ dhīro,
the attentive would give up material happiness,
Bậc trí bỏ lạc nhỏ,
thì người trí hãy bỏ lạc nhỏ,
sampassaṁ vipulaṁ sukhaṁ.
seeing the abundant happiness.
Thấy được lạc lớn hơn.
để thấy được lạc lớn.
Kukkuṭaṇḍakhādikāvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện thiếu nữ ăn trứng gà
Chuyện thiếu nữ ăn trứng gà
Paradukkhūpadhānena,
Seeking their own happiness
Gieo khổ đau cho người,
Vì mong an lạc cho mình
attano sukhamicchati;
by imposing suffering on others,
Mong cầu lạc cho mình,
mà gieo khổ đau cho người,
Verasaṁsaggasaṁsaṭṭho,
intimate with enmity,
Bị hận thù buộc ràng
bị oán thù trói buộc,
verā so na parimuccati.
they’re not freed from enmity.
Không sao thoát hận thù.
kẻ ấy không thoát được oán thù.
Bhaddiyānaṁbhikkhūnaṁvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Tỳ-kheo xứ Bhaddiyā
Chuyện các tỳ-kheo xứ Bhaddiyā
Yañhi kiccaṁ apaviddhaṁ,
They dump what should be done,
Việc đáng làm, không làm,
Việc nên làm thì bỏ,
akiccaṁ pana karīyati;
and do what should not be done.
Không đáng làm, lại làm,
việc không nên làm thì lại làm;
Unnaḷānaṁ pamattānaṁ,
For the insolent and the negligent,
Người ngạo mạn, phóng dật,
những kẻ kiêu mạn, phóng dật,
tesaṁ vaḍḍhanti āsavā.
their defilements only grow.
Lậu hoặc ắt tăng trưởng.
thì các lậu hoặc tăng trưởng.
Yesañca susamāraddhā,
Those that have properly undertaken
Người siêng năng cần mẫn,
Những vị khéo an trú,
niccaṁ kāyagatā sati;
constant mindfulness of the body,
Thường thường quán thân niệm,
thường niệm thân,
Akiccaṁ te na sevanti,
don’t cultivate what should not be done,
Không làm việc không đáng,
không làm việc không nên làm,
kicce sātaccakārino;
but always do what should be done.
Gắng làm việc đáng làm,
bền bỉ làm việc nên làm,
Satānaṁ sampajānānaṁ,
Mindful and aware,
Người tư niệm giác tỉnh,
có niệm, có tỉnh giác,
atthaṁ gacchanti āsavā.
their defilements come to an end.
Lậu hoặc được tiêu trừ.
thì các lậu hoặc đi đến tận diệt.
Lakuṇḍakabhaddiyavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Lakuṇṭaka Bhaddiy
Chuyện Trưởng lão Lakuṇḍaka Bhaddiya
Mātaraṁ pitaraṁ hantvā,
Having slain mother and father,
Sau khi giết mẹ cha
Sau khi giết mẹ và cha,
rājāno dve ca khattiye;
and two aristocratic kings,
Giết hai vua Sát-lỵ
hai vị vua dòng Sát-lỵ,
Raṭṭhaṁ sānucaraṁ hantvā,
and having wiped out <j>the kingdom with its tax collector,
Giết vương quốc, quần thần
diệt trừ vương quốc cùng người hầu,
anīgho yāti brāhmaṇo.
the brahmin walks on untroubled.
Vô ưu, Phạm chí sống.
vị Bà-la-môn đi không còn phiền não.
Mātaraṁ pitaraṁ hantvā,
Having slain mother and father,
Sau khi giết mẹ cha,
Sau khi giết mẹ và cha,
rājāno dve ca sotthiye;
and two prosperous kings,
Hai vua Bà-la-môn
hai vị vua Bà-la-môn,
Veyagghapañcamaṁ hantvā,
and a tiger as the fifth,
Giết hổ tướng thứ năm
giết con hổ là thứ năm,
anīgho yāti brāhmaṇo.
the brahmin walks on untroubled.
Vô ưu, Phạm chí sống.
vị Bà-la-môn đi không còn phiền não.
Dārusākaṭikaputtavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện con trai ông Dārusākaṭika
Chuyện con trai ông Dārusākaṭika
Suppabuddhaṁ pabujjhanti,
The disciples of Gotama
Ðệ tử Gotama,
Các đệ tử của Gotama
sadā gotamasāvakā;
always wake up refreshed,
Luôn luôn tự tỉnh giác
luôn tỉnh thức an lạc,
Yesaṁ divā ca ratto ca,
who day and night
Vô luận ngày hay đêm,
những vị ngày đêm
niccaṁ buddhagatā sati.
constantly recollect the Buddha.
Thường tưởng niệm Phật-đà.
thường niệm Phật.
Suppabuddhaṁ pabujjhanti,
The disciples of Gotama
Ðệ tử Gotama,
Các đệ tử của Gotama
sadā gotamasāvakā;
always wake up refreshed,
Luôn luôn tự tỉnh giác,
luôn tỉnh thức an lạc,
Yesaṁ divā ca ratto ca,
who day and night
Vô luận ngày hay đêm,
những vị ngày đêm
niccaṁ dhammagatā sati.
constantly recollect the teaching.
Thường tưởng niệm Chánh Pháp.
thường niệm Pháp.
Suppabuddhaṁ pabujjhanti,
The disciples of Gotama
Ðệ tử Gotama,
Các đệ tử của Gotama
sadā gotamasāvakā;
always wake up refreshed,
Luôn luôn tự tỉnh giác,
luôn tỉnh thức an lạc,
Yesaṁ divā ca ratto ca,
who day and night
Vô luận ngày hay đêm,
những vị ngày đêm
niccaṁ saṅghagatā sati.
constantly recollect the Saṅgha.
Thường tưởng niệm Tăng già.
thường niệm Tăng.
Suppabuddhaṁ pabujjhanti,
The disciples of Gotama
Ðệ tử Gotama,
Các đệ tử của Gotama
sadā gotamasāvakā;
always wake up refreshed,
Luôn luôn tự tỉnh giác,
luôn tỉnh thức an lạc,
Yesaṁ divā ca ratto ca,
who day and night
Vô luận ngày hay đêm,
những vị ngày đêm
niccaṁ kāyagatā sati.
are constantly mindful of the body.
Thường tưởng niệm sắc thân.
thường niệm thân.
Suppabuddhaṁ pabujjhanti,
The disciples of Gotama
Ðệ tử Gotama,
Các đệ tử của Gotama
sadā gotamasāvakā;
always wake up refreshed,
Luôn luôn tự tỉnh giác,
luôn tỉnh thức an lạc,
Yesaṁ divā ca ratto ca,
whose minds day and night
Vô luận ngày hay đêm,
những vị ngày đêm
ahiṁsāya rato mano.
delight in harmlessness.
Ý vui niềm bất hại.
tâm vui thích không hại.
Suppabuddhaṁ pabujjhanti,
The disciples of Gotama
Ðệ tử Gotama,
Các đệ tử của Gotama
sadā gotamasāvakā;
always wake up refreshed,
Luôn luôn tự tỉnh giác,
luôn tỉnh thức an lạc,
Yesaṁ divā ca ratto ca,
whose minds day and night
Vô luận ngày hay đêm,
những vị ngày đêm
bhāvanāya rato mano.
delight in meditation.
Ý vui tu thiền quán.
tâm vui thích tu tập.
Vajjiputtakabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Tỳ-kheo con vua Vajji
Chuyện tỳ-kheo con vua Vajji
Duppabbajjaṁ durabhiramaṁ,
Going forth is hard, it’s hard to be happy;
Vui hạnh xuất gia khó,
Xuất gia thật khó, an vui cũng khó,
Durāvāsā gharā dukhā;
life at home is hard too, and painful,
Tại gia sinh hoạt khó,
ở nhà cũng khó và khổ;
Dukkhosamānasaṁvāso,
it’s painful to stay when you’ve nothing in common.
Sống bạn không đồng, khổ,
sống chung người không đồng chí hướng thật khổ,
Dukkhānupatitaddhagū;
A traveler is a prey to pain,
Trôi lăn luân hồi, khổ.
kẻ lang thang thì bị khổ đeo đuổi;
Tasmā na caddhagū siyā,
so don’t be a traveler,
Vậy chớ sống luân hồi,
do đó, chớ làm kẻ lang thang,
Na ca dukkhānupatito siyā.
don’t be prey to pain.
Chớ chạy theo đau khổ.
chớ để khổ đeo đuổi mình.
Cittagahapativatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng giả Citta
Chuyện gia chủ Citta
Saddho sīlena sampanno,
One who is faithful, accomplished in ethics,
Tín tâm, sống giới hạnh
Người có lòng tin, đầy đủ giới hạnh,
yasobhogasamappito;
blessed with fame and wealth,
Ðủ danh xưng tài sản,
thành tựu danh xưng và tài sản,
Yaṁ yaṁ padesaṁ bhajati,
is honored in whatever place
Chỗ nào người ấy đến,
đi đến nơi nào,
tattha tattheva pūjito.
they frequent.
Chỗ ấy được cung kính.
nơi ấy đều được cung kính.
Cūḷasubhaddāvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện nàng Cūḷasubhaddā, con Trưởng giả Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Độc)
Chuyện nàng Cūḷasubhaddā
Dūre santo pakāsenti,
The good shine from afar,
Người lành dầu ở xa
Người lành tỏa sáng từ xa,
himavantova pabbato;
like the Himalayan peaks,
Sáng tỏ như núi tuyết,
như dãy núi Tuyết;
Asantettha na dissanti,
but the wicked are not seen,
Người ác dầu ở gần
còn kẻ ác ở đây thì không được thấy,
rattiṁ khittā yathā sarā.
like arrows scattered in the night.
Như tên bắn đêm đen.
như mũi tên bắn trong đêm.
Ekavihārittheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Ekavihārī
Chuyện Trưởng lão Ekavihārī
Ekāsanaṁ ekaseyyaṁ,
Sitting alone, sleeping alone,
Ai ngồi nằm một mình,
Ngồi một mình, nằm một mình,
eko caramatandito;
tirelessly wandering alone;
Ðộc hành không buồn chán,
đi một mình không mỏi mệt;
Eko damayamattānaṁ,
one who tames themselves alone
Tự điều phục một mình
một mình tự điều phục mình,
vanante ramito siyā.
would delight within a forest.
Sống thoải mái rừng sâu.
thì vui thích trong rừng sâu.
Pakiṇṇakavaggo ekavīsatimo.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Hết phẩm Tạp Lục
Phẩm Tạp Lục thứ hai mươi mốt.

DHP306-319

Kinh Pháp Cú – Phẩm Địa Ngục

Đã xuất bản 71 đoạn Pāli · Trang bài, nguồn và lịch sử biên tập

Khuddakanikāya
Minor Collection
Tiểu Bộ Kinh
Tiểu Bộ Kinh
Dhammapada
Sayings of the Dhamma 306–319
Kinh Pháp Cú
Kinh Pháp Cú
Nirayavagga
22. Hell
Phẩm Ðịa Ngục
Phẩm Địa Ngục
Sundarīparibbājikāvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện nữ ngoại giáo Sundarī
Chuyện nữ du sĩ ngoại đạo Sundarī
Abhūtavādī nirayaṁ upeti,
A liar goes to hell,
Nói láo đọa địa ngục
Kẻ nói lời không thật thì đi đến địa ngục,
Yo vāpi katvā na karomi cāha;
as does one who denies what they did.
Có làm nói không làm,
kẻ đã làm mà nói “tôi không làm” cũng vậy;
Ubhopi te pecca samā bhavanti,
Both are equal in the hereafter,
Cả hai chết đồng đẳng,
cả hai đều bình đẳng ở đời sau,
Nihīnakammā manujā parattha.
those men of base deeds.
Làm người, nghiệp hạ liệt.
những kẻ làm nghiệp hèn hạ.
Duccaritaphalapīḷitavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện những khổ nhân tạo ác nghiệp
Chuyện những kẻ bị quả ác hành bức bách
Kāsāvakaṇṭhā bahavo,
Many who wear a scrap of ocher cloth
Nhiều người khoác cà-sa,
Nhiều người khoác y cà-sa nơi cổ,
pāpadhammā asaññatā;
are unrestrained and wicked.
Ác hạnh không nhiếp phục.
mà ác pháp, không tự chế;
Pāpā pāpehi kammehi,
Being wicked, they are reborn in hell
Người ác, do ác hạnh,
kẻ ác, do ác nghiệp,
nirayaṁ te upapajjare.
due to their bad deeds.
Phải sanh cõi Ðịa ngục.
sẽ sanh vào địa ngục.
Vaggumudātīriyabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện chư Tỳ-kheo trú gần sông Vaggumudā
Chuyện các tỳ-kheo trú gần sông Vaggumudā
Seyyo ayoguḷo bhutto,
It’d be better for the immoral and unrestrained
Tốt hơn nuốt hòn sắt
Thà nuốt viên sắt
tatto aggisikhūpamo;
to eat an iron ball,
Cháy đỏ như than hồng,
nóng đỏ như ngọn lửa,
Yañce bhuñjeyya dussīlo,
scorching, like a burning flame,
Hơn ác giới, buông lung
còn hơn kẻ phá giới, không tự chế
raṭṭhapiṇḍamasaññato.
than to eat the nation’s alms.
Ăn đồ ăn quốc độ.
ăn vật thực của quốc độ.
Khemakaseṭṭhiputtavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện chàng thanh niên Khemaka
Chuyện thanh niên Khemaka
Cattāri ṭhānāni naro pamatto,
Four things befall a heedless man
Bốn nạn chờ đợi người,
Người phóng dật đi theo vợ người khác
Āpajjati paradārūpasevī;
who sleeps with another’s wife:
Phóng dật theo vợ người;
phải gặp bốn điều:
Apuññalābhaṁ na nikāmaseyyaṁ,
wickedness, poor sleep,
Mắc họa, ngủ không yên,
mắc tội, ngủ không yên,
Nindaṁ tatīyaṁ nirayaṁ catutthaṁ.
ill-repute, and rebirth in hell.
Bị chê là thứ ba, Ðọa địa ngục, thứ bốn.
thứ ba là bị chê, thứ tư là địa ngục.
Apuññalābho ca gatī ca pāpikā,
He accrues wickedness and is reborn in a bad place,
Mắc họa, đọa ác thú,
Mắc tội và sanh vào cõi ác,
Bhītassa bhītāya ratī ca thokikā;
all so a frightened couple <j>may snatch a moment’s pleasure,
Bị hoảng sợ, ít vui.
niềm vui của kẻ sợ hãi với người sợ hãi thì ít ỏi,
Rājā ca daṇḍaṁ garukaṁ paṇeti,
for which rulers impose a heavy punishment.
Quốc vương phạt trọng hình.
nhà vua còn áp đặt hình phạt nặng.
Tasmā naro paradāraṁ na seve.
That’s why a man should not <j>sleep with another’s wife.
Vậy chớ theo vợ người.
Do đó, người ta chớ đi theo vợ người khác.
Dubbacabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Tỳ-kheo đa ngôn
Chuyện tỳ-kheo nói nhiều
Kuso yathā duggahito,
When kusa grass is wrongly grasped
Như cỏ sa vụng nắm,
Như cỏ sa nắm vụng,
hatthamevānukantati;
it only cuts the hand.
Tất bị họa đứt tay.
chỉ cắt vào tay;
Sāmaññaṁ dupparāmaṭṭhaṁ,
So too, the ascetic life, when wrongly taken,
Hạnh sa môn tà vạy,
hạnh sa-môn nắm vụng
nirayāyupakaḍḍhati.
drags you to hell.
Tất bị đọa địa ngục.
thì kéo người xuống địa ngục.
Yaṁ kiñci sithilaṁ kammaṁ,
Any lax act,
Sống phóng đãng buông lung,
Nghiệp nào mà lỏng lẻo,
saṅkiliṭṭhañca yaṁ vataṁ;
any corrupt observance,
Theo giới cấm ô nhiễm,
giới hạnh nào bị nhiễm ô,
Saṅkassaraṁ brahmacariyaṁ,
or suspicious spiritual life,
Sống phạm hạnh đáng nghi
phạm hạnh nào đáng nghi,
na taṁ hoti mahapphalaṁ.
is not very fruitful.
Sao chứng được quả lớn.
thì không đưa đến quả lớn.
Kayirā ce kayirāthenaṁ,
If one is to do what should be done,
Cần phải làm, nên làm
Nếu việc nên làm thì hãy làm,
daḷhamenaṁ parakkame;
one should staunchly strive.
Làm cùng tận khả năng
hãy kiên quyết tinh tấn trong đó;
Sithilo hi paribbājo,
For the life gone forth when laxly led
Xuất gia sống phóng đãng,
vì hạnh xuất gia lỏng lẻo
bhiyyo ākirate rajaṁ.
just stirs up dust all the more.
Chỉ tăng loạn bụi đời.
chỉ làm tung bụi lên thêm.
Issāpakataitthivatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện nữ nhân hờn ghen
Chuyện nữ nhân ghen tuông
Akataṁ dukkaṭaṁ seyyo,
A bad deed is better left undone,
Ác hạnh không nên làm,
Việc ác không làm thì tốt hơn,
pacchā tappati dukkaṭaṁ;
for it will plague you later on.
Làm xong, chịu khổ lụy,
vì làm xong sẽ khổ sở về sau;
Katañca sukataṁ seyyo,
A good deed is better done,
Thiện hạnh, ắt nên làm,
việc thiện nên làm thì tốt hơn,
yaṁ katvā nānutappati.
one that does not plague you.
Làm xong, không ăn năn.
vì làm xong không hối hận.
Sambahulabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện chư khách Tăng
Chuyện các tỳ-kheo khách
Nagaraṁ yathā paccantaṁ,
As a frontier city
Như thành ở biên thùy,
Như một thành trì biên giới
guttaṁ santarabāhiraṁ;
is guarded inside and out,
Trong ngoài điều phòng hộ
được phòng hộ trong ngoài;
Evaṁ gopetha attānaṁ,
so you should ward yourselves—
Cũng vậy, phòng hộ mình,
cũng vậy, hãy hộ trì tự thân mình,
khaṇo vo mā upaccagā;
don’t let the moment pass you by.
Sát na chớ buông lung.
chớ để phút giây trôi qua;
Khaṇātītā hi socanti,
For if you miss your moment
Sát na chớ buông lung.
vì người bỏ lỡ phút giây thì sầu khổ,
nirayamhi samappitā.
you’ll grieve when sent to hell.
Khi rơi vào địa ngục.
khi bị quăng vào địa ngục.
Nigaṇṭhavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện phái Nigaṇṭha
Chuyện phái Nigaṇṭha
Alajjitāye lajjanti,
Unashamed of what is shameful,
Không đáng hổ, lại hổ.
Hổ thẹn về điều không đáng hổ thẹn,
lajjitāye na lajjare;
ashamed of what is not shameful;
Việc đáng hổ, lại không.
không hổ thẹn về điều đáng hổ thẹn;
Micchādiṭṭhisamādānā,
beings who uphold wrong view
Do chấp nhận tà kiến,
những chúng sinh chấp nhận tà kiến,
sattā gacchanti duggatiṁ.
go to a bad place.
Chúng sanh đi ác thú.
thì đi đến cõi dữ.
Abhaye bhayadassino,
Seeing danger where there is none,
Không đáng sợ, lại sợ,
Thấy sợ hãi nơi không có sợ hãi,
bhaye cābhayadassino;
and blind to the actual danger,
Ðáng sợ, lại thấy không,
và không thấy sợ hãi nơi có sợ hãi;
Micchādiṭṭhisamādānā,
beings who uphold wrong view
Do chấp nhận tà kiến,
những chúng sinh chấp nhận tà kiến,
sattā gacchanti duggatiṁ.
go to a bad place.
Chúng sanh đi ác thú.
thì đi đến cõi dữ.
Titthiyasāvakavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện môn đồ ngoại giáo
Chuyện môn đồ ngoại đạo
Avajje vajjamatino,
Seeing fault where there is none,
Không lỗi, lại thấy lỗi,
Cho điều không lỗi là lỗi,
vajje cāvajjadassino;
and blind to the actual fault,
Có lỗi, lại thấy không,
và không thấy lỗi nơi điều có lỗi;
Micchādiṭṭhisamādānā,
beings who uphold wrong view
Do chấp nhận tà kiến,
những chúng sinh chấp nhận tà kiến,
sattā gacchanti duggatiṁ.
go to a bad place.
Chúng sanh đi ác thú.
thì đi đến cõi dữ.
Vajjañca vajjato ñatvā,
Knowing a fault as a fault
Có lỗi, biết có lỗi,
Biết lỗi là lỗi,
avajjañca avajjato;
and the faultless as faultless,
Không lỗi, biết là không,
và biết điều không lỗi là không lỗi;
Sammādiṭṭhisamādānā,
beings who uphold right view
Do chấp nhận chánh kiến,
những chúng sinh chấp nhận chánh kiến,
sattā gacchanti suggatiṁ.
go to a good place.
Chúng sanh đi cõi lành.
thì đi đến cõi lành.
Nirayavaggo dvāvīsatimo.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Hết phẩm Ðịa Ngục
Phẩm Địa Ngục thứ hai mươi hai.

DHP320-333

Kinh Pháp Cú – Phẩm Voi

Đã xuất bản 68 đoạn Pāli · Trang bài, nguồn và lịch sử biên tập

Khuddakanikāya
Minor Collection
Tiểu Bộ Kinh
Tiểu Bộ Kinh
Dhammapada
Sayings of the Dhamma 320–333
Kinh Pháp Cú
Kinh Pháp Cú
Nāgavagga
23. Elephants
Phẩm Voi
Phẩm Voi
Attadantavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
ự tích bậc Đạo Sư
Chuyện bậc Đạo Sư
Ahaṁ nāgova saṅgāme,
Like an elephant struck
Ta như voi giữa trận
Ta như voi giữa trận,
cāpato patitaṁ saraṁ;
with arrows in battle,
Hứng chịu cung tên rơi,
chịu mũi tên phóng ra từ cung;
Ativākyaṁ titikkhissaṁ,
I shall endure abuse,
Chịu đựng mọi phỉ báng.
Ta sẽ nhẫn chịu lời phỉ báng,
dussīlo hi bahujjano.
for so many folk are badly behaved.
Ác giới rất nhiều người.
vì nhiều người phá giới.
Dantaṁ nayanti samitiṁ,
The well-tamed beast is the one led to the crowd;
Voi luyện, đưa dự hội,
Voi đã luyện được dắt vào đám đông,
dantaṁ rājābhirūhati;
the tamed elephant’s the one the king mounts;
Ngựa luyện, được vua cưỡi,
voi đã luyện được vua cưỡi;
Danto seṭṭho manussesu,
the tamed person who endures abuse
Người luyện, bậc tối thượng
trong loài người, bậc đã tự luyện là tối thắng,
yotivākyaṁ titikkhati.
is the best of human beings.
Chịu đựng mọi phỉ báng.
người nhẫn chịu được lời phỉ báng.
Varamassatarā dantā,
Those who have tamed themselves are better
Tốt thay, con la thuần,
Tốt thay, con la đã luyện,
ājānīyā ca sindhavā;
than fine tamed mules,
Thuần chủng loài ngựa xinh.
và ngựa thuần chủng xứ Sindh,
Kuñjarā ca mahānāgā,
thoroughbreds from Sindh,
Ðại tượng, voi có ngà.
và đại tượng có ngà;
attadanto tato varaṁ.
or giant tuskers.
Tự điều mới tối thượng.
nhưng tự điều phục mình còn tốt hơn.
Hatthācariyapubbakabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện vị Tỳ-kheo từng làm huấn luyện voi
Chuyện tỳ-kheo từng huấn luyện voi
Na hi etehi yānehi,
For not on those mounts
Chẳng phải loài cưỡi ấy,
Vì không phải bằng các cỗ xe ấy
gaccheyya agataṁ disaṁ;
would you go to the untrodden place,
Ðưa người đến Niết bàn,
mà người ta đi đến phương chưa từng đến,
Yathāttanā sudantena,
whereas, with the help of one <j>whose self is well tamed,
Chỉ có người tự điều,
mà chính nhờ tự thân được khéo điều phục,
danto dantena gacchati.
you go there, tamed by the tamed.
Ðến đích nhờ điều phục.
người đã điều phục đi đến đó bằng sự điều phục.
Parijiṇṇabrāhmaṇaputtavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện con trai vị Bà-la-môn già
Chuyện con trai Bà-la-môn già
Dhanapālo nāma kuñjaro,
The tusker named Dhanapāla
Con voi tên Tài Hộ,
Con voi tên Dhanapāla,
Kaṭukabhedano dunnivārayo;
is musky in rut, hard to control.
Phát dục, khó điều phục,
hung hãn khi đến mùa, khó chế ngự;
Baddho kabaḷaṁ na bhuñjati,
Bound, he eats not a morsel,
Trói buộc, không ăn uống.
bị trói lại thì không ăn một miếng,
Sumarati nāgavanassa kuñjaro.
for he misses the elephant forest.
Voi nhớ đến rừng voi.
voi ấy nhớ đến rừng voi.
Pasenadikosalavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện vua Pasenadi (Ba-tư-nặc)
Chuyện vua Pasenadi
Middhī yadā hoti mahagghaso ca,
One who gets drowsy from overeating,
Người ưa ngủ, ăn lớn
Kẻ biếng nhác, ăn nhiều,
Niddāyitā samparivattasāyī;
fond of sleep, rolling round the bed
Nằm lăn lóc qua lại,
ngủ nghỉ, nằm lăn lộn,
Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho,
like a great hog stuffed with grain:
Chẳng khác heo no bụng,
như lợn lớn được nuôi bằng cám,
Punappunaṁ gabbhamupeti mando.
that dullard returns to the womb again and again.
Kẻ ngu nhập thai mãi.
kẻ ngu ấy lại nhập thai mãi.
Sānusāmaṇeravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Sa-di Sānu
Chuyện sa-di Sānu
Idaṁ pure cittamacāri cārikaṁ,
In the past my mind wandered
Trước tâm này buông lung,
Trước đây tâm này lang thang,
Yenicchakaṁ yatthakāmaṁ yathāsukhaṁ;
how it wished, where it liked, as it pleased.
Chạy theo ái, dục, lạc.
chạy theo nơi mình muốn, theo ý thích;
Tadajjahaṁ niggahessāmi yoniso,
Now I’ll carefully guide it,
Nay Ta chánh chế ngự,
nay Ta sẽ khéo chế ngự nó,
Hatthippabhinnaṁ viya aṅkusaggaho.
as a trainer with a hook guides a rutting elephant.
Như cầm móc điều voi.
như người cầm móc điều phục voi đang phát dục.
Pāveyyakahatthivatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện con voi Pāveyyaka
Chuyện voi Pāveyyaka
Appamādaratā hotha,
Delight in diligence!
Hãy vui không phóng dật,
Hãy vui thích không phóng dật,
sacittamanurakkhatha;
Take good care of your mind!
Khéo phòng hộ tâm ý.
hãy khéo hộ trì tâm mình;
Duggā uddharathattānaṁ,
Pull yourself out of this pit,
Kéo mình khỏi ác đạo,
hãy tự kéo mình ra khỏi đường ác,
paṅke sannova kuñjaro.
like an elephant sunk in a bog.
Như voi bị sa lầy.
như voi bị lún trong bùn.
Sambahulabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện chư Tỳ-kheo
Chuyện các tỳ-kheo
Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,
If you find an alert companion,
Nếu được bạn hiền trí
Nếu được gặp người bạn sáng suốt,
Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāridhīraṁ;
an attentive friend to live happily together,
Ðáng sống chung, hạnh lành,
người trí đồng hành, khéo sống,
Abhibhuyya sabbāni parissayāni,
then, overcoming all adversities,
Nhiếp phục mọi hiểm nguy
thì hãy cùng đi với người ấy, vượt qua mọi hiểm nguy,
Careyya tenattamano satīmā.
wander with them, joyful and mindful.
Hoan hỷ sống chánh niệm.
hoan hỷ và chánh niệm.
No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,
If you find no alert companion,
Không gặp bạn hiền trí.
Nếu không gặp được người bạn sáng suốt,
Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāridhīraṁ;
no attentive friend to live happily together,
Ðáng sống chung, hạnh lành
người trí đồng hành, khéo sống,
Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya,
then, like a king who flees his conquered realm,
Như vua bỏ nước bại
thì như vua bỏ đất nước đã chinh phục,
Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
wander alone like a tusker in the wilds.
Hãy sống riêng cô độc, Như voi sống rừng voi.
hãy đi một mình như voi trong rừng.
Ekassa caritaṁ seyyo,
It’s better to wander alone,
Tốt hơn sống một mình,
Đi một mình là tốt hơn,
Natthi bāle sahāyatā;
there’s no fellowship with fools.
Không người ngu kết bạn.
không có bạn bè với kẻ ngu;
Eko care na ca pāpāni kayirā,
Wander alone and do no wrong,
Ðộc thân, không ác hạnh
hãy đi một mình, chớ làm điều ác,
Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo.
at ease like a tusker in the wilds.
Sống vô tư vô lự, Như voi sống rừng voi.
không vướng bận, như voi trong rừng.
Māravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Ma Vương
Chuyện Ma vương
Atthamhi jātamhi sukhā sahāyā,
A friend in need is a blessing;
Vui thay, bạn lúc cần!
Vui thay, có bạn khi cần!
Tuṭṭhī sukhā yā itarītarena;
it’s a blessing to be content with whatever;
Vui thay, sống biết đủ,
Vui thay, biết đủ với bất cứ thứ gì!
Puññaṁ sukhaṁ jīvitasaṅkhayamhi,
good deeds are a blessing at the end of life,
Vui thay, chết có đức!
Vui thay, phước đức khi mạng sống chấm dứt!
Sabbassa dukkhassa sukhaṁ pahānaṁ.
and giving up all suffering is a blessing.
Vui thay, mọi khổ đoạn.
Vui thay, đoạn trừ hết mọi khổ!
Sukhā matteyyatā loke,
In this world it’s a blessing to serve
Vui thay, hiếu kính mẹ,
Vui thay, ở đời việc phụng dưỡng mẹ,
atho petteyyatā sukhā;
one’s mother and one’s father.
Vui thay, hiếu kính cha,
và phụng dưỡng cha cũng vui;
Sukhā sāmaññatā loke,
And it’s a blessing also to serve
Vui thay, kính Sa-môn,
vui thay, ở đời hạnh sa-môn,
atho brahmaññatā sukhā.
ascetics and brahmins.
Vui thay, kính Hiền Thánh.
và hạnh Bà-la-môn cũng vui.
Sukhaṁ yāva jarā sīlaṁ,
It’s a blessing to keep precepts until you grow old;
Vui thay, già có giới!
Vui thay, giữ giới đến khi già!
sukhā saddhā patiṭṭhitā;
a blessing to be grounded in faith;
Vui thay, tín an trú!
Vui thay, lòng tin được an trú!
Sukho paññāya paṭilābho,
the getting of wisdom’s a blessing;
Vui thay, được trí tuệ,
Vui thay, đạt được trí tuệ!
pāpānaṁ akaraṇaṁ sukhaṁ.
and it’s a blessing to avoid doing wrong.
Vui thay, ác không làm.
Vui thay, không làm các điều ác!
Nāgavaggo tevīsatimo.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Hết phẩm Voi
Phẩm Voi thứ hai mươi ba.

DHP334-359

Kinh Pháp Cú – Phẩm Tham Ái

Đã xuất bản 124 đoạn Pāli · Trang bài, nguồn và lịch sử biên tập

Khuddakanikāya
Minor Collection
Tiểu Bộ Kinh
Tiểu Bộ Kinh
Dhammapada
Sayings of the Dhamma 334–359
Kinh Pháp Cú
Kinh Pháp Cú
Taṇhāvagga
24. Craving
Phẩm Tham Ái
Phẩm Tham Ái
Kapilamacchavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện con cá Kapila
Chuyện con cá Kapila
Manujassa pamattacārino,
When a man lives heedlessly,
Người sống đời phóng dật,
Người sống phóng dật,
Taṇhā vaḍḍhati māluvā viya;
craving grows in them like a camel’s foot creeper.
Ái tăng như dây leo.
thì tham ái tăng như dây leo;
So plavatī hurā huraṁ,
They jump from one thing to the next, like a langur
Nhảy đời này đời khác,
nó nhảy từ đời này sang đời khác,
Phalamicchaṁva vanasmi vānaro.
greedy for fruit in a forest grove.
Như vượn tham quả rừng.
như con vượn tham quả trong rừng.
Yaṁ esā sahate jammī,
Whoever is beaten by this wretched craving,
Ai sống trong đời này,
Người nào bị tham ái hèn hạ này chinh phục,
taṇhā loke visattikā;
this attachment to the world,
Bị ái dục buộc ràng
tham ái, sự vướng mắc ở đời,
Sokā tassa pavaḍḍhanti,
their sorrow grows,
Sầu khổ sẽ tăng trưởng,
thì sầu khổ của kẻ ấy tăng trưởng,
abhivaṭṭhaṁva bīraṇaṁ.
like grass in the rain.
Như cỏ bi gặp mưa.
như cỏ bi gặp mưa.
Yo cetaṁ sahate jammiṁ,
But whoever prevails over this wretched craving,
Ai sống trong đời này
Ai ở đời chế ngự được tham ái hèn hạ
taṇhaṁ loke duraccayaṁ;
so hard to get over in the world,
Ái dục được hàng phục
khó vượt này,
Sokā tamhā papatanti,
their sorrows fall from them,
Sầu rơi khỏi người ấy
thì sầu khổ rơi khỏi kẻ ấy,
udabinduva pokkharā.
like a drop from a lotus-leaf.
Như giọt nước lá sen.
như giọt nước trên lá sen.
Taṁ vo vadāmi bhaddaṁ vo,
I say this to you, good people,
Ðây điều lành Ta dạy,
Ta nói điều này với các ngươi, cầu các ngươi được lành,
yāvantettha samāgatā;
all those who have gathered here:
Các người tụ họp đây,
tất cả những ai đã tụ họp ở đây:
Taṇhāya mūlaṁ khaṇatha,
dig up the root of craving,
Hãy nhổ tận gốc ái
hãy đào tận gốc tham ái,
usīratthova bīraṇaṁ;
as you’d dig up grass in search of roots.
Như nhổ gốc cỏ bi.
như người tìm gốc cỏ bi;
Mā vo naḷaṁva sotova,
Don’t let Māra break you again and again,
Chớ để ma phá hoại,
chớ để Ma phá hại các ngươi
māro bhañji punappunaṁ.
like a stream breaking a reed.
Như dòng nước cỏ lau.
hết lần này đến lần khác, như dòng nước phá cây lau.
Sūkarapotikāvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện con heo nái tơ
Chuyện heo nái tơ
Yathāpi mūle anupaddave daḷhe,
A tree grows back even when cut down,
Như cây bị chặt đốn,
Như cây bị chặt vẫn mọc lại,
Chinnopi rukkho punareva rūhati;
so long as its roots are strong and undamaged;
Gốc chưa hại vẫn bền
khi gốc còn nguyên vẹn, vững chắc;
Evampi taṇhānusaye anūhate,
suffering springs up again and again,
Ái tùy miên chưa nhổ,
cũng vậy, khi ái tùy miên chưa bị nhổ,
Nibbattatī dukkhamidaṁ punappunaṁ.
so long as the tendency to craving is not pulled out.
Khổ này vẫn sanh hoài.
khổ này vẫn sinh khởi mãi.
Yassa chattiṁsati sotā,
A person of low views
Ba mươi sáu dòng ái,
Người bị ba mươi sáu dòng ái,
manāpasavanā bhusā;
in whom the thirty-six streams
Trôi người đến khả ái.
chảy về điều khả ái, cuốn mạnh,
Mahāvahanti duddiṭṭhiṁ,
that flow to pleasure are mighty,
Các tư tưởng tham ái.
kẻ tà kiến có các tư tưởng
saṅkappā rāganissitā.
is swept away by lustful thoughts.
Cuốn trôi người tà kiến.
nương vào tham dục.
Savanti sabbadhi sotā,
The streams flow everywhere;
Dòng ái dục chảy khắp,
Các dòng ái chảy khắp mọi nơi,
latā uppajja tiṭṭhati;
a weed springs up and remains.
Như giây leo mọc tràn,
dây leo sinh lên rồi đứng lại;
Tañca disvā lataṁ jātaṁ,
Seeing this weed that has been born,
Thấy giây leo vừa sanh,
thấy dây leo ấy vừa sinh,
mūlaṁ paññāya chindatha.
cut the root with wisdom.
Với tuệ, hãy đoạn gốc.
hãy dùng trí tuệ chặt đứt gốc.
Saritāni sinehitāni ca,
A personage’s joys
Người đời nhớ ái dục,
Những dòng ái và trạng thái nhiễm luyến
Somanassāni bhavanti jantuno;
flow from senses and cravings.
Ưa thích các hỷ lạc.
là niềm hoan hỷ của người ta;
Te sātasitā sukhesino,
Seekers of happiness, bent on pleasure,
Tuy mong cầu an lạc,
những người tìm an lạc, nương vào thích thú ấy,
Te ve jātijarūpagā narā.
continue to be reborn and grow old.
Chúng vẫn phải sanh già.
thì đi đến sinh và già.
Tasiṇāya purakkhatā pajā,
People governed by thirst,
Người bị ái buộc ràng,
Chúng sinh bị ái dẫn dắt,
Parisappanti sasova bandhito;
crawl about like a trapped rabbit.
Vùng vẫy và hoảng sợ, Như thỏ bị sa lưới.
thì vùng vẫy như thỏ bị trói;
Saṁyojanasaṅgasattakā,
Bound and fettered, for a long time
Chúng sanh ái trói buộc,
bị kiết sử buộc chặt,
Dukkhamupenti punappunaṁ cirāya.
they return to pain time and again.
Chịu khổ đau dài dài.
chúng chịu khổ lâu dài, hết lần này đến lần khác.
Tasiṇāya purakkhatā pajā,
People governed by thirst,
Người bị ái buộc ràng,
Chúng sinh bị ái dẫn dắt,
Parisappanti sasova bandhito;
crawl about like a trapped rabbit.
Vùng vẫy và hoảng sợ, Như thỏ bị sa lưới.
thì vùng vẫy như thỏ bị trói;
Tasmā tasiṇaṁ vinodaye,
That’s why one who longs for dispassion
Do vậy vị tỷ kheo, Mong cầu mình ly tham
do đó, vị mong muốn ly tham cho tự thân,
Ākaṅkhanta virāgamattano.
should dispel thirst.
Nên nhiếp phục ái dục.
hãy trừ diệt ái.
Vibbhantabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện vị Tỳ-kheo hoàn tục
Chuyện tỳ-kheo hoàn tục
Yo nibbanatho vanādhimutto,
Unsnarled, they set out for the jungle,
Lìa rừng lại hướng rừng
Kẻ đã thoát khỏi rừng, hướng đến rừng,
Vanamutto vanameva dhāvati;
then they run right back to the jungle they left behind.
Thoát rừng chạy theo rừng.
thoát khỏi rừng, lại chạy về rừng;
Taṁ puggalametha passatha,
Just look at this individual!
Nên xem người như vậy,
hãy đến xem kẻ ấy,
Mutto bandhanameva dhāvati.
Freed, they run to bondage.
Ðược thoát khỏi buộc ràng. Lại chạy theo ràng buộc.
đã được giải thoát, lại chạy vào trói buộc.
Bandhanāgāravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện khám đường
Chuyện khám đường
Na taṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā,
The attentive say that shackle is not strong
Sắt, cây, gai trói buộc
Người trí không gọi là trói buộc chắc chắn
Yadāyasaṁ dārujapabbajañca;
that’s made of iron, wood, or knots.
Người trí xem chưa bền.
những thứ làm bằng sắt, gỗ hay dây thừng;
Sārattarattā maṇikuṇḍalesu,
But obsession with jeweled earrings,
Tham châu báu, trang sức
mà là sự say đắm nơi châu ngọc,
Puttesu dāresu ca yā apekkhā.
concern for your partners and children:
Tham vọng vợ và con.
niềm mong mỏi vợ con.
Etaṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā,
this, say the attentive, is a strong shackle
Người có trí nói rằng: Trói buộc này thật bền.
Người trí gọi đó là trói buộc chắc chắn,
Ohārinaṁ sithilaṁ duppamuñcaṁ;
dragging the indulgent down, hard to escape.
Trì kéo xuống, lún xuống, Nhưng thật sự khó thoát.
kéo xuống, lỏng lẻo nhưng khó thoát;
Etampi chetvāna paribbajanti,
Having cut this one too they go forth,
Người trí cắt trừ nó,
sau khi cắt được nó, người ta xuất gia,
Anapekkhino kāmasukhaṁ pahāya.
unconcerned, having given up sensual pleasures.
Bỏ dục lạc, không màng.
không còn mong mỏi, đã từ bỏ dục lạc.
Khemātherīvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện hoàng hậu Khemā
Chuyện hoàng hậu Khemā
Ye rāgarattānupatanti sotaṁ,
Besotted by lust they fall into the stream,
Người đắm say ái dục Tự lao mình xuống dòng
Kẻ say đắm tham dục lao vào dòng,
Sayaṅkataṁ makkaṭakova jālaṁ;
like a spider caught in the web she wove.
Như nhện sa lưới dệt.
như nhện sa vào lưới mình dệt;
Etampi chetvāna vajanti dhīrā,
The attentive proceed, having cut this one too,
Người trí cắt trừ nó,
sau khi cắt được nó, bậc trí bước đi,
Anapekkhino sabbadukkhaṁ pahāya.
unconcerned, having given up all suffering.
Bỏ mọi khổ, không màng.
không còn mong mỏi, đã từ bỏ mọi khổ.
Uggasenavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện thiếu gia Uggasena
Chuyện thiếu gia Uggasena
Muñca pure muñca pacchato,
Let go of the past, let go of the future,
Bỏ quá, hiện, vị lai,
Hãy buông quá khứ, buông tương lai,
Majjhe muñca bhavassa pāragū;
let go of the present, having gone beyond rebirth.
Ðến bờ kia cuộc đời,
buông cả hiện tại, để vượt khỏi hữu;
Sabbattha vimuttamānaso,
With your heart freed in every respect,
Ý giải thoát tất cả,
tâm giải thoát mọi nơi,
Na punaṁ jātijaraṁ upehisi.
you’ll not come again to rebirth and old age.
Chớ vướng tại sanh già.
ngươi sẽ không còn trở lại sinh và già.
Cūḷadhanuggahapaṇḍitavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện bậc hiền trí Cūḷadhanuggaha
Chuyện bậc hiền trí Cūḷadhanuggaha
Vitakkamathitassa jantuno,
For a personage churned by thoughts,
Người tà ý nhiếp phục,
Người bị tư tưởng khuấy động,
Tibbarāgassa subhānupassino;
very lustful, focusing on beauty,
Tham sắc bén nhìn tịnh,
tham dục mãnh liệt, quán tịnh tướng;
Bhiyyo taṇhā pavaḍḍhati,
their craving grows and grows,
Người ấy ái tăng trưởng,
thì tham ái càng tăng trưởng,
Esa kho daḷhaṁ karoti bandhanaṁ.
tying them with a stout bond.
Làm giây trói mình chặt.
nó trói buộc mình thêm chặt.
Vitakkūpasame ca yo rato,
But one who loves to calm their thoughts,
Ai vui, an tịnh ý,
Ai vui thích làm lắng dịu tư tưởng,
Asubhaṁ bhāvayate sadā sato;
developing perception of ugliness, ever mindful,
Quán bất tịnh, thường niệm,
thường niệm, tu tập quán bất tịnh;
Esa kho byanti kāhiti,
will surely eliminate that craving,
Người ấy sẽ diệt ái,
vị ấy sẽ diệt trừ được,
Esa checchati mārabandhanaṁ.
cutting off the bonds of Māra.
Cắt đứt Ma trói buộc.
vị ấy sẽ cắt đứt trói buộc của Ma.
Māravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Ma Vương
Chuyện Ma vương
Niṭṭhaṅgato asantāsī,
One who is confident, unafraid,
Ai tới đích không sợ,
Vị đã đến đích, không run sợ,
vītataṇho anaṅgaṇo;
rid of craving, free of blemish,
Ly ái, không nhiễm ô
đã ly ái, không tỳ vết;
Acchindi bhavasallāni,
having struck down the arrows flying to future lives,
Nhổ mũi tên sanh tử,
đã chặt đứt các mũi tên hữu,
antimoyaṁ samussayo.
this bag of bones is their last.
Thân này thân cuối cùng.
thân này là thân cuối cùng.
Vītataṇho anādāno,
Rid of craving, free of grasping,
Ái lìa, không chấp thủ
Vị ly ái, không chấp thủ,
Niruttipadakovido;
expert in the definition of terms,
Cú pháp khéo biện tài
thiện xảo về ngôn từ và câu cú,
Akkharānaṁ sannipātaṁ,
knowing the correct
Thấu suốt từ vô ngại,
biết rõ sự kết hợp của các chữ,
Jaññā pubbāparāni ca;
structure and sequence of syllables,
Hiểu thứ lớp trước sau.
và biết rõ trước sau;
Sa ve “antimasārīro,
they are said to be one who bears their final body,
Thân này thân cuối cùng
vị ấy được gọi là người mang thân cuối cùng,
Mahāpañño mahāpuriso”ti vuccati.
one of great wisdom, a great person.
Vị như vậy được gọi, Bậc Ðại trí, đại nhân.
bậc đại trí, đại nhân.
Upakājīvakavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện du sĩ Upaka
Chuyện du sĩ Upaka
Sabbābhibhū sabbavidūhamasmi,
I am the vanquisher of all, the knower of all,
Ta hàng phục tất cả, Ta rõ biết tất cả,
Ta là bậc thắng mọi, biết mọi,
Sabbesu dhammesu anūpalitto;
unsullied in the midst of all things.
Không bị nhiễm pháp nào.
không bị nhiễm ô trong mọi pháp;
Sabbañjaho taṇhakkhaye vimutto,
I’ve given up all, freed in the ending of craving.
Ta từ bỏ tất cả Ái diệt, tự giải thoát.
Ta đã bỏ tất cả, giải thoát nhờ tham ái diệt,
Sayaṁ abhiññāya kamuddiseyyaṁ.
Since I know for myself, whose follower should I be?
Ðã tự mình thắng trí, Ta gọi ai thầy ta?
do tự mình thắng trí, Ta sẽ chỉ ai làm thầy?
Sakkapañhavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Đế-thích
Chuyện Đế-thích
Sabbadānaṁ dhammadānaṁ jināti,
The gift of the teaching surmounts all other gifts;
Pháp thí, thắng mọi thí!
Pháp thí thắng mọi thí,
Sabbarasaṁ dhammaraso jināti;
the taste of the teaching surmounts all other tastes;
Pháp vị, thắng mọi vị!
pháp vị thắng mọi vị,
Sabbaratiṁ dhammarati jināti,
the joy of the teaching surmounts all other joys;
Pháp hỷ, thắng mọi hỷ!
pháp hỷ thắng mọi hỷ,
Taṇhakkhayo sabbadukkhaṁ jināti.
the ending of craving surmounts all suffering.
Ái diệt, thắng mọi khổ!
ái diệt thắng mọi khổ.
Aputtakaseṭṭhivatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện trưởng giả Aputtaka
Chuyện trưởng giả Aputtaka
Hananti bhogā dummedhaṁ,
Riches ruin a simpleton,
Tài sản hại người ngu.
Tài sản hại kẻ thiếu trí,
no ca pāragavesino;
but not a seeker of the far shore.
Không người tìm bờ kia
nhưng không hại người tìm bờ kia;
Bhogataṇhāya dummedho,
From craving for wealth, a simpleton
Kẻ ngu vì tham giàu,
kẻ thiếu trí vì tham tài sản,
hanti aññeva attanaṁ.
ruins themselves and others.
Hại mình và hại người.
mà hại mình và hại cả người khác.
Aṅkuravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện thiên tử Aṅkura
Chuyện thiên tử Aṅkura
Tiṇadosāni khettāni,
Weeds are the bane of crops,
Cỏ làm hại ruộng vườn,
Cỏ là hại của ruộng,
rāgadosā ayaṁ pajā;
but greed is these folk’s bane.
Tham làm hại người đời.
tham là hại của chúng sinh này;
Tasmā hi vītarāgesu,
That’s why a gift to one rid of greed
Bố thí người ly tham,
do đó, bố thí cho người ly tham,
dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.
is so very fruitful.
Do vậy được quả lớn.
thì được quả lớn.
Tiṇadosāni khettāni,
Weeds are the bane of crops,
Cỏ làm hại ruộng vườn,
Cỏ là hại của ruộng,
dosadosā ayaṁ pajā;
but hate is these folk’s bane.
Sân làm hại người đời.
sân là hại của chúng sinh này;
Tasmā hi vītadosesu,
That’s why a gift to one rid of hate
Bố thí người ly sân,
do đó, bố thí cho người ly sân,
dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.
is so very fruitful.
Do vậy được quả lớn.
thì được quả lớn.
Tiṇadosāni khettāni,
Weeds are the bane of crops,
Cỏ làm hại ruộng vườn,
Cỏ là hại của ruộng,
mohadosā ayaṁ pajā;
but delusion is these folk’s bane.
Si làm hại người đời,
si là hại của chúng sinh này;
Tasmā hi vītamohesu,
That’s why a gift to one rid of delusion
Bố thí người ly si,
do đó, bố thí cho người ly si,
dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.
is so very fruitful.
Do vậy được quả lớn.
thì được quả lớn.
Tiṇadosāni khettāni,
Weeds are the bane of crops,
Cỏ làm hại ruộng vườn,
Cỏ là hại của ruộng,
icchādosā ayaṁ pajā;
but desire is these folk’s bane.
Dục làm hại người đời.
dục là hại của chúng sinh này;
Tasmā hi vigaticchesu,
That’s why a gift to one rid of desire
Bố thí người ly dục,
do đó, bố thí cho người ly dục,
dinnaṁ hoti mahapphalaṁ.
is so very fruitful.
Do vậy được quả lớn.
thì được quả lớn.
Taṇhāvaggo catuvīsatimo.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Hết phẩm Tham Ái
Phẩm Tham Ái thứ hai mươi bốn.

DHP360-382

Kinh Pháp Cú – Phẩm Tỳ-kheo

Đã xuất bản 113 đoạn Pāli · Trang bài, nguồn và lịch sử biên tập

Khuddakanikāya
Minor Collection
Tiểu Bộ Kinh
Tiểu Bộ Kinh
Dhammapada
Sayings of the Dhamma 360–382
Kinh Pháp Cú
Kinh Pháp Cú
Bhikkhuvagga
25. Mendicants
Phẩm Tỳ-kheo
Phẩm Tỳ-kheo
Pañcabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện 5 vị Tỳ-kheo
Chuyện năm tỳ-kheo
Cakkhunā saṁvaro sādhu,
Restraint of the eye is good;
Lành thay, phòng hộ mắt!
Chế ngự mắt là tốt,
sādhu sotena saṁvaro;
good is restraint of the ear;
Lành thay, phòng hộ tai!
chế ngự tai là tốt,
Ghānena saṁvaro sādhu,
restraint of the nose is good;
Lành thay, phòng hộ mũi!
chế ngự mũi là tốt,
sādhu jivhāya saṁvaro.
good is restraint of the tongue.
Lành thay, phòng hộ lưỡi.
chế ngự lưỡi là tốt.
Kāyena saṁvaro sādhu,
Restraint of the body is good;
Lành thay phòng hộ thân!
Chế ngự thân là tốt,
sādhu vācāya saṁvaro;
good is restraint of speech;
Lành thay, phòng hộ lời,
chế ngự lời nói là tốt,
Manasā saṁvaro sādhu,
restraint of mind is good;
Lành thay, phòng hộ ý.
chế ngự ý là tốt,
sādhu sabbattha saṁvaro;
everywhere, restraint is good.
Lành thay, phòng tất cả.
chế ngự ở mọi nơi là tốt;
Sabbattha saṁvuto bhikkhu,
The mendicant restrained everywhere
Tỳ-kheo phòng tất cả,
tỳ-kheo chế ngự ở mọi nơi,
sabbadukkhā pamuccati.
is released from all suffering.
Thoát được mọi khổ đau.
thoát khỏi mọi khổ.
Haṁsaghātakabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện vị Tỳ-kheo giết hạc
Chuyện tỳ-kheo giết thiên nga
Hatthasaṁyato pādasaṁyato,
One restrained in hand and foot,
Người chế ngự tay chân,
Người thu thúc tay chân,
Vācāsaṁyato saṁyatuttamo;
and in speech, the supreme restraint;
Chế ngự lời và đầu,
thu thúc lời nói, thu thúc tối thượng;
Ajjhattarato samāhito,
happy inside, serene,
Vui thích nội thiền định,
vui thích nội tâm, định tĩnh,
Eko santusito tamāhu bhikkhuṁ.
solitary, content, I call a mendicant.
Ðộc thân, biết vừa đủ, Thật xứng gọi tỳ-kheo.
sống một mình, biết đủ, được gọi là tỳ-kheo.
Kokālikavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Tỳ-kheo Kokālika
Chuyện tỳ-kheo Kokālika
Yo mukhasaṁyato bhikkhu,
When a mendicant of restrained mouth,
Tỳ-kheo chế ngự miệng,
Tỳ-kheo thu thúc miệng,
mantabhāṇī anuddhato;
thoughtful in counsel, not restless,
Vừa lời, không cống cao,
nói lời chín chắn, không dao động;
Atthaṁ dhammañca dīpeti,
explains the text and its meaning,
Khi trình bày pháp nghĩa,
giảng giải nghĩa và pháp,
madhuraṁ tassa bhāsitaṁ.
their words are sweet.
Lời lẽ dịu ngọt ngào.
lời nói của vị ấy ngọt ngào.
Dhammārāmattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Dhammārāma
Chuyện Trưởng lão Dhammārāma
Dhammārāmo dhammarato,
Delighting in the teaching, enjoying the teaching,
Vị tỳ-kheo thích Pháp,
Vị vui thích pháp, ưa pháp,
dhammaṁ anuvicintayaṁ;
contemplating the teaching,
Mến pháp, suy tư Pháp.
suy tư về pháp,
Dhammaṁ anussaraṁ bhikkhu,
a mendicant who recollects the teaching
Tâm tư niệm chánh Pháp,
tỳ-kheo tùy niệm pháp,
saddhammā na parihāyati.
doesn’t fall away from the true teaching.
Không rời bỏ chánh Pháp.
thì không rời chánh pháp.
Vipakkhasevakabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện 2 Tỳ-kheo đối nghịch
Chuyện tỳ-kheo theo phe đối nghịch
Salābhaṁ nātimaññeyya,
A well-off mendicant ought not look down
Không khinh điều mình được,
Chớ xem thường lợi lộc mình được,
nāññesaṁ pihayaṁ care;
on others, nor should they be envious.
Không ganh người khác được,
chớ sống ganh tị người khác;
Aññesaṁ pihayaṁ bhikkhu,
A mendicant who envies others
Tỳ-kheo ganh tỵ người,
tỳ-kheo ganh tị người khác
samādhiṁ nādhigacchati.
does not achieve immersion.
Không sao chứng Thiền định.
thì không đạt được định.
Appalābhopi ce bhikkhu,
If a mendicant is poor in offerings,
Tỳ-kheo dù được ít,
Nếu tỳ-kheo tuy được ít lợi lộc
salābhaṁ nātimaññati;
the well-to-do ought not look down on them.
Không khinh điều mình được,
mà không xem thường lợi lộc mình được;
Taṁ ve devā pasaṁsanti,
For the gods indeed praise them,
Sống thanh tịnh không nhác,
thì chư thiên tán thán vị ấy,
suddhājīviṁ atanditaṁ.
who are tireless and pure of livelihood.
Chư thiên khen vị này.
vị sống thanh tịnh, không biếng nhác.
Pañcaggadāyakabrāhmaṇavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Bà-la-môn Pañcaggadāyaka
Chuyện Bà-la-môn Pañcaggadāyaka
Sabbaso nāmarūpasmiṁ,
One who has no sense of ownership
Hoàn toàn, đối danh sắc,
Hoàn toàn đối với danh sắc,
yassa natthi mamāyitaṁ;
in the whole realm of name and form,
Không chấp Ta, của Ta.
vị nào không có sự xem là của mình,
Asatā ca na socati,
who does not grieve for that which is not,
Không chấp, không sầu não.
và không sầu muộn vì điều không có,
sa ve “bhikkhū”ti vuccati.
is said to be a mendicant.
Thật xứng danh Tỳ-kheo.
vị ấy mới được gọi là tỳ-kheo.
Sambahulabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện chư Tỳ-kheo
Chuyện các tỳ-kheo
Mettāvihārī yo bhikkhu,
A mendicant who meditates on love,
Tỳ-kheo trú Từ Bi,
Tỳ-kheo an trú trong lòng từ,
pasanno buddhasāsane;
devoted to the Buddha’s teaching,
Tín thành giáo Pháp Phật,
có lòng tin nơi giáo pháp Phật,
Adhigacche padaṁ santaṁ,
would realize the peaceful state,
Chứng cảnh giới tịch tỉnh.
thì chứng đạt cảnh giới tịch tịnh,
saṅkhārūpasamaṁ sukhaṁ.
the blissful stilling of conditions.
Các hạnh an tịnh lạc.
an lạc nơi sự lắng dịu các hành.
Siñca bhikkhu imaṁ nāvaṁ,
Bail out this boat, mendicant!
Tỳ-kheo, tát thuyền này,
Này tỳ-kheo, hãy tát cạn chiếc thuyền này,
sittā te lahumessati;
When bailed out it will float lightly.
Thuyền không, nhẹ đi mau.
khi được tát cạn, nó sẽ nhẹ nhàng đi mau;
Chetvā rāgañca dosañca,
Having cut off desire and hate,
Trừ tham, diệt sân hận,
sau khi cắt đứt tham và sân,
tato nibbānamehisi.
you shall reach extinguishment.
Tất chứng đạt Niết-bàn.
ngươi sẽ đi đến Niết-bàn.
Pañca chinde pañca jahe,
Five to cut, five to drop,
Ðoạn năm, từ bỏ năm,
Hãy cắt năm, bỏ năm,
pañca cuttari bhāvaye;
and five more to develop.
Tu tập năm tối thượng,
và tu tập thêm năm;
Pañca saṅgātigo bhikkhu,
When a mendicant slips five chains
Tỳ-kheo cắt năm trói,
tỳ-kheo đã vượt khỏi năm trói buộc,
“oghatiṇṇo”ti vuccati.
they’re said to have crossed the flood.
Xứng danh vượt “bộc lưu”.
được gọi là người đã vượt bộc lưu.
Jhāya bhikkhu mā pamādo,
Practice absorption, don’t be negligent!
Tỳ-kheo, hãy tu thiền, Chớ buông lung phóng dật,
Hãy tu thiền, này tỳ-kheo, chớ phóng dật,
Mā te kāmaguṇe ramessu cittaṁ;
Don’t let the mind delight in the senses!
Tâm chớ đắm say dục,
chớ để tâm vui thích các dục lạc;
Mā lohaguḷaṁ gilī pamatto,
Don’t heedlessly swallow a hot iron ball!
Phóng dật, nuốt sắt nóng
chớ phóng dật mà nuốt viên sắt,
Mā kandi “dukkhamidan”ti dayhamāno.
And when it burns, don’t cry, “Oh, the pain!”
Bị đốt, chớ than khổ!
khi bị đốt cháy, chớ kêu “khổ thay!”
Natthi jhānaṁ apaññassa,
No absorption for one without wisdom,
Không trí tuệ, không thiền,
Không có thiền cho người không trí tuệ,
paññā natthi ajhāyato;
no wisdom for one without absorption.
Không thiền, không trí tuệ.
không có trí tuệ cho người không thiền;
Yamhi jhānañca paññā ca,
But one with absorption and wisdom—
Người có thiền có tuệ,
vị nào có cả thiền và trí tuệ,
sa ve nibbānasantike.
they have truly drawn near to extinguishment.
Nhất định gần Niết-bàn.
vị ấy thật gần Niết-bàn.
Suññāgāraṁ paviṭṭhassa,
A mendicant who enters an empty hut
Bước vào ngôi nhà trống,
Bước vào nhà trống,
santacittassa bhikkhuno;
with mind at peace
Tỳ-kheo tâm an tịnh,
vị tỳ-kheo tâm an tịnh,
Amānusī rati hoti,
finds a superhuman delight
Thọ hưởng vui siêu nhân,
có niềm vui siêu phàm,
sammā dhammaṁ vipassato.
as they rightly discern the Dhamma.
Tịnh quán theo chánh pháp.
khi quán pháp đúng đắn.
Yato yato sammasati,
Whenever they are mindful
Người luôn luôn chánh niệm,
Mỗi khi vị ấy quán sát
khandhānaṁ udayabbayaṁ;
of the rise and fall of the aggregates,
Sự sanh diệt các uẩn,
sự sinh diệt của các uẩn,
Labhatī pītipāmojjaṁ,
they feel rapture and joy:
Ðược hoan hỷ, hân hoan,
thì đạt được hỷ và hoan hỷ;
amataṁ taṁ vijānataṁ.
that is freedom from death for one who knows.
Chỉ bậc bất tử biết.
đó là bất tử cho bậc hiểu biết.
Tatrāyamādi bhavati,
This is the very start of the path
Ðây Tỳ-kheo có trí,
Đây là khởi đầu ở đây
idha paññassa bhikkhuno;
for a wise mendicant here:
Tu tập pháp căn bản
của tỳ-kheo có trí:
Indriyagutti santuṭṭhi,
guarding the senses, contentment,
Hộ căn, biết vừa đủ,
hộ trì các căn, biết đủ,
pātimokkhe ca saṁvaro.
and restraint in the monastic code.
Gìn giữ căn bản giới,
và thu thúc theo giới bổn.
Mitte bhajassu kalyāṇe,
Mix with spiritual friends,
Thường gần gũi bạn lành,
Hãy thân cận bạn lành,
suddhājīve atandite;
who are tireless and pure of livelihood.
Sống thanh tịnh tinh cần.
người sống thanh tịnh, không biếng nhác;
Paṭisanthāravutyassa,
Share what you have with others,
Giao thiệp khéo thân thiện,
hãy sống với sự đón tiếp ân cần,
ācārakusalo siyā;
being skillful in your conduct.
Cử chỉ mực đoan trang.
và khéo léo trong hạnh kiểm;
Tato pāmojjabahulo,
And when you’re full of joy,
Do vậy hưởng vui nhiều,
do đó, được đầy đủ hoan hỷ,
dukkhassantaṁ karissati.
you’ll make an end to suffering.
Sẽ dứt mọi khổ đau.
người ấy sẽ chấm dứt khổ đau.
Pañcasatabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện 500 vị Tỳ-kheo
Chuyện năm trăm tỳ-kheo
Vassikā viya pupphāni,
As a jasmine sheds
Như hoa Vassika,
Như cây lài
maddavāni pamuñcati;
its withered flowers,
Quăng bỏ cánh úa tàn,
rụng bỏ những bông hoa úa tàn,
Evaṁ rāgañca dosañca,
O mendicants,
Cũng vậy vị Tỳ-kheo,
cũng vậy, các tỳ-kheo,
vippamuñcetha bhikkhavo.
shed greed and hate.
Hãy giải thoát tham sân.
hãy buông bỏ tham và sân.
Santakāyattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Santakāya
Chuyện Trưởng lão Santakāya
Santakāyo santavāco,
Calm in body, calm in speech,
Thân tịnh, lời an tịnh,
Thân tịch tĩnh, lời tịch tĩnh,
santavā susamāhito;
peaceful and serene;
An tịnh, khéo thiền tịnh.
tịch tĩnh và khéo định tĩnh;
Vantalokāmiso bhikkhu,
a mendicant who’s spat out the world’s bait
Tỳ-kheo bỏ thế vật,
tỳ-kheo đã nhổ bỏ mồi thế gian,
“upasanto”ti vuccati.
is said to be one at peace.
Xứng danh bậc tịch tịnh.
được gọi là người an tịnh.
Naṅgalakulattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Naṇgalakūṭa
Chuyện Trưởng lão Naṅgalakula
Attanā codayattānaṁ,
Urge yourself on,
Tự mình chỉ trích mình,
Hãy tự thúc giục mình,
paṭimaṁsetha attanā;
reflect on yourself.
Tự mình dò xét mình,
hãy tự quán xét mình;
So attagutto satimā,
A mendicant self-controlled and mindful
Tỳ-kheo tự phòng hộ,
Tự hộ trì, có chánh niệm,
sukhaṁ bhikkhu vihāhisi.
will always dwell in happiness.
Chánh niệm trú an lạc.
này tỳ-kheo, ngươi sẽ sống an lạc.
Attā hi attano nātho,
Self is indeed the lord of self,
Tự mình y chỉ mình,
Tự mình là nơi nương tựa cho mình,
ko hi nātho paro siyā;
for who else would be one’s lord?
(dị bản)
vì ai khác có thể làm nơi nương tựa?
Attā hi attano gati,
Self is indeed the home of self,
Tự mình đi đến mình,
Tự mình là nơi đến của mình,
tasmā saṁyamamattānaṁ;
so restrain yourself,
Vậy hãy tự điều phục,
do đó, hãy tự chế ngự mình,
Assaṁ bhadraṁva vāṇijo.
as a merchant his thoroughbred steed.
Như khách buôn ngựa hiền.
như thương nhân điều phục con ngựa lành.
Vakkalittheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Vakkali
Chuyện Trưởng lão Vakkali
Pāmojjabahulo bhikkhu,
A monk full of joy
Tỳ-kheo nhiều hân hoan,
Tỳ-kheo đầy hoan hỷ,
pasanno buddhasāsane;
trusting in the Buddha’s teaching,
Tịnh tín giáo pháp Phật,
có lòng tin nơi giáo pháp Phật,
Adhigacche padaṁ santaṁ,
would realize the peaceful state,
Chứng cảnh giới tịch tịnh,
thì chứng đạt cảnh giới tịch tịnh,
saṅkhārūpasamaṁ sukhaṁ.
the blissful stilling of conditions.
Các hạnh an tịnh lạc.
an lạc nơi sự lắng dịu các hành.
Sumanasāmaṇeravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Sa-di Sumana
Chuyện sa-di Sumana
Yo have daharo bhikkhu,
A young mendicant
Tỳ-kheo tuy tuổi nhỏ
Tỳ-kheo còn trẻ tuổi
yuñjati buddhasāsane;
devoted to the Buddha’s teaching,
Siêng tu giáo pháp Phật,
mà siêng năng trong giáo pháp Phật,
Somaṁ lokaṁ pabhāseti,
shines upon this world,
Soi sáng thế gian này,
thì soi sáng thế gian này,
abbhā muttova candimā.
like the moon freed from clouds.
Như trăng thoát khỏi mây.
như trăng thoát khỏi mây.
Bhikkhuvaggo pañcavīsatimo.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Hết phẩm Tỳ-kheo
Phẩm Tỳ-kheo thứ hai mươi lăm.

DHP383-423

Kinh Pháp Cú – Phẩm Bà-la-môn

Đã xuất bản 270 đoạn Pāli · Trang bài, nguồn và lịch sử biên tập

Khuddakanikāya
Minor Collection
Tiểu Bộ Kinh
Tiểu Bộ Kinh
Dhammapada
Sayings of the Dhamma 383–423
Kinh Pháp Cú
Kinh Pháp Cú
Brāhmaṇavagga
26. Brahmins
Phẩm Bà-la-môn
Phẩm Bà-la-môn
Pasādabahulabrāhmaṇavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện vị Bà-la-môn có nhiều đức tin
Chuyện Bà-la-môn có nhiều đức tin
Chinda sotaṁ parakkamma,
Cut the stream, striving!
Hỡi này Bà-la-môn, Hãy tinh tấn đoạn lòng,
Hãy tinh tấn chặt dòng ái,
kāme panuda brāhmaṇa;
Cast aside sensual pleasures, brahmin.
Từ bỏ các dục lạc,
này Bà-la-môn, hãy trừ bỏ các dục;
Saṅkhārānaṁ khayaṁ ñatvā,
Knowing the ending of conditions,
Biết được hành đoạn diệt,
biết được sự đoạn diệt của các hành,
akataññūsi brāhmaṇa.
know the uncreated, brahmin.
Ngươi là bậc vô vi.
này Bà-la-môn, ngươi là bậc biết vô vi.
Sambahulabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện chư Tỳ-kheo
Chuyện các tỳ-kheo
Yadā dvayesu dhammesu,
When a brahmin has gone beyond
Nhờ thường trú hai pháp
Khi Bà-la-môn đã vượt qua
pāragū hoti brāhmaṇo;
dualistic phenomena,
Ðến được bờ bên kia.
hai pháp đối đãi,
Athassa sabbe saṁyogā,
then they consciously
Bà-la-môn có trí,
thì mọi kiết sử của vị ấy,
atthaṁ gacchanti jānato.
make an end of all fetters.
Mọi kiết sử dứt sạch.
với người hiểu biết, đều đi đến tận diệt.
Māravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Ma Vương
Chuyện Ma vương
Yassa pāraṁ apāraṁ vā,
One for whom there is no crossing over
Không bờ này, bờ kia
Vị nào không có bờ này, bờ kia,
pārāpāraṁ na vijjati;
or crossing back, or crossing over and back;
Cả hai bờ không có,
không có cả bờ kia lẫn bờ này;
Vītaddaraṁ visaṁyuttaṁ,
stress-free, detached,
Lìa khổ, không trói buộc
không sợ hãi, không trói buộc,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Aññatarabrāhmaṇavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện người Bà-la-môn
Chuyện Bà-la-môn
Jhāyiṁ virajamāsīnaṁ,
Absorbed, rid of hopes,
Tu thiền, trú ly trần
Vị tu thiền, không cấu uế, đang ngồi,
katakiccamanāsavaṁ;
their task completed, without defilements,
Phận sự xong, vô lậu,
đã làm xong việc, không còn lậu hoặc,
Uttamatthamanuppattaṁ,
arrived at the highest goal:
Ðạt được đích tối thượng,
đã đạt mục đích tối thượng,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Ānandattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Ānanda
Chuyện Trưởng lão Ānanda
Divā tapati ādicco,
The sun blazes by day,
Mặt trời sáng ban ngày,
Mặt trời sáng ban ngày,
rattimābhāti candimā;
the moon radiates at night,
Mặt trăng sáng ban đêm.
mặt trăng sáng ban đêm,
Sannaddho khattiyo tapati,
the aristocrat shines in armor,
Khí giới sáng Sát-lỵ,
Sát-lỵ sáng khi mặc giáp,
jhāyī tapati brāhmaṇo;
and the brahmin shines in absorption.
Thiền định sáng Phạm chí.
Bà-la-môn sáng khi thiền định;
Atha sabbamahorattiṁ,
But all day and all night,
Còn hào quang đức Phật,
nhưng suốt ngày đêm,
buddho tapati tejasā.
the Buddha blazes with glory.
Chói sáng cả ngày đêm.
Đức Phật sáng với oai lực.
Aññatarabrāhmaṇapabbajitavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện một người xuất gia
Chuyện một người xuất gia
Bāhitapāpoti brāhmaṇo,
A brahmin’s so-called <j>since they’ve banished evil,
Dứt ác gọi Phạm chí,
Đã loại bỏ điều ác nên gọi là Bà-la-môn,
Samacariyā samaṇoti vuccati;
an ascetic’s so-called <j>since they live a serene life.
Tịnh hạnh gọi Sa-môn,
sống an tịnh nên gọi là sa-môn;
Pabbājayamattano malaṁ,
One who has renounced all stains
Tự mình xuất cấu uế,
vị đã loại bỏ cấu uế của mình,
Tasmā “pabbajito”ti vuccati.
is said to be a “renunciant”.
Nên gọi bậc xuất gia.
do đó được gọi là người xuất gia.
Sāriputtattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Sāriputta (Xá-lợi-phất)
Chuyện Trưởng lão Sāriputta
Na brāhmaṇassa pahareyya,
One should never strike a brahmin,
Chớ có đập Phạm chí!
Chớ đánh Bà-la-môn,
nāssa muñcetha brāhmaṇo;
nor should a brahmin retaliate.
Phạm chí chớ đập lại!
và Bà-la-môn cũng chớ đánh trả;
Dhī brāhmaṇassa hantāraṁ,
Woe to the one who hurts a brahmin,
Xấu thay đập Phạm chí
khốn thay kẻ đánh Bà-la-môn,
tato dhī yassa muñcati.
and woe for the one who retaliates.
Đập trả lại xấu hơn!
khốn thay hơn kẻ đánh trả.
Na brāhmaṇassetadakiñci seyyo,
Nothing is better for a brahmin
Đối vị Bà-la-môn, Đây không lợi ích nhỏ.
Đối với Bà-la-môn, không có gì tốt hơn
Yadā nisedho manaso piyehi;
than to hold their mind back from attachment.
Khi ý không ái luyến,
việc chế ngự tâm khỏi các pháp khả ái;
Yato yato hiṁsamano nivattati,
From wherever a cruel wish recoils,
Tâm hại được chận đứng,
khi tâm ác hại dừng lại nơi nào,
Tato tato sammatimeva dukkhaṁ.
right there suffering subsides.
Chỉ khi ấy khổ diệt,
khổ cũng lắng dịu ngay nơi ấy.
Mahāpajāpatigotamīvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão ni Mahā Pajāpatigotamī
Chuyện Trưởng lão ni Mahāpajāpatigotamī
Yassa kāyena vācāya,
Who does nothing wrong
Với người thân miệng ý,
Vị nào nơi thân, lời,
manasā natthi dukkaṭaṁ;
by body, speech or mind,
Không làm các ác hạnh
và ý không làm điều ác;
Saṁvutaṁ tīhi ṭhānehi,
restrained in these three respects,
Ba nghiệp được phòng hộ,
thu thúc ở ba chỗ,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Sāriputtattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Sāriputta (Xá-lợi-phất)
Chuyện Trưởng lão Sāriputta
Yamhā dhammaṁ vijāneyya,
You should graciously honor
Từ ai, biết chánh pháp
Từ vị nào mình học hiểu pháp,
sammāsambuddhadesitaṁ;
the one from whom you learn the Dhamma
Bậc Chánh Giác thuyết giảng,
pháp do bậc Chánh Đẳng Giác thuyết giảng,
Sakkaccaṁ taṁ namasseyya,
taught by the awakened Buddha,
Hãy kính lễ vị ấy,
hãy cung kính đảnh lễ vị ấy,
aggihuttaṁva brāhmaṇo.
as a brahmin honors the sacred flame.
Như phạm chí thờ lửa.
như Bà-la-môn kính lễ lửa tế.
Jaṭilabrāhmaṇavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Bà-la-môn Jātila
Chuyện Bà-la-môn có búi tóc
Na jaṭāhi na gottena,
Not by matted hair or family,
Được gọi Bà-la-môn, Không vì đầu bện tóc,
Không vì búi tóc, không vì giai cấp,
na jaccā hoti brāhmaṇo;
or birth is one a brahmin.
Không chủng tộc, thọ sanh,
không vì sinh ra mà thành Bà-la-môn;
Yamhi saccañca dhammo ca,
Those who are truthful and principled:
Ai thật chân, chánh, tịnh,
vị nào có chân thật và pháp,
so sucī so ca brāhmaṇo.
they are pure, they are brahmins.
Mới gọi Bà-la-môn.
vị ấy thanh tịnh, vị ấy là Bà-la-môn.
Kuhakabrāhmaṇavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Bà-la-môn Kuhaka
Chuyện Bà-la-môn Kuhaka
Kiṁ te jaṭāhi dummedha,
Why the matted hair, you simpleton,
Kẻ ngu, có ích gì
Này kẻ ngu, búi tóc có ích gì,
kiṁ te ajinasāṭiyā;
and why the skin of deer?
Bện tóc với da dê,
da nai có ích gì cho ngươi?
Abbhantaraṁ te gahanaṁ,
The tangle is inside you,
Nội tâm toàn phiền não,
Bên trong ngươi là bụi rậm,
bāhiraṁ parimajjasi.
yet you polish up your outsides.
Ngoài mặt đánh bóng suông.
mà ngươi chỉ chải chuốt bên ngoài.
Kisāgotamīvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện nàng Kisāgotamī
Chuyện nàng Kisāgotamī
Paṁsukūladharaṁ jantuṁ,
A personage who wears robes of rags,
Người mặc áo đống rác,
Người mặc y phấn tảo,
kisaṁ dhamanisanthataṁ;
lean, their limbs showing veins,
Gầy ốm, lộ mạch gân,
gầy gò, gân mạch lộ rõ,
Ekaṁ vanasmiṁ jhāyantaṁ,
meditating alone in the forest,
Độc thân thiền trong rừng.
một mình thiền định trong rừng,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Ekabrāhmaṇavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện một vị Bà-la-môn
Chuyện một Bà-la-môn
Na cāhaṁ brāhmaṇaṁ brūmi,
I don’t call someone a brahmin
Ta không gọi Phạm chí,
Ta không gọi là Bà-la-môn
yonijaṁ mattisambhavaṁ;
after the mother’s womb they’re born from.
Vì chỗ sanh, mẹ sanh.
kẻ do bào thai sinh ra;
Bhovādi nāma so hoti,
If they still have attachments,
Chỉ được gọi tên suông
kẻ ấy chỉ được gọi là người nói “Bhavā,”
sace hoti sakiñcano;
they’re just someone who says “worthy”.
Nếu tâm còn phiền não.
nếu còn chấp thủ;
Akiñcanaṁ anādānaṁ,
Having nothing, taking nothing:
Không phiền não, chấp trước
vị không sở hữu, không chấp thủ,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Uggasenaseṭṭhiputtavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện con trai Trưởng giả Uggasena
Chuyện con trai trưởng giả Uggasena
Sabbasaṁyojanaṁ chetvā,
Having cut off all fetters
Đoạn hết các kiết sử,
Vị đã cắt đứt mọi kiết sử,
yo ve na paritassati;
they have no anxiety.
Không còn gì lo sợ
thật sự không còn run sợ;
Saṅgātigaṁ visaṁyuttaṁ,
They’ve slipped their chains and are detached:
Không đắm trước buộc ràng
đã vượt trói buộc, không dính mắc,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Dvebrāhmaṇavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện 2 vị Bà-la-môn
Chuyện hai Bà-la-môn
Chetvā naddhiṁ varattañca,
They’ve cut the strap and harness,
Bỏ đai da, bỏ cương
Đã cắt dây đai và dây cương,
sandānaṁ sahanukkamaṁ;
the halter and bridle too,
Bỏ dây, đồ sở thuộc,
dây buộc và hàm thiếc,
Ukkhittapalighaṁ buddhaṁ,
with cross-bar lifted, they’re awakened:
Bỏ then chốt, sáng suốt,
đã nhấc then chốt lên, đã giác ngộ,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Akkosakabhāradvājavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Bà-la-môn Akkosaka Bhāradvāja
Chuyện Bà-la-môn Akkosakabhāradvāja
Akkosaṁ vadhabandhañca,
Abuse, killing, caging:
Không ác ý, nhẫn chịu,
Vị không sân, nhẫn chịu
aduṭṭho yo titikkhati;
they endure these without anger.
Phỉ báng, đánh, phạt hình,
sự chửi mắng, đánh đập, trói buộc;
Khantībalaṁ balānīkaṁ,
Patience is their powerful army:
Lấy nhẫn làm quân lực,
lấy nhẫn nhịn làm sức mạnh, làm đạo quân,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Sāriputtattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Sāriputta (Xá-lợi-phất)
Chuyện Trưởng lão Sāriputta
Akkodhanaṁ vatavantaṁ,
Not irritable or pretentious,
Không hận, hết bổn phận,
Vị không sân, sống theo hạnh nguyện,
sīlavantaṁ anussadaṁ;
dutiful in precepts and observances,
Trì giới, không tham ái,
đầy đủ giới, không kiêu ngạo,
Dantaṁ antimasārīraṁ,
tamed, bearing their final body:
Nhiếp phục, thân cuối cùng,
đã tự điều phục, mang thân cuối cùng,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Uppalavaṇṇāttherīvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão ni Uppalavaṇṇā
Chuyện Trưởng lão ni Uppalavaṇṇā
Vāri pokkharapatteva,
Like water from a lotus leaf,
Như nước trên lá sen,
Như nước trên lá sen,
āraggeriva sāsapo;
like a mustard seed off the point of a pin,
Như hột cải đầu kim,
như hạt cải trên đầu kim,
Yo na limpati kāmesu,
sensual pleasures slip off them:
Người không nhiễm ái dục,
vị không dính mắc các dục,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Aññatarabrāhmaṇavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện người Bà-la-môn
Chuyện Bà-la-môn
Yo dukkhassa pajānāti,
They understand for themselves
Ai tự trên đời này,
Vị nào ngay ở đời này
idheva khayamattano;
the end of suffering in this life;
Giác khổ, diệt trừ khổ,
tự biết sự tận diệt khổ của mình,
Pannabhāraṁ visaṁyuttaṁ,
with burden put down, detached:
Bỏ gánh nặng, giải thoát,
đã đặt gánh nặng xuống, không trói buộc,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Khemābhikkhunīvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Tỳ-kheo-ni Khemā
Chuyện tỳ-kheo ni Khemā
Gambhīrapaññaṁ medhāviṁ,
Deep in wisdom, intelligent,
Người trí tuệ sâu xa,
Bậc trí tuệ sâu xa, hiểu biết,
maggāmaggassa kovidaṁ;
expert in the path and what is not the path;
Khéo biết đạo, phi đạo
thiện xảo về đạo và phi đạo,
Uttamatthamanuppattaṁ,
arrived at the highest goal:
Chứng đạt đích vô thượng,
đã đạt được mục đích tối thượng,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Pabbhāravāsitissattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Tissa ngụ trong núi
Chuyện Trưởng lão Tissa ở hang núi
Asaṁsaṭṭhaṁ gahaṭṭhehi,
Mixing with neither
Không liên hệ cả hai,
Vị không giao thiệp với gia chủ,
anāgārehi cūbhayaṁ;
householders nor the homeless;
Xuất gia và thế tục,
cũng không với người xuất gia,
Anokasārimappicchaṁ,
a migrant with no bastion, few in wishes:
Sống độc thân, ít dục,
sống không nhà, ít dục,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Aññatarabhikkhuvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện chư Tỳ-kheo
Chuyện các tỳ-kheo
Nidhāya daṇḍaṁ bhūtesu,
They’ve laid aside violence
Bỏ trượng, đối chúng sanh,
Đã đặt gậy xuống với các chúng sinh,
tasesu thāvaresu ca;
against creatures firm and frail;
Yếu kém hay kiên cường,
cả loài run sợ lẫn loài vững chãi;
Yo na hanti na ghāteti,
not killing or making others kill:
Không giết, không bảo giết,
không giết, không bảo người giết,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Sāmaṇerānaṁvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện các Sa-di
Chuyện các sa-di
Aviruddhaṁ viruddhesu,
Not fighting among those who fight,
Thân thiện giữa thù địch
Không chống đối giữa những kẻ chống đối,
attadaṇḍesu nibbutaṁ;
quenched among those who have taken up arms,
Ôn hòa giữa hung hăng.
tịch tịnh giữa những kẻ cầm gậy,
Sādānesu anādānaṁ,
not grasping among those who grasp:
Không nhiễm, giữa nhiễm trước,
không chấp thủ giữa những kẻ chấp thủ,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Mahāpanthakattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Mahā Panthaka
Chuyện Trưởng lão Mahāpanthaka
Yassa rāgo ca doso ca,
They’ve discarded greed and hate,
Người bỏ rơi tham sân,
Vị đã bỏ tham và sân,
māno makkho ca pātito;
along with conceit and contempt,
Không mạn không ganh tị,
đã đánh đổ ngạo mạn và khinh miệt,
Sāsaporiva āraggā,
like a mustard seed off the point of a pin:
Như hột cải đầu kim,
như hạt cải trên đầu kim,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Pilindavacchattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Pilindavaccha
Chuyện Trưởng lão Pilindavaccha
Akakkasaṁ viññāpaniṁ,
The words they utter
Nói lên lời ôn hòa,
Vị nói lời không thô ác,
giraṁ saccamudīraye;
are polished, informative, and true,
Lợi ích và chân thật,
nói lời chân thật, có ý nghĩa,
Yāya nābhisaje kañci,
and don’t offend anyone:
Không mất lòng một ai,
không dùng lời làm mất lòng ai,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Aññatarattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện một vị Tỳ-kheo
Chuyện một Trưởng lão
Yodha dīghaṁ va rassaṁ vā,
They don’t steal anything in the world,
Ở đời, vật dài, ngắn,
Vị ở đời không lấy vật dài hay ngắn,
aṇuṁ thūlaṁ subhāsubhaṁ;
long or short,
Nhỏ, lớn, đẹp hay xấu
nhỏ, lớn, đẹp hay xấu,
Loke adinnaṁ nādiyati,
tiny or huge, beautiful or ugly:
Phàm không cho không lấy,
không lấy vật không được cho,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Sāriputtattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Sāriputta (Xá-lợi-phất)
Chuyện Trưởng lão Sāriputta
Āsā yassa na vijjanti,
They have no hope
Người không có hy cầu,
Vị không còn mong cầu
asmiṁ loke paramhi ca;
in this world or the next;
Đời này và đời sau,
ở đời này hay đời sau;
Nirāsāsaṁ visaṁyuttaṁ,
with no need for hope, detached:
Không hy cầu, giải thoát,
không mong cầu, không trói buộc,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Mahāmoggallānattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Mahā Moggallāna (Mục-kiền-liên)
Chuyện Trưởng lão Mahāmoggallāna
Yassālayā na vijjanti,
They have no clinging,
Người không còn tham ái,
Vị không còn tham đắm,
aññāya akathaṅkathī;
knowledge has freed them of indecision,
Có trí, không nghi hoặc,
nhờ thắng trí, không còn nghi hoặc,
Amatogadhamanuppattaṁ,
they’ve arrived at the objective, freedom from death:
Thể nhập vào bất tử,
đã thể nhập vào bất tử,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Revatattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Revata
Chuyện Trưởng lão Revata
Yodha puññañca pāpañca,
They’ve escaped the chain
Người sống ở đời này
Vị ở đời đã vượt qua
ubho saṅgamupaccagā;
of both good and bad deeds;
Không nhiễm cả thiện ác,
cả trói buộc của phước và tội;
Asokaṁ virajaṁ suddhaṁ,
sorrowless, stainless, pure:
Không sầu, sạch không bụi
không sầu, không cấu uế, thanh tịnh,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Candābhattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Candābha
Chuyện Trưởng lão Candābha
Candaṁva vimalaṁ suddhaṁ,
Pure as the spotless moon,
Như trăng, sạch không uế
Như mặt trăng không tỳ vết, thanh tịnh,
vippasannamanāvilaṁ;
clear and unclouded,
Sáng trong và tịnh lặng,
trong sáng, không vẩn đục,
Nandībhavaparikkhīṇaṁ,
they’ve ended relish for rebirth:
Hữu ái, được đoạn tận,
đã tận diệt sự thích thú với hữu,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Sīvalittheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Sīvali
Chuyện Trưởng lão Sīvali
Yomaṁ palipathaṁ duggaṁ,
They’ve got past this grueling swamp
Vượt đường nguy hiểm này,
Vị đã vượt qua con đường hiểm ác,
saṁsāraṁ mohamaccagā;
of delusion, transmigration.
Nhiếp phục luân hồi, si,
đã vượt khỏi luân hồi và si mê,
Tiṇṇo pāraṅgato jhāyī,
Meditating in stillness, free of indecision,
Đến bờ kia thiền định
đã qua bờ kia, thiền định,
anejo akathaṅkathī;
they have crossed over to the far shore.
Không dục ái, không nghi,
không dao động, không nghi hoặc;
Anupādāya nibbuto,
They’re quenched by not grasping:
Không chấp trước, tịch tịnh,
không chấp thủ, đã tịch tịnh,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Sundarasamuddattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Sundarasamudda
Chuyện Trưởng lão Sundarasamudda
Yodha kāme pahantvāna,
They’ve given up sensual pleasures,
Ai ở đời, đoạn dục,
Vị ở đời đã từ bỏ các dục,
anāgāro paribbaje;
and have gone forth from lay life;
Bỏ nhà, sống xuất gia,
không nhà, sống xuất gia;
Kāmabhavaparikkhīṇaṁ,
they’ve ended rebirth in the sensual realm:
Dục hữu được đoạn tận,
đã tận diệt dục hữu,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Jaṭilattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Jaṭila
Chuyện Trưởng lão Jaṭila
Yodha taṇhaṁ pahantvāna,
They’ve given up craving,
Ai ở đời đoạn ái
Vị ở đời đã từ bỏ tham ái,
anāgāro paribbaje;
and have gone forth from lay life;
Bỏ nhà, sống xuất gia,
không nhà, sống xuất gia;
Taṇhābhavaparikkhīṇaṁ,
they’ve ended craving to be reborn:
Ái hữu được đoạn tận,
đã tận diệt ái hữu,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Jotikattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Jotika
Chuyện Trưởng lão Jotika
Yodha taṇhaṁ pahantvāna,
They’ve given up craving,
(dị bản)
Vị ở đời đã từ bỏ tham ái,
anāgāro paribbaje;
and have gone forth from lay life;
(dị bản)
không nhà, sống xuất gia;
Taṇhābhavaparikkhīṇaṁ,
they’ve ended craving to be reborn:
(dị bản)
đã tận diệt ái hữu,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
(dị bản)
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Naṭaputtakattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện vị Tỳ-kheo đã từng khiêu vũ
Chuyện tỳ-kheo từng khiêu vũ
Hitvā mānusakaṁ yogaṁ,
They’ve thrown off the human yoke,
Bỏ trói buộc loài người,
Đã bỏ trói buộc của loài người,
dibbaṁ yogaṁ upaccagā;
and slipped out of the heavenly yoke;
Vượt trói buộc cõi trời.
đã vượt qua trói buộc của chư thiên;
Sabbayogavisaṁyuttaṁ,
unyoked from all yokes:
Giải thoát mọi buộc ràng,
giải thoát khỏi mọi trói buộc,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Naṭaputtakattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện vị Tỳ-kheo đã từng khiêu vũ
Chuyện tỳ-kheo từng khiêu vũ
Hitvā ratiñca aratiñca,
Giving up desire and discontent,
Bỏ điều ưa, điều ghét,
Đã bỏ cả ưa thích và không ưa thích,
sītibhūtaṁ nirūpadhiṁ;
they’re cooled and free of attachments;
Mát lạnh, diệt sanh y
đã trở nên mát lạnh, không còn sanh y;
Sabbalokābhibhuṁ vīraṁ,
a hero, master of the whole world:
Bậc anh hùng chiến thắng, Nhiếp phục mọi thế giới,
bậc anh hùng thắng mọi thế gian,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Vaṅgīsattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Vaṅgīsa
Chuyện Trưởng lão Vaṅgīsa
Cutiṁ yo vedi sattānaṁ,
They know the passing away
Ai hiểu rõ hoàn toàn
Vị biết rõ sự tử và
upapattiñca sabbaso;
and rebirth of all beings;
Sanh tử các chúng sanh,
sự tái sinh của mọi chúng sinh;
Asattaṁ sugataṁ buddhaṁ,
unattached, holy, awakened:
Không nhiễm, khéo vượt qua, Sáng suốt chân giác ngộ,
không dính mắc, khéo đi, đã giác ngộ,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Yassa gatiṁ na jānanti,
Gods, centaurs, and humans
Với ai, loài trời, người Cùng với Càn-thát-bà,
Vị mà loài trời, Càn-thát-bà và loài người
devā gandhabbamānusā;
don’t know their destiny;
Không biết chỗ thọ sanh
không biết đường đi;
Khīṇāsavaṁ arahantaṁ,
the perfected ones with defilements ended:
Lậu tận bậc La-hán.
bậc A-la-hán đã tận lậu hoặc,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Dhammadinnāttherīvatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão ni Dhammadinnā
Chuyện Trưởng lão ni Dhammadinnā
Yassa pure ca pacchā ca,
They have nothing before or after,
Ai quá, hiện, vị lai
Vị không có gì trước, sau,
majjhe ca natthi kiñcanaṁ;
or even in between.
Không một sở hữu gì,
và ở giữa cũng không có gì;
Akiñcanaṁ anādānaṁ,
Having nothing, taking nothing:
Không sở hữu không nắm,
không sở hữu, không chấp thủ,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Aṅgulimālattheravatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Trưởng lão Angulimāla
Chuyện Trưởng lão Aṅgulimāla
Usabhaṁ pavaraṁ vīraṁ,
Captain of the herd, excellent hero,
Bậc trâu chúa, thù thắng Bậc anh hùng, đại sĩ,
Bậc ngưu vương, bậc anh hùng tối thắng,
mahesiṁ vijitāvinaṁ;
great seer and victor;
Bậc chiến thắng, không nhiễm,
bậc đại ẩn sĩ, bậc chiến thắng;
Anejaṁ nhātakaṁ buddhaṁ,
unstirred, washed, awakened:
Bậc tẩy sạch, giác ngộ,
không dao động, đã tắm sạch, đã giác ngộ,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Devahitabrāhmaṇavatthu
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Chuyện Bà-la-môn Devahita
Chuyện Bà-la-môn Devahita
Pubbenivāsaṁ yo vedi,
One who knows their past lives,
Ai biết được đời trước,
Vị biết được đời sống quá khứ,
saggāpāyañca passati;
sees heaven and places of loss,
Thấy thiên giới, đọa xứ,
thấy được thiên giới và đọa xứ,
Atho jātikkhayaṁ patto,
and has attained the end of rebirth;
Đạt được sanh diệt tận
và đã đạt đến sự tận diệt tái sinh;
abhiññāvosito muni;
a sage of perfect insight
Thắng trí, tự viên thành Bậc mâu-ni đạo sĩ.
bậc ẩn sĩ đã viên thành thắng trí;
Sabbavositavosānaṁ,
at the summit of spiritual perfection:
Viên mãn mọi thành tựu
đã hoàn tất mọi sự tu tập,
tamahaṁ brūmi brāhmaṇaṁ.
that’s who I declare a brahmin.
Ta gọi Bà-la-môn.
Ta gọi vị ấy là Bà-la-môn.
Brāhmaṇavaggo chabbīsatimo.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Hết phẩm Bà-la-môn
Phẩm Bà-la-môn thứ hai mươi sáu.
Ettāvatā sabbapaṭhame yamakavagge cuddasa vatthūni, appamādavagge nava, cittavagge nava, pupphavagge dvādasa, bālavagge pannarasa, paṇḍitavagge ekādasa, arahantavagge dasa, sahassavagge cuddasa, pāpavagge dvādasa, daṇḍavagge ekādasa, jarāvagge nava, attavagge dasa, lokavagge ekādasa, buddhavagge nava, sukhavagge aṭṭha, piyavagge nava, kodhavagge aṭṭha, malavagge dvādasa, dhammaṭṭhavagge dasa, maggavagge dvādasa, pakiṇṇakavagge nava, nirayavagge nava, nāgavagge aṭṭha, taṇhāvagge dvādasa, bhikkhuvagge dvādasa, brāhmaṇavagge cattālīsāti pañcādhikāni tīṇi vatthusatāni.
So many in the first section: fourteen verses in the Pairs Vagga, nine in the Diligence Vagga, nine in the Mind Vagga, twelve in the Flowers Vagga, fifteen in the Fool Vagga, eleven in the Astute Vagga, ten in the Perfected Ones Vagga, fourteen in the Thousands Vagga, twelve in the Wickedness Vagga, eleven in the Rod Vagga, nine in the Old Age Vagga, ten in the Self Vagga, eleven in the World Vagga, nine in the Buddhas Vagga, eight in the Happiness Vagga, nine in the Beloved Vagga, eight in the Anger Vagga, twelve in the Stains Vagga, ten in the Just Vagga, twelve in the Path Vagga, nine in the Miscellaneous Vagga, nine in the Hell Vagga, eight in the Elephants Vagga, twelve in the Craving Vagga, twelve in the Mendicants Vagga, forty in the Brahmins Vagga—that makes fifty-three, three thousandbản lấp của dự án
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Đến đây, trong phẩm Song Yếu thứ nhất có mười bốn câu chuyện, phẩm Không Phóng Dật chín, phẩm Tâm chín, phẩm Hoa mười hai, phẩm Ngu mười lăm, phẩm Hiền Trí mười một, phẩm A-la-hán mười, phẩm Ngàn mười bốn, phẩm Ác mười hai, phẩm Hình Phạt mười một, phẩm Già chín, phẩm Tự Ngã mười, phẩm Thế Gian mười một, phẩm Phật-đà chín, phẩm An Lạc tám, phẩm Hỷ Ái chín, phẩm Phẫn Nộ tám, phẩm Cấu Uế mười hai, phẩm Pháp Trụ mười, phẩm Đạo mười hai, phẩm Tạp Lục chín, phẩm Địa Ngục chín, phẩm Voi tám, phẩm Tham Ái mười hai, phẩm Tỳ-kheo mười hai, phẩm Bà-la-môn bốn mươi; tổng cộng ba trăm lẻ năm câu chuyện.
Satevīsacatussatā,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Bốn trăm hai mươi ba câu kệ,
catusaccavibhāvinā;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
do bậc phân tích bốn chân lý;
Satattayañca vatthūnaṁ,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
và ba trăm lẻ năm câu chuyện,
pañcādhikaṁ samuṭṭhitāti.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
đã được trình bày như vậy.
Dhammapade vaggānamuddānaṁ
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Bảng liệt kê các phẩm trong Pháp Cú:
Yamakappamādo cittaṁ,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Song Yếu, Không Phóng Dật, Tâm,
pupphaṁ bālena paṇḍito;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Hoa, Ngu và Hiền Trí;
Arahanto sahassañca,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
A-la-hán, Ngàn,
pāpaṁ daṇḍena te dasa.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Ác, Hình Phạt, mười phẩm ấy.
Jarā attā ca loko ca,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Già, Tự Ngã và Thế Gian,
buddho sukhaṁ piyena ca;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Phật-đà, An Lạc và Hỷ Ái;
Kodho malañca dhammaṭṭho,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Phẫn Nộ, Cấu Uế và Pháp Trụ,
maggavaggena vīsati.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
cùng với phẩm Đạo là hai mươi.
Pakiṇṇaṁ nirayo nāgo,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Tạp Lục, Địa Ngục, Voi,
taṇhā bhikkhu ca brāhmaṇo;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Tham Ái, Tỳ-kheo và Bà-la-môn;
Ete chabbīsati vaggā,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
ấy là hai mươi sáu phẩm,
desitādiccabandhunā.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
do bậc thân quyến mặt trời thuyết giảng.
Gāthānamuddānaṁ
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Bảng liệt kê số kệ:
Yamake vīsati gāthā,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Phẩm Song Yếu hai mươi kệ,
appamādamhi dvādasa;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Không Phóng Dật mười hai;
Ekādasa cittavagge,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Tâm mười một,
pupphavaggamhi soḷasa.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Hoa mười sáu.
Bāle ca soḷasa gāthā,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Phẩm Ngu mười sáu kệ,
paṇḍitamhi catuddasa;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Hiền Trí mười bốn;
Arahante dasa gāthā,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm A-la-hán mười kệ,
sahasse honti soḷasa.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Ngàn có mười sáu.
Terasa pāpavaggamhi,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Phẩm Ác mười ba,
daṇḍamhi dasa satta ca;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Hình Phạt mười bảy;
Ekādasa jarā vagge,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Già mười một,
attavaggamhi tā dasa.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Tự Ngã mười kệ.
Dvādasa lokavaggamhi,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Phẩm Thế Gian mười hai,
buddhavaggamhi ṭhārasa;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Phật-đà mười tám;
Sukhe ca piyavagge ca,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm An Lạc và Hỷ Ái,
gāthāyo honti dvādasa.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
đều có mười hai kệ.
Cuddasa kodhavaggamhi,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Phẩm Phẫn Nộ mười bốn,
malavaggekavīsati;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Cấu Uế hai mươi mốt;
Sattarasa ca dhammaṭṭhe,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Pháp Trụ mười bảy,
maggavagge sattarasa.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Đạo mười bảy.
Pakiṇṇe soḷasa gāthā,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Phẩm Tạp Lục mười sáu kệ,
niraye nāge ca cuddasa;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Địa Ngục và Voi mười bốn;
Chabbīsa taṇhāvaggamhi,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Tham Ái hai mươi sáu,
tevīsa bhikkhuvaggikā.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
phẩm Tỳ-kheo hai mươi ba.
Ekatālīsagāthāyo,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
Phẩm Bà-la-môn tối thắng
brāhmaṇe vaggamuttame;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
có bốn mươi mốt kệ;
Gāthāsatāni cattāri,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
bốn trăm câu kệ,
tevīsa ca punāpare;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
cộng thêm hai mươi ba;
Dhammapade nipātamhi,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
trong phẩm Pháp Cú,
desitādiccabandhunāti.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản Việt hiện hành để trống ở đoạn này
do bậc thân quyến mặt trời thuyết giảng.
Dhammapadapāḷi samattā.
The Sayings of the Dhamma are complete.
Hết kinh Pháp Cú
Kinh Pháp Cú kết thúc.