ĐoạnPāliNguồn chuẩnEnglishTham khảoViệt hiện hànhTham khảoViệt 2026Bản của dự án
Aṅguttara Nikāya 11.9
Numbered Discourses 11.9
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Tăng Chi Bộ 11.9
1. Nissayavagga
1. Dependence
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
1. Phẩm Y Chỉ
Saddhasutta
With Sandha
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Kinh Saddha
Ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.
At one time the Buddha was staying at Ñātika in the brick house.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Một thời, Đức Thế Tôn trú ở Ñātika, tại ngôi nhà gạch.
Atha kho āyasmā saddho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ saddhaṁ bhagavā etadavoca:
Then Venerable Sandha went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Rồi tôn giả Saddha đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn nói với tôn giả Saddha đang ngồi một bên:
“Ājānīyajhāyitaṁ kho, saddha, jhāya;
“Sandha, meditate like a thoroughbred,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Saddha, hãy thiền định như con ngựa thuần chủng;
mā khaḷuṅkajhāyitaṁ.
not like a wild colt.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
chớ thiền định như con ngựa chứng.
Kathañca, khaḷuṅkajhāyitaṁ hoti?
And how does a wild colt meditate?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Và thế nào là sự thiền định của con ngựa chứng?
Assakhaḷuṅko hi, saddha, doṇiyā baddho ‘yavasaṁ yavasan’ti jhāyati.
A wild colt, tied up by the feeding trough, meditates: ‘Fodder, fodder!’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Saddha, con ngựa chứng bị buộc bên máng ăn chỉ nghĩ: ‘Cỏ, cỏ!’
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì lý do gì?
Na hi, saddha, assakhaḷuṅkassa doṇiyā baddhassa evaṁ hoti:
Because it doesn’t occur to the wild colt tied up by the feeding trough:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Saddha, con ngựa chứng bị buộc bên máng ăn không hề nghĩ rằng:
‘kiṁ nu kho maṁ ajja assadammasārathi kāraṇaṁ kāressati, kimassāhaṁ paṭikaromī’ti.
‘What task will the horse trainer have me do today? How should I respond?’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Hôm nay người huấn luyện ngựa sẽ bắt ta làm nhiệm vụ gì? Ta phải đáp ứng thế nào?’
So doṇiyā baddho ‘yavasaṁ yavasan’ti jhāyati.
Tied up by the feeding trough they just meditate: ‘Fodder, fodder!’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nó bị buộc bên máng ăn chỉ nghĩ: ‘Cỏ, cỏ!’
Evamevaṁ kho, saddha, idhekacco purisakhaḷuṅko araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti.
In the same way, take a certain wild person who has gone to the forest, the root of a tree, or an empty hut. Their heart is overcome and mired in sensual desire, and they don’t truly understand the escape from sensual desire that has arisen.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Cũng vậy, này Saddha, ở đây có kẻ như người chứng, khi đi đến khu rừng, đến gốc cây, hay đến ngôi nhà trống, sống với tâm bị dục tham bủa vây, bị dục tham xâm chiếm, và không như thật biết rõ sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên.
So kāmarāgaṁyeva antaraṁ katvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati avajjhāyati,
Harboring sensual desire within they meditate and concentrate and contemplate and ruminate.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy ôm ấp dục tham bên trong mà suy tư, nghĩ ngợi, trầm ngâm, nghiền ngẫm;
byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati …
Their heart is overcome by ill will …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sống với tâm bị sân bủa vây …
thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati …
dullness and drowsiness …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sống với tâm bị hôn trầm thụy miên bủa vây …
uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati …
restlessness and remorse …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sống với tâm bị trạo hối bủa vây …
vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti.
doubt …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sống với tâm bị hoài nghi bủa vây, bị hoài nghi xâm chiếm, và không như thật biết rõ sự xuất ly khỏi hoài nghi đã khởi lên.
So vicikicchaṁyeva antaraṁ katvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati avajjhāyati.
Harboring doubt within they meditate and concentrate and contemplate and ruminate.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy ôm ấp hoài nghi bên trong mà suy tư, nghĩ ngợi, trầm ngâm, nghiền ngẫm.
So pathavimpi nissāya jhāyati, āpampi nissāya jhāyati, tejampi nissāya jhāyati, vāyampi nissāya jhāyati, ākāsānañcāyatanampi nissāya jhāyati, viññāṇañcāyatanampi nissāya jhāyati, ākiñcaññāyatanampi nissāya jhāyati, nevasaññānāsaññāyatanampi nissāya jhāyati, idhalokampi nissāya jhāyati, paralokampi nissāya jhāyati, yampidaṁ diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā, tampi nissāya jhāyati.
They meditate dependent on earth, water, fire, and air. They meditate dependent on the dimension of infinite space, infinite consciousness, nothingness, or neither perception nor non-perception. They meditate dependent on this world or the other world. They meditate dependent on what is seen, heard, thought, known, attained, sought, or explored by the mind.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy thiền định dựa vào đất, thiền định dựa vào nước, thiền định dựa vào lửa, thiền định dựa vào gió, thiền định dựa vào Không vô biên xứ, thiền định dựa vào Thức vô biên xứ, thiền định dựa vào Vô sở hữu xứ, thiền định dựa vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thiền định dựa vào đời này, thiền định dựa vào đời sau, và phàm điều gì được thấy, được nghe, được cảm nhận, được nhận biết, được đạt đến, được tìm cầu, được tâm suy xét, người ấy cũng thiền định dựa vào điều ấy.
Evaṁ kho, saddha, purisakhaḷuṅkajhāyitaṁ hoti.
That’s how a wild colt meditates.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Như vậy, này Saddha, là sự thiền định của kẻ như người chứng.
Kathañca, saddha, ājānīyajhāyitaṁ hoti?
And how does a thoroughbred meditate?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Và thế nào, này Saddha, là sự thiền định của bậc tuấn mã?
Bhadro hi, saddha, assājānīyo doṇiyā baddho na ‘yavasaṁ yavasan’ti jhāyati.
A fine thoroughbred, tied up by the feeding trough, doesn’t meditate: ‘Fodder, fodder!’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Saddha, con ngựa thuần chủng hiền thiện bị buộc bên máng ăn không nghĩ: ‘Cỏ, cỏ!’
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì lý do gì?
Bhadrassa hi, saddha, assājānīyassa doṇiyā baddhassa evaṁ hoti:
Because it occurs to the fine thoroughbred tied up by the feeding trough:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Saddha, con ngựa thuần chủng hiền thiện bị buộc bên máng ăn nghĩ rằng:
‘kiṁ nu kho maṁ ajja assadammasārathi kāraṇaṁ kāressati, kimassāhaṁ paṭikaromī’ti.
‘What task will the horse trainer have me do today? How should I respond?’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Hôm nay người huấn luyện ngựa sẽ bắt ta làm nhiệm vụ gì? Ta phải đáp ứng thế nào?’
So doṇiyā baddho na ‘yavasaṁ yavasan’ti jhāyati.
Tied up by the feeding trough they don’t meditate: ‘Fodder, fodder!’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nó bị buộc bên máng ăn không nghĩ: ‘Cỏ, cỏ!’
Bhadro hi, saddha, assājānīyo yathā iṇaṁ yathā bandhaṁ yathā jāniṁ yathā kaliṁ evaṁ patodassa ajjhoharaṇaṁ samanupassati.
For that fine thoroughbred regards the use of the goad as a debt, a bond, a loss, a misfortune.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Saddha, con ngựa thuần chủng hiền thiện nhìn sự chạm vào của roi gậy như một món nợ, như một sự trói buộc, như một tổn thất, như một rủi ro bất hạnh.
Evamevaṁ kho, saddha, bhadro purisājānīyo araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati na kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti,
In the same way, take a certain fine thoroughbred person who has gone to the forest, the root of a tree, or an empty hut. Their heart is not overcome and mired in sensual desire, and they truly understand the escape from sensual desire that has arisen.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Cũng vậy, này Saddha, bậc tuấn mã hiền thiện giữa loài người, khi đi đến khu rừng, đến gốc cây, hay đến ngôi nhà trống, sống với tâm không bị dục tham bủa vây, không bị dục tham xâm chiếm, và như thật biết rõ sự xuất ly khỏi dục tham đã khởi lên;
na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati …
Their heart is not overcome by ill will …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sống với tâm không bị sân bủa vây …
na thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati …
dullness and drowsiness …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sống với tâm không bị hôn trầm thụy miên bủa vây …
na uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati …
restlessness and remorse …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sống với tâm không bị trạo hối bủa vây …
na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti.
doubt …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sống với tâm không bị hoài nghi bủa vây, không bị hoài nghi xâm chiếm, và như thật biết rõ sự xuất ly khỏi hoài nghi đã khởi lên.
So neva pathaviṁ nissāya jhāyati, na āpaṁ nissāya jhāyati, na tejaṁ nissāya jhāyati, na vāyaṁ nissāya jhāyati, na ākāsānañcāyatanaṁ nissāya jhāyati, na viññāṇañcāyatanaṁ nissāya jhāyati, na ākiñcaññāyatanaṁ nissāya jhāyati, na nevasaññānāsaññāyatanaṁ nissāya jhāyati, na idhalokaṁ nissāya jhāyati, na paralokaṁ nissāya jhāyati, yampidaṁ diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā, tampi nissāya na jhāyati;
They don’t meditate dependent on earth, water, fire, and air. They don’t meditate dependent on the dimension of infinite space, infinite consciousness, nothingness, or neither perception nor non-perception. They don’t meditate dependent on this world or the other world. They don’t meditate dependent on what is seen, heard, thought, known, attained, sought, or explored by the mind.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vị ấy không thiền định dựa vào đất, không thiền định dựa vào nước, không thiền định dựa vào lửa, không thiền định dựa vào gió, không thiền định dựa vào Không vô biên xứ, không thiền định dựa vào Thức vô biên xứ, không thiền định dựa vào Vô sở hữu xứ, không thiền định dựa vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không thiền định dựa vào đời này, không thiền định dựa vào đời sau; và phàm điều gì được thấy, được nghe, được cảm nhận, được nhận biết, được đạt đến, được tìm cầu, được tâm suy xét, vị ấy cũng không thiền định dựa vào điều ấy;
jhāyati ca pana.
Yet they do meditate.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
nhưng vị ấy vẫn thiền định.
Evaṁ jhāyiñca pana, saddha, bhadraṁ purisājānīyaṁ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā ārakāva namassanti:
When a fine thoroughbred meditates like this, the gods together with Indra, the Divinity, and the Progenitor worship them from afar:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Saddha, khi bậc tuấn mã hiền thiện giữa loài người thiền định như vậy, chư thiên cùng với Indra, chư Phạm thiên cùng với Pajāpati đảnh lễ từ xa:
‘Namo te purisājañña,
‘Homage to you, O thoroughbred!
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Kính lễ ngài, bậc tuấn mã giữa loài người!
namo te purisuttama;
Homage to you, supreme among men!
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Kính lễ ngài, bậc tối thượng giữa loài người!
Yassa te nābhijānāma,
We don’t understand
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Chúng con không biết rõ
yampi nissāya jhāyasī’”ti.
the basis of your absorption.’”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ngài đang dựa vào điều gì mà thiền định!’”
Evaṁ vutte, āyasmā saddho bhagavantaṁ etadavoca:
When he said this, Venerable Sandha asked the Buddha,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi được nói như vậy, tôn giả Saddha thưa với Đức Thế Tôn:
“kathaṁ jhāyī pana, bhante, bhadro purisājānīyo neva pathaviṁ nissāya jhāyati, na āpaṁ nissāya jhāyati, na tejaṁ nissāya jhāyati, na vāyaṁ nissāya jhāyati, na ākāsānañcāyatanaṁ nissāya jhāyati, na viññāṇañcāyatanaṁ nissāya jhāyati, na ākiñcaññāyatanaṁ nissāya jhāyati, na nevasaññānāsaññāyatanaṁ nissāya jhāyati, na idhalokaṁ nissāya jhāyati, na paralokaṁ nissāya jhāyati, yampidaṁ diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā, tampi nissāya na jhāyati;
“But sir, how does that fine thoroughbred meditate?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Thế Tôn, bậc tuấn mã hiền thiện giữa loài người thiền định thế nào mà không thiền định dựa vào đất, không thiền định dựa vào nước, không thiền định dựa vào lửa, không thiền định dựa vào gió, không thiền định dựa vào Không vô biên xứ, không thiền định dựa vào Thức vô biên xứ, không thiền định dựa vào Vô sở hữu xứ, không thiền định dựa vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không thiền định dựa vào đời này, không thiền định dựa vào đời sau; và phàm điều gì được thấy, được nghe, được cảm nhận, được nhận biết, được đạt đến, được tìm cầu, được tâm suy xét, vị ấy cũng không thiền định dựa vào điều ấy;
jhāyati ca pana?
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
nhưng vị ấy vẫn thiền định?
Kathaṁ jhāyiñca pana, bhante, bhadraṁ purisājānīyaṁ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā ārakāva namassanti:
And when, sir, a fine thoroughbred meditates like this, the gods together with Indra, the Divinity, and the Progenitor worship them from afar:bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Và bậc tuấn mã hiền thiện giữa loài người thiền định thế nào mà chư thiên cùng với Indra, chư Phạm thiên cùng với Pajāpati đảnh lễ từ xa:
‘Namo te purisājañña,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Kính lễ ngài, bậc tuấn mã giữa loài người!
namo te purisuttama;
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Kính lễ ngài, bậc tối thượng giữa loài người!
Yassa te nābhijānāma,
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Chúng con không biết rõ
yampi nissāya jhāyasī’”ti.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ngài đang dựa vào điều gì mà thiền định!’”
“Idha, saddha, bhadrassa purisājānīyassa pathaviyaṁ pathavisaññā vibhūtā hoti, āpasmiṁ āposaññā vibhūtā hoti, tejasmiṁ tejosaññā vibhūtā hoti, vāyasmiṁ vāyosaññā vibhūtā hoti, ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññā vibhūtā hoti, viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññā vibhūtā hoti, ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññā vibhūtā hoti, nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññā vibhūtā hoti, idhaloke idhalokasaññā vibhūtā hoti, paraloke paralokasaññā vibhūtā hoti, yampidaṁ diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā, tatrāpi saññā vibhūtā hoti.
“Sandha, for a fine thoroughbred person, the perception of earth has vanished in relation to earth. The perception of water … fire … air has vanished in relation to air. The perception of the dimension of infinite space has vanished in relation to the dimension of infinite space. The perception of the dimension of infinite consciousness … nothingness … neither perception nor non-perception has vanished in relation to the dimension of neither perception nor non-perception. The perception of this world has vanished in relation to this world. The perception of the other world has vanished in relation to the other world. And the perception of what is seen, heard, thought, known, attained, sought, or explored by the mind has vanished.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Saddha, ở đây, đối với bậc tuấn mã hiền thiện giữa loài người, nơi đất, tưởng về đất đã biến mất; nơi nước, tưởng về nước đã biến mất; nơi lửa, tưởng về lửa đã biến mất; nơi gió, tưởng về gió đã biến mất; nơi Không vô biên xứ, tưởng về Không vô biên xứ đã biến mất; nơi Thức vô biên xứ, tưởng về Thức vô biên xứ đã biến mất; nơi Vô sở hữu xứ, tưởng về Vô sở hữu xứ đã biến mất; nơi Phi tưởng phi phi tưởng xứ, tưởng về Phi tưởng phi phi tưởng xứ đã biến mất; nơi đời này, tưởng về đời này đã biến mất; nơi đời sau, tưởng về đời sau đã biến mất; và phàm điều gì được thấy, được nghe, được cảm nhận, được nhận biết, được đạt đến, được tìm cầu, được tâm suy xét, nơi ấy tưởng cũng đã biến mất.
Evaṁ jhāyī kho, saddha, bhadro purisājānīyo neva pathaviṁ nissāya jhāyati …pe…
That’s how that fine thoroughbred person doesn’t meditate dependent on earth, water, fire, and air. They don’t meditate dependent on the dimension of infinite space, infinite consciousness, nothingness, or neither perception nor non-perception. They don’t meditate dependent on this world or the other world.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thiền định như vậy, này Saddha, bậc tuấn mã hiền thiện giữa loài người không thiền định dựa vào đất …
yampidaṁ diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā, tampi nissāya na jhāyati;
They don’t meditate dependent on what is seen, heard, thought, known, attained, sought, or explored by the mind.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
và phàm điều gì được thấy, được nghe, được cảm nhận, được nhận biết, được đạt đến, được tìm cầu, được tâm suy xét, vị ấy cũng không thiền định dựa vào điều ấy;
jhāyati ca pana.
Yet they do meditate.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
nhưng vị ấy vẫn thiền định.
Evaṁ jhāyiñca pana, saddha, bhadraṁ purisājānīyaṁ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā ārakāva namassanti:
When a fine thoroughbred person meditates like this, the gods together with Indra, the Divinity, and the Progenitor worship them from afar:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Saddha, khi bậc tuấn mã hiền thiện giữa loài người thiền định như vậy, chư thiên cùng với Indra, chư Phạm thiên cùng với Pajāpati đảnh lễ từ xa:
‘Namo te purisājañña,
‘Homage to you, O thoroughbred!
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Kính lễ ngài, bậc tuấn mã giữa loài người!
namo te purisuttama;
Homage to you, supreme among men!
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Kính lễ ngài, bậc tối thượng giữa loài người!
Yassa te nābhijānāma,
We don’t understand
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Chúng con không biết rõ
yampi nissāya jhāyasī’”ti.
the basis of your absorption.’”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
ngài đang dựa vào điều gì mà thiền định!’”
Navamaṁ.
Bản tham khảo để trống ở đoạn này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thứ chín.