Nàng tiên cá nhỏ

Vì sao đáng đọc

“Nàng tiên cá nhỏ” (Den lille Havfrue) do Hans Christian Andersen viết năm 1836 và được C. A. Reitzel in ở Copenhagen ngày 7/4/1837, trong tập đầu tiên của bộ truyện cổ tích ông kể cho trẻ em, gồm chín truyện. Một công chúa biển, mười lăm tuổi mới được nhìn lên thế giới trên mặt nước, yêu một hoàng tử và đổi giọng nói cùng chiếc đuôi lấy đôi chân, hy vọng có được linh hồn bất tử. Truyện vẫn được đọc vì cuộc đổi chác ấy quá cụ thể và quá lệch: mụ phù thủy báo trước mỗi bước đi sẽ như dẫm lên lưỡi dao nhọn, còn người nàng yêu chẳng bao giờ biết nàng đã đánh đổi gì.

Cái kết là của riêng Andersen. Theo Wikipedia, năm 1837 ông viết cho một người bạn rằng, khác với de la Motte Fouqué trong Undine, ông không để linh hồn bất tử của nàng tiên cá phụ thuộc vào tình yêu của một con người; ông cho nàng một con đường dài hơn, là làm việc thiện cùng các Con gái của Không khí, cũng là nhan đề tạm thời của truyện. Giới phê bình tranh luận xem nước rẽ cuối ấy là an ủi hay mâu thuẫn với bi kịch, còn P. L. Travers phản đối việc trẻ em bị bảo rằng cách cư xử của mình rút ngắn hay kéo dài thời gian chờ của nàng.

Hãy để ý hoàng tử biết ít đến thế nào: chàng tin cô gái ở ngôi đền đã cứu mình, tâm sự với nàng tiên cá câm lặng như với một người bạn cưng, và chẳng hỏi vì sao nàng múa trong đau đớn. Maria Tatar đọc nhân vật chính như một người tò mò muốn khám phá hơn là chỉ biết yêu. Lưu ý nội dung: nàng được báo sẽ chết lúc bình minh nếu hoàng tử cưới người khác, chân nàng đau đến chảy máu, và các chị đưa cho nàng một con dao găm; cái kết buồn rồi mới hé hy vọng. Hợp với trẻ lớn và người lớn. Bản tiếng Việt ở đây là bản dịch của chính trang, làm trực tiếp từ tiếng Đan Mạch.

Phần giới thiệu do LitMundi soạn với sự hỗ trợ của AI và đối chiếu với các nguồn dưới đây.