Kiêu hãnh và định kiến

Vì sao đáng đọc

Kiêu hãnh và định kiến mở đầu bằng một câu gần như đùa: “Có một chân lý ai cũng thừa nhận: một người đàn ông độc thân có tài sản lớn hẳn đang cần một người vợ.” Chân lý ấy thuộc về các bà mẹ trong vùng, chứ không phải người kể, và phần còn lại của tiểu thuyết đặt sự phán đoán nhanh của Elizabeth Bennet đối lại với kiểu “lẽ thường” ấy. Đây là chuyện tình trong đó tiền bạc, quyền thừa kế và danh tiếng luôn lởn vởn quanh mọi cuộc trò chuyện. Nó vẫn buồn cười vì nhân vật quen thuộc: bậc cha mẹ lo âu, kẻ nịnh hót, người bạn khuyên sai một cách tử tế.

Austen viết nó lần đầu với tên First Impressions, từ tháng 10/1796 đến tháng 8/1797, rồi đổi tên vào khoảng 1811–1812. Thomas Egerton xuất bản ngày 28/1/1813, ba tập, ẩn danh; trang bìa chỉ ghi “tác giả của Sense and Sensibility”. Bà bán bản quyền cho ông với giá 110 bảng, trong khi đã đòi 150, một cuộc mặc cả khiến bà thiệt, vì bà từng xuất bản Sense and Sensibility theo kiểu nhận lãi nên lẽ ra kiếm được nhiều hơn. Kỹ thuật của sách là lời gián tiếp tự do, để người kể trượt vào suy nghĩ của Elizabeth êm đến mức người đọc nhận phán đoán của cô trước khi cô kịp kiểm chứng. Năm 1813, sách đã có bản tiếng Pháp.

Hãy đọc kỹ những “ấn tượng đầu tiên” và để ý chúng sai thường xuyên đến mức nào, ở cả hai phía. Hãy xem chỗ nào giọng người kể và giọng Elizabeth hòa làm một, chỗ nào tách ra, vì đó là nơi cuốn sách dạy ta nghi ngờ sự tự tin của chính mình. Hãy để đối thoại dẫn cốt truyện; Austen hiếm khi giải thích một câu nói đang làm gì. Hình vẽ ở đây của Hugh Thomson, từ ấn bản minh họa do George Allen xuất bản năm 1894, cho thấy độc giả cuối thời Victoria hình dung thế giới nhiếp chính Anh ra sao. Nhịp truyện chậm rãi, và sách thưởng cho người chú ý đến chi tiết nhỏ.

Phần giới thiệu do LitMundi soạn với sự hỗ trợ của AI và đối chiếu với các nguồn dưới đây.