Vườn anh đào

Vì sao đáng đọc

Vườn anh đào là vở kịch cuối cùng của Anton Chekhov, một tác phẩm Chekhov gọi là hài kịch dù kết thúc bằng mất mát. Lyubov Ranevskaya, chủ đất sống lâu ở Paris, trở về một điền trang đang bị thế chấp và sắp bị đấu giá. Anh trai bà, cô con gái nuôi, một thương nhân xuất thân từ nông dân và người hầu già đều quanh quẩn quanh vấn đề mà không giải quyết nổi. Vở kịch vẫn sống vì nó giữ cùng lúc tiếng cười và nỗi đau: nhân vật vừa buồn cười, vừa tự lừa dối, đôi khi tàn nhẫn, và khán giả được mời cảm nhận cả hai phản ứng trong cùng một cảnh.

Cách làm của vở kịch lặng lẽ nhưng mới mẻ. Trong bốn vở kịch lớn, theo tóm tắt của Wikipedia, Chekhov dùng thứ ông gọi là “sân khấu tâm trạng” và “đời sống chìm trong văn bản”, thay cho hành động theo lối thông thường. Buổi công diễn đầu tiên ngày 17/1/1904 tại Nhà hát Nghệ thuật Mát-xcơ-va do Stanislavski dàn dựng, người đã biến hồi hai thành bi kịch trái ý Chekhov. Sức khỏe Chekhov đã suy, ông rời sang Đức ngay sau đó và mất ở đó vào tháng 7 năm ấy. Wikipedia nêu tên Eugene O’Neill, George Bernard Shaw, David Mamet và Arthur Miller là những người chịu ảnh hưởng từ vở này.

Hãy để ý đến chính khu vườn. Ở hồi bốn, người của Lopakhin bắt đầu đốn cây khi gia đình vẫn còn trong nhà, và Anya trách anh vì điều đó; gia đình rời đi trong tiếng khu vườn bị đốn. Chekhov không xa lạ với kiểu giao kèo này. Khi gia đình cha ông sa sút, một người tên Selivanov đã cứu họ bằng cách trả nợ theo giá căn nhà, và bài viết về Chekhov so sánh ông ta với Lopakhin trong vở. Hãy để ý thêm rằng Lopakhin vừa thích cuộc sống thượng lưu, vừa khó chịu với xuất thân của mình, nên không ai trong vở chỉ là kẻ xấu đơn thuần.

Phần giới thiệu do LitMundi soạn với sự hỗ trợ của AI và đối chiếu với các nguồn dưới đây.