Jane Eyre

CHAPTER I

CHƯƠNG I

There was no possibility of taking a walk that day. We had been wandering, indeed, in the leafless shrubbery an hour in the morning; but since dinner (Mrs. Reed, when there was no company, dined early) the cold winter wind had brought with it clouds so sombre, and a rain so penetrating, that further outdoor exercise was now out of the question.

Hôm ấy không thể đi dạo được. Buổi sáng chúng tôi đã lang thang gần một giờ trong lùm cây trụi lá; nhưng từ sau bữa tối (bà Reed, khi không có khách, ăn tối sớm) gió đông lạnh đã đem theo những đám mây u ám và một cơn mưa thấu xương, nên không ai còn nghĩ đến chuyện ra ngoài nữa.

I was glad of it: I never liked long walks, especially on chilly afternoons: dreadful to me was the coming home in the raw twilight, with nipped fingers and toes, and a heart saddened by the chidings of Bessie, the nurse, and humbled by the consciousness of my physical inferiority to Eliza, John, and Georgiana Reed.

Tôi mừng vì điều đó: tôi chưa bao giờ thích những cuộc đi bộ dài, nhất là vào những buổi chiều se lạnh: với tôi, nỗi kinh hoàng là cảnh trở về trong ánh chạng vạng ẩm lạnh, với ngón tay ngón chân tê cóng, và trái tim buồn bã vì những lời quở trách của Bessie, người giữ trẻ, và vì ý thức về sự thua kém thể xác của mình so với Eliza, John và Georgiana Reed.

The said Eliza, John, and Georgiana were now clustered round their mama in the drawing-room: she lay reclined on a sofa by the fireside, and with her darlings about her (for the time neither quarrelling nor crying) looked perfectly happy. Me, she had dispensed from joining the group; saying, “She regretted to be under the necessity of keeping me at a distance; but that until she heard from Bessie, and could discover by her own observation, that I was endeavouring in good earnest to acquire a more sociable and childlike disposition, a more attractive and sprightly manner—something lighter, franker, more natural, as it were—she really must exclude me from privileges intended only for contented, happy, little children.”

Ba đứa Eliza, John và Georgiana lúc ấy đang quây quần quanh mẹ chúng trong phòng khách: bà nằm nghiêng trên chiếc ghế sofa cạnh lò sưởi, và với những đứa con cưng quanh mình (lúc này chúng không cãi nhau cũng không khóc), trông bà hoàn toàn hạnh phúc. Còn tôi, bà đã miễn cho không phải nhập nhóm; bà nói: “Bà rất tiếc phải giữ con cách xa; nhưng cho đến khi bà nghe Bessie kể lại, và tự mình thấy rằng con đang thật lòng cố gắng có được một tính khí hòa đồng và hồn nhiên hơn, một dáng vẻ dễ thương và hoạt bát hơn—một cái gì đó nhẹ nhõm hơn, thẳng thắn hơn, tự nhiên hơn, có thể nói như vậy—thì bà thật sự phải loại con khỏi những đặc ân chỉ dành cho những đứa trẻ biết bằng lòng, vui vẻ và ngoan ngoãn.”

“What does Bessie say I have done?” I asked.

“Bessie nói con đã làm gì?” tôi hỏi.

“Jane, I don’t like cavillers or questioners; besides, there is something truly forbidding in a child taking up her elders in that manner. Be seated somewhere; and until you can speak pleasantly, remain silent.”

“Jane, bà không thích những đứa hay cãi hay vặn hỏi; hơn nữa, một đứa trẻ dám cãi người lớn kiểu đó thật là đáng ghét. Ngồi xuống đâu đó đi; và cho đến khi con biết nói năng cho dễ nghe, hãy im lặng.”

A breakfast-room adjoined the drawing-room, I slipped in there. It contained a bookcase: I soon possessed myself of a volume, taking care that it should be one stored with pictures. I mounted into the window-seat: gathering up my feet, I sat cross-legged, like a Turk; and, having drawn the red moreen curtain nearly close, I was shrined in double retirement.

Phòng ăn sáng nối liền với phòng khách, tôi lẻn vào đó. Trong phòng có một tủ sách: tôi nhanh chóng lấy được một cuốn, cẩn thận chọn cuốn có nhiều tranh. Tôi trèo lên ghế cạnh cửa sổ, co chân lại, ngồi khoanh như người Thổ; rồi kéo tấm rèm nhung đỏ gần khép hẳn, tôi tự đặt mình vào hai lớp ẩn náu.

Folds of scarlet drapery shut in my view to the right hand; to the left were the clear panes of glass, protecting, but not separating me from the drear November day. At intervals, while turning over the leaves of my book, I studied the aspect of that winter afternoon. Afar, it offered a pale blank of mist and cloud; near a scene of wet lawn and storm-beat shrub, with ceaseless rain sweeping away wildly before a long and lamentable blast.

Những nếp vải đỏ thẫm che tầm nhìn của tôi về bên phải; về bên trái là những ô kính trong suốt, che chở nhưng không ngăn tôi khỏi ngày tháng Mười Một ảm đạm. Thỉnh thoảng, trong lúc lật từng trang sách, tôi ngắm cảnh chiều đông ấy. Xa xa, nó chỉ là một khoảng trắng nhợt của sương mù và mây; gần hơn là bãi cỏ ướt và bụi cây bị bão quất, với cơn mưa không ngớt cuốn đi hoang dại trước một luồng gió dài và thê thảm.

I returned to my book—Bewick’s History of British Birds: the letterpress thereof I cared little for, generally speaking; and yet there were certain introductory pages that, child as I was, I could not pass quite as a blank. They were those which treat of the haunts of sea-fowl; of “the solitary rocks and promontories” by them only inhabited; of the coast of Norway, studded with isles from its southern extremity, the Lindeness, or Naze, to the North Cape—

Tôi quay lại với cuốn sách—Bewick’s History of British Birds: phần chữ in thì nói chung tôi chẳng màng; thế nhưng có vài trang mở đầu mà dù còn bé, tôi cũng không thể lướt qua như thể chúng trống trơn. Đó là những trang nói về nơi cư ngụ của loài chim biển; về “những vách đá và mũi đất đơn độc” chỉ có chúng ở; về bờ biển Na Uy rải rác đảo nhỏ từ mũi phía nam, Lindeness hay Naze, cho đến Mũi Bắc—

“Where the Northern Ocean, in vast whirls, Boils round the naked, melancholy isles Of farthest Thule; and the Atlantic surge Pours in among the stormy Hebrides.”

“Nơi Đại Dương Bắc Cực, xoáy thành những vòng khổng lồ, Sôi quanh những hòn đảo trần trụi, sầu thảm Của Thule xa tít; và sóng Đại Tây Dương Đổ vào giữa những quần đảo Hebrides bão tố.”

Nor could I pass unnoticed the suggestion of the bleak shores of Lapland, Siberia, Spitzbergen, Nova Zembla, Iceland, Greenland, with “the vast sweep of the Arctic Zone, and those forlorn regions of dreary space,—that reservoir of frost and snow, where firm fields of ice, the accumulation of centuries of winters, glazed in Alpine heights above heights, surround the pole, and concentre the multiplied rigours of extreme cold.” Of these death-white realms I formed an idea of my own: shadowy, like all the half-comprehended notions that float dim through children’s brains, but strangely impressive. The words in these introductory pages connected themselves with the succeeding vignettes, and gave significance to the rock standing up alone in a sea of billow and spray; to the broken boat stranded on a desolate coast; to the cold and ghastly moon glancing through bars of cloud at a wreck just sinking.

Tôi cũng không thể bỏ qua gợi ý về những bờ hoang của Lapland, Siberia, Spitzbergen, Nova Zembla, Iceland, Greenland, với “khoảng rộng mênh mông của Vùng Bắc Cực, và những miền xa lạ trống trải, u sầu—kho chứa sương giá và tuyết, nơi những cánh đồng băng cứng, kết tủa của hàng thế kỷ mùa đông, phủ lên nhau thành những đỉnh cao như dãy Alps, bao quanh cực bắc, và tập trung những khắc nghiệt nhân lên của cái lạnh cùng cực.” Những vùng chết trắng này tôi đã tự hình dung theo cách riêng: mờ ảo, giống như mọi ý niệm nửa hiểu nửa không trôi lơ lửng trong đầu óc trẻ thơ, nhưng lại kỳ lạ đầy ám ảnh. Những chữ trong các trang mở đầu ấy gắn kết với các hình minh họa phía sau, và làm nổi bật tảng đá đứng đơn độc giữa biển sóng và bọt nước; chiếc thuyền gãy nát mắc cạn trên bờ hoang; và vầng trăng lạnh lẽo, nhợt nhạt xuyên qua khe mây, chiếu lên con tàu đắm đang chìm dần.

I cannot tell what sentiment haunted the quite solitary churchyard, with its inscribed headstone; its gate, its two trees, its low horizon, girdled by a broken wall, and its newly-risen crescent, attesting the hour of eventide.

Tôi không nói được điều gì đã ám ảnh bãi nghĩa địa hoàn toàn cô tịch, với tấm bia khắc chữ; cánh cổng, hai cây, chân trời thấp bị bức tường đổ nát bao quanh, và vầng trăng lưỡi liềm vừa mọc, báo hiệu lúc hoàng hôn.

The two ships becalmed on a torpid sea, I believed to be marine phantoms.

Hai con tàu nằm im trên mặt biển uể oải, tôi tin đó là những bóng ma của biển cả.

The fiend pinning down the thief’s pack behind him, I passed over quickly: it was an object of terror.

Con quỷ đè lên gói đồ của tên trộm sau lưng hắn, tôi lướt qua nhanh: đó là một hình ảnh đáng sợ.

So was the black horned thing seated aloof on a rock, surveying a distant crowd surrounding a gallows.

Con vật đen có sừng ngồi tách biệt trên tảng đá, nhìn đám đông xa xa vây quanh giá treo cổ, cũng vậy.

Each picture told a story; mysterious often to my undeveloped understanding and imperfect feelings, yet ever profoundly interesting: as interesting as the tales Bessie sometimes narrated on winter evenings, when she chanced to be in good humour; and when, having brought her ironing-table to the nursery hearth, she allowed us to sit about it, and while she got up Mrs. Reed’s lace frills, and crimped her nightcap borders, fed our eager attention with passages of love and adventure taken from old fairy tales and other ballads; or (as at a later period I discovered) from the pages of Pamela, and Henry, Earl of Moreland.

Mỗi bức tranh kể một câu chuyện; nhiều khi bí ẩn đối với trí hiểu còn non nớt và những cảm xúc chưa trọn vẹn của tôi, nhưng luôn hấp dẫn sâu sắc: hấp dẫn như những câu chuyện Bessie đôi khi kể vào các buổi tối mùa đông, khi bà đang vui tính; và khi, sau khi mang bàn ủi đến bên lò sưởi phòng trẻ, bà cho chúng tôi ngồi quanh, và trong lúc là những diềm ren của bà Reed hay xếp nếp viền mũ ngủ, bà nuôi sự chú ý háo hức của chúng tôi bằng những đoạn về tình yêu và phiêu lưu lấy từ truyện cổ tích và các bản ballad; hoặc (như về sau tôi phát hiện) từ những trang của Pamela và Henry, Earl of Moreland.

With Bewick on my knee, I was then happy: happy at least in my way. I feared nothing but interruption, and that came too soon. The breakfast-room door opened.

Với cuốn Bewick trên đầu gối, khi ấy tôi được hạnh phúc: ít nhất là hạnh phúc theo cách của tôi. Tôi chỉ sợ bị quấy rầy, và điều đó đến quá sớm. Cửa phòng ăn sáng mở ra.

“Boh! Madam Mope!” cried the voice of John Reed; then he paused: he found the room apparently empty.

“Hù! Mụ Ủ Dột!” tiếng John Reed kêu lên; rồi nó dừng lại: có vẻ như căn phòng trống không.

“Where the dickens is she!” he continued. “Lizzy! Georgy! (calling to his sisters) Joan is not here: tell mama she is run out into the rain—bad animal!”

“Cái con quỷ ấy đâu rồi!” nó nói tiếp. “Lizzy! Georgy! (gọi hai chị em gái) Joan không có ở đây: nói với mẹ là nó chạy ra ngoài mưa rồi—đồ súc vật hư!”

“It is well I drew the curtain,” thought I; and I wished fervently he might not discover my hiding-place: nor would John Reed have found it out himself; he was not quick either of vision or conception; but Eliza just put her head in at the door, and said at once—

“May mà mình đã kéo rèm,” tôi nghĩ; và tôi thiết tha mong nó đừng tìm ra chỗ ẩn của tôi: John Reed cũng sẽ không tự mình tìm ra; nó không tinh mắt cũng chẳng nhanh trí; nhưng Eliza thò đầu vào cửa, và nói ngay—

“She is in the window-seat, to be sure, Jack.”

“Chắc chắn nó ở trên ghế cạnh cửa sổ rồi, Jack.”

And I came out immediately, for I trembled at the idea of being dragged forth by the said Jack.

Tôi bước ra ngay, vì tôi run lên khi nghĩ đến việc bị Jack kéo lôi ra.

“What do you want?” I asked, with awkward diffidence.

“Mày muốn gì?” tôi hỏi, lúng túng và rụt rè.

“Say, ‘What do you want, Master Reed?’” was the answer. “I want you to come here;” and seating himself in an arm-chair, he intimated by a gesture that I was to approach and stand before him.

“Phải nói: ‘Cậu chủ Reed muốn gì ạ?’” là câu trả lời. “Tao muốn mày lại đây;” rồi nó ngồi xuống chiếc ghế bành, ra hiệu bằng cử chỉ rằng tôi phải tiến đến và đứng trước mặt nó.

John Reed was a schoolboy of fourteen years old; four years older than I, for I was but ten: large and stout for his age, with a dingy and unwholesome skin; thick lineaments in a spacious visage, heavy limbs and large extremities. He gorged himself habitually at table, which made him bilious, and gave him a dim and bleared eye and flabby cheeks. He ought now to have been at school; but his mama had taken him home for a month or two, “on account of his delicate health.” Mr. Miles, the master, affirmed that he would do very well if he had fewer cakes and sweetmeats sent him from home; but the mother’s heart turned from an opinion so harsh, and inclined rather to the more refined idea that John’s sallowness was owing to over-application and, perhaps, to pining after home.

John Reed là một cậu học sinh mười bốn tuổi; lớn hơn tôi bốn tuổi, vì tôi chỉ mới mười: to béo so với tuổi, da sạm và không lành mạnh; nét mặt thô, khuôn mặt to bè, tay chân nặng nề và đầu chi to. Nó ăn uống quá độ trên bàn, khiến nó bị đau gan mật, mắt đục mờ, má phì nhão. Lẽ ra lúc này nó phải ở trường; nhưng mẹ nó đã đưa nó về nhà một hai tháng, “vì sức khỏe yếu.” Thầy Miles, hiệu trưởng, khẳng định nó sẽ ổn nếu bớt được bánh kẹo gửi từ nhà; nhưng trái tim người mẹ không chịu một ý kiến khắt khe như vậy, và nghiêng về một cách giải thích tinh tế hơn: vẻ xanh xao vàng vọt của John là do học quá sức và, có lẽ, do nhớ nhà.

John had not much affection for his mother and sisters, and an antipathy to me. He bullied and punished me; not two or three times in the week, nor once or twice in the day, but continually: every nerve I had feared him, and every morsel of flesh in my bones shrank when he came near. There were moments when I was bewildered by the terror he inspired, because I had no appeal whatever against either his menaces or his inflictions; the servants did not like to offend their young master by taking my part against him, and Mrs. Reed was blind and deaf on the subject: she never saw him strike or heard him abuse me, though he did both now and then in her very presence, more frequently, however, behind her back.

John không có nhiều tình cảm với mẹ và các chị em, và có ác cảm với tôi. Nó bắt nạt và trừng phạt tôi; không phải hai ba lần trong tuần, cũng không phải một hai lần trong ngày, mà liên tục: từng dây thần kinh của tôi đều sợ nó, và từng thớ thịt trong xương tôi co rúm khi nó đến gần. Có lúc tôi hoang mang vì nỗi kinh hoàng nó gieo vào tôi, bởi tôi không có chỗ nào để kêu cứu trước những đe dọa hay những trận đòn của nó; bọn người hầu không muốn làm mất lòng cậu chủ trẻ bằng cách bênh tôi chống lại nó, còn bà Reed thì mù và điếc về chuyện này: bà chưa bao giờ thấy nó đánh hay nghe nó mắng tôi, mặc dù thỉnh thoảng nó làm cả hai ngay trước mặt bà, nhưng thường xuyên hơn là sau lưng bà.

Habitually obedient to John, I came up to his chair: he spent some three minutes in thrusting out his tongue at me as far as he could without damaging the roots: I knew he would soon strike, and while dreading the blow, I mused on the disgusting and ugly appearance of him who would presently deal it. I wonder if he read that notion in my face; for, all at once, without speaking, he struck suddenly and strongly. I tottered, and on regaining my equilibrium retired back a step or two from his chair.

Quen vâng lời John, tôi bước đến chỗ ghế của nó: nó mất khoảng ba phút để thè lưỡi ra với tôi hết mức có thể mà không làm hỏng gốc lưỡi: tôi biết nó sắp đánh, và trong lúc sợ cú đánh, tôi ngẫm về vẻ ghê tởm và xấu xí của kẻ sắp giáng nó xuống. Tôi tự hỏi liệu nó có đọc được ý nghĩ ấy trên mặt tôi không; vì bỗng nhiên, không nói một lời, nó đánh thình lình và mạnh. Tôi loạng choạng, và khi lấy lại thăng bằng, tôi lùi lại một hai bước khỏi ghế nó.

“That is for your impudence in answering mama awhile since,” said he, “and for your sneaking way of getting behind curtains, and for the look you had in your eyes two minutes since, you rat!”

“Đó là vì mày dám cãi mẹ tao lúc nãy,” nó nói, “và vì cái lối lén lút chui sau rèm của mày, và vì cái nhìn trong mắt mày hai phút trước, đồ chuột cống!”

Accustomed to John Reed’s abuse, I never had an idea of replying to it; my care was how to endure the blow which would certainly follow the insult.

Đã quen với những lời lăng mạ của John Reed, tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc đáp lại; điều tôi lo là làm sao chịu nổi cú đánh chắc chắn sẽ theo sau lời nhục mạ.

“What were you doing behind the curtain?” he asked.

“Mày đứng sau rèm làm gì?” nó hỏi.

“I was reading.”

“Con đang đọc sách.”

“Show the book.”

“Đưa cuốn sách ra đây.”

I returned to the window and fetched it thence.

Tôi quay lại cửa sổ và lấy cuốn sách từ đó.

“You have no business to take our books; you are a dependent, mama says; you have no money; your father left you none; you ought to beg, and not to live here with gentlemen’s children like us, and eat the same meals we do, and wear clothes at our mama’s expense. Now, I’ll teach you to rummage my bookshelves: for they are mine; all the house belongs to me, or will do in a few years. Go and stand by the door, out of the way of the mirror and the windows.”

“Mày không có quyền lấy sách của chúng tao; mày là đứa ăn nhờ, mẹ tao nói vậy; mày không có tiền; cha mày không để lại cho mày gì; mày phải đi ăn xin, chứ không được sống ở đây cùng con cái của các quý ông như chúng tao, ăn những bữa như chúng tao, và mặc quần áo bằng tiền của mẹ tao. Giờ tao sẽ dạy mày cách lục tủ sách của tao: vì chúng là của tao; cả ngôi nhà này đều là của tao, hoặc sẽ là của tao trong vài năm nữa. Đi đứng cạnh cửa, tránh xa gương và cửa sổ đi.”

I did so, not at first aware what was his intention; but when I saw him lift and poise the book and stand in act to hurl it, I instinctively started aside with a cry of alarm: not soon enough, however; the volume was flung, it hit me, and I fell, striking my head against the door and cutting it. The cut bled, the pain was sharp: my terror had passed its climax; other feelings succeeded.

Tôi làm theo, lúc đầu chưa biết nó định làm gì; nhưng khi thấy nó nhấc cuốn sách lên và đứng tư thế sẵn sàng ném, tôi giật mình né sang một bên, kêu lên hoảng hốt: nhưng không kịp; cuốn sách bay đi, trúng tôi, và tôi ngã, đầu đập vào cửa và rách da. Vết thương chảy máu, đau nhói: nỗi sợ của tôi đã qua đỉnh điểm; những cảm xúc khác nối tiếp.

“Wicked and cruel boy!” I said. “You are like a murderer—you are like a slave-driver—you are like the Roman emperors!”

“Đứa bé độc ác và tàn nhẫn!” tôi nói. “Mày như một kẻ sát nhân—mày như một tên chủ nô—mày như những hoàng đế La Mã!”

I had read Goldsmith’s History of Rome, and had formed my opinion of Nero, Caligula, &c. Also I had drawn parallels in silence, which I never thought thus to have declared aloud.

Tôi đã đọc Lịch sử La Mã của Goldsmith, và đã có ý kiến riêng về Nero, Caligula, v.v. Tôi cũng từng thầm so sánh, điều mà tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ nói to ra như thế này.

“What! what!” he cried. “Did she say that to me? Did you hear her, Eliza and Georgiana? Won’t I tell mama? but first—”

“Gì cơ! Gì cơ!” nó gào lên. “Nó nói thế với tao à? Các chị có nghe không, Eliza và Georgiana? Tao không mách mẹ sao? Nhưng trước hết—”

He ran headlong at me: I felt him grasp my hair and my shoulder: he had closed with a desperate thing. I really saw in him a tyrant, a murderer. I felt a drop or two of blood from my head trickle down my neck, and was sensible of somewhat pungent suffering: these sensations for the time predominated over fear, and I received him in frantic sort. I don’t very well know what I did with my hands, but he called me “Rat! Rat!” and bellowed out aloud. Aid was near him: Eliza and Georgiana had run for Mrs. Reed, who was gone upstairs: she now came upon the scene, followed by Bessie and her maid Abbot. We were parted: I heard the words—

Nó lao thẳng vào tôi: tôi cảm thấy nó túm tóc và vai tôi: nó đã xông vào một kẻ liều mạng. Tôi thật sự thấy ở nó một kẻ bạo chúa, một kẻ sát nhân. Tôi cảm thấy một hai giọt máu từ đầu chảy xuống cổ, và ý thức được một nỗi đau buốt; những cảm giác ấy lúc đó lấn át nỗi sợ, và tôi đáp trả nó một cách điên dại. Tôi không biết rõ mình đã làm gì bằng tay, nhưng nó gọi tôi là “Chuột! Chuột!” và gào rống lên. Có người gần đó: Eliza và Georgiana đã chạy đi tìm bà Reed, người vừa lên lầu; giờ bà xuất hiện, theo sau là Bessie và cô hầu phòng Abbot. Chúng tôi bị tách ra: tôi nghe những lời—

“Dear! dear! What a fury to fly at Master John!”

“Trời ơi! Trời ơi! Đứa điên nào dám xông vào cậu John thế!”

“Did ever anybody see such a picture of passion!”

“Đã bao giờ có ai thấy một bức tranh của cơn thịnh nộ như thế chưa!”

Then Mrs. Reed subjoined—

Rồi bà Reed nói thêm—

“Take her away to the red-room, and lock her in there.” Four hands were immediately laid upon me, and I was borne upstairs.

“Đưa nó vào Phòng Đỏ, khóa nó lại trong đó.” Lập tức bốn bàn tay túm lấy tôi, và tôi bị khiêng lên lầu.

CHAPTER II

CHƯƠNG II

I resisted all the way: a new thing for me, and a circumstance which greatly strengthened the bad opinion Bessie and Miss Abbot were disposed to entertain of me. The fact is, I was a trifle beside myself; or rather out of myself, as the French would say: I was conscious that a moment’s mutiny had already rendered me liable to strange penalties, and, like any other rebel slave, I felt resolved, in my desperation, to go all lengths.

Tôi chống cự suốt dọc đường: một chuyện mới với tôi, và một tình tiết càng làm tăng thêm ấn tượng xấu mà Bessie và cô Abbot đã có về tôi. Thật ra, tôi có phần mất trí; hay đúng hơn là ra khỏi chính mình, như người Pháp vẫn nói: tôi biết rằng một phút nổi loạn đã khiến tôi phải chịu những hình phạt kỳ lạ, và như bất kỳ nô lệ phản kháng nào, trong cơn tuyệt vọng, tôi quyết tâm làm đến cùng.

“Hold her arms, Miss Abbot: she’s like a mad cat.”

“Giữ tay nó đi, cô Abbot: nó như con mèo điên.”

“For shame! for shame!” cried the lady’s-maid. “What shocking conduct, Miss Eyre, to strike a young gentleman, your benefactress’s son! Your young master.”

“Xấu hổ! Xấu hổ!” người hầu gái kêu lên. “Hành động đáng ghê tởm, cô Eyre, dám đánh một cậu con trai, con trai của người đã cưu mang cô! Cậu chủ của cô đấy.”

“Master! How is he my master? Am I a servant?”

“Chủ à! Nó làm sao là chủ của con được? Con có phải đầy tớ đâu?”

“No; you are less than a servant, for you do nothing for your keep. There, sit down, and think over your wickedness.”

“Không; mày còn thấp hơn đầy tớ, vì mày chẳng làm gì để xứng đáng với bữa ăn của mày. Thôi, ngồi xuống, và nghĩ về tội lỗi của mày đi.”

They had got me by this time into the apartment indicated by Mrs. Reed, and had thrust me upon a stool: my impulse was to rise from it like a spring; their two pair of hands arrested me instantly.

Lúc này họ đã đưa tôi vào căn phòng bà Reed chỉ định, và ấn tôi xuống một chiếc ghế đẩu: bản năng của tôi là bật dậy như lò xo; hai cặp tay của họ lập tức giữ tôi lại.

“If you don’t sit still, you must be tied down,” said Bessie. “Miss Abbot, lend me your garters; she would break mine directly.”

“Nếu mày không ngồi yên, thì phải trói lại,” Bessie nói. “Cô Abbot, cho tôi mượn dây buộc tất của cô; con nhỏ này sẽ làm đứt của tôi ngay.”

Miss Abbot turned to divest a stout leg of the necessary ligature. This preparation for bonds, and the additional ignominy it inferred, took a little of the excitement out of me.

Cô Abbot quay đi để tháo dây buộc khỏi một cái chân mập. Sự chuẩn bị trói buộc ấy, và nỗi nhục thêm mà nó hàm ý, làm nguội bớt phần nào cơn kích động trong tôi.

“Don’t take them off,” I cried; “I will not stir.”

“Đừng tháo ra,” tôi kêu lên; “tôi sẽ không nhúc nhích.”

In guarantee whereof, I attached myself to my seat by my hands.

Để bảo đảm điều đó, tôi bám chặt vào ghế bằng hai tay.

“Mind you don’t,” said Bessie; and when she had ascertained that I was really subsiding, she loosened her hold of me; then she and Miss Abbot stood with folded arms, looking darkly and doubtfully on my face, as incredulous of my sanity.

“Coi chừng đấy,” Bessie nói; và khi bà thấy tôi thật sự đã dịu xuống, bà nới tay ra; rồi bà và cô Abbot đứng khoanh tay, nhìn chằm chằm, nghi ngờ vào mặt tôi, như không tin vào sự tỉnh táo của tôi.

“She never did so before,” at last said Bessie, turning to the Abigail.

“Nó chưa bao giờ như thế trước đây,” cuối cùng Bessie nói, quay sang người hầu gái.

“But it was always in her,” was the reply. “I’ve told Missis often my opinion about the child, and Missis agreed with me. She’s an underhand little thing: I never saw a girl of her age with so much cover.”

“Nhưng nó vốn đã như thế,” người kia đáp. “Tôi đã nói với bà chủ nhiều lần về ý kiến của tôi đối với con bé, và bà chủ cũng đồng ý với tôi. Nó là đứa lén lút: tôi chưa thấy đứa con gái nào ở tuổi nó mà lại giả dối đến thế.”

Bessie answered not; but ere long, addressing me, she said—

Bessie không đáp; nhưng chẳng bao lâu, quay sang tôi, bà nói—

“You ought to be aware, Miss, that you are under obligations to Mrs. Reed: she keeps you: if she were to turn you off, you would have to go to the poorhouse.”

“Cô phải biết, cô Eyre, rằng cô đang mang ơn bà Reed: bà nuôi cô: nếu bà đuổi cô đi, cô sẽ phải vào nhà tế bần.”

I had nothing to say to these words: they were not new to me: my very first recollections of existence included hints of the same kind. This reproach of my dependence had become a vague sing-song in my ear: very painful and crushing, but only half intelligible. Miss Abbot joined in—

Tôi không có gì để đáp lại những lời này: chúng không mới đối với tôi: những ký ức đầu tiên của tôi về sự tồn tại đã gồm những lời ám chỉ như vậy. Lời trách móc về việc tôi sống nhờ này đã trở thành một điệu đều đều vang vọng bên tai tôi: rất đau và đè nặng, nhưng chỉ nửa hiểu được. Cô Abbot cũng góp lời—

“And you ought not to think yourself on an equality with the Misses Reed and Master Reed, because Missis kindly allows you to be brought up with them. They will have a great deal of money, and you will have none: it is your place to be humble, and to try to make yourself agreeable to them.”

“Và cô không nên tự coi mình ngang hàng với cô Reed và cậu Reed, chỉ vì bà chủ tử tế cho phép cô được nuôi cùng họ. Họ sẽ có rất nhiều tiền, còn cô thì không có gì: bổn phận của cô là phải khiêm nhường, và cố làm họ vui lòng.”

“What we tell you is for your good,” added Bessie, in no harsh voice, “you should try to be useful and pleasant, then, perhaps, you would have a home here; but if you become passionate and rude, Missis will send you away, I am sure.”

“Những điều chúng tôi nói đều vì tốt cho cô,” Bessie thêm vào, giọng không gay gắt, “cô nên cố làm người có ích và dễ thương; có lẽ như vậy cô sẽ có một mái nhà ở đây; nhưng nếu cô cứ nóng nảy và thô lỗ, tôi chắc bà chủ sẽ đuổi cô đi.”

“Besides,” said Miss Abbot, “God will punish her: He might strike her dead in the midst of her tantrums, and then where would she go? Come, Bessie, we will leave her: I wouldn’t have her heart for anything. Say your prayers, Miss Eyre, when you are by yourself; for if you don’t repent, something bad might be permitted to come down the chimney and fetch you away.”

“Vả lại,” cô Abbot nói, “Chúa sẽ trừng phạt nó: Ngài có thể làm nó chết ngay giữa cơn giận dữ, khi đó nó biết đi đâu? Thôi, Bessie, ta bỏ nó lại: tôi chẳng muốn dính líu gì đến tâm địa của nó. Cô hãy đọc kinh cầu nguyện, cô Eyre, khi ở một mình; vì nếu cô không ăn năn, thì điều xấu nào đó có thể được phép chui xuống ống khói và bắt cô đi.”

They went, shutting the door, and locking it behind them.

Họ đi ra, đóng cửa, và khóa lại sau lưng.

The red-room was a square chamber, very seldom slept in, I might say never, indeed, unless when a chance influx of visitors at Gateshead Hall rendered it necessary to turn to account all the accommodation it contained: yet it was one of the largest and stateliest chambers in the mansion. A bed supported on massive pillars of mahogany, hung with curtains of deep red damask, stood out like a tabernacle in the centre; the two large windows, with their blinds always drawn down, were half shrouded in festoons and falls of similar drapery; the carpet was red; the table at the foot of the bed was covered with a crimson cloth; the walls were a soft fawn colour with a blush of pink in it; the wardrobe, the toilet-table, the chairs were of darkly polished old mahogany. Out of these deep surrounding shades rose high, and glared white, the piled-up mattresses and pillows of the bed, spread with a snowy Marseilles counterpane. Scarcely less prominent was an ample cushioned easy-chair near the head of the bed, also white, with a footstool before it; and looking, as I thought, like a pale throne.

Phòng đỏ là một căn phòng vuông, hiếm khi có người ngủ, thật ra là chưa bao giờ, trừ khi một đợt khách bất ngờ kéo đến Gateshead Hall buộc phải dùng hết chỗ nghỉ có trong dinh thự; vậy mà nó là một trong những căn phòng lớn và trang trọng nhất của tòa nhà. Một chiếc giường đặt trên những cột gỗ mahogany đồ sộ, treo màn nhung damask đỏ thẫm, đứng nổi lên như một gian thờ ở giữa phòng; hai khung cửa sổ lớn, rèm luôn kéo xuống, được phủ nửa mình bởi những nếp và chùm vải cùng loại; thảm màu đỏ; chiếc bàn ở chân giường phủ khăn đỏ thắm; tường màu nâu vàng nhạt có thoáng hồng; tủ quần áo, bàn trang điểm và ghế đều bằng gỗ mahogany cũ đánh bóng sẫm màu. Từ những bóng tối sâu bao quanh ấy, những tấm nệm và gối chất cao của chiếc giường nổi lên trắng chói mắt, phủ tấm chăn Marseilles trắng như tuyết. Không kém phần nổi bật là chiếc ghế bành rộng có đệm êm đặt gần đầu giường, cũng màu trắng, có đôn kê chân phía trước; nhìn nó, tôi thấy như một chiếc ngai nhợt nhạt.

This room was chill, because it seldom had a fire; it was silent, because remote from the nursery and kitchen; solemn, because it was known to be so seldom entered. The house-maid alone came here on Saturdays, to wipe from the mirrors and the furniture a week’s quiet dust: and Mrs. Reed herself, at far intervals, visited it to review the contents of a certain secret drawer in the wardrobe, where were stored divers parchments, her jewel-casket, and a miniature of her deceased husband; and in those last words lies the secret of the red-room—the spell which kept it so lonely in spite of its grandeur.

Căn phòng lạnh lẽo vì ít khi đốt lửa; im lặng vì xa phòng trẻ và nhà bếp; trang nghiêm vì người ta biết ít ai bước vào. Chỉ có cô hầu phòng đến đây vào thứ Bảy, để lau khỏi gương và đồ đạc lớp bụi lặng lẽ của cả tuần; và chính bà Reed, thỉnh thoảng mới ghé qua, để xem lại đồ trong một ngăn kéo bí mật của tủ quần áo, nơi cất những tờ giấy da cũ, hộp nữ trang, và một bức chân dung thu nhỏ của người chồng đã khuất; và trong những lời cuối ấy là bí mật của phòng đỏ—bùa chú giữ nó cô quạnh như thế bất chấp vẻ lộng lẫy của nó.

Mr. Reed had been dead nine years: it was in this chamber he breathed his last; here he lay in state; hence his coffin was borne by the undertaker’s men; and, since that day, a sense of dreary consecration had guarded it from frequent intrusion.

Ông Reed đã mất chín năm rồi: chính trong căn phòng này ông trút hơi thở cuối cùng; tại đây ông nằm được quàn; từ đây quan tài được khiêng đi bởi những người của nhà tang lễ; và kể từ ngày đó, một cảm giác thiêng liêng ảm đạm đã giữ nó khỏi những cuộc viếng thăm thường xuyên.

My seat, to which Bessie and the bitter Miss Abbot had left me riveted, was a low ottoman near the marble chimney-piece; the bed rose before me; to my right hand there was the high, dark wardrobe, with subdued, broken reflections varying the gloss of its panels; to my left were the muffled windows; a great looking-glass between them repeated the vacant majesty of the bed and room. I was not quite sure whether they had locked the door; and when I dared move, I got up and went to see. Alas! yes: no jail was ever more secure. Returning, I had to cross before the looking-glass; my fascinated glance involuntarily explored the depth it revealed. All looked colder and darker in that visionary hollow than in reality: and the strange little figure there gazing at me, with a white face and arms specking the gloom, and glittering eyes of fear moving where all else was still, had the effect of a real spirit: I thought it like one of the tiny phantoms, half fairy, half imp, Bessie’s evening stories represented as coming out of lone, ferny dells in moors, and appearing before the eyes of belated travellers. I returned to my stool.

Chỗ ngồi của tôi, nơi Bessie và cô Abbot cay nghiệt đã bắt tôi phải ngồi cứng đơ, là một chiếc ghế đẩu thấp gần bệ lò bằng cẩm thạch; chiếc giường cao sừng sững trước mặt; bên tay phải là chiếc tủ cao và tối, với những phản chiếu nhạt nhòa, vỡ vụn làm biến đổi ánh bóng của các tấm ván; bên trái là những ô cửa sổ bị che kín; một tấm gương lớn đặt giữa chúng lặp lại vẻ oai nghiêm trống rỗng của chiếc giường và căn phòng. Tôi không chắc họ đã khóa cửa chưa; và khi dám nhúc nhích, tôi đứng dậy đi xem. Than ôi! Đúng là đã khóa: không nhà tù nào kiên cố hơn. Khi quay lại, tôi phải đi ngang trước tấm gương; ánh mắt bị mê hoặc của tôi vô thức dò vào chiều sâu mà nó phơi bày. Mọi thứ trong cái hốc ảo ảnh ấy trông lạnh và tối hơn thực tế; và hình dáng bé nhỏ kỳ lạ đang nhìn tôi từ đó, với gương mặt và cánh tay trắng nhợt lốm đốm trong bóng tối, cùng đôi mắt sợ hãi lấp lánh chuyển động trong khi mọi thứ khác đều tĩnh lặng, tạo ấn tượng như một hồn ma thật: tôi nghĩ nó giống những bóng ma tí hon, nửa tiên nửa quỷ, mà những câu chuyện buổi tối của Bessie kể là chui ra từ các khe trũng đầy dương xỉ giữa đồng hoang, rồi hiện ra trước mắt những lữ khách đi trễ. Tôi quay lại chiếc ghế đẩu của mình.

Superstition was with me at that moment; but it was not yet her hour for complete victory: my blood was still warm; the mood of the revolted slave was still bracing me with its bitter vigour; I had to stem a rapid rush of retrospective thought before I quailed to the dismal present.

Lúc ấy mê tín đang ở bên tôi; nhưng chưa phải lúc nó chiến thắng hoàn toàn: máu tôi vẫn còn nóng; tinh thần của kẻ nô lệ nổi loạn vẫn tiếp sức cho tôi bằng sức mạnh cay đắng; tôi phải chặn một dòng hồi tưởng dồn dập trước khi chùn bước trước hiện tại ảm đạm.

All John Reed’s violent tyrannies, all his sisters’ proud indifference, all his mother’s aversion, all the servants’ partiality, turned up in my disturbed mind like a dark deposit in a turbid well. Why was I always suffering, always browbeaten, always accused, for ever condemned? Why could I never please? Why was it useless to try to win any one’s favour? Eliza, who was headstrong and selfish, was respected. Georgiana, who had a spoiled temper, a very acrid spite, a captious and insolent carriage, was universally indulged. Her beauty, her pink cheeks and golden curls, seemed to give delight to all who looked at her, and to purchase indemnity for every fault. John no one thwarted, much less punished; though he twisted the necks of the pigeons, killed the little pea-chicks, set the dogs at the sheep, stripped the hothouse vines of their fruit, and broke the buds off the choicest plants in the conservatory: he called his mother “old girl,” too; sometimes reviled her for her dark skin, similar to his own; bluntly disregarded her wishes; not unfrequently tore and spoiled her silk attire; and he was still “her own darling.” I dared commit no fault: I strove to fulfil every duty; and I was termed naughty and tiresome, sullen and sneaking, from morning to noon, and from noon to night.

Mọi sự bạo ngược của John Reed, mọi thái độ kiêu kỳ thờ ơ của các chị em, mọi ác cảm của mẹ nó, mọi thiên vị của bọn người hầu, đều nổi lên trong đầu óc xáo động của tôi như cặn đen dưới đáy một cái giếng đục. Vì sao tôi luôn chịu đau khổ, luôn bị bắt nạt, luôn bị buộc tội, và mãi mãi bị kết án? Vì sao tôi không bao giờ làm vừa lòng ai? Vì sao cố giành tình cảm của bất kỳ ai cũng vô ích? Eliza, ngang bướng và ích kỷ, lại được kính nể. Georgiana, tính khí được nuông chiều, ác ý gay gắt, dáng vẻ bắt bẻ và láo xược, lại được mọi người chiều chuộng. Vẻ đẹp của nó, đôi má hồng và những lọn tóc vàng, dường như làm ai nhìn nó cũng thấy thích thú, và mua được sự miễn tội cho mọi lỗi lầm. John thì không ai ngăn cản, lại càng không ai phạt; dù nó vặn cổ chim bồ câu, giết gà con, xúi chó đuổi cừu, hái nho nhà kính, và bẻ những chồi non của các cây quý trong nhà kính; nó còn gọi mẹ mình là “bà già”; đôi khi chê bà vì màu da sẫm giống nó; thẳng tay phớt lờ mong muốn của bà; không ít lần làm rách và hỏng bộ đồ lụa của bà; vậy mà nó vẫn là “cục cưng của mẹ.” Tôi không dám phạm lỗi nào: tôi cố gắng làm tròn mọi bổn phận; vậy mà từ sáng đến trưa, và từ trưa đến tối, tôi vẫn bị gọi là hư, là phiền phức, là lầm lì và lén lút.

My head still ached and bled with the blow and fall I had received: no one had reproved John for wantonly striking me; and because I had turned against him to avert farther irrational violence, I was loaded with general opprobrium.

Đầu tôi vẫn còn nhức và rỉ máu vì cú đánh và cú ngã: không ai quở trách John vì đã vô cớ đánh tôi; và vì tôi quay lại chống nó để ngăn những bạo lực vô lý thêm nữa, tôi bị dồn chịu sự nhục mạ chung.

“Unjust!—unjust!” said my reason, forced by the agonising stimulus into precocious though transitory power: and Resolve, equally wrought up, instigated some strange expedient to achieve escape from insupportable oppression—as running away, or, if that could not be effected, never eating or drinking more, and letting myself die.

“Bất công! Bất công!” lý trí tôi nói, bị cú kích thích đau đớn đẩy lên sức mạnh sớm nở nhưng thoáng qua; và Ý chí, cũng bị kích động không kém, gợi ra một cách kỳ lạ để thoát khỏi áp bức không chịu nổi—chẳng hạn bỏ trốn, hoặc, nếu không thể, thì không ăn không uống nữa, để mặc mình chết dần.

What a consternation of soul was mine that dreary afternoon! How all my brain was in tumult, and all my heart in insurrection! Yet in what darkness, what dense ignorance, was the mental battle fought! I could not answer the ceaseless inward question—why I thus suffered; now, at the distance of—I will not say how many years, I see it clearly.

Lòng tôi chiều hôm ảm đạm ấy rối loạn biết bao! Đầu óc tôi náo động ra sao, và trái tim tôi nổi loạn thế nào! Thế nhưng trận chiến trong tâm trí ấy diễn ra trong bóng tối nào, trong sự ngu muội dày đặc đến mức nào! Tôi không thể trả lời câu hỏi bất tận trong lòng—vì sao tôi phải chịu như thế; giờ đây, cách xa—tôi không dám nói là bao nhiêu năm—tôi nhìn thấy điều đó rất rõ.

I was a discord in Gateshead Hall: I was like nobody there; I had nothing in harmony with Mrs. Reed or her children, or her chosen vassalage. If they did not love me, in fact, as little did I love them. They were not bound to regard with affection a thing that could not sympathise with one amongst them; a heterogeneous thing, opposed to them in temperament, in capacity, in propensities; a useless thing, incapable of serving their interest, or adding to their pleasure; a noxious thing, cherishing the germs of indignation at their treatment, of contempt of their judgment. I know that had I been a sanguine, brilliant, careless, exacting, handsome, romping child—though equally dependent and friendless—Mrs. Reed would have endured my presence more complacently; her children would have entertained for me more of the cordiality of fellow-feeling; the servants would have been less prone to make me the scapegoat of the nursery.

Tôi là một nốt chói tai ở Gateshead Hall: tôi chẳng giống ai ở đó; tôi chẳng có gì hòa hợp với bà Reed, với các con bà, hay với sự phục tùng mà bà đã chọn. Nếu họ không thương tôi, thì thật ra tôi cũng chẳng thương họ bao nhiêu. Họ không buộc phải dành tình cảm cho một thứ không thể đồng cảm với bất kỳ ai trong họ: một thứ lạc loài, đối nghịch với họ về tính khí, năng lực và khuynh hướng; một thứ vô dụng, không thể phục vụ lợi ích của họ hay thêm vui cho họ; một thứ độc hại, nuôi mầm phẫn nộ trước cách họ đối xử, và khinh thường phán xét của họ. Tôi biết rằng nếu tôi là một đứa trẻ hoạt bát, rực rỡ, vô tư, khó chiều, xinh xắn, nghịch ngợm ầm ĩ—dù vẫn phụ thuộc và không có bạn bè—thì bà Reed sẽ bình thản hơn khi có tôi ở đó; các con bà sẽ dành cho tôi nhiều sự thân ái hơn, như đồng cảm giữa những người cùng bầy; và bọn người hầu sẽ ít khi lấy tôi làm vật tế thần trong phòng trẻ.

Daylight began to forsake the red-room; it was past four o’clock, and the beclouded afternoon was tending to drear twilight. I heard the rain still beating continuously on the staircase window, and the wind howling in the grove behind the hall; I grew by degrees cold as a stone, and then my courage sank. My habitual mood of humiliation, self-doubt, forlorn depression, fell damp on the embers of my decaying ire. All said I was wicked, and perhaps I might be so; what thought had I been but just conceiving of starving myself to death? That certainly was a crime: and was I fit to die? Or was the vault under the chancel of Gateshead Church an inviting bourne? In such vault I had been told did Mr. Reed lie buried; and led by this thought to recall his idea, I dwelt on it with gathering dread. I could not remember him; but I knew that he was my own uncle—my mother’s brother—that he had taken me when a parentless infant to his house; and that in his last moments he had required a promise of Mrs. Reed that she would rear and maintain me as one of her own children. Mrs. Reed probably considered she had kept this promise; and so she had, I dare say, as well as her nature would permit her; but how could she really like an interloper not of her race, and unconnected with her, after her husband’s death, by any tie? It must have been most irksome to find herself bound by a hard-wrung pledge to stand in the stead of a parent to a strange child she could not love, and to see an uncongenial alien permanently intruded on her own family group.

Ánh sáng ban ngày bắt đầu rời khỏi phòng đỏ; đã qua bốn giờ, và buổi chiều mây mù đang chuyển sang hoàng hôn ảm đạm. Tôi vẫn nghe mưa đập liên hồi vào khung cửa sổ cầu thang, và gió rú trong lùm cây phía sau dinh thự; tôi dần lạnh như đá, rồi can đảm cũng chùng xuống. Tâm trạng quen thuộc của tôi, gồm sự tủi nhục, nghi ngờ bản thân và cảm giác chán nản cô độc, đổ ẩm lên đống than tàn của cơn giận đang lụi dần. Mọi người nói tôi xấu, và có lẽ tôi cũng thật xấu; chẳng phải vừa rồi tôi đang nghĩ đến việc tự bỏ đói mình đến chết sao? Đó chắc chắn là một tội lỗi: vậy tôi có xứng đáng chết không? Hay hầm mộ dưới bàn thờ nhà thờ Gateshead là một đích đến đầy quyến rũ? Người ta từng kể rằng ông Reed được chôn trong hầm mộ ấy; và bị ý nghĩ đó dẫn dắt để nhớ lại hình ảnh ông, tôi ngẫm nghĩ về nó với nỗi sợ ngày càng tăng. Tôi không nhớ ông; nhưng tôi biết ông là cậu ruột của tôi—anh trai của mẹ tôi—rằng ông đã đưa tôi về nhà khi tôi còn là đứa trẻ mồ côi; và rằng trong những giây phút cuối đời, ông đã buộc bà Reed hứa sẽ nuôi nấng và chăm lo cho tôi như một trong những đứa con của bà. Bà Reed có lẽ tin rằng bà đã giữ lời; và tôi dám chắc bà đã làm được, trong chừng mực bản tính của bà cho phép; nhưng làm sao bà có thể thật lòng yêu một kẻ xen vào không cùng dòng máu, sau cái chết của chồng, khi không còn sợi dây nào ràng buộc bà với tôi? Hẳn là khó chịu lắm khi thấy mình bị trói bởi một lời hứa miễn cưỡng, phải thay cha mẹ cho một đứa trẻ lạ mà bà không thể yêu, và thấy một kẻ không hợp ý mình cứ thường trực xen vào đại gia đình của chính bà.

A singular notion dawned upon me. I doubted not—never doubted—that if Mr. Reed had been alive he would have treated me kindly; and now, as I sat looking at the white bed and overshadowed walls—occasionally also turning a fascinated eye towards the dimly gleaming mirror—I began to recall what I had heard of dead men, troubled in their graves by the violation of their last wishes, revisiting the earth to punish the perjured and avenge the oppressed; and I thought Mr. Reed’s spirit, harassed by the wrongs of his sister’s child, might quit its abode—whether in the church vault or in the unknown world of the departed—and rise before me in this chamber. I wiped my tears and hushed my sobs, fearful lest any sign of violent grief might waken a preternatural voice to comfort me, or elicit from the gloom some haloed face, bending over me with strange pity. This idea, consolatory in theory, I felt would be terrible if realised: with all my might I endeavoured to stifle it—I endeavoured to be firm. Shaking my hair from my eyes, I lifted my head and tried to look boldly round the dark room; at this moment a light gleamed on the wall. Was it, I asked myself, a ray from the moon penetrating some aperture in the blind? No; moonlight was still, and this stirred; while I gazed, it glided up to the ceiling and quivered over my head. I can now conjecture readily that this streak of light was, in all likelihood, a gleam from a lantern carried by some one across the lawn: but then, prepared as my mind was for horror, shaken as my nerves were by agitation, I thought the swift darting beam was a herald of some coming vision from another world. My heart beat thick, my head grew hot; a sound filled my ears, which I deemed the rushing of wings; something seemed near me; I was oppressed, suffocated: endurance broke down; I rushed to the door and shook the lock in desperate effort. Steps came running along the outer passage; the key turned, Bessie and Abbot entered.

Một ý nghĩ kỳ lạ nảy ra trong đầu tôi. Tôi không nghi ngờ—chưa bao giờ nghi ngờ—rằng nếu ông Reed còn sống, ông sẽ đối xử tử tế với tôi; và giờ đây, khi tôi ngồi nhìn chiếc giường trắng và các bức tường chìm trong bóng tối—thỉnh thoảng cũng liếc đầy mê hoặc về phía tấm gương lờ mờ ánh sáng—tôi bắt đầu nhớ lại những gì mình đã nghe về người chết, bị quấy nhiễu trong mồ vì bị vi phạm di nguyện, quay về trần gian để trừng phạt kẻ bội thề và báo thù cho người bị áp bức; và tôi nghĩ linh hồn ông Reed, bị dày vò bởi những oan ức mà đứa con của em gái ông phải chịu, có thể rời khỏi nơi ở của nó—dù trong hầm mộ nhà thờ hay trong thế giới vô danh của người đã khuất—và hiện ra trước tôi trong căn phòng này. Tôi lau nước mắt và nén tiếng nức nở, sợ rằng bất kỳ dấu hiệu nào của nỗi đau dữ dội có thể đánh thức một giọng nói siêu nhiên đến an ủi tôi, hoặc gợi ra từ bóng tối một gương mặt có vầng sáng, cúi xuống nhìn tôi với lòng thương xót kỳ lạ. Ý nghĩ này, dù về lý thuyết thì an ủi, tôi cảm thấy sẽ khủng khiếp nếu thành hiện thực: tôi cố hết sức để dập tắt nó—cố giữ cho mình vững vàng. Hất tóc khỏi mắt, tôi ngẩng đầu và cố nhìn gan dạ quanh căn phòng tối; đúng lúc ấy một tia sáng lóe lên trên tường. Có phải, tôi tự hỏi, là một tia trăng xuyên qua khe nào đó trên rèm không? Không; ánh trăng thì đứng yên, còn cái này thì động đậy; trong khi tôi nhìn, nó trượt lên trần và rung rinh trên đầu tôi. Giờ đây tôi có thể dễ dàng đoán rằng luồng sáng này rất có thể là ánh đèn lồng của ai đó đi ngang bãi cỏ; nhưng lúc ấy, khi tâm trí tôi đã sẵn sàng cho nỗi kinh hoàng, khi thần kinh tôi bị chấn động bởi xúc động, tôi nghĩ tia sáng lướt nhanh ấy là báo hiệu của một hiện tượng sắp đến từ thế giới khác. Tim tôi đập mạnh, đầu tôi nóng bừng; một âm thanh tràn ngập tai tôi, mà tôi cho là tiếng vỗ cánh; có điều gì dường như ở gần tôi; tôi bị đè nén, nghẹt thở: sức chịu đựng sụp đổ; tôi lao đến cửa và lắc ổ khóa trong nỗ lực tuyệt vọng. Tiếng bước chân chạy dọc hành lang bên ngoài; chìa khóa xoay, Bessie và Abbot bước vào.

“Miss Eyre, are you ill?” said Bessie.

“Cô Eyre, cô có đau ở đâu không?” Bessie hỏi.

“What a dreadful noise! it went quite through me!” exclaimed Abbot.

“Tiếng động gì mà ghê thế! Nó xuyên thẳng vào người tôi!” Abbot kêu lên.

“Take me out! Let me go into the nursery!” was my cry.

“Đưa tôi ra ngoài! Cho tôi vào phòng trẻ!” là tiếng kêu của tôi.

“What for? Are you hurt? Have you seen something?” again demanded Bessie.

“Để làm gì? Cô có bị thương không? Cô thấy gì à?” Bessie lại hỏi.

“Oh! I saw a light, and I thought a ghost would come.” I had now got hold of Bessie’s hand, and she did not snatch it from me.

“Ồ! Con thấy một ánh sáng, và con tưởng ma sẽ đến.” Lúc này tôi đã nắm được tay Bessie, và bà không giật tay ra.

“She has screamed out on purpose,” declared Abbot, in some disgust. “And what a scream! If she had been in great pain one would have excused it, but she only wanted to bring us all here: I know her naughty tricks.”

“Nó la lên có chủ ý đấy,” Abbot tuyên bố, với vẻ khó chịu rõ rệt. “Mà la thật là ghê! Nếu nó đang đau đớn thì còn bỏ qua được, nhưng nó chỉ muốn gọi tất cả chúng ta đến đây: tôi biết những trò hư của nó.”

“What is all this?” demanded another voice peremptorily; and Mrs. Reed came along the corridor, her cap flying wide, her gown rustling stormily. “Abbot and Bessie, I believe I gave orders that Jane Eyre should be left in the red-room till I came to her myself.”

“Chuyện gì thế này?” một giọng khác đòi hỏi dứt khoát; và bà Reed bước dọc hành lang, mũ lệch, áo sột soạt dữ dội. “Abbot và Bessie, tôi nhớ đã ra lệnh rằng Jane Eyre phải được để yên trong phòng đỏ cho đến khi chính tôi đến gặp nó.”

“Miss Jane screamed so loud, ma’am,” pleaded Bessie.

“Cô Jane la to quá, thưa bà,” Bessie van nài.

“Let her go,” was the only answer. “Loose Bessie’s hand, child: you cannot succeed in getting out by these means, be assured. I abhor artifice, particularly in children; it is my duty to show you that tricks will not answer: you will now stay here an hour longer, and it is only on condition of perfect submission and stillness that I shall liberate you then.”

“Thả nó ra,” là câu trả lời duy nhất. “Buông tay Bessie ra, con: con không thể thoát ra bằng cách này đâu, cứ tin đi. Ta ghét mưu mẹo, nhất là ở trẻ con; bổn phận của ta là cho con thấy những trò như vậy không có tác dụng: con sẽ ở đây thêm một giờ nữa, và chỉ khi nào con thật sự ngoan ngoãn và yên lặng, ta mới thả con ra.”

“O aunt! have pity! Forgive me! I cannot endure it—let me be punished some other way! I shall be killed if—”

“Ôi bà ơi! Xin thương con! Xin tha lỗi cho con! Con không chịu nổi—cho con bị phạt bằng cách khác đi! Con sẽ chết mất nếu—”

“Silence! This violence is all most repulsive:” and so, no doubt, she felt it. I was a precocious actress in her eyes; she sincerely looked on me as a compound of virulent passions, mean spirit, and dangerous duplicity.

“Im đi! Trò bạo lực này thật đáng ghê tởm:” và chắc chắn bà cũng cảm thấy như vậy. Trong mắt bà, tôi là một diễn viên sớm khôn; bà thật lòng coi tôi là một hỗn hợp của những đam mê độc địa, tinh thần đê hèn và sự giả dối nguy hiểm.

Bessie and Abbot having retreated, Mrs. Reed, impatient of my now frantic anguish and wild sobs, abruptly thrust me back and locked me in, without farther parley. I heard her sweeping away; and soon after she was gone, I suppose I had a species of fit: unconsciousness closed the scene.

Bessie và Abbot đã lui đi, bà Reed, mất kiên nhẫn trước nỗi đau điên cuồng và những tiếng nức nở dữ dội của tôi, bèn đẩy tôi lùi lại thật mạnh và nhốt tôi vào trong mà không nói thêm lời nào. Tôi nghe bà bước đi xa dần; và ngay sau khi bà đi khuất, tôi đoán mình đã lên một cơn co giật nào đó: rồi mất ý thức, và cảnh tượng khép lại.

CHAPTER III

CHƯƠNG III

The next thing I remember is, waking up with a feeling as if I had had a frightful nightmare, and seeing before me a terrible red glare, crossed with thick black bars. I heard voices, too, speaking with a hollow sound, and as if muffled by a rush of wind or water: agitation, uncertainty, and an all-predominating sense of terror confused my faculties. Ere long, I became aware that some one was handling me; lifting me up and supporting me in a sitting posture, and that more tenderly than I had ever been raised or upheld before. I rested my head against a pillow or an arm, and felt easy.

Điều tiếp theo tôi nhớ là tôi tỉnh dậy với cảm giác như vừa trải qua một cơn ác mộng kinh hoàng, và trước mắt là một ánh đỏ khủng khiếp, cắt ngang bởi những thanh đen dày. Tôi cũng nghe thấy những giọng nói vang lên trống rỗng, như bị bóp nghẹt bởi tiếng gió hay tiếng nước ào ào: kích động, hoang mang, và một cảm giác kinh sợ chi phối tất cả làm rối loạn các giác quan của tôi. Chẳng bao lâu sau, tôi nhận ra có ai đó đang chạm vào mình; nâng tôi lên và đỡ tôi ngồi dậy, và điều ấy dịu dàng hơn bất kỳ lần nào tôi từng được nâng đỡ trước đây. Tôi tựa đầu vào một chiếc gối hoặc một cánh tay, và thấy dễ chịu.

In five minutes more the cloud of bewilderment dissolved: I knew quite well that I was in my own bed, and that the red glare was the nursery fire. It was night: a candle burnt on the table; Bessie stood at the bed-foot with a basin in her hand, and a gentleman sat in a chair near my pillow, leaning over me.

Thêm năm phút nữa, đám mây hoang mang tan đi: tôi biết rất rõ mình đang nằm trên giường của chính mình, và ánh đỏ là lửa trong phòng trẻ. Đêm đã xuống: một cây nến cháy trên bàn; Bessie đứng cuối giường với một cái chậu trong tay, và một quý ông ngồi trên ghế gần gối tôi, cúi xuống nhìn tôi.

I felt an inexpressible relief, a soothing conviction of protection and security, when I knew that there was a stranger in the room, an individual not belonging to Gateshead, and not related to Mrs. Reed. Turning from Bessie (though her presence was far less obnoxious to me than that of Abbot, for instance, would have been), I scrutinised the face of the gentleman: I knew him; it was Mr. Lloyd, an apothecary, sometimes called in by Mrs. Reed when the servants were ailing: for herself and the children she employed a physician.

Tôi cảm thấy một sự nhẹ nhõm không thể diễn tả, một niềm tin êm dịu về sự che chở và an toàn, khi biết có một người lạ trong phòng, không thuộc Gateshead, và không có quan hệ họ hàng với bà Reed. Quay khỏi Bessie (dù sự hiện diện của bà ít làm tôi khó chịu hơn nhiều so với, chẳng hạn, cô Abbot), tôi nhìn kỹ gương mặt quý ông ấy: tôi biết ông; đó là ông Lloyd, dược sĩ kiêm thầy thuốc, đôi khi được bà Reed mời đến khi bọn người hầu ốm; còn với bà và các con, bà thuê một thầy thuốc.

“Well, who am I?” he asked.

“Thế, ta là ai nào?” ông hỏi.

I pronounced his name, offering him at the same time my hand: he took it, smiling and saying, “We shall do very well by-and-by.” Then he laid me down, and addressing Bessie, charged her to be very careful that I was not disturbed during the night. Having given some further directions, and intimated that he should call again the next day, he departed; to my grief: I felt so sheltered and befriended while he sat in the chair near my pillow; and as he closed the door after him, all the room darkened and my heart again sank: inexpressible sadness weighed it down.

Tôi đọc tên ông, đồng thời đưa tay cho ông: ông nắm lấy, mỉm cười và nói, “Rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi.” Rồi ông đặt tôi nằm xuống, và quay sang Bessie, dặn bà phải thật cẩn thận để tôi không bị quấy rầy suốt đêm. Sau khi dặn thêm vài điều nữa, và cho biết hôm sau ông sẽ ghé lại, ông ra về; tôi buồn vì điều đó: tôi cảm thấy được che chở và được nâng đỡ khi ông ngồi trên chiếc ghế cạnh gối; và khi ông đóng cửa lại sau lưng, cả căn phòng tối sầm và lòng tôi lại chùng xuống: một nỗi buồn không thể diễn tả đè nặng lên nó.

“Do you feel as if you should sleep, Miss?” asked Bessie, rather softly.

“Cô có thấy buồn ngủ không?” Bessie hỏi, khá nhẹ nhàng.

Scarcely dared I answer her; for I feared the next sentence might be rough. “I will try.”

Tôi hầu như không dám trả lời, vì sợ câu tiếp theo sẽ thô bạo. “Con sẽ cố.”

“Would you like to drink, or could you eat anything?”

“Cô có muốn uống gì không, hay ăn được chút gì không?”

“No, thank you, Bessie.”

“Không, cảm ơn Bessie.”

“Then I think I shall go to bed, for it is past twelve o’clock; but you may call me if you want anything in the night.”

“Vậy thì tôi nghĩ tôi sẽ đi ngủ, vì đã qua mười hai giờ rồi; nhưng nếu đêm nay cô cần gì thì cứ gọi tôi.”

Wonderful civility this! It emboldened me to ask a question.

Thật là một sự lịch sự kỳ lạ! Nó khiến tôi bạo dạn hơn để hỏi một câu.

“Bessie, what is the matter with me? Am I ill?”

“Bessie, con bị làm sao vậy? Con có bệnh không?”

“You fell sick, I suppose, in the red-room with crying; you’ll be better soon, no doubt.”

“Chắc cô bị ốm vì khóc trong phòng đỏ; chắc chắn cô sẽ khá hơn thôi.”

Bessie went into the housemaid’s apartment, which was near. I heard her say—

Bessie đi vào phòng của cô hầu phòng gần đó. Tôi nghe bà nói—

“Sarah, come and sleep with me in the nursery; I daren’t for my life be alone with that poor child to-night: she might die; it’s such a strange thing she should have that fit: I wonder if she saw anything. Missis was rather too hard.”

“Sarah, lên ngủ với tôi trong phòng trẻ; đêm nay tôi dù phải đánh đổi cả mạng sống cũng không dám ở một mình với đứa bé tội nghiệp này: nó có thể chết mất; lạ thật, nó lên cơn như thế: không biết nó có thấy gì không. Bà chủ đã hơi nghiêm khắc quá.”

Sarah came back with her; they both went to bed; they were whispering together for half-an-hour before they fell asleep. I caught scraps of their conversation, from which I was able only too distinctly to infer the main subject discussed.

Sarah quay lại cùng bà; cả hai đi ngủ; họ thì thầm với nhau nửa tiếng trước khi ngủ say. Tôi nghe được vài mẩu chuyện của họ, và từ đó tôi chỉ quá rõ ràng có thể suy ra chủ đề chính được bàn tới.

“Something passed her, all dressed in white, and vanished”—“A great black dog behind him”—“Three loud raps on the chamber door”—“A light in the churchyard just over his grave,” &c., &c.

“Có một cái gì đó đi ngang qua nó, mặc toàn đồ trắng, rồi biến mất”—“Một con chó đen to đứng sau lưng nó”—“Ba tiếng gõ mạnh trên cửa phòng”—“Một ánh sáng trong nghĩa địa ngay trên mộ ông ấy,” v.v., v.v.

At last both slept: the fire and the candle went out. For me, the watches of that long night passed in ghastly wakefulness; ear, eye, and mind were alike strained by dread: such dread as children only can feel.

Cuối cùng cả hai đều ngủ: lửa và nến tắt hết. Còn tôi, những canh thức của đêm dài ấy trôi qua trong tình trạng tỉnh táo kinh hoàng; tai, mắt và tâm trí tôi đều căng thẳng vì sợ hãi: nỗi sợ mà chỉ trẻ con mới có thể cảm nhận được.

No severe or prolonged bodily illness followed this incident of the red-room; it only gave my nerves a shock of which I feel the reverberation to this day. Yes, Mrs. Reed, to you I owe some fearful pangs of mental suffering, but I ought to forgive you, for you knew not what you did: while rending my heart-strings, you thought you were only uprooting my bad propensities.

Không có bệnh thể xác nào nghiêm trọng hay kéo dài sau sự cố phòng đỏ này; nó chỉ làm thần kinh tôi bị một cú sốc, mà đến nay tôi vẫn còn cảm thấy dư chấn. Đúng vậy, thưa bà Reed, tôi nợ bà những cơn đau tinh thần khủng khiếp; nhưng tôi nên tha thứ cho bà, vì bà không biết mình đã làm gì: khi xé nát các sợi dây tim tôi, bà chỉ nghĩ rằng mình đang nhổ bỏ những khuynh hướng xấu của tôi.

Next day, by noon, I was up and dressed, and sat wrapped in a shawl by the nursery hearth. I felt physically weak and broken down: but my worse ailment was an unutterable wretchedness of mind: a wretchedness which kept drawing from me silent tears; no sooner had I wiped one salt drop from my cheek than another followed. Yet, I thought, I ought to have been happy, for none of the Reeds were there, they were all gone out in the carriage with their mama. Abbot, too, was sewing in another room, and Bessie, as she moved hither and thither, putting away toys and arranging drawers, addressed to me every now and then a word of unwonted kindness. This state of things should have been to me a paradise of peace, accustomed as I was to a life of ceaseless reprimand and thankless fagging; but, in fact, my racked nerves were now in such a state that no calm could soothe, and no pleasure excite them agreeably.

Hôm sau, đến trưa, tôi đã dậy và mặc quần áo, ngồi quấn khăn choàng bên lò sưởi phòng trẻ. Tôi cảm thấy thể chất yếu ớt và tàn tạ: nhưng bệnh nặng hơn là nỗi khốn khổ tinh thần không thể nói thành lời: một nỗi khốn khổ khiến nước mắt cứ lặng lẽ trào ra; vừa lau xong một giọt nước mặn trên má thì giọt khác đã theo sau. Thế mà, tôi nghĩ, lẽ ra tôi phải hạnh phúc, vì không có ai nhà Reed ở đó, tất cả đều đã đi xe với mẹ họ. Abbot cũng đang khâu vá ở phòng bên, và Bessie, khi bà đi qua đi lại, cất đồ chơi và sắp xếp các ngăn kéo, thỉnh thoảng nói với tôi một lời tử tế hiếm có. Tình trạng này lẽ ra với tôi là thiên đường bình yên, vì tôi đã quen với cuộc sống bị quở trách không ngừng và lao dịch vô ơn; nhưng thực ra, các dây thần kinh bị giày vò của tôi lúc này ở trong trạng thái không sự yên tĩnh nào xoa dịu nổi, và không niềm vui nào khơi dậy chúng một cách dễ chịu.

Bessie had been down into the kitchen, and she brought up with her a tart on a certain brightly painted china plate, whose bird of paradise, nestling in a wreath of convolvuli and rosebuds, had been wont to stir in me a most enthusiastic sense of admiration; and which plate I had often petitioned to be allowed to take in my hand in order to examine it more closely, but had always hitherto been deemed unworthy of such a privilege. This precious vessel was now placed on my knee, and I was cordially invited to eat the circlet of delicate pastry upon it. Vain favour! coming, like most other favours long deferred and often wished for, too late! I could not eat the tart; and the plumage of the bird, the tints of the flowers, seemed strangely faded: I put both plate and tart away. Bessie asked if I would have a book: the word book acted as a transient stimulus, and I begged her to fetch Gulliver’s Travels from the library. This book I had again and again perused with delight. I considered it a narrative of facts, and discovered in it a vein of interest deeper than what I found in fairy tales: for as to the elves, having sought them in vain among foxglove leaves and bells, under mushrooms and beneath the ground-ivy mantling old wall-nooks, I had at length made up my mind to the sad truth, that they were all gone out of England to some savage country where the woods were wilder and thicker, and the population more scant; whereas, Lilliput and Brobdignag being, in my creed, solid parts of the earth’s surface, I doubted not that I might one day, by taking a long voyage, see with my own eyes the little fields, houses, and trees, the diminutive people, the tiny cows, sheep, and birds of the one realm; and the corn-fields forest-high, the mighty mastiffs, the monster cats, the tower-like men and women, of the other. Yet, when this cherished volume was now placed in my hand—when I turned over its leaves, and sought in its marvellous pictures the charm I had, till now, never failed to find—all was eerie and dreary; the giants were gaunt goblins, the pigmies malevolent and fearful imps, Gulliver a most desolate wanderer in most dread and dangerous regions. I closed the book, which I dared no longer peruse, and put it on the table, beside the untasted tart.

Bessie đã xuống bếp, và bà mang lên một cái bánh tart đặt trên chiếc đĩa sứ vẽ màu sặc sỡ, có hình chim thiên đường nép trong vòng hoa bìm bìm và hoa hồng, thứ vốn từng khiến tôi vô cùng thán phục; và chiếc đĩa ấy tôi đã nhiều lần xin được cầm trong tay để xem kỹ hơn, nhưng cho đến nay luôn bị coi là không xứng với đặc ân đó. Món đồ quý giá này giờ được đặt trên đầu gối tôi, và tôi được mời thân ái ăn vòng bánh nướng mỏng manh trên đó. Đặc ân vô ích! Như hầu hết những đặc ân khác đã chờ đợi lâu và thường được mong ước, nó đến quá muộn! Tôi không ăn được cái bánh; bộ lông của con chim, màu sắc của hoa dường như nhạt đi một cách kỳ lạ: tôi đặt cả đĩa lẫn bánh sang một bên. Bessie hỏi tôi có muốn một cuốn sách không: chữ “sách” như một kích thích thoáng qua, và tôi xin bà đi lấy cuốn Gulliver’s Travels từ thư viện. Cuốn này tôi đã đọc đi đọc lại với niềm vui. Tôi coi nó như bản tường thuật sự thật, và tìm thấy trong đó một mạch thú vị sâu hơn những gì tôi thấy trong truyện cổ tích: vì về các tiên linh, sau khi tìm kiếm vô ích giữa lá mao địa hoàng và chuông hoa, dưới nấm, và bên dưới dây thường xuân phủ các hốc tường cũ, cuối cùng tôi đã chấp nhận sự thật buồn rằng họ đã rời nước Anh để sang một xứ man rợ nào đó, nơi rừng rậm hơn và dày hơn, dân cư thưa thớt hơn; trong khi Lilliput và Brobdingnag, theo niềm tin của tôi, là những phần rắn chắc của bề mặt trái đất, nên tôi không nghi ngờ rằng một ngày nào đó, bằng một chuyến đi biển dài, tôi có thể tận mắt thấy những cánh đồng nhỏ, nhà cửa và cây cối, những con người bé tí, những con bò, cừu và chim tí hon của vương quốc thứ nhất; và những cánh đồng ngô cao như rừng, những con chó ngao khổng lồ, những con mèo quái dị, những người đàn ông và đàn bà cao như tháp của vương quốc thứ hai. Thế nhưng khi cuốn sách được yêu quý này được đặt vào tay tôi—khi tôi lật các trang và tìm trong những bức tranh kỳ diệu của nó sự quyến rũ mà cho đến nay tôi chưa từng không tìm thấy—mọi thứ đều trở nên quỷ dị và ảm đạm: những người khổng lồ thành yêu tinh gầy guộc, những người lùn thành tiểu quỷ độc ác và đáng sợ, và Gulliver là một kẻ lang thang vô cùng cô độc trong những vùng đất đầy kinh hoàng và nguy hiểm. Tôi khép cuốn sách lại, không dám đọc tiếp nữa, và đặt nó lên bàn, cạnh cái bánh chưa đụng đến.

Bessie had now finished dusting and tidying the room, and having washed her hands, she opened a certain little drawer, full of splendid shreds of silk and satin, and began making a new bonnet for Georgiana’s doll. Meantime she sang: her song was—

Lúc này Bessie đã lau dọn và sắp xếp xong căn phòng, rửa tay xong, bà mở một ngăn kéo nhỏ đầy những mảnh lụa và sa tanh lộng lẫy, và bắt đầu may một chiếc mũ mới cho con búp bê của Georgiana. Trong lúc làm việc, bà hát: bài hát của bà là—

“In the days when we went gipsying, A long time ago.”

“Những ngày ta còn lang thang theo đoàn du mục, Từ lâu lắm rồi.”

I had often heard the song before, and always with lively delight; for Bessie had a sweet voice,—at least, I thought so. But now, though her voice was still sweet, I found in its melody an indescribable sadness. Sometimes, preoccupied with her work, she sang the refrain very low, very lingeringly; “A long time ago” came out like the saddest cadence of a funeral hymn. She passed into another ballad, this time a really doleful one.

Tôi đã nghe bài hát ấy nhiều lần trước đây, và lúc nào cũng vô cùng thích thú; vì Bessie có giọng hát ngọt ngào,—ít nhất tôi nghĩ vậy. Nhưng giờ đây, dù giọng bà vẫn ngọt, tôi thấy trong giai điệu của nó một nỗi buồn không tả xiết. Đôi khi, vì bận việc, bà hát khúc điệp thật khẽ, thật kéo dài; “Từ lâu lắm rồi” vang lên như nhịp buồn nhất của một bài thánh ca tang lễ. Bà chuyển sang một bản ballad khác, lần này thật sự ai oán.

“My feet they are sore, and my limbs they are weary; Long is the way, and the mountains are wild; Soon will the twilight close moonless and dreary Over the path of the poor orphan child. Why did they send me so far and so lonely, Up where the moors spread and grey rocks are piled? Men are hard-hearted, and kind angels only Watch o’er the steps of a poor orphan child. Yet distant and soft the night breeze is blowing, Clouds there are none, and clear stars beam mild, God, in His mercy, protection is showing, Comfort and hope to the poor orphan child. Ev’n should I fall o’er the broken bridge passing, Or stray in the marshes, by false lights beguiled, Still will my Father, with promise and blessing, Take to His bosom the poor orphan child. There is a thought that for strength should avail me, Though both of shelter and kindred despoiled; Heaven is a home, and a rest will not fail me; God is a friend to the poor orphan child.”

“Chân con đau, và tay chân con mỏi rã; Đường còn dài, núi non thì hoang dã; Chẳng bao lâu hoàng hôn sẽ khép lại không trăng, ảm đạm, Trên lối đi của đứa trẻ mồ côi tội nghiệp. Sao họ lại đưa con đi xa và cô quạnh thế, Lên tận nơi đồng hoang trải dài và đá xám chất chồng? Người đời lòng cứng như đá, chỉ có thiên thần hiền Mới canh từng bước của đứa trẻ mồ côi nghèo. Thế nhưng gió đêm xa xôi và dịu dàng đang thổi, Không một đám mây nào, sao sáng hiền hòa rạng rỡ; Chúa, trong lòng nhân từ, đang che chở cho ta, An ủi và hy vọng cho đứa trẻ mồ côi nghèo. Dẫu con có ngã qua chiếc cầu gãy khi băng qua, Hay lạc vào đầm lầy, bị ánh sáng giả dối dẫn lối, Cha con vẫn sẽ, với lời hứa và phước lành, Đón đứa trẻ mồ côi nghèo vào lòng Người. Có một ý nghĩ sẽ tiếp thêm sức cho con, Dẫu bị tước mất nơi trú ngụ và họ hàng; Thiên đàng là một mái nhà, và sự nghỉ ngơi không bao giờ thiếu, Chúa là người bạn của đứa trẻ mồ côi nghèo.”

“Come, Miss Jane, don’t cry,” said Bessie as she finished. She might as well have said to the fire, “don’t burn!” but how could she divine the morbid suffering to which I was a prey? In the course of the morning Mr. Lloyd came again.

“Thôi nào, cô Jane, đừng khóc,” Bessie nói khi hát xong. Bà cũng có thể nói với ngọn lửa “đừng cháy!” nhưng làm sao bà đoán được nỗi đau bệnh hoạn mà tôi đang phải gánh chịu? Trong buổi sáng, ông Lloyd lại đến.

“What, already up!” said he, as he entered the nursery. “Well, nurse, how is she?”

“Chà, đã dậy rồi cơ à!” ông nói khi bước vào phòng trẻ. “Nào, bà vú, con bé thế nào rồi?”

Bessie answered that I was doing very well.

Bessie đáp rằng tôi đang khá lên.

“Then she ought to look more cheerful. Come here, Miss Jane: your name is Jane, is it not?”

“Vậy thì nó phải trông vui vẻ hơn chứ. Lại đây nào, cô Jane: tên cô là Jane, phải không?”

“Yes, sir, Jane Eyre.”

“Dạ phải, thưa ông, Jane Eyre.”

“Well, you have been crying, Miss Jane Eyre; can you tell me what about? Have you any pain?”

“Thế đấy, cô Jane Eyre, cô vừa khóc; cô có thể cho tôi biết vì sao không? Cô có đau ở đâu không?”

“No, sir.”

“Không, thưa ông.”

“Oh! I daresay she is crying because she could not go out with Missis in the carriage,” interposed Bessie.

“Ồ! Tôi cho là nó khóc vì không được đi xe ngựa cùng bà chủ,” Bessie xen vào.

“Surely not! why, she is too old for such pettishness.”

“Chắc không đâu! Nó già quá rồi cho cái kiểu hờn dỗi ấy.”

I thought so too; and my self-esteem being wounded by the false charge, I answered promptly, “I never cried for such a thing in my life: I hate going out in the carriage. I cry because I am miserable.”

Tôi cũng nghĩ vậy; và lòng tự trọng bị tổn thương vì lời buộc tội sai, tôi đáp ngay: “Con chưa bao giờ khóc vì chuyện ấy trong đời: con ghét đi xe ngựa. Con khóc vì con khổ sở.”

“Oh fie, Miss!” said Bessie.

“Ồ, thôi nào, cô Eyre!” Bessie nói.

The good apothecary appeared a little puzzled. I was standing before him; he fixed his eyes on me very steadily: his eyes were small and grey; not very bright, but I dare say I should think them shrewd now: he had a hard-featured yet good-natured looking face. Having considered me at leisure, he said—

Vị dược sĩ tốt bụng có vẻ hơi bối rối. Tôi đang đứng trước mặt ông; ông nhìn tôi chăm chú: đôi mắt ông nhỏ và xám; không sáng lắm, nhưng bây giờ tôi nghĩ có lẽ tôi sẽ thấy chúng sắc sảo: ông có gương mặt rắn rỏi nhưng trông hiền hậu. Sau khi thong thả xem xét tôi, ông nói—

“What made you ill yesterday?”

“Hôm qua cái gì làm cô ốm?”

“She had a fall,” said Bessie, again putting in her word.

“Cô ấy bị ngã,” Bessie lại xen vào.

“Fall! why, that is like a baby again! Can’t she manage to walk at her age? She must be eight or nine years old.”

“Ngã à! Thế thì lại như một đứa bé nữa rồi! Đến tuổi này mà còn không đi nổi sao? Chắc nó phải tám hay chín tuổi rồi.”

“I was knocked down,” was the blunt explanation, jerked out of me by another pang of mortified pride; “but that did not make me ill,” I added; while Mr. Lloyd helped himself to a pinch of snuff.

“Con bị đánh ngã,” là lời giải thích cộc lốc, buột ra khỏi miệng tôi trong một cơn đau khác của lòng tự ái bị tổn thương; “nhưng chuyện đó không làm con bệnh,” tôi nói thêm; trong khi ông Lloyd lấy một chút thuốc hít.

As he was returning the box to his waistcoat pocket, a loud bell rang for the servants’ dinner; he knew what it was. “That’s for you, nurse,” said he; “you can go down; I’ll give Miss Jane a lecture till you come back.”

Khi ông đang cất hộp thuốc vào túi áo gilê, một tiếng chuông lớn vang lên báo bữa tối của bọn người hầu; ông biết đó là gì. “Chuông của bà đấy,” ông nói; “bà có thể xuống đi; tôi sẽ giảng cho cô Jane một bài cho đến khi bà quay lại.”

Bessie would rather have stayed, but she was obliged to go, because punctuality at meals was rigidly enforced at Gateshead Hall.

Bessie thà ở lại, nhưng bà buộc phải đi, vì ở Gateshead Hall, việc đúng giờ ăn uống được thi hành một cách nghiêm ngặt.

“The fall did not make you ill; what did, then?” pursued Mr. Lloyd when Bessie was gone.

“Cú ngã không làm cô bệnh; vậy thì cái gì làm?” ông Lloyd tiếp tục khi Bessie đã đi khuất.

“I was shut up in a room where there is a ghost till after dark.”

“Con bị nhốt trong một căn phòng có ma, cho đến khi trời tối.”

I saw Mr. Lloyd smile and frown at the same time.

Tôi thấy ông Lloyd vừa mỉm cười vừa cau mày.

“Ghost! What, you are a baby after all! You are afraid of ghosts?”

“Ma! Thế ra cô vẫn chỉ là con nít thôi! Cô sợ ma à?”

“Of Mr. Reed’s ghost I am: he died in that room, and was laid out there. Neither Bessie nor any one else will go into it at night, if they can help it; and it was cruel to shut me up alone without a candle,—so cruel that I think I shall never forget it.”

“Con sợ ma ông Reed: ông chết trong phòng ấy, và được khâm liệm ở đó. Bessie cũng như bất kỳ ai, nếu có thể tránh được thì không đi vào đó ban đêm; và thật tàn nhẫn khi nhốt con một mình, không có nến,—tàn nhẫn đến mức con nghĩ con sẽ không bao giờ quên được.”

“Nonsense! And is it that makes you so miserable? Are you afraid now in daylight?”

“Vớ vẩn! Có phải vì chuyện đó mà cô khổ sở đến thế không? Bây giờ giữa ban ngày cô có sợ không?”

“No: but night will come again before long: and besides,—I am unhappy,—very unhappy, for other things.”

“Không: nhưng đêm sẽ lại đến ngay thôi: và hơn nữa,—con không vui,—con rất không vui, vì những chuyện khác.”

“What other things? Can you tell me some of them?”

“Chuyện gì khác? Cô kể cho tôi vài chuyện được không?”

How much I wished to reply fully to this question! How difficult it was to frame any answer! Children can feel, but they cannot analyse their feelings; and if the analysis is partially effected in thought, they know not how to express the result of the process in words. Fearful, however, of losing this first and only opportunity of relieving my grief by imparting it, I, after a disturbed pause, contrived to frame a meagre, though, as far as it went, true response.

Tôi ước biết bao được trả lời đầy đủ câu hỏi này! Thật khó biết bao để tìm ra một câu đáp! Trẻ con có thể cảm thấy, nhưng chúng không thể phân tích cảm xúc của mình; và nếu việc phân tích có được phần nào trong suy nghĩ, chúng cũng không biết diễn đạt kết quả của quá trình ấy bằng lời. Tuy nhiên, sợ đánh mất cơ hội đầu tiên và duy nhất để giải tỏa nỗi đau bằng cách nói ra, sau một khoảng im lặng bối rối, tôi cố nặn ra một câu trả lời ít ỏi, nhưng, trong phạm vi của nó, là sự thật.

“For one thing, I have no father or mother, brothers or sisters.”

“Một điều là con không có cha mẹ, không có anh chị em.”

“You have a kind aunt and cousins.”

“Cô có một người dì tốt bụng và các anh chị em họ.”

Again I paused; then bunglingly enounced—

Tôi lại ngập ngừng; rồi vụng về nói ra—

“But John Reed knocked me down, and my aunt shut me up in the red-room.”

“Nhưng John Reed đã đẩy con ngã, và dì con nhốt con trong Phòng Đỏ.”

Mr. Lloyd a second time produced his snuff-box.

Ông Lloyd lại lấy hộp thuốc hít ra lần thứ hai.

“Don’t you think Gateshead Hall a very beautiful house?” asked he. “Are you not very thankful to have such a fine place to live at?”

“Cô không nghĩ Gateshead Hall là một ngôi nhà rất đẹp sao?” ông hỏi. “Cô không biết ơn vì có một chỗ ở tuyệt vời như thế sao?”

“It is not my house, sir; and Abbot says I have less right to be here than a servant.”

“Không phải nhà của con, thưa ông; và cô Abbot nói con có ít quyền ở đây hơn một người hầu.”

“Pooh! you can’t be silly enough to wish to leave such a splendid place?”

“Chà! Cô không ngốc đến mức muốn rời khỏi một nơi tuyệt vời như thế chứ?”

“If I had anywhere else to go, I should be glad to leave it; but I can never get away from Gateshead till I am a woman.”

“Nếu con có chỗ nào khác để đi, con sẽ mừng được rời khỏi đây; nhưng con không thể đi khỏi Gateshead cho đến khi con lớn.”

“Perhaps you may—who knows? Have you any relations besides Mrs. Reed?”

“Có thể cô sẽ được—ai mà biết được? Ngoài bà Reed, cô còn có họ hàng nào khác không?”

“I think not, sir.”

“Con nghĩ là không ạ, thưa ông.”

“None belonging to your father?”

“Không có ai bên nhà cha cô?”

“I don’t know: I asked Aunt Reed once, and she said possibly I might have some poor, low relations called Eyre, but she knew nothing about them.”

“Con không biết: có lần con hỏi bà Reed, và bà nói có lẽ con có vài người họ hàng nghèo hèn tên là Eyre, nhưng bà không biết gì về họ.”

“If you had such, would you like to go to them?”

“Nếu cô có họ hàng như vậy, cô có muốn đến với họ không?”

I reflected. Poverty looks grim to grown people; still more so to children: they have not much idea of industrious, working, respectable poverty; they think of the word only as connected with ragged clothes, scanty food, fireless grates, rude manners, and debasing vices: poverty for me was synonymous with degradation.

Tôi suy nghĩ. Đối với người lớn, nghèo khổ trông thật ảm đạm; đối với trẻ con còn hơn thế nữa: chúng không có nhiều hình dung về cái nghèo cần cù, lao động, đáng kính; chúng chỉ nghĩ đến từ đó gắn với quần áo rách rưới, thức ăn ít ỏi, lò sưởi không lửa, cách cư xử thô lỗ và những thói hư tật xấu làm suy đồi: đối với tôi, nghèo khổ đồng nghĩa với suy đồi.

“No; I should not like to belong to poor people,” was my reply.

“Không; con không muốn thuộc về những người nghèo,” tôi đáp.

“Not even if they were kind to you?”

“Kể cả khi họ tử tế với cô?”

I shook my head: I could not see how poor people had the means of being kind; and then to learn to speak like them, to adopt their manners, to be uneducated, to grow up like one of the poor women I saw sometimes nursing their children or washing their clothes at the cottage doors of the village of Gateshead: no, I was not heroic enough to purchase liberty at the price of caste.

Tôi lắc đầu: tôi không thể thấy người nghèo lấy đâu ra khả năng để tử tế; rồi phải học nói như họ, bắt chước cách cư xử của họ, không được giáo dục, lớn lên giống những người đàn bà nghèo mà đôi khi tôi thấy đang cho con bú hoặc giặt quần áo ở cửa các túp lều trong làng Gateshead: không, tôi không đủ anh hùng để đánh đổi tự do bằng cái giá của đẳng cấp.

“But are your relatives so very poor? Are they working people?”

“Nhưng họ hàng của cô có nghèo lắm không? Họ có phải là người lao động không?”

“I cannot tell; Aunt Reed says if I have any, they must be a beggarly set: I should not like to go a begging.”

“Con không biết; bà Reed nói nếu con có họ hàng thì chắc chắn họ là một bọn ăn mày: con không muốn đi ăn xin.”

“Would you like to go to school?”

“Cô có muốn đi học không?”

Again I reflected: I scarcely knew what school was: Bessie sometimes spoke of it as a place where young ladies sat in the stocks, wore backboards, and were expected to be exceedingly genteel and precise: John Reed hated his school, and abused his master; but John Reed’s tastes were no rule for mine, and if Bessie’s accounts of school-discipline (gathered from the young ladies of a family where she had lived before coming to Gateshead) were somewhat appalling, her details of certain accomplishments attained by these same young ladies were, I thought, equally attractive. She boasted of beautiful paintings of landscapes and flowers by them executed; of songs they could sing and pieces they could play, of purses they could net, of French books they could translate; till my spirit was moved to emulation as I listened. Besides, school would be a complete change: it implied a long journey, an entire separation from Gateshead, an entrance into a new life.

Tôi lại suy nghĩ: tôi hầu như không biết trường học là gì: Bessie đôi khi nói về nó như một nơi các cô gái ngồi trong cùm, mặc áo nẹp lưng, và được mong đợi phải hết sức thanh lịch và chính xác: John Reed ghét trường của nó, và chửi thầy giáo; nhưng sở thích của John Reed không phải là chuẩn mực cho tôi, và nếu những kể chuyện của Bessie về kỷ luật trường học (thu thập từ các cô gái của một gia đình mà bà từng làm việc trước khi về Gateshead) nghe khá ghê rợn, thì những chi tiết bà kể về các tài năng mà chính các cô gái ấy đạt được, theo tôi, cũng hấp dẫn không kém. Bà khoe về những bức tranh phong cảnh và hoa tuyệt đẹp do họ vẽ; về những bài hát họ hát được, những bản nhạc họ chơi được, những chiếc ví họ đan được, những cuốn sách tiếng Pháp họ dịch được; đến nỗi trong khi nghe, tinh thần tôi bị khơi dậy ý muốn thi đua. Hơn nữa, đi học sẽ là một sự thay đổi hoàn toàn: nó có nghĩa là một chuyến đi dài, một sự tách biệt hẳn khỏi Gateshead, một lối vào đời sống mới.

“I should indeed like to go to school,” was the audible conclusion of my musings.

“Con thật sự muốn đi học,” là kết luận bằng lời của những suy nghĩ của tôi.

“Well, well! who knows what may happen?” said Mr. Lloyd, as he got up. “The child ought to have change of air and scene,” he added, speaking to himself; “nerves not in a good state.”

“Được, được! Ai mà biết điều gì sẽ xảy ra?” ông Lloyd vừa nói vừa đứng dậy. “Đứa bé nên được thay đổi không khí và cảnh vật,” ông nói thêm, như tự nhủ; “thần kinh không được khỏe.”

Bessie now returned; at the same moment the carriage was heard rolling up the gravel-walk.

Bessie quay lại; cùng lúc ấy người ta nghe tiếng xe ngựa lăn bánh trên lối sỏi.

“Is that your mistress, nurse?” asked Mr. Lloyd. “I should like to speak to her before I go.”

“Có phải là bà chủ của cô không, bà vú?” ông Lloyd hỏi. “Tôi muốn nói chuyện với bà trước khi đi.”

Bessie invited him to walk into the breakfast-room, and led the way out. In the interview which followed between him and Mrs. Reed, I presume, from after-occurrences, that the apothecary ventured to recommend my being sent to school; and the recommendation was no doubt readily enough adopted; for as Abbot said, in discussing the subject with Bessie when both sat sewing in the nursery one night, after I was in bed, and, as they thought, asleep, “Missis was, she dared say, glad enough to get rid of such a tiresome, ill-conditioned child, who always looked as if she were watching everybody, and scheming plots underhand.” Abbot, I think, gave me credit for being a sort of infantine Guy Fawkes.

Bessie mời ông vào phòng ăn sáng, và dẫn đường. Trong cuộc trò chuyện diễn ra sau đó giữa ông và bà Reed, tôi đoán, qua những việc xảy ra về sau, rằng vị dược sĩ đã mạnh dạn khuyên nên gửi tôi đi học; và lời khuyên ấy chắc chắn được chấp nhận khá dễ dàng; vì như cô Abbot đã nói khi bàn chuyện với Bessie, một đêm nọ hai người ngồi khâu trong phòng trẻ sau khi tôi đã đi ngủ, và họ tưởng tôi đã ngủ say: “Bà chủ, cô ấy nghĩ, chắc chắn rất vui khi thoát được một đứa trẻ phiền phức, xấu tính như thế, lúc nào cũng trông như đang theo dõi mọi người, và âm mưu những trò lén lút.” Tôi nghĩ Abbot đã đánh giá tôi như một kiểu Guy Fawkes con nít.

On that same occasion I learned, for the first time, from Miss Abbot’s communications to Bessie, that my father had been a poor clergyman; that my mother had married him against the wishes of her friends, who considered the match beneath her; that my grandfather Reed was so irritated at her disobedience, he cut her off without a shilling; that after my mother and father had been married a year, the latter caught the typhus fever while visiting among the poor of a large manufacturing town where his curacy was situated, and where that disease was then prevalent: that my mother took the infection from him, and both died within a month of each other.

Chính trong dịp đó, lần đầu tiên tôi biết, qua những lời kể của cô Abbot với Bessie, rằng cha tôi là một mục sư nghèo; rằng mẹ tôi đã lấy ông trái với ý muốn của bạn bè bà, những người coi cuộc hôn nhân này là hạ thấp bà; rằng ông ngoại tôi, ông Reed, tức giận vì sự bất tuân của bà, đã cắt bà khỏi gia đình mà không để lại một đồng xu; rằng sau khi cha mẹ tôi cưới nhau được một năm, người cha mắc bệnh sốt phát ban khi đi thăm những người nghèo ở một thị trấn công nghiệp lớn, nơi có nhà thờ ông phụ trách, và nơi căn bệnh ấy đang hoành hành; rằng mẹ tôi lây bệnh từ ông, và cả hai mất cách nhau chưa đầy một tháng.

Bessie, when she heard this narrative, sighed and said, “Poor Miss Jane is to be pitied, too, Abbot.”

Bessie nghe câu chuyện ấy thì thở dài và nói, “Cô Jane tội nghiệp cũng đáng thương, Abbot ạ.”

“Yes,” responded Abbot; “if she were a nice, pretty child, one might compassionate her forlornness; but one really cannot care for such a little toad as that.”

“Phải,” Abbot đáp; “nếu cô ấy là một đứa trẻ dễ thương, xinh xắn, người ta có thể thương cảm cho cảnh cô đơn của nó; nhưng thật tình không ai có thể thương một con cóc nhỏ như thế.”

“Not a great deal, to be sure,” agreed Bessie: “at any rate, a beauty like Miss Georgiana would be more moving in the same condition.”

“Chắc chắn là không nhiều,” Bessie đồng ý: “dù sao, một mỹ nhân như cô Georgiana trong hoàn cảnh ấy sẽ khiến người ta xúc động hơn.”

“Yes, I doat on Miss Georgiana!” cried the fervent Abbot. “Little darling!—with her long curls and her blue eyes, and such a sweet colour as she has; just as if she were painted!—Bessie, I could fancy a Welsh rabbit for supper.”

“Phải, tôi mê cô Georgiana lắm!” Abbot kêu lên nhiệt thành. “Cưng quá đi!—với những lọn tóc dài và đôi mắt xanh, và nước da hồng tươi như thế; cứ như được vẽ vậy!—Bessie, tôi muốn ăn một miếng bánh mì phô mai nướng vào bữa tối.”

“So could I—with a roast onion. Come, we’ll go down.” They went.

“Tôi cũng thế—có thêm hành nướng nữa. Thôi, ta xuống đi.” Họ đi xuống.

CHAPTER IV

CHƯƠNG IV

From my discourse with Mr. Lloyd, and from the above reported conference between Bessie and Abbot, I gathered enough of hope to suffice as a motive for wishing to get well: a change seemed near,—I desired and waited it in silence. It tarried, however: days and weeks passed: I had regained my normal state of health, but no new allusion was made to the subject over which I brooded. Mrs. Reed surveyed me at times with a severe eye, but seldom addressed me: since my illness, she had drawn a more marked line of separation than ever between me and her own children; appointing me a small closet to sleep in by myself, condemning me to take my meals alone, and pass all my time in the nursery, while my cousins were constantly in the drawing-room. Not a hint, however, did she drop about sending me to school: still I felt an instinctive certainty that she would not long endure me under the same roof with her; for her glance, now more than ever, when turned on me, expressed an insuperable and rooted aversion.

Từ cuộc trò chuyện của tôi với ông Lloyd, và từ cuộc bàn bạc giữa Bessie và Abbot đã được kể ở trên, tôi thu được đủ hy vọng để làm động cơ mong muốn khỏe lại: một sự thay đổi dường như đã gần kề,—tôi mong đợi và chờ đợi nó trong im lặng. Thế nhưng nó chậm đến: ngày rồi tuần trôi qua: tôi đã lấy lại sức khỏe bình thường, nhưng không có lời nhắc nào mới về điều tôi đang ngẫm nghĩ. Bà Reed thỉnh thoảng nhìn tôi bằng ánh mắt nghiêm khắc, nhưng hiếm khi nói với tôi: từ sau cơn bệnh, bà đã vạch ra một ranh giới phân cách giữa tôi và các con bà rõ rệt hơn bao giờ hết; cho tôi một căn buồng nhỏ để ngủ một mình, bắt tôi ăn một mình, và trải qua toàn bộ thời gian trong phòng trẻ, trong khi các anh chị em họ của tôi thường xuyên ở phòng khách. Thế nhưng bà không hề gợi ý gì về việc gửi tôi đi học: tôi vẫn có một linh cảm bản năng rằng bà sẽ không chịu đựng tôi lâu dưới cùng một mái nhà với bà; vì ánh mắt bà, lúc này hơn bao giờ hết, khi hướng về tôi, thể hiện một sự ghê ghét không gì lay chuyển nổi và đã ăn sâu.

Eliza and Georgiana, evidently acting according to orders, spoke to me as little as possible: John thrust his tongue in his cheek whenever he saw me, and once attempted chastisement; but as I instantly turned against him, roused by the same sentiment of deep ire and desperate revolt which had stirred my corruption before, he thought it better to desist, and ran from me uttering execrations, and vowing I had burst his nose. I had indeed levelled at that prominent feature as hard a blow as my knuckles could inflict; and when I saw that either that or my look daunted him, I had the greatest inclination to follow up my advantage to purpose; but he was already with his mama. I heard him in a blubbering tone commence the tale of how “that nasty Jane Eyre” had flown at him like a mad cat: he was stopped rather harshly—

Eliza và Georgiana, rõ ràng làm theo lệnh, nói với tôi càng ít càng tốt: John thì mỗi lần thấy tôi lại trề môi, và có lần định trừng phạt tôi; nhưng vì tôi lập tức phản kháng lại nó, bị kích động bởi cùng cảm giác phẫn nộ sâu xa và nổi loạn tuyệt vọng đã khuấy động cái ác trong tôi trước đây, nó nghĩ tốt hơn là thôi, và chạy đi, vừa chửi rủa vừa thề rằng tôi đã làm gãy mũi nó. Quả thật tôi đã giáng vào cái mũi nổi bật ấy một cú mạnh nhất mà nắm tay tôi có thể đánh; và khi thấy rằng hoặc cú đánh đó hoặc ánh mắt tôi đã làm nó khiếp sợ, tôi vô cùng muốn tận dụng lợi thế để đánh tiếp; nhưng nó đã chạy đến chỗ mẹ nó rồi. Tôi nghe nó, với giọng nức nở, bắt đầu kể chuyện “con Jane Eyre đáng ghét” đã lao vào nó như một con mèo điên: nó bị ngăn lại khá gay gắt—

“Don’t talk to me about her, John: I told you not to go near her; she is not worthy of notice; I do not choose that either you or your sisters should associate with her.”

“Đừng nói với tôi về nó, John: tôi đã bảo con đừng lại gần nó; nó không đáng để ý tới; tôi không muốn con hay các chị con giao du với nó.”

Here, leaning over the banister, I cried out suddenly, and without at all deliberating on my words—

Lúc này, tôi nghiêng người qua lan can cầu thang và bỗng kêu lên, không hề cân nhắc lời nói của mình—

“They are not fit to associate with me.”

“Họ không xứng đáng để giao du với con.”

Mrs. Reed was rather a stout woman; but, on hearing this strange and audacious declaration, she ran nimbly up the stair, swept me like a whirlwind into the nursery, and crushing me down on the edge of my crib, dared me in an emphatic voice to rise from that place, or utter one syllable during the remainder of the day.

Bà Reed là một người đàn bà khá đẫy đà; nhưng khi nghe lời tuyên bố kỳ lạ và táo bạo này, bà chạy nhanh lên cầu thang, quét tôi như cơn lốc vào phòng trẻ, và ấn tôi xuống mép giường nhỏ, dùng giọng dứt khoát ra lệnh rằng tôi không được đứng dậy khỏi chỗ đó, hay thốt ra một tiếng nào cho đến hết ngày.

“What would Uncle Reed say to you, if he were alive?” was my scarcely voluntary demand. I say scarcely voluntary, for it seemed as if my tongue pronounced words without my will consenting to their utterance: something spoke out of me over which I had no control.

“Cậu Reed sẽ nói gì với con, nếu ông còn sống?” là câu tôi hỏi, gần như không kìm được. Tôi nói gần như không kìm được, vì dường như miệng tôi thốt ra lời mà ý chí không đồng ý: có điều gì đó nói ra từ trong tôi mà tôi không thể kiểm soát.

“What?” said Mrs. Reed under her breath: her usually cold composed grey eye became troubled with a look like fear; she took her hand from my arm, and gazed at me as if she really did not know whether I were child or fiend. I was now in for it.

“Gì cơ?” bà Reed thì thầm; đôi mắt xám lạnh lùng và điềm tĩnh thường ngày của bà bỗng trở nên bối rối, mang vẻ như sợ hãi; bà rời tay khỏi cánh tay tôi, và nhìn tôi như thể thật sự không biết tôi là một đứa trẻ hay một con quỷ. Lúc này tôi đã liều rồi.

“My Uncle Reed is in heaven, and can see all you do and think; and so can papa and mama: they know how you shut me up all day long, and how you wish me dead.”

“Cậu Reed của con đang ở trên thiên đường, và có thể thấy mọi điều bà làm và nghĩ; cha và mẹ con cũng vậy: họ biết bà đã nhốt con suốt cả ngày như thế nào, và bà mong con chết ra sao.”

Mrs. Reed soon rallied her spirits: she shook me most soundly, she boxed both my ears, and then left me without a word. Bessie supplied the hiatus by a homily of an hour’s length, in which she proved beyond a doubt that I was the most wicked and abandoned child ever reared under a roof. I half believed her; for I felt indeed only bad feelings surging in my breast.

Bà Reed sớm lấy lại tinh thần: bà lắc tôi thật mạnh, tát cả hai tai tôi, rồi bỏ đi mà không nói một lời. Bessie lấp chỗ trống bằng một bài giảng dài cả tiếng đồng hồ, trong đó bà chứng minh không chút nghi ngờ rằng tôi là đứa trẻ hư hỏng và chai lì nhất từng được nuôi dưới mái nhà này. Tôi gần như tin bà; vì quả thật tôi chỉ cảm thấy những cảm xúc xấu đang dâng trào trong lồng ngực.

November, December, and half of January passed away. Christmas and the New Year had been celebrated at Gateshead with the usual festive cheer; presents had been interchanged, dinners and evening parties given. From every enjoyment I was, of course, excluded: my share of the gaiety consisted in witnessing the daily apparelling of Eliza and Georgiana, and seeing them descend to the drawing-room, dressed out in thin muslin frocks and scarlet sashes, with hair elaborately ringletted; and afterwards, in listening to the sound of the piano or the harp played below, to the passing to and fro of the butler and footman, to the jingling of glass and china as refreshments were handed, to the broken hum of conversation as the drawing-room door opened and closed. When tired of this occupation, I would retire from the stairhead to the solitary and silent nursery: there, though somewhat sad, I was not miserable. To speak truth, I had not the least wish to go into company, for in company I was very rarely noticed; and if Bessie had but been kind and companionable, I should have deemed it a treat to spend the evenings quietly with her, instead of passing them under the formidable eye of Mrs. Reed, in a room full of ladies and gentlemen. But Bessie, as soon as she had dressed her young ladies, used to take herself off to the lively regions of the kitchen and housekeeper’s room, generally bearing the candle along with her. I then sat with my doll on my knee till the fire got low, glancing round occasionally to make sure that nothing worse than myself haunted the shadowy room; and when the embers sank to a dull red, I undressed hastily, tugging at knots and strings as I best might, and sought shelter from cold and darkness in my crib. To this crib I always took my doll; human beings must love something, and, in the dearth of worthier objects of affection, I contrived to find a pleasure in loving and cherishing a faded graven image, shabby as a miniature scarecrow. It puzzles me now to remember with what absurd sincerity I doated on this little toy, half fancying it alive and capable of sensation. I could not sleep unless it was folded in my night-gown; and when it lay there safe and warm, I was comparatively happy, believing it to be happy likewise.

Tháng Mười Một, tháng Mười Hai và nửa tháng Giêng trôi qua. Giáng sinh và năm mới đã được tổ chức ở Gateshead với không khí lễ hội thông thường; quà được trao đổi, tiệc tùng và dạ hội được mở. Tất nhiên tôi bị loại khỏi mọi niềm vui: phần vui của tôi chỉ là chứng kiến cảnh Eliza và Georgiana được trang điểm mỗi ngày, và thấy các cô xuống phòng khách, mặc áo dài mỏng bằng vải mút-xơ-lin và thắt dải lụa đỏ tươi, tóc uốn xoăn cầu kỳ; rồi sau đó, lắng nghe tiếng đàn piano hay đàn hạc chơi dưới nhà, tiếng quản gia và người hầu đi lại, tiếng ly chén leng keng khi đồ giải khát được bưng ra, và tiếng rì rầm rời rạc của cuộc trò chuyện mỗi khi cửa phòng khách mở ra rồi khép lại. Khi mệt với thú vui ấy, tôi rời đầu cầu thang trở về phòng trẻ cô quạnh và im ắng: ở đó, dù hơi buồn, tôi không khổ sở. Nói thật, tôi chẳng hề muốn đi vào chốn đông người, vì ở đó tôi hiếm khi được để ý; và nếu Bessie tử tế và thân thiện, tôi đã coi việc ở bên bà yên tĩnh vào buổi tối là một niềm vui, thay vì phải trải qua những buổi tối dưới cái nhìn đáng sợ của bà Reed, trong một căn phòng đầy quý bà và quý ông. Nhưng Bessie, sau khi mặc đồ cho các tiểu thư của bà, thường tự đi về phía khu bếp và phòng quản gia rộn ràng, và thường mang theo cây nến. Khi đó tôi ngồi với con búp bê trên đầu gối cho đến khi lửa lụi xuống, thỉnh thoảng nhìn quanh để chắc rằng không có gì tệ hơn chính tôi đang ám ảnh căn phòng u tối; và khi than hồng chỉ còn đỏ ỉu, tôi vội cởi đồ, vật lộn với những nút và dây buộc bằng mọi cách có thể, rồi tìm nơi trú ẩn khỏi cái lạnh và bóng tối trong chiếc giường nhỏ. Tôi luôn mang con búp bê lên giường; con người phải yêu thương một cái gì đó, và trong lúc thiếu những đối tượng xứng đáng hơn để yêu mến, tôi xoay xở tìm được niềm vui khi yêu quý và nâng niu một hình chạm cũ kỹ, sờn rách như con bù nhìn thu nhỏ. Giờ đây tôi lấy làm khó hiểu khi nhớ mình đã yêu món đồ chơi nhỏ ấy với sự chân thành lố bịch đến thế, gần như tin rằng nó còn sống và có cảm giác. Tôi không thể ngủ nếu nó không được gấp trong áo ngủ của tôi; và khi nó nằm đó an toàn và ấm áp, tôi tương đối hạnh phúc, tin rằng nó cũng hạnh phúc.

Long did the hours seem while I waited the departure of the company, and listened for the sound of Bessie’s step on the stairs: sometimes she would come up in the interval to seek her thimble or her scissors, or perhaps to bring me something by way of supper—a bun or a cheese-cake—then she would sit on the bed while I ate it, and when I had finished, she would tuck the clothes round me, and twice she kissed me, and said, “Good night, Miss Jane.” When thus gentle, Bessie seemed to me the best, prettiest, kindest being in the world; and I wished most intensely that she would always be so pleasant and amiable, and never push me about, or scold, or task me unreasonably, as she was too often wont to do. Bessie Lee must, I think, have been a girl of good natural capacity, for she was smart in all she did, and had a remarkable knack of narrative; so, at least, I judge from the impression made on me by her nursery tales. She was pretty too, if my recollections of her face and person are correct. I remember her as a slim young woman, with black hair, dark eyes, very nice features, and good, clear complexion; but she had a capricious and hasty temper, and indifferent ideas of principle or justice: still, such as she was, I preferred her to any one else at Gateshead Hall.

Những giờ chờ đợi khách khứa ra về trôi qua thật dài, và tôi lắng nghe tiếng bước chân của Bessie trên cầu thang: thỉnh thoảng bà lên trong khoảng thời gian ấy để tìm cái đê khâu hay cái kéo, hoặc có lẽ để mang cho tôi thứ gì đó làm bữa tối—một chiếc bánh ngọt hay một chiếc bánh phô mai—rồi bà ngồi trên giường trong lúc tôi ăn, và khi tôi ăn xong, bà kéo chăn đắp quanh tôi, hai lần hôn tôi và nói, “Chúc ngủ ngon, cô Jane.” Khi dịu dàng như vậy, Bessie đối với tôi là người tốt nhất, xinh đẹp nhất, tử tế nhất trên đời; và tôi mong mỏi mãnh liệt rằng bà sẽ luôn dễ chịu và hòa nhã như thế, và không bao giờ xô đẩy tôi, mắng mỏ, hay bắt tôi làm những việc vô lý, như bà thường hay làm quá nhiều. Tôi nghĩ Bessie Lee hẳn là một cô gái có năng lực tự nhiên tốt, vì bà khéo léo trong mọi việc bà làm, và có một tài kể chuyện đáng chú ý; ít nhất tôi đánh giá như vậy từ ấn tượng mà những câu chuyện trong phòng trẻ của bà để lại cho tôi. Bà cũng xinh, nếu ký ức của tôi về gương mặt và dáng người bà là đúng. Tôi nhớ bà như một phụ nữ trẻ mảnh mai, tóc đen, mắt sẫm, nét mặt rất dễ nhìn và nước da trong sáng; nhưng bà có tính khí thất thường và nóng nảy, và có quan niệm hời hợt về nguyên tắc hay công lý: dẫu vậy, với con người bà, tôi vẫn thích bà hơn bất kỳ ai khác ở Gateshead Hall.

It was the fifteenth of January, about nine o’clock in the morning: Bessie was gone down to breakfast; my cousins had not yet been summoned to their mama; Eliza was putting on her bonnet and warm garden-coat to go and feed her poultry, an occupation of which she was fond: and not less so of selling the eggs to the housekeeper and hoarding up the money she thus obtained. She had a turn for traffic, and a marked propensity for saving; shown not only in the vending of eggs and chickens, but also in driving hard bargains with the gardener about flower-roots, seeds, and slips of plants; that functionary having orders from Mrs. Reed to buy of his young lady all the products of her parterre she wished to sell: and Eliza would have sold the hair off her head if she could have made a handsome profit thereby. As to her money, she first secreted it in odd corners, wrapped in a rag or an old curl-paper; but some of these hoards having been discovered by the housemaid, Eliza, fearful of one day losing her valued treasure, consented to intrust it to her mother, at a usurious rate of interest—fifty or sixty per cent.; which interest she exacted every quarter, keeping her accounts in a little book with anxious accuracy.

Đó là ngày mười lăm tháng Giêng, khoảng chín giờ sáng: Bessie đã xuống dùng bữa sáng; anh chị em họ của tôi chưa được gọi lên gặp mẹ; Eliza đang đội mũ và khoác chiếc áo khoác vườn ấm để đi cho gà ăn, một việc cô rất thích: và cũng không kém thích việc bán trứng cho quản gia và cất giữ số tiền thu được. Cô có năng khiếu buôn bán và thiên hướng tiết kiệm rõ rệt, thể hiện không chỉ trong việc bán trứng và gà, mà còn ở chỗ mặc cả cứng rắn với người làm vườn về củ hoa, hạt giống và cành giâm; vì người làm vườn này được bà Reed dặn mua lại từ tiểu thư của mình mọi sản phẩm từ vườn hoa mà cô muốn bán: và Eliza sẽ bán cả tóc trên đầu nếu cô có thể kiếm được một khoản lãi đáng kể. Về tiền của mình, lúc đầu cô giấu nó ở những góc khuất lạ, bọc trong miếng giẻ hay cuộn giấy uốn tóc cũ; nhưng vì một số chỗ giấu đã bị cô hầu phòng phát hiện, Eliza, sợ một ngày nào đó sẽ mất kho báu quý giá của mình, đồng ý giao nó cho mẹ mình giữ, với lãi suất cắt cổ—năm mươi hay sáu mươi phần trăm; số lãi ấy cô đòi mỗi quý, và ghi chép sổ sách trong một cuốn sổ nhỏ với sự chính xác đầy lo âu.

Georgiana sat on a high stool, dressing her hair at the glass, and interweaving her curls with artificial flowers and faded feathers, of which she had found a store in a drawer in the attic. I was making my bed, having received strict orders from Bessie to get it arranged before she returned (for Bessie now frequently employed me as a sort of under-nurserymaid, to tidy the room, dust the chairs, &c.). Having spread the quilt and folded my night-dress, I went to the window-seat to put in order some picture-books and doll’s house furniture scattered there; an abrupt command from Georgiana to let her playthings alone (for the tiny chairs and mirrors, the fairy plates and cups, were her property) stopped my proceedings; and then, for lack of other occupation, I fell to breathing on the frost-flowers with which the window was fretted, and thus clearing a space in the glass through which I might look out on the grounds, where all was still and petrified under the influence of a hard frost.

Georgiana ngồi trên một chiếc ghế cao, chải tóc trước gương và đan những lọn tóc xoăn với hoa giả và lông vũ đã phai màu, mà cô tìm thấy trong một ngăn kéo trên gác mái. Tôi đang dọn giường, vì đã nhận lệnh nghiêm ngặt từ Bessie là phải sắp xếp xong trước khi bà trở lại (vì lúc này Bessie thường xuyên bắt tôi làm một thứ người hầu phòng trẻ phụ việc, để dọn phòng, quét bụi ghế, v.v.). Sau khi trải chăn và xếp áo ngủ, tôi đi đến chỗ ghế cạnh cửa sổ để sắp lại mấy quyển sách tranh và đồ nội thất búp bê vương vãi ở đó; một mệnh lệnh đột ngột từ Georgiana, bảo tôi để yên đồ chơi của cô (vì những chiếc ghế và gương xinh xinh, những chiếc đĩa và chén tiên nữ là của cô), đã chặn lại việc tôi làm; rồi vì không có việc gì khác, tôi bắt đầu thở lên những bông hoa băng bám trên ô cửa sổ, và nhờ đó làm sạch một khoảng kính để có thể nhìn ra khu vườn, nơi mọi thứ đều im lìm và như hóa đá dưới cái rét cứng.

From this window were visible the porter’s lodge and the carriage-road, and just as I had dissolved so much of the silver-white foliage veiling the panes as left room to look out, I saw the gates thrown open and a carriage roll through. I watched it ascending the drive with indifference; carriages often came to Gateshead, but none ever brought visitors in whom I was interested; it stopped in front of the house, the door-bell rang loudly, the new-comer was admitted. All this being nothing to me, my vacant attention soon found livelier attraction in the spectacle of a little hungry robin, which came and chirruped on the twigs of the leafless cherry-tree nailed against the wall near the casement. The remains of my breakfast of bread and milk stood on the table, and having crumbled a morsel of roll, I was tugging at the sash to put out the crumbs on the window-sill, when Bessie came running upstairs into the nursery.

Từ khung cửa sổ này có thể thấy chòi gác cổng và con đường xe chạy, và ngay khi tôi làm tan đủ lớp lá bạc phủ kín các ô kính để có chỗ nhìn ra ngoài, tôi thấy cổng mở toang và một chiếc xe ngựa lăn vào. Tôi nhìn nó chạy lên đường lái xe với vẻ thờ ơ; xe ngựa thường đến Gateshead, nhưng chưa bao giờ mang theo khách mà tôi quan tâm; nó dừng trước dinh thự, chuông cửa reo to, người mới đến được mời vào. Tất cả chuyện này chẳng liên quan gì đến tôi, và sự chú ý trống rỗng của tôi nhanh chóng bị thu hút bởi cảnh một con chim cổ đỏ đói đang đến hót trên cành cây anh đào trụi lá dựa vào tường gần cửa sổ. Phần còn lại bữa sáng của tôi—bánh mì và sữa—còn đặt trên bàn, và sau khi vụn một miếng bánh mì nhỏ, tôi đang kéo khung cửa để rắc vụn ra bậu cửa sổ thì Bessie chạy lên cầu thang vào phòng trẻ.

“Miss Jane, take off your pinafore; what are you doing there? Have you washed your hands and face this morning?” I gave another tug before I answered, for I wanted the bird to be secure of its bread: the sash yielded; I scattered the crumbs, some on the stone sill, some on the cherry-tree bough, then, closing the window, I replied—

“Cô Jane, cởi tạp dề ra; cô làm gì đấy? Sáng nay cô đã rửa tay rửa mặt chưa?” Tôi kéo thêm một cái trước khi trả lời, vì tôi muốn con chim được chắc chắn có bánh mì: khung cửa mở ra; tôi rắc vụn bánh, một ít trên bậu đá, một ít trên cành anh đào; rồi đóng cửa sổ lại và đáp—

“No, Bessie; I have only just finished dusting.”

“Không, Bessie; con vừa mới phủi bụi xong thôi.”

“Troublesome, careless child! and what are you doing now? You look quite red, as if you had been about some mischief: what were you opening the window for?”

“Đứa trẻ phiền phức, bất cẩn! Giờ cô làm gì nữa? Trông cô đỏ bừng như vừa làm trò nghịch ngợm gì ấy: cô mở cửa sổ để làm gì?”

I was spared the trouble of answering, for Bessie seemed in too great a hurry to listen to explanations; she hauled me to the washstand, inflicted a merciless, but happily brief scrub on my face and hands with soap, water, and a coarse towel; disciplined my head with a bristly brush, denuded me of my pinafore, and then hurrying me to the top of the stairs, bid me go down directly, as I was wanted in the breakfast-room.

Tôi khỏi phải trả lời, vì Bessie có vẻ quá vội nên không nghe giải thích; bà lôi tôi đến chậu rửa mặt, chà mặt và tay tôi bằng xà phòng, nước và một chiếc khăn thô, không thương xót nhưng may thay chỉ trong chốc lát; chải đầu tôi bằng một cây lược cứng, lột chiếc tạp dề của tôi ra, rồi hối tôi đến đầu cầu thang, bảo xuống ngay vì tôi đang được gọi xuống phòng ăn sáng.

I would have asked who wanted me: I would have demanded if Mrs. Reed was there; but Bessie was already gone, and had closed the nursery-door upon me. I slowly descended. For nearly three months, I had never been called to Mrs. Reed’s presence; restricted so long to the nursery, the breakfast, dining, and drawing-rooms were become for me awful regions, on which it dismayed me to intrude.

Tôi muốn hỏi ai gọi tôi; tôi muốn hỏi bà Reed có ở đó không; nhưng Bessie đã đi rồi, và đóng cửa phòng trẻ lại sau lưng tôi. Tôi từ từ đi xuống. Gần ba tháng nay, tôi chưa bao giờ được gọi đến trước mặt bà Reed; bị giam giữ quá lâu trong phòng trẻ, các phòng ăn sáng, ăn tối và phòng khách đối với tôi đã trở thành những vùng đất đáng sợ mà tôi thấy hoảng hốt khi phải đặt chân vào.

I now stood in the empty hall; before me was the breakfast-room door, and I stopped, intimidated and trembling. What a miserable little poltroon had fear, engendered of unjust punishment, made of me in those days! I feared to return to the nursery, and feared to go forward to the parlour; ten minutes I stood in agitated hesitation; the vehement ringing of the breakfast-room bell decided me; I must enter.

Giờ tôi đứng trong sảnh trống; trước mặt là cửa phòng ăn sáng, và tôi dừng lại, sợ hãi và run rẩy. Nỗi sợ, sinh ra từ những trận phạt bất công, đã biến tôi thành một kẻ hèn nhát nhỏ bé đáng thương biết bao hồi đó! Tôi sợ quay về phòng trẻ, và sợ đi tới phòng khách; mười phút tôi đứng trong sự do dự bối rối; tiếng chuông dồn dập từ phòng ăn sáng cuối cùng quyết định cho tôi: tôi phải vào.

“Who could want me?” I asked inwardly, as with both hands I turned the stiff door-handle, which, for a second or two, resisted my efforts. “What should I see besides Aunt Reed in the apartment?—a man or a woman?” The handle turned, the door unclosed, and passing through and curtseying low, I looked up at—a black pillar!—such, at least, appeared to me, at first sight, the straight, narrow, sable-clad shape standing erect on the rug: the grim face at the top was like a carved mask, placed above the shaft by way of capital.

“Ai có thể muốn gặp mình nhỉ?” tôi thầm hỏi, trong khi dùng cả hai tay vặn chiếc tay nắm cửa cứng, cái tay nắm đã cưỡng lại tôi trong một hai giây. “Mình sẽ thấy gì trong căn phòng ngoài bà Reed—một người đàn ông hay một người đàn bà?” Tay nắm xoay, cánh cửa mở ra, tôi bước qua, cúi chào thấp, và ngước nhìn lên—một cột đen!—ít ra đó là hình dung của tôi lúc đầu, cái thân hình thẳng, hẹp và khoác đồ đen đứng sững trên tấm thảm: gương mặt nghiêm nghị ở trên đỉnh giống như một chiếc mặt nạ chạm khắc, đặt trên thân cột như một đầu cột.

Mrs. Reed occupied her usual seat by the fireside; she made a signal to me to approach; I did so, and she introduced me to the stony stranger with the words: “This is the little girl respecting whom I applied to you.”

Bà Reed ngồi ở chỗ thường lệ bên lò sưởi; bà ra hiệu cho tôi lại gần, và tôi làm vậy; bà giới thiệu tôi với người khách lạnh lùng như đá bằng lời: “Đây là con bé mà tôi đã nói với ông.”

He, for it was a man, turned his head slowly towards where I stood, and having examined me with the two inquisitive-looking grey eyes which twinkled under a pair of bushy brows, said solemnly, and in a bass voice, “Her size is small: what is her age?”

Ông ta, vì đó là một người đàn ông, từ từ quay đầu về phía tôi đứng, rồi sau khi quan sát tôi bằng đôi mắt xám trông có vẻ dò hỏi, lấp lánh dưới đôi lông mày rậm, ông nói một cách trang nghiêm, bằng giọng trầm, “Nó nhỏ người quá: nó bao nhiêu tuổi?”

“Ten years.”

“Mười tuổi.”

“So much?” was the doubtful answer; and he prolonged his scrutiny for some minutes. Presently he addressed me—“Your name, little girl?”

“Nhiều thế ư?” ông đáp, giọng ngờ vực; và ông kéo dài việc quan sát thêm vài phút. Rồi ông nói với tôi—“Tên cháu là gì, cô bé?”

“Jane Eyre, sir.”

“Jane Eyre, thưa ông.”

In uttering these words I looked up: he seemed to me a tall gentleman; but then I was very little; his features were large, and they and all the lines of his frame were equally harsh and prim.

Khi thốt ra những lời này, tôi ngước lên: ông trông như một quý ông cao lớn; nhưng khi đó tôi còn quá nhỏ; các đường nét của ông lớn, và cả chúng lẫn mọi đường nét khác trên thân hình đều cứng nhắc và kiểu cách như nhau.

“Well, Jane Eyre, and are you a good child?”

“Vậy thì, Jane Eyre, cháu có phải là một đứa trẻ ngoan không?”

Impossible to reply to this in the affirmative: my little world held a contrary opinion: I was silent. Mrs. Reed answered for me by an expressive shake of the head, adding soon, “Perhaps the less said on that subject the better, Mr. Brocklehurst.”

Không thể trả lời khẳng định câu này: thế giới nhỏ bé của tôi có ý kiến ngược lại: tôi im lặng. Bà Reed trả lời thay tôi bằng một cái lắc đầu đầy ý nghĩa, rồi nói thêm, “Có lẽ chuyện đó càng ít nhắc đến càng tốt, ông Brocklehurst.”

“Sorry indeed to hear it! she and I must have some talk;” and bending from the perpendicular, he installed his person in the arm-chair opposite Mrs. Reed’s. “Come here,” he said.

“Thật đáng tiếc khi nghe vậy! Cô bé và tôi phải nói chuyện với nhau một chút;” và cúi người khỏi thế thẳng đứng, ông đặt thân hình mình vào chiếc ghế bành đối diện bà Reed. “Lại đây,” ông nói.

I stepped across the rug; he placed me square and straight before him. What a face he had, now that it was almost on a level with mine! what a great nose! and what a mouth! and what large prominent teeth!

Tôi bước qua tấm thảm; ông đặt tôi đứng thẳng và đối diện trước mặt ông. Gương mặt ông thế nào, giờ gần ngang tầm mắt tôi! Cái mũi to làm sao! Và cái miệng! Và những chiếc răng to, nhô ra làm sao!

“No sight so sad as that of a naughty child,” he began, “especially a naughty little girl. Do you know where the wicked go after death?”

“Không có cảnh nào buồn bằng cảnh một đứa trẻ hư,” ông mở đầu, “nhất là một cô bé hư. Cháu có biết kẻ xấu sau khi chết sẽ đi đâu không?”

“They go to hell,” was my ready and orthodox answer.

“Họ xuống địa ngục,” là câu trả lời nhanh và đúng giáo lý của tôi.

“And what is hell? Can you tell me that?”

“Thế địa ngục là gì? Cháu có thể nói cho tôi biết không?”

“A pit full of fire.”

“Một cái hố đầy lửa.”

“And should you like to fall into that pit, and to be burning there for ever?”

“Và cháu có muốn rơi xuống cái hố đó, và bị thiêu đốt ở đó mãi mãi không?”

“No, sir.”

“Không, thưa ông.”

“What must you do to avoid it?”

“Cháu phải làm gì để tránh điều đó?”

I deliberated a moment; my answer, when it did come, was objectionable: “I must keep in good health, and not die.”

Tôi suy nghĩ một lúc; câu trả lời của tôi, khi nó đến, thật đáng chê trách: “Cháu phải giữ sức khỏe tốt, và đừng chết.”

“How can you keep in good health? Children younger than you die daily. I buried a little child of five years old only a day or two since,—a good little child, whose soul is now in heaven. It is to be feared the same could not be said of you were you to be called hence.”

“Làm sao cháu giữ được sức khỏe tốt? Những đứa trẻ nhỏ hơn cháu chết hằng ngày. Chỉ một hai ngày trước tôi vừa chôn một đứa bé năm tuổi,—một đứa bé ngoan, linh hồn của nó giờ đang ở trên thiên đường. Đáng ngại là nếu cháu bị gọi đi, người ta không thể nói như vậy về cháu được.”

Not being in a condition to remove his doubt, I only cast my eyes down on the two large feet planted on the rug, and sighed, wishing myself far enough away.

Không thể gỡ bỏ nỗi nghi ngờ của ông, tôi chỉ cúi mắt xuống hai bàn chân to đặt trên tấm thảm, thở dài, ước gì mình đang ở thật xa.

“I hope that sigh is from the heart, and that you repent of ever having been the occasion of discomfort to your excellent benefactress.”

“Tôi hy vọng tiếng thở dài đó xuất phát từ đáy lòng, và cháu hối hận vì đã từng là nguyên nhân gây phiền muộn cho người ân nhân tốt bụng của cháu.”

“Benefactress! benefactress!” said I inwardly: “they all call Mrs. Reed my benefactress; if so, a benefactress is a disagreeable thing.”

“Ân nhân! Ân nhân!” tôi nghĩ thầm: “họ đều gọi bà Reed là ân nhân của mình; nếu thế thì ân nhân là một thứ đáng ghét.”

“Do you say your prayers night and morning?” continued my interrogator.

“Cháu có đọc kinh cầu nguyện sáng và tối không?” người thẩm vấn tôi tiếp tục.

“Yes, sir.”

“Dạ có, thưa ông.”

“Do you read your Bible?”

“Cháu có đọc Kinh Thánh không?”

“Sometimes.”

“Thỉnh thoảng ạ.”

“With pleasure? Are you fond of it?”

“Cháu có đọc với niềm vui không? Cháu có thích nó không?”

“I like Revelations, and the book of Daniel, and Genesis and Samuel, and a little bit of Exodus, and some parts of Kings and Chronicles, and Job and Jonah.”

“Cháu thích sách Khải Huyền, sách Đa-ni-en, Sáng Thế Ký, Sa-mu-ên, một chút sách Xuất Ê-díp-tô Ký, và vài phần sách Các Vua và Sử Ký, cùng sách Gióp và Giô-na.”

“And the Psalms? I hope you like them?”

“Còn Thi Thiên? Tôi hy vọng cháu thích chúng?”

“No, sir.”

“Không, thưa ông.”

“No? oh, shocking! I have a little boy, younger than you, who knows six Psalms by heart: and when you ask him which he would rather have, a gingerbread-nut to eat or a verse of a Psalm to learn, he says: ‘Oh! the verse of a Psalm! angels sing Psalms;’ says he, ‘I wish to be a little angel here below;’ he then gets two nuts in recompense for his infant piety.”

“Không? Ồ, thật đáng sợ! Tôi có một cậu con trai nhỏ hơn cháu, thuộc lòng sáu bài Thi Thiên: và khi hỏi cậu bé muốn chọn cái nào, một cái bánh gừng nhỏ để ăn hay một câu Thi Thiên để học, cậu nói: ‘Ồ! Câu Thi Thiên! Các thiên thần hát Thi Thiên;’ cậu nói, ‘con muốn làm một thiên thần nhỏ ở dưới trần gian này;’ rồi cậu được hai cái bánh làm phần thưởng cho lòng đạo đức non nớt của mình.”

“Psalms are not interesting,” I remarked.

“Thi Thiên chẳng thú vị gì,” tôi nhận xét.

“That proves you have a wicked heart; and you must pray to God to change it: to give you a new and clean one: to take away your heart of stone and give you a heart of flesh.”

“Điều đó chứng tỏ cháu có một trái tim hư hỏng; và cháu phải cầu Chúa thay đổi nó: ban cho cháu một trái tim mới và sạch; lấy đi trái tim bằng đá của cháu và trao cho cháu một trái tim bằng thịt.”

I was about to propound a question, touching the manner in which that operation of changing my heart was to be performed, when Mrs. Reed interposed, telling me to sit down; she then proceeded to carry on the conversation herself.

Tôi định đặt một câu hỏi về cách thức mà việc thay đổi trái tim tôi phải được tiến hành, thì bà Reed xen vào, bảo tôi ngồi xuống; rồi bà tự mình tiếp tục cuộc nói chuyện.

“Mr. Brocklehurst, I believe I intimated in the letter which I wrote to you three weeks ago, that this little girl has not quite the character and disposition I could wish: should you admit her into Lowood school, I should be glad if the superintendent and teachers were requested to keep a strict eye on her, and, above all, to guard against her worst fault, a tendency to deceit. I mention this in your hearing, Jane, that you may not attempt to impose on Mr. Brocklehurst.”

“Ông Brocklehurst, tôi tin là tôi đã nói trong bức thư gửi ông ba tuần trước rằng đứa bé này không hoàn toàn có tính cách và tâm tính như tôi mong muốn: nếu ông nhận nó vào trường Lowood, tôi sẽ rất mừng nếu hiệu trưởng và các giáo viên được yêu cầu trông chừng nó nghiêm ngặt, và trên hết là đề phòng tật xấu tệ nhất của nó, xu hướng lừa dối. Tôi nói điều này trước mặt cháu, Jane, để cháu không cố lừa gạt ông Brocklehurst.”

Well might I dread, well might I dislike Mrs. Reed; for it was her nature to wound me cruelly; never was I happy in her presence; however carefully I obeyed, however strenuously I strove to please her, my efforts were still repulsed and repaid by such sentences as the above. Now, uttered before a stranger, the accusation cut me to the heart; I dimly perceived that she was already obliterating hope from the new phase of existence which she destined me to enter; I felt, though I could not have expressed the feeling, that she was sowing aversion and unkindness along my future path; I saw myself transformed under Mr. Brocklehurst’s eye into an artful, noxious child, and what could I do to remedy the injury?

Thật có lý do để tôi sợ và ghét bà Reed; vì bản tính của bà là làm tôi tổn thương một cách tàn nhẫn; chưa bao giờ tôi vui khi ở trước mặt bà; dù tôi vâng lời thế nào, dù tôi cố gắng làm bà hài lòng ra sao, nỗ lực của tôi vẫn bị đẩy lùi và được đáp lại bằng những câu như trên. Giờ đây, khi lời buộc tội ấy được thốt ra trước một người lạ, nó đâm thẳng vào tim tôi; tôi mơ hồ nhận ra rằng bà đã xóa hy vọng khỏi giai đoạn mới của cuộc đời mà bà định đưa tôi vào; tôi cảm thấy, dù không thể diễn đạt, rằng bà đang gieo sự ghét bỏ và đối xử bất công dọc con đường tương lai của tôi; tôi thấy mình, dưới cái nhìn của ông Brocklehurst, bị biến thành một đứa trẻ xảo quyệt, độc hại; và tôi có thể làm gì để sửa chữa tổn thương ấy?

“Nothing, indeed,” thought I, as I struggled to repress a sob, and hastily wiped away some tears, the impotent evidences of my anguish.

“Quả thật không làm được gì,” tôi nghĩ, khi cố nén một tiếng nấc, và vội lau đi những giọt nước mắt, dấu hiệu bất lực của nỗi đau.

“Deceit is, indeed, a sad fault in a child,” said Mr. Brocklehurst; “it is akin to falsehood, and all liars will have their portion in the lake burning with fire and brimstone; she shall, however, be watched, Mrs. Reed. I will speak to Miss Temple and the teachers.”

“Lừa dối quả là một lỗi nặng ở trẻ con,” ông Brocklehurst nói; “nó họ hàng với sự dối trá, và tất cả kẻ nói dối sẽ có phần của mình trong hồ lửa và diêm sinh; tuy nhiên, con bé sẽ được theo dõi, thưa bà Reed. Tôi sẽ nói chuyện với cô Temple và các giáo viên.”

“I should wish her to be brought up in a manner suiting her prospects,” continued my benefactress; “to be made useful, to be kept humble: as for the vacations, she will, with your permission, spend them always at Lowood.”

“Tôi muốn nó được nuôi dạy theo cách phù hợp với tương lai của nó,” người ân nhân của tôi tiếp tục; “được làm cho có ích, được giữ cho khiêm nhường: còn về những kỳ nghỉ, với sự cho phép của ông, nó sẽ luôn trải qua ở Lowood.”

“Your decisions are perfectly judicious, madam,” returned Mr. Brocklehurst. “Humility is a Christian grace, and one peculiarly appropriate to the pupils of Lowood; I, therefore, direct that especial care shall be bestowed on its cultivation amongst them. I have studied how best to mortify in them the worldly sentiment of pride; and, only the other day, I had a pleasing proof of my success. My second daughter, Augusta, went with her mama to visit the school, and on her return she exclaimed: ‘Oh, dear papa, how quiet and plain all the girls at Lowood look, with their hair combed behind their ears, and their long pinafores, and those little holland pockets outside their frocks—they are almost like poor people’s children! and,’ said she, ‘they looked at my dress and mama’s, as if they had never seen a silk gown before.’”

“Quyết định của bà hoàn toàn sáng suốt, thưa bà,” ông Brocklehurst đáp lại. “Khiêm nhường là một đức hạnh Cơ Đốc, và là đức hạnh đặc biệt thích hợp với học sinh của Lowood; vì vậy tôi chỉ thị rằng phải dành sự chăm sóc đặc biệt cho việc vun trồng đức hạnh ấy trong họ. Tôi đã nghiên cứu xem làm thế nào tốt nhất để diệt trừ trong họ cảm giác kiêu hãnh thế tục; và chỉ mới hôm trước, tôi có một bằng chứng đáng hài lòng về thành công của mình. Cô con gái thứ hai của tôi, Augusta, đi cùng mẹ nó đến thăm trường, và khi về nhà, nó kêu lên: ‘Ồ, thưa cha, các cô gái ở Lowood trông lặng lẽ và giản dị biết bao, với mái tóc chải ra sau tai, với những chiếc tạp dề dài và những cái túi vải hà lan nhỏ xíu đính ngoài áo—họ gần như giống con cái của những người nghèo! Và,’ nó nói, ‘họ nhìn áo của con và áo của mẹ như thể chưa bao giờ thấy áo lụa.’”

“This is the state of things I quite approve,” returned Mrs. Reed; “had I sought all England over, I could scarcely have found a system more exactly fitting a child like Jane Eyre. Consistency, my dear Mr. Brocklehurst; I advocate consistency in all things.”

“Đây là tình trạng mà tôi hoàn toàn tán thành,” bà Reed đáp lại; “dù tôi có tìm khắp nước Anh, tôi hầu như không thể tìm được một hệ thống khớp hơn với một đứa trẻ như Jane Eyre. Nhất quán, ông Brocklehurst thân mến; tôi chủ trương sự nhất quán trong mọi việc.”

“Consistency, madam, is the first of Christian duties; and it has been observed in every arrangement connected with the establishment of Lowood: plain fare, simple attire, unsophisticated accommodations, hardy and active habits; such is the order of the day in the house and its inhabitants.”

“Thưa bà, sự nhất quán là bổn phận đầu tiên của người Cơ Đốc; và nó đã được tuân thủ trong mọi sắp đặt liên quan đến việc thành lập Lowood: thức ăn giản dị, trang phục đơn sơ, chỗ ở không cầu kỳ, thói quen chịu đựng và cần cù; đó là trật tự của ngày trong ngôi trường và những người trong đó.”

“Quite right, sir. I may then depend upon this child being received as a pupil at Lowood, and there being trained in conformity to her position and prospects?”

“Rất đúng, thưa ông. Vậy tôi có thể yên tâm rằng đứa bé này sẽ được nhận làm học sinh ở Lowood, và được đào tạo cho phù hợp với địa vị và tương lai của nó chứ?”

“Madam, you may: she shall be placed in that nursery of chosen plants, and I trust she will show herself grateful for the inestimable privilege of her election.”

“Thưa bà, được ạ: con bé sẽ được đưa vào vườn ươm những cây được chọn lọc ấy, và tôi tin nó sẽ tỏ ra biết ơn đặc ân vô giá khi được chọn.”

“I will send her, then, as soon as possible, Mr. Brocklehurst; for, I assure you, I feel anxious to be relieved of a responsibility that was becoming too irksome.”

“Vậy thì tôi sẽ đưa nó đi càng sớm càng tốt, ông Brocklehurst; vì tôi xin đảm bảo với ông, tôi rất mong được thoát khỏi một trách nhiệm đã trở nên quá phiền toái.”

“No doubt, no doubt, madam; and now I wish you good morning. I shall return to Brocklehurst Hall in the course of a week or two: my good friend, the Archdeacon, will not permit me to leave him sooner. I shall send Miss Temple notice that she is to expect a new girl, so that there will be no difficulty about receiving her. Good-bye.”

“Chắc chắn rồi, chắc chắn rồi, thưa bà; và giờ tôi xin chúc bà buổi sáng tốt lành. Tôi sẽ trở về Brocklehurst Hall trong vòng một hai tuần: người bạn tốt của tôi, ngài Trưởng phó tế, sẽ không cho tôi rời ông sớm hơn. Tôi sẽ báo cho cô Temple biết rằng cô phải chờ một học sinh mới, để việc tiếp nhận không gặp khó khăn gì. Tạm biệt.”

“Good-bye, Mr. Brocklehurst; remember me to Mrs. and Miss Brocklehurst, and to Augusta and Theodore, and Master Broughton Brocklehurst.”

“Tạm biệt, ông Brocklehurst; xin ông gửi lời hỏi thăm của tôi đến bà và cô Brocklehurst, đến Augusta và Theodore, và cậu Broughton Brocklehurst.”

“I will, madam. Little girl, here is a book entitled the ‘Child’s Guide’; read it with prayer, especially that part containing ‘An account of the awfully sudden death of Martha G——, a naughty child addicted to falsehood and deceit.’”

“Tôi sẽ làm vậy, thưa bà. Cô bé, đây là một cuốn sách có tên ‘The Child’s Guide’; hãy đọc nó với lòng cầu nguyện, đặc biệt là đoạn có ghi ‘Thuật lại cái chết đột ngột kinh hoàng của Martha G——, một đứa trẻ hư hay nói dối và lừa gạt.’”

With these words Mr. Brocklehurst put into my hand a thin pamphlet sewn in a cover, and having rung for his carriage, he departed.

Ông Brocklehurst vừa nói vừa đặt vào tay tôi một cuốn sách mỏng đóng bìa khâu; rồi ông rung chuông gọi xe ngựa, và ra về.

Mrs. Reed and I were left alone: some minutes passed in silence; she was sewing, I was watching her. Mrs. Reed might be at that time some six or seven and thirty; she was a woman of robust frame, square-shouldered and strong-limbed, not tall, and, though stout, not obese: she had a somewhat large face, the under jaw being much developed and very solid; her brow was low, her chin large and prominent, mouth and nose sufficiently regular; under her light eyebrows glimmered an eye devoid of ruth; her skin was dark and opaque, her hair nearly flaxen; her constitution was sound as a bell—illness never came near her; she was an exact, clever manager; her household and tenantry were thoroughly under her control; her children only at times defied her authority and laughed it to scorn; she dressed well, and had a presence and port calculated to set off handsome attire.

Bà Reed và tôi ở lại một mình: vài phút trôi qua trong im lặng; bà đang khâu, còn tôi đang nhìn bà. Lúc ấy bà Reed chắc khoảng ba mươi sáu hay ba mươi bảy tuổi; bà là người có thân hình lực lưỡng, vai vuông và chân tay rắn chắc, không cao, và tuy hơi đẫy đà nhưng không béo phì: khuôn mặt bà khá to, phần hàm dưới phát triển và rất vững chắc; trán thấp, cằm to và nhô ra, miệng và mũi khá cân đối; dưới đôi lông mày nhạt, có một con mắt không chút thương xót lấp lánh; da bà sẫm và đục, tóc gần như vàng hoe; thể chất bà khỏe như chuông, bệnh tật không bao giờ đến gần bà; bà là một người quản lý chu đáo và khéo léo; gia nhân và tá điền đều hoàn toàn dưới quyền bà; các con bà thỉnh thoảng mới thách thức quyền uy của bà và cười nhạo nó; bà ăn mặc đẹp, và có dáng vẻ thích hợp để tôn lên những bộ y phục lộng lẫy.

Sitting on a low stool, a few yards from her arm-chair, I examined her figure; I perused her features. In my hand I held the tract containing the sudden death of the Liar, to which narrative my attention had been pointed as to an appropriate warning. What had just passed; what Mrs. Reed had said concerning me to Mr. Brocklehurst; the whole tenor of their conversation, was recent, raw, and stinging in my mind; I had felt every word as acutely as I had heard it plainly, and a passion of resentment fomented now within me.

Ngồi trên một chiếc ghế đẩu thấp cách ghế bành của bà vài thước, tôi quan sát dáng vẻ của bà; tôi đọc lướt các nét mặt bà. Trong tay tôi là cuốn sách nhỏ kể về cái chết đột ngột của kẻ nói dối, câu chuyện mà người ta đã chỉ cho tôi xem như một lời cảnh báo thích đáng. Những gì vừa xảy ra; điều bà Reed đã nói về tôi với ông Brocklehurst; toàn bộ mạch của cuộc trò chuyện của họ, còn mới, còn nóng hổi và cứa đau trong tâm trí tôi; tôi đã cảm nhận từng lời rõ ràng như đã nghe, và một cơn giận dữ đang sôi sục trong tôi.

Mrs. Reed looked up from her work; her eye settled on mine, her fingers at the same time suspended their nimble movements.

Bà Reed ngẩng lên khỏi công việc; ánh mắt bà dừng lại nơi tôi, còn những ngón tay bà cũng đồng thời ngừng cử động nhanh nhẹn.

“Go out of the room; return to the nursery,” was her mandate. My look or something else must have struck her as offensive, for she spoke with extreme though suppressed irritation. I got up, I went to the door; I came back again; I walked to the window, across the room, then close up to her.

“Ra khỏi phòng; về phòng trẻ,” bà ra lệnh. Ánh mắt tôi hay một điều gì khác chắc đã khiến bà thấy xúc phạm, vì bà nói với một sự cáu gắt tột độ dù đã cố kìm nén. Tôi đứng dậy, đi ra cửa; rồi quay lại; tôi đi ngang phòng đến cửa sổ, rồi lại đi sát đến chỗ bà.

Speak I must: I had been trodden on severely, and must turn: but how? What strength had I to dart retaliation at my antagonist? I gathered my energies and launched them in this blunt sentence—

Tôi phải nói: tôi đã bị giẫm đạp quá nặng, và phải quay lại; nhưng làm sao? Tôi có sức mạnh gì để phản công đối thủ? Tôi dồn hết sức lực và tung ra câu nói thẳng thừng này—

“I am not deceitful: if I were, I should say I loved you; but I declare I do not love you: I dislike you the worst of anybody in the world except John Reed; and this book about the liar, you may give to your girl, Georgiana, for it is she who tells lies, and not I.”

“Con không phải là người giả dối: nếu con là vậy, con sẽ nói con yêu bà; nhưng con tuyên bố con không yêu bà: con ghét bà hơn bất kỳ ai trên đời, trừ John Reed; còn cuốn sách về kẻ nói dối này, bà có thể đưa cho con gái bà, Georgiana, vì chính nó là đứa nói dối, chứ không phải con.”

Mrs. Reed’s hands still lay on her work inactive: her eye of ice continued to dwell freezingly on mine.

Hai bàn tay bà Reed vẫn đặt trên việc khâu, bất động: con mắt như băng của bà tiếp tục nhìn tôi chằm chằm, lạnh giá.

“What more have you to say?” she asked, rather in the tone in which a person might address an opponent of adult age than such as is ordinarily used to a child.

“Con còn gì để nói nữa?” bà hỏi, giọng gần như giọng người ta nói với một đối thủ đã trưởng thành hơn là giọng thường dùng với trẻ con.

That eye of hers, that voice stirred every antipathy I had. Shaking from head to foot, thrilled with ungovernable excitement, I continued—

Con mắt ấy, giọng nói ấy khuấy lên mọi nỗi ác cảm trong tôi. Run lên từ đầu đến chân, bị kích động không thể kiểm soát, tôi nói tiếp—

“I am glad you are no relation of mine: I will never call you aunt again as long as I live. I will never come to see you when I am grown up; and if any one asks me how I liked you, and how you treated me, I will say the very thought of you makes me sick, and that you treated me with miserable cruelty.”

“Con mừng vì bà không phải họ hàng gì của con: con sẽ không bao giờ gọi bà là dì nữa suốt đời. Con sẽ không đến thăm bà khi con lớn; và nếu có ai hỏi con thích bà thế nào, và bà đối xử với con ra sao, con sẽ nói chỉ nghĩ đến bà thôi cũng làm con buồn nôn, và bà đã đối xử với con bằng sự tàn nhẫn khốn khổ.”

“How dare you affirm that, Jane Eyre?”

“Sao con dám khẳng định điều đó, Jane Eyre?”

“How dare I, Mrs. Reed? How dare I? Because it is the truth. You think I have no feelings, and that I can do without one bit of love or kindness; but I cannot live so: and you have no pity. I shall remember how you thrust me back—roughly and violently thrust me back—into the red-room, and locked me up there, to my dying day; though I was in agony; though I cried out, while suffocating with distress, ‘Have mercy! Have mercy, Aunt Reed!’ And that punishment you made me suffer because your wicked boy struck me—knocked me down for nothing. I will tell anybody who asks me questions, this exact tale. People think you a good woman, but you are bad, hard-hearted. You are deceitful!”

“Sao con dám ư, bà Reed? Sao con dám? Vì đó là sự thật. Bà nghĩ con không có cảm xúc, và con có thể sống không cần một chút tình thương hay lòng tử tế nào; nhưng con không thể sống như thế được: và bà chẳng có chút thương xót nào. Con sẽ nhớ mãi cách bà đẩy con lui—thô bạo và dữ dội đẩy con lui—vào Phòng Đỏ, và nhốt con ở đó, cho đến ngày con chết; dù con đau đớn; dù con đã kêu lên, nghẹt thở vì khổ sở, ‘Xin thương con! Xin thương con, bà Reed!’ Và hình phạt ấy bà bắt con chịu chỉ vì thằng con hư của bà đánh con—đẩy con ngã vô cớ. Con sẽ kể y nguyên câu chuyện này cho bất kỳ ai hỏi con. Người ta nghĩ bà là người tốt, nhưng bà xấu, lòng dạ sắt đá. Bà là người giả dối!”

Ere I had finished this reply, my soul began to expand, to exult, with the strangest sense of freedom, of triumph, I ever felt. It seemed as if an invisible bond had burst, and that I had struggled out into unhoped-for liberty. Not without cause was this sentiment: Mrs. Reed looked frightened; her work had slipped from her knee; she was lifting up her hands, rocking herself to and fro, and even twisting her face as if she would cry.

Chưa kịp nói hết câu trả lời này, tâm hồn tôi đã bắt đầu giãn nở, hân hoan, với một cảm giác tự do và chiến thắng kỳ lạ nhất mà tôi từng có. Như thể một sợi dây vô hình đã đứt, và tôi vừa vùng vẫy thoát ra một tự do không ngờ tới. Cảm giác này không phải vô cớ: bà Reed trông có vẻ sợ hãi; cuộn việc khâu đã tuột khỏi đầu gối bà; bà giơ hai tay lên, nhấp nhổm đung đưa, và thậm chí nhăn mặt như thể sắp khóc.

“Jane, you are under a mistake: what is the matter with you? Why do you tremble so violently? Would you like to drink some water?”

“Jane, con hiểu lầm rồi: con bị làm sao vậy? Sao con run lẩy bẩy thế? Con có muốn uống chút nước không?”

“No, Mrs. Reed.”

“Không, bà Reed.”

“Is there anything else you wish for, Jane? I assure you, I desire to be your friend.”

“Con còn muốn gì nữa không, Jane? Bà bảo đảm với con, bà muốn làm bạn của con.”

“Not you. You told Mr. Brocklehurst I had a bad character, a deceitful disposition; and I’ll let everybody at Lowood know what you are, and what you have done.”

“Không phải bà. Bà đã nói với ông Brocklehurst rằng con có tính cách xấu, có khuynh hướng giả dối; và con sẽ cho mọi người ở Lowood biết bà là người thế nào, và bà đã làm gì.”

“Jane, you don’t understand these things: children must be corrected for their faults.”

“Jane, con không hiểu những chuyện này: trẻ con phải bị sửa đổi vì lỗi lầm của chúng.”

“Deceit is not my fault!” I cried out in a savage, high voice.

“Giả dối không phải lỗi của con!” tôi kêu lên, bằng giọng cao, hoang dã.

“But you are passionate, Jane, that you must allow: and now return to the nursery—there’s a dear—and lie down a little.”

“Nhưng con là người nóng nảy, Jane, điều đó con phải thừa nhận; và giờ hãy về phòng trẻ—ngoan nào—và nằm nghỉ một lát.”

“I am not your dear; I cannot lie down: send me to school soon, Mrs. Reed, for I hate to live here.”

“Con không phải là đứa con cưng của bà; con không thể nằm nghỉ được: hãy đưa con đi học sớm đi, bà Reed, vì con ghét sống ở đây.”

“I will indeed send her to school soon,” murmured Mrs. Reed sotto voce; and gathering up her work, she abruptly quitted the apartment.

“Bà sẽ đưa con đi học sớm thật,” bà Reed lẩm bẩm khe khẽ; rồi thu gom việc khâu, bà đột ngột rời khỏi phòng.

I was left there alone—winner of the field. It was the hardest battle I had fought, and the first victory I had gained: I stood awhile on the rug, where Mr. Brocklehurst had stood, and I enjoyed my conqueror’s solitude. First, I smiled to myself and felt elate; but this fierce pleasure subsided in me as fast as did the accelerated throb of my pulses. A child cannot quarrel with its elders, as I had done; cannot give its furious feelings uncontrolled play, as I had given mine, without experiencing afterwards the pang of remorse and the chill of reaction. A ridge of lighted heath, alive, glancing, devouring, would have been a meet emblem of my mind when I accused and menaced Mrs. Reed: the same ridge, black and blasted after the flames are dead, would have represented as meetly my subsequent condition, when half-an-hour’s silence and reflection had shown me the madness of my conduct, and the dreariness of my hated and hating position.

Tôi bị bỏ lại một mình—người chiến thắng trên chiến trường. Đó là trận đấu khó khăn nhất tôi từng trải qua, và là chiến thắng đầu tiên của tôi: tôi đứng một lúc trên tấm thảm nơi ông Brocklehurst đã đứng, và tận hưởng sự cô độc của kẻ chinh phục. Lúc đầu, tôi mỉm cười một mình và thấy phấn chấn; nhưng niềm vui dữ dội này lắng xuống nhanh chóng như nhịp mạch đập gấp của tôi. Một đứa trẻ không thể cãi vã với người lớn như tôi đã làm, không thể để cảm xúc giận dữ của mình tự do tung hoành như tôi đã để, mà không sau đó phải chịu nỗi đau hối hận và cái lạnh của phản ứng. Một triền đồi thạch nam đang cháy, rực sáng, ngốn nuốt, sẽ là biểu tượng thích đáng cho tâm trí tôi lúc tôi buộc tội và đe dọa bà Reed: cũng chính triền đồi ấy, đen kịt và cháy trụi sau khi ngọn lửa đã tàn, sẽ thích đáng biểu thị trạng thái sau đó của tôi, khi nửa giờ im lặng và suy ngẫm đã cho tôi thấy sự điên rồ trong hành vi của mình và sự ảm đạm trong vị trí ghét bỏ và bị ghét bỏ của tôi.

Something of vengeance I had tasted for the first time; as aromatic wine it seemed, on swallowing, warm and racy: its after-flavour, metallic and corroding, gave me a sensation as if I had been poisoned. Willingly would I now have gone and asked Mrs. Reed’s pardon; but I knew, partly from experience and partly from instinct, that was the way to make her repulse me with double scorn, thereby re-exciting every turbulent impulse of my nature.

Lần đầu tiên tôi nếm được cảm giác trả thù; nó như rượu thơm, nóng và nồng khi nuốt xuống; nhưng vị dư sau đó, tanh kim loại và ăn mòn, khiến tôi cảm thấy như mình vừa bị đầu độc. Giờ đây tôi sẵn lòng đi xin lỗi bà Reed; nhưng tôi biết, một phần từ kinh nghiệm và một phần từ bản năng, đó là cách khiến bà đẩy lùi tôi với sự khinh miệt gấp đôi, và qua đó kích thích lại mọi xung động hỗn loạn trong bản tính tôi.

I would fain exercise some better faculty than that of fierce speaking; fain find nourishment for some less fiendish feeling than that of sombre indignation. I took a book—some Arabian tales; I sat down and endeavoured to read. I could make no sense of the subject; my own thoughts swam always between me and the page I had usually found fascinating. I opened the glass-door in the breakfast-room: the shrubbery was quite still: the black frost reigned, unbroken by sun or breeze, through the grounds. I covered my head and arms with the skirt of my frock, and went out to walk in a part of the plantation which was quite sequestrated; but I found no pleasure in the silent trees, the falling fir-cones, the congealed relics of autumn, russet leaves, swept by past winds in heaps, and now stiffened together. I leaned against a gate, and looked into an empty field where no sheep were feeding, where the short grass was nipped and blanched. It was a very grey day; a most opaque sky, “onding on snaw,” canopied all; thence flakes fell at intervals, which settled on the hard path and on the hoary lea without melting. I stood, a wretched child enough, whispering to myself over and over again, “What shall I do?—what shall I do?”

Tôi muốn dùng một năng lực tốt hơn là nói năng dữ dội; muốn tìm nuôi dưỡng một cảm xúc ít quỷ quái hơn là nỗi phẫn nộ u ám. Tôi lấy một cuốn sách—vài câu chuyện Ả Rập; tôi ngồi xuống và cố đọc. Tôi không thể hiểu nổi nội dung; những suy nghĩ của tôi cứ trôi giữa tôi và trang sách mà trước nay vẫn khiến tôi mê mẩn. Tôi mở cánh cửa kính trong phòng ăn sáng: lùm cây hoàn toàn yên ắng: một cái rét đen đóng băng khắp khu vườn, không bị mặt trời hay làn gió nào phá vỡ. Tôi trùm đầu và tay mình bằng vạt váy, và đi ra đi dạo ở một phần của khu rừng trồng bị tách biệt; nhưng tôi không thấy vui gì với những hàng cây lặng lẽ, những quả thông rơi, những tàn tích đông cứng của mùa thu, những chiếc lá đỏ nâu bị gió quét thành đống từ các cơn gió trước, và giờ đã cứng lại với nhau. Tôi tựa vào một cánh cổng, nhìn vào một cánh đồng trống không có cừu gặm cỏ, nơi cỏ ngắn đã bị cắn rụi và nhợt bạc. Đó là một ngày rất xám; bầu trời đục đặc, “sắp có tuyết” bao trùm tất cả; từ đó những bông tuyết rơi xuống từng lúc, đậu trên con đường cứng và trên bãi cỏ bạc phếch mà không tan. Tôi đứng đó, một đứa trẻ khổ sở, thầm thì với chính mình mãi không thôi, “Mình phải làm gì đây?—mình phải làm gì đây?”

All at once I heard a clear voice call, “Miss Jane! where are you? Come to lunch!”

Đột nhiên tôi nghe một giọng trong trẻo gọi, “Cô Jane! Cô ở đâu? Lại ăn trưa nào!”

It was Bessie, I knew well enough; but I did not stir; her light step came tripping down the path.

Tôi biết rõ đó là Bessie; nhưng tôi không nhúc nhích; bước chân nhẹ của bà lướt nhanh xuống lối đi.

“You naughty little thing!” she said. “Why don’t you come when you are called?”

“Đồ nhỏ hư hỏng!” bà nói. “Sao không đến khi được gọi?”

Bessie’s presence, compared with the thoughts over which I had been brooding, seemed cheerful; even though, as usual, she was somewhat cross. The fact is, after my conflict with and victory over Mrs. Reed, I was not disposed to care much for the nursemaid’s transitory anger; and I was disposed to bask in her youthful lightness of heart. I just put my two arms round her and said, “Come, Bessie! don’t scold.”

So với những suy nghĩ mà tôi đang ngẫm nghĩ, sự hiện diện của Bessie có vẻ vui tươi; dù như thường lệ bà có hơi gắt. Thật ra, sau cuộc xung đột với bà Reed và chiến thắng ấy, tôi không muốn để tâm nhiều đến cơn giận thoáng qua của cô hầu phòng; tôi còn muốn được sưởi mình trong sự nhẹ nhõm tuổi trẻ của bà. Tôi chỉ đơn giản vòng hai cánh tay ôm lấy bà và nói, “Thôi nào, Bessie! Đừng mắng con.”

The action was more frank and fearless than any I was habituated to indulge in: somehow it pleased her.

Hành động ấy thẳng thắn và không sợ hãi hơn bất kỳ hành động nào tôi đã quen làm: bằng cách nào đó nó làm bà hài lòng.

“You are a strange child, Miss Jane,” she said, as she looked down at me; “a little roving, solitary thing: and you are going to school, I suppose?”

“Cô là một đứa trẻ kỳ lạ, cô Jane,” bà nói khi cúi nhìn tôi; “một sinh vật nhỏ lang thang, cô độc: và có lẽ cô sắp đi học rồi phải không?”

I nodded.

Tôi gật đầu.

“And won’t you be sorry to leave poor Bessie?”

“Thế cô sẽ không tiếc khi phải rời xa Bessie tội nghiệp này sao?”

“What does Bessie care for me? She is always scolding me.”

“Bessie quan tâm gì đến con? Bessie lúc nào cũng la mắng con.”

“Because you’re such a queer, frightened, shy little thing. You should be bolder.”

“Vì cô là một đứa trẻ kỳ quặc, sợ sệt, nhút nhát. Cô nên mạnh dạn hơn.”

“What! to get more knocks?”

“Sao! Để bị đánh nhiều hơn à?”

“Nonsense! But you are rather put upon, that’s certain. My mother said, when she came to see me last week, that she would not like a little one of her own to be in your place.—Now, come in, and I’ve some good news for you.”

“Vớ vẩn! Nhưng cô đúng là bị bắt nạt, điều đó thì chắc. Mẹ tôi nói khi tuần trước bà đến thăm tôi, rằng bà sẽ không muốn một đứa nhỏ của chính mình phải ở vị trí của cô.—Nào, vào trong đi, và tôi có một tin tốt cho cô.”

“I don’t think you have, Bessie.”

“Con không nghĩ là có tin tốt đâu, Bessie.”

“Child! what do you mean? What sorrowful eyes you fix on me! Well, but Missis and the young ladies and Master John are going out to tea this afternoon, and you shall have tea with me. I’ll ask cook to bake you a little cake, and then you shall help me to look over your drawers; for I am soon to pack your trunk. Missis intends you to leave Gateshead in a day or two, and you shall choose what toys you like to take with you.”

“Cô bé! Cô định nói gì thế? Cô nhìn tôi bằng đôi mắt buồn thảm kìa! Thôi nào, chiều nay bà chủ và các tiểu thư và cậu John sẽ đi dự tiệc trà, và cô sẽ được uống trà với tôi. Tôi sẽ nhờ bếp nướng cho cô một cái bánh nhỏ, rồi cô sẽ phụ tôi xem lại các ngăn kéo của cô; vì tôi sắp đóng gói rương của cô rồi. Bà chủ định để cô rời Gateshead trong một hai ngày nữa, và cô sẽ được chọn những món đồ chơi nào cô thích mang theo.”

“Bessie, you must promise not to scold me any more till I go.”

“Bessie, chị phải hứa là chị sẽ không mắng con nữa cho đến khi con đi.”

“Well, I will; but mind you are a very good girl, and don’t be afraid of me. Don’t start when I chance to speak rather sharply; it’s so provoking.”

“Được, tôi hứa; nhưng nhớ là cô phải thật ngoan, và đừng sợ tôi. Đừng giật mình khi tôi tình cờ nói hơi gắt; chuyện đó thật là khó chịu.”

“I don’t think I shall ever be afraid of you again, Bessie, because I have got used to you, and I shall soon have another set of people to dread.”

“Con không nghĩ là con sẽ còn sợ chị nữa, Bessie, vì con đã quen với chị, và chẳng bao lâu nữa con sẽ có một nhóm người khác để sợ.”

“If you dread them they’ll dislike you.”

“Nếu cô sợ họ, họ sẽ không ưa cô đâu.”

“As you do, Bessie?”

“Như chị không ưa con ấy hả, Bessie?”

“I don’t dislike you, Miss; I believe I am fonder of you than of all the others.”

“Tôi không ghét cô, cô ạ; tôi tin là tôi quý cô hơn tất cả những đứa khác.”

“You don’t show it.”

“Chị không thể hiện điều đó.”

“You little sharp thing! you’ve got quite a new way of talking. What makes you so venturesome and hardy?”

“Đồ nhỏ sắc sảo! Cô có cách nói chuyện hoàn toàn mới đấy. Cái gì khiến cô táo bạo và gan lì thế?”

“Why, I shall soon be away from you, and besides”—I was going to say something about what had passed between me and Mrs. Reed, but on second thoughts I considered it better to remain silent on that head.

“À, con sẽ sớm rời xa chị thôi, và hơn nữa”—tôi định nói điều gì đó về những gì đã xảy ra giữa tôi và bà Reed, nhưng nghĩ lại tôi thấy tốt hơn là im lặng về chuyện ấy.

“And so you’re glad to leave me?”

“Thế cô vui khi rời xa tôi à?”

“Not at all, Bessie; indeed, just now I’m rather sorry.”

“Hoàn toàn không đâu, Bessie; thật ra, ngay lúc này con thấy hơi buồn.”

“Just now! and rather! How coolly my little lady says it! I dare say now if I were to ask you for a kiss you wouldn’t give it me: you’d say you’d rather not.”

“Ngay lúc này! Và hơi buồn! Cô nói nhẹ tênh thế! Tôi cá là bây giờ nếu tôi xin cô một cái hôn, cô sẽ không cho tôi đâu: cô sẽ nói cô thà không.”

“I’ll kiss you and welcome: bend your head down.” Bessie stooped; we mutually embraced, and I followed her into the house quite comforted. That afternoon lapsed in peace and harmony; and in the evening Bessie told me some of her most enchanting stories, and sang me some of her sweetest songs. Even for me life had its gleams of sunshine.

“Con sẽ hôn chị một cái thật vui lòng: cúi đầu xuống nào.” Bessie cúi xuống; chúng tôi ôm nhau, và tôi theo bà vào nhà, lòng thật sự được an ủi. Buổi chiều hôm ấy trôi qua trong hòa thuận và bình yên; và buổi tối, Bessie kể cho tôi vài câu chuyện đầy mê hoặc nhất của bà, và hát cho tôi nghe vài bài hát ngọt ngào nhất. Ngay cả với tôi, cuộc đời cũng có những tia nắng.

CHAPTER V

CHƯƠNG V

Five o’clock had hardly struck on the morning of the 19th of January, when Bessie brought a candle into my closet and found me already up and nearly dressed. I had risen half-an-hour before her entrance, and had washed my face, and put on my clothes by the light of a half-moon just setting, whose rays streamed through the narrow window near my crib. I was to leave Gateshead that day by a coach which passed the lodge gates at six A.M. Bessie was the only person yet risen; she had lit a fire in the nursery, where she now proceeded to make my breakfast. Few children can eat when excited with the thoughts of a journey; nor could I. Bessie, having pressed me in vain to take a few spoonfuls of the boiled milk and bread she had prepared for me, wrapped up some biscuits in a paper and put them into my bag; then she helped me on with my pelisse and bonnet, and wrapping herself in a shawl, she and I left the nursery. As we passed Mrs. Reed’s bedroom, she said, “Will you go in and bid Missis good-bye?”

Năm giờ vừa điểm sáng ngày mười chín tháng Giêng thì Bessie đã mang nến vào buồng nhỏ của tôi, và thấy tôi đã dậy và gần như mặc xong quần áo. Tôi đã dậy trước bà nửa giờ, rửa mặt và mặc quần áo dưới ánh trăng khuyết sắp lặn, tia sáng của nó tràn qua khung cửa hẹp gần chiếc giường nhỏ của tôi. Hôm đó tôi phải rời Gateshead bằng chiếc xe ngựa chạy qua cổng chòi gác lúc sáu giờ sáng. Bessie là người duy nhất đã dậy; bà đã nhóm lửa trong phòng trẻ, và giờ đang chuẩn bị bữa sáng cho tôi. Ít đứa trẻ có thể ăn khi phấn khích vì nghĩ đến chuyến đi; tôi cũng vậy. Bessie đã cố mời tôi ăn vài thìa sữa đun và bánh mì bà chuẩn bị, nhưng vô ích; bà gói một ít bánh quy vào giấy và bỏ vào túi tôi; rồi bà giúp tôi khoác áo choàng và đội mũ, còn bà quấn một chiếc khăn choàng, và cả hai chúng tôi rời phòng trẻ. Khi đi ngang phòng ngủ của bà Reed, bà nói, “Con có vào chào bà chủ tạm biệt không?”

“No, Bessie: she came to my crib last night when you were gone down to supper, and said I need not disturb her in the morning, or my cousins either; and she told me to remember that she had always been my best friend, and to speak of her and be grateful to her accordingly.”

“Không, Bessie: đêm qua bà ấy đã đến giường con khi chị xuống dùng bữa tối, và nói con không cần làm phiền bà vào sáng mai, cả anh chị em họ của con nữa; và bà bảo con phải nhớ rằng bà luôn là bạn tốt nhất của con, và phải nói về bà và biết ơn bà cho đúng mực.”

“What did you say, Miss?”

“Cô đã nói gì?”

“Nothing: I covered my face with the bedclothes, and turned from her to the wall.”

“Không nói gì cả: con trùm mặt bằng chăn và quay vào tường.”

“That was wrong, Miss Jane.”

“Thế là không phải, cô Jane.”

“It was quite right, Bessie. Your Missis has not been my friend: she has been my foe.”

“Hoàn toàn đúng, Bessie. Bà chủ của chị chưa bao giờ là bạn của con: bà ấy là kẻ thù của con.”

“O Miss Jane! don’t say so!”

“Ồ cô Jane! Đừng nói thế!”

“Good-bye to Gateshead!” cried I, as we passed through the hall and went out at the front door.

“Tạm biệt Gateshead!” tôi kêu lên, khi chúng tôi đi qua sảnh và ra cửa trước.

The moon was set, and it was very dark; Bessie carried a lantern, whose light glanced on wet steps and gravel road sodden by a recent thaw. Raw and chill was the winter morning: my teeth chattered as I hastened down the drive. There was a light in the porter’s lodge: when we reached it, we found the porter’s wife just kindling her fire: my trunk, which had been carried down the evening before, stood corded at the door. It wanted but a few minutes of six, and shortly after that hour had struck, the distant roll of wheels announced the coming coach; I went to the door and watched its lamps approach rapidly through the gloom.

Mặt trăng đã lặn, và trời rất tối; Bessie cầm một cái đèn lồng, ánh sáng của nó lướt trên bậc thềm ướt và lối đi sỏi sũng nước sau trận tan băng mới đây. Buổi sáng mùa đông lạnh buốt và ẩm; răng tôi va lập cập khi tôi vội vã xuống lối xe chạy. Có ánh đèn trong chòi gác cổng: khi chúng tôi đến nơi, thấy vợ người gác cổng đang nhóm lửa; chiếc rương của tôi, đã được khiêng xuống từ tối hôm trước, được buộc chắc ở cửa. Chỉ còn vài phút là đến sáu giờ, và ngay sau khi giờ ấy điểm, tiếng bánh xe từ xa báo hiệu chiếc xe ngựa đang tới; tôi ra cửa và nhìn đèn của nó tiến nhanh qua bóng tối.

“Is she going by herself?” asked the porter’s wife.

“Cô bé đi một mình à?” vợ người gác cổng hỏi.

“Yes.”

“Vâng.”

“And how far is it?”

“Và xa không?”

“Fifty miles.”

“Năm mươi dặm.”

“What a long way! I wonder Mrs. Reed is not afraid to trust her so far alone.”

“Xa thế! Tôi không hiểu sao bà Reed lại không ngại để nó đi xa như vậy một mình.”

The coach drew up; there it was at the gates with its four horses and its top laden with passengers: the guard and coachman loudly urged haste; my trunk was hoisted up; I was taken from Bessie’s neck, to which I clung with kisses.

Chiếc xe dừng lại; nó đứng ở cổng với bốn con ngựa và mui chất đầy hành khách: người phu xe và người đánh xe thúc giục gấp gáp; chiếc rương của tôi được nâng lên; tôi được rời khỏi cổ Bessie, nơi tôi bám lấy và hôn.

“Be sure and take good care of her,” cried she to the guard, as he lifted me into the inside.

“Nhớ chăm sóc nó cẩn thận đấy,” bà kêu lên với người phu xe, khi ông bế tôi lên bên trong xe.

“Ay, ay!” was the answer: the door was slapped to, a voice exclaimed “All right,” and on we drove. Thus was I severed from Bessie and Gateshead; thus whirled away to unknown, and, as I then deemed, remote and mysterious regions.

“Được rồi, được rồi!” là câu trả lời: cửa đóng sầm lại, một giọng nói kêu “Xong rồi,” và chúng tôi lao đi. Thế là tôi bị tách khỏi Bessie và Gateshead; thế là tôi bị cuốn đi đến những vùng đất xa lạ, và, như lúc ấy tôi nghĩ, xa xôi và bí ẩn.

I remember but little of the journey; I only know that the day seemed to me of a preternatural length, and that we appeared to travel over hundreds of miles of road. We passed through several towns, and in one, a very large one, the coach stopped; the horses were taken out, and the passengers alighted to dine. I was carried into an inn, where the guard wanted me to have some dinner; but, as I had no appetite, he left me in an immense room with a fireplace at each end, a chandelier pendent from the ceiling, and a little red gallery high up against the wall filled with musical instruments. Here I walked about for a long time, feeling very strange, and mortally apprehensive of some one coming in and kidnapping me; for I believed in kidnappers, their exploits having frequently figured in Bessie’s fireside chronicles. At last the guard returned; once more I was stowed away in the coach, my protector mounted his own seat, sounded his hollow horn, and away we rattled over the “stony street” of L——.

Tôi nhớ rất ít về chuyến đi; tôi chỉ biết ngày hôm ấy dường như dài kỳ lạ, và chúng tôi dường như đã đi qua hàng trăm dặm đường. Chúng tôi đi qua nhiều thị trấn, và ở một thị trấn rất lớn, xe dừng lại; ngựa được tháo ra, và hành khách xuống để ăn trưa. Tôi được đưa vào một quán trọ, nơi người phu xe muốn tôi ăn chút gì đó; nhưng vì tôi không thấy đói, ông bỏ tôi lại trong một căn phòng rộng mênh mông với hai lò sưởi ở hai đầu, một chùm đèn treo từ trần xuống, và một gác nhỏ màu đỏ cao sát tường đầy nhạc cụ. Ở đó tôi đi lại rất lâu, cảm thấy rất lạ lẫm và sợ đến chết rằng sẽ có ai đó bước vào bắt cóc mình; vì tôi tin có những kẻ bắt cóc, những chiến tích của chúng thường xuất hiện trong các câu chuyện bên lò sưởi của Bessie. Cuối cùng người phu xe quay lại; một lần nữa tôi được xếp vào xe, người bảo vệ của tôi leo lên ghế của mình, thổi chiếc kèn rỗng, và chúng tôi xóc nảy qua “con phố đá” của L——.

The afternoon came on wet and somewhat misty: as it waned into dusk, I began to feel that we were getting very far indeed from Gateshead: we ceased to pass through towns; the country changed; great grey hills heaved up round the horizon: as twilight deepened, we descended a valley, dark with wood, and long after night had overclouded the prospect, I heard a wild wind rushing amongst trees.

Chiều xuống mưa và hơi mù mịt: khi buổi chiều tàn dần thành hoàng hôn, tôi bắt đầu cảm thấy chúng tôi thực sự đã đi rất xa Gateshead: chúng tôi không còn đi qua thị trấn nào; phong cảnh đổi khác; những ngọn đồi xám lớn nhô lên quanh chân trời; khi chạng vạng đậm dần, chúng tôi xuống một thung lũng tối đen rừng, và rất lâu sau khi đêm đã phủ kín tầm nhìn, tôi nghe một cơn gió hoang dại lao qua hàng cây.

Lulled by the sound, I at last dropped asleep; I had not long slumbered when the sudden cessation of motion awoke me; the coach-door was open, and a person like a servant was standing at it: I saw her face and dress by the light of the lamps.

Được ru bởi âm thanh ấy, cuối cùng tôi thiếp đi; tôi chưa ngủ được bao lâu thì sự dừng đột ngột của chuyển động làm tôi tỉnh; cửa xe mở, và có một người giống người hầu đứng bên cửa: tôi thấy gương mặt và áo của bà dưới ánh đèn.

“Is there a little girl called Jane Eyre here?” she asked. I answered “Yes,” and was then lifted out; my trunk was handed down, and the coach instantly drove away.

“Ở đây có cô bé nào tên Jane Eyre không?” bà hỏi. Tôi đáp “Có,” rồi được bế xuống; chiếc rương của tôi được trao xuống, và chiếc xe lập tức lăn bánh đi.

I was stiff with long sitting, and bewildered with the noise and motion of the coach: gathering my faculties, I looked about me. Rain, wind, and darkness filled the air; nevertheless, I dimly discerned a wall before me and a door open in it; through this door I passed with my new guide: she shut and locked it behind her. There was now visible a house or houses—for the building spread far—with many windows, and lights burning in some; we went up a broad pebbly path, splashing wet, and were admitted at a door; then the servant led me through a passage into a room with a fire, where she left me alone.

Tôi cứng đơ vì ngồi quá lâu và bối rối vì tiếng ồn và chuyển động của xe: thu hết tinh thần lại, tôi nhìn quanh. Mưa, gió và bóng tối lấp đầy không gian; tuy vậy, tôi lờ mờ thấy một bức tường trước mặt và một cánh cửa mở trên đó; tôi đi qua cửa ấy cùng người dẫn đường mới; bà đóng và khóa cửa sau lưng. Lúc này tôi thấy một ngôi nhà hay nhiều ngôi nhà—vì tòa nhà trải dài xa—với nhiều cửa sổ, và ánh đèn sáng ở một vài nơi; chúng tôi đi lên một lối sỏi rộng, ướt nhẹp, và được nhận vào qua một cửa; rồi người hầu dẫn tôi qua một hành lang vào một căn phòng có lửa, và để tôi ở đó một mình.

I stood and warmed my numbed fingers over the blaze, then I looked round; there was no candle, but the uncertain light from the hearth showed, by intervals, papered walls, carpet, curtains, shining mahogany furniture: it was a parlour, not so spacious or splendid as the drawing-room at Gateshead, but comfortable enough. I was puzzling to make out the subject of a picture on the wall, when the door opened, and an individual carrying a light entered; another followed close behind.

Tôi đứng sưởi những ngón tay tê cóng trên ngọn lửa, rồi nhìn quanh; không có nến, nhưng ánh sáng không chắc chắn từ lò sưởi thỉnh thoảng cho thấy những bức tường dán giấy, tấm thảm, rèm cửa, đồ gỗ mahogany bóng loáng: đó là một phòng khách, không rộng và lộng lẫy như phòng khách ở Gateshead, nhưng đủ tiện nghi. Tôi đang loay hoay đoán đề tài của một bức tranh treo trên tường, thì cửa mở, và một người cầm đèn bước vào; một người khác theo sát phía sau.

The first was a tall lady with dark hair, dark eyes, and a pale and large forehead; her figure was partly enveloped in a shawl, her countenance was grave, her bearing erect.

Người đầu tiên là một phụ nữ cao với mái tóc đen, mắt đen và trán cao rộng nhợt nhạt; thân hình bà phần nào được quấn trong một chiếc khăn choàng, gương mặt bà nghiêm nghị, dáng đứng thẳng.

“The child is very young to be sent alone,” said she, putting her candle down on the table. She considered me attentively for a minute or two, then further added—

“Đứa bé còn quá nhỏ để đi một mình,” bà nói, đặt cây nến xuống bàn. Bà nhìn tôi chăm chú trong một hai phút, rồi nói thêm—

“She had better be put to bed soon; she looks tired: are you tired?” she asked, placing her hand on my shoulder.

“Nên cho nó đi ngủ sớm; trông nó mệt quá: cháu có mệt không?” bà hỏi, đặt bàn tay lên vai tôi.

“A little, ma’am.”

“Một chút, thưa bà.”

“And hungry too, no doubt: let her have some supper before she goes to bed, Miss Miller. Is this the first time you have left your parents to come to school, my little girl?”

“Và chắc cũng đói nữa: để nó ăn chút gì trước khi đi ngủ, cô Miller. Đây có phải là lần đầu cháu xa cha mẹ để đến trường không, cô bé?”

I explained to her that I had no parents. She inquired how long they had been dead: then how old I was, what was my name, whether I could read, write, and sew a little: then she touched my cheek gently with her forefinger, and saying, “She hoped I should be a good child,” dismissed me along with Miss Miller.

Tôi giải thích với bà rằng tôi không có cha mẹ. Bà hỏi họ đã mất bao lâu rồi; rồi tôi bao nhiêu tuổi, tên gì, tôi có biết đọc, viết và khâu vá một chút không: sau đó bà khẽ chạm vào má tôi bằng ngón trỏ, và nói rằng “Bà hy vọng cháu sẽ là một đứa trẻ ngoan,” rồi cho tôi đi cùng cô Miller.

The lady I had left might be about twenty-nine; the one who went with me appeared some years younger: the first impressed me by her voice, look, and air. Miss Miller was more ordinary; ruddy in complexion, though of a careworn countenance; hurried in gait and action, like one who had always a multiplicity of tasks on hand: she looked, indeed, what I afterwards found she really was, an under-teacher. Led by her, I passed from compartment to compartment, from passage to passage, of a large and irregular building; till, emerging from the total and somewhat dreary silence pervading that portion of the house we had traversed, we came upon the hum of many voices, and presently entered a wide, long room, with great deal tables, two at each end, on each of which burnt a pair of candles, and seated all round on benches, a congregation of girls of every age, from nine or ten to twenty. Seen by the dim light of the dips, their number to me appeared countless, though not in reality exceeding eighty; they were uniformly dressed in brown stuff frocks of quaint fashion, and long holland pinafores. It was the hour of study; they were engaged in conning over their to-morrow’s task, and the hum I had heard was the combined result of their whispered repetitions.

Người phụ nữ tôi vừa rời có lẽ khoảng hai mươi chín tuổi; người đi cùng tôi trông trẻ hơn vài tuổi: người đầu tiên gây ấn tượng với tôi bởi giọng nói, ánh nhìn và phong thái. Cô Miller thì bình thường hơn; nước da hồng hào, dù gương mặt có vẻ lo âu; bước đi và cử chỉ vội vã, như người luôn có vô số việc phải làm: quả thật, cô trông đúng như điều sau này tôi biết, đó là một giáo viên phụ. Được cô dẫn đi, tôi qua hết gian này đến gian khác, hết hành lang này đến hành lang khác của một tòa nhà lớn và không đều; cho đến khi, thoát khỏi sự im lặng hoàn toàn và hơi ảm đạm bao trùm phần nhà chúng tôi vừa đi qua, chúng tôi nghe tiếng rì rầm của nhiều giọng nói, và rồi bước vào một căn phòng rộng và dài, có những chiếc bàn gỗ dài lớn, hai chiếc ở mỗi đầu, trên mỗi bàn có một đôi nến đang cháy, và xung quanh, trên những băng ghế, một đám đông các cô gái ở đủ lứa tuổi, từ chín hay mười đến hai mươi. Dưới ánh sáng mờ của những ngọn đèn nhỏ, số lượng của họ đối với tôi dường như vô số, dù thực tế không quá tám mươi người; tất cả đều mặc áo dài bằng vải nâu kiểu cổ, và tạp dề dài bằng vải hà lan. Đó là giờ học; họ đang nhẩm bài cho ngày mai, và tiếng rì rầm tôi nghe thấy là kết quả chung của những lời đọc thì thầm.

Miss Miller signed to me to sit on a bench near the door, then walking up to the top of the long room she cried out—

Cô Miller ra hiệu cho tôi ngồi trên một băng ghế gần cửa, rồi bước lên đầu căn phòng dài và gọi lớn—

“Monitors, collect the lesson-books and put them away!”

“Lớp trưởng, thu sách bài học và cất đi!”

Four tall girls arose from different tables, and going round, gathered the books and removed them. Miss Miller again gave the word of command—

Bốn cô gái cao lớn đứng lên từ các bàn khác nhau, đi quanh gom sách và mang đi. Cô Miller lại ra lệnh—

“Monitors, fetch the supper-trays!”

“Lớp trưởng, đi lấy khay ăn tối!”

The tall girls went out and returned presently, each bearing a tray, with portions of something, I knew not what, arranged thereon, and a pitcher of water and mug in the middle of each tray. The portions were handed round; those who liked took a draught of the water, the mug being common to all. When it came to my turn, I drank, for I was thirsty, but did not touch the food, excitement and fatigue rendering me incapable of eating: I now saw, however, that it was a thin oaten cake shared into fragments.

Những cô gái cao đi ra và chốc lát sau quay lại, mỗi người mang một khay với phần ăn gì đó, tôi không biết là gì, được xếp lên, và một bình nước cùng cốc ở giữa mỗi khay. Các phần ăn được chuyền tay; ai thích thì uống một ngụm nước, cốc dùng chung cho tất cả. Đến lượt tôi, tôi uống vì khát, nhưng không đụng đến thức ăn, vì sự phấn khích và mệt mỏi khiến tôi không thể ăn: tuy nhiên, bây giờ tôi thấy đó là một chiếc bánh yến mạch mỏng, được chia thành từng mảnh.

The meal over, prayers were read by Miss Miller, and the classes filed off, two and two, upstairs. Overpowered by this time with weariness, I scarcely noticed what sort of a place the bedroom was, except that, like the schoolroom, I saw it was very long. To-night I was to be Miss Miller’s bed-fellow; she helped me to undress: when laid down I glanced at the long rows of beds, each of which was quickly filled with two occupants; in ten minutes the single light was extinguished, and amidst silence and complete darkness I fell asleep.

Bữa ăn xong, cô Miller đọc kinh cầu nguyện, và các lớp lần lượt đi lên lầu, từng đôi một. Lúc này đã quá mệt, tôi hầu như không để ý phòng ngủ là nơi thế nào, chỉ biết rằng giống như phòng học, nó rất dài. Đêm nay tôi phải ngủ chung với cô Miller; cô giúp tôi cởi đồ: khi đã nằm xuống, tôi liếc nhìn những hàng giường dài, mỗi chiếc nhanh chóng có hai người nằm; mười phút sau ngọn đèn duy nhất được tắt, và giữa im lặng và bóng tối hoàn toàn, tôi thiếp đi.

The night passed rapidly: I was too tired even to dream; I only once awoke to hear the wind rave in furious gusts, and the rain fall in torrents, and to be sensible that Miss Miller had taken her place by my side. When I again unclosed my eyes, a loud bell was ringing; the girls were up and dressing; day had not yet begun to dawn, and a rushlight or two burned in the room. I too rose reluctantly; it was bitter cold, and I dressed as well as I could for shivering, and washed when there was a basin at liberty, which did not occur soon, as there was but one basin to six girls, on the stands down the middle of the room. Again the bell rang: all formed in file, two and two, and in that order descended the stairs and entered the cold and dimly lit schoolroom: here prayers were read by Miss Miller; afterwards she called out—

Đêm trôi qua nhanh: tôi quá mệt đến mức không mơ; chỉ có một lần tôi tỉnh dậy nghe gió gào theo từng cơn dữ dội, mưa trút xuống như thác, và biết rằng cô Miller đã nằm xuống bên cạnh tôi. Khi tôi mở mắt lần nữa, một chuông lớn đang reo; các cô gái đã dậy và đang mặc đồ; trời chưa sáng, và một hai ngọn đèn bấc còn cháy trong phòng. Tôi cũng miễn cưỡng ngồi dậy; lạnh buốt, tôi mặc đồ đủ để khỏi run, và rửa mặt khi có chậu rảnh, nhưng việc đó không đến sớm, vì chỉ có một chậu cho sáu cô gái, đặt trên các giá dọc giữa phòng. Chuông lại reo: tất cả xếp thành hàng, từng đôi một, và theo thứ tự ấy đi xuống cầu thang vào phòng học lạnh lẽo, thiếu sáng: ở đó cô Miller đọc kinh; rồi bà gọi lớn—

“Form classes!”

“Chia lớp!”

A great tumult succeeded for some minutes, during which Miss Miller repeatedly exclaimed, “Silence!” and “Order!” When it subsided, I saw them all drawn up in four semicircles, before four chairs, placed at the four tables; all held books in their hands, and a great book, like a Bible, lay on each table, before the vacant seat. A pause of some seconds succeeded, filled up by the low, vague hum of numbers; Miss Miller walked from class to class, hushing this indefinite sound.

Một lúc ồn ào nổi lên trong vài phút, trong đó cô Miller liên tục kêu “Im lặng!” và “Trật tự!” Khi tiếng ồn lắng xuống, tôi thấy họ đã đứng thành bốn nửa vòng tròn trước bốn chiếc ghế đặt ở bốn bàn; tất cả đều cầm sách trong tay, và trên mỗi bàn có một cuốn sách lớn như Kinh Thánh, nằm trước chỗ ngồi trống. Một khoảng lặng vài giây trôi qua, được lấp đầy bởi tiếng lẩm nhẩm mơ hồ của các em đọc lại bài; cô Miller đi từ lớp này sang lớp khác, dập tắt âm thanh mơ hồ ấy.

A distant bell tinkled: immediately three ladies entered the room, each walked to a table and took her seat; Miss Miller assumed the fourth vacant chair, which was that nearest the door, and around which the smallest of the children were assembled: to this inferior class I was called, and placed at the bottom of it.

Một tiếng chuông vang xa: ngay lập tức ba quý bà bước vào phòng, mỗi người đi đến một bàn và ngồi xuống; cô Miller chiếm chiếc ghế trống thứ tư, chiếc gần cửa nhất, quanh đó các em nhỏ nhất tụ lại: tôi được gọi vào lớp bé nhất này, và được xếp ở cuối lớp.

Business now began: the day’s Collect was repeated, then certain texts of Scripture were said, and to these succeeded a protracted reading of chapters in the Bible, which lasted an hour. By the time that exercise was terminated, day had fully dawned. The indefatigable bell now sounded for the fourth time: the classes were marshalled and marched into another room to breakfast: how glad I was to behold a prospect of getting something to eat! I was now nearly sick from inanition, having taken so little the day before.

Buổi học bắt đầu: bài kinh Collect của ngày được đọc, rồi vài đoạn Kinh Thánh được đọc thuộc lòng, tiếp đó là một phần đọc kéo dài các chương trong Kinh Thánh, mất một giờ. Khi phần ấy kết thúc, trời đã sáng hẳn. Chuông không biết mệt lại reo lần thứ tư: các lớp được xếp hàng và đi sang phòng khác để ăn sáng: tôi mừng biết bao khi thấy có hy vọng được ăn chút gì! Lúc này tôi gần như kiệt sức vì đói, vì hôm trước tôi đã ăn quá ít.

The refectory was a great, low-ceiled, gloomy room; on two long tables smoked basins of something hot, which, however, to my dismay, sent forth an odour far from inviting. I saw a universal manifestation of discontent when the fumes of the repast met the nostrils of those destined to swallow it; from the van of the procession, the tall girls of the first class, rose the whispered words—

Phòng ăn là một căn phòng lớn, trần thấp và ảm đạm; trên hai dãy bàn dài, những nồi đựng đồ nóng bốc khói, nhưng, làm tôi thất vọng, chúng tỏa ra một mùi chẳng hề hấp dẫn. Tôi thấy mọi người đều lộ vẻ bất mãn khi khói của bữa ăn chạm đến mũi những kẻ sắp phải nuốt nó; từ đầu hàng, các cô gái cao lớn của lớp nhất, lời thì thầm vang lên—

“Disgusting! The porridge is burnt again!”

“Kinh tởm! Cháo lại cháy rồi!”

“Silence!” ejaculated a voice; not that of Miss Miller, but one of the upper teachers, a little and dark personage, smartly dressed, but of somewhat morose aspect, who installed herself at the top of one table, while a more buxom lady presided at the other. I looked in vain for her I had first seen the night before; she was not visible: Miss Miller occupied the foot of the table where I sat, and a strange, foreign-looking, elderly lady, the French teacher, as I afterwards found, took the corresponding seat at the other board. A long grace was said and a hymn sung; then a servant brought in some tea for the teachers, and the meal began.

“Im lặng!” một giọng thốt lên; không phải giọng cô Miller, mà của một trong các giáo viên cấp trên, một người nhỏ thó, đen đúa, ăn mặc chải chuốt nhưng vẻ mặt khá cau có, ngồi ở đầu một bàn, còn một bà mập mạp khỏe khoắn chủ trì bàn kia. Tôi tìm người phụ nữ mà tối qua tôi đã thấy lần đầu nhưng không thấy bà đâu: cô Miller ngồi ở đầu bàn nơi tôi ngồi, và một bà già trông như người nước ngoài, giáo viên tiếng Pháp, như sau này tôi biết, ngồi ở chỗ tương ứng bên bàn kia. Một lời cầu nguyện dài được đọc và một bài thánh ca được hát; rồi một người hầu mang trà đến cho các giáo viên, và bữa ăn bắt đầu.

Ravenous, and now very faint, I devoured a spoonful or two of my portion without thinking of its taste; but the first edge of hunger blunted, I perceived I had got in hand a nauseous mess; burnt porridge is almost as bad as rotten potatoes; famine itself soon sickens over it. The spoons were moved slowly: I saw each girl taste her food and try to swallow it; but in most cases the effort was soon relinquished. Breakfast was over, and none had breakfasted. Thanks being returned for what we had not got, and a second hymn chanted, the refectory was evacuated for the schoolroom. I was one of the last to go out, and in passing the tables, I saw one teacher take a basin of the porridge and taste it; she looked at the others; all their countenances expressed displeasure, and one of them, the stout one, whispered—

Đói cồn cào và giờ rất yếu, tôi nuốt vài thìa phần của mình mà không nghĩ đến vị; nhưng khi cơn đói đầu tiên đã dịu đi, tôi nhận ra mình đang ăn một thứ ghê tởm; cháo cháy còn tệ hơn khoai tây thối; ngay cả cơn đói cũng sớm chán ngán nó. Những chiếc thìa được đưa đi chậm rãi: tôi thấy mỗi cô gái nếm thức ăn và cố nuốt; nhưng trong hầu hết các trường hợp, nỗ lực ấy nhanh chóng bị bỏ dở. Bữa sáng kết thúc, và không ai thực sự được ăn. Sau khi cảm tạ vì những thứ chúng tôi đã không có, và hát thêm một bài thánh ca thứ hai, phòng ăn được dọn trống để chuyển sang phòng học. Tôi là một trong những người đi ra sau cùng, và khi đi ngang các bàn, tôi thấy một giáo viên múc một bát cháo và nếm thử; bà nhìn những người khác; mọi gương mặt đều tỏ vẻ không hài lòng, và một người trong số đó, người mập, thì thầm—

“Abominable stuff! How shameful!”

“Thứ này gớm ghiếc! Thật đáng xấu hổ!”

A quarter of an hour passed before lessons again began, during which the schoolroom was in a glorious tumult; for that space of time it seemed to be permitted to talk loud and more freely, and they used their privilege. The whole conversation ran on the breakfast, which one and all abused roundly. Poor things! it was the sole consolation they had. Miss Miller was now the only teacher in the room: a group of great girls standing about her spoke with serious and sullen gestures. I heard the name of Mr. Brocklehurst pronounced by some lips; at which Miss Miller shook her head disapprovingly; but she made no great effort to check the general wrath; doubtless she shared in it.

Mười lăm phút trôi qua trước khi các bài học lại bắt đầu; trong khoảng thời gian ấy, phòng học náo nhiệt một cách rạng rỡ; trong lúc này dường như được phép nói to và tự do hơn, và họ đã tận dụng đặc quyền đó. Toàn bộ câu chuyện xoay quanh bữa sáng, mà ai cũng chê bai thậm tệ. Tội nghiệp! Đó là niềm an ủi duy nhất của họ. Cô Miller lúc này là giáo viên duy nhất trong phòng: một nhóm các cô gái lớn đứng quanh cô, nói với những cử chỉ nghiêm trọng và hằn học. Tôi nghe có môi nào đó nhắc đến tên ông Brocklehurst; cô Miller lắc đầu không đồng tình; nhưng bà không cố gắng nhiều để ngăn cơn giận chung; hẳn là bà cũng chia sẻ nó.

A clock in the schoolroom struck nine; Miss Miller left her circle, and standing in the middle of the room, cried—

Đồng hồ trong phòng học điểm chín giờ; cô Miller rời khỏi nhóm, đứng giữa phòng và kêu lên—

“Silence! To your seats!”

“Im lặng! Về chỗ!”

Discipline prevailed: in five minutes the confused throng was resolved into order, and comparative silence quelled the Babel clamour of tongues. The upper teachers now punctually resumed their posts: but still, all seemed to wait. Ranged on benches down the sides of the room, the eighty girls sat motionless and erect; a quaint assemblage they appeared, all with plain locks combed from their faces, not a curl visible; in brown dresses, made high and surrounded by a narrow tucker about the throat, with little pockets of holland (shaped something like a Highlander’s purse) tied in front of their frocks, and destined to serve the purpose of a work-bag: all, too, wearing woollen stockings and country-made shoes, fastened with brass buckles. Above twenty of those clad in this costume were full-grown girls, or rather young women; it suited them ill, and gave an air of oddity even to the prettiest.

Kỷ luật được lập lại: trong năm phút, đám đông hỗn độn được sắp xếp thành hàng, và sự im lặng tương đối dập tắt tiếng ồn như tháp Babel. Các giáo viên cấp trên lúc này đúng giờ trở lại vị trí, nhưng vẫn có cảm giác như mọi người đang chờ đợi. Ngồi thành hàng dọc hai bên phòng trên những băng ghế, tám mươi cô gái ngồi bất động và thẳng lưng; một tập hợp kỳ lạ, tất cả đều vuốt tóc thẳng khỏi mặt, không một lọn xoăn nào lộ ra; mặc áo nâu cao cổ, viền một chiếc cổ áo hẹp quanh cổ, với những túi nhỏ bằng vải hà lan (hình dạng giống túi da kiểu người Cao Địa) buộc phía trước áo, dùng để đựng đồ khâu vá; tất cả đều đi tất len và giày quê, có khóa đồng. Hơn hai mươi người trong bộ đồ ấy là những cô gái đã lớn, hay đúng hơn là phụ nữ trẻ; nó không hợp với họ, và làm cho ngay cả những người xinh nhất cũng trông kỳ quặc.

I was still looking at them, and also at intervals examining the teachers—none of whom precisely pleased me; for the stout one was a little coarse, the dark one not a little fierce, the foreigner harsh and grotesque, and Miss Miller, poor thing! looked purple, weather-beaten, and over-worked—when, as my eye wandered from face to face, the whole school rose simultaneously, as if moved by a common spring.

Tôi vẫn nhìn họ, và thỉnh thoảng cũng đánh giá các giáo viên—không ai trong số họ thật sự làm tôi vừa ý; vì người mập hơi thô, người đen khá dữ dằn, người nước ngoài khắc nghiệt và kỳ dị, còn cô Miller, tội nghiệp! trông tím tái, rám nắng và làm việc quá sức—thì khi mắt tôi lướt từ gương mặt này sang gương mặt khác, cả trường đồng loạt đứng lên, như được điều khiển bởi một chiếc lò xo chung.

What was the matter? I had heard no order given: I was puzzled. Ere I had gathered my wits, the classes were again seated: but as all eyes were now turned to one point, mine followed the general direction, and encountered the personage who had received me last night. She stood at the bottom of the long room, on the hearth; for there was a fire at each end; she surveyed the two rows of girls silently and gravely. Miss Miller approaching, seemed to ask her a question, and having received her answer, went back to her place, and said aloud—

Có chuyện gì vậy? Tôi không nghe thấy lệnh nào: tôi bối rối. Trước khi kịp định thần, các lớp đã ngồi xuống lại: nhưng vì mọi ánh mắt giờ đều hướng về một điểm, mắt tôi cũng theo hướng chung và chạm vào người đã đón tiếp tôi tối qua. Bà đứng ở cuối căn phòng dài, bên lò sưởi; vì có lò sưởi ở mỗi đầu; bà lặng lẽ và nghiêm trang quan sát hai hàng cô gái. Cô Miller tiến lại, dường như hỏi bà một câu, rồi sau khi nhận được câu trả lời, quay về chỗ và nói to—

“Monitor of the first class, fetch the globes!”

“Lớp trưởng lớp nhất, đi lấy các quả địa cầu!”

While the direction was being executed, the lady consulted moved slowly up the room. I suppose I have a considerable organ of veneration, for I retain yet the sense of admiring awe with which my eyes traced her steps. Seen now, in broad daylight, she looked tall, fair, and shapely; brown eyes with a benignant light in their irids, and a fine pencilling of long lashes round, relieved the whiteness of her large front; on each of her temples her hair, of a very dark brown, was clustered in round curls, according to the fashion of those times, when neither smooth bands nor long ringlets were in vogue; her dress, also in the mode of the day, was of purple cloth, relieved by a sort of Spanish trimming of black velvet; a gold watch (watches were not so common then as now) shone at her girdle. Let the reader add, to complete the picture, refined features; a complexion, if pale, clear; and a stately air and carriage, and he will have, at least, as clearly as words can give it, a correct idea of the exterior of Miss Temple—Maria Temple, as I afterwards saw the name written in a prayer-book intrusted to me to carry to church.

Trong khi mệnh lệnh đang được thực hiện, người phụ nữ được hỏi chậm rãi tiến lên giữa phòng. Tôi nghĩ mình có một mức độ sùng kính đáng kể, vì đến nay tôi vẫn còn nhớ cảm giác kính phục đầy ngưỡng mộ mà đôi mắt tôi đã dõi theo từng bước của bà. Nhìn bây giờ, dưới ánh sáng ban ngày, bà trông cao, trắng trẻo và thon thả; đôi mắt nâu với ánh nhìn nhân từ, và hàng lông mi dài viền quanh, làm dịu vẻ trắng trên vầng trán rộng; hai bên thái dương, mái tóc nâu sẫm của bà được cuộn thành những lọn tròn, theo kiểu thời ấy, khi cả tóc phẳng lẫn tóc xõa dài đều chưa thịnh hành; y phục của bà, cũng theo mốt thời đó, là vải tía, điểm một kiểu viền nhung đen kiểu Tây Ban Nha; một chiếc đồng hồ vàng (thời đó đồng hồ không phổ biến như bây giờ) lấp lánh ở thắt lưng. Hãy thêm vào bức tranh những nét thanh tú; một làn da, dù nhợt nhạt, vẫn trong; và một phong thái đường bệ, khi ấy người đọc sẽ có, ít nhất cũng rõ ràng như lời có thể diễn đạt, một hình dung đúng về ngoại hình của cô Temple—Maria Temple, như sau này tôi thấy tên bà được viết trong một cuốn kinh cầu nguyện được giao cho tôi mang đến nhà thờ.

The superintendent of Lowood (for such was this lady) having taken her seat before a pair of globes placed on one of the tables, summoned the first class round her, and commenced giving a lesson on geography; the lower classes were called by the teachers: repetitions in history, grammar, &c., went on for an hour; writing and arithmetic succeeded, and music lessons were given by Miss Temple to some of the elder girls. The duration of each lesson was measured by the clock, which at last struck twelve. The superintendent rose—

Người đứng đầu Lowood (đó chính là bà) ngồi xuống trước một cặp quả địa cầu đặt trên một chiếc bàn, gọi lớp nhất đến quanh mình, và bắt đầu bài địa lý; các lớp dưới được các giáo viên gọi: phần ôn tập lịch sử, ngữ pháp, v.v. kéo dài một giờ; tiếp theo là viết và số học, và cô Temple dạy nhạc cho một số cô gái lớn. Thời lượng mỗi bài được đo bằng đồng hồ, và cuối cùng nó điểm mười hai giờ. Người đứng đầu đứng dậy—

“I have a word to address to the pupils,” said she.

“Tôi có vài lời muốn nói với học sinh,” bà nói.

The tumult of cessation from lessons was already breaking forth, but it sank at her voice. She went on—

Tiếng ồn của cuộc giải lao vừa bắt đầu sắp bùng lên, nhưng nó lắng xuống khi nghe giọng bà. Bà tiếp tục—

“You had this morning a breakfast which you could not eat; you must be hungry:—I have ordered that a lunch of bread and cheese shall be served to all.”

“Sáng nay các em đã có một bữa sáng mà các em không thể ăn; hẳn các em đang đói: tôi đã ra lệnh phát bánh mì và phô mai cho tất cả.”

The teachers looked at her with a sort of surprise.

Các giáo viên nhìn bà với vẻ ngạc nhiên.

“It is to be done on my responsibility,” she added, in an explanatory tone to them, and immediately afterwards left the room.

“Việc này do tôi chịu trách nhiệm,” bà nói thêm, giải thích với họ, rồi ngay sau đó rời khỏi phòng.

The bread and cheese was presently brought in and distributed, to the high delight and refreshment of the whole school. The order was now given “To the garden!” Each put on a coarse straw bonnet, with strings of coloured calico, and a cloak of grey frieze. I was similarly equipped, and, following the stream, I made my way into the open air.

Bánh mì và phô mai được mang vào và phát ngay, khiến cả trường vui sướng và tỉnh táo hẳn. Mệnh lệnh “Ra vườn!” được đưa ra. Mỗi người đội một chiếc mũ rơm thô, có dây vải hoa, và khoác một chiếc áo choàng vải len xám. Tôi cũng được trang bị như vậy, và theo dòng người, tôi bước ra không khí ngoài trời.

The garden was a wide inclosure, surrounded with walls so high as to exclude every glimpse of prospect; a covered verandah ran down one side, and broad walks bordered a middle space divided into scores of little beds: these beds were assigned as gardens for the pupils to cultivate, and each bed had an owner. When full of flowers they would doubtless look pretty; but now, at the latter end of January, all was wintry blight and brown decay. I shuddered as I stood and looked round me: it was an inclement day for outdoor exercise; not positively rainy, but darkened by a drizzling yellow fog; all under foot was still soaking wet with the floods of yesterday. The stronger among the girls ran about and engaged in active games, but sundry pale and thin ones herded together for shelter and warmth in the verandah; and amongst these, as the dense mist penetrated to their shivering frames, I heard frequently the sound of a hollow cough.

Khu vườn là một khoảng đất rộng, được bao quanh bởi những bức tường cao đến mức không để lọt một khoảng nhìn nào ra ngoài; một hàng hiên có mái che chạy dọc một bên, và những lối đi rộng viền quanh một khoảng giữa được chia thành hàng chục luống nhỏ: các luống này được giao làm vườn cho học sinh chăm sóc, và mỗi luống có chủ. Khi đầy hoa, chắc chúng sẽ đẹp; nhưng lúc này, vào cuối tháng Giêng, tất cả chỉ còn là cảnh héo úa mùa đông và sự mục nát màu nâu. Tôi rùng mình khi đứng nhìn quanh: đó là một ngày khắc nghiệt để vận động ngoài trời; không hẳn là mưa, nhưng bị làm tối đi bởi một lớp sương vàng lất phất; dưới chân, mọi thứ vẫn ướt sũng từ trận lụt hôm qua. Những cô gái khỏe hơn chạy quanh và chơi các trò vận động; nhưng một số cô xanh xao, gầy gò tụm lại để tìm chỗ trú và hơi ấm dưới hiên; và giữa họ, khi màn sương dày len vào thân thể run rẩy, tôi thường xuyên nghe tiếng ho khan rỗng.

As yet I had spoken to no one, nor did anybody seem to take notice of me; I stood lonely enough: but to that feeling of isolation I was accustomed; it did not oppress me much. I leant against a pillar of the verandah, drew my grey mantle close about me, and, trying to forget the cold which nipped me without, and the unsatisfied hunger which gnawed me within, delivered myself up to the employment of watching and thinking. My reflections were too undefined and fragmentary to merit record: I hardly yet knew where I was; Gateshead and my past life seemed floated away to an immeasurable distance; the present was vague and strange, and of the future I could form no conjecture. I looked round the convent-like garden, and then up at the house—a large building, half of which seemed grey and old, the other half quite new. The new part, containing the schoolroom and dormitory, was lit by mullioned and latticed windows, which gave it a church-like aspect; a stone tablet over the door bore this inscription:—

Cho đến lúc đó tôi chưa nói chuyện với ai, và cũng không ai có vẻ để ý đến tôi; tôi đứng cô đơn đủ rồi: nhưng cảm giác bị cô lập ấy tôi đã quen; nó không đè nặng tôi lắm. Tôi tựa vào một cây cột của hiên, kéo chiếc áo choàng xám sát vào người, và cố quên cái lạnh cắn từ bên ngoài và cơn đói không được thỏa mãn gặm nhấm từ bên trong, rồi phó mặc mình cho việc quan sát và suy nghĩ. Những suy tư của tôi quá mơ hồ và rời rạc để đáng ghi lại: tôi còn chưa biết mình đang ở đâu; Gateshead và quá khứ của tôi dường như đã trôi đi đến một khoảng cách vô tận; hiện tại thì mơ hồ và xa lạ, còn tương lai thì tôi không thể đoán được gì. Tôi nhìn quanh khu vườn giống như tu viện, rồi ngước lên tòa nhà—một công trình lớn, nửa phần có vẻ xám và cũ, nửa kia thì hoàn toàn mới. Phần mới, chứa phòng học và phòng ngủ tập thể, được chiếu sáng bởi những cửa sổ có thanh chia và ô lưới, khiến nó mang dáng vẻ nhà thờ; một tấm bia đá phía trên cửa mang dòng chữ:—

LOWOOD INSTITUTION. This portion was rebuilt A.D. ——, by Naomi Brocklehurst, of Brocklehurst Hall, in this county. “Let your light so shine before men, that they may see your good works, and glorify your Father which is in heaven.”—St. Matt. v. 16.

LOWOOD INSTITUTION. Phần này được xây lại năm ——, bởi Naomi Brocklehurst, thuộc Brocklehurst Hall, trong hạt này. “Hãy để ánh sáng của các con soi sáng trước mặt người ta, để họ thấy việc lành của các con và tôn vinh Cha các con ở trên trời.”—Mt 5:16.

I read these words over and over again: I felt that an explanation belonged to them, and was unable fully to penetrate their import. I was still pondering the signification of “Institution,” and endeavouring to make out a connection between the first words and the verse of Scripture, when the sound of a cough close behind me made me turn my head. I saw a girl sitting on a stone bench near; she was bent over a book, on the perusal of which she seemed intent: from where I stood I could see the title—it was “Rasselas;” a name that struck me as strange, and consequently attractive. In turning a leaf she happened to look up, and I said to her directly—

Tôi đọc đi đọc lại những dòng chữ này: tôi cảm thấy chúng cần một lời giải thích, và tôi không thể thấu hiểu hết ý nghĩa của chúng. Tôi vẫn còn suy nghĩ về nghĩa của chữ “Institution” và cố tìm mối liên hệ giữa dòng đầu với câu Kinh Thánh, thì tiếng ho ngay sát sau lưng làm tôi quay đầu lại. Tôi thấy một cô gái ngồi trên chiếc ghế đá gần đó; cô đang cúi trên một cuốn sách và có vẻ chăm chú đọc; từ chỗ tôi đứng, tôi có thể thấy nhan đề—đó là “Rasselas;” một cái tên khiến tôi thấy lạ, và vì thế hấp dẫn. Khi lật một trang, cô tình cờ ngẩng lên, và tôi nói ngay với cô—

“Is your book interesting?” I had already formed the intention of asking her to lend it to me some day.

“Cuốn sách của bạn có hay không?” Tôi đã định một ngày nào đó sẽ xin cô cho mượn nó.

“I like it,” she answered, after a pause of a second or two, during which she examined me.

“Mình thích nó,” cô đáp sau một hai giây im lặng, trong lúc cô đánh giá tôi.

“What is it about?” I continued. I hardly know where I found the hardihood thus to open a conversation with a stranger; the step was contrary to my nature and habits: but I think her occupation touched a chord of sympathy somewhere; for I too liked reading, though of a frivolous and childish kind; I could not digest or comprehend the serious or substantial.

“Nó viết về chuyện gì?” tôi hỏi tiếp. Tôi cũng không biết mình lấy đâu ra can đảm để mở lời trò chuyện với một người lạ như thế: bước này trái với tính cách và thói quen của tôi; nhưng tôi nghĩ việc cô đang làm đã khơi dậy đâu đó một sợi dây đồng cảm; vì tôi cũng thích đọc sách, dù là loại sách phù phiếm và trẻ con; tôi không thể tiêu hóa hay hiểu những thứ nghiêm túc hay nặng nề.

“You may look at it,” replied the girl, offering me the book.

“Bạn có thể xem nó,” cô gái đáp, đưa cuốn sách cho tôi.

I did so; a brief examination convinced me that the contents were less taking than the title: “Rasselas” looked dull to my trifling taste; I saw nothing about fairies, nothing about genii; no bright variety seemed spread over the closely-printed pages. I returned it to her; she received it quietly, and without saying anything she was about to relapse into her former studious mood: again I ventured to disturb her—

Tôi cầm lấy; xem qua một lượt, tôi thấy nội dung kém hấp dẫn hơn nhan đề: “Rasselas” trông buồn tẻ đối với sở thích con nít của tôi; tôi không thấy gì về tiên nữ, không thấy gì về thần linh; không có vẻ sinh động nào trải ra trên những trang in chữ dày đặc. Tôi trả lại cho cô; cô nhận lấy một cách lặng lẽ, và không nói gì, định trở lại với trạng thái học tập trước đó: tôi lại dám làm phiền cô—

“Can you tell me what the writing on that stone over the door means? What is Lowood Institution?”

“Bạn có thể cho mình biết dòng chữ trên tấm bia đá phía trên cửa nghĩa là gì không? Lowood Institution là gì?”

“This house where you are come to live.”

“Ngôi nhà này, nơi bạn vừa đến ở.”

“And why do they call it Institution? Is it in any way different from other schools?”

“Vậy tại sao họ gọi nó là Institution? Nó có khác gì các trường học khác không?”

“It is partly a charity-school: you and I, and all the rest of us, are charity-children. I suppose you are an orphan: are not either your father or your mother dead?”

“Một phần đây là trường từ thiện: bạn và mình, và tất cả những người còn lại trong chúng ta, đều là trẻ em từ thiện. Mình đoán bạn là trẻ mồ côi: không phải cha hoặc mẹ bạn đã mất sao?”

“Both died before I can remember.”

“Cả hai người đều mất trước khi mình kịp nhớ.”

“Well, all the girls here have lost either one or both parents, and this is called an institution for educating orphans.”

“Ừ, tất cả các cô gái ở đây đều đã mất một hoặc cả hai cha mẹ, và đây được gọi là viện giáo dục cho trẻ mồ côi.”

“Do we pay no money? Do they keep us for nothing?”

“Chúng ta không phải trả tiền sao? Họ nuôi chúng ta miễn phí à?”

“We pay, or our friends pay, fifteen pounds a year for each.”

“Chúng ta, hoặc người thân của chúng ta, trả mười lăm bảng một năm cho mỗi người.”

“Then why do they call us charity-children?”

“Vậy tại sao họ gọi chúng ta là trẻ từ thiện?”

“Because fifteen pounds is not enough for board and teaching, and the deficiency is supplied by subscription.”

“Vì mười lăm bảng không đủ cho ăn ở và dạy học, và phần thiếu hụt được bù bằng tiền quyên góp.”

“Who subscribes?”

“Ai quyên góp?”

“Different benevolent-minded ladies and gentlemen in this neighbourhood and in London.”

“Nhiều quý bà và quý ông nhân hậu khác nhau trong vùng này và ở Luân Đôn.”

“Who was Naomi Brocklehurst?”

“Naomi Brocklehurst là ai?”

“The lady who built the new part of this house as that tablet records, and whose son overlooks and directs everything here.”

“Là người phụ nữ đã xây phần mới của tòa nhà này, như tấm bia ghi lại, và con trai bà đang giám sát và điều hành mọi thứ ở đây.”

“Why?”

“Tại sao?”

“Because he is treasurer and manager of the establishment.”

“Vì ông ấy là thủ quỹ và quản lý của cơ sở.”

“Then this house does not belong to that tall lady who wears a watch, and who said we were to have some bread and cheese?”

“Vậy ngôi nhà này không thuộc về bà cao kia, người đeo đồng hồ và đã nói chúng ta sẽ được ăn bánh mì và phô mai sao?”

“To Miss Temple? Oh, no! I wish it did: she has to answer to Mr. Brocklehurst for all she does. Mr. Brocklehurst buys all our food and all our clothes.”

“Cô Temple à? Ồ, không! Mình ước là nó thuộc về cô ấy: cô ấy phải báo cáo với ông Brocklehurst về mọi việc cô làm. Ông Brocklehurst mua tất cả thức ăn và quần áo của chúng ta.”

“Does he live here?”

“Ông ấy có sống ở đây không?”

“No—two miles off, at a large hall.”

“Không—cách hai dặm, ở một dinh thự lớn.”

“Is he a good man?”

“Ông ấy có phải là người tốt không?”

“He is a clergyman, and is said to do a great deal of good.”

“Ông là một mục sư, và người ta nói ông làm được rất nhiều điều tốt.”

“Did you say that tall lady was called Miss Temple?”

“Bạn vừa nói bà cao đó tên là cô Temple phải không?”

“Yes.”

“Đúng.”

“And what are the other teachers called?”

“Còn các giáo viên khác tên là gì?”

“The one with red cheeks is called Miss Smith; she attends to the work, and cuts out—for we make our own clothes, our frocks, and pelisses, and everything; the little one with black hair is Miss Scatcherd; she teaches history and grammar, and hears the second class repetitions; and the one who wears a shawl, and has a pocket-handkerchief tied to her side with a yellow ribband, is Madame Pierrot: she comes from Lisle, in France, and teaches French.”

“Người má hồng là cô Smith; cô ấy trông coi công việc khâu vá, và cắt—vì chúng ta tự may quần áo, áo dài, áo khoác ngoài, mọi thứ; người nhỏ tóc đen là cô Scatcherd; cô dạy lịch sử và ngữ pháp, và nghe đọc lại của lớp hai; còn người khoác khăn choàng, có chiếc khăn tay buộc bên hông bằng dải lụa vàng, là Madame Pierrot: cô đến từ Lille, bên Pháp, và dạy tiếng Pháp.”

“Do you like the teachers?”

“Bạn có thích các giáo viên không?”

“Well enough.”

“Cũng tạm được.”

“Do you like the little black one, and the Madame ——?—I cannot pronounce her name as you do.”

“Bạn có thích người nhỏ tóc đen, và Madame ——? Mình không thể phát âm tên bà như bạn.”

“Miss Scatcherd is hasty—you must take care not to offend her; Madame Pierrot is not a bad sort of person.”

“Cô Scatcherd nóng tính—bạn phải cẩn thận đừng làm cô phật ý; Madame Pierrot không phải là người tệ.”

“But Miss Temple is the best—isn’t she?”

“Nhưng cô Temple là người tốt nhất—phải không?”

“Miss Temple is very good and very clever; she is above the rest, because she knows far more than they do.”

“Cô Temple rất tốt và rất giỏi; cô hơn hẳn những người khác, vì cô biết nhiều hơn họ rất nhiều.”

“Have you been long here?”

“Bạn ở đây lâu chưa?”

“Two years.”

“Hai năm.”

“Are you an orphan?”

“Bạn có phải trẻ mồ côi không?”

“My mother is dead.”

“Mẹ mình đã mất.”

“Are you happy here?”

“Bạn có vui ở đây không?”

“You ask rather too many questions. I have given you answers enough for the present: now I want to read.”

“Bạn hỏi hơi nhiều đấy. Mình đã trả lời đủ cho lúc này rồi: giờ mình muốn đọc.”

But at that moment the summons sounded for dinner; all re-entered the house. The odour which now filled the refectory was scarcely more appetising than that which had regaled our nostrils at breakfast: the dinner was served in two huge tin-plated vessels, whence rose a strong steam redolent of rancid fat. I found the mess to consist of indifferent potatoes and strange shreds of rusty meat, mixed and cooked together. Of this preparation a tolerably abundant plateful was apportioned to each pupil. I ate what I could, and wondered within myself whether every day’s fare would be like this.

Nhưng ngay lúc đó, tiếng chuông gọi ăn tối vang lên; mọi người đều đi vào nhà. Mùi thức ăn lúc này tràn ngập phòng ăn cũng không hấp dẫn hơn mùi đã làm chúng tôi thèm ở bữa sáng: bữa tối được dọn trong hai chiếc thùng thiếc khổng lồ, từ đó bốc lên hơi nước nồng mùi mỡ ôi. Tôi thấy món ăn gồm khoai tây kém chất lượng và những mảnh thịt ôi sạm màu kỳ lạ nấu lẫn với nhau. Mỗi học sinh được chia một đĩa khá đầy của món này. Tôi ăn những gì có thể, và tự hỏi trong lòng liệu ngày nào cũng sẽ là thức ăn như vậy không.

After dinner, we immediately adjourned to the schoolroom: lessons recommenced, and were continued till five o’clock.

Sau bữa tối, chúng tôi ngay lập tức chuyển sang phòng học: các bài học lại tiếp tục và kéo dài đến năm giờ.

The only marked event of the afternoon was, that I saw the girl with whom I had conversed in the verandah dismissed in disgrace by Miss Scatcherd from a history class, and sent to stand in the middle of the large schoolroom. The punishment seemed to me in a high degree ignominious, especially for so great a girl—she looked thirteen or upwards. I expected she would show signs of great distress and shame; but to my surprise she neither wept nor blushed: composed, though grave, she stood, the central mark of all eyes. “How can she bear it so quietly—so firmly?” I asked of myself. “Were I in her place, it seems to me I should wish the earth to open and swallow me up. She looks as if she were thinking of something beyond her punishment—beyond her situation: of something not round her nor before her. I have heard of day-dreams—is she in a day-dream now? Her eyes are fixed on the floor, but I am sure they do not see it—her sight seems turned in, gone down into her heart: she is looking at what she can remember, I believe; not at what is really present. I wonder what sort of a girl she is—whether good or naughty.”

Điều đáng chú ý duy nhất của buổi chiều là tôi thấy cô gái mà tôi đã trò chuyện ở hiên bị cô Scatcherd đuổi khỏi lớp lịch sử trong sự ô nhục, và bị bắt đứng giữa phòng học rộng. Hình phạt đối với tôi có vẻ cực kỳ nhục nhã, nhất là với một cô gái lớn như vậy—trông cô khoảng mười ba tuổi trở lên. Tôi đoán cô sẽ tỏ ra rất đau khổ và xấu hổ; nhưng làm tôi ngạc nhiên, cô không khóc cũng không đỏ mặt: điềm tĩnh, dù nghiêm nghị, cô đứng đó, trở thành tâm điểm của mọi con mắt. “Làm sao cô ấy chịu đựng được một cách lặng lẽ và kiên định như vậy?” tôi tự hỏi. “Nếu là mình ở vị trí đó, mình sẽ ước đất nứt ra và nuốt chửng mình. Cô ấy trông như đang nghĩ về điều gì đó vượt ra ngoài hình phạt—vượt ra ngoài hoàn cảnh của mình: về một thứ không nằm quanh cô, cũng không nằm trước mặt cô. Mình từng nghe về những giấc mơ ban ngày—liệu bây giờ cô ấy có đang mơ không? Mắt cô nhìn chằm chằm xuống sàn, nhưng mình chắc chắn chúng không thấy nó—cái nhìn của cô như quay vào trong, đã đi sâu vào trái tim cô; mình tin cô đang nhìn những gì cô có thể nhớ, chứ không phải những gì thật sự hiện diện. Không biết cô là người thế nào—ngoan hay hư.”

Soon after five P.M. we had another meal, consisting of a small mug of coffee, and half-a-slice of brown bread. I devoured my bread and drank my coffee with relish; but I should have been glad of as much more—I was still hungry. Half-an-hour’s recreation succeeded, then study; then the glass of water and the piece of oat-cake, prayers, and bed. Such was my first day at Lowood.

Ngay sau năm giờ chiều, chúng tôi có một bữa khác, gồm một cốc cà phê nhỏ và nửa lát bánh mì nâu. Tôi ăn bánh mì và uống cà phê một cách thích thú; nhưng tôi sẽ vui hơn nếu được nhiều hơn nữa—tôi vẫn còn đói. Tiếp đó là nửa giờ giải lao, rồi đến giờ học; sau đó là cốc nước và miếng bánh yến mạch, cầu nguyện, rồi đi ngủ. Đó là ngày đầu tiên của tôi ở Lowood.