Alice ở xứ sở diệu kỳ

Vì sao đáng đọc

Alice ở xứ sở diệu kỳ là một tiểu thuyết ngắn, trong đó một cô bé chán nản đuổi theo chú Thỏ Trắng xuống hang và gặp những sinh vật làm cô lúc to lúc nhỏ, hỏi vặn cô là ai và lập luận vòng vo. Wikipedia xếp sách vào thể loại “nonsense” văn chương, nơi lô-gíc được đem ra đùa chơi chứ không bị vứt bỏ, và điều đó phần nào giải thích vì sao sách giữ chân cả người lớn lẫn trẻ em. Lewis Carroll là bút danh của Charles Lutwidge Dodgson, nhà toán học và phó tế Anh giáo ở Oxford. Sách chưa bao giờ ngừng in và, theo Wikipedia, đã được dịch ra 174 thứ tiếng. Người đọc quay lại vì gần như cảnh nào cũng là một câu đố nhỏ về chữ nghĩa, luật lệ và phép lịch sự, kể bằng giọng bình thản, thản nhiên.

Câu chuyện bắt đầu vào ngày 4/7/1862, khi Carroll chèo thuyền ngược sông Isis từ Oxford cùng ba cô con gái nhỏ của Henry Liddell, Hiệu trưởng Christ Church, và kể cho các cô nghe một chuyện. Ông chép lại thành Alice’s Adventures Under Ground và tặng bản thảo cho Alice Liddell ngày 26/11/1864. Bản in dài gần gấp đôi và thêm những đoạn như bữa tiệc trà của Gã Thợ Mũ. Macmillan phát hành ở London năm 1865 với 42 tranh khắc gỗ của John Tenniel. Lần in đầu bị rút lại vì Tenniel không hài lòng về chất lượng in, và bản in lại ra mắt tháng 11/1865. Wikipedia ghi nhận sách góp phần chấm dứt một thời văn thiếu nhi mang tính giáo huấn, mở đường cho lối viết nhằm “mua vui hoặc làm thích thú”.

Khi đọc, hãy để ý ngôn ngữ. Chơi chữ, nhại thơ và những câu trả lời hiểu theo nghĩa đen làm nên tiếng cười, còn việc Alice liên tục cố nhớ mình là ai khiến hài hước mang thêm chút bất an. Cũng hãy để ý tranh: văn Carroll ít tả, nên Tenniel tự dựng nhân vật của riêng mình, và chúng đi cùng cuốn sách từ đó đến nay. Wikipedia cho biết Carroll xuất hiện trong truyện dưới dạng chú Dodo. Sách còn có một đời sống dài về sau. Carroll viết phần tiếp, Through the Looking-Glass, năm 1871; một vở nhạc kịch sân khấu London ra mắt năm 1886; một phim câm Anh năm 1903 được mô tả là bản chuyển thể màn ảnh đầu tiên; và John Lennon cho biết hình ảnh trong “Lucy in the Sky with Diamonds” đến từ việc ông đọc Carroll.

Phần giới thiệu do LitMundi soạn với sự hỗ trợ của AI và đối chiếu với các nguồn dưới đây.