Oscar Wilde · 1895

Tầm quan trọng của việc phải là Ernest

Nhan đề gốc: The Importance of Being Earnest

Hai chàng độc thân London bịa ra những người thân, người bạn vắng mặt để trốn bổn phận, rồi những lời bịa ấy bắt đầu đòi nợ.

Jack Worthing đạo mạo ở quê và là “Ernest” khi lên phố; bạn anh, Algernon, nuôi một “người bệnh” tên Bunbury cũng vì mục đích ấy. Khi cả hai đem lòng yêu, hai cuộc đời kép va nhau trong một dinh thự miền quê, dưới con mắt giám sát của một bà dì đáng gờm. Oscar Wilde gọi vở là “hài kịch phù phiếm dành cho những người nghiêm túc”; vở ra mắt ở London tháng 2/1895.

Xuất bản lần đầu
1895
Thể loại
play
Ngôn ngữ gốc
tiếng Anh
Ngôn ngữ đã có ấn bản
tiếng Anh · tiếng Việt
Thời gian đọc
≈ 1 giờ 45 phút đọc
Đọc · Tiếng Việt
Chương trình in của nhà hát St James’s, ra mắt thứ Năm 14/2/1895: tên vở “The Importance of being Earnest, a Trivial Comedy for Serious People, by Oscar Wilde”, danh sách diễn viên, và trang đối diện là chương trình nhạc.
Tranh minh họa cho tác phẩm. Chương trình của lần dàn dựng đầu tiên tại nhà hát St James’s, 1895 (bản chụp lại), ghi tên các diễn viên George Alexander, Allan Aynesworth, Rose Leclercq, Irene Vanbrugh và Violet Lyster.Unknown author, 1895, St James’s Theatre programme for The Importance of Being Earnest (reproduction). Public domain (anonymous, 1895). Wikimedia Commons. Nguồn

Vì sao đáng đọc

The Importance of Being Earnest là một vở hề kịch trong đó chẳng ai lên giọng mà câu nào cũng được dựng để người ta trích lại. Hai chàng trai nói dối để thoát bổn phận xã giao, hai cô gái quyết lấy một người đàn ông tên Ernest, còn một bà dì đáng gờm thẩm vấn mọi người như nhân viên hải quan. Vở vẫn sống vì đề tài của nó không phải lễ nghi thời Victoria mà là cỗ máy của sự giả vờ: một lời bịa tiện lợi dần thành cuộc đời phải gìn giữ, và sự “chân thành” bị dùng làm vũ khí xã giao. Chuyện đùa còn lại vì chính xác chứ không vì hợp thời.

Wilde đảo lại phụ đề ông thử đầu tiên, “hài kịch nghiêm túc dành cho người phù phiếm”, thành “hài kịch phù phiếm dành cho những người nghiêm túc”, và nói với bạn là Robbie Ross rằng vở kịch coi chuyện vặt là nghiêm trọng, còn chuyện hệ trọng thì xử bằng “một sự phù phiếm chân thành và có tính toán”. Bản thảo đầu có bốn hồi; theo yêu cầu của George Alexander, diễn viên kiêm quản lý nhà hát, Wilde cắt còn ba, bỏ đi nhiều thứ, trong đó có ông luật sư Gribsby cùng tờ trát đòi nợ bữa tối ở Savoy. Bản ba hồi là bản thường được diễn. Lối đối thoại cách ngôn, nói tỉnh bơ trên cốt truyện vô lý, trở thành khuôn mẫu cho hài kịch phòng khách Anh.

Hãy nghe cách các nhân vật nói: ai cũng dùng cùng một thứ cách ngôn bóng bẩy, và đó chính là trò đùa, vì không ai nói câu nào mà không phải là một màn trình diễn. Hãy chú ý các cái tên, nhất là Ernest, và việc mỗi người sẵn sàng làm gì để giữ nguyên một câu chuyện đẹp. Hãy để ý Bunbury, người không bao giờ xuất hiện, lại là nhân vật hoạt động nhiều nhất. Cái kết là một cú lật theo lối hài kịch cổ, Wilde xử lý với vẻ thờ ơ quen thuộc trước chuyện có thật hay không. Vở đọc xong trong một buổi tối và viết cho sân khấu, nên đọc thành tiếng sẽ đáng công hơn.

Phần giới thiệu do LitMundi soạn với sự hỗ trợ của AI và đối chiếu với các nguồn dưới đây.

Các ấn bản

Nguyên tác · đã đối chiếu nguồn

The Importance of Being Earnest

English

The Importance of Being Earnest · English, Project Gutenberg #844

Đọc
Bản dịch · do AI đánh giá

Tầm quan trọng của việc phải là Ernest

Tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt bằng AI · đánh giá AI v2

Đọc

Tình hình bản dịch vẫn đang được khảo sát. Có bản thảo không có nghĩa là chưa từng có bản dịch.

← Về tủ sách