Người Dublin

Vì sao đáng đọc

Dubliners là tập mười lăm truyện ngắn của James Joyce, viết từ 1904 đến 1907 và do Grant Richards xuất bản ở London ngày 15/6/1914. Wikipedia mô tả đây là bức tranh theo lối tự nhiên chủ nghĩa về đời sống trung lưu Ireland ở Dublin và vùng quanh Dublin đầu thế kỷ XX. Joyce gọi sách là “tấm gương được đánh bóng cẩn thận” đưa lên trước người Ireland, bước đầu của sự giải phóng tinh thần cho họ. Sách còn sống vì các truyện trông giản dị, một việc vặt của cậu bé, một cuộc cãi vã trong quán rượu, một bữa tiệc của ba bà dì, vậy mà hơn một thế kỷ nay người đọc vẫn tranh cãi chúng có nghĩa gì.

Lịch sử xuất bản là một phần của câu chuyện. Từ 1905 đến 1914, Joyce gửi bản thảo mười tám lần cho mười lăm nhà xuất bản. Grant Richards nhận in năm 1905 nhưng nhà in của ông từ chối sắp chữ “Two Gallants”; sau đó một hãng ở Dublin, Maunsel & Roberts, sợ bị kiện phỉ báng vì sách nêu tên đường phố và cửa hiệu có thật, và các tờ in thử bị đốt. Về văn phong, Wikipedia ghi nhận lối nói gián tiếp tự do và cụm “scrupulous meanness” của chính Joyce cho một lối viết không bình luận thay tác giả. Sách cũng hướng về phía sau: nhiều nhân vật xuất hiện lại ở vai phụ trong Ulysses.

Hãy để ý thứ tự. Ba truyện đầu do các cậu bé kể; các truyện sau, ngôi thứ ba, theo người ngày một lớn tuổi. Joyce nói về sự “tê liệt” của đời sống Dublin, và chữ ấy xuất hiện ngay trang đầu, trong “The Sisters”. Ở “Araby”, một cậu bé hứa mua quà hội chợ cho chị gái của bạn nhưng đến nơi khi hầu hết quầy đã đóng cửa. “The Dead” là truyện dài nhất, khoảng 16.000 từ, và Wikipedia cho biết T. S. Eliot gọi đó là một trong những truyện ngắn tiếng Anh hay nhất. Lưu ý nội dung: rượu, cái chết, thanh danh bị tổn hại của một linh mục, một người lạ có ý đồ xâm hại, và bạo lực của người cha xuất hiện nhiều lần.

Phần giới thiệu do LitMundi soạn với sự hỗ trợ của AI và đối chiếu với các nguồn dưới đây.