Thuyết phục

CHAPTER I

Chương I

Sir Walter Elliot, of Kellynch Hall, in Somersetshire, was a man who, for his own amusement, never took up any book but the Baronetage; there he found occupation for an idle hour, and consolation in a distressed one; there his faculties were roused into admiration and respect, by contemplating the limited remnant of the earliest patents; there any unwelcome sensations, arising from domestic affairs changed naturally into pity and contempt as he turned over the almost endless creations of the last century; and there, if every other leaf were powerless, he could read his own history with an interest which never failed. This was the page at which the favourite volume always opened:

Ngài Walter Elliot, nam tước, chủ Kellynch Hall ở hạt Somerset, là người chẳng bao giờ mở cuốn sách nào để tiêu khiển ngoài cuốn Sách Nam tước; trong đó ông tìm được việc cho giờ rảnh rỗi và niềm an ủi cho giờ buồn phiền; trong đó, ngắm nhìn số ít ỏi những sắc phong xưa nhất còn sót lại, các năng lực của ông được khơi dậy thành lòng thán phục và kính trọng; trong đó, mọi cảm giác khó chịu do việc nhà gây ra tự nhiên hóa thành thương hại và khinh bỉ mỗi khi ông lật qua những tước vị gần như vô tận được phong trong thế kỷ vừa rồi; và trong đó, nếu mọi trang khác đều chẳng làm được gì, ông vẫn có thể đọc lịch sử của chính mình với một hứng thú chưa bao giờ nhạt. Đây là trang mà cuốn sách ưa thích ấy lúc nào cũng tự mở ra:

“ELLIOT OF KELLYNCH HALL.

“ELLIOT Ở KELLYNCH HALL.

“Walter Elliot, born March 1, 1760, married, July 15, 1784, Elizabeth, daughter of James Stevenson, Esq. of South Park, in the county of Gloucester, by which lady (who died 1800) he has issue Elizabeth, born June 1, 1785; Anne, born August 9, 1787; a still-born son, November 5, 1789; Mary, born November 20, 1791.”

“Walter Elliot, sinh ngày 1 tháng Ba năm 1760, kết hôn ngày 15 tháng Bảy năm 1784 với Elizabeth, con gái James Stevenson, Esq., ở South Park, thuộc hạt Gloucester; với vị phu nhân ấy (mất năm 1800) ông có các con: Elizabeth, sinh ngày 1 tháng Sáu năm 1785; Anne, sinh ngày 9 tháng Tám năm 1787; một con trai chết lúc lọt lòng, ngày 5 tháng Mười Một năm 1789; Mary, sinh ngày 20 tháng Mười Một năm 1791.”

Precisely such had the paragraph originally stood from the printer’s hands; but Sir Walter had improved it by adding, for the information of himself and his family, these words, after the date of Mary’s birth—“Married, December 16, 1810, Charles, son and heir of Charles Musgrove, Esq. of Uppercross, in the county of Somerset,” and by inserting most accurately the day of the month on which he had lost his wife.

Đoạn văn từ tay thợ in ra vốn đúng như thế; nhưng ngài Walter đã sửa cho hay hơn, thêm vào, để tiện cho mình và gia đình tra cứu, mấy chữ sau ngày sinh của Mary: “Kết hôn ngày 16 tháng Mười Hai năm 1810 với Charles, con trai và người thừa kế của Charles Musgrove, Esq., ở Uppercross, thuộc hạt Somerset”; và ông cũng ghi vào hết sức chính xác ngày ông mất vợ.

Then followed the history and rise of the ancient and respectable family, in the usual terms; how it had been first settled in Cheshire; how mentioned in Dugdale, serving the office of high sheriff, representing a borough in three successive parliaments, exertions of loyalty, and dignity of baronet, in the first year of Charles II, with all the Marys and Elizabeths they had married; forming altogether two handsome duodecimo pages, and concluding with the arms and motto:—“Principal seat, Kellynch Hall, in the county of Somerset,” and Sir Walter’s handwriting again in this finale:—

Rồi đến lịch sử và sự hưng thịnh của dòng họ cổ kính đáng kính ấy, theo lối viết quen thuộc: trước hết định cư ở Cheshire ra sao; được Dugdale nhắc tới thế nào; giữ chức quận trưởng, đại diện một thị trấn trong ba khóa nghị viện liên tiếp, những việc tỏ lòng trung quân, và tước nam tước được phong vào năm đầu triều Charles II, cùng tất cả những bà Mary, bà Elizabeth mà dòng họ đã cưới về; tất cả làm nên hai trang cỡ duodecimo tươm tất, kết bằng huy hiệu và châm ngôn:—“Dinh thự chính, Kellynch Hall, hạt Somerset,” và nét chữ của ngài Walter lại hiện ra ở phần cuối này:—

“Heir presumptive, William Walter Elliot, Esq., great grandson of the second Sir Walter.”

“Người thừa tự dự định, William Walter Elliot, Esq., chắt của ngài Walter đời thứ hai.”

Vanity was the beginning and the end of Sir Walter Elliot’s character; vanity of person and of situation. He had been remarkably handsome in his youth; and, at fifty-four, was still a very fine man. Few women could think more of their personal appearance than he did, nor could the valet of any new made lord be more delighted with the place he held in society. He considered the blessing of beauty as inferior only to the blessing of a baronetcy; and the Sir Walter Elliot, who united these gifts, was the constant object of his warmest respect and devotion.

Hư vinh là đầu và là cuối trong tính cách của ngài Walter Elliot; hư vinh về dung mạo, hư vinh về địa vị. Thuở trẻ ông đẹp trai lạ lùng; đến năm mươi bốn tuổi vẫn còn là một người rất phong độ. Ít người đàn bà nào nghĩ đến vẻ ngoài của mình nhiều hơn ông, và gã hầu phòng của một vị huân tước mới được phong cũng chẳng thể hài lòng hơn ông về chỗ đứng của mình trong xã hội. Ông coi phúc được đẹp chỉ thua phúc được làm nam tước; và ngài Walter Elliot nào hội đủ cả hai phúc ấy luôn là đối tượng được ông kính trọng và sùng bái nồng nhiệt nhất.

His good looks and his rank had one fair claim on his attachment; since to them he must have owed a wife of very superior character to any thing deserved by his own. Lady Elliot had been an excellent woman, sensible and amiable; whose judgement and conduct, if they might be pardoned the youthful infatuation which made her Lady Elliot, had never required indulgence afterwards. She had humoured, or softened, or concealed his failings, and promoted his real respectability for seventeen years; and though not the very happiest being in the world herself, had found enough in her duties, her friends, and her children, to attach her to life, and make it no matter of indifference to her when she was called on to quit them. Three girls, the two eldest sixteen and fourteen, was an awful legacy for a mother to bequeath, an awful charge rather, to confide to the authority and guidance of a conceited, silly father. She had, however, one very intimate friend, a sensible, deserving woman, who had been brought, by strong attachment to herself, to settle close by her, in the village of Kellynch; and on her kindness and advice, Lady Elliot mainly relied for the best help and maintenance of the good principles and instruction which she had been anxiously giving her daughters.

Nhan sắc và địa vị của ông có một lẽ chính đáng để được ông yêu mến, vì chính nhờ chúng mà ông có được một người vợ phẩm hạnh hơn hẳn những gì bản thân ông xứng đáng. Phu nhân Elliot là một người đàn bà tuyệt vời, sáng suốt và hiền hòa; nếu người ta bỏ qua cho nàng cái mê dại của tuổi trẻ đã khiến nàng thành phu nhân Elliot, thì về sau, trí xét đoán và cách cư xử của nàng chẳng bao giờ cần đến sự khoan dung. Suốt mười bảy năm nàng đã chiều chuộng, làm dịu hay che đậy những tật xấu của ông, và gìn giữ thanh danh thật sự của ông; và dẫu không phải người hạnh phúc nhất trên đời, nàng vẫn tìm thấy trong bổn phận, bạn bè và con cái đủ điều để gắn bó với cuộc sống, nên khi đến lúc phải lìa xa tất cả, nàng không thể thản nhiên. Ba cô con gái, hai cô lớn mới mười sáu và mười bốn tuổi, là một di sản đáng sợ cho người mẹ để lại, hay đúng hơn là một gánh nặng đáng sợ, phải giao phó cho quyền hành và sự dìu dắt của một người cha tự phụ và nông nổi. Tuy vậy, nàng có một người bạn rất thân, một người đàn bà đứng đắn và đáng quý, vì quá mến nàng mà đã dọn đến ở gần, trong làng Kellynch; và phu nhân Elliot chủ yếu trông cậy vào lòng tốt và lời khuyên của bà để gìn giữ những nguyên tắc tốt và nền dạy dỗ mà nàng đã ân cần truyền cho các con.

This friend, and Sir Walter, did not marry, whatever might have been anticipated on that head by their acquaintance. Thirteen years had passed away since Lady Elliot’s death, and they were still near neighbours and intimate friends, and one remained a widower, the other a widow.

Người bạn ấy và ngài Walter đã không kết hôn, dù những người quen biết họ từng đoán thế nào về chuyện này. Mười ba năm đã trôi qua kể từ khi phu nhân Elliot mất, họ vẫn là láng giềng gần và bạn thân, một người vẫn góa vợ, người kia vẫn góa chồng.

That Lady Russell, of steady age and character, and extremely well provided for, should have no thought of a second marriage, needs no apology to the public, which is rather apt to be unreasonably discontented when a woman does marry again, than when she does not; but Sir Walter’s continuing in singleness requires explanation. Be it known then, that Sir Walter, like a good father, (having met with one or two private disappointments in very unreasonable applications), prided himself on remaining single for his dear daughters’ sake. For one daughter, his eldest, he would really have given up any thing, which he had not been very much tempted to do. Elizabeth had succeeded, at sixteen, to all that was possible, of her mother’s rights and consequence; and being very handsome, and very like himself, her influence had always been great, and they had gone on together most happily. His two other children were of very inferior value. Mary had acquired a little artificial importance, by becoming Mrs Charles Musgrove; but Anne, with an elegance of mind and sweetness of character, which must have placed her high with any people of real understanding, was nobody with either father or sister; her word had no weight, her convenience was always to give way—she was only Anne.

Chuyện phu nhân Russell, tuổi đã vững, tính nết đã định lại rất sung túc, không nghĩ đến việc tái giá thì chẳng cần phải bào chữa với công chúng, vốn dễ bất bình vô lý khi một người đàn bà tái giá hơn là khi nàng không; nhưng chuyện ngài Walter cứ ở vậy thì cần có lời giải thích. Xin cho biết rằng ngài Walter, như một người cha tốt (sau một hai lần thất vọng kín đáo vì những lời cầu hôn rất vô lý), vẫn tự hào là đã ở vậy vì các cô con gái yêu quý. Vì một cô con gái, cô cả, ông thật sự có thể từ bỏ bất cứ điều gì, dù ông cũng chưa hề bị cám dỗ nhiều. Elizabeth, từ năm mười sáu tuổi, đã kế thừa mọi quyền hành và vị thế của mẹ trong chừng mực có thể kế thừa; và vì nàng rất đẹp, lại rất giống cha, ảnh hưởng của nàng lúc nào cũng lớn, hai cha con sống với nhau hết sức hòa thuận. Hai người con kia chẳng đáng giá bao nhiêu. Mary nhờ thành bà Charles Musgrove mà có được chút tầm quan trọng giả tạo; còn Anne, với sự thanh nhã của tâm hồn và nét dịu dàng của tính tình, lẽ ra phải được những người thật sự hiểu biết đặt vào hàng cao quý, thì trong mắt cha lẫn chị đều chẳng là ai; lời nàng nói không có trọng lượng, sự thuận tiện của nàng bao giờ cũng phải nhường—nàng chỉ là Anne.

To Lady Russell, indeed, she was a most dear and highly valued god-daughter, favourite, and friend. Lady Russell loved them all; but it was only in Anne that she could fancy the mother to revive again.

Còn với phu nhân Russell, nàng quả là cô con đỡ đầu, người được bà cưng chiều và người bạn vô cùng thân quý. Phu nhân Russell thương cả ba chị em; nhưng chỉ ở Anne bà mới tưởng như thấy người mẹ sống lại.

A few years before, Anne Elliot had been a very pretty girl, but her bloom had vanished early; and as even in its height, her father had found little to admire in her, (so totally different were her delicate features and mild dark eyes from his own), there could be nothing in them, now that she was faded and thin, to excite his esteem. He had never indulged much hope, he had now none, of ever reading her name in any other page of his favourite work. All equality of alliance must rest with Elizabeth, for Mary had merely connected herself with an old country family of respectability and large fortune, and had therefore given all the honour and received none: Elizabeth would, one day or other, marry suitably.

Vài năm trước, Anne Elliot từng là một cô gái rất xinh, nhưng vẻ tươi tắn của nàng đã tàn sớm; và vì ngay lúc rực rỡ nhất, cha nàng cũng thấy ít điều đáng khen ở nàng (những đường nét thanh tú và đôi mắt đen dịu của nàng khác xa ông đến thế), nên giờ đây, khi nàng đã phai nhạt và gầy mòn, hẳn chẳng còn gì ở đó khiến ông quý trọng. Ông chưa bao giờ hy vọng nhiều, và nay thì hết hẳn hy vọng được đọc thấy tên nàng trên một trang nào khác của cuốn sách ưa thích. Mọi mối hôn nhân ngang hàng đều phải trông vào Elizabeth, vì Mary chỉ mới kết thân với một gia đình điền chủ lâu đời, đáng kính và giàu có, nên đã cho đi trọn danh dự mà chẳng nhận lại chút nào: còn Elizabeth thì sớm muộn cũng sẽ lấy chồng xứng đáng.

It sometimes happens that a woman is handsomer at twenty-nine than she was ten years before; and, generally speaking, if there has been neither ill health nor anxiety, it is a time of life at which scarcely any charm is lost. It was so with Elizabeth, still the same handsome Miss Elliot that she had begun to be thirteen years ago, and Sir Walter might be excused, therefore, in forgetting her age, or, at least, be deemed only half a fool, for thinking himself and Elizabeth as blooming as ever, amidst the wreck of the good looks of everybody else; for he could plainly see how old all the rest of his family and acquaintance were growing. Anne haggard, Mary coarse, every face in the neighbourhood worsting, and the rapid increase of the crow’s foot about Lady Russell’s temples had long been a distress to him.

Đôi khi một người đàn bà ở tuổi hai mươi chín lại đẹp hơn mười năm trước; và nói chung, nếu không đau ốm hay lo âu, thì đó là tuổi mà hầu như chẳng nét duyên nào phai đi. Elizabeth là như vậy, vẫn là cô Elliot xinh đẹp từ mười ba năm trước, nên ngài Walter có thể được thứ lỗi khi quên tuổi nàng, hoặc ít nhất chỉ bị coi là nửa ngốc khi nghĩ rằng ông và Elizabeth vẫn tươi tắn như xưa giữa cảnh nhan sắc mọi người quanh mình tàn tạ; vì ông thấy rõ mồn một cả nhà lẫn bạn bè quen biết đều đang già đi. Anne hốc hác, Mary thô đi, mặt mũi cả vùng ai cũng xuống sắc, còn những vết chân chim ngày một nhiều bên thái dương phu nhân Russell từ lâu đã là nỗi phiền của ông.

Elizabeth did not quite equal her father in personal contentment. Thirteen years had seen her mistress of Kellynch Hall, presiding and directing with a self-possession and decision which could never have given the idea of her being younger than she was. For thirteen years had she been doing the honours, and laying down the domestic law at home, and leading the way to the chaise and four, and walking immediately after Lady Russell out of all the drawing-rooms and dining-rooms in the country. Thirteen winters’ revolving frosts had seen her opening every ball of credit which a scanty neighbourhood afforded, and thirteen springs shewn their blossoms, as she travelled up to London with her father, for a few weeks’ annual enjoyment of the great world. She had the remembrance of all this, she had the consciousness of being nine-and-twenty to give her some regrets and some apprehensions; she was fully satisfied of being still quite as handsome as ever, but she felt her approach to the years of danger, and would have rejoiced to be certain of being properly solicited by baronet-blood within the next twelvemonth or two. Then might she again take up the book of books with as much enjoyment as in her early youth, but now she liked it not. Always to be presented with the date of her own birth and see no marriage follow but that of a youngest sister, made the book an evil; and more than once, when her father had left it open on the table near her, had she closed it, with averted eyes, and pushed it away.

Elizabeth không hoàn toàn mãn nguyện về dung mạo như cha. Mười ba năm nàng làm bà chủ Kellynch Hall, chủ trì và điều hành với vẻ tự tin và quyết đoán chẳng bao giờ gợi cho ai nghĩ nàng trẻ hơn tuổi thật. Mười ba năm nàng đã lo việc tiếp khách, đặt ra luật lệ trong nhà, đi đầu lên chiếc xe ngựa chaise, và bước ra khỏi mọi phòng khách, phòng ăn trong vùng ngay sau phu nhân Russell. Mười ba mùa đông giá lạnh nối nhau đã thấy nàng khai mạc mọi buổi dạ vũ có tiếng mà miền quê thưa vắng này có được, và mười ba mùa xuân đã phô hoa khi nàng cùng cha lên London, hưởng vài tuần mỗi năm giữa thế giới thượng lưu. Nàng nhớ tất cả những điều ấy, và ý thức mình đã hai mươi chín tuổi khiến nàng có đôi chút tiếc nuối và lo âu; nàng hoàn toàn tin mình vẫn đẹp như xưa, nhưng cảm thấy mình đang tiến gần những năm nguy hiểm, và sẽ mừng biết bao nếu chắc chắn trong một hai năm tới sẽ có dòng máu nam tước đến cầu hôn cho phải phép. Khi ấy nàng lại có thể cầm cuốn sách của mọi cuốn sách lên với niềm vui như thuở thanh xuân, còn giờ đây nàng chẳng ưa nó. Cứ luôn bị bày ra trước mắt ngày sinh của mình mà không thấy cuộc hôn nhân nào theo sau, ngoại trừ của cô em út, khiến cuốn sách thành một điều tai hại; và không chỉ một lần, khi cha nàng để nó mở trên bàn gần nàng, nàng đã gập lại, mắt ngoảnh đi, và đẩy nó ra xa.

She had had a disappointment, moreover, which that book, and especially the history of her own family, must ever present the remembrance of. The heir presumptive, the very William Walter Elliot, Esq., whose rights had been so generously supported by her father, had disappointed her.

Hơn nữa, nàng còn có một nỗi thất vọng mà cuốn sách ấy, nhất là lịch sử dòng họ nàng, không thể không luôn gợi lại. Người thừa tự dự định, chính William Walter Elliot, Esq., người mà quyền lợi đã được cha nàng hào phóng bênh vực, đã khiến nàng thất vọng.

She had, while a very young girl, as soon as she had known him to be, in the event of her having no brother, the future baronet, meant to marry him, and her father had always meant that she should. He had not been known to them as a boy; but soon after Lady Elliot’s death, Sir Walter had sought the acquaintance, and though his overtures had not been met with any warmth, he had persevered in seeking it, making allowance for the modest drawing-back of youth; and, in one of their spring excursions to London, when Elizabeth was in her first bloom, Mr Elliot had been forced into the introduction.

Khi còn rất trẻ, ngay từ lúc biết rằng nếu mình không có anh em trai thì ông sẽ là nam tước tương lai, nàng đã định lấy ông ấy, và cha nàng cũng luôn định như thế. Ông không quen biết họ từ thuở nhỏ; nhưng ngay sau khi phu nhân Elliot mất, ngài Walter đã tìm cách làm quen, và dù những lời mở đầu của ông không được đón nhận nồng nhiệt, ông vẫn kiên trì, châm chước cho sự e dè khiêm tốn của tuổi trẻ; và trong một chuyến đi London mùa xuân, khi Elizabeth đang độ xuân đầu, ông Elliot đành chịu để người ta giới thiệu cho quen.

He was at that time a very young man, just engaged in the study of the law; and Elizabeth found him extremely agreeable, and every plan in his favour was confirmed. He was invited to Kellynch Hall; he was talked of and expected all the rest of the year; but he never came. The following spring he was seen again in town, found equally agreeable, again encouraged, invited, and expected, and again he did not come; and the next tidings were that he was married. Instead of pushing his fortune in the line marked out for the heir of the house of Elliot, he had purchased independence by uniting himself to a rich woman of inferior birth.

Khi ấy ông còn rất trẻ, vừa mới bắt đầu học luật; Elizabeth thấy ông cực kỳ dễ mến, và mọi dự tính có lợi cho ông đều thêm chắc chắn. Ông được mời đến Kellynch Hall; người ta nhắc đến ông và đợi ông suốt phần còn lại của năm; nhưng ông không bao giờ đến. Mùa xuân sau, ông lại xuất hiện ở London, vẫn dễ mến như trước, lại được khuyến khích, mời mọc và chờ đợi, và lại không đến; rồi tin kế tiếp là ông đã cưới vợ. Thay vì lập thân theo con đường dành sẵn cho người thừa tự nhà Elliot, ông đã mua lấy sự độc lập bằng cách kết hôn với một người đàn bà giàu có nhưng dòng dõi thấp kém.

Sir Walter had resented it. As the head of the house, he felt that he ought to have been consulted, especially after taking the young man so publicly by the hand; “For they must have been seen together,” he observed, “once at Tattersall’s, and twice in the lobby of the House of Commons.” His disapprobation was expressed, but apparently very little regarded. Mr Elliot had attempted no apology, and shewn himself as unsolicitous of being longer noticed by the family, as Sir Walter considered him unworthy of it: all acquaintance between them had ceased.

Ngài Walter đã phật ý. Là người đứng đầu dòng họ, ông thấy lẽ ra mình phải được hỏi ý kiến, nhất là sau khi đã công khai nâng đỡ chàng trai như thế; “Vì hẳn người ta đã thấy chúng tôi đi cùng nhau,” ông nói, “một lần ở Tattersall’s, và hai lần ở tiền sảnh Hạ viện.” Ông đã bày tỏ sự không bằng lòng, nhưng dường như chẳng ai để tâm. Ông Elliot không hề tìm cách xin lỗi, và tỏ ra chẳng thiết gia đình để mắt thêm nữa, cũng như ngài Walter cho rằng người ấy không xứng được để mắt: mọi quan hệ giữa hai bên đã chấm dứt.

This very awkward history of Mr Elliot was still, after an interval of several years, felt with anger by Elizabeth, who had liked the man for himself, and still more for being her father’s heir, and whose strong family pride could see only in him a proper match for Sir Walter Elliot’s eldest daughter. There was not a baronet from A to Z whom her feelings could have so willingly acknowledged as an equal. Yet so miserably had he conducted himself, that though she was at this present time (the summer of 1814) wearing black ribbons for his wife, she could not admit him to be worth thinking of again. The disgrace of his first marriage might, perhaps, as there was no reason to suppose it perpetuated by offspring, have been got over, had he not done worse; but he had, as by the accustomary intervention of kind friends, they had been informed, spoken most disrespectfully of them all, most slightingly and contemptuously of the very blood he belonged to, and the honours which were hereafter to be his own. This could not be pardoned.

Chuyện rất khó coi này của ông Elliot, bao năm trôi qua, vẫn khiến Elizabeth tức giận mỗi khi nhớ lại; nàng đã mến ông ấy vì chính con người ông ấy, và còn hơn thế vì ông ấy là người thừa tự của cha nàng, mà lòng kiêu hãnh dòng họ mạnh mẽ của nàng chỉ thấy ở ông ấy một mối xứng đáng cho con gái cả của ngài Walter Elliot. Không có vị nam tước nào từ A đến Z mà lòng nàng lại sẵn sàng nhận là ngang hàng đến thế. Vậy mà ông ấy đã cư xử tệ hại đến nỗi, dù lúc này (mùa hè năm 1814) nàng đang đeo ruy băng đen để tang vợ ông ấy, nàng vẫn không thể công nhận ông ấy đáng để nghĩ đến lần nữa. Nỗi ô nhục của cuộc hôn nhân đầu có lẽ đã có thể bỏ qua, vì chẳng có lý do gì để cho rằng nó còn kéo dài qua con cái, nếu ông ấy không làm điều tệ hơn; nhưng ông ấy đã, như họ được biết nhờ sự can thiệp quen thuộc của những người bạn tốt bụng, nói về tất cả họ một cách vô lễ nhất, nhắc đến chính dòng máu mình thuộc về và những vinh dự mai sau sẽ thuộc về mình bằng giọng khinh miệt và coi thường nhất. Điều này không thể tha thứ.

Such were Elizabeth Elliot’s sentiments and sensations; such the cares to alloy, the agitations to vary, the sameness and the elegance, the prosperity and the nothingness of her scene of life; such the feelings to give interest to a long, uneventful residence in one country circle, to fill the vacancies which there were no habits of utility abroad, no talents or accomplishments for home, to occupy.

Đó là những tình cảm và cảm giác của Elizabeth Elliot; đó là những nỗi lo làm vẩn đục, những xao động làm đổi thay, vẻ đơn điệu và vẻ thanh lịch, cảnh thịnh vượng và sự hư không của khung cảnh đời nàng; đó là những cảm xúc làm cho một cuộc sống dài và vô sự trong một vòng giao thiệp thôn quê thêm chút hứng thú, và lấp đầy những khoảng trống mà ngoài xã hội nàng không có thói quen hữu ích nào, ở nhà không có tài năng hay tài nghệ nào để lo liệu.

But now, another occupation and solicitude of mind was beginning to be added to these. Her father was growing distressed for money. She knew, that when he now took up the Baronetage, it was to drive the heavy bills of his tradespeople, and the unwelcome hints of Mr Shepherd, his agent, from his thoughts. The Kellynch property was good, but not equal to Sir Walter’s apprehension of the state required in its possessor. While Lady Elliot lived, there had been method, moderation, and economy, which had just kept him within his income; but with her had died all such right-mindedness, and from that period he had been constantly exceeding it. It had not been possible for him to spend less; he had done nothing but what Sir Walter Elliot was imperiously called on to do; but blameless as he was, he was not only growing dreadfully in debt, but was hearing of it so often, that it became vain to attempt concealing it longer, even partially, from his daughter. He had given her some hints of it the last spring in town; he had gone so far even as to say, “Can we retrench? Does it occur to you that there is any one article in which we can retrench?” and Elizabeth, to do her justice, had, in the first ardour of female alarm, set seriously to think what could be done, and had finally proposed these two branches of economy, to cut off some unnecessary charities, and to refrain from new furnishing the drawing-room; to which expedients she afterwards added the happy thought of their taking no present down to Anne, as had been the usual yearly custom. But these measures, however good in themselves, were insufficient for the real extent of the evil, the whole of which Sir Walter found himself obliged to confess to her soon afterwards. Elizabeth had nothing to propose of deeper efficacy. She felt herself ill-used and unfortunate, as did her father; and they were neither of them able to devise any means of lessening their expenses without compromising their dignity, or relinquishing their comforts in a way not to be borne.

Nhưng giờ đây, một mối bận tâm và lo nghĩ khác bắt đầu thêm vào những điều ấy. Cha nàng đang túng tiền. Nàng biết rằng mỗi khi ông cầm cuốn Sách Nam tước lên lúc này, ấy là để xua khỏi đầu những hóa đơn nặng nề của bọn lái buôn và những lời nhắc khó nghe của ông Shepherd, người quản lý. Điền sản Kellynch là tốt, nhưng không tương xứng với quan niệm của ngài Walter về nếp sống mà người chủ nó phải có. Khi phu nhân Elliot còn sống, trong nhà có phương pháp, chừng mực và tiết kiệm, vừa đủ giữ ông trong mức thu nhập; nhưng bà mất đi thì mọi sự đúng đắn ấy cũng mất theo, và từ đó ông luôn chi quá mức. Ông không thể chi ít hơn; ông chẳng làm gì ngoài những điều mà ngài Walter Elliot bắt buộc phải làm; nhưng dù tự thấy mình vô can, ông không chỉ nợ nần chồng chất đến đáng sợ, mà còn nghe nhắc đến chuyện ấy thường xuyên đến nỗi có cố giấu con gái, dù chỉ một phần, cũng vô ích. Mùa xuân vừa rồi ở London ông đã nói bóng gió vài điều; thậm chí còn đi xa đến mức hỏi: “Chúng ta có thể thắt lưng buộc bụng không? Con có nghĩ ra khoản nào mình có thể cắt giảm không?” và Elizabeth, phải công bằng mà nói, trong cơn hoảng hốt hăm hở đầu tiên của người đàn bà, đã nghiêm túc suy xem có thể làm gì, và cuối cùng đề nghị hai mục tiết kiệm này: bớt vài khoản từ thiện không cần thiết, và thôi không sắm lại đồ đạc phòng khách; về sau nàng còn thêm ý hay là đừng gửi quà xuống cho Anne như thông lệ hằng năm. Nhưng những biện pháp ấy, dù tự chúng tốt, vẫn chẳng đủ so với mức độ thật của tai họa, mà ngay sau đó ngài Walter thấy mình buộc phải thú nhận toàn bộ với nàng. Elizabeth không có gì sâu xa hơn để đề nghị. Nàng thấy mình bị đối xử bất công và bất hạnh, cha nàng cũng vậy; và cả hai đều không nghĩ ra cách nào giảm bớt chi tiêu mà không tổn hại thể diện, hay phải bỏ những tiện nghi của mình theo cách không thể chịu nổi.

There was only a small part of his estate that Sir Walter could dispose of; but had every acre been alienable, it would have made no difference. He had condescended to mortgage as far as he had the power, but he would never condescend to sell. No; he would never disgrace his name so far. The Kellynch estate should be transmitted whole and entire, as he had received it.

Chỉ một phần nhỏ điền sản là ngài Walter có quyền định đoạt; nhưng dù từng mẫu đất đều bán được thì cũng chẳng khác gì. Ông đã hạ mình đem cầm cố đến mức ông có quyền, nhưng sẽ không bao giờ hạ mình đem bán. Không; ông sẽ không bao giờ làm nhục tên mình đến thế. Điền sản Kellynch phải được truyền lại trọn vẹn, nguyên như ông đã nhận.

Their two confidential friends, Mr Shepherd, who lived in the neighbouring market town, and Lady Russell, were called on to advise them; and both father and daughter seemed to expect that something should be struck out by one or the other to remove their embarrassments and reduce their expenditure, without involving the loss of any indulgence of taste or pride.

Hai người bạn tâm giao của họ, ông Shepherd, sống ở thị trấn chợ lân cận, và phu nhân Russell, được mời đến cho lời khuyên; và cả cha lẫn con gái dường như đều chờ đợi một trong hai người nghĩ ra điều gì đó để gỡ họ khỏi cảnh bối rối và giảm bớt chi tiêu, mà không phải mất đi thú vui nào của thị hiếu hay lòng tự hào.

CHAPTER II

Chương II

Mr Shepherd, a civil, cautious lawyer, who, whatever might be his hold or his views on Sir Walter, would rather have the disagreeable prompted by anybody else, excused himself from offering the slightest hint, and only begged leave to recommend an implicit reference to the excellent judgement of Lady Russell, from whose known good sense he fully expected to have just such resolute measures advised as he meant to see finally adopted.

Ông Shepherd, một luật sư lịch thiệp và thận trọng, dù nắm được hay toan tính điều gì ở ngài Walter, vẫn thích để người khác nói ra những điều khó nghe, nên đã từ chối đưa ra dù chỉ một gợi ý nhỏ nhất, chỉ xin phép đề nghị hãy hoàn toàn phó thác cho sự xét đoán tuyệt vời của phu nhân Russell; ông tin chắc rằng với lương tri nổi tiếng của bà, bà sẽ khuyên đúng những biện pháp cương quyết mà chính ông định bụng rốt cuộc sẽ thấy được thi hành.

Lady Russell was most anxiously zealous on the subject, and gave it much serious consideration. She was a woman rather of sound than of quick abilities, whose difficulties in coming to any decision in this instance were great, from the opposition of two leading principles. She was of strict integrity herself, with a delicate sense of honour; but she was as desirous of saving Sir Walter’s feelings, as solicitous for the credit of the family, as aristocratic in her ideas of what was due to them, as anybody of sense and honesty could well be. She was a benevolent, charitable, good woman, and capable of strong attachments, most correct in her conduct, strict in her notions of decorum, and with manners that were held a standard of good-breeding. She had a cultivated mind, and was, generally speaking, rational and consistent—but she had prejudices on the side of ancestry; she had a value for rank and consequence, which blinded her a little to the faults of those who possessed them. Herself the widow of only a knight, she gave the dignity of a baronet all its due; and Sir Walter, independent of his claims as an old acquaintance, an attentive neighbour, an obliging landlord, the husband of her very dear friend, the father of Anne and her sisters, was, as being Sir Walter, in her apprehension, entitled to a great deal of compassion and consideration under his present difficulties.

Phu nhân Russell hết sức nhiệt thành lo lắng về việc này, và cân nhắc rất nghiêm túc. Bà là người có năng lực vững vàng hơn là nhanh nhạy, và lần này bà quyết định rất khó, vì hai nguyên tắc chủ đạo đối chọi nhau. Bản thân bà chính trực nghiêm ngặt, có ý thức tế nhị về danh dự; nhưng bà cũng muốn giữ gìn tình cảm của ngài Walter, lo cho thể diện gia đình, và mang những quan niệm quý tộc về điều họ đáng được hưởng, đến mức tối đa mà một người biết điều và ngay thẳng có thể có. Bà là người nhân hậu, hay làm phúc, tốt bụng, có thể gắn bó mạnh mẽ, cư xử hết sức đúng mực, nghiêm ngặt trong quan niệm về nghi thức, và cung cách của bà được coi là chuẩn mực của sự lịch lãm. Bà có trí óc được trau dồi, nói chung là biết lý lẽ và nhất quán—nhưng bà có thành kiến về dòng dõi; bà trọng địa vị và thế lực, điều ấy làm bà hơi mù quáng trước lỗi lầm của những người có chúng. Bản thân chỉ là góa phụ của một hiệp sĩ, bà dành cho phẩm vị nam tước trọn mọi sự kính nể; và ngài Walter, ngoài những tư cách là người quen cũ, người láng giềng chu đáo, ông chủ đất tử tế, chồng của người bạn rất thân của bà, cha của Anne và các chị em nàng, thì chỉ riêng việc là ngài Walter, theo nhận thức của bà, đã đáng được thương xót và chiếu cố rất nhiều trong cảnh khó khăn hiện nay.

They must retrench; that did not admit of a doubt. But she was very anxious to have it done with the least possible pain to him and Elizabeth. She drew up plans of economy, she made exact calculations, and she did what nobody else thought of doing: she consulted Anne, who never seemed considered by the others as having any interest in the question. She consulted, and in a degree was influenced by her in marking out the scheme of retrenchment which was at last submitted to Sir Walter. Every emendation of Anne’s had been on the side of honesty against importance. She wanted more vigorous measures, a more complete reformation, a quicker release from debt, a much higher tone of indifference for everything but justice and equity.

Họ phải thắt lưng buộc bụng; điều đó không còn gì phải bàn. Nhưng bà rất mong việc ấy được tiến hành sao cho ông và Elizabeth đỡ đau lòng nhất có thể. Bà lập kế hoạch tiết kiệm, tính toán chính xác, và làm một việc chẳng ai khác nghĩ đến: bà hỏi ý Anne, người mà những người kia dường như chẳng bao giờ cho là có chút quyền lợi gì trong chuyện này. Bà hỏi ý nàng, và phần nào chịu ảnh hưởng của nàng khi vạch ra kế hoạch cắt giảm cuối cùng được đệ lên ngài Walter. Mọi sửa đổi của Anne đều nghiêng về phía lương thiện chứ không phải thể diện. Nàng muốn những biện pháp mạnh tay hơn, một cuộc cải tổ triệt để hơn, một lối thoát nợ nhanh hơn, và một thái độ dửng dưng cao hơn hẳn trước mọi thứ, trừ công lý và lẽ công bằng.

“If we can persuade your father to all this,” said Lady Russell, looking over her paper, “much may be done. If he will adopt these regulations, in seven years he will be clear; and I hope we may be able to convince him and Elizabeth, that Kellynch Hall has a respectability in itself which cannot be affected by these reductions; and that the true dignity of Sir Walter Elliot will be very far from lessened in the eyes of sensible people, by acting like a man of principle. What will he be doing, in fact, but what very many of our first families have done, or ought to do? There will be nothing singular in his case; and it is singularity which often makes the worst part of our suffering, as it always does of our conduct. I have great hope of prevailing. We must be serious and decided; for after all, the person who has contracted debts must pay them; and though a great deal is due to the feelings of the gentleman, and the head of a house, like your father, there is still more due to the character of an honest man.”

“Nếu chúng ta thuyết phục được cha cháu theo tất cả những điều này,” phu nhân Russell nói, xem lại tờ giấy của mình, “thì làm được nhiều lắm. Nếu ông chịu theo những quy định này, bảy năm nữa ông sẽ hết nợ; và ta mong chúng ta có thể làm cho ông và Elizabeth tin rằng Kellynch Hall tự nó đã có một vẻ đáng kính mà việc cắt giảm nào cũng không đụng đến được; và rằng phẩm giá đích thực của ngài Walter Elliot sẽ không hề giảm đi trong mắt những người biết điều khi ông hành động như một người có nguyên tắc. Thật ra ông sẽ làm gì ngoài những điều mà rất nhiều gia đình lớn nhất của chúng ta đã làm, hay đáng lẽ phải làm? Trường hợp của ông sẽ chẳng có gì lập dị; mà chính cái lập dị thường làm nên phần tệ nhất của nỗi khổ của ta, cũng như bao giờ nó cũng làm nên phần tệ nhất trong cách hành xử của ta. Ta rất hy vọng sẽ thuyết phục được. Chúng ta phải nghiêm túc và quyết đoán; vì rốt cuộc, người đã vay nợ thì phải trả; và dù phải dành nhiều cho tình cảm của một quý ông, người đứng đầu một dòng họ như cha cháu, vẫn còn phải dành nhiều hơn cho phẩm hạnh của một người lương thiện.”

This was the principle on which Anne wanted her father to be proceeding, his friends to be urging him. She considered it as an act of indispensable duty to clear away the claims of creditors with all the expedition which the most comprehensive retrenchments could secure, and saw no dignity in anything short of it. She wanted it to be prescribed, and felt as a duty. She rated Lady Russell’s influence highly; and as to the severe degree of self-denial which her own conscience prompted, she believed there might be little more difficulty in persuading them to a complete, than to half a reformation. Her knowledge of her father and Elizabeth inclined her to think that the sacrifice of one pair of horses would be hardly less painful than of both, and so on, through the whole list of Lady Russell’s too gentle reductions.

Đó là nguyên tắc mà Anne muốn cha nàng theo và bạn bè ông thúc ông theo. Nàng coi việc thanh toán sạch những khoản chủ nợ đòi, nhanh đến mức những cắt giảm toàn diện nhất cho phép, là một bổn phận không thể thiếu, và chẳng thấy phẩm giá nào trong bất cứ điều gì kém hơn thế. Nàng muốn điều đó được đặt ra thành quy tắc và được cảm nhận như một bổn phận. Nàng đánh giá cao ảnh hưởng của phu nhân Russell; còn về mức độ tự khắc kỷ nghiêm khắc mà lương tâm nàng thúc giục, nàng tin rằng thuyết phục họ cải cách trọn vẹn có lẽ cũng chẳng khó hơn thuyết phục cải cách một nửa. Nàng biết rõ cha và Elizabeth, nên nghĩ rằng hy sinh một cặp ngựa cũng chẳng đau hơn hy sinh cả hai, và cứ thế suốt cả danh sách những khoản cắt giảm quá nhẹ tay của phu nhân Russell.

How Anne’s more rigid requisitions might have been taken is of little consequence. Lady Russell’s had no success at all: could not be put up with, were not to be borne. “What! every comfort of life knocked off! Journeys, London, servants, horses, table—contractions and restrictions every where! To live no longer with the decencies even of a private gentleman! No, he would sooner quit Kellynch Hall at once, than remain in it on such disgraceful terms.”

Những đòi hỏi khắt khe hơn của Anne sẽ được đón nhận ra sao thì chẳng đáng bàn. Những đề nghị của phu nhân Russell còn chẳng thành chút nào: không thể chịu nổi, không thể kham nổi. “Sao! Mọi tiện nghi trong đời bị gạt bỏ! Đi lại, London, người hầu, ngựa, bàn ăn—chỗ nào cũng bó hẹp, hạn chế! Sống mà không còn đủ cả những phép lịch sự tối thiểu của một quý ông thường! Không, ông thà bỏ Kellynch Hall ngay còn hơn ở lại trong cảnh nhục nhã như thế.”

“Quit Kellynch Hall.” The hint was immediately taken up by Mr Shepherd, whose interest was involved in the reality of Sir Walter’s retrenching, and who was perfectly persuaded that nothing would be done without a change of abode. “Since the idea had been started in the very quarter which ought to dictate, he had no scruple,” he said, “in confessing his judgement to be entirely on that side. It did not appear to him that Sir Walter could materially alter his style of living in a house which had such a character of hospitality and ancient dignity to support. In any other place Sir Walter might judge for himself; and would be looked up to, as regulating the modes of life in whatever way he might choose to model his household.”

“Bỏ Kellynch Hall.” Gợi ý ấy lập tức được ông Shepherd chộp lấy, vì quyền lợi của ông gắn với việc ngài Walter thực sự cắt giảm, và ông hoàn toàn tin rằng không đổi chỗ ở thì sẽ chẳng làm được gì. “Vì ý ấy đã được nêu ra từ ngay nơi có quyền ra lệnh, ông chẳng ngại,” ông nói, “thú nhận rằng ông hoàn toàn đứng về phía đó. Ông thấy ngài Walter khó lòng đổi được đáng kể lối sống trong một ngôi nhà vốn mang tiếng hiếu khách và phẩm giá cổ xưa cần phải gìn giữ. Ở bất cứ nơi nào khác, ngài Walter có thể tự quyết lấy; và sẽ được mọi người ngưỡng vọng như người định ra nếp sống, dù ngài chọn lập gia đình theo lối nào.”

Sir Walter would quit Kellynch Hall; and after a very few days more of doubt and indecision, the great question of whither he should go was settled, and the first outline of this important change made out.

Ngài Walter sẽ rời Kellynch Hall; và chỉ sau vài ngày lưỡng lự, do dự nữa, vấn đề lớn là đi đâu đã được quyết định, và những nét phác đầu tiên của cuộc thay đổi trọng đại này đã được vạch ra.

There had been three alternatives, London, Bath, or another house in the country. All Anne’s wishes had been for the latter. A small house in their own neighbourhood, where they might still have Lady Russell’s society, still be near Mary, and still have the pleasure of sometimes seeing the lawns and groves of Kellynch, was the object of her ambition. But the usual fate of Anne attended her, in having something very opposite from her inclination fixed on. She disliked Bath, and did not think it agreed with her; and Bath was to be her home.

Đã có ba khả năng: London, Bath, hoặc một ngôi nhà khác ở miền quê. Mọi ước muốn của Anne đều dành cho khả năng cuối. Một ngôi nhà nhỏ ngay trong vùng, nơi họ vẫn có phu nhân Russell làm bạn, vẫn ở gần Mary, và thỉnh thoảng vẫn có niềm vui trông thấy những bãi cỏ và lùm cây của Kellynch, là điều nàng mơ ước. Nhưng số phận quen thuộc của Anne lại theo nàng: người ta chọn cho nàng điều trái hẳn ý nàng. Nàng không thích Bath, và nghĩ nó không hợp với mình; vậy mà Bath sẽ là nhà của nàng.

Sir Walter had at first thought more of London; but Mr Shepherd felt that he could not be trusted in London, and had been skilful enough to dissuade him from it, and make Bath preferred. It was a much safer place for a gentleman in his predicament: he might there be important at comparatively little expense. Two material advantages of Bath over London had of course been given all their weight: its more convenient distance from Kellynch, only fifty miles, and Lady Russell’s spending some part of every winter there; and to the very great satisfaction of Lady Russell, whose first views on the projected change had been for Bath, Sir Walter and Elizabeth were induced to believe that they should lose neither consequence nor enjoyment by settling there.

Lúc đầu ngài Walter nghĩ đến London nhiều hơn; nhưng ông Shepherd thấy không thể tin cậy ông ở London, nên đã khéo can ngăn, khiến ông chuộng Bath hơn. Đó là nơi an toàn hơn nhiều cho một quý ông trong hoàn cảnh của ông: ở đó ông có thể làm người quan trọng mà tốn kém tương đối ít. Hai điểm lợi quan trọng của Bath so với London dĩ nhiên đã được cân nhắc đầy đủ: khoảng cách thuận tiện hơn đến Kellynch, chỉ năm mươi dặm, và việc phu nhân Russell mỗi mùa đông đều ở đó một thời gian; và, điều khiến phu nhân Russell rất hài lòng, vì ngay từ đầu bà đã nghĩ đến Bath cho cuộc thay đổi dự định, ngài Walter và Elizabeth được dẫn tới chỗ tin rằng dọn đến đó họ sẽ chẳng mất đi thế lực hay thú vui nào.

Lady Russell felt obliged to oppose her dear Anne’s known wishes. It would be too much to expect Sir Walter to descend into a small house in his own neighbourhood. Anne herself would have found the mortifications of it more than she foresaw, and to Sir Walter’s feelings they must have been dreadful. And with regard to Anne’s dislike of Bath, she considered it as a prejudice and mistake arising, first, from the circumstance of her having been three years at school there, after her mother’s death; and secondly, from her happening to be not in perfectly good spirits the only winter which she had afterwards spent there with herself.

Phu nhân Russell thấy mình buộc phải làm trái những ý muốn mà bà biết của Anne yêu quý. Mong ngài Walter hạ mình xuống một ngôi nhà nhỏ ngay trong vùng là đòi hỏi quá nhiều. Chính Anne sẽ thấy nỗi tủi nhục của nó nhiều hơn nàng lường, còn với tình cảm của ngài Walter thì chúng hẳn là khủng khiếp. Còn việc Anne không ưa Bath, bà coi là một thành kiến và sự nhầm lẫn, bắt nguồn trước hết từ chỗ nàng đã học ở đó ba năm sau khi mẹ mất, và thứ hai từ chỗ nàng tình cờ không được vui lắm trong mùa đông duy nhất sau này nàng ở đó cùng bà.

Lady Russell was fond of Bath, in short, and disposed to think it must suit them all; and as to her young friend’s health, by passing all the warm months with her at Kellynch Lodge, every danger would be avoided; and it was in fact, a change which must do both health and spirits good. Anne had been too little from home, too little seen. Her spirits were not high. A larger society would improve them. She wanted her to be more known.

Tóm lại phu nhân Russell thích Bath, và nghiêng về nghĩ rằng nó ắt hợp với tất cả mọi người; còn về sức khỏe của người bạn trẻ, nếu nàng qua hết những tháng ấm áp với bà ở Kellynch Lodge thì mọi nguy hại sẽ tránh được; mà thực ra đây là một sự thay đổi chắc chắn tốt cho cả sức khỏe lẫn tinh thần. Anne đi xa nhà quá ít, ít được người ta gặp. Tinh thần nàng không cao. Một vòng giao thiệp rộng hơn sẽ làm nó khá lên. Bà muốn nàng được biết đến nhiều hơn.

The undesirableness of any other house in the same neighbourhood for Sir Walter was certainly much strengthened by one part, and a very material part of the scheme, which had been happily engrafted on the beginning. He was not only to quit his home, but to see it in the hands of others; a trial of fortitude, which stronger heads than Sir Walter’s have found too much. Kellynch Hall was to be let. This, however, was a profound secret, not to be breathed beyond their own circle.

Việc bất kỳ ngôi nhà nào khác trong vùng cũng không thích hợp với ngài Walter càng được củng cố bởi một phần, mà là phần rất quan trọng, của kế hoạch, vốn đã được may mắn ghép vào ngay từ đầu. Ông không chỉ phải rời nhà, mà còn phải thấy nó nằm trong tay người khác; một thử thách của lòng kiên cường mà những cái đầu vững hơn đầu ngài Walter cũng thấy là quá sức. Kellynch Hall sẽ được cho thuê. Tuy nhiên, đó là một bí mật tuyệt đối, không được hé ra ngoài vòng của họ.

Sir Walter could not have borne the degradation of being known to design letting his house. Mr Shepherd had once mentioned the word “advertise,” but never dared approach it again. Sir Walter spurned the idea of its being offered in any manner; forbad the slightest hint being dropped of his having such an intention; and it was only on the supposition of his being spontaneously solicited by some most unexceptionable applicant, on his own terms, and as a great favour, that he would let it at all.

Ngài Walter không thể chịu nổi nỗi nhục khi bị người ta biết là định cho thuê nhà. Ông Shepherd có lần nhắc đến chữ “quảng cáo”, nhưng không bao giờ dám đến gần nó nữa. Ngài Walter khinh miệt ý nghĩ chào nhà bằng bất cứ cách nào; cấm hé lộ dù chỉ chút ít rằng ông có ý định ấy; và chỉ với điều kiện là ông được một người xin thuê hoàn toàn không chê vào đâu được tự nguyện tìm đến, theo điều kiện của chính ông, và coi như một đặc ân lớn, thì ông mới cho thuê.

How quick come the reasons for approving what we like! Lady Russell had another excellent one at hand, for being extremely glad that Sir Walter and his family were to remove from the country. Elizabeth had been lately forming an intimacy, which she wished to see interrupted. It was with the daughter of Mr Shepherd, who had returned, after an unprosperous marriage, to her father’s house, with the additional burden of two children. She was a clever young woman, who understood the art of pleasing—the art of pleasing, at least, at Kellynch Hall; and who had made herself so acceptable to Miss Elliot, as to have been already staying there more than once, in spite of all that Lady Russell, who thought it a friendship quite out of place, could hint of caution and reserve.

Lý lẽ để tán thành điều ta thích đến nhanh làm sao! Phu nhân Russell còn có một lý do tuyệt vời khác để rất mừng việc ngài Walter và gia đình sắp rời miền quê. Gần đây Elizabeth đang kết một mối thân tình mà bà mong thấy bị cắt đứt. Đó là với con gái ông Shepherd, người đã trở về nhà cha sau một cuộc hôn nhân không may, mang thêm gánh nặng hai đứa con. Cô là một thiếu phụ thông minh, hiểu nghệ thuật làm vừa lòng người—nghệ thuật làm vừa lòng, ít nhất là ở Kellynch Hall; và đã khiến mình được cô Elliot ưa đến nỗi đã sang ở lại đó hơn một lần, bất chấp mọi lời gợi ý thận trọng, giữ ý của phu nhân Russell, người cho rằng đó là một tình bạn hoàn toàn lạc chỗ.

Lady Russell, indeed, had scarcely any influence with Elizabeth, and seemed to love her, rather because she would love her, than because Elizabeth deserved it. She had never received from her more than outward attention, nothing beyond the observances of complaisance; had never succeeded in any point which she wanted to carry, against previous inclination. She had been repeatedly very earnest in trying to get Anne included in the visit to London, sensibly open to all the injustice and all the discredit of the selfish arrangements which shut her out, and on many lesser occasions had endeavoured to give Elizabeth the advantage of her own better judgement and experience; but always in vain: Elizabeth would go her own way; and never had she pursued it in more decided opposition to Lady Russell than in this selection of Mrs Clay; turning from the society of so deserving a sister, to bestow her affection and confidence on one who ought to have been nothing to her but the object of distant civility.

Thật ra phu nhân Russell hầu như chẳng có chút ảnh hưởng nào với Elizabeth, và dường như thương nàng vì bà muốn thương, hơn là vì Elizabeth xứng đáng. Bà chưa từng nhận từ nàng quá một sự chú ý bề ngoài, chẳng hơn những nghi thức xã giao; chưa từng thành công ở điểm nào mà bà muốn đạt, nếu nó trái với ý nàng từ trước. Bà đã nhiều lần hết sức tha thiết tìm cách cho Anne được đi London cùng, thấy rõ mọi bất công và mọi điều đáng hổ thẹn của những sắp xếp ích kỷ loại nàng ra, và trong nhiều dịp nhỏ hơn đã cố để Elizabeth được hưởng lợi từ sự xét đoán và kinh nghiệm tốt hơn của mình; nhưng lúc nào cũng vô ích: Elizabeth cứ đi đường của nàng; và chưa bao giờ nàng theo nó trái ý phu nhân Russell dứt khoát hơn trong việc chọn bà Clay này; nàng quay lưng khỏi sự bầu bạn của một người em gái đáng quý đến thế để dành tình thương và sự tin cậy cho một người lẽ ra chỉ nên là đối tượng của phép lịch sự giữ khoảng cách.

From situation, Mrs Clay was, in Lady Russell’s estimate, a very unequal, and in her character she believed a very dangerous companion; and a removal that would leave Mrs Clay behind, and bring a choice of more suitable intimates within Miss Elliot’s reach, was therefore an object of first-rate importance.

Xét về địa vị, bà Clay theo ước đoán của phu nhân Russell là một bạn đồng hành rất không xứng, và xét về tính nết, bà tin là rất nguy hiểm; vì thế một cuộc dọn đi bỏ bà Clay lại phía sau, đồng thời đem đến cho cô Elliot khả năng chọn những bạn thân thích hợp hơn, là mục đích hàng đầu.

CHAPTER III

Chương III

“I must take leave to observe, Sir Walter,” said Mr Shepherd one morning at Kellynch Hall, as he laid down the newspaper, “that the present juncture is much in our favour. This peace will be turning all our rich naval officers ashore. They will be all wanting a home. Could not be a better time, Sir Walter, for having a choice of tenants, very responsible tenants. Many a noble fortune has been made during the war. If a rich admiral were to come in our way, Sir Walter—”

“Tôi xin phép nhận xét, thưa ngài Walter,” một buổi sáng ông Shepherd nói ở Kellynch Hall, khi đặt tờ báo xuống, “rằng thời điểm hiện nay rất có lợi cho chúng ta. Hòa bình này sẽ đưa tất cả các sĩ quan hải quân giàu có lên bờ. Họ sẽ đều cần một mái nhà. Không thể có lúc nào tốt hơn, thưa ngài Walter, để có thể chọn người thuê, những người thuê rất đáng tin. Nhiều gia tài lớn đã được làm nên trong chiến tranh. Nếu một vị đô đốc giàu có nào đến với chúng ta, thưa ngài Walter—”

“He would be a very lucky man, Shepherd,” replied Sir Walter; “that’s all I have to remark. A prize indeed would Kellynch Hall be to him; rather the greatest prize of all, let him have taken ever so many before; hey, Shepherd?”

“Ông ta sẽ là người rất may mắn, Shepherd,” ngài Walter đáp; “tôi chỉ có thế mà nhận xét. Kellynch Hall quả là một chiến lợi phẩm đối với ông ta; có lẽ là chiến lợi phẩm lớn nhất trong mọi chiến lợi phẩm, dù ông ta đã bắt được bao nhiêu chiếc trước đó; hử, Shepherd?”

Mr Shepherd laughed, as he knew he must, at this wit, and then added—

Ông Shepherd cười, như ông biết mình phải cười, trước câu đùa dí dỏm ấy, rồi nói thêm—

“I presume to observe, Sir Walter, that, in the way of business, gentlemen of the navy are well to deal with. I have had a little knowledge of their methods of doing business; and I am free to confess that they have very liberal notions, and are as likely to make desirable tenants as any set of people one should meet with. Therefore, Sir Walter, what I would take leave to suggest is, that if in consequence of any rumours getting abroad of your intention; which must be contemplated as a possible thing, because we know how difficult it is to keep the actions and designs of one part of the world from the notice and curiosity of the other; consequence has its tax; I, John Shepherd, might conceal any family-matters that I chose, for nobody would think it worth their while to observe me; but Sir Walter Elliot has eyes upon him which it may be very difficult to elude; and therefore, thus much I venture upon, that it will not greatly surprise me if, with all our caution, some rumour of the truth should get abroad; in the supposition of which, as I was going to observe, since applications will unquestionably follow, I should think any from our wealthy naval commanders particularly worth attending to; and beg leave to add, that two hours will bring me over at any time, to save you the trouble of replying.”

“Tôi mạn phép nhận xét, thưa ngài Walter, rằng nói về chuyện làm ăn thì các quý ông hải quân là người dễ giao dịch. Tôi cũng có biết chút ít cách làm ăn của họ; và xin thú nhận rằng họ có những quan niệm rất phóng khoáng, và có thể là người thuê nhà đáng mong như bất kỳ hạng người nào ta gặp. Vì vậy, thưa ngài Walter, điều tôi xin mạn phép đề nghị là, nếu có tin đồn nào về ý định của ngài lọt ra ngoài; điều này phải tính là có thể xảy ra, vì chúng ta biết giữ cho việc làm và ý định của một nửa thế giới khỏi con mắt tò mò của nửa kia khó đến thế nào; địa vị cũng có cái thuế của nó; tôi, John Shepherd, muốn giấu việc nhà nào cũng được, vì chẳng ai thấy đáng để mắt đến tôi; nhưng ngài Walter Elliot thì có những cặp mắt dõi theo mà rất khó lẩn tránh; cho nên tôi dám nói thế này, rằng tôi sẽ không lấy làm lạ nếu, dù ta đã hết sức cẩn thận, vài lời đồn về sự thật vẫn lọt ra; và nếu vậy, như tôi định nói, vì chắc chắn sẽ có người đến hỏi thuê, tôi nghĩ bất kỳ lời hỏi nào từ các chỉ huy hải quân giàu có của ta cũng đặc biệt đáng để ý; và xin phép nói thêm rằng hai giờ là tôi sang tới đây bất cứ lúc nào, để ngài khỏi mất công hồi âm.”

Sir Walter only nodded. But soon afterwards, rising and pacing the room, he observed sarcastically—

Ngài Walter chỉ gật đầu. Nhưng ngay sau đó, ông đứng dậy đi đi lại lại trong phòng, mỉa mai nhận xét—

“There are few among the gentlemen of the navy, I imagine, who would not be surprised to find themselves in a house of this description.”

“Tôi đoán ít có ông nào trong giới hải quân mà không ngạc nhiên khi thấy mình ở trong một ngôi nhà như thế này.”

“They would look around them, no doubt, and bless their good fortune,” said Mrs Clay, for Mrs Clay was present: her father had driven her over, nothing being of so much use to Mrs Clay’s health as a drive to Kellynch: “but I quite agree with my father in thinking a sailor might be a very desirable tenant. I have known a good deal of the profession; and besides their liberality, they are so neat and careful in all their ways! These valuable pictures of yours, Sir Walter, if you chose to leave them, would be perfectly safe. Everything in and about the house would be taken such excellent care of! The gardens and shrubberies would be kept in almost as high order as they are now. You need not be afraid, Miss Elliot, of your own sweet flower gardens being neglected.”

“Họ sẽ nhìn quanh, chắc chắn thế, và tạ ơn vận may,” bà Clay nói, vì bà Clay có mặt: cha bà đã đánh xe đưa bà sang, vì chẳng gì bổ cho sức khỏe bà Clay bằng một chuyến xe đến Kellynch: “nhưng tôi hoàn toàn đồng ý với cha tôi rằng một người đi biển có thể là người thuê rất đáng mong. Tôi biết khá nhiều về nghề ấy; ngoài tính rộng rãi, họ còn rất gọn gàng và cẩn thận trong mọi việc! Những bức tranh quý của ngài đây, thưa ngài Walter, nếu ngài chọn để lại, sẽ hoàn toàn an toàn. Mọi thứ trong nhà và quanh nhà đều sẽ được trông nom chu đáo vô cùng! Vườn và các lùm cây sẽ được giữ gần như nền nếp như bây giờ. Cô Elliot không cần lo những vườn hoa xinh của cô sẽ bị bỏ bê.”

“As to all that,” rejoined Sir Walter coolly, “supposing I were induced to let my house, I have by no means made up my mind as to the privileges to be annexed to it. I am not particularly disposed to favour a tenant. The park would be open to him of course, and few navy officers, or men of any other description, can have had such a range; but what restrictions I might impose on the use of the pleasure-grounds, is another thing. I am not fond of the idea of my shrubberies being always approachable; and I should recommend Miss Elliot to be on her guard with respect to her flower garden. I am very little disposed to grant a tenant of Kellynch Hall any extraordinary favour, I assure you, be he sailor or soldier.”

“Còn về tất cả những điều ấy,” ngài Walter bình thản đáp, “giả sử tôi bị thuyết phục cho thuê nhà, tôi hoàn toàn chưa quyết định sẽ kèm theo những đặc quyền nào. Tôi không đặc biệt muốn chiều người thuê. Công viên dĩ nhiên sẽ mở cho họ, và ít sĩ quan hải quân, hay người thuộc hạng nào khác, từng có được một khoảng rộng như thế; nhưng tôi sẽ đặt những hạn chế gì về việc dùng các khu vui chơi thì lại là chuyện khác. Tôi không ưa cái ý để các lùm cây của tôi lúc nào cũng ai muốn vào cũng được; và tôi khuyên cô Elliot nên cẩn thận với vườn hoa của cô. Xin quả quyết với các vị, tôi rất ít muốn ban cho người thuê Kellynch Hall bất kỳ ân huệ đặc biệt nào, dù ông ta là thủy thủ hay lính.”

After a short pause, Mr Shepherd presumed to say—

Sau một lúc im lặng ngắn, ông Shepherd mạo muội nói—

“In all these cases, there are established usages which make everything plain and easy between landlord and tenant. Your interest, Sir Walter, is in pretty safe hands. Depend upon me for taking care that no tenant has more than his just rights. I venture to hint, that Sir Walter Elliot cannot be half so jealous for his own, as John Shepherd will be for him.”

“Trong mọi trường hợp như thế đều có những lệ đã thành, khiến mọi việc giữa chủ nhà và người thuê rõ ràng và dễ dàng. Quyền lợi của ngài, thưa ngài Walter, nằm trong tay khá yên tâm. Xin cứ tin ở tôi, tôi sẽ lo để không người thuê nào được hưởng quá quyền chính đáng của họ. Tôi mạn phép nói rằng ngài Walter Elliot giữ của mình cũng không khắt khe bằng một nửa cái cách John Shepherd sẽ giữ giùm ngài.”

Here Anne spoke—

Đến đây Anne lên tiếng—

“The navy, I think, who have done so much for us, have at least an equal claim with any other set of men, for all the comforts and all the privileges which any home can give. Sailors work hard enough for their comforts, we must all allow.”

“Tôi nghĩ hải quân, những người đã làm cho chúng ta nhiều đến thế, ít nhất cũng có quyền ngang bất kỳ hạng người nào khác đối với mọi tiện nghi và mọi đặc ân mà một mái nhà có thể đem lại. Các thủy thủ làm lụng vất vả đủ để xứng với tiện nghi của họ, chúng ta đều phải thừa nhận.”

“Very true, very true. What Miss Anne says, is very true,” was Mr Shepherd’s rejoinder, and “Oh! certainly,” was his daughter’s; but Sir Walter’s remark was, soon afterwards—

“Rất đúng, rất đúng. Điều cô Anne nói rất đúng,” là lời đáp của ông Shepherd, còn “Ồ! Chắc chắn rồi!” là của con gái ông; nhưng nhận xét của ngài Walter, ngay sau đó, là—

“The profession has its utility, but I should be sorry to see any friend of mine belonging to it.”

“Nghề ấy có chỗ hữu ích của nó, nhưng tôi sẽ rất tiếc nếu thấy bạn bè tôi người nào theo nghề ấy.”

“Indeed!” was the reply, and with a look of surprise.

“Thật sao!” là lời đáp, kèm vẻ ngạc nhiên.

“Yes; it is in two points offensive to me; I have two strong grounds of objection to it. First, as being the means of bringing persons of obscure birth into undue distinction, and raising men to honours which their fathers and grandfathers never dreamt of; and secondly, as it cuts up a man’s youth and vigour most horribly; a sailor grows old sooner than any other man. I have observed it all my life. A man is in greater danger in the navy of being insulted by the rise of one whose father, his father might have disdained to speak to, and of becoming prematurely an object of disgust himself, than in any other line. One day last spring, in town, I was in company with two men, striking instances of what I am talking of; Lord St Ives, whose father we all know to have been a country curate, without bread to eat; I was to give place to Lord St Ives, and a certain Admiral Baldwin, the most deplorable-looking personage you can imagine; his face the colour of mahogany, rough and rugged to the last degree; all lines and wrinkles, nine grey hairs of a side, and nothing but a dab of powder at top. ‘In the name of heaven, who is that old fellow?’ said I to a friend of mine who was standing near, (Sir Basil Morley). ‘Old fellow!’ cried Sir Basil, ‘it is Admiral Baldwin. What do you take his age to be?’ ‘Sixty,’ said I, ‘or perhaps sixty-two.’ ‘Forty,’ replied Sir Basil, ‘forty, and no more.’ Picture to yourselves my amazement; I shall not easily forget Admiral Baldwin. I never saw quite so wretched an example of what a sea-faring life can do; but to a degree, I know it is the same with them all: they are all knocked about, and exposed to every climate, and every weather, till they are not fit to be seen. It is a pity they are not knocked on the head at once, before they reach Admiral Baldwin’s age.”

“Vâng; nó làm tôi chướng ở hai điểm; tôi có hai lý do mạnh để phản đối nó. Thứ nhất, vì nó đưa những kẻ xuất thân hèn kém lên địa vị không xứng, và nâng người ta lên những vinh dự mà cha ông họ chưa từng mơ tới; và thứ hai, vì nó cắt xén tuổi trẻ và sinh lực của con người một cách khủng khiếp; thủy thủ già sớm hơn bất kỳ ai khác. Tôi đã để ý điều này suốt đời. Trong hải quân, người ta dễ bị xúc phạm hơn bất cứ ngành nào khác, khi thấy được thăng tiến một kẻ mà cha hắn, cha của chính người ấy, có thể đã không thèm nói chuyện, và dễ sớm thành một đối tượng đáng ghê tởm. Một hôm mùa xuân vừa rồi, ở London, tôi ngồi cùng với hai người, những ví dụ nổi bật cho điều tôi đang nói; một là huân tước St Ives, mà ai cũng biết cha ông ta là một phó mục sư nhà quê, nghèo không có bánh mì mà ăn; tôi phải nhường chỗ cho huân tước St Ives, và cho một đô đốc Baldwin nào đó, nhân vật trông thảm hại nhất mà ông có thể hình dung; mặt màu gỗ gụ, xù xì thô ráp đến cùng cực; toàn vết hằn và nếp nhăn, mỗi bên chín sợi tóc bạc, trên đỉnh chỉ có một vệt phấn. ‘Lạy trời, lão già kia là ai?’ tôi hỏi một người bạn đứng gần, (ngài Basil Morley). ‘Lão già!’ ngài Basil kêu lên, ‘đó là đô đốc Baldwin. Ông đoán ông ấy bao nhiêu tuổi?’ ‘Sáu mươi,’ tôi nói, ‘hay có thể sáu mươi hai.’ ‘Bốn mươi,’ ngài Basil đáp, ‘bốn mươi, không hơn.’ Các vị hãy tưởng tượng sự kinh ngạc của tôi; tôi sẽ không dễ quên đô đốc Baldwin. Tôi chưa từng thấy tấm gương thảm hại đến thế về những gì đời đi biển có thể làm; nhưng tôi biết ít nhiều họ đều như vậy: tất cả bị vùi dập, phơi ra mọi khí hậu, mọi thời tiết, cho đến khi chẳng còn đáng nhìn. Tiếc là họ không bị đập đầu chết ngay, trước khi đến tuổi của đô đốc Baldwin.”

“Nay, Sir Walter,” cried Mrs Clay, “this is being severe indeed. Have a little mercy on the poor men. We are not all born to be handsome. The sea is no beautifier, certainly; sailors do grow old betimes; I have observed it; they soon lose the look of youth. But then, is not it the same with many other professions, perhaps most other? Soldiers, in active service, are not at all better off: and even in the quieter professions, there is a toil and a labour of the mind, if not of the body, which seldom leaves a man’s looks to the natural effect of time. The lawyer plods, quite care-worn; the physician is up at all hours, and travelling in all weather; and even the clergyman—” she stopt a moment to consider what might do for the clergyman;—“and even the clergyman, you know is obliged to go into infected rooms, and expose his health and looks to all the injury of a poisonous atmosphere. In fact, as I have long been convinced, though every profession is necessary and honourable in its turn, it is only the lot of those who are not obliged to follow any, who can live in a regular way, in the country, choosing their own hours, following their own pursuits, and living on their own property, without the torment of trying for more; it is only their lot, I say, to hold the blessings of health and a good appearance to the utmost: I know no other set of men but what lose something of their personableness when they cease to be quite young.”

“Ôi, ngài Walter,” bà Clay kêu lên, “thế thì thật khắc nghiệt quá. Xin thương những người tội nghiệp một chút. Không phải ai sinh ra cũng đẹp. Biển quả chẳng làm ai đẹp thêm; thủy thủ quả có già sớm; tôi cũng đã để ý; họ mau mất vẻ trẻ trung. Nhưng chẳng phải nhiều nghề khác cũng thế sao, có lẽ hầu hết các nghề? Lính, khi ra trận, cũng chẳng khá hơn; và ngay trong những nghề yên ả hơn, người ta cũng nhọc nhằn, nếu không phải về thể xác thì về trí óc, khiến dung mạo hiếm khi chỉ chịu tác động tự nhiên của thời gian. Luật sư thì cặm cụi, hao mòn vì lo nghĩ; thầy thuốc thức mọi giờ, đi trong mọi thời tiết; còn đến mục sư—” bà ngừng một lát nghĩ xem nên nói gì về mục sư;—“còn đến mục sư, ngài biết đấy, cũng phải vào những căn phòng có dịch, đem sức khỏe và nhan sắc ra chịu mọi tổn hại của không khí độc. Thật ra, như tôi từ lâu vẫn tin, dù nghề nào cũng cần thiết và đáng kính theo cách của nó, thì chỉ những người không phải theo nghề nào, sống nền nếp ở miền quê, tự chọn giờ giấc, theo đuổi thú riêng, sống bằng tài sản của mình mà không phải khổ sở kiếm thêm, mới có phận giữ trọn phúc khỏe mạnh và vẻ ngoài dễ coi; tôi không biết hạng người nào khác mà chẳng mất đi chút phong độ khi thôi còn trẻ.”

It seemed as if Mr Shepherd, in this anxiety to bespeak Sir Walter’s good will towards a naval officer as tenant, had been gifted with foresight; for the very first application for the house was from an Admiral Croft, with whom he shortly afterwards fell into company in attending the quarter sessions at Taunton; and indeed, he had received a hint of the Admiral from a London correspondent. By the report which he hastened over to Kellynch to make, Admiral Croft was a native of Somersetshire, who having acquired a very handsome fortune, was wishing to settle in his own country, and had come down to Taunton in order to look at some advertised places in that immediate neighbourhood, which, however, had not suited him; that accidentally hearing—(it was just as he had foretold, Mr Shepherd observed, Sir Walter’s concerns could not be kept a secret,)—accidentally hearing of the possibility of Kellynch Hall being to let, and understanding his (Mr Shepherd’s) connection with the owner, he had introduced himself to him in order to make particular inquiries, and had, in the course of a pretty long conference, expressed as strong an inclination for the place as a man who knew it only by description could feel; and given Mr Shepherd, in his explicit account of himself, every proof of his being a most responsible, eligible tenant.

Dường như ông Shepherd, trong nỗi lo lấy lòng ngài Walter cho một sĩ quan hải quân làm người thuê, đã được trời ban cho tài biết trước; vì lời hỏi thuê nhà đầu tiên là của một đô đốc Croft, người mà ít lâu sau ông tình cờ gặp khi dự phiên tòa quý kỳ ở Taunton; thật ra trước đó ông cũng đã nghe một người quen viết thư ở London nhắc đến vị đô đốc này. Theo bản tường trình mà ông vội sang Kellynch trình lại, đô đốc Croft là người gốc Somerset, đã tậu được một gia tài rất khá, muốn về định cư ở quê nhà, và đã xuống Taunton để xem vài chỗ được rao ở ngay vùng lân cận, nhưng không ưng; tình cờ nghe nói—(đúng như ông đã báo trước, ông Shepherd nhận xét, việc của ngài Walter không giữ kín được,)—tình cờ nghe nói Kellynch Hall có thể cho thuê, lại biết ông (ông Shepherd) có quan hệ với chủ nhà, ông ta đã tự đến giới thiệu để hỏi cho kỹ, và trong một cuộc trò chuyện khá dài đã tỏ ý muốn có nơi ấy mạnh đến mức một người chỉ biết nó qua lời mô tả có thể có; và qua lời kể rành rọt về bản thân, đã đưa cho ông Shepherd đủ mọi bằng chứng rằng mình là người thuê rất đáng tin, rất xứng đáng.

“And who is Admiral Croft?” was Sir Walter’s cold suspicious inquiry.

“Và đô đốc Croft là ai?” là câu hỏi lạnh lùng ngờ vực của ngài Walter.

Mr Shepherd answered for his being of a gentleman’s family, and mentioned a place; and Anne, after the little pause which followed, added—

Ông Shepherd cam đoan ông ta thuộc một gia đình quý ông, và nêu tên một nơi chốn; còn Anne, sau một lúc ngừng ngắn, nói thêm—

“He is a rear admiral of the white. He was in the Trafalgar action, and has been in the East Indies since; he was stationed there, I believe, several years.”

“Ông là chuẩn đô đốc hạm đội Trắng. Ông đã dự trận Trafalgar, rồi từ đó ở Đông Ấn; tôi tin ông đóng quân ở đó nhiều năm.”

“Then I take it for granted,” observed Sir Walter, “that his face is about as orange as the cuffs and capes of my livery.”

“Vậy tôi mặc nhiên cho rằng,” ngài Walter nhận xét, “mặt ông ta cũng cam cỡ như cổ tay áo và cổ áo choàng chế phục của tôi.”

Mr Shepherd hastened to assure him, that Admiral Croft was a very hale, hearty, well-looking man, a little weather-beaten, to be sure, but not much, and quite the gentleman in all his notions and behaviour; not likely to make the smallest difficulty about terms, only wanted a comfortable home, and to get into it as soon as possible; knew he must pay for his convenience; knew what rent a ready-furnished house of that consequence might fetch; should not have been surprised if Sir Walter had asked more; had inquired about the manor; would be glad of the deputation, certainly, but made no great point of it; said he sometimes took out a gun, but never killed; quite the gentleman.

Ông Shepherd vội cam đoan với ngài rằng đô đốc Croft là một người rất khỏe mạnh, tráng kiện, dễ coi, quả có hơi sạm nắng gió, nhưng không nhiều, và hoàn toàn là quý ông trong mọi ý nghĩ lẫn cách cư xử; chắc chắn không gây khó khăn nhỏ nhất về điều kiện, chỉ muốn một mái nhà thoải mái và vào ở càng sớm càng tốt; biết mình phải trả tiền cho sự tiện lợi; biết một ngôi nhà có đồ đạc sẵn cỡ này có thể cho thuê giá bao nhiêu; sẽ không ngạc nhiên nếu ngài Walter đòi cao hơn; đã hỏi về điền trang; chắc chắn sẽ vui nếu được ủy quyền săn bắn, nhưng không coi là chuyện lớn; nói đôi khi ông cầm súng ra ngoài, nhưng chưa bao giờ bắn trúng gì; đúng là một quý ông.

Mr Shepherd was eloquent on the subject; pointing out all the circumstances of the Admiral’s family, which made him peculiarly desirable as a tenant. He was a married man, and without children; the very state to be wished for. A house was never taken good care of, Mr Shepherd observed, without a lady: he did not know, whether furniture might not be in danger of suffering as much where there was no lady, as where there were many children. A lady, without a family, was the very best preserver of furniture in the world. He had seen Mrs Croft, too; she was at Taunton with the admiral, and had been present almost all the time they were talking the matter over.

Ông Shepherd nói rất hùng hồn về chuyện này, chỉ ra mọi hoàn cảnh trong gia đình vị đô đốc khiến ông ta đặc biệt đáng mong làm người thuê. Ông có vợ, và không con; đúng là cảnh nên ao ước. Ông Shepherd nhận xét rằng một ngôi nhà không bao giờ được giữ gìn tốt nếu thiếu một bà chủ: ông không rõ đồ đạc có khi nào chẳng bị hư hại nhiều ở nơi không có bà chủ cũng như ở nơi có đông trẻ con hay không. Một bà chủ không con là người bảo quản đồ đạc tốt nhất trên đời. Ông cũng đã gặp bà Croft; bà ở Taunton cùng vị đô đốc, và có mặt gần như suốt lúc hai người bàn chuyện.

“And a very well-spoken, genteel, shrewd lady, she seemed to be,” continued he; “asked more questions about the house, and terms, and taxes, than the Admiral himself, and seemed more conversant with business; and moreover, Sir Walter, I found she was not quite unconnected in this country, any more than her husband; that is to say, she is sister to a gentleman who did live amongst us once; she told me so herself: sister to the gentleman who lived a few years back at Monkford. Bless me! what was his name? At this moment I cannot recollect his name, though I have heard it so lately. Penelope, my dear, can you help me to the name of the gentleman who lived at Monkford: Mrs Croft’s brother?”

“Và bà ấy có vẻ là một quý bà ăn nói rất khéo, lịch thiệp, sắc sảo,” ông nói tiếp; “hỏi về ngôi nhà, điều kiện và thuế nhiều hơn chính vị đô đốc, và có vẻ thạo việc làm ăn hơn; hơn nữa, thưa ngài Walter, tôi thấy bà không hoàn toàn xa lạ ở vùng này, cũng như chồng bà; nghĩa là bà là chị của một quý ông từng sống giữa chúng ta; chính bà nói với tôi như vậy: chị của quý ông ở Monkford mấy năm trước. Trời ơi! tên ông ấy là gì nhỉ? Lúc này tôi không nhớ nổi tên ông ấy, mà mới nghe gần đây thôi. Penelope, con yêu, con có giúp cha nhớ ra tên quý ông ở Monkford, anh của bà Croft, được không?”

But Mrs Clay was talking so eagerly with Miss Elliot, that she did not hear the appeal.

Nhưng bà Clay đang mải nói chuyện hăng say với cô Elliot nên không nghe tiếng gọi.

“I have no conception whom you can mean, Shepherd; I remember no gentleman resident at Monkford since the time of old Governor Trent.”

“Tôi không hình dung nổi ông muốn nói ai, Shepherd; từ thời quan thống đốc Trent già đến nay, tôi không nhớ có quý ông nào ở Monkford.”

“Bless me! how very odd! I shall forget my own name soon, I suppose. A name that I am so very well acquainted with; knew the gentleman so well by sight; seen him a hundred times; came to consult me once, I remember, about a trespass of one of his neighbours; farmer’s man breaking into his orchard; wall torn down; apples stolen; caught in the fact; and afterwards, contrary to my judgement, submitted to an amicable compromise. Very odd indeed!”

“Trời đất! lạ thật! Chắc chẳng bao lâu nữa tôi quên cả tên mình mất. Một cái tên tôi quen thuộc đến thế; biết mặt quý ông ấy rõ đến thế; đã gặp cả trăm lần; có lần ông ấy còn đến hỏi ý tôi, tôi nhớ, về chuyện một người hàng xóm xâm phạm đất đai; kẻ làm thuê của một tá điền đột nhập vườn táo của ông; tường bị đổ; táo bị lấy trộm; bị bắt quả tang; rồi sau đó, trái ý tôi, ông ấy chấp nhận dàn xếp êm thấm. Lạ thật!”

After waiting another moment—

Chờ thêm một lát nữa—

“You mean Mr Wentworth, I suppose?” said Anne.

“Ý ông nói ông Wentworth, phải không ạ?” Anne nói.

Mr Shepherd was all gratitude.

Ông Shepherd biết ơn vô cùng.

“Wentworth was the very name! Mr Wentworth was the very man. He had the curacy of Monkford, you know, Sir Walter, some time back, for two or three years. Came there about the year —5, I take it. You remember him, I am sure.”

“Wentworth, đúng cái tên ấy! Ông Wentworth, đúng người ấy. Ông ấy làm phó xứ Monkford, ngài biết đấy, thưa ngài Walter, cách đây ít lâu, được hai ba năm. Đến đó vào khoảng năm —5, tôi nhớ vậy. Chắc chắn ngài nhớ ông ấy.”

“Wentworth? Oh! ay, Mr Wentworth, the curate of Monkford. You misled me by the term gentleman. I thought you were speaking of some man of property: Mr Wentworth was nobody, I remember; quite unconnected; nothing to do with the Strafford family. One wonders how the names of many of our nobility become so common.”

“Wentworth? Ồ! phải, ông Wentworth, phó xứ Monkford. Ông làm tôi lầm vì chữ quý ông. Tôi tưởng ông nói đến một người có tài sản: ông Wentworth chẳng là ai cả, tôi nhớ; hoàn toàn không họ hàng gì; chẳng dính dáng gì đến nhà Strafford. Thật lạ là bao nhiêu tên của các bậc quý tộc nước ta lại hóa ra tầm thường đến thế.”

As Mr Shepherd perceived that this connexion of the Crofts did them no service with Sir Walter, he mentioned it no more; returning, with all his zeal, to dwell on the circumstances more indisputably in their favour; their age, and number, and fortune; the high idea they had formed of Kellynch Hall, and extreme solicitude for the advantage of renting it; making it appear as if they ranked nothing beyond the happiness of being the tenants of Sir Walter Elliot: an extraordinary taste, certainly, could they have been supposed in the secret of Sir Walter’s estimate of the dues of a tenant.

Thấy mối quan hệ này của nhà Croft chẳng giúp họ được gì trước ngài Walter, ông Shepherd không nhắc đến nữa; ông quay lại, hết lòng nhiệt thành, nhấn vào những điều kiện hiển nhiên có lợi cho họ: tuổi tác, số người và gia tài của họ; ý nghĩ cao đẹp họ đã có về Kellynch Hall, và nỗi nôn nóng tột cùng muốn thuê được nó; ông làm như thể họ chẳng đặt điều gì cao hơn hạnh phúc được làm người thuê nhà của ngài Walter Elliot: một sở thích lạ lùng thật, nếu có thể cho rằng họ biết rõ ngài Walter ước tính thế nào về những điều một người thuê nhà phải chịu.

It succeeded, however; and though Sir Walter must ever look with an evil eye on anyone intending to inhabit that house, and think them infinitely too well off in being permitted to rent it on the highest terms, he was talked into allowing Mr Shepherd to proceed in the treaty, and authorising him to wait on Admiral Croft, who still remained at Taunton, and fix a day for the house being seen.

Việc ấy rốt cuộc thành công; và dù ngài Walter chắc sẽ mãi nhìn bằng con mắt không thiện cảm bất cứ ai định ở ngôi nhà ấy, và cho rằng họ quá may mắn vô cùng khi được phép thuê nó với giá cao nhất, ông vẫn bị thuyết phục cho phép ông Shepherd tiếp tục thương lượng, và ủy quyền cho ông đến gặp đô đốc Croft, người vẫn còn ở Taunton, để định ngày xem nhà.

Sir Walter was not very wise; but still he had experience enough of the world to feel, that a more unobjectionable tenant, in all essentials, than Admiral Croft bid fair to be, could hardly offer. So far went his understanding; and his vanity supplied a little additional soothing, in the Admiral’s situation in life, which was just high enough, and not too high. “I have let my house to Admiral Croft,” would sound extremely well; very much better than to any mere Mr.——; a Mr. (save, perhaps, some half dozen in the nation,) always needs a note of explanation. An admiral speaks his own consequence, and, at the same time, can never make a baronet look small. In all their dealings and intercourse, Sir Walter Elliot must ever have the precedence.

Ngài Walter không khôn ngoan lắm; nhưng ông vẫn có đủ kinh nghiệm đời để thấy rằng khó có người thuê nhà nào, về mọi điều thiết yếu, ít đáng chê hơn đô đốc Croft có vẻ sẽ là. Trí hiểu biết của ông chỉ đi được đến đó; còn tính hư vinh bù thêm cho ông chút xoa dịu nữa, ở địa vị của vị đô đốc trong đời, vừa đủ cao mà không quá cao. “Tôi đã cho đô đốc Croft thuê nhà” nghe sẽ cực kỳ êm tai; hay hơn nhiều so với cho một ông—— nào đó; một ông (trừ có lẽ nửa tá người trong cả nước) bao giờ cũng cần một lời chú thích. Một vị đô đốc tự nói lên tầm quan trọng của mình, mà đồng thời không bao giờ làm một nam tước trông nhỏ đi. Trong mọi giao dịch và qua lại giữa họ, ngài Walter Elliot sẽ luôn được đứng trên.

Nothing could be done without a reference to Elizabeth: but her inclination was growing so strong for a removal, that she was happy to have it fixed and expedited by a tenant at hand; and not a word to suspend decision was uttered by her.

Không thể làm gì mà không hỏi ý Elizabeth: nhưng nàng ngày càng muốn dọn đi mãnh liệt, đến nỗi nàng mừng khi thấy việc ấy được định và đẩy nhanh nhờ một người thuê có sẵn; và nàng không thốt một lời nào để hoãn quyết định.

Mr Shepherd was completely empowered to act; and no sooner had such an end been reached, than Anne, who had been a most attentive listener to the whole, left the room, to seek the comfort of cool air for her flushed cheeks; and as she walked along a favourite grove, said, with a gentle sigh, “A few months more, and he, perhaps, may be walking here.”

Ông Shepherd được toàn quyền hành động; và vừa đạt được kết quả ấy thì Anne, vốn đã chăm chú nghe cả câu chuyện, rời phòng đi tìm chút không khí mát cho đôi má bừng nóng; và khi đi dọc một lùm cây nàng ưa thích, nàng nói, với một tiếng thở dài khẽ, “Vài tháng nữa thôi, chàng, có lẽ, sẽ đi dạo ở đây.”

CHAPTER IV

Chương IV

He was not Mr Wentworth, the former curate of Monkford, however suspicious appearances may be, but a Captain Frederick Wentworth, his brother, who being made commander in consequence of the action off St Domingo, and not immediately employed, had come into Somersetshire, in the summer of 1806; and having no parent living, found a home for half a year at Monkford. He was, at that time, a remarkably fine young man, with a great deal of intelligence, spirit, and brilliancy; and Anne an extremely pretty girl, with gentleness, modesty, taste, and feeling. Half the sum of attraction, on either side, might have been enough, for he had nothing to do, and she had hardly anybody to love; but the encounter of such lavish recommendations could not fail. They were gradually acquainted, and when acquainted, rapidly and deeply in love. It would be difficult to say which had seen highest perfection in the other, or which had been the happiest: she, in receiving his declarations and proposals, or he in having them accepted.

Ông không phải ông Wentworth, vị phó xứ cũ của Monkford, dù bề ngoài có đáng ngờ đến mấy, mà là thuyền trưởng Frederick Wentworth, em trai ông ấy; được thăng hạm trưởng nhờ trận đánh ngoài khơi St Domingo, và chưa được giao tàu ngay, chàng đã đến Somersetshire vào mùa hè năm 1806; và vì cha mẹ đã mất, chàng ở nhờ nửa năm tại Monkford. Khi ấy chàng là một thanh niên đẹp lạ thường, rất thông minh, hăng hái và rực rỡ; còn Anne là một cô gái cực kỳ xinh, dịu dàng, khiêm tốn, có thị hiếu và tình cảm. Chỉ một nửa sức hấp dẫn ở mỗi bên có lẽ cũng đã đủ, vì chàng không có việc gì làm, và nàng hầu như chẳng có ai để yêu; nhưng khi những ưu điểm dồi dào đến thế gặp nhau thì không thể không nên chuyện. Họ dần quen nhau, và khi đã quen, nhanh chóng yêu nhau say đắm. Khó nói ai đã thấy ở người kia sự hoàn hảo cao hơn, hay ai hạnh phúc hơn: nàng khi nhận lời tỏ tình và cầu hôn của chàng, hay chàng khi được nàng nhận lời.

A short period of exquisite felicity followed, and but a short one. Troubles soon arose. Sir Walter, on being applied to, without actually withholding his consent, or saying it should never be, gave it all the negative of great astonishment, great coldness, great silence, and a professed resolution of doing nothing for his daughter. He thought it a very degrading alliance; and Lady Russell, though with more tempered and pardonable pride, received it as a most unfortunate one.

Một thời gian ngắn hạnh phúc tuyệt vời theo sau, và chỉ ngắn thôi. Rắc rối sớm nảy sinh. Ngài Walter, khi được hỏi ý, không hẳn từ chối cho phép, cũng không nói là không bao giờ, nhưng đáp lại bằng toàn những điều phủ định: sửng sốt tột độ, lạnh nhạt tột độ, im lặng tột độ, và một quyết tâm tuyên bố là sẽ không làm gì cho con gái. Ông cho đó là một mối hôn nhân rất hạ thấp thân phận; còn phu nhân Russell, dù kiêu hãnh vừa phải và dễ thông cảm hơn, cũng coi đó là một mối hôn nhân rất bất hạnh.

Anne Elliot, with all her claims of birth, beauty, and mind, to throw herself away at nineteen; involve herself at nineteen in an engagement with a young man, who had nothing but himself to recommend him, and no hopes of attaining affluence, but in the chances of a most uncertain profession, and no connexions to secure even his farther rise in the profession, would be, indeed, a throwing away, which she grieved to think of! Anne Elliot, so young; known to so few, to be snatched off by a stranger without alliance or fortune; or rather sunk by him into a state of most wearing, anxious, youth-killing dependence! It must not be, if by any fair interference of friendship, any representations from one who had almost a mother’s love, and mother’s rights, it would be prevented.

Anne Elliot, với mọi ưu thế về dòng dõi, sắc đẹp và trí tuệ, lại đi phí hoài đời mình ở tuổi mười chín; ở tuổi mười chín đã dấn mình vào lời hứa hôn với một chàng trai chẳng có gì để tiến cử ngoài chính con người chàng, không hy vọng đạt được sung túc, trừ những cơ may của một nghề hết sức bấp bênh, và không có chỗ dựa nào để bảo đảm ngay cả việc thăng tiến thêm trong nghề ấy, thì quả là một sự phí hoài mà bà đau lòng khi nghĩ tới! Anne Elliot, còn quá trẻ; quen biết quá ít người, lại bị một kẻ lạ không họ hàng, không gia tài cuốn đi; hay đúng hơn, bị chàng kéo chìm vào một cảnh sống lệ thuộc mỏi mòn, lo âu, giết chết tuổi xuân! Điều ấy không được xảy ra, nếu bằng bất kỳ sự can thiệp chính đáng nào của tình bạn, bằng bất kỳ lời khuyên nào của người gần như có tình thương và quyền của người mẹ, mà ngăn được.

Captain Wentworth had no fortune. He had been lucky in his profession; but spending freely, what had come freely, had realized nothing. But he was confident that he should soon be rich: full of life and ardour, he knew that he should soon have a ship, and soon be on a station that would lead to everything he wanted. He had always been lucky; he knew he should be so still. Such confidence, powerful in its own warmth, and bewitching in the wit which often expressed it, must have been enough for Anne; but Lady Russell saw it very differently. His sanguine temper, and fearlessness of mind, operated very differently on her. She saw in it but an aggravation of the evil. It only added a dangerous character to himself. He was brilliant, he was headstrong. Lady Russell had little taste for wit, and of anything approaching to imprudence a horror. She deprecated the connexion in every light.

Thuyền trưởng Wentworth không có gia tài. Chàng gặp may trong nghề; nhưng tiêu xài rộng rãi những gì đến dễ dàng, nên chẳng tích lũy được gì. Song chàng tin chắc mình sẽ sớm giàu: tràn đầy sức sống và nhiệt huyết, chàng biết rồi sẽ sớm có tàu, sớm đến một vùng biển đưa chàng tới mọi điều chàng muốn. Chàng luôn gặp may; chàng biết mình sẽ vẫn vậy. Niềm tin ấy, mạnh mẽ bởi chính sức nóng của nó, và quyến rũ bởi lời lẽ dí dỏm thường dùng để diễn đạt nó, hẳn đã đủ với Anne; nhưng phu nhân Russell lại nhìn rất khác. Tính lạc quan và lòng can đảm của chàng tác động đến bà theo chiều rất khác. Bà chỉ thấy ở đó điều tai hại thêm nặng. Nó chỉ khiến bản thân chàng thêm một nét nguy hiểm. Chàng rực rỡ, chàng bướng bỉnh. Phu nhân Russell ít ưa sự dí dỏm, và ghê sợ bất cứ điều gì gần với thiếu thận trọng. Bà phản đối mối quan hệ ấy ở mọi khía cạnh.

Such opposition, as these feelings produced, was more than Anne could combat. Young and gentle as she was, it might yet have been possible to withstand her father’s ill-will, though unsoftened by one kind word or look on the part of her sister; but Lady Russell, whom she had always loved and relied on, could not, with such steadiness of opinion, and such tenderness of manner, be continually advising her in vain. She was persuaded to believe the engagement a wrong thing: indiscreet, improper, hardly capable of success, and not deserving it. But it was not a merely selfish caution, under which she acted, in putting an end to it. Had she not imagined herself consulting his good, even more than her own, she could hardly have given him up. The belief of being prudent, and self-denying, principally for his advantage, was her chief consolation, under the misery of a parting, a final parting; and every consolation was required, for she had to encounter all the additional pain of opinions, on his side, totally unconvinced and unbending, and of his feeling himself ill used by so forced a relinquishment. He had left the country in consequence.

Sự chống đối do những tình cảm ấy sinh ra vượt quá sức Anne chống lại. Trẻ và dịu dàng như nàng, có lẽ nàng vẫn còn có thể cưỡng lại ác ý của cha, dù người chị không hề làm dịu nó bằng một lời hay một cái nhìn tử tế; nhưng phu nhân Russell, người nàng luôn yêu quý và nương tựa, với ý kiến vững vàng và cung cách dịu dàng như thế, không thể cứ khuyên nàng mãi mà vô ích. Nàng bị thuyết phục tin rằng lời hứa hôn là điều sai: thiếu suy xét, không đúng mực, khó thành, và cũng không đáng thành. Nhưng nàng chấm dứt nó không chỉ vì một sự dè dặt ích kỷ. Nếu nàng không tin mình đang lo cho điều tốt của chàng, thậm chí hơn cho chính mình, thì khó mà nàng từ bỏ được chàng. Niềm tin rằng mình khôn ngoan và biết tự kiềm chế, chủ yếu vì lợi ích của chàng, là nguồn an ủi chính của nàng trong nỗi khổ chia ly, một cuộc chia ly dứt khoát; và nàng cần mọi sự an ủi, vì còn phải chịu thêm nỗi đau từ phía chàng, khi chàng hoàn toàn không bị thuyết phục và không chịu nhượng bộ ý kiến, lại thấy mình bị đối xử bất công bởi một sự từ bỏ cưỡng ép như thế. Chàng vì vậy đã rời khỏi xứ này.

A few months had seen the beginning and the end of their acquaintance; but not with a few months ended Anne’s share of suffering from it. Her attachment and regrets had, for a long time, clouded every enjoyment of youth, and an early loss of bloom and spirits had been their lasting effect.

Chỉ vài tháng đã chứng kiến buổi đầu và buổi cuối của mối quen biết ấy; nhưng phần đau khổ của Anne vì nó thì không dứt trong vài tháng. Lòng quyến luyến và nỗi tiếc nuối của nàng suốt một thời gian dài đã phủ mờ mọi niềm vui tuổi trẻ, và hậu quả lâu dài của chúng là vẻ tươi tắn và tinh thần sớm tàn.

More than seven years were gone since this little history of sorrowful interest had reached its close; and time had softened down much, perhaps nearly all of peculiar attachment to him, but she had been too dependent on time alone; no aid had been given in change of place (except in one visit to Bath soon after the rupture), or in any novelty or enlargement of society. No one had ever come within the Kellynch circle, who could bear a comparison with Frederick Wentworth, as he stood in her memory. No second attachment, the only thoroughly natural, happy, and sufficient cure, at her time of life, had been possible to the nice tone of her mind, the fastidiousness of her taste, in the small limits of the society around them. She had been solicited, when about two-and-twenty, to change her name, by the young man, who not long afterwards found a more willing mind in her younger sister; and Lady Russell had lamented her refusal; for Charles Musgrove was the eldest son of a man, whose landed property and general importance were second in that country, only to Sir Walter’s, and of good character and appearance; and however Lady Russell might have asked yet for something more, while Anne was nineteen, she would have rejoiced to see her at twenty-two so respectably removed from the partialities and injustice of her father’s house, and settled so permanently near herself. But in this case, Anne had left nothing for advice to do; and though Lady Russell, as satisfied as ever with her own discretion, never wished the past undone, she began now to have the anxiety which borders on hopelessness for Anne’s being tempted, by some man of talents and independence, to enter a state for which she held her to be peculiarly fitted by her warm affections and domestic habits.

Hơn bảy năm đã trôi qua kể từ khi câu chuyện nhỏ đầy ưu sầu này khép lại; và thời gian đã làm nguôi đi nhiều, có lẽ gần hết, nỗi quyến luyến riêng với chàng, nhưng nàng chỉ biết dựa vào thời gian; nàng chẳng được giúp bằng việc đổi chỗ ở (trừ một chuyến đến Bath ngay sau khi đoạn tuyệt), hay bằng bất cứ điều mới mẻ hay sự mở rộng giao thiệp nào. Chưa ai từng bước vào vòng giao thiệp Kellynch mà có thể sánh với Frederick Wentworth như chàng còn đứng trong ký ức nàng. Không có mối quyến luyến thứ hai, phương thuốc duy nhất hoàn toàn tự nhiên, hạnh phúc và đủ hiệu nghiệm ở tuổi nàng, vì tâm hồn nàng tinh tế, thị hiếu nàng khó tính, mà vòng giao thiệp quanh họ lại chật hẹp. Khoảng hai mươi hai tuổi, nàng từng được một chàng trai ngỏ lời xin nàng đổi họ; ít lâu sau chàng tìm được một tấm lòng sẵn sàng hơn nơi cô em gái nàng; và phu nhân Russell đã tiếc việc nàng từ chối; vì Charles Musgrove là con trai cả của một người mà tài sản đất đai và uy thế chung chỉ đứng sau ngài Walter trong vùng, lại có phẩm hạnh và dung mạo tốt; và dù khi Anne mười chín tuổi, phu nhân Russell có thể còn đòi hỏi nhiều hơn, thì đến lúc nàng hai mươi hai, bà đã mừng được thấy nàng thoát khỏi sự thiên vị và bất công trong nhà cha một cách đáng trọng như thế, lại định cư lâu dài ngay gần bà. Nhưng lần ấy Anne không để lời khuyên có việc gì để làm; và dù phu nhân Russell vẫn hài lòng như xưa với sự sáng suốt của mình và chưa từng mong quá khứ được làm lại, giờ đây bà bắt đầu lo lắng, gần như tuyệt vọng, rằng liệu có người đàn ông tài năng và độc lập nào cám dỗ được Anne bước vào một cảnh sống mà bà cho là nàng đặc biệt hợp, nhờ tình cảm nồng ấm và nếp quen gia đình.

They knew not each other’s opinion, either its constancy or its change, on the one leading point of Anne’s conduct, for the subject was never alluded to; but Anne, at seven-and-twenty, thought very differently from what she had been made to think at nineteen. She did not blame Lady Russell, she did not blame herself for having been guided by her; but she felt that were any young person, in similar circumstances, to apply to her for counsel, they would never receive any of such certain immediate wretchedness, such uncertain future good. She was persuaded that under every disadvantage of disapprobation at home, and every anxiety attending his profession, all their probable fears, delays, and disappointments, she should yet have been a happier woman in maintaining the engagement, than she had been in the sacrifice of it; and this, she fully believed, had the usual share, had even more than the usual share of all such solicitudes and suspense been theirs, without reference to the actual results of their case, which, as it happened, would have bestowed earlier prosperity than could be reasonably calculated on. All his sanguine expectations, all his confidence had been justified. His genius and ardour had seemed to foresee and to command his prosperous path. He had, very soon after their engagement ceased, got employ: and all that he had told her would follow, had taken place. He had distinguished himself, and early gained the other step in rank, and must now, by successive captures, have made a handsome fortune. She had only navy lists and newspapers for her authority, but she could not doubt his being rich; and, in favour of his constancy, she had no reason to believe him married.

Họ không biết ý kiến của nhau, dù là sự bền vững hay sự đổi thay của nó, về điểm then chốt trong cách hành xử của Anne, vì chuyện ấy chưa bao giờ được nhắc tới; nhưng Anne ở tuổi hai mươi bảy nghĩ rất khác điều nàng đã bị buộc phải nghĩ ở tuổi mười chín. Nàng không trách phu nhân Russell, không trách mình đã để bà dẫn dắt; nhưng nàng cảm thấy rằng nếu có người trẻ nào, trong hoàn cảnh tương tự, đến xin nàng lời khuyên, họ sẽ chẳng bao giờ nhận được lời khuyên nào đem lại nỗi khổ sở chắc chắn và tức thì đến thế để đổi lấy cái tốt tương lai mờ mịt đến thế. Nàng tin rằng dù có bao nhiêu bất lợi vì nhà không tán thành, bao nhiêu lo âu theo với nghề của chàng, mọi nỗi sợ, mọi sự chậm trễ và thất vọng có thể xảy ra, nàng vẫn sẽ là người đàn bà hạnh phúc hơn khi giữ lời hứa hôn, so với khi hy sinh nó; và nàng hoàn toàn tin điều ấy sẽ đúng, dù họ có phải chịu phần lo âu và hồi hộp như thường lệ, thậm chí hơn mức thường lệ, chưa kể đến kết quả thực tế của trường hợp họ, mà như đã xảy ra, lại đem đến sự thịnh vượng sớm hơn mức có thể tính toán hợp lý. Mọi kỳ vọng lạc quan của chàng, mọi niềm tin của chàng đều đã được chứng thực. Thiên tư và nhiệt huyết của chàng dường như đã thấy trước và làm chủ con đường thịnh vượng của mình. Ngay sau khi lời hứa hôn chấm dứt, chàng đã có việc: và tất cả những gì chàng nói với nàng sẽ xảy ra đều đã xảy ra. Chàng đã lập công, sớm thăng thêm một bậc, và giờ đây, qua những lần bắt giữ tàu liên tiếp, hẳn đã làm nên một gia tài kha khá. Nàng chỉ có danh sách hải quân và báo chí làm căn cứ, nhưng nàng không thể nghi ngờ việc chàng giàu; và để bênh vực lòng chung thủy của chàng, nàng không có lý do gì tin chàng đã lập gia đình.

How eloquent could Anne Elliot have been! how eloquent, at least, were her wishes on the side of early warm attachment, and a cheerful confidence in futurity, against that over-anxious caution which seems to insult exertion and distrust Providence! She had been forced into prudence in her youth, she learned romance as she grew older: the natural sequel of an unnatural beginning.

Anne Elliot lẽ ra đã có thể hùng hồn biết bao! hùng hồn biết bao, ít nhất, là những ước nguyện của nàng, đứng về phía mối tình nồng nàn thuở sớm và niềm tin vui vẻ vào tương lai, chống lại sự dè dặt lo xa quá mức, thứ dường như xúc phạm đến nỗ lực và ngờ vực Thiên Ý! Thuở trẻ nàng bị ép phải thận trọng, lớn tuổi hơn nàng mới học cách lãng mạn: hệ quả tự nhiên của một khởi đầu không tự nhiên.

With all these circumstances, recollections and feelings, she could not hear that Captain Wentworth’s sister was likely to live at Kellynch without a revival of former pain; and many a stroll, and many a sigh, were necessary to dispel the agitation of the idea. She often told herself it was folly, before she could harden her nerves sufficiently to feel the continual discussion of the Crofts and their business no evil. She was assisted, however, by that perfect indifference and apparent unconsciousness, among the only three of her own friends in the secret of the past, which seemed almost to deny any recollection of it. She could do justice to the superiority of Lady Russell’s motives in this, over those of her father and Elizabeth; she could honour all the better feelings of her calmness; but the general air of oblivion among them was highly important from whatever it sprung; and in the event of Admiral Croft’s really taking Kellynch Hall, she rejoiced anew over the conviction which had always been most grateful to her, of the past being known to those three only among her connexions, by whom no syllable, she believed, would ever be whispered, and in the trust that among his, the brother only with whom he had been residing, had received any information of their short-lived engagement. That brother had been long removed from the country and being a sensible man, and, moreover, a single man at the time, she had a fond dependence on no human creature’s having heard of it from him.

Với tất cả những hoàn cảnh, hồi ức và cảm xúc ấy, nàng không thể nghe tin chị gái thuyền trưởng Wentworth sắp sống ở Kellynch mà không thấy nỗi đau xưa sống lại; và phải đi dạo nhiều lần, thở dài nhiều lần mới xua được cơn xao động do ý nghĩ ấy. Nàng thường tự nhủ rằng như thế là điên rồ, trước khi rèn được thần kinh đủ cứng để thấy chuyện bàn tán không dứt về nhà Croft và công việc của họ chẳng có gì đáng ngại. Tuy vậy, nàng được giúp bởi vẻ hoàn toàn dửng dưng và dường như không hay biết nơi ba người thân duy nhất biết chuyện quá khứ, đến mức gần như phủ nhận mọi ký ức về nó. Nàng công bằng nhìn nhận rằng động cơ của phu nhân Russell trong chuyện này cao hơn của cha và Elizabeth; nàng có thể kính trọng mọi cảm xúc tốt đẹp hơn trong sự bình thản của bà; nhưng vẻ quên lãng chung nơi họ rất quan trọng, bất kể nó từ đâu mà ra; và trong trường hợp đô đốc Croft thật sự thuê Kellynch Hall, nàng lại mừng thêm vì niềm tin mà nàng vẫn luôn biết ơn nhất: rằng trong số những người thân của nàng chỉ có ba người ấy biết chuyện quá khứ, và nàng tin sẽ không ai trong họ hé nửa lời; và vì niềm tin rằng bên chàng thì chỉ người anh mà chàng từng ở cùng mới được biết gì về lời hứa hôn ngắn ngủi ấy. Người anh ấy đã rời xứ này từ lâu, lại là người biết điều, hơn nữa lúc ấy còn độc thân, nên nàng tin cậy đầy hy vọng rằng không ai nghe chuyện ấy từ miệng ông.

The sister, Mrs Croft, had then been out of England, accompanying her husband on a foreign station, and her own sister, Mary, had been at school while it all occurred; and never admitted by the pride of some, and the delicacy of others, to the smallest knowledge of it afterwards.

Người chị, bà Croft, khi ấy đang ở ngoài nước Anh, theo chồng đến một vùng đóng quân nước ngoài; còn em gái nàng, Mary, thì đang đi học khi mọi chuyện xảy ra; và về sau, do lòng kiêu hãnh của một số người và sự tế nhị của những người khác, không bao giờ được cho biết dù chỉ chút ít.

With these supports, she hoped that the acquaintance between herself and the Crofts, which, with Lady Russell, still resident in Kellynch, and Mary fixed only three miles off, must be anticipated, need not involve any particular awkwardness.

Với những chỗ dựa ấy, nàng hy vọng rằng cuộc quen biết giữa nàng và nhà Croft, điều chắc chắn phải được lường trước khi phu nhân Russell vẫn còn ở Kellynch và Mary chỉ cách ba dặm, sẽ không nhất thiết gây ra sự ngượng ngập đặc biệt nào.

CHAPTER V

Chương V

On the morning appointed for Admiral and Mrs Croft’s seeing Kellynch Hall, Anne found it most natural to take her almost daily walk to Lady Russell’s, and keep out of the way till all was over; when she found it most natural to be sorry that she had missed the opportunity of seeing them.

Vào buổi sáng đã định để đô đốc và bà Croft xem Kellynch Hall, Anne thấy rất tự nhiên khi đi bộ đến nhà phu nhân Russell như hầu như mọi ngày, và tránh mặt cho đến khi mọi việc xong xuôi; rồi nàng lại thấy rất tự nhiên khi tiếc đã bỏ lỡ dịp gặp họ.

This meeting of the two parties proved highly satisfactory, and decided the whole business at once. Each lady was previously well disposed for an agreement, and saw nothing, therefore, but good manners in the other; and with regard to the gentlemen, there was such an hearty good humour, such an open, trusting liberality on the Admiral’s side, as could not but influence Sir Walter, who had besides been flattered into his very best and most polished behaviour by Mr Shepherd’s assurances of his being known, by report, to the Admiral, as a model of good breeding.

Cuộc gặp của hai bên tỏ ra hết sức mỹ mãn, và quyết định toàn bộ việc ngay lập tức. Hai bà vốn đã sẵn lòng thuận với nhau từ trước, nên chẳng thấy ở người kia điều gì ngoài cách cư xử tốt; còn về hai quý ông, vị đô đốc có tính vui vẻ nồng hậu, sự rộng rãi cởi mở và tin người, không thể không ảnh hưởng đến ngài Walter, người lại còn được ông Shepherd tâng bốc rằng vị đô đốc từng nghe tiếng ông như một mẫu mực của sự lịch lãm, đến mức ông cư xử đúng mực nhất và trau chuốt nhất.

The house and grounds, and furniture, were approved, the Crofts were approved, terms, time, every thing, and every body, was right; and Mr Shepherd’s clerks were set to work, without there having been a single preliminary difference to modify of all that “This indenture sheweth.”

Ngôi nhà, khuôn viên và đồ đạc đều được ưng, nhà Croft đều được ưng, điều kiện, thời hạn, mọi thứ, mọi người đều ổn thỏa; và các thư ký của ông Shepherd được giao bắt tay vào việc, mà chưa có một điểm bất đồng sơ bộ nào cần sửa trong tất cả những chữ “Bản khế ước này chứng nhận.”

Sir Walter, without hesitation, declared the Admiral to be the best-looking sailor he had ever met with, and went so far as to say, that if his own man might have had the arranging of his hair, he should not be ashamed of being seen with him any where; and the Admiral, with sympathetic cordiality, observed to his wife as they drove back through the park, “I thought we should soon come to a deal, my dear, in spite of what they told us at Taunton. The Baronet will never set the Thames on fire, but there seems to be no harm in him.”—reciprocal compliments, which would have been esteemed about equal.

Ngài Walter không do dự, tuyên bố vị đô đốc là người thủy thủ đẹp trai nhất ông từng gặp, và còn đi xa đến mức nói rằng nếu gã hầu của ông được chải tóc cho vị ấy, thì ông sẽ chẳng xấu hổ khi xuất hiện cùng ông ta ở bất cứ đâu; còn vị đô đốc, với sự thân mật tương xứng, nhận xét với vợ khi hai người đánh xe về qua công viên: “Anh đã nghĩ mình sẽ sớm thỏa thuận được mà, em yêu, bất chấp người ta nói gì ở Taunton. Vị nam tước ấy sẽ chẳng bao giờ làm nên chuyện động trời, nhưng có vẻ không có hại gì.”—những lời khen qua lại, mà hẳn sẽ được coi là ngang nhau.

The Crofts were to have possession at Michaelmas; and as Sir Walter proposed removing to Bath in the course of the preceding month, there was no time to be lost in making every dependent arrangement.

Nhà Croft sẽ nhận nhà vào lễ Thánh Michael; và vì ngài Walter định dọn đến Bath trong tháng trước đó, nên không còn thời gian để mất trong việc lo liệu mọi sắp xếp đi kèm.

Lady Russell, convinced that Anne would not be allowed to be of any use, or any importance, in the choice of the house which they were going to secure, was very unwilling to have her hurried away so soon, and wanted to make it possible for her to stay behind till she might convey her to Bath herself after Christmas; but having engagements of her own which must take her from Kellynch for several weeks, she was unable to give the full invitation she wished, and Anne though dreading the possible heats of September in all the white glare of Bath, and grieving to forego all the influence so sweet and so sad of the autumnal months in the country, did not think that, everything considered, she wished to remain. It would be most right, and most wise, and, therefore must involve least suffering to go with the others.

Phu nhân Russell, tin chắc rằng Anne sẽ chẳng được phép có ích hay có tiếng nói gì trong việc chọn ngôi nhà họ sắp thuê, rất không muốn để nàng bị đưa đi vội vàng như thế, và muốn tìm cách cho nàng ở lại cho đến khi chính bà có thể đưa nàng đến Bath sau lễ Giáng sinh; nhưng vì bà có những hẹn riêng buộc phải rời Kellynch nhiều tuần, bà không thể ngỏ lời mời trọn vẹn như ý muốn, còn Anne, dù ngại cái nóng có thể có của tháng Chín trong ánh chói trắng của Bath, và đau lòng phải bỏ lỡ cái ảnh hưởng vừa ngọt ngào vừa buồn thương của những tháng thu ở miền quê, xét mọi bề lại không nghĩ rằng mình muốn ở lại. Đi cùng những người khác là đúng đắn nhất, khôn ngoan nhất, và do đó chắc sẽ ít khổ nhất.

Something occurred, however, to give her a different duty. Mary, often a little unwell, and always thinking a great deal of her own complaints, and always in the habit of claiming Anne when anything was the matter, was indisposed; and foreseeing that she should not have a day’s health all the autumn, entreated, or rather required her, for it was hardly entreaty, to come to Uppercross Cottage, and bear her company as long as she should want her, instead of going to Bath.

Tuy nhiên, có chuyện xảy ra, giao cho nàng một bổn phận khác. Mary, vốn hay hơi ốm, lúc nào cũng nghĩ nhiều đến bệnh của mình, và quen hễ có chuyện gì là đòi Anne, đang khó ở trong người; và lường trước rằng cả mùa thu mình sẽ chẳng có một ngày khỏe, nên đã nài, hay đúng hơn là buộc nàng, vì khó gọi đó là nài, đến Uppercross Cottage ở với cô bao lâu cô còn cần, thay vì đi Bath.

“I cannot possibly do without Anne,” was Mary’s reasoning; and Elizabeth’s reply was, “Then I am sure Anne had better stay, for nobody will want her in Bath.”

“Em tuyệt đối không thể thiếu chị Anne,” là lý lẽ của Mary; và câu đáp của Elizabeth là, “Thế thì chị chắc Anne nên ở lại, vì ở Bath chẳng ai cần đến nó.”

To be claimed as a good, though in an improper style, is at least better than being rejected as no good at all; and Anne, glad to be thought of some use, glad to have anything marked out as a duty, and certainly not sorry to have the scene of it in the country, and her own dear country, readily agreed to stay.

Được đòi như một người có ích, dù bằng giọng chẳng ra gì, ít nhất vẫn hơn bị gạt đi như người chẳng ích lợi gì; và Anne, vui vì được coi là có chút ích, vui vì có việc gì đó được chỉ định làm bổn phận, và chắc chắn không buồn khi nơi làm bổn phận ấy là miền quê, miền quê thân yêu của nàng, nên sẵn lòng đồng ý ở lại.

This invitation of Mary’s removed all Lady Russell’s difficulties, and it was consequently soon settled that Anne should not go to Bath till Lady Russell took her, and that all the intervening time should be divided between Uppercross Cottage and Kellynch Lodge.

Lời mời này của Mary gỡ hết mọi khó khăn của phu nhân Russell, và vì thế chẳng mấy chốc đã định xong: Anne sẽ không đi Bath cho đến khi phu nhân Russell đưa nàng đi, và quãng thời gian giữa chừng sẽ chia giữa Uppercross Cottage và Kellynch Lodge.

So far all was perfectly right; but Lady Russell was almost startled by the wrong of one part of the Kellynch Hall plan, when it burst on her, which was, Mrs Clay’s being engaged to go to Bath with Sir Walter and Elizabeth, as a most important and valuable assistant to the latter in all the business before her. Lady Russell was extremely sorry that such a measure should have been resorted to at all, wondered, grieved, and feared; and the affront it contained to Anne, in Mrs Clay’s being of so much use, while Anne could be of none, was a very sore aggravation.

Đến đây mọi sự đều hoàn toàn thuận lợi; nhưng phu nhân Russell gần như giật mình trước điều sai trái trong một phần của kế hoạch Kellynch Hall, khi nó đột ngột bày ra trước mắt bà: ấy là việc bà Clay được mời đi Bath cùng ngài Walter và Elizabeth, làm người giúp việc hết sức quan trọng và quý giá cho Elizabeth trong mọi việc đang chờ nàng. Phu nhân Russell vô cùng tiếc rằng lại phải dùng đến một biện pháp như thế, bà ngạc nhiên, đau lòng và lo sợ; còn nỗi sỉ nhục ngầm trong đó đối với Anne, khi bà Clay thành người có ích đến thế mà Anne thì chẳng có ích gì, lại càng làm bà xót xa thêm.

Anne herself was become hardened to such affronts; but she felt the imprudence of the arrangement quite as keenly as Lady Russell. With a great deal of quiet observation, and a knowledge, which she often wished less, of her father’s character, she was sensible that results the most serious to his family from the intimacy were more than possible. She did not imagine that her father had at present an idea of the kind. Mrs Clay had freckles, and a projecting tooth, and a clumsy wrist, which he was continually making severe remarks upon, in her absence; but she was young, and certainly altogether well-looking, and possessed, in an acute mind and assiduous pleasing manners, infinitely more dangerous attractions than any merely personal might have been. Anne was so impressed by the degree of their danger, that she could not excuse herself from trying to make it perceptible to her sister. She had little hope of success; but Elizabeth, who in the event of such a reverse would be so much more to be pitied than herself, should never, she thought, have reason to reproach her for giving no warning.

Bản thân Anne đã chai sạn với những lời sỉ nhục như thế; nhưng nàng thấy sự thiếu thận trọng của sự sắp đặt này rõ không kém phu nhân Russell. Nhờ lặng lẽ quan sát nhiều, và nhờ hiểu tính cha mình, một hiểu biết mà nàng thường ước giá bớt đi, nàng nhận ra rằng mối thân mật ấy rất có thể đưa đến những hậu quả nghiêm trọng nhất cho gia đình. Nàng không nghĩ rằng lúc này cha nàng đã có ý nghĩ nào như vậy. Bà Clay có tàn nhang, một chiếc răng chìa, và cổ tay vụng, những điều ông vẫn luôn gay gắt chê bai khi bà vắng mặt; nhưng bà còn trẻ, và nhìn chung chắc chắn là dễ coi, lại có, nơi trí óc sắc sảo và cách chiều lòng người cần mẫn, những sức hút nguy hiểm hơn vô cùng bất kỳ vẻ ngoài nào. Anne bị ấn tượng mạnh bởi mức nguy hiểm ấy đến nỗi nàng không thể tha thứ cho mình nếu không cố làm chị thấy rõ. Nàng ít hy vọng thành công; nhưng Elizabeth, người sẽ đáng thương hơn nàng nhiều nếu chuyện đảo ngược như thế xảy ra, sẽ không bao giờ, nàng nghĩ, có lý do trách nàng đã không báo trước.

She spoke, and seemed only to offend. Elizabeth could not conceive how such an absurd suspicion should occur to her, and indignantly answered for each party’s perfectly knowing their situation.

Nàng nói, và dường như chỉ làm phật lòng. Elizabeth không hiểu làm sao một mối nghi ngờ phi lý như thế lại nảy ra trong đầu em gái, và phẫn nộ đáp rằng mỗi bên đều biết rất rõ thân phận của mình.

“Mrs Clay,” said she, warmly, “never forgets who she is; and as I am rather better acquainted with her sentiments than you can be, I can assure you, that upon the subject of marriage they are particularly nice, and that she reprobates all inequality of condition and rank more strongly than most people. And as to my father, I really should not have thought that he, who has kept himself single so long for our sakes, need be suspected now. If Mrs Clay were a very beautiful woman, I grant you, it might be wrong to have her so much with me; not that anything in the world, I am sure, would induce my father to make a degrading match, but he might be rendered unhappy. But poor Mrs Clay who, with all her merits, can never have been reckoned tolerably pretty, I really think poor Mrs Clay may be staying here in perfect safety. One would imagine you had never heard my father speak of her personal misfortunes, though I know you must fifty times. That tooth of hers and those freckles. Freckles do not disgust me so very much as they do him. I have known a face not materially disfigured by a few, but he abominates them. You must have heard him notice Mrs Clay’s freckles.”

“Bà Clay,” nàng nói nồng nhiệt, “không bao giờ quên mình là ai; và vì chị biết rõ quan điểm của bà ấy hơn em có thể biết, chị có thể bảo đảm với em rằng về chuyện hôn nhân, bà ấy đặc biệt khắt khe, và phản đối mọi sự chênh lệch về hoàn cảnh và địa vị mạnh hơn hầu hết mọi người. Còn cha, chị thật không nghĩ rằng cha, người đã ở vậy lâu như thế vì chúng ta, lại cần bị nghi ngờ bây giờ. Nếu bà Clay là một người đàn bà rất đẹp, chị công nhận, thì có lẽ không nên để bà ở bên chị nhiều như thế; không phải vì có gì trên đời, chị chắc, có thể khiến cha lấy một người hạ thấp thân phận, nhưng cha có thể phải chịu bất hạnh. Nhưng bà Clay tội nghiệp, với mọi ưu điểm, chưa bao giờ được coi là xinh tạm được, chị thật sự nghĩ bà Clay tội nghiệp ở đây hoàn toàn an toàn. Người ta sẽ tưởng em chưa bao giờ nghe cha nói về những thiếu sót ngoại hình của bà, mà chị biết chắc em đã nghe năm chục lần. Cái răng ấy của bà và những vết tàn nhang ấy. Tàn nhang không làm chị ghê lắm như làm cha. Chị từng thấy một gương mặt chẳng xấu đi đáng kể vì vài vết, nhưng cha thì ghét cay ghét đắng. Em hẳn đã nghe cha nhận xét về tàn nhang của bà Clay.”

“There is hardly any personal defect,” replied Anne, “which an agreeable manner might not gradually reconcile one to.”

“Hầu như chẳng có khuyết điểm ngoại hình nào,” Anne đáp, “mà một cung cách dễ mến không dần dần khiến người ta bằng lòng.”

“I think very differently,” answered Elizabeth, shortly; “an agreeable manner may set off handsome features, but can never alter plain ones. However, at any rate, as I have a great deal more at stake on this point than anybody else can have, I think it rather unnecessary in you to be advising me.”

“Chị nghĩ rất khác,” Elizabeth đáp cộc lốc; “một cung cách dễ mến có thể làm nổi những nét đẹp, nhưng không bao giờ đổi được những nét xấu. Tuy nhiên, dù sao, vì chuyện này chị có nhiều điều đặt cược hơn bất kỳ ai, chị thấy em khuyên chị là khá thừa.”

Anne had done; glad that it was over, and not absolutely hopeless of doing good. Elizabeth, though resenting the suspicion, might yet be made observant by it.

Anne đã nói xong; mừng là chuyện đã qua, và cũng không hoàn toàn hết hy vọng là có ích. Elizabeth, dù bực vì mối nghi ngờ, vẫn có thể nhờ nó mà để ý hơn.

The last office of the four carriage-horses was to draw Sir Walter, Miss Elliot, and Mrs Clay to Bath. The party drove off in very good spirits; Sir Walter prepared with condescending bows for all the afflicted tenantry and cottagers who might have had a hint to show themselves, and Anne walked up at the same time, in a sort of desolate tranquillity, to the Lodge, where she was to spend the first week.

Việc cuối cùng của bốn con ngựa kéo xe là kéo ngài Walter, cô Elliot và bà Clay đến Bath. Cả đoàn lên đường trong tinh thần rất tốt; ngài Walter chuẩn bị sẵn những cái cúi chào hạ cố cho mọi tá điền và dân làng nghèo đang sầu muộn, nếu ai đó đã được gợi ý ra mặt, còn Anne cùng lúc đi bộ lên Lodge trong một nỗi yên lặng hoang vắng, nơi nàng sẽ ở tuần đầu tiên.

Her friend was not in better spirits than herself. Lady Russell felt this break-up of the family exceedingly. Their respectability was as dear to her as her own, and a daily intercourse had become precious by habit. It was painful to look upon their deserted grounds, and still worse to anticipate the new hands they were to fall into; and to escape the solitariness and the melancholy of so altered a village, and be out of the way when Admiral and Mrs Croft first arrived, she had determined to make her own absence from home begin when she must give up Anne. Accordingly their removal was made together, and Anne was set down at Uppercross Cottage, in the first stage of Lady Russell’s journey.

Người bạn của nàng cũng chẳng vui hơn nàng. Phu nhân Russell rất đau lòng trước cuộc tan đàn của gia đình này. Thanh danh của họ đối với bà quý như của chính bà, và việc qua lại hằng ngày đã thành quý giá vì thói quen. Thật đau lòng khi nhìn khuôn viên bỏ hoang của họ, còn tệ hơn khi nghĩ đến những bàn tay mới mà nó sắp rơi vào; và để thoát khỏi cảnh cô quạnh và nỗi sầu của một ngôi làng đổi khác đến thế, và để vắng mặt khi đô đốc và bà Croft vừa tới, bà đã quyết định rằng chuyến đi vắng của mình sẽ bắt đầu ngay khi bà phải xa Anne. Vì vậy họ dọn đi cùng nhau, và Anne được đưa xuống tại Uppercross Cottage, ở chặng đầu trong hành trình của phu nhân Russell.

Uppercross was a moderate-sized village, which a few years back had been completely in the old English style, containing only two houses superior in appearance to those of the yeomen and labourers; the mansion of the squire, with its high walls, great gates, and old trees, substantial and unmodernized, and the compact, tight parsonage, enclosed in its own neat garden, with a vine and a pear-tree trained round its casements; but upon the marriage of the young ’squire, it had received the improvement of a farm-house elevated into a cottage, for his residence, and Uppercross Cottage, with its veranda, French windows, and other prettiness, was quite as likely to catch the traveller’s eye as the more consistent and considerable aspect and premises of the Great House, about a quarter of a mile farther on.

Uppercross là một ngôi làng cỡ vừa, vài năm trước còn hoàn toàn theo kiểu Anh xưa, chỉ có hai ngôi nhà vẻ ngoài hơn hẳn nhà của nông dân và thợ thuyền: dinh thự của vị điền chủ, với tường cao, cổng lớn và cây cổ thụ, vững chãi và chưa hiện đại hóa, và nhà xứ nhỏ gọn chặt chẽ, nằm trong khu vườn xinh xắn của chính nó, với một giàn nho và một cây lê uốn quanh khung cửa sổ; nhưng khi anh điền chủ trẻ cưới vợ, làng đã được cải tiến thêm bằng một trang trại nâng lên thành ngôi nhà nhỏ kiểu cottage cho anh ở, và Uppercross Cottage, với hiên nhà, cửa sổ kiểu Pháp cùng những nét xinh xắn khác, cũng dễ lọt vào mắt lữ khách chẳng kém vẻ ngoài và cơ ngơi đồng bộ, đồ sộ hơn của Đại Trạch, xa hơn chừng một phần tư dặm.

Here Anne had often been staying. She knew the ways of Uppercross as well as those of Kellynch. The two families were so continually meeting, so much in the habit of running in and out of each other’s house at all hours, that it was rather a surprise to her to find Mary alone; but being alone, her being unwell and out of spirits was almost a matter of course. Though better endowed than the elder sister, Mary had not Anne’s understanding nor temper. While well, and happy, and properly attended to, she had great good humour and excellent spirits; but any indisposition sunk her completely. She had no resources for solitude; and inheriting a considerable share of the Elliot self-importance, was very prone to add to every other distress that of fancying herself neglected and ill-used. In person, she was inferior to both sisters, and had, even in her bloom, only reached the dignity of being “a fine girl.” She was now lying on the faded sofa of the pretty little drawing-room, the once elegant furniture of which had been gradually growing shabby, under the influence of four summers and two children; and, on Anne’s appearing, greeted her with—

Anne đã nhiều lần ở lại đây. Nàng thuộc nếp sống Uppercross như nếp sống Kellynch. Hai gia đình gặp nhau liên miên, quen chạy ra chạy vào nhà nhau mọi giờ, đến nỗi nàng khá ngạc nhiên khi thấy Mary ở một mình; nhưng đã ở một mình thì chuyện cô khó ở và ủ rũ gần như là đương nhiên. Dù được trời phú hơn cô chị cả, Mary không có trí tuệ lẫn tính tình của Anne. Khi khỏe, vui và được chăm sóc đúng mức, cô rất dễ tính và tinh thần tuyệt vời; nhưng hễ khó ở một chút là cô gục hẳn. Cô chẳng có chút nội lực nào để chịu cảnh cô độc; và thừa hưởng một phần đáng kể tính tự cao nhà Elliot, cô rất dễ thêm vào mọi nỗi khổ khác cái tưởng tượng rằng mình bị bỏ rơi và đối xử bất công. Về nhan sắc, cô kém cả hai chị, và ngay lúc tươi tắn nhất cũng chỉ đạt đến danh hiệu “một cô gái khá đẹp”. Giờ cô đang nằm trên chiếc đi-văng phai màu trong căn phòng khách nhỏ xinh, nơi đồ đạc từng thanh nhã nay dần sờn cũ sau bốn mùa hè và hai đứa trẻ; và khi Anne xuất hiện, cô chào nàng bằng—

“So, you are come at last! I began to think I should never see you. I am so ill I can hardly speak. I have not seen a creature the whole morning!”

“Chà, cuối cùng chị cũng đến! Em bắt đầu nghĩ chẳng bao giờ gặp chị nữa. Em ốm đến mức gần như không nói nổi. Cả buổi sáng em không thấy một bóng người!”

“I am sorry to find you unwell,” replied Anne. “You sent me such a good account of yourself on Thursday!”

“Chị buồn khi thấy em ốm,” Anne đáp. “Hôm thứ Năm em báo tin về mình tốt thế mà!”

“Yes, I made the best of it; I always do: but I was very far from well at the time; and I do not think I ever was so ill in my life as I have been all this morning: very unfit to be left alone, I am sure. Suppose I were to be seized of a sudden in some dreadful way, and not able to ring the bell! So, Lady Russell would not get out. I do not think she has been in this house three times this summer.”

“Vâng, em đã nói cho nhẹ đi; lúc nào em cũng vậy: nhưng lúc ấy em đã rất không khỏe; và em không nghĩ cả đời mình có lúc nào ốm như suốt buổi sáng nay: để em ở một mình thế này thật không nên, em chắc. Giả sử em đột nhiên lên cơn gì kinh khủng, mà không rung chuông được! Vậy mà phu nhân Russell không chịu xuống xe. Em không nghĩ bà đã vào nhà này ba lần trong mùa hè này.”

Anne said what was proper, and enquired after her husband. “Oh! Charles is out shooting. I have not seen him since seven o’clock. He would go, though I told him how ill I was. He said he should not stay out long; but he has never come back, and now it is almost one. I assure you, I have not seen a soul this whole long morning.”

Anne nói những lời cần phải nói, và hỏi thăm chồng cô. “Ồ! Anh Charles đi săn rồi. Em không thấy anh ấy từ bảy giờ sáng. Anh ấy cứ đi, dù em đã bảo em ốm thế nào. Anh nói sẽ không đi lâu; nhưng mãi chẳng thấy về, mà giờ đã gần một giờ. Em quả quyết với chị, cả buổi sáng dài này em không thấy một bóng người.”

“You have had your little boys with you?”

“Em có hai cậu bé ở bên không?”

“Yes, as long as I could bear their noise; but they are so unmanageable that they do me more harm than good. Little Charles does not mind a word I say, and Walter is growing quite as bad.”

“Có, chừng nào em còn chịu nổi tiếng ồn; nhưng chúng khó bảo đến nỗi làm em hại nhiều hơn lợi. Cu Charles chẳng thèm để tâm một lời em nói, còn Walter cũng sắp hư y như vậy.”

“Well, you will soon be better now,” replied Anne, cheerfully. “You know I always cure you when I come. How are your neighbours at the Great House?”

“Thôi, giờ em sẽ mau khá hơn thôi,” Anne đáp vui vẻ. “Em biết lần nào chị đến cũng chữa được em mà. Những người hàng xóm của em ở Đại Trạch dạo này ra sao?”

“I can give you no account of them. I have not seen one of them to-day, except Mr Musgrove, who just stopped and spoke through the window, but without getting off his horse; and though I told him how ill I was, not one of them have been near me. It did not happen to suit the Miss Musgroves, I suppose, and they never put themselves out of their way.”

“Em chẳng kể cho chị được gì. Hôm nay em chưa thấy ai trong họ, trừ ông Musgrove, chỉ dừng lại nói vọng qua cửa sổ mà không xuống ngựa; và dù em đã nói với ông em ốm thế nào, không một ai trong họ ghé thăm em. Chắc là không tiện cho các cô Musgrove, em đoán, mà họ thì chẳng bao giờ chịu bỏ công vì ai.”

“You will see them yet, perhaps, before the morning is gone. It is early.”

“Có lẽ trước khi hết buổi sáng em vẫn sẽ gặp họ. Còn sớm mà.”

“I never want them, I assure you. They talk and laugh a great deal too much for me. Oh! Anne, I am so very unwell! It was quite unkind of you not to come on Thursday.”

“Em chẳng cần họ đâu, em quả quyết đấy. Họ nói và cười nhiều quá đối với em. Ôi! chị Anne, em ốm quá! Hôm thứ Năm chị không đến, thật chẳng tử tế chút nào.”

“My dear Mary, recollect what a comfortable account you sent me of yourself! You wrote in the cheerfullest manner, and said you were perfectly well, and in no hurry for me; and that being the case, you must be aware that my wish would be to remain with Lady Russell to the last: and besides what I felt on her account, I have really been so busy, have had so much to do, that I could not very conveniently have left Kellynch sooner.”

“Mary em, nhớ lại xem em đã báo tin về mình dễ chịu thế nào! Em viết hết sức vui vẻ, nói là hoàn toàn khỏe, và không vội cần chị; đã vậy, em phải hiểu rằng ý chị là ở lại với phu nhân Russell đến phút cuối: và ngoài điều chị nghĩ cho bà, chị quả thật rất bận, có quá nhiều việc phải làm, nên không thể tiện rời Kellynch sớm hơn.”

“Dear me! what can you possibly have to do?”

“Trời ơi! chị thì có việc gì mà làm chứ?”

“A great many things, I assure you. More than I can recollect in a moment; but I can tell you some. I have been making a duplicate of the catalogue of my father’s books and pictures. I have been several times in the garden with Mackenzie, trying to understand, and make him understand, which of Elizabeth’s plants are for Lady Russell. I have had all my own little concerns to arrange, books and music to divide, and all my trunks to repack, from not having understood in time what was intended as to the waggons: and one thing I have had to do, Mary, of a more trying nature: going to almost every house in the parish, as a sort of take-leave. I was told that they wished it. But all these things took up a great deal of time.”

“Rất nhiều việc, chị quả quyết. Nhiều hơn chị nhớ ngay được một lúc; nhưng chị kể được vài việc. Chị đã chép một bản sao danh mục sách và tranh của cha. Chị đã mấy lần ra vườn với Mackenzie, cố hiểu, và cố làm ông ấy hiểu, cây nào của Elizabeth là để lại cho phu nhân Russell. Chị phải sắp xếp mọi việc riêng nhỏ của mình, chia sách và bản nhạc, và xếp lại hết rương hòm, vì không hiểu kịp họ định thế nào về những chiếc xe chở đồ: và có một việc chị phải làm, Mary à, nặng nề hơn: đến thăm gần như mọi nhà trong giáo xứ, coi như để từ biệt. Người ta bảo chị rằng họ muốn thế. Nhưng tất cả những việc ấy tốn rất nhiều thời gian.”

“Oh! well!” and after a moment’s pause, “but you have never asked me one word about our dinner at the Pooles yesterday.”

“Ồ! thôi được!” và sau một lát ngừng, “nhưng chị chưa hỏi em lấy một lời về bữa tối ở nhà Poole hôm qua.”

“Did you go then? I have made no enquiries, because I concluded you must have been obliged to give up the party.”

“Em đi à? Chị không hỏi vì chị đoán hẳn em đã phải bỏ buổi tiệc.”

“Oh yes! I went. I was very well yesterday; nothing at all the matter with me till this morning. It would have been strange if I had not gone.”

“Ồ có chứ! Em đi. Hôm qua em rất khỏe; chẳng có gì với em cho đến sáng nay. Không đi mới là lạ.”

“I am very glad you were well enough, and I hope you had a pleasant party.”

“Chị rất mừng là em đủ khỏe, và hy vọng buổi tiệc vui.”

“Nothing remarkable. One always knows beforehand what the dinner will be, and who will be there; and it is so very uncomfortable not having a carriage of one’s own. Mr and Mrs Musgrove took me, and we were so crowded! They are both so very large, and take up so much room; and Mr Musgrove always sits forward. So, there was I, crowded into the back seat with Henrietta and Louisa; and I think it very likely that my illness to-day may be owing to it.”

“Chẳng có gì đáng kể. Người ta luôn biết trước bữa tối sẽ ra sao, và ai sẽ có mặt; mà không có xe riêng thì thật khó chịu quá. Ông bà Musgrove đón em, và chúng em chen chúc kinh khủng! Hai người đều to lớn quá, chiếm nhiều chỗ; mà ông Musgrove lại luôn ngồi phía trước. Thế là em bị nhét ở ghế sau với Henrietta và Louisa; và em nghĩ rất có thể cơn ốm hôm nay của em là vì thế.”

A little further perseverance in patience and forced cheerfulness on Anne’s side produced nearly a cure on Mary’s. She could soon sit upright on the sofa, and began to hope she might be able to leave it by dinner-time. Then, forgetting to think of it, she was at the other end of the room, beautifying a nosegay; then, she ate her cold meat; and then she was well enough to propose a little walk.

Anne kiên nhẫn và gượng vui thêm chút nữa, và Mary gần như khỏi hẳn. Cô sớm ngồi thẳng dậy trên đi-văng được, rồi bắt đầu hy vọng có thể rời nó trước giờ ăn tối. Rồi, quên khuấy chuyện ấy, cô đã ở đầu kia phòng, cắm tỉa cho một bó hoa nhỏ thêm đẹp; rồi cô ăn thịt nguội; rồi cô đủ khỏe để đề nghị đi dạo một chút.

“Where shall we go?” said she, when they were ready. “I suppose you will not like to call at the Great House before they have been to see you?”

“Mình đi đâu đây?” cô nói, khi hai người đã sẵn sàng. “Em đoán chị sẽ không muốn ghé Đại Trạch trước khi họ sang thăm chị?”

“I have not the smallest objection on that account,” replied Anne. “I should never think of standing on such ceremony with people I know so well as Mrs and the Miss Musgroves.”

“Chị chẳng phản đối chút nào về chuyện ấy,” Anne đáp. “Chị sẽ không bao giờ nghĩ đến việc giữ lễ như vậy với những người chị biết rõ như bà Musgrove và các cô Musgrove.”

“Oh! but they ought to call upon you as soon as possible. They ought to feel what is due to you as my sister. However, we may as well go and sit with them a little while, and when we have that over, we can enjoy our walk.”

“Ồ! nhưng họ phải sang thăm chị càng sớm càng tốt. Họ phải biết điều gì là đáng dành cho chị, chị của em. Tuy vậy, mình cứ sang ngồi với họ một lát cũng được, xong rồi mình sẽ đi dạo cho thoải mái.”

Anne had always thought such a style of intercourse highly imprudent; but she had ceased to endeavour to check it, from believing that, though there were on each side continual subjects of offence, neither family could now do without it. To the Great House accordingly they went, to sit the full half hour in the old-fashioned square parlour, with a small carpet and shining floor, to which the present daughters of the house were gradually giving the proper air of confusion by a grand piano-forte and a harp, flower-stands and little tables placed in every direction. Oh! could the originals of the portraits against the wainscot, could the gentlemen in brown velvet and the ladies in blue satin have seen what was going on, have been conscious of such an overthrow of all order and neatness! The portraits themselves seemed to be staring in astonishment.

Anne luôn cho rằng lối qua lại như thế là rất thiếu thận trọng; nhưng nàng đã thôi không cố ngăn, vì tin rằng dù mỗi bên đều luôn có những chuyện làm phật lòng nhau, hai gia đình giờ đây không thể thiếu nó. Thế là họ sang Đại Trạch, ngồi trọn nửa giờ trong gian phòng khách vuông kiểu cũ, với tấm thảm nhỏ và sàn bóng loáng, nơi các cô con gái hiện nay của nhà đang dần đem lại cái vẻ hỗn độn đúng lệ bằng một cây đại dương cầm và một cây đàn hạc, những giá hoa và bàn nhỏ đặt đủ mọi hướng. Ôi! giá như những người trong các bức chân dung treo sát ván tường, giá như các quý ông áo nhung nâu và các quý bà áo sa-tanh xanh được thấy chuyện đang diễn ra, được biết mọi trật tự và ngăn nắp đã bị lật nhào như thế! Chính các bức chân dung dường như đang trừng mắt kinh ngạc.

The Musgroves, like their houses, were in a state of alteration, perhaps of improvement. The father and mother were in the old English style, and the young people in the new. Mr and Mrs Musgrove were a very good sort of people; friendly and hospitable, not much educated, and not at all elegant. Their children had more modern minds and manners. There was a numerous family; but the only two grown up, excepting Charles, were Henrietta and Louisa, young ladies of nineteen and twenty, who had brought from school at Exeter all the usual stock of accomplishments, and were now like thousands of other young ladies, living to be fashionable, happy, and merry. Their dress had every advantage, their faces were rather pretty, their spirits extremely good, their manner unembarrassed and pleasant; they were of consequence at home, and favourites abroad. Anne always contemplated them as some of the happiest creatures of her acquaintance; but still, saved as we all are, by some comfortable feeling of superiority from wishing for the possibility of exchange, she would not have given up her own more elegant and cultivated mind for all their enjoyments; and envied them nothing but that seemingly perfect good understanding and agreement together, that good-humoured mutual affection, of which she had known so little herself with either of her sisters.

Nhà Musgrove, cũng như nhà cửa của họ, đang ở trong cảnh đổi thay, có lẽ là cải tiến. Cha mẹ theo lối Anh xưa, còn lớp trẻ theo lối mới. Ông bà Musgrove là những người rất tử tế; thân thiện và hiếu khách, học hành không nhiều, và hoàn toàn chẳng thanh nhã. Con cái họ có đầu óc và cung cách hiện đại hơn. Gia đình đông con; nhưng ngoài Charles, chỉ có hai người đã lớn là Henrietta và Louisa, hai cô mười chín và hai mươi tuổi, đã mang từ trường ở Exeter về đủ bộ tài nghệ thông thường, và giờ đây cũng như hàng ngàn cô gái khác, sống để theo mốt, hạnh phúc và vui vẻ. Y phục của họ có đủ mọi lợi thế, gương mặt khá xinh, tinh thần cực tốt, cung cách tự nhiên dễ chịu; họ có vai vế ở nhà, và được ưa chuộng ở ngoài. Anne luôn xem họ như những sinh linh hạnh phúc nhất trong số người nàng quen; nhưng dẫu vậy, nhờ cái cảm giác thầm thấy mình hơn người, như tất cả chúng ta, mà nàng không mong đổi chỗ cho họ, nàng cũng sẽ không đem trí óc thanh nhã và có học hơn của mình đổi lấy mọi thú vui của họ; và nàng chẳng ghen tị điều gì ở họ ngoài sự hòa thuận, đồng lòng dường như hoàn hảo ấy, tình thương yêu vui vẻ dành cho nhau ấy, mà bản thân nàng từng biết quá ít với cả hai chị.

They were received with great cordiality. Nothing seemed amiss on the side of the Great House family, which was generally, as Anne very well knew, the least to blame. The half hour was chatted away pleasantly enough; and she was not at all surprised, at the end of it, to have their walking party joined by both the Miss Musgroves, at Mary’s particular invitation.

Họ được đón tiếp hết sức niềm nở. Bên nhà Đại Trạch dường như chẳng có gì trục trặc, mà nói chung, như Anne biết rất rõ, bên ấy là bên ít đáng trách nhất. Nửa giờ trôi qua trong chuyện trò khá vui vẻ; và cuối buổi, nàng không hề ngạc nhiên khi thấy cả hai cô Musgrove cùng nhập vào đoàn đi dạo của họ, theo lời mời riêng của Mary.

CHAPTER VI

Chương VI

Anne had not wanted this visit to Uppercross, to learn that a removal from one set of people to another, though at a distance of only three miles, will often include a total change of conversation, opinion, and idea. She had never been staying there before, without being struck by it, or without wishing that other Elliots could have her advantage in seeing how unknown, or unconsidered there, were the affairs which at Kellynch Hall were treated as of such general publicity and pervading interest; yet, with all this experience, she believed she must now submit to feel that another lesson, in the art of knowing our own nothingness beyond our own circle, was become necessary for her; for certainly, coming as she did, with a heart full of the subject which had been completely occupying both houses in Kellynch for many weeks, she had expected rather more curiosity and sympathy than she found in the separate but very similar remark of Mr and Mrs Musgrove: “So, Miss Anne, Sir Walter and your sister are gone; and what part of Bath do you think they will settle in?” and this, without much waiting for an answer; or in the young ladies’ addition of, “I hope we shall be in Bath in the winter; but remember, papa, if we do go, we must be in a good situation: none of your Queen Squares for us!” or in the anxious supplement from Mary, of—“Upon my word, I shall be pretty well off, when you are all gone away to be happy at Bath!”

Anne chẳng cần chuyến thăm Uppercross này mới biết rằng đi từ nhóm người này sang nhóm người khác, dù chỉ cách ba dặm, thường là đổi hẳn chuyện trò, ý kiến và ý tưởng. Chưa lần nào ở đây mà nàng không thấy điều ấy gây ấn tượng, hay không ước gì những người Elliot khác cũng có dịp thấy như nàng: những việc ở Kellynch Hall được coi là công khai ai cũng biết và ai cũng quan tâm, ở đây lại chẳng ai hay hoặc chẳng ai đoái hoài; vậy mà, với bao nhiêu kinh nghiệm ấy, nàng tin rằng giờ mình phải chịu nhận thêm một bài học nữa, về nghệ thuật biết rằng ngoài vòng quen biết của mình, ta chẳng là gì cả; vì quả thật, khi đến đây với một trái tim đầy ắp chủ đề đã chiếm trọn cả hai nhà ở Kellynch suốt nhiều tuần, nàng đã mong có nhiều tò mò và đồng cảm hơn những gì nàng thấy trong lời nhận xét riêng rẽ nhưng rất giống nhau của ông bà Musgrove: “Vậy là, cô Anne, ngài Walter và chị cô đã đi rồi; cô nghĩ họ sẽ ở khu nào của Bath?” và hỏi thế, chẳng chờ nghe trả lời bao lâu; hay trong lời các cô gái thêm vào, “Con hy vọng mùa đông mình sẽ ở Bath; nhưng nhớ nhé, cha, nếu mình đi, thì phải ở chỗ cho tử tế: đừng có mấy cái Queen Square của cha!” hay trong lời bổ sung đầy lo lắng của Mary—“Thật tình, em sẽ khá khổ đấy, khi mọi người đi hết để sung sướng ở Bath!”

She could only resolve to avoid such self-delusion in future, and think with heightened gratitude of the extraordinary blessing of having one such truly sympathising friend as Lady Russell.

Nàng chỉ còn biết quyết tâm tránh cái tự dối mình ấy trong tương lai, và nghĩ với lòng biết ơn tăng thêm về phúc lớn lạ thường là có được một người bạn thật sự biết đồng cảm như phu nhân Russell.

The Mr Musgroves had their own game to guard, and to destroy, their own horses, dogs, and newspapers to engage them, and the females were fully occupied in all the other common subjects of housekeeping, neighbours, dress, dancing, and music. She acknowledged it to be very fitting, that every little social commonwealth should dictate its own matters of discourse; and hoped, ere long, to become a not unworthy member of the one she was now transplanted into. With the prospect of spending at least two months at Uppercross, it was highly incumbent on her to clothe her imagination, her memory, and all her ideas in as much of Uppercross as possible.

Các ông Musgrove có con mồi của mình để canh giữ và để diệt, có ngựa, chó và báo chí của mình để bận tâm, còn các bà thì hoàn toàn bận với mọi đề tài thông thường khác về việc nhà, láng giềng, y phục, khiêu vũ và âm nhạc. Nàng nhận rằng rất đúng khi mỗi cộng đồng xã hội nhỏ tự định ra đề tài trò chuyện của mình; và hy vọng chẳng bao lâu sẽ thành một thành viên không đến nỗi bất xứng của cộng đồng mà nàng vừa được cấy vào. Với viễn cảnh ở Uppercross ít nhất hai tháng, nàng thật cần khoác cho trí tưởng tượng, ký ức và mọi ý nghĩ của mình càng nhiều Uppercross càng tốt.

She had no dread of these two months. Mary was not so repulsive and unsisterly as Elizabeth, nor so inaccessible to all influence of hers; neither was there anything among the other component parts of the cottage inimical to comfort. She was always on friendly terms with her brother-in-law; and in the children, who loved her nearly as well, and respected her a great deal more than their mother, she had an object of interest, amusement, and wholesome exertion.

Nàng không sợ hai tháng ấy. Mary không đáng ghét và thiếu tình chị em như Elizabeth, cũng không hoàn toàn đóng cửa trước mọi ảnh hưởng của nàng; trong những phần còn lại của ngôi nhà cũng chẳng có gì chống lại sự thoải mái. Nàng luôn thân thiện với anh rể; còn nơi những đứa trẻ, yêu nàng gần bằng mà kính nể nàng hơn mẹ chúng nhiều, nàng có một đối tượng để quan tâm, giải khuây và gắng sức một cách lành mạnh.

Charles Musgrove was civil and agreeable; in sense and temper he was undoubtedly superior to his wife, but not of powers, or conversation, or grace, to make the past, as they were connected together, at all a dangerous contemplation; though, at the same time, Anne could believe, with Lady Russell, that a more equal match might have greatly improved him; and that a woman of real understanding might have given more consequence to his character, and more usefulness, rationality, and elegance to his habits and pursuits. As it was, he did nothing with much zeal, but sport; and his time was otherwise trifled away, without benefit from books or anything else. He had very good spirits, which never seemed much affected by his wife’s occasional lowness, bore with her unreasonableness sometimes to Anne’s admiration, and upon the whole, though there was very often a little disagreement (in which she had sometimes more share than she wished, being appealed to by both parties), they might pass for a happy couple. They were always perfectly agreed in the want of more money, and a strong inclination for a handsome present from his father; but here, as on most topics, he had the superiority, for while Mary thought it a great shame that such a present was not made, he always contended for his father’s having many other uses for his money, and a right to spend it as he liked.

Charles Musgrove lịch sự và dễ chịu; về lương tri và tính tình anh chắc chắn hơn vợ, nhưng không đủ tài, đủ lời hay đủ duyên để khiến việc nghĩ lại chuyện cũ, giữa hai người nay đã thành thân thích, trở nên nguy hiểm; tuy nhiên, đồng thời Anne có thể tin cùng phu nhân Russell rằng một cuộc hôn nhân cân xứng hơn hẳn đã làm anh khá lên nhiều; và một người đàn bà thật sự hiểu biết có thể đã đem lại cho tính cách anh nhiều tầm vóc hơn, và cho thói quen lẫn thú vui của anh thêm hữu ích, hợp lý và thanh nhã. Thực tế, anh chẳng làm gì hăng hái ngoài săn bắn; thì giờ còn lại thì phí hoài vào những chuyện vặt, chẳng được lợi gì từ sách vở hay thứ gì khác. Anh có tinh thần rất tốt, dường như chẳng mấy bị ảnh hưởng bởi những lúc vợ chán nản, chịu đựng tính vô lý của cô, đôi khi đến mức Anne khâm phục, và nhìn chung, dù rất thường có chút bất hòa (trong đó nàng đôi khi phải dự phần nhiều hơn mình muốn, vì cả hai bên đều nhờ nàng phân xử), họ vẫn có thể được coi là một cặp hạnh phúc. Hai người luôn hoàn toàn nhất trí rằng thiếu tiền, và rất muốn được cha anh cho một món quà hậu hĩnh; nhưng ở đây, cũng như hầu hết đề tài, anh nhỉnh hơn một bậc, vì trong khi Mary cho rằng không có món quà ấy thật đáng xấu hổ, anh luôn cho rằng cha mình còn nhiều việc khác để dùng tiền, và có quyền tiêu theo ý ông.

As to the management of their children, his theory was much better than his wife’s, and his practice not so bad. “I could manage them very well, if it were not for Mary’s interference,” was what Anne often heard him say, and had a good deal of faith in; but when listening in turn to Mary’s reproach of “Charles spoils the children so that I cannot get them into any order,” she never had the smallest temptation to say, “Very true.”

Về việc dạy dỗ con cái, lý thuyết của anh tốt hơn nhiều so với của vợ, còn thực hành thì cũng không đến nỗi tệ. “Anh dạy chúng rất ổn được, nếu Mary không xen vào,” là điều Anne thường nghe anh nói, và khá tin; nhưng khi đến lượt nghe lời trách của Mary, “Anh Charles nuông bọn trẻ đến nỗi em chẳng đưa chúng vào nề nếp được,” nàng chưa bao giờ có chút cám dỗ nào để nói, “Rất đúng.”

One of the least agreeable circumstances of her residence there was her being treated with too much confidence by all parties, and being too much in the secret of the complaints of each house. Known to have some influence with her sister, she was continually requested, or at least receiving hints to exert it, beyond what was practicable. “I wish you could persuade Mary not to be always fancying herself ill,” was Charles’s language; and, in an unhappy mood, thus spoke Mary: “I do believe if Charles were to see me dying, he would not think there was anything the matter with me. I am sure, Anne, if you would, you might persuade him that I really am very ill—a great deal worse than I ever own.”

Một trong những điều kém dễ chịu nhất trong thời gian nàng ở đây là việc mọi bên đều quá tin cậy nàng, và nàng biết quá rõ nỗi bất bình của mỗi nhà. Vì ai cũng biết nàng có chút ảnh hưởng với em gái, nàng liên tục bị yêu cầu, hoặc ít nhất bị nhắc khéo, hãy dùng nó vượt quá mức có thể làm được. “Anh ước gì em thuyết phục được Mary đừng lúc nào cũng tưởng mình ốm,” là lời Charles; còn Mary, những lúc buồn bực, nói thế này: “Em tin là nếu anh Charles thấy em hấp hối, anh ấy cũng chẳng nghĩ em có chuyện gì. Em chắc, chị Anne, nếu chị muốn, chị có thể thuyết phục anh ấy rằng em thật sự rất ốm—tệ hơn nhiều so với điều em chịu nhận.”

Mary’s declaration was, “I hate sending the children to the Great House, though their grandmamma is always wanting to see them, for she humours and indulges them to such a degree, and gives them so much trash and sweet things, that they are sure to come back sick and cross for the rest of the day.” And Mrs Musgrove took the first opportunity of being alone with Anne, to say, “Oh! Miss Anne, I cannot help wishing Mrs Charles had a little of your method with those children. They are quite different creatures with you! But to be sure, in general they are so spoilt! It is a pity you cannot put your sister in the way of managing them. They are as fine healthy children as ever were seen, poor little dears! without partiality; but Mrs Charles knows no more how they should be treated—! Bless me! how troublesome they are sometimes. I assure you, Miss Anne, it prevents my wishing to see them at our house so often as I otherwise should. I believe Mrs Charles is not quite pleased with my not inviting them oftener; but you know it is very bad to have children with one that one is obligated to be checking every moment; “don’t do this,” and “don’t do that;” or that one can only keep in tolerable order by more cake than is good for them.”

Lời Mary tuyên bố là, “Em ghét phải gửi bọn trẻ sang Đại Trạch, dù bà của chúng lúc nào cũng muốn gặp, vì bà chiều chuộng, nuông chúng đến mức, cho chúng bao nhiêu thứ vớ vẩn và đồ ngọt, đến nỗi chúng chắc chắn về nhà ốm và cáu cả phần còn lại của ngày.” Còn bà Musgrove thì nắm ngay dịp đầu tiên ở riêng với Anne để nói, “Ôi! cô Anne, tôi không khỏi mong bà Charles có được chút phương pháp của cô với lũ trẻ này. Ở với cô chúng như những đứa trẻ khác hẳn! Nhưng quả thật, nói chung chúng bị chiều quá! Tiếc là cô không chỉ được cho em gái cô cách dạy chúng. Chúng là những đứa trẻ khỏe mạnh xinh xắn nhất từng thấy, tội nghiệp những cục cưng! tôi nói không thiên vị đâu; nhưng bà Charles thì chẳng biết chúng nên được đối xử ra sao—! Trời ơi! đôi khi chúng phiền ghê gớm. Tôi quả quyết với cô, cô Anne, vì thế mà tôi không muốn thấy chúng ở nhà chúng tôi thường xuyên như lẽ ra tôi muốn. Tôi tin bà Charles không hoàn toàn hài lòng vì tôi không mời chúng thường hơn; nhưng cô biết đấy, thật tệ khi có bọn trẻ bên mình mà phải kiềm chế từng phút; “đừng làm thế này,” và “đừng làm thế kia;” hay chỉ giữ được chúng yên ổn tạm chấp nhận bằng nhiều bánh hơn mức tốt cho chúng.”

She had this communication, moreover, from Mary. “Mrs Musgrove thinks all her servants so steady, that it would be high treason to call it in question; but I am sure, without exaggeration, that her upper house-maid and laundry-maid, instead of being in their business, are gadding about the village, all day long. I meet them wherever I go; and I declare, I never go twice into my nursery without seeing something of them. If Jemima were not the trustiest, steadiest creature in the world, it would be enough to spoil her; for she tells me, they are always tempting her to take a walk with them.” And on Mrs Musgrove’s side, it was, “I make a rule of never interfering in any of my daughter-in-law’s concerns, for I know it would not do; but I shall tell you, Miss Anne, because you may be able to set things to rights, that I have no very good opinion of Mrs Charles’s nursery-maid: I hear strange stories of her; she is always upon the gad; and from my own knowledge, I can declare, she is such a fine-dressing lady, that she is enough to ruin any servants she comes near. Mrs Charles quite swears by her, I know; but I just give you this hint, that you may be upon the watch; because, if you see anything amiss, you need not be afraid of mentioning it.”

Nàng còn được Mary báo thêm điều này. “Bà Musgrove nghĩ người hầu nhà bà ai cũng đứng đắn đến nỗi nghi ngờ họ thì khác nào phản quốc; nhưng em chắc chắn, không chút nói quá, rằng cô hầu phòng trên và cô giặt là của bà, thay vì lo việc của mình, lại lang thang khắp làng suốt ngày. Em đi đâu cũng gặp họ; và em nói thật, chẳng lần nào em vào phòng trẻ hai lượt mà không thấy bóng họ ở đó. Nếu Jemima không phải người đáng tin, đứng đắn nhất trên đời, thì chừng ấy cũng đủ làm hư cô ấy; vì cô bảo em, họ lúc nào cũng rủ cô đi dạo cùng.” Còn phía bà Musgrove thì: “Tôi đặt ra nguyên tắc là không bao giờ xen vào việc gì của con dâu, vì tôi biết làm vậy không được; nhưng tôi xin nói với cô, cô Anne, vì có lẽ cô sẽ sắp xếp ổn thỏa được mọi chuyện, rằng tôi không có ý kiến tốt lắm về cô giữ trẻ của bà Charles: tôi nghe những chuyện lạ về cô ta; lúc nào cũng la cà; và tôi tận mắt biết, cô ta là một quý cô ăn diện đến nỗi đủ làm hư bất kỳ người hầu nào lại gần. Bà Charles thì hết lòng tin cô ta, tôi biết; nhưng tôi chỉ nhắc cô để cô để ý; vì nếu cô thấy điều gì không ổn, cô đừng ngại nói ra.”

Again, it was Mary’s complaint, that Mrs Musgrove was very apt not to give her the precedence that was her due, when they dined at the Great House with other families; and she did not see any reason why she was to be considered so much at home as to lose her place. And one day when Anne was walking with only the Musgroves, one of them after talking of rank, people of rank, and jealousy of rank, said, “I have no scruple of observing to you, how nonsensical some persons are about their place, because all the world knows how easy and indifferent you are about it; but I wish anybody could give Mary a hint that it would be a great deal better if she were not so very tenacious, especially if she would not be always putting herself forward to take place of mamma. Nobody doubts her right to have precedence of mamma, but it would be more becoming in her not to be always insisting on it. It is not that mamma cares about it the least in the world, but I know it is taken notice of by many persons.”

Lại nữa, Mary phàn nàn rằng bà Musgrove rất hay không dành cho cô chỗ ngồi trên mà cô đáng được hưởng, mỗi khi họ ăn tối ở Đại Trạch cùng các gia đình khác; và cô không thấy lý do gì để coi cô là người nhà đến mức phải mất chỗ. Và một hôm khi Anne đi dạo chỉ với các cô Musgrove, một người, sau khi nói về thứ bậc, những người có thứ bậc, và sự ghen tị về thứ bậc, nói: “Em chẳng ngại nói với chị rằng có những người vô lý đến thế nào về chỗ ngồi của mình, vì cả thế giới biết chị thoải mái và dửng dưng ra sao về chuyện đó; nhưng em ước gì có ai nhắc Mary rằng sẽ tốt hơn nhiều nếu chị ấy không cố chấp như thế, nhất là nếu chị ấy đừng lúc nào cũng nhảy lên giành chỗ của mẹ. Chẳng ai nghi ngờ quyền của chị ấy được ngồi trước mẹ, nhưng sẽ đẹp hơn nếu chị ấy đừng lúc nào cũng đòi. Không phải mẹ để ý chút nào đâu, nhưng em biết nhiều người để ý.”

How was Anne to set all these matters to rights? She could do little more than listen patiently, soften every grievance, and excuse each to the other; give them all hints of the forbearance necessary between such near neighbours, and make those hints broadest which were meant for her sister’s benefit.

Anne làm sao dàn xếp ổn thỏa được hết những chuyện này? Nàng chỉ có thể kiên nhẫn lắng nghe, làm dịu từng nỗi bất bình, và bào chữa cho bên này trước bên kia; nhắc cả hai bên về sự nhẫn nhịn cần có giữa những người láng giềng gần gũi như vậy, và nhắc thẳng thắn nhất những điều dành cho em gái nàng.

In all other respects, her visit began and proceeded very well. Her own spirits improved by change of place and subject, by being removed three miles from Kellynch; Mary’s ailments lessened by having a constant companion, and their daily intercourse with the other family, since there was neither superior affection, confidence, nor employment in the cottage, to be interrupted by it, was rather an advantage. It was certainly carried nearly as far as possible, for they met every morning, and hardly ever spent an evening asunder; but she believed they should not have done so well without the sight of Mr and Mrs Musgrove’s respectable forms in the usual places, or without the talking, laughing, and singing of their daughters.

Về mọi mặt khác, chuyến ở lại của nàng bắt đầu và tiến triển rất tốt. Tinh thần nàng khá lên nhờ đổi chỗ và đổi đề tài, nhờ cách xa Kellynch ba dặm; các chứng bệnh của Mary nhẹ đi nhờ có người bầu bạn thường xuyên; còn việc qua lại hằng ngày với gia đình kia, vì trong cottage chẳng có tình thương, sự tin cậy hay công việc nào quý hơn để bị nó làm gián đoạn, nên lại là một điều có lợi. Việc ấy chắc chắn đã được đẩy đi gần hết mức có thể, vì họ gặp nhau mỗi sáng và hầu như tối nào cũng ở cùng nhau; nhưng nàng tin rằng nếu thiếu hình dáng đáng kính của ông bà Musgrove ở những chỗ quen thuộc, hay thiếu tiếng nói, tiếng cười, tiếng hát của các cô con gái họ, thì mọi sự đã không êm đẹp như vậy.

She played a great deal better than either of the Miss Musgroves, but having no voice, no knowledge of the harp, and no fond parents, to sit by and fancy themselves delighted, her performance was little thought of, only out of civility, or to refresh the others, as she was well aware. She knew that when she played she was giving pleasure only to herself; but this was no new sensation. Excepting one short period of her life, she had never, since the age of fourteen, never since the loss of her dear mother, known the happiness of being listened to, or encouraged by any just appreciation or real taste. In music she had been always used to feel alone in the world; and Mr and Mrs Musgrove’s fond partiality for their own daughters’ performance, and total indifference to any other person’s, gave her much more pleasure for their sakes, than mortification for her own.

Nàng chơi đàn hay hơn hẳn hai cô Musgrove, nhưng không có giọng hát, không biết chơi đàn hạc, và không có cha mẹ yêu thương ngồi bên mà tưởng mình say mê, nên tài chơi của nàng ít ai để ý, chỉ vì phép lịch sự, hay để người khác nghỉ chút, như nàng biết rõ. Nàng biết khi nàng chơi, nàng chỉ làm vui cho riêng mình; nhưng đó không phải cảm giác mới. Trừ một quãng ngắn trong đời, từ năm mười bốn tuổi, từ khi mất mẹ thân yêu, nàng chưa từng biết hạnh phúc được người ta lắng nghe, hay được khích lệ bởi sự thẩm định đúng đắn hay thị hiếu thật sự. Trong âm nhạc nàng vẫn quen cảm thấy cô độc giữa đời; và việc ông bà Musgrove thiên vị trìu mến tài nghệ của các con gái và hoàn toàn thờ ơ với tài nghệ của người khác đem lại cho nàng niềm vui cho họ nhiều hơn nỗi tủi cho mình.

The party at the Great House was sometimes increased by other company. The neighbourhood was not large, but the Musgroves were visited by everybody, and had more dinner-parties, and more callers, more visitors by invitation and by chance, than any other family. They were more completely popular.

Nhóm người ở Đại Trạch đôi khi đông thêm nhờ khách khác. Vùng này không rộng, nhưng nhà Musgrove được mọi người lui tới, và có nhiều tiệc tối hơn, nhiều khách đến hơn, nhiều khách mời và khách tình cờ hơn bất kỳ gia đình nào khác. Họ được lòng người trọn vẹn hơn cả.

The girls were wild for dancing; and the evenings ended, occasionally, in an unpremeditated little ball. There was a family of cousins within a walk of Uppercross, in less affluent circumstances, who depended on the Musgroves for all their pleasures: they would come at any time, and help play at anything, or dance anywhere; and Anne, very much preferring the office of musician to a more active post, played country dances to them by the hour together; a kindness which always recommended her musical powers to the notice of Mr and Mrs Musgrove more than anything else, and often drew this compliment;—“Well done, Miss Anne! very well done indeed! Lord bless me! how those little fingers of yours fly about!”

Các cô gái mê khiêu vũ đến phát cuồng; và các buổi tối đôi khi kết thúc bằng một buổi dạ vũ nhỏ không định trước. Có một gia đình bà con ở cách Uppercross một quãng đi bộ, hoàn cảnh kém sung túc hơn, mọi thú vui đều trông vào nhà Musgrove: họ đến lúc nào cũng được, giúp chơi bất cứ trò gì hay nhảy ở bất cứ đâu; còn Anne, thích vai nhạc công hơn một vai năng động hơn nhiều, đã đánh đàn cho họ nhảy những điệu vũ đồng quê hàng giờ liền; sự tử tế ấy lúc nào cũng khiến tài đàn của nàng được ông bà Musgrove để ý hơn bất cứ điều gì khác, và thường đem lại lời khen này;—“Khá lắm, cô Anne! khá lắm thật! Trời ơi! mấy ngón tay bé nhỏ của cô lướt nhanh làm sao!”

So passed the first three weeks. Michaelmas came; and now Anne’s heart must be in Kellynch again. A beloved home made over to others; all the precious rooms and furniture, groves, and prospects, beginning to own other eyes and other limbs! She could not think of much else on the 29th of September; and she had this sympathetic touch in the evening from Mary, who, on having occasion to note down the day of the month, exclaimed, “Dear me, is not this the day the Crofts were to come to Kellynch? I am glad I did not think of it before. How low it makes me!”

Ba tuần đầu cứ thế trôi qua. Lễ Thánh Michael đến; và giờ đây lòng Anne hẳn lại ở Kellynch. Một mái nhà yêu quý đã giao cho người khác; mọi căn phòng và đồ đạc quý giá, những lùm cây và tầm nhìn, đang bắt đầu thuộc về những đôi mắt khác, những tay chân khác! Ngày hai mươi chín tháng Chín nàng chẳng nghĩ được gì nhiều ngoài chuyện ấy; và buổi tối nàng nhận một lời đồng cảm từ Mary, người khi cần ghi ngày tháng đã kêu lên: “Trời ơi, chẳng phải hôm nay là ngày nhà Croft đến Kellynch sao? May mà em không nghĩ ra sớm hơn. Nghĩ đến mà em buồn quá!”

The Crofts took possession with true naval alertness, and were to be visited. Mary deplored the necessity for herself. “Nobody knew how much she should suffer. She should put it off as long as she could;” but was not easy till she had talked Charles into driving her over on an early day, and was in a very animated, comfortable state of imaginary agitation, when she came back. Anne had very sincerely rejoiced in there being no means of her going. She wished, however, to see the Crofts, and was glad to be within when the visit was returned. They came: the master of the house was not at home, but the two sisters were together; and as it chanced that Mrs Croft fell to the share of Anne, while the Admiral sat by Mary, and made himself very agreeable by his good-humoured notice of her little boys, she was well able to watch for a likeness, and if it failed her in the features, to catch it in the voice, or in the turn of sentiment and expression.

Nhà Croft nhận nhà với đúng cái nhanh nhẹn của Hải quân, và cần phải sang thăm. Mary than thở rằng cô phải đi. “Không ai biết cô sẽ khổ thế nào. Cô sẽ trì hoãn càng lâu càng tốt;” nhưng cô không yên cho đến khi thuyết phục được Charles đánh xe đưa cô sang vào một ngày sớm, và khi trở về, cô ở trong trạng thái xao động tưởng tượng rất sôi nổi, rất dễ chịu. Anne rất thật lòng mừng vì không có cách nào để nàng đi. Tuy nhiên nàng muốn gặp nhà Croft, và mừng được ở nhà khi họ đáp lễ. Họ đến: chủ nhà vắng, nhưng hai chị em nàng ở bên nhau; và vì tình cờ bà Croft rơi vào phần Anne, trong khi vị đô đốc ngồi cạnh Mary và làm mình rất dễ mến bằng sự chú ý vui tính dành cho các cậu bé của cô, nàng có đủ thì giờ tìm một nét giống, và nếu không thấy ở đường nét thì bắt lấy trong giọng nói, hay trong lối nghĩ lối nói.

Mrs Croft, though neither tall nor fat, had a squareness, uprightness, and vigour of form, which gave importance to her person. She had bright dark eyes, good teeth, and altogether an agreeable face; though her reddened and weather-beaten complexion, the consequence of her having been almost as much at sea as her husband, made her seem to have lived some years longer in the world than her real eight-and-thirty. Her manners were open, easy, and decided, like one who had no distrust of herself, and no doubts of what to do; without any approach to coarseness, however, or any want of good humour. Anne gave her credit, indeed, for feelings of great consideration towards herself, in all that related to Kellynch, and it pleased her: especially, as she had satisfied herself in the very first half minute, in the instant even of introduction, that there was not the smallest symptom of any knowledge or suspicion on Mrs Croft’s side, to give a bias of any sort. She was quite easy on that head, and consequently full of strength and courage, till for a moment electrified by Mrs Croft’s suddenly saying,—

Bà Croft, dù không cao cũng không béo, có dáng người vuông vức, thẳng thớm, đầy sức sống, khiến thân hình bà có vẻ oai vệ. Bà có đôi mắt đen sáng, hàm răng đẹp, và nhìn chung gương mặt dễ mến; dù làn da ửng đỏ, sạm nắng gió, hậu quả của việc bà đi biển gần như nhiều bằng chồng, khiến bà trông như đã sống trên đời thêm vài năm so với ba mươi tám tuổi thật. Cung cách bà cởi mở, thoải mái và dứt khoát, như người không hề nghi ngờ bản thân và không băn khoăn mình phải làm gì; nhưng không có chút thô lỗ nào, cũng không thiếu vui tính. Anne thật ra còn ghi nhận ở bà một sự ân cần rất mực đối với mình, trong mọi điều liên quan đến Kellynch, và điều ấy làm nàng vui: nhất là vì ngay trong nửa phút đầu, ngay lúc được giới thiệu, nàng đã tự thấy rõ rằng ở phía bà Croft chẳng có chút dấu hiệu nào của sự hay biết hay nghi ngờ để sinh ra thiên kiến dưới bất cứ hình thức nào. Nàng hoàn toàn yên tâm về điểm ấy, và vì thế đầy sức mạnh và can đảm, cho đến khi nàng thót tim trong một thoáng vì bà Croft đột ngột nói,—

“It was you, and not your sister, I find, that my brother had the pleasure of being acquainted with, when he was in this country.”

“Tôi hiểu ra là chính cô, chứ không phải em gái cô, mới là người mà anh tôi có hân hạnh quen biết khi anh ấy ở xứ này.”

Anne hoped she had outlived the age of blushing; but the age of emotion she certainly had not.

Anne hy vọng mình đã qua tuổi đỏ mặt; nhưng tuổi xúc động thì nàng chắc chắn chưa qua.

“Perhaps you may not have heard that he is married?” added Mrs Croft.

“Có lẽ cô chưa nghe tin anh ấy đã kết hôn?” bà Croft nói thêm.

She could now answer as she ought; and was happy to feel, when Mrs Croft’s next words explained it to be Mr Wentworth of whom she spoke, that she had said nothing which might not do for either brother. She immediately felt how reasonable it was, that Mrs Croft should be thinking and speaking of Edward, and not of Frederick; and with shame at her own forgetfulness applied herself to the knowledge of their former neighbour’s present state with proper interest.

Giờ nàng đã có thể đáp lại cho phải phép; và mừng thấy rằng, khi lời tiếp theo của bà Croft cho biết bà đang nói đến ông Wentworth, nàng chưa nói gì mà không hợp cho cả hai anh em. Nàng lập tức nhận ra thật hợp lý biết bao khi bà Croft nghĩ và nói đến Edward chứ không phải Frederick; và xấu hổ vì sự đãng trí của mình, nàng hỏi han hoàn cảnh hiện nay của người hàng xóm cũ với sự quan tâm thích đáng.

The rest was all tranquillity; till, just as they were moving, she heard the Admiral say to Mary—

Phần còn lại hoàn toàn yên ổn; cho đến lúc, đúng khi họ đang đứng dậy ra về, nàng nghe vị đô đốc nói với Mary—

“We are expecting a brother of Mrs Croft’s here soon; I dare say you know him by name.”

“Chúng tôi sắp có một người anh của bà Croft đến đây; tôi dám chắc cô biết tên ông ấy.”

He was cut short by the eager attacks of the little boys, clinging to him like an old friend, and declaring he should not go; and being too much engrossed by proposals of carrying them away in his coat pockets, &c., to have another moment for finishing or recollecting what he had begun, Anne was left to persuade herself, as well as she could, that the same brother must still be in question. She could not, however, reach such a degree of certainty, as not to be anxious to hear whether anything had been said on the subject at the other house, where the Crofts had previously been calling.

Ông bị cắt ngang bởi những đợt tấn công hăm hở của các cậu bé, chúng bám lấy ông như một người bạn cũ, và tuyên bố ông không được đi; ông lại quá bận với những lời đề nghị mang chúng đi trong túi áo choàng, v.v., đến nỗi không còn một khắc nào để nói nốt hay nhớ lại điều mình vừa bắt đầu, nên Anne đành tự thuyết phục mình, hết mức có thể, rằng người anh ấy hẳn vẫn là người kia. Tuy nhiên nàng không thể đạt đến mức chắc chắn đến nỗi không nôn nóng muốn biết ở nhà bên kia, nơi nhà Croft đã ghé trước đó, có ai nói gì về chuyện này không.

The folks of the Great House were to spend the evening of this day at the Cottage; and it being now too late in the year for such visits to be made on foot, the coach was beginning to be listened for, when the youngest Miss Musgrove walked in. That she was coming to apologize, and that they should have to spend the evening by themselves, was the first black idea; and Mary was quite ready to be affronted, when Louisa made all right by saying, that she only came on foot, to leave more room for the harp, which was bringing in the carriage.

Người nhà Đại Trạch sẽ qua buổi tối hôm ấy ở Cottage; và vì giờ đã quá muộn trong năm để đi bộ thăm nhau như vậy, họ bắt đầu lắng tai nghe tiếng xe ngựa thì cô Musgrove út bước vào. Ý nghĩ đen tối đầu tiên là cô sang để xin lỗi, và họ sẽ phải qua buổi tối một mình; Mary đã sẵn sàng phật ý, thì Louisa làm mọi chuyện êm xuôi bằng cách nói rằng cô chỉ đi bộ sang để nhường thêm chỗ cho cây đàn hạc, đang được đưa đến bằng xe.

“And I will tell you our reason,” she added, “and all about it. I am come on to give you notice, that papa and mamma are out of spirits this evening, especially mamma; she is thinking so much of poor Richard! And we agreed it would be best to have the harp, for it seems to amuse her more than the piano-forte. I will tell you why she is out of spirits. When the Crofts called this morning, (they called here afterwards, did not they?), they happened to say, that her brother, Captain Wentworth, is just returned to England, or paid off, or something, and is coming to see them almost directly; and most unluckily it came into mamma’s head, when they were gone, that Wentworth, or something very like it, was the name of poor Richard’s captain at one time; I do not know when or where, but a great while before he died, poor fellow! And upon looking over his letters and things, she found it was so, and is perfectly sure that this must be the very man, and her head is quite full of it, and of poor Richard! So we must be as merry as we can, that she may not be dwelling upon such gloomy things.”

“Và em sẽ nói lý do của chúng em,” cô nói thêm, “cùng mọi chuyện. Em đi trước để báo rằng tối nay cha mẹ em không vui, nhất là mẹ; mẹ đang nghĩ nhiều quá đến Richard tội nghiệp! Và bọn em thấy tốt nhất là mang đàn hạc đến, vì hình như nó làm mẹ khuây hơn đàn dương cầm. Em sẽ nói vì sao mẹ không vui. Sáng nay khi nhà Croft sang thăm, (họ có ghé đây sau đó, phải không ạ?), họ tình cờ nói rằng anh của bà ấy, thuyền trưởng Wentworth, vừa về Anh, hay được cho nghỉ biên chế, hay gì đó, và sắp đến thăm họ gần như ngay; và xui xẻo nhất là sau khi họ đi, mẹ nhớ ra rằng Wentworth, hay một cái tên rất giống, từng là tên thuyền trưởng của Richard tội nghiệp một thời; em không biết khi nào hay ở đâu, nhưng rất lâu trước khi anh ấy chết, anh chàng tội nghiệp! Và xem lại thư từ cùng đồ đạc của anh ấy, mẹ thấy đúng như thế, và hoàn toàn chắc chắn đây chính là người ấy, đầu óc mẹ giờ chỉ đầy chuyện đó, và Richard tội nghiệp! Nên bọn mình phải vui hết mức có thể, để mẹ đừng nghĩ mãi đến những chuyện ảm đạm.”

The real circumstances of this pathetic piece of family history were, that the Musgroves had had the ill fortune of a very troublesome, hopeless son; and the good fortune to lose him before he reached his twentieth year; that he had been sent to sea because he was stupid and unmanageable on shore; that he had been very little cared for at any time by his family, though quite as much as he deserved; seldom heard of, and scarcely at all regretted, when the intelligence of his death abroad had worked its way to Uppercross, two years before.

Hoàn cảnh thực của mẩu chuyện gia đình đáng thương này là: nhà Musgrove từng có cái vận rủi là có một người con trai vô cùng phiền phức, hết thuốc chữa; và cái vận may là mất cậu ta trước khi cậu ta đến tuổi hai mươi; cậu ta bị đưa ra biển vì ngu độn và không dạy nổi trên bờ; gia đình chẳng bao giờ quan tâm cậu ta mấy, dù cũng đúng mức cậu ta đáng được; ít khi nghe tin, và gần như chẳng ai tiếc, khi tin cậu chết ở nước ngoài lần đến Uppercross hai năm trước.

He had, in fact, though his sisters were now doing all they could for him, by calling him “poor Richard,” been nothing better than a thick-headed, unfeeling, unprofitable Dick Musgrove, who had never done anything to entitle himself to more than the abbreviation of his name, living or dead.

Thật ra, dù giờ đây các chị em đang làm hết sức vì cậu bằng cách gọi cậu là “Richard tội nghiệp”, cậu chẳng hơn gì một Dick Musgrove đầu đất, vô tình, vô tích sự, chưa từng làm gì để đáng được nhiều hơn cái tên gọi tắt, lúc sống cũng như khi chết.

He had been several years at sea, and had, in the course of those removals to which all midshipmen are liable, and especially such midshipmen as every captain wishes to get rid of, been six months on board Captain Frederick Wentworth’s frigate, the Laconia; and from the Laconia he had, under the influence of his captain, written the only two letters which his father and mother had ever received from him during the whole of his absence; that is to say, the only two disinterested letters; all the rest had been mere applications for money.

Cậu đã đi biển nhiều năm, và trong những lần thuyên chuyển mà mọi học viên sĩ quan hải quân đều phải chịu, nhất là những học viên mà thuyền trưởng nào cũng muốn tống khứ, cậu đã có sáu tháng trên chiếc khinh hạm Laconia của thuyền trưởng Frederick Wentworth; và từ Laconia, chịu ảnh hưởng của vị thuyền trưởng, cậu đã viết hai lá thư duy nhất mà cha mẹ cậu nhận được từ cậu trong suốt thời gian cậu xa nhà; tức là hai lá thư duy nhất không xin xỏ gì; tất cả những lá khác chỉ là xin tiền.

In each letter he had spoken well of his captain; but yet, so little were they in the habit of attending to such matters, so unobservant and incurious were they as to the names of men or ships, that it had made scarcely any impression at the time; and that Mrs Musgrove should have been suddenly struck, this very day, with a recollection of the name of Wentworth, as connected with her son, seemed one of those extraordinary bursts of mind which do sometimes occur.

Trong mỗi lá thư cậu đều nói tốt về thuyền trưởng của mình; nhưng họ vốn ít có thói quen để ý những chuyện ấy, chẳng quan sát cũng chẳng tò mò về tên người hay tên tàu, nên lúc đó chuyện ấy hầu như chẳng để lại ấn tượng gì; và việc bà Musgrove đột nhiên, đúng hôm nay, nhớ ra cái tên Wentworth gắn với con trai bà, dường như là một trong những lần trí óc bất chợt bừng lên một cách lạ lùng mà đôi khi vẫn xảy ra.

She had gone to her letters, and found it all as she supposed; and the re-perusal of these letters, after so long an interval, her poor son gone for ever, and all the strength of his faults forgotten, had affected her spirits exceedingly, and thrown her into greater grief for him than she had known on first hearing of his death. Mr Musgrove was, in a lesser degree, affected likewise; and when they reached the cottage, they were evidently in want, first, of being listened to anew on this subject, and afterwards, of all the relief which cheerful companions could give them.

Bà đã đi lấy thư ra xem, và thấy mọi sự đúng như bà nghĩ; và việc đọc lại những lá thư ấy sau một quãng dài, khi đứa con trai tội nghiệp đã mất hẳn, mọi lỗi lầm nặng nề của cậu đã bị quên, đã làm bà xúc động vô cùng, đẩy bà vào nỗi đau thương cho cậu còn lớn hơn lúc bà mới nghe tin cậu chết. Ông Musgrove cũng xúc động, tuy nhẹ hơn; và khi họ đến cottage, rõ ràng họ cần, trước hết, được người ta lại lắng nghe về chuyện này, và sau đó, cần mọi sự khuây khỏa mà những người bạn vui vẻ có thể đem lại.

To hear them talking so much of Captain Wentworth, repeating his name so often, puzzling over past years, and at last ascertaining that it might, that it probably would, turn out to be the very same Captain Wentworth whom they recollected meeting, once or twice, after their coming back from Clifton—a very fine young man—but they could not say whether it was seven or eight years ago, was a new sort of trial to Anne’s nerves. She found, however, that it was one to which she must inure herself. Since he actually was expected in the country, she must teach herself to be insensible on such points. And not only did it appear that he was expected, and speedily, but the Musgroves, in their warm gratitude for the kindness he had shewn poor Dick, and very high respect for his character, stamped as it was by poor Dick’s having been six months under his care, and mentioning him in strong, though not perfectly well-spelt praise, as “a fine dashing felow, only two perticular about the schoolmaster,” were bent on introducing themselves, and seeking his acquaintance, as soon as they could hear of his arrival.

Nghe họ nói nhiều đến thuyền trưởng Wentworth, nhắc tên chàng hết lần này đến lần khác, vắt óc nhớ lại những năm đã qua, và cuối cùng xác định được rằng có thể, rằng chắc là, đó đúng là thuyền trưởng Wentworth mà họ nhớ đã gặp một hai lần sau khi từ Clifton về—một chàng trai rất tuyệt—nhưng họ không nói được là bảy hay tám năm trước, là một thử thách mới đối với thần kinh Anne. Tuy nhiên nàng thấy đó là điều nàng phải tập cho quen. Vì chàng thật sự đang được đợi ở xứ này, nàng phải dạy mình đừng xúc động trước những chuyện như vậy. Mà không chỉ chàng được đợi, và sắp đến, nhà Musgrove còn mang lòng biết ơn nồng nhiệt vì lòng tốt chàng đã dành cho Dick tội nghiệp, lại hết sức kính trọng nhân cách chàng, điều đã được đóng dấu bởi việc Dick tội nghiệp ở sáu tháng dưới sự trông nom của chàng và khen chàng bằng lời mạnh mẽ, dù chính tả không đâu ra đâu, là “một anh chàng hào hao, chỉ khắt khe wá với ông thầy giáo”, nên họ nhất quyết sẽ tự đến giới thiệu và tìm cách làm quen chàng ngay khi nghe tin chàng tới.

The resolution of doing so helped to form the comfort of their evening.

Quyết tâm ấy góp phần tạo nên sự dễ chịu cho buổi tối của họ.

CHAPTER VII

Chương VII

A very few days more, and Captain Wentworth was known to be at Kellynch, and Mr Musgrove had called on him, and come back warm in his praise, and he was engaged with the Crofts to dine at Uppercross, by the end of another week. It had been a great disappointment to Mr Musgrove to find that no earlier day could be fixed, so impatient was he to shew his gratitude, by seeing Captain Wentworth under his own roof, and welcoming him to all that was strongest and best in his cellars. But a week must pass; only a week, in Anne’s reckoning, and then, she supposed, they must meet; and soon she began to wish that she could feel secure even for a week.

Chỉ vài ngày nữa, và người ta biết thuyền trưởng Wentworth đã ở Kellynch; ông Musgrove đã đến thăm chàng, về nhà khen chàng nồng nhiệt; và chàng đã được hẹn cùng nhà Croft đến ăn tối ở Uppercross vào cuối tuần sau. Ông Musgrove rất thất vọng khi thấy không định được ngày nào sớm hơn, ông sốt ruột muốn tỏ lòng biết ơn bằng cách tiếp thuyền trưởng Wentworth dưới mái nhà mình, và mời chàng tất cả những gì nồng nhất và ngon nhất trong hầm rượu. Nhưng phải đợi một tuần; chỉ một tuần, theo tính của Anne, rồi, nàng đoán, họ hẳn sẽ gặp nhau; và chẳng bao lâu nàng bắt đầu ước giá nàng có thể thấy yên tâm dù chỉ một tuần.

Captain Wentworth made a very early return to Mr Musgrove’s civility, and she was all but calling there in the same half hour. She and Mary were actually setting forward for the Great House, where, as she afterwards learnt, they must inevitably have found him, when they were stopped by the eldest boy’s being at that moment brought home in consequence of a bad fall. The child’s situation put the visit entirely aside; but she could not hear of her escape with indifference, even in the midst of the serious anxiety which they afterwards felt on his account.

Thuyền trưởng Wentworth đáp lễ sự ân cần của ông Musgrove rất sớm, và nàng suýt nữa đã đến đó đúng nửa giờ ấy. Nàng và Mary thật sự đang lên đường sang Đại Trạch, nơi mà sau này nàng mới biết hẳn đã không tránh khỏi gặp chàng, thì bị chặn lại vì đúng lúc ấy cậu bé lớn được đưa về sau một cú ngã nặng. Tình trạng đứa trẻ khiến chuyến thăm bị bỏ hẳn; nhưng nàng không thể nghe chuyện mình thoát được mà thờ ơ, ngay giữa nỗi lo lắng nghiêm trọng mà sau đó họ cảm thấy vì đứa bé.

His collar-bone was found to be dislocated, and such injury received in the back, as roused the most alarming ideas. It was an afternoon of distress, and Anne had every thing to do at once; the apothecary to send for, the father to have pursued and informed, the mother to support and keep from hysterics, the servants to control, the youngest child to banish, and the poor suffering one to attend and soothe; besides sending, as soon as she recollected it, proper notice to the other house, which brought her an accession rather of frightened, enquiring companions, than of very useful assistants.

Xương đòn của cậu bị trật khớp, và lưng bị thương đến mức gợi lên những ý nghĩ đáng sợ nhất. Đó là một buổi chiều đau khổ, và Anne phải làm mọi việc cùng lúc: cho người đi mời thầy thuốc, cho người đuổi theo báo tin cho người cha, đỡ người mẹ và giữ bà khỏi lên cơn kích động, trông coi người hầu, đuổi đứa bé nhất đi chỗ khác, và chăm sóc, dỗ dành đứa bé đau đớn tội nghiệp; lại còn phải gửi lời báo thích đáng sang nhà bên kia ngay khi nhớ ra, việc ấy chỉ mang đến cho nàng thêm một đám người cùng bầu bạn, hoảng hốt và hay hỏi han, hơn là những người giúp việc thật sự hữu ích.

Her brother’s return was the first comfort; he could take best care of his wife; and the second blessing was the arrival of the apothecary. Till he came and had examined the child, their apprehensions were the worse for being vague; they suspected great injury, but knew not where; but now the collar-bone was soon replaced, and though Mr Robinson felt and felt, and rubbed, and looked grave, and spoke low words both to the father and the aunt, still they were all to hope the best, and to be able to part and eat their dinner in tolerable ease of mind; and then it was, just before they parted, that the two young aunts were able so far to digress from their nephew’s state, as to give the information of Captain Wentworth’s visit; staying five minutes behind their father and mother, to endeavour to express how perfectly delighted they were with him, how much handsomer, how infinitely more agreeable they thought him than any individual among their male acquaintance, who had been at all a favourite before. How glad they had been to hear papa invite him to stay dinner, how sorry when he said it was quite out of his power, and how glad again when he had promised in reply to papa and mamma’s farther pressing invitations to come and dine with them on the morrow—actually on the morrow; and he had promised it in so pleasant a manner, as if he felt all the motive of their attention just as he ought. And in short, he had looked and said everything with such exquisite grace, that they could assure them all, their heads were both turned by him; and off they ran, quite as full of glee as of love, and apparently more full of Captain Wentworth than of little Charles.

Việc anh rể trở về là niềm an ủi đầu tiên; anh chăm sóc vợ tốt nhất được; và phúc thứ hai là thầy thuốc đến. Cho tới khi ông đến khám đứa trẻ, nỗi lo của họ càng tệ vì mơ hồ; họ ngờ có tổn thương nặng, nhưng không biết ở đâu; còn giờ thì xương đòn được nắn lại ngay, và dù ông Robinson sờ đi sờ lại, xoa bóp, vẻ mặt nghiêm trọng, và nói khẽ vài lời với cả người cha lẫn người dì, tất cả vẫn có thể hy vọng điều tốt nhất, rồi chia tay nhau, ăn bữa tối với tâm trí tạm yên; và chính lúc ấy, ngay trước khi chia tay, hai cô Musgrove trẻ mới có thể tạm gác tình trạng của đứa cháu để báo tin về chuyến thăm của thuyền trưởng Wentworth; họ nán lại năm phút sau cha mẹ, cố diễn tả họ say mê chàng thế nào, thấy chàng đẹp trai hơn thế nào, dễ mến hơn vô cùng bất kỳ ai trong số những người đàn ông họ quen, kể cả người từng được họ ưa nhất. Họ mừng biết bao khi nghe cha mời chàng ở lại ăn tối, tiếc biết bao khi chàng nói hoàn toàn không thể, và lại mừng biết bao khi chàng hứa, đáp lại lời mời tha thiết thêm của cha mẹ, ngày mai sẽ đến ăn tối với họ—thật sự là ngày mai; mà chàng hứa với cung cách dễ chịu đến thế, cứ như chàng cảm được đúng mọi ý tốt trong sự ân cần của họ. Tóm lại, chàng nhìn và nói mọi điều với phong thái tuyệt diệu đến nỗi họ có thể cam đoan với mọi người rằng đầu óc cả hai đều bị chàng làm cho quay cuồng; rồi họ chạy đi, vui sướng không kém say mê, và dường như đầy ắp thuyền trưởng Wentworth hơn là cậu bé Charles.

The same story and the same raptures were repeated, when the two girls came with their father, through the gloom of the evening, to make enquiries; and Mr Musgrove, no longer under the first uneasiness about his heir, could add his confirmation and praise, and hope there would be now no occasion for putting Captain Wentworth off, and only be sorry to think that the cottage party, probably, would not like to leave the little boy, to give him the meeting. “Oh no; as to leaving the little boy,” both father and mother were in much too strong and recent alarm to bear the thought; and Anne, in the joy of the escape, could not help adding her warm protestations to theirs.

Câu chuyện ấy và những cơn say mê ấy lại được lặp lại khi hai cô gái cùng cha đến hỏi thăm giữa buổi chiều tối nhá nhem; còn ông Musgrove, không còn lo lắng ban đầu về người thừa tự, có thể thêm lời xác nhận và khen ngợi, hy vọng giờ đây không cần phải hoãn thuyền trưởng Wentworth, và chỉ tiếc rằng nhóm ở cottage có lẽ sẽ không muốn rời cậu bé để gặp chàng. “Ồ không; rời cậu bé thì không được,” cả cha lẫn mẹ đang quá hoảng sợ, quá mới mẻ, nên không chịu nổi ý nghĩ ấy; và Anne, trong niềm vui thoát nạn, không thể không nồng nhiệt phụ họa thêm.

Charles Musgrove, indeed, afterwards, shewed more of inclination; “the child was going on so well, and he wished so much to be introduced to Captain Wentworth, that, perhaps, he might join them in the evening; he would not dine from home, but he might walk in for half an hour.” But in this he was eagerly opposed by his wife, with “Oh! no, indeed, Charles, I cannot bear to have you go away. Only think if anything should happen?”

Charles Musgrove, sau đó, tỏ ra sẵn lòng hơn; “đứa bé đang khá lên rất tốt, mà anh lại rất muốn được giới thiệu với thuyền trưởng Wentworth, nên có lẽ anh có thể sang chung vui với họ buổi tối; anh sẽ không ăn tối ở ngoài, nhưng có thể đi bộ sang nửa giờ.” Nhưng ở điểm này anh bị vợ hăm hở phản đối: “Ôi! không đâu, thật đấy, anh Charles, em không chịu nổi khi anh đi. Chỉ nghĩ nếu có chuyện gì xảy ra thì sao?”

The child had a good night, and was going on well the next day. It must be a work of time to ascertain that no injury had been done to the spine; but Mr Robinson found nothing to increase alarm, and Charles Musgrove began, consequently, to feel no necessity for longer confinement. The child was to be kept in bed and amused as quietly as possible; but what was there for a father to do? This was quite a female case, and it would be highly absurd in him, who could be of no use at home, to shut himself up. His father very much wished him to meet Captain Wentworth, and there being no sufficient reason against it, he ought to go; and it ended in his making a bold, public declaration, when he came in from shooting, of his meaning to dress directly, and dine at the other house.

Đứa trẻ có một đêm tốt, và hôm sau vẫn tiến triển tốt. Phải mất thời gian mới biết chắc cột sống không bị tổn thương; nhưng ông Robinson không thấy gì khiến phải lo thêm, và vì thế Charles Musgrove bắt đầu thấy không cần phải ở nhà lâu hơn nữa. Đứa trẻ phải được giữ trên giường và dỗ cho vui, càng yên lặng càng tốt; nhưng người cha còn làm được gì? Đây hoàn toàn là việc của đàn bà, và anh ở nhà chẳng giúp được gì mà lại tự nhốt mình thì thật vô lý. Cha anh rất muốn anh gặp thuyền trưởng Wentworth, và vì không có lý do gì đủ để cản, anh nên đi; và rốt cuộc, khi đi săn về, anh mạnh dạn tuyên bố công khai rằng anh định thay đồ ngay và sang nhà bên ăn tối.

“Nothing can be going on better than the child,” said he; “so I told my father, just now, that I would come, and he thought me quite right. Your sister being with you, my love, I have no scruple at all. You would not like to leave him yourself, but you see I can be of no use. Anne will send for me if anything is the matter.”

“Đứa bé không thể khá hơn thế nữa,” anh nói; “nên vừa rồi anh đã nói với cha anh là anh sẽ sang, và cha thấy anh làm vậy là đúng. Có chị Anne ở bên em, em yêu, anh chẳng ngại chút nào. Em không muốn tự mình rời nó, nhưng em thấy đấy, anh chẳng giúp được gì. Có chuyện gì chị Anne sẽ cho gọi anh.”

Husbands and wives generally understand when opposition will be vain. Mary knew, from Charles’s manner of speaking, that he was quite determined on going, and that it would be of no use to teaze him. She said nothing, therefore, till he was out of the room, but as soon as there was only Anne to hear—

Vợ chồng thường biết khi nào sự phản đối là vô ích. Mary biết, qua cách nói của Charles, rằng anh đã nhất quyết đi, và có nằn nì cũng chẳng ích gì. Vì vậy cô không nói gì cho đến khi anh ra khỏi phòng, nhưng vừa lúc chỉ còn Anne nghe—

“So you and I are to be left to shift by ourselves, with this poor sick child; and not a creature coming near us all the evening! I knew how it would be. This is always my luck. If there is anything disagreeable going on men are always sure to get out of it, and Charles is as bad as any of them. Very unfeeling! I must say it is very unfeeling of him to be running away from his poor little boy. Talks of his being going on so well! How does he know that he is going on well, or that there may not be a sudden change half an hour hence? I did not think Charles would have been so unfeeling. So here he is to go away and enjoy himself, and because I am the poor mother, I am not to be allowed to stir; and yet, I am sure, I am more unfit than anybody else to be about the child. My being the mother is the very reason why my feelings should not be tried. I am not at all equal to it. You saw how hysterical I was yesterday.”

“Vậy là chị với em bị bỏ lại tự lo, cùng đứa bé ốm tội nghiệp này; mà cả buổi tối chẳng ma nào lại gần! Em biết thế nào cũng ra vậy. Số em lúc nào cũng thế. Hễ có việc gì khó chịu là đàn ông chắc chắn lo lẩn được, mà anh Charles cũng chẳng hơn ai. Vô tình quá! Em phải nói là anh ấy thật vô tình khi bỏ chạy khỏi đứa con trai bé bỏng tội nghiệp. Lại bảo nó đang khá lên! Sao anh biết nó đang khá, hay nửa giờ nữa sẽ không có thay đổi đột ngột? Em không nghĩ anh Charles lại vô tình đến thế. Thế là anh ấy đi hưởng thú, còn em, vì là người mẹ tội nghiệp, thì không được phép nhúc nhích; mà em chắc em lại là người kém thích hợp nhất để ở bên đứa trẻ. Chính vì em là mẹ nên tình cảm của em không nên bị đem ra thử. Em hoàn toàn không đủ sức. Chị thấy hôm qua em kích động thế nào rồi.”

“But that was only the effect of the suddenness of your alarm—of the shock. You will not be hysterical again. I dare say we shall have nothing to distress us. I perfectly understand Mr Robinson’s directions, and have no fears; and indeed, Mary, I cannot wonder at your husband. Nursing does not belong to a man; it is not his province. A sick child is always the mother’s property: her own feelings generally make it so.”

“Nhưng đó chỉ là do em hoảng sợ đột ngột—do cú sốc. Em sẽ không kích động nữa đâu. Chị dám chắc chúng ta sẽ chẳng có gì phải lo. Chị hiểu rõ lời dặn của ông Robinson, và không sợ; mà thật ra, Mary, chị không lấy làm lạ về chồng em. Chăm bệnh không phải việc của đàn ông; đó không phải phận sự của anh. Đứa trẻ ốm bao giờ cũng thuộc về người mẹ: chính tình cảm của người mẹ thường khiến vậy.”

“I hope I am as fond of my child as any mother, but I do not know that I am of any more use in the sick-room than Charles, for I cannot be always scolding and teazing the poor child when it is ill; and you saw, this morning, that if I told him to keep quiet, he was sure to begin kicking about. I have not nerves for the sort of thing.”

“Em hy vọng em thương con em không kém bà mẹ nào, nhưng em không biết là em có ích gì hơn Charles trong phòng bệnh, vì em đâu thể lúc nào cũng mắng mỏ và quấy rầy đứa trẻ khi nó ốm; mà chị thấy sáng nay đấy, em bảo nó nằm yên thì thế nào nó cũng đạp loạn lên. Em không có đủ thần kinh cho cái kiểu việc ấy.”

“But, could you be comfortable yourself, to be spending the whole evening away from the poor boy?”

“Nhưng chính em có thấy yên lòng khi ở xa thằng bé tội nghiệp suốt buổi tối không?”

“Yes; you see his papa can, and why should not I? Jemima is so careful; and she could send us word every hour how he was. I really think Charles might as well have told his father we would all come. I am not more alarmed about little Charles now than he is. I was dreadfully alarmed yesterday, but the case is very different to-day.”

“Có chứ; chị thấy cha nó còn đi được, sao em lại không? Jemima cẩn thận lắm; và cô ấy có thể báo tin cho chúng em mỗi giờ xem nó ra sao. Em thật sự nghĩ anh Charles đã có thể nói với cha anh là cả hai vợ chồng sẽ cùng sang. Giờ em cũng chẳng lo cho cu Charles hơn anh ấy đâu. Hôm qua em hoảng khủng khiếp, nhưng hôm nay mọi chuyện khác hẳn rồi.”

“Well, if you do not think it too late to give notice for yourself, suppose you were to go, as well as your husband. Leave little Charles to my care. Mr and Mrs Musgrove cannot think it wrong while I remain with him.”

“Vậy thì, nếu em không thấy là quá muộn để báo trước cho riêng mình, em cứ đi, cùng chồng em. Để cu Charles cho chị chăm. Ông bà Musgrove sẽ không thấy sai khi chị còn ở lại với nó.”

“Are you serious?” cried Mary, her eyes brightening. “Dear me! that’s a very good thought, very good, indeed. To be sure, I may just as well go as not, for I am of no use at home—am I? and it only harasses me. You, who have not a mother’s feelings, are a great deal the properest person. You can make little Charles do anything; he always minds you at a word. It will be a great deal better than leaving him only with Jemima. Oh! I shall certainly go; I am sure I ought if I can, quite as much as Charles, for they want me excessively to be acquainted with Captain Wentworth, and I know you do not mind being left alone. An excellent thought of yours, indeed, Anne. I will go and tell Charles, and get ready directly. You can send for us, you know, at a moment’s notice, if anything is the matter; but I dare say there will be nothing to alarm you. I should not go, you may be sure, if I did not feel quite at ease about my dear child.”

“Chị nói thật à?” Mary kêu lên, mắt sáng rỡ. “Trời ơi! ý ấy hay quá, thật hay. Phải rồi, em đi hay không cũng vậy, vì ở nhà em chẳng giúp ích gì—phải không? mà chỉ làm em phiền lòng. Chị, người không có tình cảm của người mẹ, mới là người thích hợp hơn nhiều. Chị bắt cu Charles làm gì cũng được; nó lúc nào cũng nghe chị một lời. Như thế sẽ tốt hơn nhiều so với để nó chỉ ở với Jemima. Ôi! chắc chắn em sẽ đi; em chắc nếu có thể thì em cũng nên đi, chẳng kém gì Charles, vì họ cứ nhất định muốn em làm quen thuyền trưởng Wentworth, mà em biết chị không ngại ở lại một mình. Một ý tuyệt vời của chị đấy, Anne. Em sẽ đi nói với Charles, và chuẩn bị ngay. Chị có thể cho người gọi chúng em ngay lập tức, nếu có chuyện gì; nhưng em dám chắc sẽ chẳng có gì làm chị phải lo. Em sẽ không đi đâu, chị cứ tin, nếu em không thấy hoàn toàn yên tâm về đứa con yêu của em.”

The next moment she was tapping at her husband’s dressing-room door, and as Anne followed her up stairs, she was in time for the whole conversation, which began with Mary’s saying, in a tone of great exultation—

Khoảnh khắc sau cô đã gõ cửa phòng thay đồ của chồng, và Anne theo cô lên lầu nên kịp nghe trọn cuộc trò chuyện, mở đầu bằng lời Mary nói, giọng rất hân hoan—

“I mean to go with you, Charles, for I am of no more use at home than you are. If I were to shut myself up for ever with the child, I should not be able to persuade him to do anything he did not like. Anne will stay; Anne undertakes to stay at home and take care of him. It is Anne’s own proposal, and so I shall go with you, which will be a great deal better, for I have not dined at the other house since Tuesday.”

“Em định đi với anh, Charles, vì ở nhà em cũng chẳng có ích hơn anh. Nếu em nhốt mình mãi với đứa bé, em cũng không thể thuyết phục nó làm điều nó không thích. Chị Anne sẽ ở lại; chị Anne nhận ở nhà chăm nó. Chính chị Anne đề nghị thế, nên em sẽ đi với anh, tốt hơn nhiều, vì từ thứ Ba đến giờ em chưa ăn tối ở nhà bên kia lần nào.”

“This is very kind of Anne,” was her husband’s answer, “and I should be very glad to have you go; but it seems rather hard that she should be left at home by herself, to nurse our sick child.”

“Chị Anne thật tốt,” là câu đáp của chồng, “và anh rất mừng nếu em đi; nhưng để chị ấy ở nhà một mình, chăm đứa con ốm của chúng ta, thì có vẻ khá bất công.”

Anne was now at hand to take up her own cause, and the sincerity of her manner being soon sufficient to convince him, where conviction was at least very agreeable, he had no farther scruples as to her being left to dine alone, though he still wanted her to join them in the evening, when the child might be at rest for the night, and kindly urged her to let him come and fetch her, but she was quite unpersuadable; and this being the case, she had ere long the pleasure of seeing them set off together in high spirits. They were gone, she hoped, to be happy, however oddly constructed such happiness might seem; as for herself, she was left with as many sensations of comfort, as were, perhaps, ever likely to be hers. She knew herself to be of the first utility to the child; and what was it to her if Frederick Wentworth were only half a mile distant, making himself agreeable to others?

Lúc này Anne đã ở gần để tự bênh vực mình, và vẻ chân thành của nàng chẳng mấy chốc đủ để thuyết phục anh, ở một nơi mà việc bị thuyết phục ít ra cũng rất dễ chịu, nên anh không còn ngại gì chuyện để nàng ăn tối một mình, dù anh vẫn muốn nàng sang nhập với họ buổi tối, khi đứa trẻ có thể đã ngủ yên, và tử tế nài để anh đến đón, nhưng nàng nhất định không nghe; vậy là chẳng bao lâu nàng có niềm vui thấy hai người cùng lên đường trong tinh thần hớn hở. Nàng hy vọng họ đi để được hạnh phúc, dù niềm hạnh phúc ấy có vẻ được cấu tạo kỳ lạ đến đâu; còn nàng, nàng ở lại với nhiều cảm giác dễ chịu chừng nào mà có lẽ nàng còn có thể có. Nàng biết mình hữu ích bậc nhất với đứa trẻ; và chuyện Frederick Wentworth chỉ cách đó nửa dặm, đang làm cho người khác vui lòng, thì có nghĩa gì với nàng?

She would have liked to know how he felt as to a meeting. Perhaps indifferent, if indifference could exist under such circumstances. He must be either indifferent or unwilling. Had he wished ever to see her again, he need not have waited till this time; he would have done what she could not but believe that in his place she should have done long ago, when events had been early giving him the independence which alone had been wanting.

Nàng muốn biết chàng cảm thấy thế nào về một cuộc gặp gỡ. Có lẽ là dửng dưng, nếu sự dửng dưng có thể có trong hoàn cảnh ấy. Chàng hẳn hoặc dửng dưng hoặc không muốn. Nếu chàng từng muốn gặp lại nàng, chàng đâu cần đợi đến lúc này; chàng đã làm điều mà nàng không thể không tin rằng ở địa vị chàng, nàng đã làm từ lâu, khi các biến cố sớm đem lại cho chàng sự độc lập, thứ duy nhất đã thiếu.

Her brother and sister came back delighted with their new acquaintance, and their visit in general. There had been music, singing, talking, laughing, all that was most agreeable; charming manners in Captain Wentworth, no shyness or reserve; they seemed all to know each other perfectly, and he was coming the very next morning to shoot with Charles. He was to come to breakfast, but not at the Cottage, though that had been proposed at first; but then he had been pressed to come to the Great House instead, and he seemed afraid of being in Mrs Charles Musgrove’s way, on account of the child, and therefore, somehow, they hardly knew how, it ended in Charles’s being to meet him to breakfast at his father’s.

Anh rể và em gái nàng trở về, say mê người quen mới, và cả chuyến đi chơi nói chung. Đã có âm nhạc, ca hát, chuyện trò, tiếng cười, mọi điều dễ chịu nhất; thuyền trưởng Wentworth có cung cách quyến rũ, không e thẹn hay dè dặt; hình như ai cũng quen biết nhau hoàn toàn, và ngay sáng mai chàng sẽ đến đi săn với Charles. Chàng sẽ đến ăn sáng, nhưng không phải ở Cottage, dù ban đầu đã đề nghị như thế; rồi chàng được mời sang Đại Trạch thay vào đó, mà chàng dường như sợ làm vướng chân bà Charles Musgrove vì đứa trẻ, nên rốt cuộc, không rõ bằng cách nào, họ cũng chẳng biết, là Charles sẽ gặp chàng ăn sáng ở nhà cha mình.

Anne understood it. He wished to avoid seeing her. He had inquired after her, she found, slightly, as might suit a former slight acquaintance, seeming to acknowledge such as she had acknowledged, actuated, perhaps, by the same view of escaping introduction when they were to meet.

Anne hiểu chuyện ấy. Chàng muốn tránh gặp nàng. Nàng thấy chàng đã hỏi thăm nàng qua loa, như hợp với một người quen cũ nhạt nhòa, dường như nhìn nhận mối quen biết như nàng đã nhìn nhận, có lẽ cũng do cùng ý muốn tránh phải giới thiệu khi họ phải gặp nhau.

The morning hours of the Cottage were always later than those of the other house, and on the morrow the difference was so great that Mary and Anne were not more than beginning breakfast when Charles came in to say that they were just setting off, that he was come for his dogs, that his sisters were following with Captain Wentworth; his sisters meaning to visit Mary and the child, and Captain Wentworth proposing also to wait on her for a few minutes if not inconvenient; and though Charles had answered for the child’s being in no such state as could make it inconvenient, Captain Wentworth would not be satisfied without his running on to give notice.

Giờ giấc buổi sáng ở Cottage lúc nào cũng muộn hơn nhà kia, và hôm sau chênh lệch ấy lớn đến nỗi Mary và Anne mới bắt đầu ăn sáng thì Charles vào báo rằng họ vừa lên đường, anh về lấy chó, hai cô em gái anh đang đi theo cùng thuyền trưởng Wentworth; hai cô muốn thăm Mary và đứa bé, còn thuyền trưởng Wentworth cũng xin đến chào cô vài phút nếu không bất tiện; và dù Charles đã đáp rằng đứa bé chẳng ở tình trạng nào có thể gây bất tiện, thuyền trưởng Wentworth vẫn không chịu nếu anh không chạy đi trước báo tin.

Mary, very much gratified by this attention, was delighted to receive him, while a thousand feelings rushed on Anne, of which this was the most consoling, that it would soon be over. And it was soon over. In two minutes after Charles’s preparation, the others appeared; they were in the drawing-room. Her eye half met Captain Wentworth’s, a bow, a curtsey passed; she heard his voice; he talked to Mary, said all that was right, said something to the Miss Musgroves, enough to mark an easy footing; the room seemed full, full of persons and voices, but a few minutes ended it. Charles shewed himself at the window, all was ready, their visitor had bowed and was gone, the Miss Musgroves were gone too, suddenly resolving to walk to the end of the village with the sportsmen: the room was cleared, and Anne might finish her breakfast as she could.

Mary, rất hài lòng vì sự ân cần ấy, vui mừng đón chàng, trong khi ngàn cảm xúc ập đến với Anne, mà điều an ủi nhất là chuyện này sẽ sớm qua. Và nó sớm qua thật. Hai phút sau lời báo trước của Charles, những người khác xuất hiện; họ đã ở trong phòng khách. Mắt nàng chạm nửa vời mắt thuyền trưởng Wentworth, một cái cúi chào, một cái nhún gối thoáng qua; nàng nghe giọng chàng; chàng nói với Mary, nói đủ mọi điều phải phép, nói đôi điều với các cô Musgrove, đủ để cho thấy sự thân tình thoải mái; căn phòng dường như đầy, đầy người và đầy tiếng nói, nhưng chỉ vài phút là xong. Charles hiện ra ở cửa sổ, mọi thứ sẵn sàng, vị khách đã cúi chào rồi đi, các cô Musgrove cũng đi, bất chợt quyết định đi bộ cùng các thợ săn đến cuối làng: căn phòng vắng, và Anne có thể ăn nốt bữa sáng chừng nào hay chừng nấy.

“It is over! it is over!” she repeated to herself again and again, in nervous gratitude. “The worst is over!”

“Qua rồi! qua rồi!” nàng lặp đi lặp lại với chính mình, trong niềm biết ơn run rẩy. “Điều tệ nhất đã qua!”

Mary talked, but she could not attend. She had seen him. They had met. They had been once more in the same room.

Mary nói, nhưng nàng không nghe nổi. Nàng đã thấy chàng. Họ đã gặp nhau. Họ đã lại một lần nữa ở trong cùng một căn phòng.

Soon, however, she began to reason with herself, and try to be feeling less. Eight years, almost eight years had passed, since all had been given up. How absurd to be resuming the agitation which such an interval had banished into distance and indistinctness! What might not eight years do? Events of every description, changes, alienations, removals—all, all must be comprised in it, and oblivion of the past— how natural, how certain too! It included nearly a third part of her own life.

Nhưng chẳng bao lâu nàng bắt đầu lý trí với mình, và cố cảm thấy bớt đi. Tám năm, gần tám năm đã trôi qua kể từ khi mọi sự bị bỏ lại. Thật vô lý biết bao khi lại sống lại cơn xao động mà một quãng thời gian như thế đã đẩy lui vào chỗ xa xăm và mờ nhạt! Tám năm thì có chuyện gì mà không xảy ra? Mọi thứ biến cố, đổi thay, xa cách, dọn đi—tất cả, tất cả đều nằm trong đó, và cả sự lãng quên quá khứ—thật tự nhiên, cũng thật chắc chắn! Tám năm ấy gần bằng một phần ba cuộc đời nàng.

Alas! with all her reasoning, she found, that to retentive feelings eight years may be little more than nothing.

Than ôi! với mọi lý lẽ của mình, nàng thấy rằng đối với những tình cảm dai dẳng, tám năm có thể chẳng hơn không là bao.

Now, how were his sentiments to be read? Was this like wishing to avoid her? And the next moment she was hating herself for the folly which asked the question.

Giờ đây, nên đọc tình cảm của chàng thế nào? Thế này có giống ý muốn tránh nàng không? Và khoảnh khắc sau nàng đã ghét chính mình vì cái điên rồ đã đặt ra câu hỏi ấy.

On one other question which perhaps her utmost wisdom might not have prevented, she was soon spared all suspense; for, after the Miss Musgroves had returned and finished their visit at the Cottage she had this spontaneous information from Mary:—

Còn một câu hỏi khác, mà có lẽ dẫu khôn ngoan đến đâu nàng cũng không ngăn được, thì nàng sớm khỏi phải hồi hộp; vì sau khi các cô Musgrove trở lại và kết thúc cuộc thăm Cottage, nàng nhận được tin tức tự nguyện này từ Mary:—

“Captain Wentworth is not very gallant by you, Anne, though he was so attentive to me. Henrietta asked him what he thought of you, when they went away, and he said, ‘You were so altered he should not have known you again.’”

“Thuyền trưởng Wentworth chẳng galăng với chị mấy đâu, Anne, dù anh ấy rất ân cần với em. Henrietta hỏi anh ấy nghĩ gì về chị, khi họ ra về, và anh ấy nói, ‘Cô ấy đổi nhiều đến nỗi tôi chẳng nhận ra nữa.’”

Mary had no feelings to make her respect her sister’s in a common way, but she was perfectly unsuspicious of being inflicting any peculiar wound.

Mary không có tình cảm nào khiến cô tôn trọng cảm xúc của chị theo lối thông thường, nhưng cô hoàn toàn không ngờ mình đang gây một vết thương riêng biệt nào.

“Altered beyond his knowledge.” Anne fully submitted, in silent, deep mortification. Doubtless it was so, and she could take no revenge, for he was not altered, or not for the worse. She had already acknowledged it to herself, and she could not think differently, let him think of her as he would. No: the years which had destroyed her youth and bloom had only given him a more glowing, manly, open look, in no respect lessening his personal advantages. She had seen the same Frederick Wentworth.

“Đổi đến mức chàng không nhận ra.” Anne hoàn toàn cam chịu, trong nỗi tủi nhục âm thầm, sâu thẳm. Hẳn là vậy, và nàng chẳng thể báo thù, vì chàng không đổi, hoặc không đổi theo chiều xấu. Nàng đã tự thừa nhận điều đó, và không thể nghĩ khác, dù chàng nghĩ về nàng thế nào. Không: những năm tháng đã hủy hoại tuổi xuân và vẻ tươi tắn của nàng chỉ cho chàng một dáng vẻ rạng rỡ hơn, nam tính hơn, cởi mở hơn, không hề làm giảm ưu thế bề ngoài của chàng. Nàng đã thấy đúng Frederick Wentworth ngày xưa.

“So altered that he should not have known her again!” These were words which could not but dwell with her. Yet she soon began to rejoice that she had heard them. They were of sobering tendency; they allayed agitation; they composed, and consequently must make her happier.

“Đổi đến nỗi chàng chẳng nhận ra nữa!” Đó là những lời không thể không đọng lại trong nàng. Tuy vậy chẳng bao lâu nàng bắt đầu mừng vì đã nghe được chúng. Chúng có tác dụng làm tỉnh người; chúng làm dịu cơn xao động; chúng giúp nàng bình tĩnh, và do đó hẳn sẽ khiến nàng hạnh phúc hơn.

Frederick Wentworth had used such words, or something like them, but without an idea that they would be carried round to her. He had thought her wretchedly altered, and in the first moment of appeal, had spoken as he felt. He had not forgiven Anne Elliot. She had used him ill, deserted and disappointed him; and worse, she had shewn a feebleness of character in doing so, which his own decided, confident temper could not endure. She had given him up to oblige others. It had been the effect of over-persuasion. It had been weakness and timidity.

Frederick Wentworth quả đã nói những lời như thế, hay gần như thế, nhưng không ngờ chúng sẽ được chuyền đến tai nàng. Chàng thấy nàng đổi đến thảm hại, và trong khoảnh khắc bị hỏi đột ngột, đã nói đúng như chàng cảm thấy. Chàng chưa tha thứ cho Anne Elliot. Nàng đã đối xử tệ với chàng, bỏ rơi chàng và làm chàng thất vọng; mà còn tệ hơn, nàng đã tỏ ra một tính cách yếu đuối khi làm vậy, điều mà tính khí quyết đoán, tự tin của chàng không thể chịu nổi. Nàng đã từ bỏ chàng để chiều lòng người khác. Đó là kết quả của việc bị thuyết phục quá mức. Đó là yếu đuối và rụt rè.

He had been most warmly attached to her, and had never seen a woman since whom he thought her equal; but, except from some natural sensation of curiosity, he had no desire of meeting her again. Her power with him was gone for ever.

Chàng từng gắn bó với nàng nồng nhiệt nhất, và từ đó chưa thấy người đàn bà nào chàng cho là sánh được với nàng; nhưng ngoài chút tò mò tự nhiên, chàng không còn muốn gặp lại nàng. Quyền lực của nàng đối với chàng đã mất hẳn.

It was now his object to marry. He was rich, and being turned on shore, fully intended to settle as soon as he could be properly tempted; actually looking round, ready to fall in love with all the speed which a clear head and a quick taste could allow. He had a heart for either of the Miss Musgroves, if they could catch it; a heart, in short, for any pleasing young woman who came in his way, excepting Anne Elliot. This was his only secret exception, when he said to his sister, in answer to her suppositions:—

Giờ đây mục đích của chàng là lấy vợ. Chàng giàu, lại đã lên bờ, hoàn toàn định lập gia đình ngay khi có người làm chàng xiêu lòng cho phải lẽ; thực ra chàng đang nhìn quanh, sẵn sàng phải lòng nhanh hết mức mà một cái đầu tỉnh táo và con mắt tinh nhạy cho phép. Chàng có một trái tim dành cho cô Musgrove nào cũng được, nếu họ bắt được nó; tóm lại là một trái tim dành cho bất kỳ thiếu nữ dễ thương nào gặp trên đường, trừ Anne Elliot. Đó là ngoại lệ bí mật duy nhất của chàng, khi chàng nói với chị gái, đáp lại những điều bà phỏng đoán:—

“Yes, here I am, Sophia, quite ready to make a foolish match. Anybody between fifteen and thirty may have me for asking. A little beauty, and a few smiles, and a few compliments to the navy, and I am a lost man. Should not this be enough for a sailor, who has had no society among women to make him nice?”

“Vâng, em đây, Sophia, hoàn toàn sẵn sàng làm một cuộc hôn nhân dại dột. Ai từ mười lăm đến ba mươi tuổi cũng có thể có em, chỉ cần ngỏ lời. Một chút nhan sắc, vài nụ cười, vài lời khen Hải quân, là em thành kẻ hết thuốc chữa. Chừng ấy chẳng đủ cho một thủy thủ chưa từng có dịp giao thiệp với đàn bà để thành người kén chọn sao?”

He said it, she knew, to be contradicted. His bright proud eye spoke the conviction that he was nice; and Anne Elliot was not out of his thoughts, when he more seriously described the woman he should wish to meet with. “A strong mind, with sweetness of manner,” made the first and the last of the description.

Chàng nói thế, bà biết, là để bị cãi lại. Đôi mắt sáng, kiêu hãnh của chàng nói lên niềm tin rằng chàng là người kén chọn; và Anne Elliot vẫn chưa ra khỏi ý nghĩ chàng, khi chàng nghiêm túc hơn mà mô tả người đàn bà chàng mong gặp. “Một trí óc mạnh mẽ, cùng cung cách dịu dàng,” là phần đầu và phần cuối của bản mô tả ấy.

“That is the woman I want,” said he. “Something a little inferior I shall of course put up with, but it must not be much. If I am a fool, I shall be a fool indeed, for I have thought on the subject more than most men.”

“Đó là người đàn bà em muốn,” chàng nói. “Kém hơn một chút thì em dĩ nhiên sẽ chịu, nhưng không được kém nhiều. Nếu em dại, em sẽ dại thật sự, vì em đã nghĩ về chuyện này nhiều hơn hầu hết đàn ông.”

CHAPTER VIII

Chương VIII

From this time Captain Wentworth and Anne Elliot were repeatedly in the same circle. They were soon dining in company together at Mr Musgrove’s, for the little boy’s state could no longer supply his aunt with a pretence for absenting herself; and this was but the beginning of other dinings and other meetings.

Từ lúc này thuyền trưởng Wentworth và Anne Elliot liên tục ở trong cùng một vòng giao thiệp. Họ sớm cùng ăn tối với nhau ở nhà ông Musgrove, vì tình trạng đứa bé không còn cho người dì cái cớ để vắng mặt nữa; và đây mới chỉ là mở đầu của những bữa tối và những lần gặp khác.

Whether former feelings were to be renewed must be brought to the proof; former times must undoubtedly be brought to the recollection of each; they could not but be reverted to; the year of their engagement could not but be named by him, in the little narratives or descriptions which conversation called forth. His profession qualified him, his disposition lead him, to talk; and “That was in the year six;” “That happened before I went to sea in the year six,” occurred in the course of the first evening they spent together: and though his voice did not falter, and though she had no reason to suppose his eye wandering towards her while he spoke, Anne felt the utter impossibility, from her knowledge of his mind, that he could be unvisited by remembrance any more than herself. There must be the same immediate association of thought, though she was very far from conceiving it to be of equal pain.

Liệu những tình cảm xưa có được hồi sinh hay không thì phải đợi thử mới biết; thời xưa chắc chắn sẽ được mỗi người nhớ lại; không thể không quay về; năm họ hứa hôn không thể không được chàng nhắc đến, trong những mẩu chuyện kể hay lời mô tả mà cuộc trò chuyện gợi ra. Nghề nghiệp khiến chàng có tài kể chuyện, tính nết khiến chàng thích nói; và “Chuyện đó vào năm —6;” “Chuyện ấy xảy ra trước khi tôi ra biển năm —6,” đã vang lên ngay trong buổi tối đầu tiên họ ở bên nhau: và dù giọng chàng không run, và dù nàng không có lý do để nghĩ mắt chàng liếc về phía nàng khi chàng nói, Anne vẫn cảm thấy, từ chỗ hiểu tâm trí chàng, rằng chàng tuyệt đối không thể không bị ký ức viếng thăm, cũng như nàng. Hẳn cũng có cùng sự liên tưởng ngay tức khắc, dù nàng chẳng hề nghĩ nó đau đớn ngang nhau.

They had no conversation together, no intercourse but what the commonest civility required. Once so much to each other! Now nothing! There had been a time, when of all the large party now filling the drawing-room at Uppercross, they would have found it most difficult to cease to speak to one another. With the exception, perhaps, of Admiral and Mrs Croft, who seemed particularly attached and happy, (Anne could allow no other exceptions even among the married couples), there could have been no two hearts so open, no tastes so similar, no feelings so in unison, no countenances so beloved. Now they were as strangers; nay, worse than strangers, for they could never become acquainted. It was a perpetual estrangement.

Họ không trò chuyện với nhau, không qua lại gì ngoài điều mà phép lịch sự tối thiểu đòi hỏi. Từng là bao nhiêu đối với nhau! Giờ chẳng là gì! Đã có lúc, trong cả đám đông đang lấp đầy phòng khách ở Uppercross, họ sẽ thấy khó nhất là thôi không nói chuyện với nhau. Trừ có lẽ đô đốc và bà Croft, hai người có vẻ đặc biệt gắn bó và hạnh phúc (Anne không thừa nhận ngoại lệ nào khác, ngay cả trong các cặp vợ chồng), thì khó có hai trái tim nào cởi mở đến thế, thị hiếu nào giống nhau đến thế, cảm xúc nào hòa điệu đến thế, gương mặt nào yêu quý đến thế. Giờ họ như người xa lạ; không, còn tệ hơn người xa lạ, vì họ sẽ chẳng bao giờ có thể làm quen. Đó là một sự cách biệt không dứt.

When he talked, she heard the same voice, and discerned the same mind. There was a very general ignorance of all naval matters throughout the party; and he was very much questioned, and especially by the two Miss Musgroves, who seemed hardly to have any eyes but for him, as to the manner of living on board, daily regulations, food, hours, &c., and their surprise at his accounts, at learning the degree of accommodation and arrangement which was practicable, drew from him some pleasant ridicule, which reminded Anne of the early days when she too had been ignorant, and she too had been accused of supposing sailors to be living on board without anything to eat, or any cook to dress it if there were, or any servant to wait, or any knife and fork to use.

Khi chàng nói, nàng nghe vẫn giọng ấy, và nhận ra vẫn tâm trí ấy. Cả nhóm đều mù tịt chung về mọi chuyện hải quân; và chàng bị hỏi dồn, nhất là bởi hai cô Musgrove, dường như hầu như không còn mắt cho ai ngoài chàng, về cách sống trên tàu, nội quy hằng ngày, đồ ăn, giờ giấc, v.v.; và sự ngạc nhiên của họ trước lời kể của chàng, khi biết có thể có mức tiện nghi và cách sắp xếp đến thế, khiến chàng buông vài lời chế giễu dễ chịu, làm Anne nhớ những ngày đầu, khi nàng cũng dốt như thế, và cũng bị trêu là tưởng thủy thủ sống trên tàu mà chẳng có gì ăn, chẳng có đầu bếp nấu nếu có, chẳng có người hầu hạ, hay chẳng có dao nĩa mà dùng.

From thus listening and thinking, she was roused by a whisper of Mrs Musgrove’s who, overcome by fond regrets, could not help saying—

Đang nghe và nghĩ như thế, nàng giật mình vì tiếng thì thầm của bà Musgrove, người bị những nỗi thương tiếc trìu mến làm xúc động, không thể không nói—

“Ah! Miss Anne, if it had pleased Heaven to spare my poor son, I dare say he would have been just such another by this time.”

“Ôi! cô Anne, nếu Trời thương tha cho đứa con trai tội nghiệp của tôi, tôi dám nói giờ này nó hẳn cũng y như thế.”

Anne suppressed a smile, and listened kindly, while Mrs Musgrove relieved her heart a little more; and for a few minutes, therefore, could not keep pace with the conversation of the others.

Anne nén một nụ cười, và lắng nghe tử tế trong khi bà Musgrove trút thêm chút nỗi lòng; và vì thế mấy phút nàng không theo kịp cuộc trò chuyện của những người khác.

When she could let her attention take its natural course again, she found the Miss Musgroves just fetching the Navy List (their own navy list, the first that had ever been at Uppercross), and sitting down together to pore over it, with the professed view of finding out the ships that Captain Wentworth had commanded.

Khi nàng có thể để sự chú ý trôi lại theo lối tự nhiên, nàng thấy các cô Musgrove vừa đi lấy cuốn Danh sách Hải quân (cuốn danh sách hải quân riêng của họ, cuốn đầu tiên từng có ở Uppercross), và ngồi xuống cùng nhau chăm chú xem, với lý do tuyên bố là để tìm những con tàu thuyền trưởng Wentworth từng chỉ huy.

“Your first was the Asp, I remember; we will look for the Asp.”

“Chiếc đầu tiên của anh là Asp, tôi nhớ; chúng tôi sẽ tìm Asp.”

“You will not find her there. Quite worn out and broken up. I was the last man who commanded her. Hardly fit for service then. Reported fit for home service for a year or two, and so I was sent off to the West Indies.”

“Các cô sẽ không thấy nó ở đó. Hoàn toàn rệu rã và đã bị tháo rời. Tôi là người cuối cùng chỉ huy nó. Khi ấy nó hầu như không còn dùng được. Báo cáo là còn dùng được cho nhiệm vụ trong nước một hai năm, và thế là tôi bị phái sang Tây Ấn.”

The girls looked all amazement.

Các cô gái đều kinh ngạc.

“The Admiralty,” he continued, “entertain themselves now and then, with sending a few hundred men to sea, in a ship not fit to be employed. But they have a great many to provide for; and among the thousands that may just as well go to the bottom as not, it is impossible for them to distinguish the very set who may be least missed.”

“Bộ Hải quân,” chàng nói tiếp, “thỉnh thoảng cũng tự vui bằng cách gửi vài trăm người ra biển trên một chiếc tàu chẳng còn dùng nổi. Nhưng họ có quá nhiều việc phải lo; và giữa hàng ngàn người có thể chìm xuống đáy biển cũng như không, họ không thể phân biệt nổi nhóm nào mất đi sẽ ít đáng tiếc nhất.”

“Phoo! phoo!” cried the Admiral, “what stuff these young fellows talk! Never was a better sloop than the Asp in her day. For an old built sloop, you would not see her equal. Lucky fellow to get her! He knows there must have been twenty better men than himself applying for her at the same time. Lucky fellow to get anything so soon, with no more interest than his.”

“Xì! xì!” vị đô đốc kêu lên, “bọn trẻ này nói toàn chuyện gì thế! Chưa bao giờ có chiếc sloop nào tốt hơn Asp thời của nó. Một chiếc sloop đóng từ xưa, các cô sẽ chẳng thấy chiếc nào bằng. Cậu ta may mắn khi có được nó! Cậu ta biết hẳn có hai chục người giỏi hơn mình cùng xin nó lúc ấy. May mắn thật, mới đó đã được giao một chiếc tàu mà chẳng có thế lực nào hơn.”

“I felt my luck, Admiral, I assure you;” replied Captain Wentworth, seriously. “I was as well satisfied with my appointment as you can desire. It was a great object with me at that time to be at sea; a very great object, I wanted to be doing something.”

“Tôi cảm thấy vận may của mình chứ, thưa đô đốc, tôi quả quyết;” thuyền trưởng Wentworth đáp, nghiêm túc. “Tôi hài lòng với chức vụ của mình hết mức ngài có thể mong. Khi ấy tôi rất cần được ra biển; rất cần, tôi muốn làm một việc gì đó.”

“To be sure you did. What should a young fellow like you do ashore for half a year together? If a man had not a wife, he soon wants to be afloat again.”

“Dĩ nhiên rồi. Một chàng trẻ như cậu ở trên bờ sáu tháng liền thì làm gì? Người nào không có vợ thì chẳng bao lâu lại muốn ra khơi.”

“But, Captain Wentworth,” cried Louisa, “how vexed you must have been when you came to the Asp, to see what an old thing they had given you.”

“Nhưng, thuyền trưởng Wentworth,” Louisa kêu lên, “chắc anh bực lắm khi đến nhận Asp, thấy họ giao cho anh một con tàu cũ kỹ thế.”

“I knew pretty well what she was before that day;” said he, smiling. “I had no more discoveries to make than you would have as to the fashion and strength of any old pelisse, which you had seen lent about among half your acquaintance ever since you could remember, and which at last, on some very wet day, is lent to yourself. Ah! she was a dear old Asp to me. She did all that I wanted. I knew she would. I knew that we should either go to the bottom together, or that she would be the making of me; and I never had two days of foul weather all the time I was at sea in her; and after taking privateers enough to be very entertaining, I had the good luck in my passage home the next autumn, to fall in with the very French frigate I wanted. I brought her into Plymouth; and here another instance of luck. We had not been six hours in the Sound, when a gale came on, which lasted four days and nights, and which would have done for poor old Asp in half the time; our touch with the Great Nation not having much improved our condition. Four-and-twenty hours later, and I should only have been a gallant Captain Wentworth, in a small paragraph at one corner of the newspapers; and being lost in only a sloop, nobody would have thought about me.” Anne’s shudderings were to herself alone; but the Miss Musgroves could be as open as they were sincere, in their exclamations of pity and horror.

“Trước hôm ấy tôi đã biết khá rõ nó ra sao;” chàng nói, mỉm cười. “Tôi chẳng có phát hiện nào mới hơn những gì cô sẽ có về kiểu dáng và độ bền của một chiếc áo choàng pelisse cũ, mà từ khi cô nhớ được cô đã thấy nó cho mượn qua lại giữa nửa số người quen, và đến một ngày mưa ướt sũng nào đó, nó được cho chính cô mượn. À! nó là chiếc Asp già thân yêu của tôi. Nó làm đủ mọi điều tôi muốn. Tôi biết là nó sẽ làm. Tôi biết hoặc chúng tôi sẽ cùng chìm, hoặc nó sẽ làm nên tôi; và suốt thời gian ra biển với nó tôi chưa bao giờ gặp hai ngày thời tiết xấu liền; và sau khi bắt được khá nhiều tàu tư nhân vũ trang đủ thú vị, tôi gặp may trên đường về mùa thu năm sau, đụng đúng chiếc khinh hạm Pháp mà tôi muốn. Tôi đưa nó vào Plymouth; và đây lại là một chuyện may khác. Chúng tôi chưa vào vịnh Sound được sáu giờ thì một cơn bão ập đến, kéo dài bốn ngày bốn đêm, và chỉ nửa thời gian ấy cũng đủ làm Asp già tội nghiệp chìm; vì cuộc chạm trán với nước Pháp hùng cường chẳng làm tình trạng của chúng tôi khá lên bao nhiêu. Chậm hai mươi bốn giờ nữa, thì tôi chỉ còn là một thuyền trưởng Wentworth dũng cảm trong mẩu tin nhỏ nơi góc tờ báo; và chết chỉ trên một chiếc sloop, thì chẳng ai nghĩ đến tôi.” Những cơn rùng mình của Anne chỉ riêng nàng biết; nhưng các cô Musgrove thì có thể cởi mở, cũng chân thành, trong những tiếng kêu thương xót và kinh hãi.

“And so then, I suppose,” said Mrs Musgrove, in a low voice, as if thinking aloud, “so then he went away to the Laconia, and there he met with our poor boy. Charles, my dear,” (beckoning him to her), “do ask Captain Wentworth where it was he first met with your poor brother. I always forgot.”

“Và thế là, tôi đoán,” bà Musgrove nói, giọng khẽ, như nghĩ thành tiếng, “thế là anh ấy sang tàu Laconia, và ở đó anh gặp đứa con tội nghiệp của chúng tôi. Charles, con yêu,” (vẫy anh lại gần), “hỏi thuyền trưởng Wentworth xem anh ấy gặp anh con tội nghiệp lần đầu ở đâu nhé. Mẹ cứ quên mãi.”

“It was at Gibraltar, mother, I know. Dick had been left ill at Gibraltar, with a recommendation from his former captain to Captain Wentworth.”

“Ở Gibraltar, mẹ ạ, con biết. Dick bị bỏ lại ốm ở Gibraltar, kèm thư giới thiệu của vị thuyền trưởng cũ gửi thuyền trưởng Wentworth.”

“Oh! but, Charles, tell Captain Wentworth, he need not be afraid of mentioning poor Dick before me, for it would be rather a pleasure to hear him talked of by such a good friend.”

“Ồ! nhưng, Charles, nói với thuyền trưởng Wentworth là anh ấy không cần ngại nhắc đến Dick tội nghiệp trước mặt mẹ, vì mẹ nghe một người bạn tốt như thế nói về nó thì lại thấy vui nữa.”

Charles, being somewhat more mindful of the probabilities of the case, only nodded in reply, and walked away.

Charles, nhớ rõ hơn về khả năng thật của sự việc, chỉ gật đầu đáp lại rồi bỏ đi.

The girls were now hunting for the Laconia; and Captain Wentworth could not deny himself the pleasure of taking the precious volume into his own hands to save them the trouble, and once more read aloud the little statement of her name and rate, and present non-commissioned class, observing over it that she too had been one of the best friends man ever had.

Các cô gái lúc này đang tìm Laconia; và thuyền trưởng Wentworth không thể từ chối thú vui tự tay cầm cuốn sách quý để đỡ họ công, và một lần nữa đọc to mấy dòng ngắn ghi tên con tàu, hạng tàu, cùng tình trạng hiện không còn tại ngũ, nhân đó nhận xét rằng nó cũng từng là một trong những người bạn tốt nhất mà người ta có được.

“Ah! those were pleasant days when I had the Laconia! How fast I made money in her. A friend of mine and I had such a lovely cruise together off the Western Islands. Poor Harville, sister! You know how much he wanted money: worse than myself. He had a wife. Excellent fellow. I shall never forget his happiness. He felt it all, so much for her sake. I wished for him again the next summer, when I had still the same luck in the Mediterranean.”

“À! những ngày ấy thật vui khi tôi có Laconia! Tôi kiếm tiền nhanh làm sao trên con tàu ấy. Một người bạn của tôi với tôi đã có một chuyến tuần tiễu thật đẹp cùng nhau ngoài quần đảo Azores. Harville tội nghiệp, chị Sophia ạ! Chị biết anh ấy cần tiền thế nào: còn hơn em. Anh ấy có vợ. Một người tuyệt vời. Em sẽ không bao giờ quên niềm hạnh phúc của anh ấy. Anh ấy cảm thấy tất cả, phần lớn là vì vợ. Mùa hè năm sau, khi em vẫn còn may mắn như thế ở Địa Trung Hải, em lại ước có anh ấy bên cạnh.”

“And I am sure, Sir,” said Mrs Musgrove, “it was a lucky day for us, when you were put captain into that ship. We shall never forget what you did.”

“Và tôi chắc, thưa ngài,” bà Musgrove nói, “ngày ngài được cử làm thuyền trưởng con tàu ấy là ngày may mắn cho chúng tôi. Chúng tôi sẽ không bao giờ quên những gì ngài đã làm.”

Her feelings made her speak low; and Captain Wentworth, hearing only in part, and probably not having Dick Musgrove at all near his thoughts, looked rather in suspense, and as if waiting for more.

Cảm xúc khiến bà nói khẽ; và thuyền trưởng Wentworth, chỉ nghe được một phần, mà có lẽ trong đầu cũng chẳng nghĩ gì đến Dick Musgrove, trông hơi ngơ ngác, như chờ nghe thêm.

“My brother,” whispered one of the girls; “mamma is thinking of poor Richard.”

“Anh trai em ạ,” một cô gái thì thầm; “mẹ đang nghĩ đến Richard tội nghiệp.”

“Poor dear fellow!” continued Mrs Musgrove; “he was grown so steady, and such an excellent correspondent, while he was under your care! Ah! it would have been a happy thing, if he had never left you. I assure you, Captain Wentworth, we are very sorry he ever left you.”

“Cậu bé đáng thương!” bà Musgrove tiếp; “lúc ở dưới sự chăm sóc của ngài, nó đã trở nên đứng đắn biết bao, lại còn là người viết thư tuyệt vời! Ôi! phải chi nó chẳng bao giờ rời ngài thì hạnh phúc biết bao. Tôi quả quyết, thuyền trưởng Wentworth, chúng tôi rất tiếc nó đã rời ngài.”

There was a momentary expression in Captain Wentworth’s face at this speech, a certain glance of his bright eye, and curl of his handsome mouth, which convinced Anne, that instead of sharing in Mrs Musgrove’s kind wishes, as to her son, he had probably been at some pains to get rid of him; but it was too transient an indulgence of self-amusement to be detected by any who understood him less than herself; in another moment he was perfectly collected and serious, and almost instantly afterwards coming up to the sofa, on which she and Mrs Musgrove were sitting, took a place by the latter, and entered into conversation with her, in a low voice, about her son, doing it with so much sympathy and natural grace, as shewed the kindest consideration for all that was real and unabsurd in the parent’s feelings.

Có một nét thoáng qua trên mặt thuyền trưởng Wentworth khi nghe lời ấy, một cái liếc của đôi mắt sáng, một cái cong nơi đôi môi đẹp, khiến Anne tin rằng chàng chẳng hề chia sẻ những mong ước tử tế của bà Musgrove về con trai bà, mà có lẽ còn từng phải rất vất vả mới tống khứ được cậu ta; nhưng đó chỉ là một thoáng tự vui quá ngắn ngủi nên không ai hiểu chàng kém hơn nàng có thể nhận ra; khoảnh khắc sau chàng đã hoàn toàn tự chủ và nghiêm trang, và gần như ngay sau đó, chàng đến chỗ đi-văng nơi nàng và bà Musgrove đang ngồi, chọn một chỗ cạnh bà và nói chuyện với bà, giọng khẽ, về con trai bà, với nhiều đồng cảm và duyên dáng tự nhiên đến nỗi cho thấy sự quan tâm tử tế nhất đối với mọi điều chân thật và không lố bịch trong tình cảm của người mẹ.

They were actually on the same sofa, for Mrs Musgrove had most readily made room for him; they were divided only by Mrs Musgrove. It was no insignificant barrier, indeed. Mrs Musgrove was of a comfortable, substantial size, infinitely more fitted by nature to express good cheer and good humour, than tenderness and sentiment; and while the agitations of Anne’s slender form, and pensive face, may be considered as very completely screened, Captain Wentworth should be allowed some credit for the self-command with which he attended to her large fat sighings over the destiny of a son, whom alive nobody had cared for.

Họ thực sự ngồi trên cùng một đi-văng, vì bà Musgrove đã sẵn lòng nhường chỗ cho chàng; họ chỉ bị ngăn cách bởi bà Musgrove. Quả là một bức rào chẳng nhỏ. Bà Musgrove có vóc dáng thoải mái, đồ sộ, bẩm sinh hợp để biểu lộ sự vui vẻ và hòa nhã hơn là sự dịu dàng và đa cảm; và trong khi những xao động nơi thân hình mảnh dẻ và gương mặt trầm tư của Anne có thể coi là được che chắn hoàn toàn, thuyền trưởng Wentworth cũng đáng được ghi công đôi chút vì sức tự chủ khi chàng lắng nghe những tiếng thở dài to béo của bà than cho số phận một đứa con trai mà lúc còn sống chẳng ai quan tâm.

Personal size and mental sorrow have certainly no necessary proportions. A large bulky figure has as good a right to be in deep affliction, as the most graceful set of limbs in the world. But, fair or not fair, there are unbecoming conjunctions, which reason will patronize in vain—which taste cannot tolerate—which ridicule will seize.

Vóc người và nỗi sầu của tâm hồn chắc chắn chẳng có tỉ lệ tất yếu nào. Một thân hình to lớn đồ sộ cũng có quyền đau buồn sâu sắc như bộ chân tay duyên dáng nhất trên đời. Nhưng, công bằng hay không công bằng, có những sự phối hợp chẳng đẹp mắt, mà lý trí bênh vực cũng vô ích—mà thị hiếu không thể chịu được—mà sự chế giễu sẽ vồ lấy.

The Admiral, after taking two or three refreshing turns about the room with his hands behind him, being called to order by his wife, now came up to Captain Wentworth, and without any observation of what he might be interrupting, thinking only of his own thoughts, began with—

Vị đô đốc, sau khi đi vài vòng quanh phòng cho khoan khoái, hai tay chắp sau lưng, bị vợ nhắc phải giữ phép, giờ bước đến chỗ thuyền trưởng Wentworth, và chẳng để ý xem mình có thể đang cắt ngang điều gì, chỉ mải nghĩ đến ý nghĩ riêng, mở đầu bằng—

“If you had been a week later at Lisbon, last spring, Frederick, you would have been asked to give a passage to Lady Mary Grierson and her daughters.”

“Nếu cậu đến Lisbon muộn hơn một tuần hồi mùa xuân vừa rồi, Frederick, hẳn cậu đã bị nhờ chở phu nhân Mary Grierson và các cô con gái của bà ấy rồi.”

“Should I? I am glad I was not a week later then.”

“Vậy sao? Thế thì em mừng là đã không đến muộn một tuần.”

The Admiral abused him for his want of gallantry. He defended himself; though professing that he would never willingly admit any ladies on board a ship of his, excepting for a ball, or a visit, which a few hours might comprehend.

Vị đô đốc mắng chàng thiếu galăng. Chàng tự bào chữa; dù tuyên bố sẽ không bao giờ sẵn lòng cho bất kỳ quý bà nào lên tàu của mình, trừ để dự vũ hội hay một chuyến viếng thăm mà vài giờ là xong.

“But, if I know myself,” said he, “this is from no want of gallantry towards them. It is rather from feeling how impossible it is, with all one’s efforts, and all one’s sacrifices, to make the accommodations on board such as women ought to have. There can be no want of gallantry, Admiral, in rating the claims of women to every personal comfort high, and this is what I do. I hate to hear of women on board, or to see them on board; and no ship under my command shall ever convey a family of ladies anywhere, if I can help it.”

“Nhưng, nếu em hiểu chính mình,” chàng nói, “điều này không phải vì thiếu galăng với họ. Đúng hơn là vì em thấy rằng dù có cố hết sức, hy sinh hết mức, cũng không thể làm cho tiện nghi trên tàu đạt được như phụ nữ đáng được hưởng. Không thể gọi là thiếu galăng, thưa đô đốc, khi đánh giá cao những đòi hỏi của phụ nữ về mọi sự thoải mái của bản thân, và đó chính là điều em làm. Em ghét nghe nói đến đàn bà trên tàu, hay thấy họ trên tàu; và nếu em ngăn được thì không con tàu nào dưới quyền em sẽ chở một gia đình các quý bà đi đâu cả.”

This brought his sister upon him.

Chuyện ấy khiến chị gái chàng nhào vào công kích chàng.

“Oh! Frederick! But I cannot believe it of you.—All idle refinement!—Women may be as comfortable on board, as in the best house in England. I believe I have lived as much on board as most women, and I know nothing superior to the accommodations of a man-of-war. I declare I have not a comfort or an indulgence about me, even at Kellynch Hall,” (with a kind bow to Anne), “beyond what I always had in most of the ships I have lived in; and they have been five altogether.”

“Ôi! Frederick! Chị không tin nổi em lại nói thế.—Toàn là kiểu cách vô ích!—Đàn bà có thể thoải mái trên tàu như trong ngôi nhà tốt nhất nước Anh. Chị tin chị đã sống trên tàu nhiều như hầu hết đàn bà, và chị không biết có gì hơn được tiện nghi của một chiến hạm. Chị nói thật, chị chẳng có tiện nghi hay sự chiều chuộng nào quanh mình, ngay cả ở Kellynch Hall,” (cúi chào Anne một cách ân cần), “vượt quá những gì chị vẫn luôn có trên hầu hết các tàu chị từng ở; mà tất cả là năm chiếc.”

“Nothing to the purpose,” replied her brother. “You were living with your husband, and were the only woman on board.”

“Chẳng liên quan gì,” người em đáp. “Chị sống cùng chồng, và là người đàn bà duy nhất trên tàu.”

“But you, yourself, brought Mrs Harville, her sister, her cousin, and three children, round from Portsmouth to Plymouth. Where was this superfine, extraordinary sort of gallantry of yours then?”

“Nhưng chính em đã chở bà Harville, chị gái bà, em họ bà, và ba đứa trẻ vòng từ Portsmouth đến Plymouth. Lúc ấy sự galăng tinh tế, phi thường của em ở đâu?”

“All merged in my friendship, Sophia. I would assist any brother officer’s wife that I could, and I would bring anything of Harville’s from the world’s end, if he wanted it. But do not imagine that I did not feel it an evil in itself.”

“Tất cả chìm hết vào tình bạn rồi, Sophia. Em sẽ giúp vợ của bất kỳ sĩ quan đồng nghiệp nào mà em giúp được, và em sẽ mang bất cứ thứ gì của Harville từ tận cùng thế giới về, nếu anh ấy cần. Nhưng đừng tưởng em không thấy bản thân chuyện ấy là một điều xấu.”

“Depend upon it, they were all perfectly comfortable.”

“Cứ tin chị đi, họ đều hoàn toàn thoải mái.”

“I might not like them the better for that perhaps. Such a number of women and children have no right to be comfortable on board.”

“Có lẽ vì thế mà em lại càng không ưa. Chừng ấy đàn bà và trẻ con chẳng có quyền gì mà thoải mái trên tàu.”

“My dear Frederick, you are talking quite idly. Pray, what would become of us poor sailors’ wives, who often want to be conveyed to one port or another, after our husbands, if everybody had your feelings?”

“Frederick thân yêu, em đang nói chuyện hoàn toàn vu vơ. Xin hỏi, những người vợ thủy thủ tội nghiệp chúng chị, vốn thường cần được chở đến cảng này cảng nọ theo chồng, sẽ ra sao nếu ai cũng nghĩ như em?”

“My feelings, you see, did not prevent my taking Mrs Harville and all her family to Plymouth.”

“Chị thấy đấy, cách nghĩ của em đâu có ngăn em đưa bà Harville và cả nhà bà đến Plymouth.”

“But I hate to hear you talking so like a fine gentleman, and as if women were all fine ladies, instead of rational creatures. We none of us expect to be in smooth water all our days.”

“Nhưng chị ghét nghe em nói như một quý ông kiểu cách, cứ như đàn bà đều là những quý bà yểu điệu, chứ không phải những con người biết lý lẽ. Không ai trong chúng chị mong sẽ đi trên mặt nước êm cả đời.”

“Ah! my dear,” said the Admiral, “when he has got a wife, he will sing a different tune. When he is married, if we have the good luck to live to another war, we shall see him do as you and I, and a great many others, have done. We shall have him very thankful to anybody that will bring him his wife.”

“À! em yêu,” vị đô đốc nói, “khi cậu ấy có vợ, cậu ấy sẽ đổi giọng khác ngay. Khi cậu ấy cưới, nếu chúng ta may mắn sống đến một cuộc chiến nữa, chúng ta sẽ thấy cậu ấy làm y như em với anh, và rất nhiều người khác, đã làm. Chúng ta sẽ thấy cậu ấy biết ơn vô cùng bất kỳ ai chở vợ đến cho cậu ấy.”

“Ay, that we shall.”

“Ừ, chắc chắn rồi.”

“Now I have done,” cried Captain Wentworth. “When once married people begin to attack me with,—‘Oh! you will think very differently, when you are married.’ I can only say, ‘No, I shall not;’ and then they say again, ‘Yes, you will,’ and there is an end of it.”

“Thôi, em nghỉ,” thuyền trưởng Wentworth kêu lên. “Hễ những người đã có gia đình bắt đầu công kích em bằng,—‘Ồ! cậu sẽ nghĩ rất khác khi cậu cưới vợ.’ Em chỉ có thể nói, ‘Không, em sẽ không;’ rồi họ lại nói, ‘Có, cậu sẽ nghĩ,’ và thế là hết chuyện.”

He got up and moved away.

Chàng đứng dậy và bỏ đi.

“What a great traveller you must have been, ma’am!” said Mrs Musgrove to Mrs Croft.

“Chắc bà đã đi nhiều nơi lắm, thưa bà!” bà Musgrove nói với bà Croft.

“Pretty well, ma’am, in the fifteen years of my marriage; though many women have done more. I have crossed the Atlantic four times, and have been once to the East Indies, and back again, and only once; besides being in different places about home: Cork, and Lisbon, and Gibraltar. But I never went beyond the Streights, and never was in the West Indies. We do not call Bermuda or Bahama, you know, the West Indies.”

“Cũng khá, thưa bà, trong mười lăm năm hôn nhân của tôi; dù nhiều phụ nữ đã đi nhiều hơn. Tôi đã vượt Đại Tây Dương bốn lần, và một lần đi Đông Ấn rồi trở về, chỉ một lần thôi; ngoài ra còn ở những nơi khác gần nhà: Cork, Lisbon và Gibraltar. Nhưng tôi chưa bao giờ đi quá eo biển, và chưa từng đến Tây Ấn. Bà biết đấy, chúng tôi không gọi Bermuda hay Bahama là Tây Ấn.”

Mrs Musgrove had not a word to say in dissent; she could not accuse herself of having ever called them anything in the whole course of her life.

Bà Musgrove chẳng có lời nào để cãi; bà không thể tự trách mình đã từng gọi chúng bằng cái tên nào trong suốt cả đời.

“And I do assure you, ma’am,” pursued Mrs Croft, “that nothing can exceed the accommodations of a man-of-war; I speak, you know, of the higher rates. When you come to a frigate, of course, you are more confined; though any reasonable woman may be perfectly happy in one of them; and I can safely say, that the happiest part of my life has been spent on board a ship. While we were together, you know, there was nothing to be feared. Thank God! I have always been blessed with excellent health, and no climate disagrees with me. A little disordered always the first twenty-four hours of going to sea, but never knew what sickness was afterwards. The only time I ever really suffered in body or mind, the only time that I ever fancied myself unwell, or had any ideas of danger, was the winter that I passed by myself at Deal, when the Admiral (Captain Croft then) was in the North Seas. I lived in perpetual fright at that time, and had all manner of imaginary complaints from not knowing what to do with myself, or when I should hear from him next; but as long as we could be together, nothing ever ailed me, and I never met with the smallest inconvenience.”

“Và tôi quả quyết với bà, thưa bà,” bà Croft tiếp, “không gì có thể hơn tiện nghi của một chiến hạm; tôi nói, bà biết đấy, về các hạng tàu lớn. Đến tàu khinh hạm thì dĩ nhiên bị bó hẹp hơn; dù bất kỳ người đàn bà biết điều nào cũng có thể hoàn toàn hạnh phúc trên đó; và tôi có thể nói chắc rằng quãng đời hạnh phúc nhất của tôi đã trôi qua trên tàu. Khi chúng tôi bên nhau, bà biết đấy, chẳng có gì phải sợ. Tạ ơn Trời! tôi lúc nào cũng được ban sức khỏe tuyệt vời, và không khí hậu nào làm tôi khó chịu. Hai mươi bốn giờ đầu ra biển bao giờ cũng hơi rối loạn, nhưng sau đó chưa từng biết say sóng là gì. Lần duy nhất tôi thật sự đau đớn cả thân lẫn tâm, lần duy nhất tôi tưởng mình ốm, hay nghĩ đến nguy hiểm, là mùa đông tôi ở một mình tại Deal, khi đô đốc (lúc ấy còn là thuyền trưởng Croft) ở Biển Bắc. Lúc ấy tôi sống trong nỗi sợ triền miên, và mắc đủ thứ bệnh tưởng tượng vì chẳng biết làm gì với bản thân, hay bao giờ sẽ nhận được tin của ông ấy; nhưng chừng nào chúng tôi còn được ở bên nhau, tôi chẳng bao giờ đau ốm gì, và chưa từng gặp chút bất tiện nhỏ nhất.”

“Aye, to be sure. Yes, indeed, oh yes! I am quite of your opinion, Mrs Croft,” was Mrs Musgrove’s hearty answer. “There is nothing so bad as a separation. I am quite of your opinion. I know what it is, for Mr Musgrove always attends the assizes, and I am so glad when they are over, and he is safe back again.”

“Vâng, chắc chắn rồi. Vâng, quả thế, ồ vâng! Tôi hoàn toàn đồng ý với bà, bà Croft,” là câu đáp nồng nhiệt của bà Musgrove. “Không gì tệ bằng chia ly. Tôi hoàn toàn đồng ý với bà. Tôi biết nó là gì, vì ông Musgrove lúc nào cũng phải đi dự phiên tòa, và tôi mừng biết bao khi xong việc và ông ấy bình an trở về.”

The evening ended with dancing. On its being proposed, Anne offered her services, as usual; and though her eyes would sometimes fill with tears as she sat at the instrument, she was extremely glad to be employed, and desired nothing in return but to be unobserved.

Buổi tối kết thúc bằng khiêu vũ. Khi có người đề nghị, Anne xin phục vụ, như thường lệ; và dù đôi khi nước mắt ngân ngấn nơi mắt nàng khi ngồi bên đàn, nàng vô cùng mừng vì có việc để làm, và chẳng mong gì đáp lại ngoài việc không ai để ý.

It was a merry, joyous party, and no one seemed in higher spirits than Captain Wentworth. She felt that he had every thing to elevate him which general attention and deference, and especially the attention of all the young women, could do. The Miss Hayters, the females of the family of cousins already mentioned, were apparently admitted to the honour of being in love with him; and as for Henrietta and Louisa, they both seemed so entirely occupied by him, that nothing but the continued appearance of the most perfect good-will between themselves could have made it credible that they were not decided rivals. If he were a little spoilt by such universal, such eager admiration, who could wonder?

Đó là một buổi tiệc vui vẻ, rộn ràng, và dường như không ai hào hứng hơn thuyền trưởng Wentworth. Nàng cảm thấy chàng có mọi thứ để được nâng lên mà sự chú ý và nể trọng của mọi người, nhất là sự chú ý của tất cả các cô gái trẻ, có thể đem lại. Các cô Hayter, những người con gái trong gia đình họ hàng đã nhắc ở trên, dường như đã được phép hưởng vinh dự yêu chàng; còn Henrietta và Louisa, cả hai đều có vẻ hoàn toàn bị chàng chiếm hết tâm trí, đến nỗi chỉ có thiện chí hoàn hảo cứ liên tục hiện ra giữa hai người mới khiến người ta tin rằng họ không phải là đối thủ quyết liệt. Nếu chàng có hơi bị làm hư vì sự ngưỡng mộ rộng khắp, hăm hở như vậy, thì ai lấy làm lạ?

These were some of the thoughts which occupied Anne, while her fingers were mechanically at work, proceeding for half an hour together, equally without error, and without consciousness. Once she felt that he was looking at herself, observing her altered features, perhaps, trying to trace in them the ruins of the face which had once charmed him; and once she knew that he must have spoken of her; she was hardly aware of it, till she heard the answer; but then she was sure of his having asked his partner whether Miss Elliot never danced? The answer was, “Oh, no; never; she has quite given up dancing. She had rather play. She is never tired of playing.” Once, too, he spoke to her. She had left the instrument on the dancing being over, and he had sat down to try to make out an air which he wished to give the Miss Musgroves an idea of. Unintentionally she returned to that part of the room; he saw her, and, instantly rising, said, with studied politeness—

Đó là một số ý nghĩ chiếm lấy Anne, trong khi những ngón tay nàng làm việc máy móc, tiếp tục nửa giờ liền, vẫn không sai nốt nào, mà cũng chẳng ý thức. Có lần nàng cảm thấy chàng đang nhìn mình, quan sát những đường nét đã đổi của nàng, có lẽ, cố tìm trong đó tàn tích của gương mặt từng làm chàng say mê; và có lần nàng biết chàng hẳn đã nói về nàng; nàng hầu như không hay biết, cho đến khi nghe câu đáp; nhưng rồi nàng chắc rằng chàng đã hỏi bạn nhảy xem cô Elliot chẳng bao giờ khiêu vũ sao? Câu đáp là, “Ồ, không; không bao giờ; chị ấy đã bỏ hẳn khiêu vũ rồi. Chị ấy thích chơi đàn hơn. Chị ấy chẳng bao giờ chán chơi đàn.” Có lần chàng cũng nói với nàng. Nàng đã rời đàn khi buổi khiêu vũ xong, và chàng ngồi xuống thử dò một giai điệu mà chàng muốn cho các cô Musgrove nghe thử. Nàng vô ý quay lại phía ấy của căn phòng; chàng thấy nàng, và lập tức đứng dậy, nói, với phép lịch sự được chăm chút—

“I beg your pardon, madam, this is your seat;” and though she immediately drew back with a decided negative, he was not to be induced to sit down again.

“Xin thứ lỗi, thưa cô, đây là chỗ của cô;” và dù nàng lập tức lùi lại, dứt khoát từ chối, chàng nhất quyết không chịu ngồi xuống nữa.

Anne did not wish for more of such looks and speeches. His cold politeness, his ceremonious grace, were worse than anything.

Anne không muốn nghe thêm những cái nhìn và lời lẽ như thế. Phép lịch sự lạnh lùng, vẻ duyên dáng đầy nghi thức của chàng còn tệ hơn mọi điều.

CHAPTER IX

Chương IX

Captain Wentworth was come to Kellynch as to a home, to stay as long as he liked, being as thoroughly the object of the Admiral’s fraternal kindness as of his wife’s. He had intended, on first arriving, to proceed very soon into Shropshire, and visit the brother settled in that country, but the attractions of Uppercross induced him to put this off. There was so much of friendliness, and of flattery, and of everything most bewitching in his reception there; the old were so hospitable, the young so agreeable, that he could not but resolve to remain where he was, and take all the charms and perfections of Edward’s wife upon credit a little longer.

Thuyền trưởng Wentworth đến Kellynch như về nhà mình, muốn ở bao lâu cũng được, bởi ông đô đốc đối đãi với chàng thân tình như anh em chẳng kém gì bà vợ. Lúc mới đến, chàng định chẳng bao lâu nữa sẽ lên Shropshire thăm người anh đang sinh sống ở vùng ấy, nhưng Uppercross có sức lôi cuốn nên chàng cứ lần lữa. Người ta tiếp chàng ở đó thật thân tình, thật nồng hậu, thật đủ mọi điều làm say lòng; các bậc cao niên hiếu khách, lớp trẻ dễ mến, thành thử chàng đành ở lại chỗ mình đang ở, và tạm tin chịu thêm ít lâu vào mọi vẻ duyên dáng, mọi điều hoàn hảo của vợ Edward.

It was soon Uppercross with him almost every day. The Musgroves could hardly be more ready to invite than he to come, particularly in the morning, when he had no companion at home, for the Admiral and Mrs Croft were generally out of doors together, interesting themselves in their new possessions, their grass, and their sheep, and dawdling about in a way not endurable to a third person, or driving out in a gig, lately added to their establishment.

Chẳng bao lâu, hầu như ngày nào chàng cũng có mặt ở Uppercross. Nhà Musgrove mời nhiệt tình đến đâu thì chàng sốt sắng đến đó, nhất là vào buổi sáng, khi ở nhà chàng chẳng có bạn: ông đô đốc và bà Croft thường dắt nhau ra ngoài, lo lắng chuyện cơ ngơi mới, nào bãi cỏ, nào đàn cừu, rồi thơ thẩn theo kiểu người thứ ba không sao chịu nổi, hoặc đánh chiếc xe ngựa hai bánh mới sắm đi hóng gió.

Hitherto there had been but one opinion of Captain Wentworth among the Musgroves and their dependencies. It was unvarying, warm admiration everywhere; but this intimate footing was not more than established, when a certain Charles Hayter returned among them, to be a good deal disturbed by it, and to think Captain Wentworth very much in the way.

Cho đến lúc ấy, nhà Musgrove và những người nương tựa vào họ chỉ có một ý kiến về thuyền trưởng Wentworth: đâu đâu cũng nồng nhiệt ngưỡng mộ, không hề thay đổi. Nhưng cái thế thân mật ấy vừa thành hình thì một anh Charles Hayter nào đó trở về giữa họ, thấy lòng xao xuyến không ít và cho rằng thuyền trưởng Wentworth chắn đường mình quá.

Charles Hayter was the eldest of all the cousins, and a very amiable, pleasing young man, between whom and Henrietta there had been a considerable appearance of attachment previous to Captain Wentworth’s introduction. He was in orders; and having a curacy in the neighbourhood, where residence was not required, lived at his father’s house, only two miles from Uppercross. A short absence from home had left his fair one unguarded by his attentions at this critical period, and when he came back he had the pain of finding very altered manners, and of seeing Captain Wentworth.

Charles Hayter là anh cả trong đám anh em họ, một thanh niên rất dễ mến, dễ ưa; trước khi thuyền trưởng Wentworth xuất hiện, giữa anh và Henrietta đã có khá nhiều dấu hiệu quyến luyến. Anh đã thụ chức thánh, giữ một chân trợ tế ở vùng lân cận, nơi không bắt buộc phải ở tại chỗ, nên vẫn sống ở nhà cha, cách Uppercross chỉ hai dặm. Anh vắng nhà một thời gian ngắn, để người đẹp của mình không ai chăm chút ân cần đúng vào lúc hệ trọng này; khi về, anh đau lòng thấy cô đổi khác hẳn, và thấy thêm cả thuyền trưởng Wentworth.

Mrs Musgrove and Mrs Hayter were sisters. They had each had money, but their marriages had made a material difference in their degree of consequence. Mr Hayter had some property of his own, but it was insignificant compared with Mr Musgrove’s; and while the Musgroves were in the first class of society in the country, the young Hayters would, from their parents’ inferior, retired, and unpolished way of living, and their own defective education, have been hardly in any class at all, but for their connexion with Uppercross, this eldest son of course excepted, who had chosen to be a scholar and a gentleman, and who was very superior in cultivation and manners to all the rest.

Bà Musgrove và bà Hayter là chị em ruột. Cả hai đều có của hồi môn, nhưng hôn nhân đã khiến địa vị hai bà chênh nhau đáng kể. Ông Hayter có chút gia sản riêng, song so với ông Musgrove thì chẳng đáng gì; nhà Musgrove thuộc hàng đầu trong xã hội miền ấy, còn các cậu Hayter, vì cha mẹ sống kém cỏi, khép kín, thô sơ, và vì bản thân học hành khiếm khuyết, hầu như chẳng thuộc hạng nào, nếu không nhờ dây dính với Uppercross. Chỉ người con trưởng là ngoại lệ: anh đã chọn làm người có học và người lịch sự, nên học thức lẫn cung cách đều hơn hẳn những người còn lại.

The two families had always been on excellent terms, there being no pride on one side, and no envy on the other, and only such a consciousness of superiority in the Miss Musgroves, as made them pleased to improve their cousins. Charles’s attentions to Henrietta had been observed by her father and mother without any disapprobation. “It would not be a great match for her; but if Henrietta liked him,”—and Henrietta did seem to like him.

Hai gia đình xưa nay vẫn rất hòa thuận, vì bên này không kiêu, bên kia không ghen, chỉ có ở các cô Musgrove một ý thức về sự hơn người vừa đủ để thích mở mang cho các anh em họ. Ông bà Musgrove để ý thấy Charles ân cần với Henrietta mà không phản đối. “Đó không phải mối hôn nhân lớn đối với con bé; nhưng nếu Henrietta ưng cậu ấy”—mà Henrietta quả có vẻ ưng cậu ấy.

Henrietta fully thought so herself, before Captain Wentworth came; but from that time Cousin Charles had been very much forgotten.

Chính Henrietta cũng nghĩ vậy, trước khi thuyền trưởng Wentworth đến; nhưng từ đó, cậu Charles họ hàng bị quên đi khá nhiều.

Which of the two sisters was preferred by Captain Wentworth was as yet quite doubtful, as far as Anne’s observation reached. Henrietta was perhaps the prettiest, Louisa had the higher spirits; and she knew not now, whether the more gentle or the more lively character were most likely to attract him.

Thuyền trưởng Wentworth chuộng cô nào trong hai chị em thì, theo những gì Anne quan sát được, vẫn còn hoàn toàn chưa rõ. Henrietta có lẽ xinh hơn, Louisa thì sôi nổi hơn; và nàng không biết lúc này nết dịu dàng hay nết hoạt bát mới dễ cuốn hút chàng hơn.

Mr and Mrs Musgrove, either from seeing little, or from an entire confidence in the discretion of both their daughters, and of all the young men who came near them, seemed to leave everything to take its chance. There was not the smallest appearance of solicitude or remark about them in the Mansion-house; but it was different at the Cottage: the young couple there were more disposed to speculate and wonder; and Captain Wentworth had not been above four or five times in the Miss Musgroves’ company, and Charles Hayter had but just reappeared, when Anne had to listen to the opinions of her brother and sister, as to which was the one liked best. Charles gave it for Louisa, Mary for Henrietta, but quite agreeing that to have him marry either could be extremely delightful.

Ông bà Musgrove, hoặc vì ít để ý, hoặc vì tin hẳn rằng cả hai cô con gái lẫn mọi chàng trai lại gần họ đều biết giữ ý, có vẻ để mặc mọi chuyện tùy duyên. Ở Đại Trạch không có chút gì lo lắng hay bàn tán; nhưng ở Nhà Tranh thì khác: đôi vợ chồng trẻ ở đó thích đoán già đoán non hơn. Thuyền trưởng Wentworth chưa gặp các cô Musgrove quá bốn năm lần, Charles Hayter vừa mới lộ diện trở lại, thì Anne đã phải nghe em rể và em gái bàn xem chàng chuộng cô nào hơn. Charles cho là Louisa, Mary cho là Henrietta, nhưng hai người hoàn toàn đồng ý rằng chàng cưới cô nào cũng đều thích thú vô cùng.

Charles “had never seen a pleasanter man in his life; and from what he had once heard Captain Wentworth himself say, was very sure that he had not made less than twenty thousand pounds by the war. Here was a fortune at once; besides which, there would be the chance of what might be done in any future war; and he was sure Captain Wentworth was as likely a man to distinguish himself as any officer in the navy. Oh! it would be a capital match for either of his sisters.”

Charles “chưa từng thấy ai dễ mến hơn trong đời; và theo điều anh từng nghe chính thuyền trưởng Wentworth nói, anh chắc chàng đã kiếm được không dưới hai vạn bảng nhờ cuộc chiến. Thế là có ngay một gia tài; lại còn cơ may trong bất cứ cuộc chiến nào sau này; mà anh chắc thuyền trưởng Wentworth có thừa khả năng nổi danh không kém bất kỳ sĩ quan nào trong Hải quân. Ôi! cô em nào của anh lấy chàng cũng là một mối lương duyên tuyệt hảo.”

“Upon my word it would,” replied Mary. “Dear me! If he should rise to any very great honours! If he should ever be made a baronet! ‘Lady Wentworth’ sounds very well. That would be a noble thing, indeed, for Henrietta! She would take place of me then, and Henrietta would not dislike that. Sir Frederick and Lady Wentworth! It would be but a new creation, however, and I never think much of your new creations.”

“Em dám chắc là thế,” Mary đáp. “Trời ơi! Nếu chàng lên tới những danh vị thật lớn! Nếu chàng được phong nam tước thì sao! ‘Phu nhân Wentworth’ nghe cũng hay lắm. Thế thì quả là điều vẻ vang cho Henrietta! Lúc ấy nó sẽ đứng trên em, mà Henrietta chắc chẳng phiền lòng chuyện đó. Ngài Frederick và phu nhân Wentworth! Nhưng cũng chỉ là một tước mới lập, mà em thì chẳng bao giờ coi trọng mấy cái tước mới lập.”

It suited Mary best to think Henrietta the one preferred on the very account of Charles Hayter, whose pretensions she wished to see put an end to. She looked down very decidedly upon the Hayters, and thought it would be quite a misfortune to have the existing connection between the families renewed—very sad for herself and her children.

Mary thấy hợp ý mình nhất khi cho rằng Henrietta là người được chuộng, chính vì còn có Charles Hayter, mà cô ấy muốn thấy những mơ tưởng của anh ta chấm dứt. Cô ấy rất khinh nhà Hayter, và cho rằng nếu mối liên hệ hiện có giữa hai gia đình được nối lại thì thật là điều bất hạnh—buồn cho cô ấy và các con cô ấy.

“You know,” said she, “I cannot think him at all a fit match for Henrietta; and considering the alliances which the Musgroves have made, she has no right to throw herself away. I do not think any young woman has a right to make a choice that may be disagreeable and inconvenient to the principal part of her family, and be giving bad connections to those who have not been used to them. And, pray, who is Charles Hayter? Nothing but a country curate. A most improper match for Miss Musgrove of Uppercross.”

“Anh biết đấy,” cô nói, “em chẳng thấy anh ta xứng với Henrietta chút nào; mà xét những mối thông gia nhà Musgrove đã kết, nó không có quyền phí hoài bản thân như thế. Em không cho là cô gái nào có quyền chọn một người làm phần chính của gia đình khó chịu, bất tiện, lại còn đem những mối quan hệ tồi cho những người chưa quen với chúng. Mà này, Charles Hayter là ai kia chứ? Chẳng qua một thầy trợ tế nhà quê. Một mối hoàn toàn không xứng với cô Musgrove ở Uppercross.”

Her husband, however, would not agree with her here; for besides having a regard for his cousin, Charles Hayter was an eldest son, and he saw things as an eldest son himself.

Tuy nhiên chồng cô ấy không đồng ý ở điểm này; vì ngoài tình họ hàng với Charles Hayter, anh còn thấy cậu là con trưởng, mà bản thân anh cũng nhìn mọi việc bằng con mắt của một người con trưởng.

“Now you are talking nonsense, Mary,” was therefore his answer. “It would not be a great match for Henrietta, but Charles has a very fair chance, through the Spicers, of getting something from the Bishop in the course of a year or two; and you will please to remember, that he is the eldest son; whenever my uncle dies, he steps into very pretty property. The estate at Winthrop is not less than two hundred and fifty acres, besides the farm near Taunton, which is some of the best land in the country. I grant you, that any of them but Charles would be a very shocking match for Henrietta, and indeed it could not be; he is the only one that could be possible; but he is a very good-natured, good sort of a fellow; and whenever Winthrop comes into his hands, he will make a different sort of place of it, and live in a very different sort of way; and with that property, he will never be a contemptible man—good, freehold property. No, no; Henrietta might do worse than marry Charles Hayter; and if she has him, and Louisa can get Captain Wentworth, I shall be very well satisfied.”

“Em lại nói bậy rồi, Mary,” anh đáp. “Đó không phải mối lớn đối với Henrietta, nhưng Charles có cơ may khá, qua nhà Spicer, được ngài giám mục ban cho một chức gì đó trong một hai năm tới; mà em nhớ cho, cậu ấy là con trưởng; hễ bác anh qua đời thì cậu ấy thừa hưởng một gia sản rất khá. Điền trang Winthrop không dưới hai trăm năm mươi mẫu, chưa kể trang trại gần Taunton, thuộc loại đất tốt nhất vùng. Anh công nhận rằng ai trong đám họ ngoài Charles mà lấy Henrietta thì thật tai tiếng, và quả thật không thể được; chỉ có cậu ấy là có thể; nhưng cậu ấy rất tốt bụng, một chàng tử tế; hễ Winthrop về tay cậu, cậu sẽ biến nó thành nơi khác hẳn và sống khác hẳn; có gia sản ấy thì cậu chẳng bao giờ là hạng đáng khinh—tài sản vững chắc, đất tự do. Không, không; Henrietta lấy Charles Hayter còn đỡ hơn nhiều; và nếu nó lấy được cậu ấy, còn Louisa thì chiếm được thuyền trưởng Wentworth, anh sẽ rất hài lòng.”

“Charles may say what he pleases,” cried Mary to Anne, as soon as he was out of the room, “but it would be shocking to have Henrietta marry Charles Hayter; a very bad thing for her, and still worse for me; and therefore it is very much to be wished that Captain Wentworth may soon put him quite out of her head, and I have very little doubt that he has. She took hardly any notice of Charles Hayter yesterday. I wish you had been there to see her behaviour. And as to Captain Wentworth’s liking Louisa as well as Henrietta, it is nonsense to say so; for he certainly does like Henrietta a great deal the best. But Charles is so positive! I wish you had been with us yesterday, for then you might have decided between us; and I am sure you would have thought as I did, unless you had been determined to give it against me.”

“Anh Charles muốn nói gì thì nói,” Mary kêu lên với Anne ngay khi chồng vừa ra khỏi phòng, “nhưng để Henrietta lấy Charles Hayter thì thật tai tiếng; tệ cho nó, mà còn tệ hơn cho em; nên rất mong thuyền trưởng Wentworth sớm đuổi hẳn cậu ta ra khỏi đầu nó, mà em tin chắc chàng đã làm được rồi. Hôm qua nó hầu như chẳng ngó ngàng gì đến Charles Hayter. Em ước chị đã có mặt mà thấy cách nó cư xử. Còn bảo thuyền trưởng Wentworth thích Louisa cũng như Henrietta thì thật vô lý; vì chàng chắc chắn thích Henrietta hơn nhiều. Nhưng anh Charles cứ khăng khăng! Em ước hôm qua chị đi cùng chúng em, để chị phân xử cho hai người; mà em chắc chị cũng nghĩ như em, trừ phi chị nhất quyết xử cho em thua.”

A dinner at Mr Musgrove’s had been the occasion when all these things should have been seen by Anne; but she had staid at home, under the mixed plea of a headache of her own, and some return of indisposition in little Charles. She had thought only of avoiding Captain Wentworth; but an escape from being appealed to as umpire was now added to the advantages of a quiet evening.

Bữa tiệc ở nhà ông Musgrove là dịp Anne lẽ ra đã được thấy hết những điều ấy; nhưng nàng ở nhà, viện hai lẽ trộn vào nhau: chính nàng đau đầu, và cậu bé Charles lại hơi tái phát bệnh. Nàng chỉ định tránh mặt thuyền trưởng Wentworth; nhưng nay buổi tối yên tĩnh ấy còn thêm một cái lợi nữa là khỏi bị réo ra làm trọng tài.

As to Captain Wentworth’s views, she deemed it of more consequence that he should know his own mind early enough not to be endangering the happiness of either sister, or impeaching his own honour, than that he should prefer Henrietta to Louisa, or Louisa to Henrietta. Either of them would, in all probability, make him an affectionate, good-humoured wife. With regard to Charles Hayter, she had delicacy which must be pained by any lightness of conduct in a well-meaning young woman, and a heart to sympathize in any of the sufferings it occasioned; but if Henrietta found herself mistaken in the nature of her feelings, the alteration could not be understood too soon.

Về ý định của thuyền trưởng Wentworth, nàng thấy điều hệ trọng hơn cả chuyện chàng chuộng Henrietta hơn Louisa hay Louisa hơn Henrietta là chàng phải sớm biết lòng mình, để khỏi làm hại hạnh phúc của một trong hai chị em, hay tổn đến danh dự của chính chàng. Cô nào cũng nhiều phần sẽ là người vợ dịu dàng, tính tình dễ chịu của chàng. Còn Charles Hayter, nàng là người tế nhị, thấy đau lòng trước bất kỳ nét nông nổi nào nơi một thiếu nữ có thiện ý, và có trái tim biết xót thương mọi nỗi khổ do đó sinh ra; nhưng nếu Henrietta nhận ra mình đã lầm về lòng mình, thì càng sớm biết sự đổi thay ấy càng hay.

Charles Hayter had met with much to disquiet and mortify him in his cousin’s behaviour. She had too old a regard for him to be so wholly estranged as might in two meetings extinguish every past hope, and leave him nothing to do but to keep away from Uppercross: but there was such a change as became very alarming, when such a man as Captain Wentworth was to be regarded as the probable cause. He had been absent only two Sundays, and when they parted, had left her interested, even to the height of his wishes, in his prospect of soon quitting his present curacy, and obtaining that of Uppercross instead. It had then seemed the object nearest her heart, that Dr Shirley, the rector, who for more than forty years had been zealously discharging all the duties of his office, but was now growing too infirm for many of them, should be quite fixed on engaging a curate; should make his curacy quite as good as he could afford, and should give Charles Hayter the promise of it. The advantage of his having to come only to Uppercross, instead of going six miles another way; of his having, in every respect, a better curacy; of his belonging to their dear Dr Shirley, and of dear, good Dr Shirley’s being relieved from the duty which he could no longer get through without most injurious fatigue, had been a great deal, even to Louisa, but had been almost everything to Henrietta. When he came back, alas! the zeal of the business was gone by. Louisa could not listen at all to his account of a conversation which he had just held with Dr Shirley: she was at a window, looking out for Captain Wentworth; and even Henrietta had at best only a divided attention to give, and seemed to have forgotten all the former doubt and solicitude of the negotiation.

Charles Hayter đã gặp trong cách cư xử của cô em họ nhiều điều làm anh bất an và nhục nhã. Cô quý mến anh đã lâu, nên chưa thể xa lạ hẳn đến mức chỉ hai lần gặp mặt mà dập tắt mọi hy vọng cũ, để anh chẳng còn cách nào ngoài tránh xa Uppercross: nhưng sự đổi thay đã đến mức đáng báo động, khi người được coi là nguyên nhân có lẽ nhất lại là một người như thuyền trưởng Wentworth. Anh chỉ vắng mặt có hai ngày Chủ nhật, và lúc chia tay đã để cô quan tâm, đến cả mức anh mong muốn, tới viễn cảnh anh sớm rời chân trợ tế hiện tại để nhận chân trợ tế ở Uppercross. Khi ấy dường như đó là điều cô canh cánh nhất: tiến sĩ Shirley, vị mục sư, hơn bốn mươi năm nay vẫn nhiệt thành làm tròn mọi bổn phận của chức vụ nhưng nay đã quá yếu để kham nhiều việc, phải quyết hẳn thuê một thầy trợ tế; phải làm cho chân trợ tế ấy tốt hết mức ông có thể chu cấp, và hứa trao nó cho Charles Hayter. Anh chỉ phải đến Uppercross thay vì đi sáu dặm về hướng khác; chân trợ tế tốt hơn về mọi mặt; anh thuộc quyền tiến sĩ Shirley thân quý của họ, và ông tiến sĩ tốt bụng thân quý ấy được gỡ khỏi phận sự mà ông không còn gắng nổi nếu không mệt nhọc đến hại người: những điều đó đã là nhiều, ngay với Louisa, còn với Henrietta thì gần như là tất cả. Than ôi, khi anh trở về, nhiệt tình với việc ấy đã nguội. Louisa chẳng thèm nghe anh thuật cuộc trò chuyện vừa có với tiến sĩ Shirley: cô đứng bên cửa sổ, ngóng thuyền trưởng Wentworth; ngay Henrietta cũng chỉ chia cho anh nửa phần chú ý, và dường như đã quên hết mọi nỗi ngờ vực, lo âu trước kia trong cuộc thương lượng ấy.

“Well, I am very glad indeed: but I always thought you would have it; I always thought you sure. It did not appear to me that—in short, you know, Dr Shirley must have a curate, and you had secured his promise. Is he coming, Louisa?”

“Ừ, em vui thật sự: nhưng em vẫn luôn nghĩ anh sẽ có được nó; em vẫn luôn tin là chắc chắn. Em không thấy rằng—nói tóm lại, anh biết đấy, tiến sĩ Shirley phải có một thầy trợ tế, mà anh đã nắm được lời hứa của ông. Louisa, anh ấy có đến không?”

One morning, very soon after the dinner at the Musgroves, at which Anne had not been present, Captain Wentworth walked into the drawing-room at the Cottage, where were only herself and the little invalid Charles, who was lying on the sofa.

Một buổi sáng, ngay sau bữa tiệc nhà Musgrove mà Anne không dự, thuyền trưởng Wentworth bước vào phòng khách ở Nhà Tranh, nơi chỉ có nàng và cậu bé Charles ốm đang nằm trên ghế dài.

The surprise of finding himself almost alone with Anne Elliot, deprived his manners of their usual composure: he started, and could only say, “I thought the Miss Musgroves had been here: Mrs Musgrove told me I should find them here,” before he walked to the window to recollect himself, and feel how he ought to behave.

Bất ngờ thấy mình gần như chỉ có một mình với Anne Elliot, chàng mất vẻ điềm tĩnh thường ngày: chàng giật mình, chỉ nói được: “Tôi tưởng các cô Musgrove ở đây: bà Musgrove bảo tôi sẽ gặp họ ở đây,” rồi bước ra cửa sổ để định thần và nghĩ xem nên cư xử thế nào.

“They are up stairs with my sister: they will be down in a few moments, I dare say,” had been Anne’s reply, in all the confusion that was natural; and if the child had not called her to come and do something for him, she would have been out of the room the next moment, and released Captain Wentworth as well as herself.

“Họ ở trên lầu với em gái tôi: chắc lát nữa là xuống,” Anne đáp, trong nỗi bối rối vốn khó tránh; và nếu đứa bé không gọi nàng lại làm gì đó cho nó, thì phút sau nàng đã ra khỏi phòng, giải thoát cho thuyền trưởng Wentworth cũng như cho chính mình.

He continued at the window; and after calmly and politely saying, “I hope the little boy is better,” was silent.

Chàng vẫn đứng ở cửa sổ; sau khi bình thản, lễ độ nói: “Tôi mong cậu bé đã đỡ hơn,” chàng lại im lặng.

She was obliged to kneel down by the sofa, and remain there to satisfy her patient; and thus they continued a few minutes, when, to her very great satisfaction, she heard some other person crossing the little vestibule. She hoped, on turning her head, to see the master of the house; but it proved to be one much less calculated for making matters easy—Charles Hayter, probably not at all better pleased by the sight of Captain Wentworth than Captain Wentworth had been by the sight of Anne.

Nàng buộc phải quỳ bên ghế dài, ở lại đó cho bệnh nhân vừa lòng; họ cứ thế được vài phút thì nàng rất mừng khi nghe có người băng qua gian tiền sảnh nhỏ. Quay đầu lại, nàng mong thấy ông chủ nhà; nhưng hóa ra là người ít giúp mọi chuyện dễ dàng hơn nhiều—Charles Hayter, có lẽ cũng chẳng vui hơn khi thấy thuyền trưởng Wentworth so với lúc thuyền trưởng Wentworth thấy Anne.

She only attempted to say, “How do you do? Will you not sit down? The others will be here presently.”

Nàng chỉ cố nói: “Anh khỏe chứ? Anh không ngồi xuống sao? Mọi người sắp đến rồi.”

Captain Wentworth, however, came from his window, apparently not ill-disposed for conversation; but Charles Hayter soon put an end to his attempts by seating himself near the table, and taking up the newspaper; and Captain Wentworth returned to his window.

Tuy nhiên thuyền trưởng Wentworth rời cửa sổ bước lại, dường như cũng muốn chuyện trò; nhưng Charles Hayter chẳng mấy chốc dập tắt mọi cố gắng của chàng bằng cách ngồi xuống gần bàn và cầm tờ báo lên; thuyền trưởng Wentworth lại quay về cửa sổ.

Another minute brought another addition. The younger boy, a remarkable stout, forward child, of two years old, having got the door opened for him by some one without, made his determined appearance among them, and went straight to the sofa to see what was going on, and put in his claim to anything good that might be giving away.

Một phút sau lại thêm một người. Cậu bé nhỏ hơn, đứa trẻ hai tuổi mập mạp, bạo dạn lạ thường, được ai đó bên ngoài mở cửa cho, hiện ra giữa họ với vẻ quả quyết, đi thẳng đến ghế dài xem chuyện gì đang diễn ra, và đòi phần mình trong bất cứ thứ gì ngon lành đang được chia.

There being nothing to eat, he could only have some play; and as his aunt would not let him tease his sick brother, he began to fasten himself upon her, as she knelt, in such a way that, busy as she was about Charles, she could not shake him off. She spoke to him, ordered, entreated, and insisted in vain. Once she did contrive to push him away, but the boy had the greater pleasure in getting upon her back again directly.

Chẳng có gì để ăn, nó chỉ còn cách đòi chơi; và vì bà dì không cho nó trêu anh ốm, nó bắt đầu bám lấy dì lúc dì đang quỳ, bám kiểu mà dù đang bận chăm Charles, nàng cũng không sao gỡ nó ra. Nàng nói, ra lệnh, nài nỉ, cứ khăng khăng mà vô ích. Có lần nàng đẩy được nó ra, nhưng thằng bé càng khoái vì lại trèo lên lưng nàng ngay.

“Walter,” said she, “get down this moment. You are extremely troublesome. I am very angry with you.”

“Walter,” nàng nói, “xuống ngay. Con phiền quá. Dì giận con lắm đấy.”

“Walter,” cried Charles Hayter, “why do you not do as you are bid? Do not you hear your aunt speak? Come to me, Walter, come to cousin Charles.”

“Walter,” Charles Hayter gọi, “sao em không nghe lời? Em không nghe dì nói à? Lại đây với anh, Walter, lại đây với anh Charles.”

But not a bit did Walter stir.

Nhưng Walter chẳng nhúc nhích tí nào.

In another moment, however, she found herself in the state of being released from him; some one was taking him from her, though he had bent down her head so much, that his little sturdy hands were unfastened from around her neck, and he was resolutely borne away, before she knew that Captain Wentworth had done it.

Nhưng chỉ lát sau, nàng thấy mình được gỡ khỏi nó; có ai đó đang bế nó đi, dù nó đã kéo đầu nàng cúi xuống thấp đến nỗi đôi bàn tay nhỏ chắc nịch phải bị gỡ khỏi cổ nàng, và nó bị khiêng đi dứt khoát, trước khi nàng kịp biết người làm việc đó chính là thuyền trưởng Wentworth.

Her sensations on the discovery made her perfectly speechless. She could not even thank him. She could only hang over little Charles, with most disordered feelings. His kindness in stepping forward to her relief, the manner, the silence in which it had passed, the little particulars of the circumstance, with the conviction soon forced on her by the noise he was studiously making with the child, that he meant to avoid hearing her thanks, and rather sought to testify that her conversation was the last of his wants, produced such a confusion of varying, but very painful agitation, as she could not recover from, till enabled by the entrance of Mary and the Miss Musgroves to make over her little patient to their cares, and leave the room. She could not stay. It might have been an opportunity of watching the loves and jealousies of the four—they were now altogether; but she could stay for none of it. It was evident that Charles Hayter was not well inclined towards Captain Wentworth. She had a strong impression of his having said, in a vext tone of voice, after Captain Wentworth’s interference, “You ought to have minded me, Walter; I told you not to teaze your aunt;” and could comprehend his regretting that Captain Wentworth should do what he ought to have done himself. But neither Charles Hayter’s feelings, nor anybody’s feelings, could interest her, till she had a little better arranged her own. She was ashamed of herself, quite ashamed of being so nervous, so overcome by such a trifle; but so it was, and it required a long application of solitude and reflection to recover her.

Khi nhận ra điều ấy, nàng hoàn toàn không nói nên lời. Nàng thậm chí không cảm ơn chàng được. Nàng chỉ biết cúi xuống bên cậu bé Charles, lòng rối bời. Chàng tử tế bước tới giải vây cho nàng; cách chàng làm, sự im lặng của việc ấy, những chi tiết nhỏ của hoàn cảnh; rồi nàng chẳng mấy chốc tin chắc, nhờ tiếng ồn chàng cố ý gây ra với đứa bé, rằng chàng muốn tránh nghe lời cảm ơn của nàng, và thà tỏ rõ rằng chuyện trò với nàng là điều chàng ít cần nhất. Tất cả khiến lòng nàng xáo động, lúc thế này lúc thế khác nhưng đều đau đớn, đến nỗi nàng không sao hồi phục, cho đến khi Mary và các cô Musgrove bước vào, nàng mới trao được bệnh nhân nhỏ cho họ chăm và rời khỏi phòng. Nàng không thể ở lại. Lẽ ra đó là dịp ngắm những mối tình và cơn ghen của bốn người—lúc này họ đã đủ mặt—nhưng nàng không ở lại xem gì được. Rõ ràng Charles Hayter không có thiện cảm với thuyền trưởng Wentworth. Nàng nhớ rõ anh ấy đã nói, giọng bực bội, sau khi thuyền trưởng Wentworth chen vào: “Em phải nghe lời anh chứ, Walter; anh đã bảo em đừng quấy dì,” và hiểu được nỗi tiếc của anh ấy khi thuyền trưởng Wentworth làm điều đúng ra chính anh ấy phải làm. Nhưng tình cảm của Charles Hayter, hay của bất kỳ ai, đều không làm nàng quan tâm được, cho đến khi nàng sắp xếp lòng mình cho ổn hơn chút. Nàng xấu hổ về mình, xấu hổ hết sức vì hoảng hốt đến thế, vì để một chuyện vặt làm choáng váng đến thế; nhưng sự thể là vậy, và nàng phải ở riêng một mình suy nghĩ rất lâu mới hồi phục.

CHAPTER X

Chương X

Other opportunities of making her observations could not fail to occur. Anne had soon been in company with all the four together often enough to have an opinion, though too wise to acknowledge as much at home, where she knew it would have satisfied neither husband nor wife; for while she considered Louisa to be rather the favourite, she could not but think, as far as she might dare to judge from memory and experience, that Captain Wentworth was not in love with either. They were more in love with him; yet there it was not love. It was a little fever of admiration; but it might, probably must, end in love with some. Charles Hayter seemed aware of being slighted, and yet Henrietta had sometimes the air of being divided between them. Anne longed for the power of representing to them all what they were about, and of pointing out some of the evils they were exposing themselves to. She did not attribute guile to any. It was the highest satisfaction to her to believe Captain Wentworth not in the least aware of the pain he was occasioning. There was no triumph, no pitiful triumph in his manner. He had, probably, never heard, and never thought of any claims of Charles Hayter. He was only wrong in accepting the attentions (for accepting must be the word) of two young women at once.

Những dịp quan sát khác hẳn không thể không đến. Chẳng bao lâu Anne đã ở chung với cả bốn người đủ thường để có ý kiến, dù quá khôn nên không thừa nhận ở nhà, vì nàng biết nói ra thì chồng lẫn vợ đều không vừa ý; bởi nàng cho rằng Louisa phần nào được chuộng hơn, nhưng đồng thời không khỏi nghĩ, trong chừng mực nàng dám xét đoán qua trí nhớ và từng trải, rằng thuyền trưởng Wentworth chẳng yêu cô nào. Họ yêu chàng nhiều hơn; nhưng ở họ cũng chưa hẳn là yêu. Đó là cơn sốt nhẹ của lòng ngưỡng mộ; song nó có thể, hẳn là phải, kết thúc bằng tình yêu ở một người nào đó. Charles Hayter có vẻ biết mình bị xem nhẹ, vậy mà đôi lúc Henrietta lại như đang lưỡng lự giữa hai người. Anne ước gì có quyền nói cho họ biết họ đang làm gì, và chỉ ra vài tai họa họ đang tự chuốc lấy. Nàng không gán sự xảo trá cho ai. Điều làm nàng mãn nguyện nhất là tin rằng thuyền trưởng Wentworth hoàn toàn không biết nỗi đau chàng gây ra. Trong phong thái chàng không có đắc thắng, thứ đắc thắng hèn mọn ấy. Có lẽ chàng chưa từng nghe, chưa từng nghĩ đến những điều Charles Hayter có quyền đòi hỏi. Chàng chỉ sai ở chỗ nhận sự ân cần (phải nói là nhận) của hai thiếu nữ cùng một lúc.

After a short struggle, however, Charles Hayter seemed to quit the field. Three days had passed without his coming once to Uppercross; a most decided change. He had even refused one regular invitation to dinner; and having been found on the occasion by Mr Musgrove with some large books before him, Mr and Mrs Musgrove were sure all could not be right, and talked, with grave faces, of his studying himself to death. It was Mary’s hope and belief that he had received a positive dismissal from Henrietta, and her husband lived under the constant dependence of seeing him to-morrow. Anne could only feel that Charles Hayter was wise.

Nhưng sau một thời gian giằng co ngắn, Charles Hayter có vẻ rời bỏ chiến trường. Ba ngày trôi qua mà anh không đến Uppercross lần nào; một đổi thay hết sức rõ rệt. Anh còn từ chối cả một lời mời dùng bữa theo lệ; và khi ông Musgrove bắt gặp anh bên mấy cuốn sách lớn, ông bà Musgrove chắc mẩm có điều chẳng ổn, nét mặt nghiêm trọng bảo nhau rằng anh ấy học đến chết mất. Mary hy vọng và tin rằng Henrietta đã dứt khoát từ chối anh ấy, còn chồng cô ấy thì ngày nào cũng tin chắc mai sẽ gặp anh ấy. Anne chỉ biết nghĩ rằng Charles Hayter đã khôn.

One morning, about this time Charles Musgrove and Captain Wentworth being gone a-shooting together, as the sisters in the Cottage were sitting quietly at work, they were visited at the window by the sisters from the Mansion-house.

Một buổi sáng quãng ấy, Charles Musgrove và thuyền trưởng Wentworth cùng đi săn, hai chị em ở Nhà Tranh đang lặng lẽ ngồi làm việc thì hai chị em ở Đại Trạch ghé thăm bên cửa sổ.

It was a very fine November day, and the Miss Musgroves came through the little grounds, and stopped for no other purpose than to say, that they were going to take a long walk, and, therefore, concluded Mary could not like to go with them; and when Mary immediately replied, with some jealousy at not being supposed a good walker, “Oh, yes, I should like to join you very much, I am very fond of a long walk;” Anne felt persuaded, by the looks of the two girls, that it was precisely what they did not wish, and admired again the sort of necessity which the family habits seemed to produce, of everything being to be communicated, and everything being to be done together, however undesired and inconvenient. She tried to dissuade Mary from going, but in vain; and that being the case, thought it best to accept the Miss Musgroves’ much more cordial invitation to herself to go likewise, as she might be useful in turning back with her sister, and lessening the interference in any plan of their own.

Đó là một ngày tháng Mười một rất đẹp trời. Các cô Musgrove băng qua khu vườn nhỏ, ghé lại chỉ để báo rằng họ sắp đi dạo một vòng dài, nên chắc Mary không thích đi cùng; Mary lập tức đáp, hơi ghen vì bị coi là đi bộ không giỏi: “Ồ, có chứ, em rất thích đi với các cô, em mê đi bộ đường dài.” Nhìn vẻ mặt hai cô gái, Anne tin chắc đó đúng là điều họ không muốn, và nàng lại thán phục cái nếp trong gia đình này: chuyện gì cũng phải báo cho nhau, việc gì cũng phải làm chung, dù không ai muốn và bất tiện. Nàng cố khuyên Mary đừng đi nhưng vô ích; đã thế, nàng nghĩ tốt nhất nên nhận lời mời nồng hậu hơn nhiều của các cô Musgrove dành cho mình, để còn quay về cùng em gái, bớt vướng kế hoạch riêng của họ.

“I cannot imagine why they should suppose I should not like a long walk,” said Mary, as she went up stairs. “Everybody is always supposing that I am not a good walker; and yet they would not have been pleased, if we had refused to join them. When people come in this manner on purpose to ask us, how can one say no?”

“Em không hiểu sao họ lại tưởng em không thích đi bộ đường dài,” Mary nói khi lên lầu. “Ai cũng cứ cho rằng em đi bộ không giỏi; vậy mà nếu mình từ chối đi cùng thì họ lại phật ý. Người ta đến tận nơi mời thế này thì làm sao nói không được?”

Just as they were setting off, the gentlemen returned. They had taken out a young dog, who had spoilt their sport, and sent them back early. Their time and strength, and spirits, were, therefore, exactly ready for this walk, and they entered into it with pleasure. Could Anne have foreseen such a junction, she would have staid at home; but, from some feelings of interest and curiosity, she fancied now that it was too late to retract, and the whole six set forward together in the direction chosen by the Miss Musgroves, who evidently considered the walk as under their guidance.

Họ vừa định lên đường thì các quý ông trở về. Họ có dắt theo một con chó con, nó phá hỏng cuộc đi săn nên họ về sớm. Vậy là thời giờ, sức lực, tinh thần của họ vừa vặn cho chuyến dạo này, và họ vui vẻ nhập bọn. Giá Anne đoán trước được cảnh họp mặt ấy thì nàng đã ở nhà; nhưng vì chút quan tâm và tò mò, nàng cho rằng giờ rút lui đã muộn, và cả sáu người cùng đi theo hướng các cô Musgrove chọn, vì rõ ràng hai cô coi chuyến đi do mình dẫn đường.

Anne’s object was, not to be in the way of anybody; and where the narrow paths across the fields made many separations necessary, to keep with her brother and sister. Her pleasure in the walk must arise from the exercise and the day, from the view of the last smiles of the year upon the tawny leaves, and withered hedges, and from repeating to herself some few of the thousand poetical descriptions extant of autumn, that season of peculiar and inexhaustible influence on the mind of taste and tenderness, that season which had drawn from every poet, worthy of being read, some attempt at description, or some lines of feeling. She occupied her mind as much as possible in such like musings and quotations; but it was not possible, that when within reach of Captain Wentworth’s conversation with either of the Miss Musgroves, she should not try to hear it; yet she caught little very remarkable. It was mere lively chat, such as any young persons, on an intimate footing, might fall into. He was more engaged with Louisa than with Henrietta. Louisa certainly put more forward for his notice than her sister. This distinction appeared to increase, and there was one speech of Louisa’s which struck her. After one of the many praises of the day, which were continually bursting forth, Captain Wentworth added:—

Anne chỉ muốn đừng cản đường ai; và ở những chỗ lối hẹp băng đồng buộc phải chia ngả thì đi cùng anh và em gái. Niềm vui chuyến đi của nàng phải đến từ việc vận động và từ ngày đẹp trời, từ cảnh những nụ cười cuối cùng của năm trên lá vàng sạm và hàng rào héo úa, và từ việc thầm đọc lại vài trong muôn vàn bài thơ tả mùa thu, mùa có sức tác động riêng, vô tận, lên tâm hồn tinh tế và dịu dàng, mùa đã khiến mọi thi sĩ đáng đọc đều thử tả, hay để lại đôi dòng cảm xúc. Nàng giữ tâm trí bận rộn nhất có thể với những suy tư và câu trích ấy; nhưng khi ở trong tầm nghe thuyền trưởng Wentworth chuyện trò với một trong hai cô Musgrove, nàng không thể không cố nghe; thế mà nàng chẳng bắt được gì đáng chú ý. Đó chỉ là chuyện phiếm vui vẻ, kiểu những người trẻ thân nhau vẫn trò chuyện. Chàng nói với Louisa nhiều hơn với Henrietta. Louisa rõ ràng chìa mình ra cho chàng để ý nhiều hơn chị. Sự phân biệt ấy như càng tăng, và có một lời của Louisa làm nàng giật mình. Sau một trong những lời khen ngày đẹp trời cứ liên tiếp bật ra, thuyền trưởng Wentworth nói thêm:—

“What glorious weather for the Admiral and my sister! They meant to take a long drive this morning; perhaps we may hail them from some of these hills. They talked of coming into this side of the country. I wonder whereabouts they will upset to-day. Oh! it does happen very often, I assure you; but my sister makes nothing of it; she would as lieve be tossed out as not.”

“Thời tiết tuyệt vời làm sao cho ông đô đốc và chị tôi! Sáng nay họ định đi một chuyến xe dài; biết đâu ta sẽ vẫy chào họ từ mấy ngọn đồi này. Họ nói sẽ sang phía này của vùng. Không biết hôm nay họ sẽ lật xe ở chỗ nào. Ồ! chuyện ấy xảy ra thường lắm, tôi cam đoan; nhưng chị tôi coi nhẹ; chị ấy bị hất ra hay không cũng vậy thôi.”

“Ah! You make the most of it, I know,” cried Louisa, “but if it were really so, I should do just the same in her place. If I loved a man, as she loves the Admiral, I would always be with him, nothing should ever separate us, and I would rather be overturned by him, than driven safely by anybody else.”

“À! Tôi biết anh nói quá lên,” Louisa kêu, “nhưng nếu thật thế, tôi cũng sẽ làm y như vậy ở địa vị chị ấy. Nếu tôi yêu một người như chị ấy yêu ông đô đốc, tôi sẽ luôn ở bên người ấy, không gì chia cách chúng tôi được, và tôi thà bị chính người ấy lật xe còn hơn được ai khác đánh xe êm ru.”

It was spoken with enthusiasm.

Lời ấy được nói ra đầy nhiệt tình.

“Had you?” cried he, catching the same tone; “I honour you!” And there was silence between them for a little while.

“Cô thế sao?” chàng kêu, bắt cùng giọng ấy; “Tôi kính trọng cô!” Rồi giữa họ im lặng một lát.

Anne could not immediately fall into a quotation again. The sweet scenes of autumn were for a while put by, unless some tender sonnet, fraught with the apt analogy of the declining year, with declining happiness, and the images of youth and hope, and spring, all gone together, blessed her memory. She roused herself to say, as they struck by order into another path, “Is not this one of the ways to Winthrop?” But nobody heard, or, at least, nobody answered her.

Anne không thể lập tức quay lại với những câu thơ trích. Cảnh thu dịu dàng bị gác lại một lúc, trừ phi có bài sonnet êm ái nào, đầy sự tương đồng thích hợp giữa năm tàn với hạnh phúc tàn, cùng hình ảnh tuổi trẻ, hy vọng và mùa xuân cùng đi mất, đến ban phúc cho trí nhớ nàng. Nàng gượng dậy, nói, khi họ theo lệnh rẽ sang lối khác: “Đây chẳng phải một lối đi Winthrop sao?” Nhưng không ai nghe, hoặc ít ra không ai đáp.

Winthrop, however, or its environs—for young men are, sometimes to be met with, strolling about near home—was their destination; and after another half mile of gradual ascent through large enclosures, where the ploughs at work, and the fresh made path spoke the farmer counteracting the sweets of poetical despondence, and meaning to have spring again, they gained the summit of the most considerable hill, which parted Uppercross and Winthrop, and soon commanded a full view of the latter, at the foot of the hill on the other side.

Tuy nhiên đích đến của họ chính là Winthrop, hay vùng quanh nó—vì đôi khi vẫn có thể gặp các chàng trai thơ thẩn gần nhà; và sau thêm nửa dặm dốc thoai thoải qua những mảnh đất rào rộng, nơi lưỡi cày đang làm việc và con đường mới đắp cho thấy người nông dân đang chống lại vị ngọt của nỗi buồn thi vị, quyết có lại mùa xuân, họ lên tới đỉnh ngọn đồi lớn nhất ngăn Uppercross với Winthrop, và chẳng mấy chốc nhìn trọn được Winthrop dưới chân đồi bên kia.

Winthrop, without beauty and without dignity, was stretched before them; an indifferent house, standing low, and hemmed in by the barns and buildings of a farm-yard.

Winthrop, không đẹp cũng chẳng uy nghi, trải ra trước mắt họ: một ngôi nhà tầm thường, thấp lè tè, bị chuồng trại và nhà phụ của một sân trại bao quanh.

Mary exclaimed, “Bless me! here is Winthrop. I declare I had no idea! Well now, I think we had better turn back; I am excessively tired.”

Mary kêu lên: “Trời đất! Winthrop đây rồi. Em thề là em không ngờ! Thế thì em nghĩ ta nên quay lại thôi; em mệt lả rồi.”

Henrietta, conscious and ashamed, and seeing no cousin Charles walking along any path, or leaning against any gate, was ready to do as Mary wished; but “No!” said Charles Musgrove, and “No, no!” cried Louisa more eagerly, and taking her sister aside, seemed to be arguing the matter warmly.

Henrietta, vừa bối rối vừa xấu hổ, thấy chẳng có cậu Charles nào đang đi trên lối nào hay tựa vào cổng nào, nên sẵn lòng theo ý Mary; nhưng Charles Musgrove nói “Không!”, Louisa còn hăng hơn: “Không, không!”, rồi kéo chị sang một bên, có vẻ đang cãi chuyện ấy rất sôi nổi.

Charles, in the meanwhile, was very decidedly declaring his resolution of calling on his aunt, now that he was so near; and very evidently, though more fearfully, trying to induce his wife to go too. But this was one of the points on which the lady shewed her strength; and when he recommended the advantage of resting herself a quarter of an hour at Winthrop, as she felt so tired, she resolutely answered, “Oh! no, indeed! walking up that hill again would do her more harm than any sitting down could do her good;” and, in short, her look and manner declared, that go she would not.

Trong lúc đó, Charles dứt khoát tuyên bố sẽ ghé thăm dì, giờ đã ở gần thế này; và rõ ràng, tuy dè dặt hơn, đang cố thuyết phục vợ đi cùng. Nhưng đó lại là một trong những điểm cô ấy tỏ rõ sức mình; chồng khuyên nên nghỉ mười lăm phút ở Winthrop vì cô ấy đang mệt, cô dứt khoát đáp: “Ồ! không, tuyệt đối không! leo lại ngọn đồi ấy sẽ hại cô ấy nhiều hơn mọi lần ngồi nghỉ có thể giúp ích;” và tóm lại, vẻ mặt cùng phong thái cô ấy tuyên bố rằng cô nhất định không đi.

After a little succession of these sort of debates and consultations, it was settled between Charles and his two sisters, that he and Henrietta should just run down for a few minutes, to see their aunt and cousins, while the rest of the party waited for them at the top of the hill. Louisa seemed the principal arranger of the plan; and, as she went a little way with them, down the hill, still talking to Henrietta, Mary took the opportunity of looking scornfully around her, and saying to Captain Wentworth—

Sau một hồi tranh luận, bàn bạc kiểu ấy, Charles và hai cô em gái thống nhất rằng anh và Henrietta sẽ chạy xuống vài phút thăm dì và các anh em họ, trong khi những người còn lại đợi trên đỉnh đồi. Louisa có vẻ là người sắp đặt chính; cô đi cùng họ một quãng xuống đồi, vẫn còn nói với Henrietta, Mary nhân dịp nhìn quanh khinh khỉnh và nói với thuyền trưởng Wentworth:—

“It is very unpleasant, having such connexions! But, I assure you, I have never been in the house above twice in my life.”

“Có thân thích như thế này khó chịu quá! Nhưng tôi cam đoan với ngài, cả đời tôi chưa vào ngôi nhà ấy quá hai lần.”

She received no other answer, than an artificial, assenting smile, followed by a contemptuous glance, as he turned away, which Anne perfectly knew the meaning of.

Cô ấy chỉ nhận được một nụ cười gượng gạo, ra chiều tán thành, rồi một cái liếc khinh khi chàng quay đi, mà Anne hiểu rõ nghĩa.

The brow of the hill, where they remained, was a cheerful spot: Louisa returned; and Mary, finding a comfortable seat for herself on the step of a stile, was very well satisfied so long as the others all stood about her; but when Louisa drew Captain Wentworth away, to try for a gleaning of nuts in an adjoining hedge-row, and they were gone by degrees quite out of sight and sound, Mary was happy no longer; she quarrelled with her own seat, was sure Louisa had got a much better somewhere, and nothing could prevent her from going to look for a better also. She turned through the same gate, but could not see them. Anne found a nice seat for her, on a dry sunny bank, under the hedge-row, in which she had no doubt of their still being, in some spot or other. Mary sat down for a moment, but it would not do; she was sure Louisa had found a better seat somewhere else, and she would go on till she overtook her.

Đỉnh đồi nơi họ ở lại là một chỗ vui mắt: Louisa quay lại; còn Mary, tìm được cho mình một chỗ ngồi thoải mái trên bậc cầu leo, rất hài lòng chừng nào mọi người còn đứng quanh cô ấy; nhưng khi Louisa rủ thuyền trưởng Wentworth đi nhặt thử mấy hạt phỉ ở hàng rào kế bên, rồi hai người dần dần khuất hẳn tầm mắt tầm tai, Mary không còn vui nữa; cô ấy sinh sự với chỗ ngồi, tin chắc Louisa đã tìm được chỗ tốt hơn nhiều ở đâu đó, và không gì cản được cô ấy đi tìm một chỗ tốt hơn. Cô ấy rẽ qua cùng cánh cổng nhưng chẳng thấy họ. Anne tìm cho cô ấy một chỗ ngồi dễ chịu trên bờ đất khô nắng dưới hàng rào, nơi nàng tin chắc họ vẫn còn ở một chỗ nào đó. Mary ngồi xuống một lát, nhưng không xong; cô ấy chắc Louisa đã tìm được chỗ ngồi tốt hơn ở nơi khác, và cô ấy sẽ đi tiếp cho đến khi đuổi kịp.

Anne, really tired herself, was glad to sit down; and she very soon heard Captain Wentworth and Louisa in the hedge-row, behind her, as if making their way back along the rough, wild sort of channel, down the centre. They were speaking as they drew near. Louisa’s voice was the first distinguished. She seemed to be in the middle of some eager speech. What Anne first heard was—

Anne mệt thật, mừng được ngồi xuống; chẳng mấy chốc nàng nghe thuyền trưởng Wentworth và Louisa ở hàng rào ngay sau lưng, như đang tìm lối quay lại dọc theo cái rãnh gồ ghề, hoang dại chạy giữa hàng rào. Họ vừa đi lại gần vừa nói chuyện. Giọng Louisa nhận ra trước. Cô như đang giữa một tràng nói hăng say. Điều đầu tiên Anne nghe được là:—

“And so, I made her go. I could not bear that she should be frightened from the visit by such nonsense. What! would I be turned back from doing a thing that I had determined to do, and that I knew to be right, by the airs and interference of such a person, or of any person I may say? No, I have no idea of being so easily persuaded. When I have made up my mind, I have made it; and Henrietta seemed entirely to have made up hers to call at Winthrop to-day; and yet, she was as near giving it up, out of nonsensical complaisance!”

“Thế nên tôi bắt nó đi. Tôi không chịu nổi chuyện nó bị dọa mà bỏ chuyến thăm vì thứ nhảm nhí như vậy. Gì chứ! lẽ nào tôi để mình bị quay đầu, bỏ việc tôi đã quyết làm mà biết là đúng, chỉ vì thói làm bộ và sự xen vào của một người như thế, hay của bất kỳ ai, tôi dám nói thế? Không, tôi không có ý để mình bị thuyết phục dễ dàng vậy đâu. Tôi đã quyết thì là quyết; mà Henrietta có vẻ hoàn toàn đã quyết ghé Winthrop hôm nay; vậy mà nó suýt bỏ, chỉ vì chiều lòng người một cách vô lý!”

“She would have turned back then, but for you?”

“Vậy lẽ ra cô ấy đã quay lại, nếu không có cô?”

“She would indeed. I am almost ashamed to say it.”

“Đúng vậy. Nói ra tôi cũng gần như xấu hổ.”

“Happy for her, to have such a mind as yours at hand! After the hints you gave just now, which did but confirm my own observations, the last time I was in company with him, I need not affect to have no comprehension of what is going on. I see that more than a mere dutiful morning visit to your aunt was in question; and woe betide him, and her too, when it comes to things of consequence, when they are placed in circumstances requiring fortitude and strength of mind, if she have not resolution enough to resist idle interference in such a trifle as this. Your sister is an amiable creature; but yours is the character of decision and firmness, I see. If you value her conduct or happiness, infuse as much of your own spirit into her as you can. But this, no doubt, you have been always doing. It is the worst evil of too yielding and indecisive a character, that no influence over it can be depended on. You are never sure of a good impression being durable; everybody may sway it. Let those who would be happy be firm. Here is a nut,” said he, catching one down from an upper bough, “to exemplify: a beautiful glossy nut, which, blessed with original strength, has outlived all the storms of autumn. Not a puncture, not a weak spot anywhere. This nut,” he continued, with playful solemnity, “while so many of his brethren have fallen and been trodden under foot, is still in possession of all the happiness that a hazel nut can be supposed capable of.” Then returning to his former earnest tone—“My first wish for all whom I am interested in, is that they should be firm. If Louisa Musgrove would be beautiful and happy in her November of life, she will cherish all her present powers of mind.”

“May cho cô ấy, có một tâm hồn như cô ở bên! Sau những lời gợi ý cô vừa nói, chỉ càng xác nhận điều tôi tự quan sát được lần trước ở chung với anh ta, tôi chẳng cần giả vờ không hiểu chuyện gì đang diễn ra. Tôi thấy vấn đề không chỉ là một chuyến thăm sáng làm tròn bổn phận với dì cô; và khổ thay cho anh ta, và cho cả cô ấy nữa, khi đến những chuyện hệ trọng, khi họ rơi vào hoàn cảnh đòi hỏi can đảm và nghị lực, nếu cô ấy không đủ quyết tâm chống lại sự xen vào vu vơ trong một chuyện nhỏ thế này. Chị cô là người dễ mến; nhưng cô thì mang tính quả quyết và vững vàng, tôi thấy vậy. Nếu cô quý cách cư xử hay hạnh phúc của cô ấy, hãy truyền cho cô ấy càng nhiều tinh thần của cô càng tốt. Nhưng điều này chắc hẳn cô vẫn luôn làm. Cái hại tệ nhất của một tính tình quá nhún nhường và thiếu quyết đoán là chẳng thể trông cậy vào ảnh hưởng nào lên nó. Không bao giờ chắc một ấn tượng tốt sẽ bền; ai cũng có thể làm nó lung lay. Ai muốn hạnh phúc thì hãy vững vàng. Đây là một hạt phỉ,” chàng nói, hái xuống một hạt từ cành cao, “để làm ví dụ: một hạt phỉ đẹp, bóng, nhờ trời phú sức mạnh nguyên thủy, đã sống sót qua mọi bão tố mùa thu. Không một vết đục, không một chỗ yếu nào. Hạt phỉ này,” chàng nói tiếp, với vẻ nghiêm trang đùa cợt, “trong khi bao nhiêu anh em của nó đã rơi rụng, bị giẫm dưới chân, vẫn còn nguyên mọi hạnh phúc mà một hạt phỉ có thể được cho là hưởng được.” Rồi quay lại giọng thiết tha lúc trước: “Điều đầu tiên tôi mong cho tất cả những ai tôi quan tâm là họ biết vững vàng. Nếu Louisa Musgrove muốn được đẹp và hạnh phúc trong tháng Mười một của đời mình, cô sẽ biết giữ gìn mọi sức mạnh tinh thần hiện có.”

He had done, and was unanswered. It would have surprised Anne if Louisa could have readily answered such a speech: words of such interest, spoken with such serious warmth! She could imagine what Louisa was feeling. For herself, she feared to move, lest she should be seen. While she remained, a bush of low rambling holly protected her, and they were moving on. Before they were beyond her hearing, however, Louisa spoke again.

Chàng nói xong, không được đáp. Nếu Louisa đáp ngay được một bài nói như vậy thì Anne mới ngạc nhiên: những lời thiết tha thế, được nói với sự nồng nhiệt nghiêm trang thế! Nàng hình dung được Louisa đang cảm thấy gì. Còn mình, nàng sợ cử động kẻo bị thấy. Trong lúc nàng còn ngồi đó, một bụi nhựa ruồi thấp mọc lan che chở cho nàng, và họ cứ đi tiếp. Nhưng trước khi họ ra khỏi tầm nghe của nàng, Louisa lại cất lời.

“Mary is good-natured enough in many respects,” said she; “but she does sometimes provoke me excessively, by her nonsense and pride—the Elliot pride. She has a great deal too much of the Elliot pride. We do so wish that Charles had married Anne instead. I suppose you know he wanted to marry Anne?”

“Mary cũng tốt bụng về nhiều mặt,” cô nói; “nhưng có lúc chị ấy làm tôi tức điên vì thói vớ vẩn và kiêu hãnh—cái kiêu hãnh nhà Elliot. Chị ấy có quá nhiều cái kiêu hãnh nhà Elliot. Chúng tôi chỉ ước gì anh Charles đã cưới Anne. Chắc anh biết anh ấy từng muốn cưới Anne chứ?”

After a moment’s pause, Captain Wentworth said—

Sau một lát im lặng, thuyền trưởng Wentworth nói:—

“Do you mean that she refused him?”

“Ý cô là cô ấy đã từ chối anh ấy?”

“Oh! yes; certainly.”

“Ồ! vâng; chắc chắn.”

“When did that happen?”

“Chuyện ấy xảy ra khi nào?”

“I do not exactly know, for Henrietta and I were at school at the time; but I believe about a year before he married Mary. I wish she had accepted him. We should all have liked her a great deal better; and papa and mamma always think it was her great friend Lady Russell’s doing, that she did not. They think Charles might not be learned and bookish enough to please Lady Russell, and that therefore, she persuaded Anne to refuse him.”

“Tôi không biết chính xác, vì lúc ấy Henrietta và tôi đang ở trường; nhưng tôi tin là khoảng một năm trước khi anh ấy cưới Mary. Tôi ước chị ấy đã nhận lời. Chúng tôi hẳn đã quý chị nhiều hơn; mà cha mẹ tôi vẫn nghĩ chuyện chị ấy không nhận là do người bạn thân thiết của chị, phu nhân Russell. Họ nghĩ có lẽ Charles không đủ học thức, sách vở để vừa lòng phu nhân Russell, nên bà thuyết phục Anne từ chối.”

The sounds were retreating, and Anne distinguished no more. Her own emotions still kept her fixed. She had much to recover from, before she could move. The listener’s proverbial fate was not absolutely hers; she had heard no evil of herself, but she had heard a great deal of very painful import. She saw how her own character was considered by Captain Wentworth, and there had been just that degree of feeling and curiosity about her in his manner which must give her extreme agitation.

Tiếng nói xa dần, Anne không nghe thêm gì nữa. Xúc động của chính nàng vẫn giữ nàng ngồi im. Nàng còn phải lấy lại bình tĩnh nhiều mới cử động được. Số phận mà tục ngữ dành cho kẻ nghe lỏm không hoàn toàn là của nàng; nàng chẳng nghe điều xấu nào về mình, nhưng đã nghe rất nhiều điều khiến lòng đau đớn. Nàng thấy chàng nhìn tính cách nàng ra sao, và trong cách chàng nói về nàng có đúng chừng ấy xúc cảm và tò mò khiến nàng xao động tột độ.

As soon as she could, she went after Mary, and having found, and walked back with her to their former station, by the stile, felt some comfort in their whole party being immediately afterwards collected, and once more in motion together. Her spirits wanted the solitude and silence which only numbers could give.

Ngay khi có thể, nàng đi tìm Mary, và sau khi tìm thấy rồi cùng cô ấy quay lại chỗ cũ bên bậc cầu, nàng thấy nhẹ lòng đôi chút khi cả đoàn ngay sau đó tụ họp đông đủ và lại cùng lên đường. Tâm hồn nàng cần sự cô tịch và im lặng mà chỉ có đông người mới ban cho được.

Charles and Henrietta returned, bringing, as may be conjectured, Charles Hayter with them. The minutiae of the business Anne could not attempt to understand; even Captain Wentworth did not seem admitted to perfect confidence here; but that there had been a withdrawing on the gentleman’s side, and a relenting on the lady’s, and that they were now very glad to be together again, did not admit a doubt. Henrietta looked a little ashamed, but very well pleased;—Charles Hayter exceedingly happy: and they were devoted to each other almost from the first instant of their all setting forward for Uppercross.

Charles và Henrietta quay lại, đưa theo, như có thể đoán, cả Charles Hayter. Anne không cố hiểu những chi tiết của việc ấy; ngay thuyền trưởng Wentworth cũng chưa được tin cẩn trọn vẹn ở đây; nhưng chuyện bên anh đã lui, bên cô đã mủi lòng, và giờ họ rất vui được ở bên nhau, thì không còn gì ngờ. Henrietta trông hơi hổ thẹn nhưng rất hài lòng;—Charles Hayter sung sướng vô cùng: và họ quấn quýt bên nhau gần như từ phút cả đoàn khởi hành về Uppercross.

Everything now marked out Louisa for Captain Wentworth; nothing could be plainer; and where many divisions were necessary, or even where they were not, they walked side by side nearly as much as the other two. In a long strip of meadow land, where there was ample space for all, they were thus divided, forming three distinct parties; and to that party of the three which boasted least animation, and least complaisance, Anne necessarily belonged. She joined Charles and Mary, and was tired enough to be very glad of Charles’s other arm; but Charles, though in very good humour with her, was out of temper with his wife. Mary had shewn herself disobliging to him, and was now to reap the consequence, which consequence was his dropping her arm almost every moment to cut off the heads of some nettles in the hedge with his switch; and when Mary began to complain of it, and lament her being ill-used, according to custom, in being on the hedge side, while Anne was never incommoded on the other, he dropped the arms of both to hunt after a weasel which he had a momentary glance of, and they could hardly get him along at all.

Giờ mọi dấu hiệu đều chỉ Louisa là của thuyền trưởng Wentworth; không gì rõ hơn; ở những chỗ phải chia ngả, hoặc cả khi không cần, hai người đi sát bên nhau gần như hai người kia. Trên một dải đồng cỏ dài, rộng thừa chỗ cho mọi người, họ chia ra như thế thành ba nhóm riêng; và nhóm nào trong ba nhóm ít sinh khí, ít chiều lòng người nhất thì Anne tất nhiên thuộc về nhóm ấy. Nàng nhập bọn với Charles và Mary, mệt đến nỗi rất mừng được khoác cánh tay kia của Charles; nhưng Charles dù rất vui vẻ với nàng lại đang bực vợ. Mary tỏ ra không chiều ý chồng, nay phải gặt hậu quả: anh cứ buông tay cô ấy gần như từng phút để lấy roi quất đầu mấy cây tầm ma bên hàng rào; khi Mary bắt đầu phàn nàn chuyện ấy, than rằng theo lệ cô ấy lại bị đối xử tệ, phải đi phía hàng rào, còn Anne bên kia chẳng bao giờ bị phiền, anh buông luôn cả hai cánh tay để đuổi theo con chồn thoáng thấy, và họ khó lòng lôi anh đi tiếp.

This long meadow bordered a lane, which their footpath, at the end of it was to cross, and when the party had all reached the gate of exit, the carriage advancing in the same direction, which had been some time heard, was just coming up, and proved to be Admiral Croft’s gig. He and his wife had taken their intended drive, and were returning home. Upon hearing how long a walk the young people had engaged in, they kindly offered a seat to any lady who might be particularly tired; it would save her a full mile, and they were going through Uppercross. The invitation was general, and generally declined. The Miss Musgroves were not at all tired, and Mary was either offended, by not being asked before any of the others, or what Louisa called the Elliot pride could not endure to make a third in a one horse chaise.

Đồng cỏ dài này giáp một con đường làng mà lối mòn của họ sắp cắt ngang ở cuối; khi cả đoàn tới cổng ra, cỗ xe đã nghe tiếng một lúc, cùng hướng đang tiến lên, vừa tới nơi, hóa ra là chiếc xe hai bánh của đô đốc Croft. Ông bà đã đi hóng gió như dự định, đang trên đường về. Nghe nói các bạn trẻ đã nhận một cuộc đi bộ dài thế, họ tử tế mời chỗ cho bà nào mệt nhất; như vậy tiết kiệm được trọn một dặm, vì họ đi qua Uppercross. Lời mời dành chung cho tất cả, và tất cả đều từ chối. Các cô Musgrove không mệt chút nào, còn Mary hoặc phật ý vì không được mời trước những người khác, hoặc cái mà Louisa gọi là kiêu hãnh nhà Elliot không chịu nổi việc làm người thứ ba trên chiếc xe một ngựa.

The walking party had crossed the lane, and were surmounting an opposite stile, and the Admiral was putting his horse in motion again, when Captain Wentworth cleared the hedge in a moment to say something to his sister. The something might be guessed by its effects.

Đoàn đi bộ đã qua con đường và đang trèo qua bậc cầu bên kia, ông đô đốc đang giục ngựa chạy tiếp, thì thuyền trưởng Wentworth nhảy qua hàng rào trong chớp mắt để nói với chị điều gì đó. Điều gì đó có thể đoán ra qua kết quả.

“Miss Elliot, I am sure you are tired,” cried Mrs Croft. “Do let us have the pleasure of taking you home. Here is excellent room for three, I assure you. If we were all like you, I believe we might sit four. You must, indeed, you must.”

“Cô Elliot, tôi chắc cô mệt rồi,” bà Croft kêu. “Cho chúng tôi hân hạnh đưa cô về nhé. Ở đây rộng rãi cho ba người lắm, tôi cam đoan. Nếu ai cũng như cô thì tôi tin ngồi được bốn người. Cô phải đi, thật đấy, cô phải đi.”

Anne was still in the lane; and though instinctively beginning to decline, she was not allowed to proceed. The Admiral’s kind urgency came in support of his wife’s; they would not be refused; they compressed themselves into the smallest possible space to leave her a corner, and Captain Wentworth, without saying a word, turned to her, and quietly obliged her to be assisted into the carriage.

Anne vẫn còn đứng ngoài đường; nàng theo bản năng định từ chối, nhưng không được nói hết lời. Ông đô đốc tử tế giục giã tiếp sức cho vợ; họ không chịu để bị từ chối; họ nép mình vào chỗ nhỏ nhất có thể để dành cho nàng một góc, còn thuyền trưởng Wentworth, không nói một lời, quay sang nàng và lặng lẽ buộc nàng phải để người ta đỡ lên xe.

Yes; he had done it. She was in the carriage, and felt that he had placed her there, that his will and his hands had done it, that she owed it to his perception of her fatigue, and his resolution to give her rest. She was very much affected by the view of his disposition towards her, which all these things made apparent. This little circumstance seemed the completion of all that had gone before. She understood him. He could not forgive her, but he could not be unfeeling. Though condemning her for the past, and considering it with high and unjust resentment, though perfectly careless of her, and though becoming attached to another, still he could not see her suffer, without the desire of giving her relief. It was a remainder of former sentiment; it was an impulse of pure, though unacknowledged friendship; it was a proof of his own warm and amiable heart, which she could not contemplate without emotions so compounded of pleasure and pain, that she knew not which prevailed.

Phải; chàng đã làm vậy. Nàng đã ngồi trên xe, và cảm thấy chính chàng đặt nàng vào đó, ý muốn và đôi tay chàng làm việc ấy, nàng mang ơn chàng vì chàng nhận ra nàng mệt và quyết cho nàng nghỉ. Qua tất cả những điều ấy, nàng thấy rõ thái độ của chàng với nàng, và lòng nàng xúc động nhiều. Việc nhỏ này như khép lại mọi điều đã qua. Nàng hiểu chàng. Chàng không thể tha thứ cho nàng, nhưng cũng không thể vô tình. Dù chàng trách nàng vì chuyện cũ, và nhìn chuyện ấy bằng nỗi oán hận cay nghiệt, bất công; dù chàng hoàn toàn thờ ơ với nàng, và đang gắn bó với người khác, chàng vẫn không nỡ thấy nàng khổ mà không muốn làm nàng nhẹ bớt. Đó là tàn dư của tình xưa; là xúc động của một tình bạn thuần khiết, dù không ai thừa nhận; là bằng chứng một trái tim ấm áp, đáng mến, mà nàng không thể ngẫm nghĩ mà không thấy lòng vừa vui vừa đau lẫn lộn đến nỗi không biết bên nào hơn.

Her answers to the kindness and the remarks of her companions were at first unconsciously given. They had travelled half their way along the rough lane, before she was quite awake to what they said. She then found them talking of “Frederick.”

Lúc đầu nàng đáp lại lòng tốt và những lời nhận xét của hai người đồng hành mà không hay biết mình nói gì. Họ đã đi được nửa đường dọc theo con đường làng gồ ghề thì nàng mới thực sự tỉnh để nghe họ nói. Lúc ấy nàng thấy họ đang nói về “Frederick.”

“He certainly means to have one or other of those two girls, Sophy,” said the Admiral; “but there is no saying which. He has been running after them, too, long enough, one would think, to make up his mind. Ay, this comes of the peace. If it were war now, he would have settled it long ago. We sailors, Miss Elliot, cannot afford to make long courtships in time of war. How many days was it, my dear, between the first time of my seeing you and our sitting down together in our lodgings at North Yarmouth?”

“Chắc chắn nó định lấy một trong hai cô gái ấy, Sophy ạ,” ông đô đốc nói; “nhưng không biết cô nào. Nó theo đuổi họ cũng đủ lâu rồi, người ta tưởng thế, để quyết định được. Ừ, đây là do hòa bình mà ra. Giờ mà có chiến tranh thì nó xong từ lâu rồi. Chúng tôi, cô Elliot ạ, dân đi biển, thời chiến không có điều kiện mà tán tỉnh dài dòng. Mình ơi, từ lần đầu anh thấy em đến lúc hai ta ngồi với nhau trong căn nhà trọ ở North Yarmouth là mấy ngày nhỉ?”

“We had better not talk about it, my dear,” replied Mrs Croft, pleasantly; “for if Miss Elliot were to hear how soon we came to an understanding, she would never be persuaded that we could be happy together. I had known you by character, however, long before.”

“Tốt hơn là mình đừng nói chuyện đó, mình ạ,” bà Croft vui vẻ đáp; “vì nếu cô Elliot nghe chúng ta ưng thuận nhau nhanh thế nào, cô sẽ chẳng bao giờ tin chúng ta sống hạnh phúc được. Nhưng tôi đã biết tiếng ông từ lâu trước đó.”

“Well, and I had heard of you as a very pretty girl, and what were we to wait for besides? I do not like having such things so long in hand. I wish Frederick would spread a little more canvass, and bring us home one of these young ladies to Kellynch. Then there would always be company for them. And very nice young ladies they both are; I hardly know one from the other.”

“Ừ, mà anh cũng nghe nói em là cô gái rất xinh, vậy còn đợi gì nữa? Anh không ưa để những chuyện thế này kéo dài. Anh mong Frederick căng thêm chút buồm, đưa về Kellynch cho chúng ta một trong hai cô. Thế là họ lúc nào cũng có bạn. Mà cô nào cũng là những cô gái rất dễ thương; anh gần như không phân biệt nổi.”

“Very good humoured, unaffected girls, indeed,” said Mrs Croft, in a tone of calmer praise, such as made Anne suspect that her keener powers might not consider either of them as quite worthy of her brother; “and a very respectable family. One could not be connected with better people. My dear Admiral, that post! we shall certainly take that post.”

“Quả là những cô gái rất tốt tính, không làm bộ,” bà Croft nói, giọng khen điềm đạm hơn, khiến Anne ngờ rằng con mắt sắc sảo hơn của bà có thể không cho cô nào hoàn toàn xứng với em trai mình; “mà lại là một gia đình rất đáng kính. Không thể kết thông gia với người nào tốt hơn. Ông đô đốc thân mến, cái cột kia! thế nào ta cũng đụng cái cột ấy.”

But by coolly giving the reins a better direction herself they happily passed the danger; and by once afterwards judiciously putting out her hand they neither fell into a rut, nor ran foul of a dung-cart; and Anne, with some amusement at their style of driving, which she imagined no bad representation of the general guidance of their affairs, found herself safely deposited by them at the Cottage.

Nhưng bà điềm tĩnh tự tay bẻ dây cương sang hướng tốt hơn, và họ may mắn qua được nguy hiểm; rồi nhờ một lần sau đó bà khôn khéo đưa tay ra, họ không sa vào vết bánh xe, cũng chẳng đâm phải xe chở phân; Anne thích thú với lối đánh xe của họ, mà nàng tưởng tượng là hình ảnh không tồi cho cách họ lèo lái mọi việc chung, rồi thấy mình được họ đưa an toàn xuống Nhà Tranh.

CHAPTER XI

Chương XI

The time now approached for Lady Russell’s return: the day was even fixed; and Anne, being engaged to join her as soon as she was resettled, was looking forward to an early removal to Kellynch, and beginning to think how her own comfort was likely to be affected by it.

Ngày phu nhân Russell trở về đã gần: ngày đã định; còn Anne, đã hẹn đến ở với bà ngay khi bà ổn định xong, đang mong sớm chuyển sang Kellynch và bắt đầu nghĩ xem cuộc sống của chính mình sẽ chịu ảnh hưởng ra sao.

It would place her in the same village with Captain Wentworth, within half a mile of him; they would have to frequent the same church, and there must be intercourse between the two families. This was against her; but on the other hand, he spent so much of his time at Uppercross, that in removing thence she might be considered rather as leaving him behind, than as going towards him; and, upon the whole, she believed she must, on this interesting question, be the gainer, almost as certainly as in her change of domestic society, in leaving poor Mary for Lady Russell.

Việc ấy sẽ đặt nàng cùng làng với thuyền trưởng Wentworth, cách chàng chưa đầy nửa dặm; họ sẽ phải đến cùng một nhà thờ, và hai gia đình sẽ phải qua lại. Điều này bất lợi cho nàng; nhưng mặt khác, chàng ở Uppercross quá nhiều, nên nàng rời nơi đó có thể coi là bỏ chàng lại phía sau hơn là đi về phía chàng; và nhìn chung nàng tin rằng về câu hỏi hệ trọng này nàng sẽ được lợi, gần như chắc chắn như khi đổi bạn đồng cư, rời Mary tội nghiệp để đến với phu nhân Russell.

She wished it might be possible for her to avoid ever seeing Captain Wentworth at the Hall: those rooms had witnessed former meetings which would be brought too painfully before her; but she was yet more anxious for the possibility of Lady Russell and Captain Wentworth never meeting anywhere. They did not like each other, and no renewal of acquaintance now could do any good; and were Lady Russell to see them together, she might think that he had too much self-possession, and she too little.

Nàng mong sao có thể không bao giờ gặp thuyền trưởng Wentworth ở dinh: những căn phòng ấy từng chứng kiến những cuộc gặp xưa, nay sẽ hiện lên trước mắt quá đau đớn; nhưng nàng còn lo hơn cho chuyện phu nhân Russell và thuyền trưởng Wentworth tuyệt đối không gặp nhau ở đâu. Họ không ưa nhau, nay nối lại quen biết chẳng ích gì; và nếu phu nhân Russell thấy hai người ở cạnh nhau, bà có thể nghĩ rằng chàng quá tự chủ, còn nàng thì quá ít.

These points formed her chief solicitude in anticipating her removal from Uppercross, where she felt she had been stationed quite long enough. Her usefulness to little Charles would always give some sweetness to the memory of her two months’ visit there, but he was gaining strength apace, and she had nothing else to stay for.

Những điều ấy là mối bận tâm chính của nàng khi tính chuyện rời Uppercross, nơi nàng thấy mình đã ở khá lâu rồi. Việc giúp được cậu bé Charles sẽ luôn làm ngọt ngào ký ức về hai tháng ở đó, nhưng cậu đang lên sức nhanh, và nàng chẳng còn lý do nào khác để ở lại.

The conclusion of her visit, however, was diversified in a way which she had not at all imagined. Captain Wentworth, after being unseen and unheard of at Uppercross for two whole days, appeared again among them to justify himself by a relation of what had kept him away.

Tuy nhiên, phần cuối chuyến ở của nàng lại đổi khác theo cách nàng không hề ngờ. Thuyền trưởng Wentworth, sau trọn hai ngày không ai thấy mặt, không ai nghe tin ở Uppercross, lại xuất hiện giữa họ, tự bào chữa bằng việc kể điều đã giữ chàng đi xa.

A letter from his friend, Captain Harville, having found him out at last, had brought intelligence of Captain Harville’s being settled with his family at Lyme for the winter; of their being therefore, quite unknowingly, within twenty miles of each other. Captain Harville had never been in good health since a severe wound which he received two years before, and Captain Wentworth’s anxiety to see him had determined him to go immediately to Lyme. He had been there for four-and-twenty hours. His acquittal was complete, his friendship warmly honoured, a lively interest excited for his friend, and his description of the fine country about Lyme so feelingly attended to by the party, that an earnest desire to see Lyme themselves, and a project for going thither was the consequence.

Cuối cùng một lá thư của bạn chàng, thuyền trưởng Harville, đã tìm ra chàng, báo tin thuyền trưởng Harville an cư cùng gia đình ở Lyme qua mùa đông; thế là hai người, hoàn toàn không hay biết, chỉ cách nhau hai mươi dặm. Thuyền trưởng Harville chưa khỏe hẳn từ sau vết thương nặng hai năm trước, và nỗi lo muốn gặp bạn khiến thuyền trưởng Wentworth quyết đi Lyme ngay. Chàng đã ở đó hai mươi bốn giờ. Chàng được tha hết lỗi, tình bạn của chàng được trọng nồng nhiệt, mọi người dấy lên mối quan tâm sôi nổi đến người bạn ấy, và lời chàng tả vùng đồi đẹp quanh Lyme được cả đoàn lắng nghe say sưa đến nỗi họ tha thiết muốn tự mình thấy Lyme, rồi lập ngay dự định đến đó.

The young people were all wild to see Lyme. Captain Wentworth talked of going there again himself, it was only seventeen miles from Uppercross; though November, the weather was by no means bad; and, in short, Louisa, who was the most eager of the eager, having formed the resolution to go, and besides the pleasure of doing as she liked, being now armed with the idea of merit in maintaining her own way, bore down all the wishes of her father and mother for putting it off till summer; and to Lyme they were to go—Charles, Mary, Anne, Henrietta, Louisa, and Captain Wentworth.

Các bạn trẻ đều phát cuồng muốn thấy Lyme. Thuyền trưởng Wentworth nói sẽ lại đến đó; chỉ cách Uppercross mười bảy dặm; dù đã tháng Mười một, thời tiết chẳng hề xấu; và tóm lại, Louisa, người hăm hở nhất trong những người hăm hở, đã quyết đi; ngoài niềm vui làm theo ý mình, nay cô còn có ý nghĩ rằng giữ vững ý riêng là một công trạng, nên gạt phăng mọi mong muốn của cha mẹ là hoãn đến mùa hè; và họ sẽ đi Lyme—Charles, Mary, Anne, Henrietta, Louisa, và thuyền trưởng Wentworth.

The first heedless scheme had been to go in the morning and return at night; but to this Mr Musgrove, for the sake of his horses, would not consent; and when it came to be rationally considered, a day in the middle of November would not leave much time for seeing a new place, after deducting seven hours, as the nature of the country required, for going and returning. They were, consequently, to stay the night there, and not to be expected back till the next day’s dinner. This was felt to be a considerable amendment; and though they all met at the Great House at rather an early breakfast hour, and set off very punctually, it was so much past noon before the two carriages, Mr Musgrove’s coach containing the four ladies, and Charles’s curricle, in which he drove Captain Wentworth, were descending the long hill into Lyme, and entering upon the still steeper street of the town itself, that it was very evident they would not have more than time for looking about them, before the light and warmth of the day were gone.

Kế hoạch đầu tiên, thiếu suy nghĩ, là đi buổi sáng rồi về buổi tối; nhưng ông Musgrove, vì thương ngựa, không ưng; mà cân nhắc kỹ thì một ngày giữa tháng Mười một chẳng còn bao nhiêu thời giờ ngắm một nơi mới, sau khi trừ bảy giờ đi và về, như địa hình vùng ấy đòi hỏi. Vậy là họ sẽ ngủ lại đêm ở đó, và đến bữa tối hôm sau mới về. Mọi người thấy đó là một sửa đổi đáng kể; và dù họ họp ở Đại Trạch vào giờ điểm tâm khá sớm và khởi hành rất đúng giờ, khi hai cỗ xe—chiếc xe ngựa của ông Musgrove chở bốn quý bà, và chiếc xe hai bánh của Charles chở thuyền trưởng Wentworth—xuống con dốc dài vào Lyme, rồi vào con phố còn dốc hơn của chính thị trấn, thì đã quá trưa nhiều, đến nỗi rõ ràng họ chỉ vừa kịp đi một vòng ngắm quanh trước khi ánh sáng và hơi ấm của ngày tàn.

After securing accommodations, and ordering a dinner at one of the inns, the next thing to be done was unquestionably to walk directly down to the sea. They were come too late in the year for any amusement or variety which Lyme, as a public place, might offer. The rooms were shut up, the lodgers almost all gone, scarcely any family but of the residents left; and, as there is nothing to admire in the buildings themselves, the remarkable situation of the town, the principal street almost hurrying into the water, the walk to the Cobb, skirting round the pleasant little bay, which, in the season, is animated with bathing machines and company; the Cobb itself, its old wonders and new improvements, with the very beautiful line of cliffs stretching out to the east of the town, are what the stranger’s eye will seek; and a very strange stranger it must be, who does not see charms in the immediate environs of Lyme, to make him wish to know it better. The scenes in its neighbourhood, Charmouth, with its high grounds and extensive sweeps of country, and still more, its sweet, retired bay, backed by dark cliffs, where fragments of low rock among the sands, make it the happiest spot for watching the flow of the tide, for sitting in unwearied contemplation; the woody varieties of the cheerful village of Up Lyme; and, above all, Pinny, with its green chasms between romantic rocks, where the scattered forest trees and orchards of luxuriant growth, declare that many a generation must have passed away since the first partial falling of the cliff prepared the ground for such a state, where a scene so wonderful and so lovely is exhibited, as may more than equal any of the resembling scenes of the far-famed Isle of Wight: these places must be visited, and visited again, to make the worth of Lyme understood.

Sau khi tìm xong chỗ trọ và đặt bữa tối ở một quán trọ, việc tiếp theo hiển nhiên là đi thẳng xuống biển. Họ đến quá muộn trong năm, nên chẳng được hưởng thú vui hay cảnh náo nhiệt nào mà Lyme, với tư cách một nơi nghỉ mát, có thể mang lại. Các phòng khiêu vũ đã đóng cửa, khách trọ gần như đi hết, hầu như chỉ còn các gia đình cư dân; và vì bản thân các tòa nhà chẳng có gì đáng ngắm, thứ mắt người lạ tìm là vị trí đặc biệt của thị trấn, con phố chính gần như lao thẳng xuống nước, con đường đến Cobb uốn quanh vịnh nhỏ dễ chịu—vào mùa du lịch nơi ấy rộn ràng xe tắm biển và du khách—chính Cobb với những kỳ quan cũ và các cải tạo mới, cùng dải vách đá rất đẹp trải dài về phía đông thị trấn; và hẳn phải là một người lạ rất lạ mới không thấy ở vùng ngay quanh Lyme những vẻ quyến rũ khiến mình muốn biết nó kỹ hơn. Cảnh vùng lân cận cũng vậy: Charmouth, với đất cao và những cánh đồng trải rộng, mà hơn nữa là vịnh nhỏ êm đềm, hẻo lánh, dựa vào những vách đá sẫm, nơi mấy mảnh đá thấp giữa bãi cát khiến đó thành chốn thích nhất để ngắm nước triều dâng, ngồi trầm tư mãi không chán; những vẻ rừng cây đa dạng của làng Up Lyme tươi vui; và trên hết là Pinny, với những vực xanh giữa các tảng đá lãng mạn, nơi cây rừng rải rác và vườn cây trái sum suê cho thấy hẳn đã bao thế hệ qua đi từ lần sạt vách đá đầu tiên dọn nền cho cảnh ấy, nơi bày ra một quang cảnh kỳ diệu, đáng yêu đến mức có thể sánh hơn cả bất kỳ cảnh tương tự nào ở đảo Wight lừng danh: những chốn ấy phải đến thăm, rồi lại thăm, thì mới hiểu giá trị của Lyme.

The party from Uppercross passing down by the now deserted and melancholy looking rooms, and still descending, soon found themselves on the sea-shore; and lingering only, as all must linger and gaze on a first return to the sea, who ever deserved to look on it at all, proceeded towards the Cobb, equally their object in itself and on Captain Wentworth’s account: for in a small house, near the foot of an old pier of unknown date, were the Harvilles settled. Captain Wentworth turned in to call on his friend; the others walked on, and he was to join them on the Cobb.

Đoàn Uppercross đi xuống qua những phòng khiêu vũ nay vắng vẻ, trông ảm đạm, và tiếp tục đi xuống, chẳng mấy chốc ra tới bờ biển; họ chỉ lưu lại, như ai xứng đáng được ngắm biển cũng phải lưu lại mà ngắm khi gặp lại biển lần đầu, rồi đi về phía Cobb, vừa là đích của chính họ, vừa là vì thuyền trưởng Wentworth: bởi trong một ngôi nhà nhỏ, gần chân một bến tàu cũ không rõ xây từ bao giờ, là chỗ ở của nhà Harville. Thuyền trưởng Wentworth rẽ vào thăm bạn; những người khác đi tiếp, và chàng sẽ nhập bọn với họ ở Cobb.

They were by no means tired of wondering and admiring; and not even Louisa seemed to feel that they had parted with Captain Wentworth long, when they saw him coming after them, with three companions, all well known already, by description, to be Captain and Mrs Harville, and a Captain Benwick, who was staying with them.

Họ chưa chán việc ngắm nghía và thán phục; ngay cả Louisa cũng chẳng thấy đã xa thuyền trưởng Wentworth lâu, khi thấy chàng đi theo sau cùng ba người bạn, mà qua lời tả họ đã biết rõ: thuyền trưởng và bà Harville, và một thuyền trưởng Benwick đang ở cùng họ.

Captain Benwick had some time ago been first lieutenant of the Laconia; and the account which Captain Wentworth had given of him, on his return from Lyme before, his warm praise of him as an excellent young man and an officer, whom he had always valued highly, which must have stamped him well in the esteem of every listener, had been followed by a little history of his private life, which rendered him perfectly interesting in the eyes of all the ladies. He had been engaged to Captain Harville’s sister, and was now mourning her loss. They had been a year or two waiting for fortune and promotion. Fortune came, his prize-money as lieutenant being great; promotion, too, came at last; but Fanny Harville did not live to know it. She had died the preceding summer while he was at sea. Captain Wentworth believed it impossible for man to be more attached to woman than poor Benwick had been to Fanny Harville, or to be more deeply afflicted under the dreadful change. He considered his disposition as of the sort which must suffer heavily, uniting very strong feelings with quiet, serious, and retiring manners, and a decided taste for reading, and sedentary pursuits. To finish the interest of the story, the friendship between him and the Harvilles seemed, if possible, augmented by the event which closed all their views of alliance, and Captain Benwick was now living with them entirely. Captain Harville had taken his present house for half a year; his taste, and his health, and his fortune, all directing him to a residence inexpensive, and by the sea; and the grandeur of the country, and the retirement of Lyme in the winter, appeared exactly adapted to Captain Benwick’s state of mind. The sympathy and good-will excited towards Captain Benwick was very great.

Thuyền trưởng Benwick trước đây từng là trung úy hạng nhất trên khinh hạm Laconia; lần trước từ Lyme về, thuyền trưởng Wentworth đã kể về anh, hết lời khen anh là một thanh niên và một sĩ quan xuất sắc mà chàng luôn quý trọng, lời khen ấy hẳn đã khiến người nghe nào cũng quý anh; rồi chàng kể thêm đôi nét về đời tư của anh, khiến anh hoàn toàn đáng quan tâm trong mắt mọi quý bà. Anh đã đính hôn với em gái thuyền trưởng Harville, và nay đang để tang nàng. Họ đã chờ một hai năm cho có của cải và thăng tiến. Của cải đã đến, tiền chiến lợi phẩm của anh khi còn là trung úy rất lớn; thăng tiến cuối cùng cũng đến; nhưng Fanny Harville không sống để biết. Nàng mất mùa hè năm trước, khi anh đang ngoài biển. Thuyền trưởng Wentworth tin rằng không người đàn ông nào có thể gắn bó với một người phụ nữ hơn Benwick tội nghiệp gắn bó với Fanny Harville, hay đau đớn hơn trước biến cố khủng khiếp ấy. Chàng cho rằng tính anh thuộc loại phải chịu nhiều đau khổ, vì anh có những cảm xúc rất mạnh đi cùng phong thái trầm lặng, nghiêm nghị, kín đáo, và một sở thích rõ rệt với sách vở và những thú vui ngồi một chỗ. Để câu chuyện thêm trọn vẹn, tình bạn giữa anh và nhà Harville dường như còn tăng lên, nếu có thể, bởi biến cố đã khép lại mọi dự định thông gia, và thuyền trưởng Benwick giờ sống hẳn với họ. Thuyền trưởng Harville thuê ngôi nhà hiện nay nửa năm; sở thích, sức khỏe và tài sản của ông đều hướng ông tới một chỗ ở không tốn kém, cạnh biển; vẻ hùng vĩ của vùng đất cùng sự hẻo lánh của Lyme vào mùa đông dường như rất hợp với tâm trạng thuyền trưởng Benwick. Lòng cảm thông và thiện ý dành cho thuyền trưởng Benwick rất lớn.

“And yet,” said Anne to herself, as they now moved forward to meet the party, “he has not, perhaps, a more sorrowing heart than I have. I cannot believe his prospects so blighted for ever. He is younger than I am; younger in feeling, if not in fact; younger as a man. He will rally again, and be happy with another.”

“Vậy mà,” Anne tự nhủ, khi họ tiến lên đón đoàn, “có lẽ anh ta cũng chẳng đau khổ hơn mình. Mình không tin triển vọng của anh bị hủy hoại mãi mãi. Anh trẻ hơn mình; trẻ hơn về tâm hồn, nếu không phải về tuổi; trẻ hơn vì là đàn ông. Anh sẽ gượng dậy được, và hạnh phúc với một người khác.”

They all met, and were introduced. Captain Harville was a tall, dark man, with a sensible, benevolent countenance; a little lame; and from strong features and want of health, looking much older than Captain Wentworth. Captain Benwick looked, and was, the youngest of the three, and, compared with either of them, a little man. He had a pleasing face and a melancholy air, just as he ought to have, and drew back from conversation.

Mọi người gặp nhau và được giới thiệu. Thuyền trưởng Harville là một người cao, da ngăm, gương mặt thông minh, nhân hậu; hơi tập tễnh; nét mặt rắn rỏi lại kém sức khỏe nên trông già hơn thuyền trưởng Wentworth nhiều. Thuyền trưởng Benwick trông trẻ nhất trong ba người, mà quả đúng là trẻ nhất, so với hai người kia lại nhỏ con. Anh có gương mặt dễ chịu và vẻ sầu muộn, đúng như điều anh nên có, và tránh chuyện trò.

Captain Harville, though not equalling Captain Wentworth in manners, was a perfect gentleman, unaffected, warm, and obliging. Mrs Harville, a degree less polished than her husband, seemed, however, to have the same good feelings; and nothing could be more pleasant than their desire of considering the whole party as friends of their own, because the friends of Captain Wentworth, or more kindly hospitable than their entreaties for their all promising to dine with them. The dinner, already ordered at the inn, was at last, though unwillingly, accepted as a excuse; but they seemed almost hurt that Captain Wentworth should have brought any such party to Lyme, without considering it as a thing of course that they should dine with them.

Thuyền trưởng Harville, tuy phong thái không bằng thuyền trưởng Wentworth, là một quý ông hoàn hảo, không màu mè, nồng ấm và chu đáo. Bà Harville kém bóng bẩy hơn chồng một bậc, nhưng có vẻ cũng một tấm lòng tốt; không gì dễ chịu hơn việc họ muốn coi cả đoàn là bạn của mình, vì là bạn của thuyền trưởng Wentworth, và không gì hiếu khách tử tế hơn việc họ nài mọi người hứa dùng bữa với họ. Bữa tối đã đặt ở quán trọ cuối cùng cũng được đem ra làm cớ từ chối, dù không mong muốn; nhưng họ như gần tự ái rằng thuyền trưởng Wentworth đưa cả đoàn đến Lyme mà không coi là đương nhiên rằng mọi người sẽ ăn với họ.

There was so much attachment to Captain Wentworth in all this, and such a bewitching charm in a degree of hospitality so uncommon, so unlike the usual style of give-and-take invitations, and dinners of formality and display, that Anne felt her spirits not likely to be benefited by an increasing acquaintance among his brother-officers. “These would have been all my friends,” was her thought; and she had to struggle against a great tendency to lowness.

Trong tất cả điều ấy có quá nhiều lòng quý mến thuyền trưởng Wentworth, và một sức quyến rũ say lòng trong thứ hiếu khách hiếm có đến thế, khác hẳn kiểu mời qua mời lại và những bữa tiệc xã giao, phô trương thường thấy, đến nỗi Anne cảm thấy tinh thần mình khó mà khá lên nếu càng quen biết thêm các bạn sĩ quan của chàng. “Lẽ ra họ đều là bạn của mình,” nàng nghĩ; và phải gắng gượng chống lại xu hướng chìm vào buồn bã.

On quitting the Cobb, they all went in-doors with their new friends, and found rooms so small as none but those who invite from the heart could think capable of accommodating so many. Anne had a moment’s astonishment on the subject herself; but it was soon lost in the pleasanter feelings which sprang from the sight of all the ingenious contrivances and nice arrangements of Captain Harville, to turn the actual space to the best account, to supply the deficiencies of lodging-house furniture, and defend the windows and doors against the winter storms to be expected. The varieties in the fitting-up of the rooms, where the common necessaries provided by the owner, in the common indifferent plight, were contrasted with some few articles of a rare species of wood, excellently worked up, and with something curious and valuable from all the distant countries Captain Harville had visited, were more than amusing to Anne; connected as it all was with his profession, the fruit of its labours, the effect of its influence on his habits, the picture of repose and domestic happiness it presented, made it to her a something more, or less, than gratification.

Rời Cobb, tất cả cùng bạn mới vào trong nhà, thấy các căn phòng nhỏ đến mức chỉ những người mời bằng cả tấm lòng mới nghĩ chứa nổi ngần ấy người. Anne cũng ngạc nhiên một lúc; nhưng nỗi ngạc nhiên sớm tan trong những cảm xúc dễ chịu hơn, khi nàng thấy bao mưu mẹo khéo léo và cách sắp đặt gọn gàng của thuyền trưởng Harville: tận dụng hết chỗ có, bù cho đồ đạc nhà trọ còn thiếu, che cửa sổ cửa ra vào khỏi những cơn bão mùa đông đang chực tới. Cách bày biện mỗi phòng một khác: những đồ thông thường chủ nhà cung cấp, trong tình trạng tầm thường quen thuộc, nằm cạnh vài món bằng một loại gỗ hiếm, chế tác rất khéo, cùng những thứ lạ lùng quý giá mang về từ mọi xứ xa thuyền trưởng Harville từng đến; điều ấy làm Anne thấy hơn cả thú vị; bởi tất cả gắn với nghề của ông, là thành quả lao động của nghề ấy, là dấu ấn nghề ấy để lại trong thói quen ông, là bức tranh bình yên và hạnh phúc gia đình nó trưng ra; nên với nàng, đó là điều gì hơn, hoặc kém, một niềm thỏa lòng.

Captain Harville was no reader; but he had contrived excellent accommodations, and fashioned very pretty shelves, for a tolerable collection of well-bound volumes, the property of Captain Benwick. His lameness prevented him from taking much exercise; but a mind of usefulness and ingenuity seemed to furnish him with constant employment within. He drew, he varnished, he carpentered, he glued; he made toys for the children; he fashioned new netting-needles and pins with improvements; and if everything else was done, sat down to his large fishing-net at one corner of the room.

Thuyền trưởng Harville không phải người mê đọc sách; nhưng ông đã xoay xở được chỗ ở tuyệt vời, và đóng những giá sách rất xinh cho một bộ sưu tập khá tươm những cuốn đóng đẹp, của thuyền trưởng Benwick. Tật tập tễnh ngăn ông vận động nhiều; nhưng một trí óc thích làm việc có ích và khéo tay dường như luôn cho ông việc làm trong nhà. Ông vẽ, ông đánh vecni, ông làm mộc, ông dán keo; ông làm đồ chơi cho trẻ con; ông chế những cây kim, que đan lưới mới có cải tiến; và nếu mọi việc khác xong cả, ông ngồi xuống bên tấm lưới đánh cá lớn ở một góc phòng.

Anne thought she left great happiness behind her when they quitted the house; and Louisa, by whom she found herself walking, burst forth into raptures of admiration and delight on the character of the navy; their friendliness, their brotherliness, their openness, their uprightness; protesting that she was convinced of sailors having more worth and warmth than any other set of men in England; that they only knew how to live, and they only deserved to be respected and loved.

Anne nghĩ họ để lại sau lưng nhiều hạnh phúc khi rời ngôi nhà; còn Louisa, người nàng đang đi cạnh, bật ra những lời thán phục, hân hoan tràn trề về tính cách của Hải quân: sự thân thiện, tình anh em, tính cởi mở, lòng ngay thẳng của họ; cô quả quyết rằng cô tin thủy thủ có giá trị và tấm lòng ấm áp hơn bất kỳ hạng đàn ông nào ở Anh; rằng chỉ họ biết sống, và chỉ họ xứng đáng được kính trọng và yêu mến.

They went back to dress and dine; and so well had the scheme answered already, that nothing was found amiss; though its being “so entirely out of season,” and the “no thoroughfare of Lyme,” and the “no expectation of company,” had brought many apologies from the heads of the inn.

Họ về thay y phục và dùng bữa; kế hoạch đã thành công đến mức chẳng có gì trục trặc; dù chuyện “hoàn toàn trái mùa,” “Lyme không phải đường thông,” “không ngờ có khách” đã khiến các chủ quán xin lỗi rối rít.

Anne found herself by this time growing so much more hardened to being in Captain Wentworth’s company than she had at first imagined could ever be, that the sitting down to the same table with him now, and the interchange of the common civilities attending on it (they never got beyond), was become a mere nothing.

Đến lúc này Anne thấy mình chai dạn trước việc ở chung với thuyền trưởng Wentworth hơn nàng từng tưởng có thể, đến nỗi việc ngồi cùng bàn với chàng, trao đổi những phép lịch sự thông thường đi kèm (họ chẳng bao giờ đi xa hơn), nay đã thành chuyện chẳng đáng kể.

The nights were too dark for the ladies to meet again till the morrow, but Captain Harville had promised them a visit in the evening; and he came, bringing his friend also, which was more than had been expected, it having been agreed that Captain Benwick had all the appearance of being oppressed by the presence of so many strangers. He ventured among them again, however, though his spirits certainly did not seem fit for the mirth of the party in general.

Đêm quá tối nên các quý bà không gặp lại nhau cho đến sáng mai, nhưng thuyền trưởng Harville đã hứa ghé thăm vào buổi tối; ông đến, còn đưa cả bạn mình, điều ngoài mong đợi, vì người ta đã bàn rằng thuyền trưởng Benwick có vẻ bị đè nặng khi có quá nhiều người lạ. Tuy vậy anh vẫn mạnh dạn bước vào giữa họ, dù tinh thần anh rõ ràng không hợp với niềm vui chung của cả đoàn.

While Captains Wentworth and Harville led the talk on one side of the room, and by recurring to former days, supplied anecdotes in abundance to occupy and entertain the others, it fell to Anne’s lot to be placed rather apart with Captain Benwick; and a very good impulse of her nature obliged her to begin an acquaintance with him. He was shy, and disposed to abstraction; but the engaging mildness of her countenance, and gentleness of her manners, soon had their effect; and Anne was well repaid the first trouble of exertion. He was evidently a young man of considerable taste in reading, though principally in poetry; and besides the persuasion of having given him at least an evening’s indulgence in the discussion of subjects, which his usual companions had probably no concern in, she had the hope of being of real use to him in some suggestions as to the duty and benefit of struggling against affliction, which had naturally grown out of their conversation. For, though shy, he did not seem reserved; it had rather the appearance of feelings glad to burst their usual restraints; and having talked of poetry, the richness of the present age, and gone through a brief comparison of opinion as to the first-rate poets, trying to ascertain whether Marmion or The Lady of the Lake were to be preferred, and how ranked the Giaour and The Bride of Abydos; and moreover, how the Giaour was to be pronounced, he showed himself so intimately acquainted with all the tenderest songs of the one poet, and all the impassioned descriptions of hopeless agony of the other; he repeated, with such tremulous feeling, the various lines which imaged a broken heart, or a mind destroyed by wretchedness, and looked so entirely as if he meant to be understood, that she ventured to hope he did not always read only poetry, and to say, that she thought it was the misfortune of poetry to be seldom safely enjoyed by those who enjoyed it completely; and that the strong feelings which alone could estimate it truly were the very feelings which ought to taste it but sparingly.

Trong khi hai thuyền trưởng Wentworth và Harville dẫn chuyện ở một bên phòng, kể lại chuyện xưa, tuôn ra dồi dào giai thoại cho những người khác bận rộn và giải trí, thì Anne được xếp ngồi khá riêng với thuyền trưởng Benwick; một thôi thúc tốt đẹp trong bản tính buộc nàng phải làm quen với anh. Anh rụt rè, hay thần người; nhưng nét mặt dịu dàng cuốn hút và cử chỉ hiền hòa của nàng chẳng mấy chốc có kết quả; Anne được đền xứng đáng cho nỗ lực lúc đầu. Rõ ràng anh là một thanh niên đọc nhiều và có gu, dù chủ yếu là thơ; ngoài niềm tin rằng đã cho anh ít nhất một buổi tối thỏa lòng khi bàn những đề tài mà các bạn thường ngày của anh có lẽ chẳng mấy quan tâm, nàng còn hy vọng giúp được anh thật sự bằng vài lời gợi ý về bổn phận và lợi ích của việc cố chống lại nỗi đau, những lời tự nhiên nảy ra từ cuộc chuyện trò. Vì anh tuy rụt rè nhưng không có vẻ giữ kẽ; đúng hơn đó là dáng vẻ của những cảm xúc sẵn lòng phá vỡ sự kìm nén thường ngày. Sau khi bàn về thơ, về sự phong phú của thời đại này, và so sánh nhanh ý kiến về các thi sĩ hạng nhất, cố định xem nên chuộng Marmion hay The Lady of the Lake, xếp The Giaour và The Bride of Abydos ra sao, và cả The Giaour phải đọc thế nào, anh tỏ ra thuộc lòng đến thế mọi khúc ca dịu dàng nhất của thi sĩ này và mọi đoạn tả nỗi đau tuyệt vọng cuồng nhiệt của thi sĩ kia; anh ngâm, với cảm xúc run run, đủ những câu thơ vẽ nên một trái tim tan vỡ, hay một tâm hồn bị khốn khổ hủy hoại, và trông hoàn toàn như muốn được hiểu, đến nỗi nàng mạnh dạn hy vọng anh không chỉ đọc mỗi thơ; nàng nói rằng theo nàng, thơ có cái bất hạnh là hiếm khi được thưởng thức an toàn bởi những người thưởng thức trọn vẹn; và rằng chính những cảm xúc mạnh, thứ duy nhất đánh giá được thơ cho đúng, lại là những cảm xúc nên nếm thơ thật dè dặt.

His looks shewing him not pained, but pleased with this allusion to his situation, she was emboldened to go on; and feeling in herself the right of seniority of mind, she ventured to recommend a larger allowance of prose in his daily study; and on being requested to particularize, mentioned such works of our best moralists, such collections of the finest letters, such memoirs of characters of worth and suffering, as occurred to her at the moment as calculated to rouse and fortify the mind by the highest precepts, and the strongest examples of moral and religious endurances.

Thấy vẻ mặt anh không đau mà lại vui với lời nhắc đến cảnh ngộ mình, nàng mạnh dạn nói tiếp; và thấy mình có quyền của người trưởng thành hơn về trí tuệ, nàng liều khuyên anh dành nhiều chỗ hơn cho văn xuôi trong việc đọc hằng ngày; được yêu cầu nói cụ thể, nàng kể ra những tác phẩm của các nhà luân lý hay nhất nước ta, những tuyển tập thư đẹp nhất, những hồi ký về các nhân vật đáng quý và từng chịu đau khổ, mà lúc ấy nàng chợt nhớ ra, thấy hợp để đánh thức và củng cố tâm hồn bằng những lời dạy cao nhất, những tấm gương mạnh nhất về lòng chịu đựng của đạo đức và đức tin.

Captain Benwick listened attentively, and seemed grateful for the interest implied; and though with a shake of the head, and sighs which declared his little faith in the efficacy of any books on grief like his, noted down the names of those she recommended, and promised to procure and read them.

Thuyền trưởng Benwick chăm chú lắng nghe và có vẻ biết ơn lòng quan tâm nàng tỏ ra; tuy anh lắc đầu, thở dài, ngầm cho thấy anh ít tin sách nào có thể chữa nỗi đau như của mình, anh vẫn ghi lại tên những cuốn nàng giới thiệu và hứa sẽ tìm đọc.

When the evening was over, Anne could not but be amused at the idea of her coming to Lyme to preach patience and resignation to a young man whom she had never seen before; nor could she help fearing, on more serious reflection, that, like many other great moralists and preachers, she had been eloquent on a point in which her own conduct would ill bear examination.

Khi buổi tối kết thúc, Anne không khỏi buồn cười với ý nghĩ rằng mình đến Lyme để thuyết giảng lòng kiên nhẫn và sự cam chịu cho một thanh niên chưa từng gặp; và nghĩ nghiêm túc hơn, nàng cũng không khỏi lo rằng, như nhiều nhà luân lý và nhà thuyết giáo lớn khác, nàng đã hùng biện về đúng điều mà cách cư xử của chính mình khó chịu nổi sự soi xét.

CHAPTER XII

Chương XII

Anne and Henrietta, finding themselves the earliest of the party the next morning, agreed to stroll down to the sea before breakfast. They went to the sands, to watch the flowing of the tide, which a fine south-easterly breeze was bringing in with all the grandeur which so flat a shore admitted. They praised the morning; gloried in the sea; sympathized in the delight of the fresh-feeling breeze—and were silent; till Henrietta suddenly began again with—

Sáng hôm sau, Anne và Henrietta thấy mình dậy sớm nhất đoàn, bèn rủ nhau dạo xuống biển trước bữa sáng. Họ ra bãi cát ngắm thủy triều lên, do làn gió đông nam đẹp đưa vào, hùng vĩ hết mức một bờ phẳng như thế cho phép. Họ khen buổi sáng, say mê biển, chia nhau niềm vui của làn gió tươi mát—rồi im lặng; cho đến khi Henrietta đột nhiên mở lời:—

“Oh! yes,—I am quite convinced that, with very few exceptions, the sea-air always does good. There can be no doubt of its having been of the greatest service to Dr Shirley, after his illness, last spring twelvemonth. He declares himself, that coming to Lyme for a month, did him more good than all the medicine he took; and that being by the sea always makes him feel young again. Now, I cannot help thinking it a pity that he does not live entirely by the sea. I do think he had better leave Uppercross entirely, and fix at Lyme. Do not you, Anne? Do not you agree with me, that it is the best thing he could do, both for himself and Mrs Shirley? She has cousins here, you know, and many acquaintance, which would make it cheerful for her, and I am sure she would be glad to get to a place where she could have medical attendance at hand, in case of his having another seizure. Indeed I think it quite melancholy to have such excellent people as Dr and Mrs Shirley, who have been doing good all their lives, wearing out their last days in a place like Uppercross, where, excepting our family, they seem shut out from all the world. I wish his friends would propose it to him. I really think they ought. And, as to procuring a dispensation, there could be no difficulty at his time of life, and with his character. My only doubt is, whether anything could persuade him to leave his parish. He is so very strict and scrupulous in his notions; over-scrupulous I must say. Do not you think, Anne, it is being over-scrupulous? Do not you think it is quite a mistaken point of conscience, when a clergyman sacrifices his health for the sake of duties, which may be just as well performed by another person? And at Lyme too, only seventeen miles off, he would be near enough to hear, if people thought there was anything to complain of.”

“Ôi! phải,—tôi hoàn toàn tin rằng, trừ rất ít ngoại lệ, không khí biển bao giờ cũng tốt. Chắc chắn nó đã giúp ích rất nhiều cho tiến sĩ Shirley, sau cơn bệnh của ông mùa xuân năm kia. Chính ông nói rằng đến Lyme một tháng làm ông khỏe hơn mọi thứ thuốc ông uống; và ở cạnh biển lúc nào cũng làm ông thấy như trẻ lại. Giờ tôi không thể không tiếc là ông không sống hẳn bên biển. Tôi thật sự nghĩ ông nên rời hẳn Uppercross và định cư ở Lyme. Chị có nghĩ vậy không, Anne? Chị có đồng ý với tôi rằng đó là điều tốt nhất ông có thể làm, cho cả ông lẫn bà Shirley không? Bà có họ hàng ở đây, chị biết đấy, và nhiều người quen, bà sẽ vui hơn, mà tôi chắc bà sẽ mừng được đến nơi có thầy thuốc gần, phòng khi ông lại lên cơn. Thật vậy, tôi thấy buồn khi những người tuyệt vời như tiến sĩ và bà Shirley, cả đời làm việc thiện, lại phải héo hon những ngày cuối ở một nơi như Uppercross, nơi, ngoài gia đình chúng tôi, họ dường như bị cách biệt với cả thế gian. Tôi ước bạn bè ông đề nghị với ông. Tôi thật sự nghĩ họ nên làm. Còn việc xin giấy miễn trừ thì chẳng có khó khăn gì, ở tuổi ông và với con người ông. Điều tôi ngờ duy nhất là liệu có gì thuyết phục được ông rời giáo xứ không. Ông nghiêm khắc và cẩn trọng quá trong quan niệm; tôi phải nói là quá cẩn trọng. Anne, chị không nghĩ thế là quá cẩn trọng sao? Chị không nghĩ đó là một nỗi lương tâm lầm lạc sao, khi một mục sư hy sinh sức khỏe vì những bổn phận mà người khác cũng làm tốt y như vậy? Mà ở Lyme, chỉ cách mười bảy dặm, ông vẫn đủ gần để nghe tin, nếu người ta thấy có điều gì đáng phàn nàn.”

Anne smiled more than once to herself during this speech, and entered into the subject, as ready to do good by entering into the feelings of a young lady as of a young man, though here it was good of a lower standard, for what could be offered but general acquiescence? She said all that was reasonable and proper on the business; felt the claims of Dr Shirley to repose as she ought; saw how very desirable it was that he should have some active, respectable young man as a resident curate, and was even courteous enough to hint at the advantage of such resident curate’s being married.

Trong lúc nghe bài nói ấy, Anne mỉm cười thầm không chỉ một lần; nàng tham gia đề tài, sẵn lòng làm điều tốt bằng cách thấu hiểu tâm tình một thiếu nữ cũng như một thanh niên, dù ở đây là điều tốt ở bậc thấp hơn, vì ngoài việc đồng ý chung chung thì còn biết đưa ra gì nữa? Nàng nói mọi điều hợp lý, thích đáng về chuyện ấy; thấy tiến sĩ Shirley đáng được nghỉ ngơi như đúng ra phải thấy; thấy mong muốn biết bao việc ông có một thầy trợ tế trẻ, đáng kính, năng nổ, ở ngay tại chỗ, và còn lịch sự đến mức gợi ý rằng thầy trợ tế ở tại chỗ ấy có vợ thì càng lợi.

“I wish,” said Henrietta, very well pleased with her companion, “I wish Lady Russell lived at Uppercross, and were intimate with Dr Shirley. I have always heard of Lady Russell as a woman of the greatest influence with everybody! I always look upon her as able to persuade a person to anything! I am afraid of her, as I have told you before, quite afraid of her, because she is so very clever; but I respect her amazingly, and wish we had such a neighbour at Uppercross.”

“Tôi ước,” Henrietta nói, rất hài lòng với người đồng hành, “tôi ước phu nhân Russell sống ở Uppercross và thân với tiến sĩ Shirley. Tôi vẫn nghe nói phu nhân Russell là người có ảnh hưởng nhất đối với mọi người! Tôi luôn thấy bà có thể thuyết phục người ta làm bất cứ điều gì! Tôi sợ bà, như tôi đã nói với chị rồi, thật sự sợ, vì bà thông minh quá; nhưng tôi kính trọng bà vô cùng, và ước gì chúng tôi có một người hàng xóm như thế ở Uppercross.”

Anne was amused by Henrietta’s manner of being grateful, and amused also that the course of events and the new interests of Henrietta’s views should have placed her friend at all in favour with any of the Musgrove family; she had only time, however, for a general answer, and a wish that such another woman were at Uppercross, before all subjects suddenly ceased, on seeing Louisa and Captain Wentworth coming towards them. They came also for a stroll till breakfast was likely to be ready; but Louisa recollecting immediately afterwards that she had something to procure at a shop, invited them all to go back with her into the town. They were all at her disposal.

Anne thích thú với cách Henrietta tỏ lòng biết ơn, và còn thích thú hơn khi thấy diễn biến sự việc và những mối quan tâm mới trong chuyện của Henrietta lại đưa người bạn nàng vào được lòng một người nhà Musgrove; nhưng nàng chỉ kịp đáp chung chung, cùng lời ước giá có một người đàn bà như thế ở Uppercross, thì mọi đề tài bỗng ngưng bặt, vì thấy Louisa và thuyền trưởng Wentworth đi về phía họ. Hai người cũng ra dạo cho đến khi bữa sáng sắp dọn xong; nhưng Louisa chợt nhớ có món phải mua ở một tiệm, liền rủ tất cả cùng cô quay vào thị trấn. Mọi người đều theo ý cô.

When they came to the steps, leading upwards from the beach, a gentleman, at the same moment preparing to come down, politely drew back, and stopped to give them way. They ascended and passed him; and as they passed, Anne’s face caught his eye, and he looked at her with a degree of earnest admiration, which she could not be insensible of. She was looking remarkably well; her very regular, very pretty features, having the bloom and freshness of youth restored by the fine wind which had been blowing on her complexion, and by the animation of eye which it had also produced. It was evident that the gentleman, (completely a gentleman in manner) admired her exceedingly. Captain Wentworth looked round at her instantly in a way which shewed his noticing of it. He gave her a momentary glance, a glance of brightness, which seemed to say, “That man is struck with you, and even I, at this moment, see something like Anne Elliot again.”

Khi họ tới những bậc thang đi lên từ bãi biển, có một quý ông đúng lúc ấy đang định đi xuống, lịch sự lùi lại và dừng chân nhường lối. Họ bước lên, đi qua ông; khi đi qua, mặt Anne lọt vào mắt ông, và ông nhìn nàng với vẻ ngưỡng mộ tha thiết mà nàng không thể không nhận ra. Nàng trông đặc biệt đẹp: những đường nét rất đều, rất xinh, lấy lại vẻ tươi tắn của tuổi thanh xuân nhờ làn gió mạnh thổi lên da mặt, và nhờ đôi mắt sáng rực gió cũng tạo nên. Rõ ràng quý ông ấy (từ phong thái đúng là một quý ông) ngưỡng mộ nàng vô cùng. Thuyền trưởng Wentworth lập tức ngoái nhìn nàng, theo cách cho thấy chàng đã để ý. Chàng liếc nàng một thoáng, một cái liếc sáng ngời, như muốn nói: “Người ấy mê cô rồi, và ngay cả tôi, lúc này, cũng thấy phảng phất Anne Elliot ngày trước.”

After attending Louisa through her business, and loitering about a little longer, they returned to the inn; and Anne, in passing afterwards quickly from her own chamber to their dining-room, had nearly run against the very same gentleman, as he came out of an adjoining apartment. She had before conjectured him to be a stranger like themselves, and determined that a well-looking groom, who was strolling about near the two inns as they came back, should be his servant. Both master and man being in mourning assisted the idea. It was now proved that he belonged to the same inn as themselves; and this second meeting, short as it was, also proved again by the gentleman’s looks, that he thought hers very lovely, and by the readiness and propriety of his apologies, that he was a man of exceedingly good manners. He seemed about thirty, and though not handsome, had an agreeable person. Anne felt that she should like to know who he was.

Sau khi theo Louisa đi làm xong việc và la cà thêm một lúc, họ về quán trọ; rồi Anne vội vã từ phòng mình sang phòng ăn thì suýt đâm phải chính quý ông ấy lúc ông từ một phòng kế bên bước ra. Trước đó nàng đã đoán ông là người lạ như họ, và cho rằng một anh hầu ngựa dễ coi, đang thơ thẩn gần hai quán trọ lúc họ quay về, là người hầu của ông. Cả chủ lẫn tớ đều để tang càng củng cố ý ấy. Giờ đã rõ ông trọ cùng quán với họ; và lần gặp thứ hai này, tuy ngắn, lại cho thấy qua ánh mắt rằng ông thấy mặt nàng rất đáng yêu, và qua lời xin lỗi nhanh nhẹn, đúng mực rằng ông là người cư xử rất khéo. Ông trông chừng ba mươi, tuy không đẹp trai nhưng dáng vẻ dễ chịu. Anne thấy mình muốn biết ông là ai.

They had nearly done breakfast, when the sound of a carriage, (almost the first they had heard since entering Lyme) drew half the party to the window. It was a gentleman’s carriage, a curricle, but only coming round from the stable-yard to the front door; somebody must be going away. It was driven by a servant in mourning.

Họ gần ăn sáng xong thì tiếng một cỗ xe (gần như là tiếng xe đầu tiên họ nghe từ khi vào Lyme) kéo nửa đoàn ra cửa sổ. Đó là xe của một quý ông, loại xe hai bánh, nhưng chỉ đi vòng từ sân chuồng ngựa ra cửa trước; hẳn có ai sắp đi. Người đánh xe là một gia nhân để tang.

The word curricle made Charles Musgrove jump up that he might compare it with his own; the servant in mourning roused Anne’s curiosity, and the whole six were collected to look, by the time the owner of the curricle was to be seen issuing from the door amidst the bows and civilities of the household, and taking his seat, to drive off.

Hai chữ xe hai bánh làm Charles Musgrove nhảy dựng lên để so với xe của mình; gia nhân để tang gợi tò mò của Anne; cả sáu người đã tụ lại nhìn đúng lúc chủ chiếc xe bước ra cửa, giữa những cái cúi chào và lời lịch sự của người trong quán, rồi lên ngồi và đánh xe đi.

“Ah!” cried Captain Wentworth, instantly, and with half a glance at Anne, “it is the very man we passed.”

“À!” thuyền trưởng Wentworth kêu ngay, liếc nửa mắt về phía Anne, “đúng là người ta vừa đi qua.”

The Miss Musgroves agreed to it; and having all kindly watched him as far up the hill as they could, they returned to the breakfast table. The waiter came into the room soon afterwards.

Các cô Musgrove đồng ý; và sau khi tử tế nhìn theo ông lên đồi xa chừng nào hay chừng ấy, họ quay lại bàn ăn sáng. Lát sau người bồi bước vào phòng.

“Pray,” said Captain Wentworth, immediately, “can you tell us the name of the gentleman who is just gone away?”

“Xin cho hỏi,” thuyền trưởng Wentworth nói ngay, “anh có biết tên vị quý ông vừa đi không?”

“Yes, Sir, a Mr Elliot, a gentleman of large fortune, came in last night from Sidmouth. Dare say you heard the carriage, sir, while you were at dinner; and going on now for Crewkherne, in his way to Bath and London.”

“Dạ có, thưa ngài, một ông Elliot, quý ông có gia tài lớn, đêm qua từ Sidmouth tới. Chắc ngài nghe tiếng xe lúc ngài dùng bữa tối, thưa ngài; giờ ông đi Crewkherne, trên đường tới Bath và Luân Đôn.”

“Elliot!” Many had looked on each other, and many had repeated the name, before all this had been got through, even by the smart rapidity of a waiter.

“Elliot!” Nhiều người nhìn nhau, nhiều người nhắc lại cái tên, trước khi nói xong chừng ấy điều, dù người bồi nói nhanh nhẹn đến thế.

“Bless me!” cried Mary; “it must be our cousin; it must be our Mr Elliot, it must, indeed! Charles, Anne, must not it? In mourning, you see, just as our Mr Elliot must be. How very extraordinary! In the very same inn with us! Anne, must not it be our Mr Elliot? my father’s next heir? Pray sir,” turning to the waiter, “did not you hear, did not his servant say whether he belonged to the Kellynch family?”

“Trời đất!” Mary kêu; “chắc là anh họ chúng ta; chắc là ông Elliot của chúng ta, đúng thế! Charles, Anne, phải không? Để tang, thấy chưa, đúng như ông Elliot của chúng ta phải thế. Lạ quá! Lại cùng quán trọ với chúng ta! Anne, có phải ông Elliot của chúng ta không? người thừa kế kế tiếp của cha? Xin anh,” cô quay sang người bồi, “anh không nghe người hầu của ông nói ông có thuộc nhà Kellynch không?”

“No, ma’am, he did not mention no particular family; but he said his master was a very rich gentleman, and would be a baronight some day.”

“Dạ không, thưa bà, hắn không nói rõ nhà nào; nhưng hắn bảo chủ hắn là quý ông rất giàu, rồi một ngày kia sẽ là nam tước.”

“There! you see!” cried Mary in an ecstasy, “just as I said! Heir to Sir Walter Elliot! I was sure that would come out, if it was so. Depend upon it, that is a circumstance which his servants take care to publish, wherever he goes. But, Anne, only conceive how extraordinary! I wish I had looked at him more. I wish we had been aware in time, who it was, that he might have been introduced to us. What a pity that we should not have been introduced to each other! Do you think he had the Elliot countenance? I hardly looked at him, I was looking at the horses; but I think he had something of the Elliot countenance, I wonder the arms did not strike me! Oh! the great-coat was hanging over the panel, and hid the arms, so it did; otherwise, I am sure, I should have observed them, and the livery too; if the servant had not been in mourning, one should have known him by the livery.”

“Đấy! thấy chưa!” Mary reo lên mê ly, “đúng như em nói! Người thừa kế của ngài Walter Elliot! Em biết thế nào cũng lộ ra, nếu đúng vậy. Chắc chắn đó là điều gia nhân của ông ta cố ý loan đi khắp nơi ông ta đến. Nhưng mà, Anne, chỉ nghĩ xem lạ thế nào! Em ước gì đã nhìn ông ta kỹ hơn. Em ước gì ta kịp biết ông ấy là ai, để ông ấy được giới thiệu với ta. Tiếc quá, chúng ta không được giới thiệu với nhau! Chị nghĩ ông ấy có nét mặt nhà Elliot không? Em gần như không nhìn ông, em mải nhìn ngựa; nhưng em nghĩ ông ấy có chút nét nhà Elliot, em lấy làm lạ sao không nhận ra huy hiệu! Ôi! cái áo choàng treo lên tấm ván xe che mất huy hiệu, đúng thế; không thì em chắc chắn đã thấy huy hiệu, và cả chế phục nữa; giá gia nhân không để tang thì nhìn chế phục là biết ngay.”

“Putting all these very extraordinary circumstances together,” said Captain Wentworth, “we must consider it to be the arrangement of Providence, that you should not be introduced to your cousin.”

“Gộp tất cả những hoàn cảnh hết sức lạ lùng này lại,” thuyền trưởng Wentworth nói, “ta đành coi đó là sự sắp đặt của Thiên Ý, để cô không được giới thiệu với anh họ.”

When she could command Mary’s attention, Anne quietly tried to convince her that their father and Mr Elliot had not, for many years, been on such terms as to make the power of attempting an introduction at all desirable.

Khi giữ được sự chú ý của Mary, Anne lặng lẽ cố thuyết phục cô ấy rằng cha họ với ông Elliot đã nhiều năm nay không còn ở trong mối quan hệ nào khiến việc cố giới thiệu trở nên đáng mong.

At the same time, however, it was a secret gratification to herself to have seen her cousin, and to know that the future owner of Kellynch was undoubtedly a gentleman, and had an air of good sense. She would not, upon any account, mention her having met with him the second time; luckily Mary did not much attend to their having passed close by him in their earlier walk, but she would have felt quite ill-used by Anne’s having actually run against him in the passage, and received his very polite excuses, while she had never been near him at all; no, that cousinly little interview must remain a perfect secret.

Tuy vậy, thầm lặng thì nàng lại thấy hài lòng vì đã được thấy người anh họ, và biết rằng chủ tương lai của Kellynch chắc chắn là một quý ông và có vẻ biết điều. Dù thế nào nàng cũng không nhắc chuyện đã gặp ông lần thứ hai; may mà Mary không để ý lắm chuyện họ đã đi sát ông lúc dạo sớm, nhưng cô ấy sẽ thấy mình bị đối xử bất công nếu biết Anne thật sự đã đâm phải ông ngoài hành lang và nhận lời xin lỗi rất lịch sự của ông, trong khi cô ấy chẳng hề lại gần ông; không, cuộc gặp nhỏ giữa anh em họ ấy phải mãi là bí mật.

“Of course,” said Mary, “you will mention our seeing Mr Elliot, the next time you write to Bath. I think my father certainly ought to hear of it; do mention all about him.”

“Dĩ nhiên,” Mary nói, “lần tới chị viết thư đi Bath, chị sẽ kể chuyện ta gặp ông Elliot. Em nghĩ chắc chắn cha nên biết; nhớ kể hết về ông ấy nhé.”