Người Dublin

THE SISTERS

Hai chị em

There was no hope for him this time: it was the third stroke. Night after night I had passed the house (it was vacation time) and studied the lighted square of window: and night after night I had found it lighted in the same way, faintly and evenly. If he was dead, I thought, I would see the reflection of candles on the darkened blind for I knew that two candles must be set at the head of a corpse. He had often said to me: “I am not long for this world,” and I had thought his words idle. Now I knew they were true. Every night as I gazed up at the window I said softly to myself the word paralysis. It had always sounded strangely in my ears, like the word gnomon in the Euclid and the word simony in the Catechism. But now it sounded to me like the name of some maleficent and sinful being. It filled me with fear, and yet I longed to be nearer to it and to look upon its deadly work.

Lần này ông hết hy vọng rồi: đó là cơn đột quỵ thứ ba. Đêm này qua đêm khác tôi đi ngang ngôi nhà (đang mùa nghỉ hè) và ngắm ô cửa sổ sáng đèn: và đêm này qua đêm khác tôi thấy nó vẫn sáng như thế, lờ mờ và đều đều. Nếu ông đã chết, tôi nghĩ, tôi sẽ thấy ánh nến phản chiếu trên tấm mành tối, vì tôi biết người ta phải đặt hai ngọn nến ở đầu thi hài. Ông thường nói với tôi: “Ta chẳng còn ở cõi đời này bao lâu nữa,” và tôi vẫn cho là lời nói vu vơ. Giờ tôi biết đó là sự thật. Mỗi đêm ngước nhìn cửa sổ, tôi khẽ nói thầm với mình chữ bại liệt. Tai tôi lúc nào cũng thấy nó lạ lùng, như chữ gnomon trong sách Euclid và chữ simony trong sách Giáo lý. Nhưng giờ nó nghe như tên của một sinh thể độc ác và tội lỗi nào đó. Nó khiến tôi sợ hãi, vậy mà tôi vẫn thèm được đến gần nó hơn và nhìn tận mắt công việc chết chóc của nó.

Old Cotter was sitting at the fire, smoking, when I came downstairs to supper. While my aunt was ladling out my stirabout he said, as if returning to some former remark of his:

Lão Cotter đang ngồi bên lò sưởi hút thuốc khi tôi xuống nhà ăn tối. Trong lúc thím tôi múc cháo yến mạch cho tôi, lão nói, như quay lại một lời nhận xét trước đó của mình:

“No, I wouldn’t say he was exactly ... but there was something queer ... there was something uncanny about him. I’ll tell you my opinion....”

“Không, tôi không dám nói ông ta đúng là ... nhưng có cái gì đó kỳ kỳ ... có cái gì đó rờn rợn ở ông ta. Để tôi nói ý kiến của tôi nghe....”

He began to puff at his pipe, no doubt arranging his opinion in his mind. Tiresome old fool! When we knew him first he used to be rather interesting, talking of faints and worms; but I soon grew tired of him and his endless stories about the distillery.

Lão bắt đầu phì phèo tẩu, hẳn là đang sắp xếp ý kiến trong đầu. Đồ già lẩm cẩm chán chết! Hồi mới quen, lão cũng khá thú vị, hay kể chuyện về rượu đuôi (faints) và ống xoắn ngưng tụ (worms); nhưng tôi chóng chán lão và những chuyện kể bất tận về nhà máy chưng cất rượu của lão.

“I have my own theory about it,” he said. “I think it was one of those ... peculiar cases.... But it’s hard to say....”

“Tôi có thuyết riêng của tôi về chuyện này,” lão nói. “Tôi nghĩ đó là một trong những ca ... kỳ quặc.... Nhưng khó nói lắm....”

He began to puff again at his pipe without giving us his theory. My uncle saw me staring and said to me:

Lão lại phì phèo tẩu mà không nói thuyết của lão cho chúng tôi nghe. Chú tôi thấy tôi đang nhìn chằm chằm bèn bảo:

“Well, so your old friend is gone, you’ll be sorry to hear.”

“Này, bạn già của cháu mất rồi, cháu nghe chắc sẽ buồn.”

“Who?” said I.

“Ai ạ?” tôi hỏi.

“Father Flynn.”

“Cha Flynn.”

“Is he dead?”

“Cha chết rồi ạ?”

“Mr Cotter here has just told us. He was passing by the house.”

“Ông Cotter đây vừa báo cho cả nhà. Ông ấy đi ngang qua nhà.”

I knew that I was under observation so I continued eating as if the news had not interested me. My uncle explained to old Cotter.

Tôi biết mình đang bị quan sát nên cứ tiếp tục ăn như thể tin ấy không làm tôi bận tâm. Chú tôi giải thích với lão Cotter.

“The youngster and he were great friends. The old chap taught him a great deal, mind you; and they say he had a great wish for him.”

“Thằng nhỏ với ông ấy thân nhau lắm. Ông cụ dạy nó nhiều thứ, ông nhớ cho; và người ta nói ông cụ rất kỳ vọng ở nó.”

“God have mercy on his soul,” said my aunt piously.

“Xin Chúa thương xót linh hồn ông,” thím tôi nói một cách sùng đạo.

Old Cotter looked at me for a while. I felt that his little beady black eyes were examining me but I would not satisfy him by looking up from my plate. He returned to his pipe and finally spat rudely into the grate.

Lão Cotter nhìn tôi một lúc. Tôi cảm thấy đôi mắt đen nhỏ như hạt cườm của lão đang soi xét mình nhưng tôi không chịu để lão toại nguyện bằng cách ngẩng lên khỏi đĩa. Lão quay lại với cái tẩu và cuối cùng nhổ toẹt một bãi vào lò sưởi.

“I wouldn’t like children of mine,” he said, “to have too much to say to a man like that.”

“Con cái nhà tôi thì tôi không muốn,” lão nói, “nó dây dưa quá nhiều với một người như thế.”

“How do you mean, Mr Cotter?” asked my aunt.

“Ông nói thế nghĩa là sao, ông Cotter?” thím tôi hỏi.

“What I mean is,” said old Cotter, “it’s bad for children. My idea is: let a young lad run about and play with young lads of his own age and not be.... Am I right, Jack?”

“Ý tôi là,” lão Cotter nói, “nó có hại cho trẻ con. Ý tôi là: cứ để thằng bé chạy nhảy chơi với những thằng bé cùng tuổi, đừng có để nó.... Tôi nói đúng chứ, Jack?”

“That’s my principle, too,” said my uncle. “Let him learn to box his corner. That’s what I’m always saying to that Rosicrucian there: take exercise. Why, when I was a nipper every morning of my life I had a cold bath, winter and summer. And that’s what stands to me now. Education is all very fine and large.... Mr Cotter might take a pick of that leg mutton,” he added to my aunt.

“Tôi cũng theo nguyên tắc ấy,” chú tôi nói. “Phải để nó học cách tự đứng vững. Tôi vẫn nói mãi với cậu Rosicrucian kia: tập thể dục đi. Này, hồi tôi còn bé tí, ngày nào tôi cũng tắm nước lạnh, mùa đông mùa hè gì cũng thế. Giờ vẫn nhờ vậy mà khỏe. Học hành thì hay ho lớn lao đấy thật.... Ông Cotter xơi miếng thịt cừu đùi kia đi,” chú nói thêm với thím tôi.

“No, no, not for me,” said old Cotter.

“Không, không, tôi không dùng đâu,” lão Cotter nói.

My aunt brought the dish from the safe and put it on the table.

Thím tôi bưng đĩa từ trong tủ ra đặt lên bàn.

“But why do you think it’s not good for children, Mr Cotter?” she asked.

“Nhưng sao ông lại nghĩ nó không tốt cho trẻ con, ông Cotter?” thím hỏi.

“It’s bad for children,” said old Cotter, “because their minds are so impressionable. When children see things like that, you know, it has an effect....”

“Nó có hại cho trẻ con,” lão Cotter nói, “vì đầu óc chúng dễ in dấu lắm. Trẻ con mà thấy những chuyện như thế, bà biết đấy, nó để lại hậu quả....”

I crammed my mouth with stirabout for fear I might give utterance to my anger. Tiresome old red-nosed imbecile!

Tôi nhồi đầy miệng cháo yến mạch vì sợ mình buột ra lời giận dữ. Đồ già ngu mũi đỏ chán chết!

It was late when I fell asleep. Though I was angry with old Cotter for alluding to me as a child, I puzzled my head to extract meaning from his unfinished sentences. In the dark of my room I imagined that I saw again the heavy grey face of the paralytic. I drew the blankets over my head and tried to think of Christmas. But the grey face still followed me. It murmured; and I understood that it desired to confess something. I felt my soul receding into some pleasant and vicious region; and there again I found it waiting for me. It began to confess to me in a murmuring voice and I wondered why it smiled continually and why the lips were so moist with spittle. But then I remembered that it had died of paralysis and I felt that I too was smiling feebly as if to absolve the simoniac of his sin.

Khuya tôi mới ngủ được. Dù giận lão Cotter vì đã nhắc đến tôi như một đứa trẻ con, tôi vẫn vắt óc tìm ý nghĩa trong những câu nói dở dang của lão. Trong bóng tối căn phòng, tôi tưởng tượng thấy lại gương mặt xám nặng nề của người bại liệt. Tôi kéo chăn trùm đầu và cố nghĩ đến Giáng sinh. Nhưng gương mặt xám vẫn đeo theo tôi. Nó thì thầm; và tôi hiểu rằng nó muốn xưng ra điều gì đó. Tôi thấy linh hồn mình lùi dần vào một miền dễ chịu mà đầy tội lỗi; và ở đó tôi lại thấy nó đang đợi mình. Nó bắt đầu xưng tội với tôi bằng giọng thì thầm, và tôi tự hỏi sao nó cứ mỉm cười mãi, sao đôi môi lại ướt nhoèn nước dãi đến thế. Nhưng rồi tôi nhớ ra nó đã chết vì liệt, và tôi cảm thấy chính mình cũng đang mỉm cười yếu ớt như để tha tội cho kẻ buôn thánh vật kia.

The next morning after breakfast I went down to look at the little house in Great Britain Street. It was an unassuming shop, registered under the vague name of Drapery. The drapery consisted mainly of children’s bootees and umbrellas; and on ordinary days a notice used to hang in the window, saying: Umbrellas Re-covered. No notice was visible now for the shutters were up. A crape bouquet was tied to the door-knocker with ribbon. Two poor women and a telegram boy were reading the card pinned on the crape. I also approached and read:

Sáng hôm sau, ăn điểm tâm xong, tôi xuống xem ngôi nhà nhỏ ở phố Great Britain. Đó là một cửa tiệm khiêm tốn, đăng ký dưới cái tên mơ hồ là Hàng vải. Hàng vải ấy chủ yếu gồm giày len trẻ con và dù; và ngày thường có một tấm biển treo ở cửa sổ ghi: Bọc lại dù. Giờ không thấy tấm biển nào vì cửa chớp đã đóng. Một bó hoa crếp buộc vào vòng gõ cửa bằng ruy băng. Hai người đàn bà nghèo và một cậu giao điện tín đang đọc tấm thiếp ghim trên bó hoa. Tôi cũng lại gần và đọc:

July 1st, 1895 The Rev. James Flynn (formerly of S. Catherine’s Church, Meath Street), aged sixty-five years. R. I. P.

Ngày 1 tháng Bảy, 1895 Linh mục James Flynn (trước đây ở nhà thờ S. Catherine, phố Meath), hưởng thọ sáu mươi lăm tuổi. R. I. P.

The reading of the card persuaded me that he was dead and I was disturbed to find myself at check. Had he not been dead I would have gone into the little dark room behind the shop to find him sitting in his arm-chair by the fire, nearly smothered in his great-coat. Perhaps my aunt would have given me a packet of High Toast for him and this present would have roused him from his stupefied doze. It was always I who emptied the packet into his black snuff-box for his hands trembled too much to allow him to do this without spilling half the snuff about the floor. Even as he raised his large trembling hand to his nose little clouds of smoke dribbled through his fingers over the front of his coat. It may have been these constant showers of snuff which gave his ancient priestly garments their green faded look for the red handkerchief, blackened, as it always was, with the snuff-stains of a week, with which he tried to brush away the fallen grains, was quite inefficacious.

Đọc tấm thiếp xong, tôi tin là ông đã chết và thấy mình bị chiếu bí nên bối rối. Nếu ông chưa chết, tôi sẽ vào gian phòng nhỏ tối tăm sau cửa tiệm và thấy ông ngồi trên ghế bành bên lò sưởi, gần như ngộp trong chiếc áo khoác dày. Có lẽ thím tôi đã đưa tôi một gói High Toast cho ông và món quà này sẽ đánh thức ông khỏi giấc ngủ gà mê muội. Luôn luôn chính tôi là người đổ gói thuốc vào hộp thuốc hít đen của ông, vì tay ông run quá không tự đổ được mà không làm vãi nửa số thuốc xuống sàn. Ngay cả khi ông đưa bàn tay to run rẩy lên mũi, những làn khói nhỏ vẫn rỉ qua kẽ tay xuống phía trước áo. Có lẽ chính những trận mưa thuốc hít liên miên ấy đã làm bộ áo tu cũ kỹ của ông ngả màu xanh bạc, vì cái khăn tay đỏ, lúc nào cũng đen sì vì vết thuốc của cả tuần, mà ông dùng để phủi những hạt rơi, chẳng ăn thua gì.

I wished to go in and look at him but I had not the courage to knock. I walked away slowly along the sunny side of the street, reading all the theatrical advertisements in the shop-windows as I went. I found it strange that neither I nor the day seemed in a mourning mood and I felt even annoyed at discovering in myself a sensation of freedom as if I had been freed from something by his death. I wondered at this for, as my uncle had said the night before, he had taught me a great deal. He had studied in the Irish college in Rome and he had taught me to pronounce Latin properly. He had told me stories about the catacombs and about Napoleon Bonaparte, and he had explained to me the meaning of the different ceremonies of the Mass and of the different vestments worn by the priest. Sometimes he had amused himself by putting difficult questions to me, asking me what one should do in certain circumstances or whether such and such sins were mortal or venial or only imperfections. His questions showed me how complex and mysterious were certain institutions of the Church which I had always regarded as the simplest acts. The duties of the priest towards the Eucharist and towards the secrecy of the confessional seemed so grave to me that I wondered how anybody had ever found in himself the courage to undertake them; and I was not surprised when he told me that the fathers of the Church had written books as thick as the Post Office Directory and as closely printed as the law notices in the newspaper, elucidating all these intricate questions. Often when I thought of this I could make no answer or only a very foolish and halting one upon which he used to smile and nod his head twice or thrice. Sometimes he used to put me through the responses of the Mass which he had made me learn by heart; and, as I pattered, he used to smile pensively and nod his head, now and then pushing huge pinches of snuff up each nostril alternately. When he smiled he used to uncover his big discoloured teeth and let his tongue lie upon his lower lip—a habit which had made me feel uneasy in the beginning of our acquaintance before I knew him well.

Tôi muốn vào nhìn ông nhưng không đủ can đảm gõ cửa. Tôi chậm rãi đi dọc phía nắng của con phố, vừa đi vừa đọc hết các quảng cáo sân khấu trong các tủ kính. Tôi thấy lạ là cả tôi lẫn ngày hôm ấy đều không có vẻ để tang, và tôi còn bực mình khi nhận ra trong mình một cảm giác tự do như thể cái chết của ông đã giải thoát tôi khỏi điều gì. Tôi lấy làm ngạc nhiên về điều ấy vì, như chú tôi đã nói tối hôm trước, ông đã dạy tôi nhiều thứ. Ông từng học ở trường Cao đẳng Ireland tại Rome và đã dạy tôi phát âm tiếng Latin cho đúng. Ông đã kể tôi nghe về các hầm mộ và về Napoléon Bonaparte, và đã giảng cho tôi ý nghĩa của các nghi lễ khác nhau trong Thánh lễ và của các lễ phục khác nhau mà linh mục mặc. Đôi khi ông tự mua vui bằng cách đặt cho tôi những câu hỏi hóc búa, hỏi tôi người ta nên làm gì trong những hoàn cảnh nhất định hoặc những tội này tội nọ là tội trọng, tội nhẹ hay chỉ là khiếm khuyết. Những câu hỏi của ông cho tôi thấy một số thể chế của Giáo hội, mà tôi vẫn coi là những hành vi giản dị nhất, phức tạp và bí ẩn đến mức nào. Bổn phận của linh mục đối với Mình Thánh và đối với việc giữ kín tòa giải tội đối với tôi nặng nề đến nỗi tôi tự hỏi sao lại có người tìm thấy trong mình can đảm để nhận lấy; và tôi không ngạc nhiên khi ông bảo rằng các Giáo phụ đã viết những cuốn sách dày như niên giám Bưu điện và in chi chít như các thông cáo pháp lý trên báo để làm sáng tỏ tất cả những vấn đề rối rắm ấy. Thường khi nghĩ đến điều này tôi không đáp được gì hoặc chỉ đáp một câu rất ngớ ngẩn ấp úng, và ông chỉ mỉm cười, gật đầu hai ba cái. Đôi khi ông bắt tôi đọc những phần đáp của Thánh lễ mà ông đã bắt tôi học thuộc lòng; và trong lúc tôi lầm rầm, ông mỉm cười trầm ngâm và gật đầu, thỉnh thoảng nhét những nhúm thuốc hít to tướng vào từng lỗ mũi, bên này rồi bên kia. Khi cười ông để lộ những chiếc răng to ngả màu và để lưỡi nằm trên môi dưới—một thói quen làm tôi khó chịu hồi mới quen, trước khi tôi biết rõ ông.

As I walked along in the sun I remembered old Cotter’s words and tried to remember what had happened afterwards in the dream. I remembered that I had noticed long velvet curtains and a swinging lamp of antique fashion. I felt that I had been very far away, in some land where the customs were strange—in Persia, I thought.... But I could not remember the end of the dream.

Vừa đi dưới nắng, tôi vừa nhớ lại lời lão Cotter và cố nhớ xem sau đó trong giấc mơ đã xảy ra chuyện gì. Tôi nhớ mình đã để ý thấy những tấm rèm nhung dài và một ngọn đèn treo đung đưa kiểu cổ. Tôi cảm thấy mình đã đi rất xa, đến một xứ nào đó với phong tục lạ lùng—Ba Tư, tôi nghĩ vậy.... Nhưng tôi không nhớ được đoạn cuối giấc mơ.

In the evening my aunt took me with her to visit the house of mourning. It was after sunset; but the window-panes of the houses that looked to the west reflected the tawny gold of a great bank of clouds. Nannie received us in the hall; and, as it would have been unseemly to have shouted at her, my aunt shook hands with her for all. The old woman pointed upwards interrogatively and, on my aunt’s nodding, proceeded to toil up the narrow staircase before us, her bowed head being scarcely above the level of the banister-rail. At the first landing she stopped and beckoned us forward encouragingly towards the open door of the dead-room. My aunt went in and the old woman, seeing that I hesitated to enter, began to beckon to me again repeatedly with her hand.

Buổi tối thím tôi dẫn tôi cùng đến thăm nhà có tang. Mặt trời đã lặn; nhưng kính cửa sổ những ngôi nhà quay hướng tây còn phản chiếu sắc vàng hung của một dải mây lớn. Nannie đón chúng tôi ở tiền sảnh; và vì la lên với bà thì thật bất lịch sự, thím tôi bắt tay bà thay cho cả hai. Bà lão chỉ lên trên như để hỏi và, khi thím gật đầu, bắt đầu nhọc nhằn leo cầu thang hẹp đi trước chúng tôi, cái đầu cúi của bà gần như không cao quá tay vịn. Ở chiếu nghỉ đầu tiên bà dừng lại và ra hiệu khuyến khích chúng tôi tiến về cánh cửa mở của phòng người chết. Thím tôi vào, và bà lão, thấy tôi ngần ngại không dám vào, lại bắt đầu liên tục vẫy tay gọi tôi.

I went in on tiptoe. The room through the lace end of the blind was suffused with dusky golden light amid which the candles looked like pale thin flames. He had been coffined. Nannie gave the lead and we three knelt down at the foot of the bed. I pretended to pray but I could not gather my thoughts because the old woman’s mutterings distracted me. I noticed how clumsily her skirt was hooked at the back and how the heels of her cloth boots were trodden down all to one side. The fancy came to me that the old priest was smiling as he lay there in his coffin.

Tôi rón rén bước vào. Qua phần ren của tấm mành, căn phòng ngập một thứ ánh vàng chạng vạng, trong đó những ngọn nến trông như những ngọn lửa mỏng nhợt. Ông đã được liệm vào quan tài. Nannie dẫn đầu và ba chúng tôi quỳ xuống chân giường. Tôi giả vờ cầu nguyện nhưng không tập trung được vì tiếng lầm bầm của bà lão làm tôi xao nhãng. Tôi để ý thấy váy bà móc ở sau lưng vụng về làm sao và gót đôi giày vải của bà bị dẫm bẹp hết về một bên. Tôi chợt tưởng như vị linh mục già đang mỉm cười khi nằm đó trong quan tài.

But no. When we rose and went up to the head of the bed I saw that he was not smiling. There he lay, solemn and copious, vested as for the altar, his large hands loosely retaining a chalice. His face was very truculent, grey and massive, with black cavernous nostrils and circled by a scanty white fur. There was a heavy odour in the room—the flowers.

Nhưng không. Khi chúng tôi đứng dậy và đến đầu giường, tôi thấy ông không cười. Ông nằm đó, trang nghiêm và phục phịch, mặc lễ phục như sắp ra bàn thờ, đôi bàn tay lớn buông lỏng giữ một chiếc chén thánh. Mặt ông rất dữ tợn, xám và đồ sộ, với lỗ mũi đen sâu hoắm và viền quanh một lớp lông trắng thưa. Có một mùi nặng trong phòng—mùi hoa.

We blessed ourselves and came away. In the little room downstairs we found Eliza seated in his arm-chair in state. I groped my way towards my usual chair in the corner while Nannie went to the sideboard and brought out a decanter of sherry and some wine-glasses. She set these on the table and invited us to take a little glass of wine. Then, at her sister’s bidding, she filled out the sherry into the glasses and passed them to us. She pressed me to take some cream crackers also but I declined because I thought I would make too much noise eating them. She seemed to be somewhat disappointed at my refusal and went over quietly to the sofa where she sat down behind her sister. No one spoke: we all gazed at the empty fireplace.

Chúng tôi làm dấu thánh và ra về. Trong gian phòng nhỏ dưới nhà, chúng tôi thấy Eliza ngồi trên ghế bành của ông, trang trọng. Tôi dò dẫm về chiếc ghế quen thuộc ở góc phòng trong khi Nannie đến chiếc tủ chén lấy ra một bình rượu sherry và vài chiếc ly rượu. Bà đặt chúng lên bàn và mời chúng tôi dùng một ly rượu nhỏ. Rồi, theo lời chị bà dặn, bà rót sherry vào các ly và chuyền cho chúng tôi. Bà cũng ép tôi lấy vài cái bánh quy kem nhưng tôi từ chối vì nghĩ mình sẽ ăn kêu quá. Bà có vẻ hơi thất vọng vì tôi từ chối và lặng lẽ đến chiếc đi văng, ngồi xuống sau lưng chị. Không ai nói gì: tất cả chúng tôi nhìn vào lò sưởi trống.

My aunt waited until Eliza sighed and then said:

Thím tôi đợi đến khi Eliza thở dài rồi nói:

“Ah, well, he’s gone to a better world.”

“Ôi, thôi, ông ấy đã về cõi tốt đẹp hơn.”

Eliza sighed again and bowed her head in assent. My aunt fingered the stem of her wine-glass before sipping a little.

Eliza lại thở dài và cúi đầu đồng ý. Thím tôi mân mê chân ly rượu trước khi nhấp một ngụm nhỏ.

“Did he ... peacefully?” she asked.

“Ông có ... êm ái không?” thím hỏi.

“Oh, quite peacefully, ma’am,” said Eliza. “You couldn’t tell when the breath went out of him. He had a beautiful death, God be praised.”

“Ôi, rất êm ái, thưa bà,” Eliza nói. “Không biết hơi thở rời ông lúc nào. Ông chết đẹp lắm, ơn Chúa.”

“And everything...?”

“Còn mọi thứ...?”

“Father O’Rourke was in with him a Tuesday and anointed him and prepared him and all.”

“Cha O’Rourke đến với ông hôm thứ Ba, xức dầu và chuẩn bị cho ông, đủ cả.”

“He knew then?”

“Vậy là ông biết?”

“He was quite resigned.”

“Ông hoàn toàn cam chịu.”

“He looks quite resigned,” said my aunt.

“Trông ông hoàn toàn cam chịu,” thím tôi nói.

“That’s what the woman we had in to wash him said. She said he just looked as if he was asleep, he looked that peaceful and resigned. No one would think he’d make such a beautiful corpse.”

“Người đàn bà chúng tôi mời đến tắm rửa cho ông cũng nói thế. Bà ấy bảo trông ông như đang ngủ, thanh thản và cam chịu thế. Ai mà tưởng ông lại nằm xuống đẹp đến thế.”

“Yes, indeed,” said my aunt.

“Vâng, quả thật,” thím tôi nói.

She sipped a little more from her glass and said:

Thím nhấp thêm một ngụm nhỏ và nói:

“Well, Miss Flynn, at any rate it must be a great comfort for you to know that you did all you could for him. You were both very kind to him, I must say.”

“Thôi, cô Flynn, dù sao biết mình đã làm hết sức vì ông, cô cũng thấy an ủi lắm. Hai cô đã rất tử tế với ông, tôi phải nói.”

Eliza smoothed her dress over her knees.

Eliza vuốt phẳng váy trên đầu gối.

“Ah, poor James!” she said. “God knows we done all we could, as poor as we are—we wouldn’t see him want anything while he was in it.”

“Ôi, James tội nghiệp!” bà nói. “Có Chúa biết chúng tôi đã làm hết sức, nghèo như chúng tôi—ông còn ở đây ngày nào chúng tôi không để ông thiếu thứ gì.”

Nannie had leaned her head against the sofa-pillow and seemed about to fall asleep.

Nannie đã ngả đầu vào gối đi văng và có vẻ sắp ngủ.

“There’s poor Nannie,” said Eliza, looking at her, “she’s wore out. All the work we had, she and me, getting in the woman to wash him and then laying him out and then the coffin and then arranging about the Mass in the chapel. Only for Father O’Rourke I don’t know what we’d have done at all. It was him brought us all them flowers and them two candlesticks out of the chapel and wrote out the notice for the Freeman’s General and took charge of all the papers for the cemetery and poor James’s insurance.”

“Nannie tội nghiệp kìa,” Eliza nói, nhìn em, “nó kiệt sức rồi. Bao nhiêu việc chị em tôi phải lo, mời người đàn bà đến tắm cho ông, rồi khâm liệm, rồi quan tài, rồi sắp xếp lễ ở nhà nguyện. Không có cha O’Rourke thì tôi không biết chúng tôi làm sao nổi. Chính cha mang cho chúng tôi hết chỗ hoa này, cả hai cái chân nến ở nhà nguyện, rồi viết cáo phó cho tờ Freeman’s General và lo hết giấy tờ nghĩa trang và bảo hiểm cho James tội nghiệp.”

“Wasn’t that good of him?” said my aunt.

“Cha tốt quá nhỉ?” thím tôi nói.

Eliza closed her eyes and shook her head slowly.

Eliza nhắm mắt và chậm rãi lắc đầu.

“Ah, there’s no friends like the old friends,” she said, “when all is said and done, no friends that a body can trust.”

“Ôi, chẳng có bạn nào bằng bạn cũ,” bà nói, “xét cho cùng, chẳng có bạn nào mình tin được.”

“Indeed, that’s true,” said my aunt. “And I’m sure now that he’s gone to his eternal reward he won’t forget you and all your kindness to him.”

“Quả thật vậy,” thím tôi nói. “Và tôi chắc giờ ông đã về nhận phần thưởng đời đời thì ông sẽ không quên cô và tất cả lòng tốt của cô với ông.”

“Ah, poor James!” said Eliza. “He was no great trouble to us. You wouldn’t hear him in the house any more than now. Still, I know he’s gone and all to that....”

“Ôi, James tội nghiệp!” Eliza nói. “Ông chẳng gây phiền phức mấy cho chúng tôi. Trong nhà chẳng nghe tiếng ông, bây giờ cũng vậy. Nhưng tôi biết ông đã đi rồi, và rốt cuộc cũng đến nước ấy....”

“It’s when it’s all over that you’ll miss him,” said my aunt.

“Chính khi mọi chuyện đã qua thì cô mới nhớ ông,” thím tôi nói.

“I know that,” said Eliza. “I won’t be bringing him in his cup of beef-tea any more, nor you, ma’am, sending him his snuff. Ah, poor James!”

“Tôi biết,” Eliza nói. “Tôi sẽ không còn bưng chén nước thịt bò hầm cho ông, và bà cũng sẽ không còn gửi thuốc hít cho ông nữa. Ôi, James tội nghiệp!”

She stopped, as if she were communing with the past and then said shrewdly:

Bà ngừng lại, như đang chuyện trò với quá khứ, rồi nói một cách tinh tường:

“Mind you, I noticed there was something queer coming over him latterly. Whenever I’d bring in his soup to him there I’d find him with his breviary fallen to the floor, lying back in the chair and his mouth open.”

“Bà biết không, tôi để ý dạo gần đây có cái gì đó kỳ kỳ đến với ông. Hễ tôi bưng súp vào là thấy ông ngả người trên ghế, miệng há ra, cuốn kinh nhật tụng rơi xuống sàn.”

She laid a finger against her nose and frowned: then she continued:

Bà đặt một ngón tay lên mũi và cau mày: rồi tiếp:

“But still and all he kept on saying that before the summer was over he’d go out for a drive one fine day just to see the old house again where we were all born down in Irishtown and take me and Nannie with him. If we could only get one of them new-fangled carriages that makes no noise that Father O’Rourke told him about, them with the rheumatic wheels, for the day cheap—he said, at Johnny Rush’s over the way there and drive out the three of us together of a Sunday evening. He had his mind set on that.... Poor James!”

“Vậy mà ông cứ nói là trước khi hết mùa hè ông sẽ đi xe một hôm trời đẹp chỉ để xem lại ngôi nhà cũ nơi chúng tôi sinh ra ở Irishtown và đưa tôi với Nannie đi cùng. Giá mà thuê được một trong những chiếc xe kiểu mới không ồn mà cha O’Rourke kể với ông, loại bánh thấp khớp ấy, thuê một ngày cho rẻ—ông nói, ở nhà Johnny Rush bên kia đường đó, và cho ba chúng tôi cùng đi một buổi chiều Chủ nhật. Ông đã dốc lòng vào chuyện đó.... James tội nghiệp!”

“The Lord have mercy on his soul!” said my aunt.

“Xin Chúa thương xót linh hồn ông!” thím tôi nói.

Eliza took out her handkerchief and wiped her eyes with it. Then she put it back again in her pocket and gazed into the empty grate for some time without speaking.

Eliza lấy khăn tay ra lau mắt. Rồi bà bỏ nó lại vào túi và nhìn vào lò sưởi trống một lúc lâu không nói gì.

“He was too scrupulous always,” she said. “The duties of the priesthood was too much for him. And then his life was, you might say, crossed.”

“Ông lúc nào cũng quá câu nệ,” bà nói. “Bổn phận chức linh mục nặng quá với ông. Rồi đời ông, có thể nói, lại trắc trở.”

“Yes,” said my aunt. “He was a disappointed man. You could see that.”

“Vâng,” thím tôi nói. “Ông là người thất vọng. Ai cũng thấy.”

A silence took possession of the little room and, under cover of it, I approached the table and tasted my sherry and then returned quietly to my chair in the corner. Eliza seemed to have fallen into a deep revery. We waited respectfully for her to break the silence: and after a long pause she said slowly:

Một sự im lặng chiếm lấy căn phòng nhỏ và, nhân đó, tôi lại gần bàn nếm rượu sherry rồi lặng lẽ trở về ghế ở góc. Eliza dường như đã chìm vào một cơn mơ màng sâu. Chúng tôi cung kính đợi bà phá vỡ im lặng: và sau một quãng dài bà chậm rãi nói:

“It was that chalice he broke.... That was the beginning of it. Of course, they say it was all right, that it contained nothing, I mean. But still.... They say it was the boy’s fault. But poor James was so nervous, God be merciful to him!”

“Chính cái chén thánh ông làm vỡ ấy.... Đó là khởi đầu của mọi chuyện. Dĩ nhiên, họ bảo không sao cả, nghĩa là trong chén không có gì. Nhưng dù sao.... Họ bảo lỗi tại thằng bé. Nhưng James tội nghiệp vốn hay lo sợ đến thế, xin Chúa thương xót ông!”

“And was that it?” said my aunt. “I heard something....”

“Vậy là chuyện đó sao?” thím tôi nói. “Tôi có nghe phong thanh....”

Eliza nodded.

Eliza gật đầu.

“That affected his mind,” she said. “After that he began to mope by himself, talking to no one and wandering about by himself. So one night he was wanted for to go on a call and they couldn’t find him anywhere. They looked high up and low down; and still they couldn’t see a sight of him anywhere. So then the clerk suggested to try the chapel. So then they got the keys and opened the chapel and the clerk and Father O’Rourke and another priest that was there brought in a light for to look for him.... And what do you think but there he was, sitting up by himself in the dark in his confession-box, wide-awake and laughing-like softly to himself?”

“Chuyện đó làm hại đến tâm trí ông,” bà nói. “Sau đó ông bắt đầu ủ ê một mình, chẳng nói với ai, đi lang thang một mình. Rồi một đêm người ta cần ông đi thăm một người hấp hối mà tìm đâu cũng không thấy. Họ tìm từ trên cao xuống dưới thấp; vẫn chẳng thấy bóng dáng ông đâu. Rồi ông thư ký đề nghị thử vào nhà nguyện. Thế là họ lấy chìa khóa mở nhà nguyện, ông thư ký với cha O’Rourke và một cha khác ở đó mang đèn vào tìm ông.... Mà bà biết sao không, ông ngồi đó một mình trong bóng tối, trong tòa giải tội, tỉnh như sáo, cười cười một mình khe khẽ?”

She stopped suddenly as if to listen. I too listened; but there was no sound in the house: and I knew that the old priest was lying still in his coffin as we had seen him, solemn and truculent in death, an idle chalice on his breast.

Bà đột ngột ngừng lại như để lắng nghe. Tôi cũng lắng nghe; nhưng trong nhà không có tiếng động nào: và tôi biết vị linh mục già đang nằm yên trong quan tài như chúng tôi đã thấy, trang nghiêm và dữ tợn trong cái chết, một chiếc chén thánh vô dụng trên ngực.

Eliza resumed:

Eliza nói tiếp:

“Wide-awake and laughing-like to himself.... So then, of course, when they saw that, that made them think that there was something gone wrong with him....”

“Tỉnh như sáo, cười cười một mình.... Thế là, dĩ nhiên, khi họ thấy vậy, họ nghĩ chắc ông có chuyện gì đó không ổn....”

AN ENCOUNTER

Một cuộc chạm mặt

It was Joe Dillon who introduced the Wild West to us. He had a little library made up of old numbers of The Union Jack, Pluck and The Halfpenny Marvel. Every evening after school we met in his back garden and arranged Indian battles. He and his fat young brother Leo, the idler, held the loft of the stable while we tried to carry it by storm; or we fought a pitched battle on the grass. But, however well we fought, we never won siege or battle and all our bouts ended with Joe Dillon’s war dance of victory. His parents went to eight-o’clock mass every morning in Gardiner Street and the peaceful odour of Mrs Dillon was prevalent in the hall of the house. But he played too fiercely for us who were younger and more timid. He looked like some kind of an Indian when he capered round the garden, an old tea-cosy on his head, beating a tin with his fist and yelling:

Chính Joe Dillon đã đưa Miền Tây Hoang dã đến với chúng tôi. Cậu có một thư viện nhỏ gồm những số cũ của The Union Jack, Pluck và The Halfpenny Marvel. Mỗi buổi chiều sau giờ học chúng tôi họp ở vườn sau nhà cậu và dàn trận đánh người da đỏ. Cậu và thằng em béo Leo, kẻ lười biếng, giữ gác xép chuồng ngựa trong khi chúng tôi cố đánh chiếm bằng xung phong; hoặc chúng tôi đánh trận giáp lá cà trên bãi cỏ. Nhưng dù đánh hay đến đâu, chúng tôi chưa bao giờ thắng cuộc vây hay trận đánh nào và mọi cuộc giao tranh đều kết thúc bằng điệu múa chiến thắng của Joe Dillon. Cha mẹ cậu mỗi sáng đi lễ tám giờ ở phố Gardiner và mùi hiền hòa của bà Dillon phảng phất khắp tiền sảnh nhà. Nhưng cậu chơi hung hăng quá đối với chúng tôi, những đứa nhỏ hơn và nhút nhát hơn. Cậu trông như một thứ người da đỏ nào đó khi nhảy tưng tưng quanh vườn, đầu đội một cái ủ ấm trà cũ, nắm tay đập vào một cái hộp thiếc và hét:

“Ya! yaka, yaka, yaka!”

“Ya! yaka, yaka, yaka!”

Everyone was incredulous when it was reported that he had a vocation for the priesthood. Nevertheless it was true.

Ai cũng không tin khi có tin đồn rằng cậu có ơn gọi làm linh mục. Vậy mà đó là sự thật.

A spirit of unruliness diffused itself among us and, under its influence, differences of culture and constitution were waived. We banded ourselves together, some boldly, some in jest and some almost in fear: and of the number of these latter, the reluctant Indians who were afraid to seem studious or lacking in robustness, I was one. The adventures related in the literature of the Wild West were remote from my nature but, at least, they opened doors of escape. I liked better some American detective stories which were traversed from time to time by unkempt fierce and beautiful girls. Though there was nothing wrong in these stories and though their intention was sometimes literary they were circulated secretly at school. One day when Father Butler was hearing the four pages of Roman History clumsy Leo Dillon was discovered with a copy of The Halfpenny Marvel.

Một tinh thần ngỗ nghịch lan ra giữa chúng tôi và, dưới ảnh hưởng của nó, những khác biệt về học thức và thể chất được bỏ qua. Chúng tôi kết thành băng, đứa hăng hái, đứa đùa cợt, đứa gần như vì sợ: và tôi thuộc số những đứa sau, những người da đỏ miễn cưỡng sợ bị coi là ham học hay thiếu vạm vỡ. Những cuộc phiêu lưu kể trong văn chương Miền Tây Hoang dã xa lạ với bản tính tôi nhưng ít ra chúng mở ra những cánh cửa trốn thoát. Tôi thích hơn mấy truyện trinh thám Mỹ, thỉnh thoảng có những cô gái tóc bù xù, dữ dội và đẹp băng ngang. Dù không có gì sai trong những truyện ấy và dù ý định của chúng đôi khi có tính văn chương, chúng vẫn được truyền tay nhau lén lút ở trường. Một hôm, khi cha Butler đang nghe bốn trang Sử La Mã, Leo Dillon vụng về bị bắt gặp có một cuốn The Halfpenny Marvel.

“This page or this page? This page? Now, Dillon, up! ‘Hardly had the day’.... Go on! What day? ‘Hardly had the day dawned’.... Have you studied it? What have you there in your pocket?”

“Trang này hay trang này? Trang này? Nào, Dillon, đứng lên! ‘Ngày chưa kịp’.... Tiếp đi! Ngày nào? ‘Ngày chưa kịp hửng’.... Em đã học chưa? Em có cái gì trong túi đó?”

Everyone’s heart palpitated as Leo Dillon handed up the paper and everyone assumed an innocent face. Father Butler turned over the pages, frowning.

Tim ai nấy đều đập mạnh khi Leo Dillon trao tờ báo lên và ai nấy làm ra bộ mặt ngây thơ. Cha Butler lật các trang, cau mày.

“What is this rubbish?” he said. “The Apache Chief! Is this what you read instead of studying your Roman History? Let me not find any more of this wretched stuff in this college. The man who wrote it, I suppose, was some wretched fellow who writes these things for a drink. I’m surprised at boys like you, educated, reading such stuff. I could understand it if you were ... National School boys. Now, Dillon, I advise you strongly, get at your work or....”

“Cái thứ rác rưởi gì thế này?” cha nói. “Thủ lĩnh Apache! Các em đọc cái này thay vì học Sử La Mã à? Đừng để tôi thấy thêm thứ rẻ rách này trong trường. Kẻ viết ra nó, tôi đoán, là một gã khốn nạn nào viết những thứ này để kiếm rượu uống. Tôi ngạc nhiên về những đứa như các em, có học hành, mà đọc thứ như vậy. Tôi còn hiểu được nếu các em là ... học sinh trường làng. Nào, Dillon, tôi khuyên em nghiêm túc, lo học đi, nếu không....”

This rebuke during the sober hours of school paled much of the glory of the Wild West for me and the confused puffy face of Leo Dillon awakened one of my consciences. But when the restraining influence of the school was at a distance I began to hunger again for wild sensations, for the escape which those chronicles of disorder alone seemed to offer me. The mimic warfare of the evening became at last as wearisome to me as the routine of school in the morning because I wanted real adventures to happen to myself. But real adventures, I reflected, do not happen to people who remain at home: they must be sought abroad.

Lời khiển trách ấy trong những giờ học nghiêm trang đã làm nhạt đi nhiều vinh quang của Miền Tây Hoang dã đối với tôi và gương mặt phù bối rối của Leo Dillon đã đánh thức một trong những lương tâm của tôi. Nhưng khi ảnh hưởng kiềm chế của trường học ở xa, tôi lại bắt đầu thèm cảm giác hoang dã, thèm lối thoát mà chỉ những bản tường thuật về sự hỗn loạn ấy dường như đem lại cho tôi. Trận giả chiến buổi chiều cuối cùng cũng nhàm chán như nề nếp trường học buổi sáng vì tôi muốn những cuộc phiêu lưu thật xảy ra với chính mình. Nhưng những cuộc phiêu lưu thật, tôi nghĩ, không xảy ra với người ở nhà: phải tìm chúng ở nơi xa.

The summer holidays were near at hand when I made up my mind to break out of the weariness of school-life for one day at least. With Leo Dillon and a boy named Mahony I planned a day’s miching. Each of us saved up sixpence. We were to meet at ten in the morning on the Canal Bridge. Mahony’s big sister was to write an excuse for him and Leo Dillon was to tell his brother to say he was sick. We arranged to go along the Wharf Road until we came to the ships, then to cross in the ferryboat and walk out to see the Pigeon House. Leo Dillon was afraid we might meet Father Butler or someone out of the college; but Mahony asked, very sensibly, what would Father Butler be doing out at the Pigeon House. We were reassured: and I brought the first stage of the plot to an end by collecting sixpence from the other two, at the same time showing them my own sixpence. When we were making the last arrangements on the eve we were all vaguely excited. We shook hands, laughing, and Mahony said:

Kỳ nghỉ hè đã gần kề thì tôi quyết định thoát khỏi nỗi chán ngán đời học trò dù chỉ một ngày. Cùng Leo Dillon và một đứa tên Mahony, tôi bày một ngày trốn học. Mỗi đứa dành dụm được sáu xu. Chúng tôi hẹn nhau mười giờ sáng ở cầu Canal. Chị cả của Mahony sẽ viết giấy xin phép cho nó và Leo Dillon sẽ dặn anh nó nói là nó ốm. Chúng tôi định đi dọc đường Wharf cho đến chỗ có tàu, rồi qua sông bằng phà và đi bộ ra xem Pigeon House. Leo Dillon sợ chúng tôi gặp cha Butler hay ai đó trong trường; nhưng Mahony hỏi, rất phải lẽ, cha Butler ra Pigeon House làm gì. Chúng tôi yên tâm: và tôi kết thúc giai đoạn đầu của âm mưu bằng cách thu sáu xu của hai đứa kia, đồng thời đưa cho chúng thấy sáu xu của mình. Khi chúng tôi bàn lần cuối vào đêm hôm trước, đứa nào cũng hơi phấn khích mơ hồ. Chúng tôi bắt tay, cười, và Mahony nói:

“Till tomorrow, mates!”

“Mai gặp nhé, các bồ!”

That night I slept badly. In the morning I was first-comer to the bridge as I lived nearest. I hid my books in the long grass near the ashpit at the end of the garden where nobody ever came and hurried along the canal bank. It was a mild sunny morning in the first week of June. I sat up on the coping of the bridge admiring my frail canvas shoes which I had diligently pipeclayed overnight and watching the docile horses pulling a tramload of business people up the hill. All the branches of the tall trees which lined the mall were gay with little light green leaves and the sunlight slanted through them on to the water. The granite stone of the bridge was beginning to be warm and I began to pat it with my hands in time to an air in my head. I was very happy.

Đêm ấy tôi ngủ không ngon. Buổi sáng tôi là đứa đến cầu đầu tiên vì tôi ở gần nhất. Tôi giấu sách trong đám cỏ cao gần hố tro cuối vườn, nơi chẳng ai bao giờ đến, rồi vội vã đi dọc bờ kênh. Đó là một sáng dịu nắng, tuần đầu tháng Sáu. Tôi ngồi lên thành cầu, ngắm đôi giày vải mỏng của mình mà tối hôm trước tôi đã cần mẫn chà đất sét trắng, và nhìn những con ngựa hiền lành kéo chiếc xe điện đầy người đi làm lên dốc. Mọi cành của những hàng cây cao dọc lối đi dạo đều tươi vui với những lá nhỏ xanh nhạt và nắng xiên qua chúng xuống mặt nước. Đá granit của cầu bắt đầu ấm và tôi bắt đầu vỗ tay lên nó theo nhịp một điệu hát trong đầu. Tôi rất sung sướng.

When I had been sitting there for five or ten minutes I saw Mahony’s grey suit approaching. He came up the hill, smiling, and clambered up beside me on the bridge. While we were waiting he brought out the catapult which bulged from his inner pocket and explained some improvements which he had made in it. I asked him why he had brought it and he told me he had brought it to have some gas with the birds. Mahony used slang freely, and spoke of Father Butler as Old Bunser. We waited on for a quarter of an hour more but still there was no sign of Leo Dillon. Mahony, at last, jumped down and said:

Ngồi đó chừng năm mười phút thì tôi thấy bộ đồ xám của Mahony đến gần. Nó lên dốc, mỉm cười, và leo lên ngồi cạnh tôi trên cầu. Trong lúc chờ, nó lôi ra cái súng cao su phồng trong túi trong và giải thích vài cải tiến nó đã làm. Tôi hỏi sao nó mang theo thì nó bảo mang để trêu đùa mấy con chim. Mahony dùng tiếng lóng thoải mái, và gọi cha Butler là Lão Bunser. Chúng tôi chờ thêm mười lăm phút nữa mà vẫn chẳng thấy bóng Leo Dillon. Cuối cùng Mahony nhảy xuống và nói:

“Come along. I knew Fatty’d funk it.”

“Đi thôi. Tao biết ngay thằng Béo sẽ chùn.”

“And his sixpence...?” I said.

“Còn sáu xu của nó...?” tôi nói.

“That’s forfeit,” said Mahony. “And so much the better for us—a bob and a tanner instead of a bob.”

“Mất rồi,” Mahony nói. “Càng tốt cho tụi mình—một bob với một tanner thay vì chỉ một bob.”

We walked along the North Strand Road till we came to the Vitriol Works and then turned to the right along the Wharf Road. Mahony began to play the Indian as soon as we were out of public sight. He chased a crowd of ragged girls, brandishing his unloaded catapult and, when two ragged boys began, out of chivalry, to fling stones at us, he proposed that we should charge them. I objected that the boys were too small and so we walked on, the ragged troop screaming after us: “Swaddlers! Swaddlers!” thinking that we were Protestants because Mahony, who was dark-complexioned, wore the silver badge of a cricket club in his cap. When we came to the Smoothing Iron we arranged a siege; but it was a failure because you must have at least three. We revenged ourselves on Leo Dillon by saying what a funk he was and guessing how many he would get at three o’clock from Mr Ryan.

Chúng tôi đi dọc đường North Strand cho đến Nhà máy Vitriol rồi rẽ phải theo đường Wharf. Mahony bắt đầu đóng vai người da đỏ ngay khi chúng tôi khuất tầm mắt thiên hạ. Nó đuổi một đám con gái rách rưới, vung cái súng cao su không đạn và, khi hai đứa con trai rách rưới bắt đầu, vì hiệp sĩ, ném đá vào chúng tôi, nó đề nghị xông vào chúng. Tôi phản đối là hai đứa kia nhỏ quá nên chúng tôi đi tiếp, đám rách rưới la theo: “Swaddlers! Swaddlers!” tưởng chúng tôi là người Tin Lành vì Mahony, da ngăm, đội mũ có huy hiệu bạc của một câu lạc bộ cricket. Đến chỗ Smoothing Iron chúng tôi bày trò vây thành; nhưng thất bại vì ít nhất phải có ba đứa. Chúng tôi trả thù Leo Dillon bằng cách nói nó nhát cáy làm sao và đoán lúc ba giờ nó sẽ lĩnh mấy roi của thầy Ryan.

We came then near the river. We spent a long time walking about the noisy streets flanked by high stone walls, watching the working of cranes and engines and often being shouted at for our immobility by the drivers of groaning carts. It was noon when we reached the quays and, as all the labourers seemed to be eating their lunches, we bought two big currant buns and sat down to eat them on some metal piping beside the river. We pleased ourselves with the spectacle of Dublin’s commerce—the barges signalled from far away by their curls of woolly smoke, the brown fishing fleet beyond Ringsend, the big white sailing-vessel which was being discharged on the opposite quay. Mahony said it would be right skit to run away to sea on one of those big ships and even I, looking at the high masts, saw, or imagined, the geography which had been scantily dosed to me at school gradually taking substance under my eyes. School and home seemed to recede from us and their influences upon us seemed to wane.

Rồi chúng tôi đến gần sông. Chúng tôi đi rất lâu trong những con phố ồn ào hai bên là tường đá cao, xem cần trục và máy móc làm việc và thường bị những người đánh xe kẽo kẹt quát vì đứng yên. Đến bến thì đã trưa và, vì phu bốc vác ai cũng như đang ăn trưa, chúng tôi mua hai ổ bánh nho khô lớn và ngồi ăn trên mấy ống kim loại cạnh sông. Chúng tôi thích thú với cảnh thương mại Dublin—những chiếc xà lan từ xa đã báo hiệu bằng những cuộn khói xù như len, đoàn thuyền cá nâu bên kia Ringsend, chiếc thuyền buồm trắng lớn đang dỡ hàng ở bến đối diện. Mahony nói chạy trốn ra biển trên một trong những con tàu lớn ấy thì vui phải biết và ngay cả tôi, nhìn những cột buồm cao, cũng thấy, hay tưởng thấy, môn địa lý mà ở trường người ta chỉ cho tôi nhỏ giọt dần dần thành hình thành khối dưới mắt mình. Trường học và nhà dường như lùi xa khỏi chúng tôi và ảnh hưởng của chúng đối với chúng tôi dường như phai đi.

We crossed the Liffey in the ferryboat, paying our toll to be transported in the company of two labourers and a little Jew with a bag. We were serious to the point of solemnity, but once during the short voyage our eyes met and we laughed. When we landed we watched the discharging of the graceful threemaster which we had observed from the other quay. Some bystander said that she was a Norwegian vessel. I went to the stern and tried to decipher the legend upon it but, failing to do so, I came back and examined the foreign sailors to see had any of them green eyes for I had some confused notion.... The sailors’ eyes were blue and grey and even black. The only sailor whose eyes could have been called green was a tall man who amused the crowd on the quay by calling out cheerfully every time the planks fell:

Chúng tôi qua sông Liffey bằng phà, trả tiền vé để được chở cùng hai phu bốc vác và một người Do Thái nhỏ người xách túi. Chúng tôi nghiêm túc đến mức trang trọng, nhưng một lần trong chuyến đi ngắn, mắt chúng tôi gặp nhau và chúng tôi cười. Khi lên bờ chúng tôi xem người ta dỡ hàng khỏi chiếc thuyền ba cột duyên dáng đã thấy từ bến bên kia. Một người đứng xem nói đó là tàu Na Uy. Tôi ra phía đuôi tàu cố đọc dòng chữ trên đó nhưng không được, tôi quay lại và xem xét những thủy thủ ngoại quốc xem có ai mắt xanh lục không vì tôi có một ý niệm mơ hồ nào đó.... Mắt các thủy thủ xanh dương, xám, thậm chí đen. Thủy thủ duy nhất có thể gọi là mắt xanh lục là một người cao lớn làm đám đông trên bến vui bằng cách hô vui vẻ mỗi lần tấm ván rơi:

“All right! All right!”

“Được rồi! Được rồi!”

When we were tired of this sight we wandered slowly into Ringsend. The day had grown sultry, and in the windows of the grocers’ shops musty biscuits lay bleaching. We bought some biscuits and chocolate which we ate sedulously as we wandered through the squalid streets where the families of the fishermen live. We could find no dairy and so we went into a huckster’s shop and bought a bottle of raspberry lemonade each. Refreshed by this, Mahony chased a cat down a lane, but the cat escaped into a wide field. We both felt rather tired and when we reached the field we made at once for a sloping bank over the ridge of which we could see the Dodder.

Khi chán cảnh ấy chúng tôi thong thả đi lang thang vào Ringsend. Ngày đã trở oi bức, và trong cửa sổ các tiệm tạp hóa những chiếc bánh quy mốc nằm bạc màu. Chúng tôi mua ít bánh quy và sô-cô-la và ăn miệt mài trong khi lang thang qua những con phố nhớp nhúa nơi các gia đình ngư dân sống. Chúng tôi không tìm được hàng sữa nên vào một tiệm tạp phẩm mua mỗi đứa một chai nước chanh vị mâm xôi. Tỉnh người nhờ nó, Mahony đuổi một con mèo vào một con hẻm, nhưng con mèo thoát ra một cánh đồng rộng. Cả hai chúng tôi đều khá mệt và khi tới cánh đồng liền đi ngay đến một bờ dốc mà qua gờ đỉnh có thể thấy sông Dodder.

It was too late and we were too tired to carry out our project of visiting the Pigeon House. We had to be home before four o’clock lest our adventure should be discovered. Mahony looked regretfully at his catapult and I had to suggest going home by train before he regained any cheerfulness. The sun went in behind some clouds and left us to our jaded thoughts and the crumbs of our provisions.

Đã quá muộn và chúng tôi quá mệt để thực hiện kế hoạch thăm Pigeon House. Chúng tôi phải về nhà trước bốn giờ kẻo cuộc phiêu lưu bị phát hiện. Mahony tiếc nuối nhìn cái súng cao su và tôi phải gợi ý đi tàu hỏa về thì nó mới vui lại chút nào. Mặt trời lẩn sau mấy đám mây và bỏ mặc chúng tôi với những ý nghĩ rã rời và vụn bánh của số lương thực.

There was nobody but ourselves in the field. When we had lain on the bank for some time without speaking I saw a man approaching from the far end of the field. I watched him lazily as I chewed one of those green stems on which girls tell fortunes. He came along by the bank slowly. He walked with one hand upon his hip and in the other hand he held a stick with which he tapped the turf lightly. He was shabbily dressed in a suit of greenish-black and wore what we used to call a jerry hat with a high crown. He seemed to be fairly old for his moustache was ashen-grey. When he passed at our feet he glanced up at us quickly and then continued his way. We followed him with our eyes and saw that when he had gone on for perhaps fifty paces he turned about and began to retrace his steps. He walked towards us very slowly, always tapping the ground with his stick, so slowly that I thought he was looking for something in the grass.

Trong cánh đồng chẳng có ai ngoài chúng tôi. Khi đã nằm trên bờ dốc một lúc mà không nói gì, tôi thấy một người đàn ông tiến lại từ đầu xa của cánh đồng. Tôi lơ đãng nhìn ông ta trong khi nhai một trong những cọng cỏ xanh mà con gái dùng để bói. Ông ta đi chậm dọc bờ dốc. Ông đi một tay chống hông và tay kia cầm cây gậy khẽ gõ xuống thảm cỏ. Ông ăn mặc tồi tàn trong bộ đồ đen ngả xanh và đội thứ chúng tôi gọi là mũ jerry đỉnh cao. Ông có vẻ khá già vì bộ ria xám tro. Khi đi qua dưới chân chúng tôi, ông liếc nhanh lên nhìn chúng tôi rồi đi tiếp. Chúng tôi dõi theo bằng mắt và thấy khi đã đi chừng năm mươi bước ông quay lại và bắt đầu lần theo đường cũ. Ông đi về phía chúng tôi rất chậm, luôn gõ gậy xuống đất, chậm đến nỗi tôi tưởng ông đang tìm thứ gì trong đám cỏ.

He stopped when he came level with us and bade us good-day. We answered him and he sat down beside us on the slope slowly and with great care. He began to talk of the weather, saying that it would be a very hot summer and adding that the seasons had changed greatly since he was a boy—a long time ago. He said that the happiest time of one’s life was undoubtedly one’s schoolboy days and that he would give anything to be young again. While he expressed these sentiments which bored us a little we kept silent. Then he began to talk of school and of books. He asked us whether we had read the poetry of Thomas Moore or the works of Sir Walter Scott and Lord Lytton. I pretended that I had read every book he mentioned so that in the end he said:

Ông dừng lại khi ngang hàng với chúng tôi và chào chúng tôi. Chúng tôi đáp lời và ông ngồi xuống cạnh chúng tôi trên sườn dốc, chậm rãi và hết sức cẩn thận. Ông bắt đầu nói về thời tiết, bảo rằng sẽ là một mùa hè rất nóng và thêm rằng các mùa đã đổi thay nhiều từ khi ông còn bé—cách đây lâu lắm. Ông nói thời hạnh phúc nhất đời người chắc chắn là thời đi học và ông sẵn sàng đánh đổi mọi thứ để được trẻ lại. Trong khi ông bày tỏ những tình cảm ấy làm chúng tôi hơi chán, chúng tôi giữ im lặng. Rồi ông bắt đầu nói về trường học và sách vở. Ông hỏi chúng tôi đã đọc thơ của Thomas Moore hay tác phẩm của ngài Walter Scott và huân tước Lytton chưa. Tôi giả vờ đã đọc mọi cuốn ông nhắc đến nên cuối cùng ông nói:

“Ah, I can see you are a bookworm like myself. Now,” he added, pointing to Mahony who was regarding us with open eyes, “he is different; he goes in for games.”

“A, tôi thấy cháu là mọt sách như tôi. Còn,” ông nói thêm, chỉ Mahony đang nhìn chúng tôi mắt tròn xoe, “cậu này thì khác; cậu ấy mê thể thao.”

He said he had all Sir Walter Scott’s works and all Lord Lytton’s works at home and never tired of reading them. “Of course,” he said, “there were some of Lord Lytton’s works which boys couldn’t read.” Mahony asked why couldn’t boys read them—a question which agitated and pained me because I was afraid the man would think I was as stupid as Mahony. The man, however, only smiled. I saw that he had great gaps in his mouth between his yellow teeth. Then he asked us which of us had the most sweethearts. Mahony mentioned lightly that he had three totties. The man asked me how many had I. I answered that I had none. He did not believe me and said he was sure I must have one. I was silent.

Ông nói ở nhà ông có đủ các tác phẩm của ngài Walter Scott và của huân tước Lytton và đọc không bao giờ chán. “Dĩ nhiên,” ông nói, “có vài tác phẩm của huân tước Lytton mà con trai không đọc được.” Mahony hỏi sao con trai không đọc được—một câu hỏi làm tôi bối rối và đau khổ vì tôi sợ ông sẽ nghĩ tôi ngu như Mahony. Tuy nhiên ông chỉ mỉm cười. Tôi thấy miệng ông có những khoảng trống lớn giữa những chiếc răng vàng. Rồi ông hỏi chúng tôi đứa nào có nhiều người yêu nhất. Mahony nhẹ nhàng nói nó có ba em. Ông hỏi tôi có mấy người. Tôi đáp tôi không có ai. Ông không tin và nói chắc chắn tôi phải có một người. Tôi im lặng.

“Tell us,” said Mahony pertly to the man, “how many have you yourself?”

“Nói cho tụi cháu nghe,” Mahony lém lỉnh nói với ông, “chính ông có bao nhiêu?”

The man smiled as before and said that when he was our age he had lots of sweethearts.

Người đàn ông mỉm cười như trước và nói hồi bằng tuổi chúng tôi ông có cả đống người yêu.

“Every boy,” he said, “has a little sweetheart.”

“Thằng con trai nào,” ông nói, “cũng có một người yêu nhỏ.”

His attitude on this point struck me as strangely liberal in a man of his age. In my heart I thought that what he said about boys and sweethearts was reasonable. But I disliked the words in his mouth and I wondered why he shivered once or twice as if he feared something or felt a sudden chill. As he proceeded I noticed that his accent was good. He began to speak to us about girls, saying what nice soft hair they had and how soft their hands were and how all girls were not so good as they seemed to be if one only knew. There was nothing he liked, he said, so much as looking at a nice young girl, at her nice white hands and her beautiful soft hair. He gave me the impression that he was repeating something which he had learned by heart or that, magnetised by some words of his own speech, his mind was slowly circling round and round in the same orbit. At times he spoke as if he were simply alluding to some fact that everybody knew, and at times he lowered his voice and spoke mysteriously as if he were telling us something secret which he did not wish others to overhear. He repeated his phrases over and over again, varying them and surrounding them with his monotonous voice. I continued to gaze towards the foot of the slope, listening to him.

Thái độ của ông về điểm này khiến tôi thấy phóng khoáng lạ lùng ở một người tuổi ông. Trong lòng tôi nghĩ điều ông nói về con trai và người yêu là hợp lý. Nhưng tôi không ưa những lời ấy trong miệng ông và tôi tự hỏi sao ông rùng mình một hai lần như sợ điều gì hay chợt thấy lạnh. Khi ông tiếp tục tôi để ý giọng ông chuẩn. Ông bắt đầu nói với chúng tôi về con gái, bảo họ có mái tóc mềm đẹp làm sao và bàn tay họ mềm làm sao và không phải con gái nào cũng tốt như vẻ ngoài nếu mình biết rõ. Ông nói chẳng có gì ông thích bằng ngắm một cô gái trẻ xinh, ngắm đôi bàn tay trắng đẹp và mái tóc mềm tuyệt vời của cô. Ông cho tôi ấn tượng rằng ông đang lặp lại điều gì đã học thuộc lòng hoặc rằng, bị từ hóa bởi vài chữ trong chính lời mình, đầu óc ông đang chậm rãi quay vòng quanh trên cùng một quỹ đạo. Có lúc ông nói như thể chỉ nhắc đến một sự thật ai cũng biết, có lúc ông hạ giọng và nói bí hiểm như thể kể điều bí mật không muốn người khác nghe. Ông lặp đi lặp lại những câu của mình, biến đổi chúng và bao bọc chúng bằng giọng đều đều. Tôi tiếp tục nhìn xuống chân dốc, lắng nghe ông.

After a long while his monologue paused. He stood up slowly, saying that he had to leave us for a minute or so, a few minutes, and, without changing the direction of my gaze, I saw him walking slowly away from us towards the near end of the field. We remained silent when he had gone. After a silence of a few minutes I heard Mahony exclaim:

Sau một lúc lâu độc thoại của ông ngừng lại. Ông đứng dậy chậm rãi, nói ông phải rời chúng tôi một phút gì đó, vài phút, và, không đổi hướng nhìn, tôi thấy ông đi chậm rãi rời xa chúng tôi về phía đầu gần của cánh đồng. Chúng tôi im lặng khi ông đi khuất. Sau vài phút im lặng tôi nghe Mahony kêu:

“I say! Look what he’s doing!”

“Này! Nhìn ông ta làm gì kìa!”

As I neither answered nor raised my eyes Mahony exclaimed again:

Vì tôi không đáp cũng không ngẩng mắt, Mahony lại kêu:

“I say.... He’s a queer old josser!”

“Này.... Lão già gàn dở!”

“In case he asks us for our names,” I said, “let you be Murphy and I’ll be Smith.”

“Nếu ông ta hỏi tên,” tôi nói, “mày làm Murphy còn tao là Smith.”

We said nothing further to each other. I was still considering whether I would go away or not when the man came back and sat down beside us again. Hardly had he sat down when Mahony, catching sight of the cat which had escaped him, sprang up and pursued her across the field. The man and I watched the chase. The cat escaped once more and Mahony began to throw stones at the wall she had escaladed. Desisting from this, he began to wander about the far end of the field, aimlessly.

Chúng tôi không nói gì thêm với nhau. Tôi còn đang cân nhắc có nên bỏ đi hay không thì người đàn ông quay lại và ngồi xuống cạnh chúng tôi lần nữa. Ông vừa ngồi xuống thì Mahony, thấy con mèo đã thoát khỏi nó, bật dậy đuổi theo qua cánh đồng. Người đàn ông và tôi xem cuộc rượt đuổi. Con mèo lại thoát và Mahony bắt đầu ném đá vào bức tường nó đã trèo qua. Bỏ trò ấy, nó đi lang thang ở đầu xa cánh đồng, vô định.

After an interval the man spoke to me. He said that my friend was a very rough boy and asked did he get whipped often at school. I was going to reply indignantly that we were not National School boys to be whipped, as he called it; but I remained silent. He began to speak on the subject of chastising boys. His mind, as if magnetised again by his speech, seemed to circle slowly round and round its new centre. He said that when boys were that kind they ought to be whipped and well whipped. When a boy was rough and unruly there was nothing would do him any good but a good sound whipping. A slap on the hand or a box on the ear was no good: what he wanted was to get a nice warm whipping. I was surprised at this sentiment and involuntarily glanced up at his face. As I did so I met the gaze of a pair of bottle-green eyes peering at me from under a twitching forehead. I turned my eyes away again.

Sau một quãng, người đàn ông nói với tôi. Ông bảo bạn tôi là một đứa rất thô lỗ và hỏi nó có hay bị đánh đòn ở trường không. Tôi định đáp một cách phẫn nộ rằng chúng tôi không phải học sinh trường làng để bị đánh đòn, như ông gọi; nhưng tôi vẫn im lặng. Ông bắt đầu nói về chuyện trừng phạt con trai. Đầu óc ông, như lại bị từ hóa bởi lời mình, dường như quay chậm rãi vòng quanh trung tâm mới của nó. Ông nói khi con trai thuộc loại ấy thì phải bị đánh đòn, và đánh cho ra trò. Khi một đứa thô lỗ ngỗ nghịch thì chẳng có gì giúp được nó ngoài một trận đòn ra trò. Một cái tát vào tay hay cái bạt tai chẳng ích gì: cái nó cần là một trận đòn nóng hổi. Tôi ngạc nhiên về quan điểm ấy và vô tình liếc lên mặt ông. Làm vậy tôi bắt gặp ánh nhìn của một đôi mắt xanh lục như chai đang chăm chăm nhìn tôi từ dưới vầng trán giật giật. Tôi lại quay mắt đi.

The man continued his monologue. He seemed to have forgotten his recent liberalism. He said that if ever he found a boy talking to girls or having a girl for a sweetheart he would whip him and whip him; and that would teach him not to be talking to girls. And if a boy had a girl for a sweetheart and told lies about it then he would give him such a whipping as no boy ever got in this world. He said that there was nothing in this world he would like so well as that. He described to me how he would whip such a boy as if he were unfolding some elaborate mystery. He would love that, he said, better than anything in this world; and his voice, as he led me monotonously through the mystery, grew almost affectionate and seemed to plead with me that I should understand him.

Người đàn ông tiếp tục độc thoại. Ông dường như đã quên sự phóng khoáng vừa rồi. Ông nói nếu ông thấy thằng con trai nào nói chuyện với con gái hay có con gái làm người yêu thì ông sẽ đánh nó, đánh nó; và như vậy nó sẽ biết chừa nói chuyện với con gái. Và nếu một đứa có con gái làm người yêu rồi nói dối về chuyện ấy thì ông sẽ cho nó một trận đòn chưa từng thằng con trai nào được trên đời này. Ông nói chẳng có gì trên đời này ông thích bằng thế. Ông mô tả cho tôi nghe ông sẽ đánh đứa như thế ra sao như thể đang vén lên một bí mật công phu. Ông thích thế, ông nói, hơn bất cứ thứ gì trên đời; và giọng ông, khi dẫn tôi đều đều qua cái bí mật ấy, gần như trở nên trìu mến và dường như van nài tôi hãy hiểu ông.

I waited till his monologue paused again. Then I stood up abruptly. Lest I should betray my agitation I delayed a few moments pretending to fix my shoe properly and then, saying that I was obliged to go, I bade him good-day. I went up the slope calmly but my heart was beating quickly with fear that he would seize me by the ankles. When I reached the top of the slope I turned round and, without looking at him, called loudly across the field:

Tôi đợi đến khi độc thoại của ông lại ngừng. Rồi tôi đứng phắt dậy. Để khỏi để lộ sự xáo động, tôi chần chừ vài khoảnh khắc giả vờ chỉnh lại giày cho đúng rồi, nói rằng tôi buộc phải đi, tôi chào ông. Tôi đi lên dốc bình thản nhưng tim đập nhanh vì sợ ông sẽ nắm lấy mắt cá chân tôi. Khi lên tới đỉnh dốc tôi quay lại và, không nhìn ông, gọi to qua cánh đồng:

“Murphy!”

“Murphy!”

My voice had an accent of forced bravery in it and I was ashamed of my paltry stratagem. I had to call the name again before Mahony saw me and hallooed in answer. How my heart beat as he came running across the field to me! He ran as if to bring me aid. And I was penitent; for in my heart I had always despised him a little.

Giọng tôi có âm sắc của sự can đảm gượng ép và tôi xấu hổ về mưu mẹo hèn mọn của mình. Tôi phải gọi tên ấy lần nữa trước khi Mahony thấy tôi và la đáp lại. Tim tôi đập mạnh làm sao khi nó chạy qua cánh đồng đến chỗ tôi! Nó chạy như để đến cứu tôi. Và tôi ăn năn; vì trong lòng tôi vẫn luôn khinh nó đôi chút.

ARABY

Araby

North Richmond Street, being blind, was a quiet street except at the hour when the Christian Brothers’ School set the boys free. An uninhabited house of two storeys stood at the blind end, detached from its neighbours in a square ground. The other houses of the street, conscious of decent lives within them, gazed at one another with brown imperturbable faces.

Phố North Richmond, vì là phố cụt, là một con phố yên tĩnh trừ giờ trường Christian Brothers thả bọn con trai ra. Một ngôi nhà hai tầng không người ở đứng ở đầu cụt, tách khỏi các nhà bên cạnh trong một khoảnh đất vuông. Những ngôi nhà khác trong phố, ý thức về những cuộc sống tử tế bên trong, nhìn nhau bằng những gương mặt nâu thản nhiên.

The former tenant of our house, a priest, had died in the back drawing-room. Air, musty from having been long enclosed, hung in all the rooms, and the waste room behind the kitchen was littered with old useless papers. Among these I found a few paper-covered books, the pages of which were curled and damp: The Abbot, by Walter Scott, The Devout Communicant and The Memoirs of Vidocq. I liked the last best because its leaves were yellow. The wild garden behind the house contained a central apple-tree and a few straggling bushes under one of which I found the late tenant’s rusty bicycle-pump. He had been a very charitable priest; in his will he had left all his money to institutions and the furniture of his house to his sister.

Người thuê cũ của nhà chúng tôi, một linh mục, đã chết trong phòng khách sau. Không khí, ẩm mốc vì bị nhốt lâu, lơ lửng trong mọi căn phòng, và gian phòng bỏ không sau bếp ngổn ngang giấy tờ cũ vô dụng. Trong đó tôi tìm thấy vài cuốn sách bìa giấy, các trang quăn và ẩm: The Abbot của Walter Scott, The Devout Communicant và The Memoirs of Vidocq. Tôi thích cuốn cuối nhất vì giấy của nó ngả vàng. Khu vườn hoang sau nhà có một cây táo ở giữa và vài bụi cây xơ xác, dưới một bụi tôi tìm thấy cái bơm xe đạp gỉ của người thuê quá cố. Ông là một linh mục rất rộng lòng làm phước; trong di chúc ông để lại toàn bộ tiền cho các cơ quan từ thiện và đồ đạc trong nhà cho em gái.

When the short days of winter came dusk fell before we had well eaten our dinners. When we met in the street the houses had grown sombre. The space of sky above us was the colour of ever-changing violet and towards it the lamps of the street lifted their feeble lanterns. The cold air stung us and we played till our bodies glowed. Our shouts echoed in the silent street. The career of our play brought us through the dark muddy lanes behind the houses where we ran the gauntlet of the rough tribes from the cottages, to the back doors of the dark dripping gardens where odours arose from the ashpits, to the dark odorous stables where a coachman smoothed and combed the horse or shook music from the buckled harness. When we returned to the street light from the kitchen windows had filled the areas. If my uncle was seen turning the corner we hid in the shadow until we had seen him safely housed. Or if Mangan’s sister came out on the doorstep to call her brother in to his tea we watched her from our shadow peer up and down the street. We waited to see whether she would remain or go in and, if she remained, we left our shadow and walked up to Mangan’s steps resignedly. She was waiting for us, her figure defined by the light from the half-opened door. Her brother always teased her before he obeyed and I stood by the railings looking at her. Her dress swung as she moved her body and the soft rope of her hair tossed from side to side.

Khi những ngày ngắn mùa đông đến, chạng vạng buông xuống trước khi chúng tôi kịp ăn xong bữa tối. Khi chúng tôi gặp nhau trên phố, những ngôi nhà đã trở nên u tối. Khoảng trời trên đầu có màu tím đổi thay không ngừng và về phía nó những ngọn đèn đường nâng những chiếc đèn lồng yếu ớt. Không khí lạnh châm chích chúng tôi và chúng tôi chơi cho đến khi người nóng bừng. Tiếng la hét của chúng tôi vang trong con phố im lặng. Đà chơi đưa chúng tôi qua những con hẻm tối lầy bùn sau các ngôi nhà, nơi chúng tôi phải chạy qua hàng rào đón đánh của những bộ lạc thô lỗ ở các căn nhà tranh, đến cửa sau của những khu vườn tối nhỏ giọt từ đó bốc lên mùi hố tro, đến những chuồng ngựa tối nồng mùi nơi một người đánh xe vuốt ve và chải ngựa hoặc lắc cho bộ dây cương có khóa bật ra tiếng nhạc. Khi chúng tôi trở lại phố, ánh sáng từ cửa sổ bếp đã lấp đầy các hố sân trước. Nếu thấy chú tôi rẽ vào góc phố, chúng tôi nấp trong bóng tối cho đến khi thấy chú vào nhà an toàn. Hoặc nếu chị của Mangan bước ra bậc cửa gọi em vào uống trà, chúng tôi từ bóng tối quan sát chị nhìn lên nhìn xuống phố. Chúng tôi đợi xem chị sẽ ở lại hay vào nhà và, nếu chị ở lại, chúng tôi rời bóng tối và đi đến bậc thềm nhà Mangan, cam chịu. Chị đang đợi chúng tôi, dáng người hiện rõ nhờ ánh sáng từ cánh cửa hé mở. Em chị luôn chọc chị trước khi chịu nghe lời và tôi đứng bên hàng rào nhìn chị. Váy chị đung đưa khi chị cử động thân mình và bím tóc mềm như sợi dây của chị tung từ bên này sang bên kia.

Every morning I lay on the floor in the front parlour watching her door. The blind was pulled down to within an inch of the sash so that I could not be seen. When she came out on the doorstep my heart leaped. I ran to the hall, seized my books and followed her. I kept her brown figure always in my eye and, when we came near the point at which our ways diverged, I quickened my pace and passed her. This happened morning after morning. I had never spoken to her, except for a few casual words, and yet her name was like a summons to all my foolish blood.

Mỗi sáng tôi nằm trên sàn phòng khách trước nhìn cửa nhà chị. Tấm mành được kéo xuống cách khung cửa một tấc để không ai thấy tôi. Khi chị bước ra bậc cửa, tim tôi nhảy lên. Tôi chạy ra tiền sảnh, chộp sách và đi theo chị. Tôi luôn giữ dáng nâu của chị trong tầm mắt và, khi chúng tôi gần đến điểm hai đường rẽ ra, tôi tăng bước và vượt qua chị. Chuyện ấy xảy ra hết sáng này đến sáng khác. Tôi chưa bao giờ nói chuyện với chị, ngoài vài lời bâng quơ, vậy mà tên chị như một tiếng triệu gọi mọi dòng máu dại dột của tôi.

Her image accompanied me even in places the most hostile to romance. On Saturday evenings when my aunt went marketing I had to go to carry some of the parcels. We walked through the flaring streets, jostled by drunken men and bargaining women, amid the curses of labourers, the shrill litanies of shop-boys who stood on guard by the barrels of pigs’ cheeks, the nasal chanting of street-singers, who sang a come-all-you about O’Donovan Rossa, or a ballad about the troubles in our native land. These noises converged in a single sensation of life for me: I imagined that I bore my chalice safely through a throng of foes. Her name sprang to my lips at moments in strange prayers and praises which I myself did not understand. My eyes were often full of tears (I could not tell why) and at times a flood from my heart seemed to pour itself out into my bosom. I thought little of the future. I did not know whether I would ever speak to her or not or, if I spoke to her, how I could tell her of my confused adoration. But my body was like a harp and her words and gestures were like fingers running upon the wires.

Hình ảnh chị đồng hành với tôi cả ở những nơi thù nghịch nhất với lãng mạn. Tối thứ Bảy khi thím tôi đi chợ, tôi phải đi xách bớt một số gói. Chúng tôi đi qua những con phố rực đèn, bị xô đẩy bởi bọn say rượu và những người đàn bà mặc cả, giữa những lời chửi rủa của phu bốc vác, những bài kinh cầu the thé của bọn trai bán hàng đứng canh những thùng má lợn, tiếng hát giọng mũi của các ca sĩ đường phố, hát một bài come-all-you về O’Donovan Rossa, hay một bản ballad về những cuộc rối loạn ở quê hương chúng tôi. Những âm thanh ấy hội tụ thành một cảm giác duy nhất về sự sống đối với tôi: tôi tưởng tượng mình mang chén thánh an toàn qua một đám đông kẻ thù. Có những lúc tên chị bật lên môi tôi trong những lời cầu nguyện và ca tụng lạ lùng mà chính tôi cũng không hiểu. Mắt tôi thường đầy nước (tôi không hiểu vì sao) và đôi khi một dòng lũ từ tim như tuôn đổ vào lồng ngực. Tôi ít nghĩ đến tương lai. Tôi không biết rồi mình có nói chuyện với chị hay không hoặc, nếu nói, làm sao tôi có thể nói cho chị biết lòng tôn thờ rối bời của mình. Nhưng thân tôi như một cây đàn hạc và lời nói cử chỉ của chị như những ngón tay lướt trên dây.

One evening I went into the back drawing-room in which the priest had died. It was a dark rainy evening and there was no sound in the house. Through one of the broken panes I heard the rain impinge upon the earth, the fine incessant needles of water playing in the sodden beds. Some distant lamp or lighted window gleamed below me. I was thankful that I could see so little. All my senses seemed to desire to veil themselves and, feeling that I was about to slip from them, I pressed the palms of my hands together until they trembled, murmuring: “O love! O love!” many times.

Một buổi tối tôi vào phòng khách sau, nơi vị linh mục đã chết. Đó là một buổi tối mưa tối tăm và trong nhà không có tiếng động nào. Qua một ô kính vỡ tôi nghe mưa đập xuống đất, những mũi kim nước mảnh không ngớt chơi đùa trong các luống đất sũng. Một ngọn đèn xa hay một cửa sổ sáng nào đó le lói bên dưới tôi. Tôi biết ơn vì chỉ thấy được ít như vậy. Mọi giác quan của tôi dường như muốn che mình lại và, cảm thấy sắp tuột khỏi chúng, tôi ép hai lòng bàn tay vào nhau đến khi chúng run lên, thì thầm: “Ôi tình yêu! Ôi tình yêu!” nhiều lần.

At last she spoke to me. When she addressed the first words to me I was so confused that I did not know what to answer. She asked me was I going to Araby. I forgot whether I answered yes or no. It would be a splendid bazaar, she said; she would love to go.

Cuối cùng chị đã nói với tôi. Khi chị thốt những lời đầu tiên với tôi, tôi bối rối đến mức không biết đáp gì. Chị hỏi tôi có đi Araby không. Tôi quên mất mình đáp có hay không. Đó sẽ là một hội chợ tuyệt vời, chị nói; chị rất muốn đi.

“And why can’t you?” I asked.

“Sao chị lại không đi được?” tôi hỏi.

While she spoke she turned a silver bracelet round and round her wrist. She could not go, she said, because there would be a retreat that week in her convent. Her brother and two other boys were fighting for their caps and I was alone at the railings. She held one of the spikes, bowing her head towards me. The light from the lamp opposite our door caught the white curve of her neck, lit up her hair that rested there and, falling, lit up the hand upon the railing. It fell over one side of her dress and caught the white border of a petticoat, just visible as she stood at ease.

Trong khi nói chị xoay chiếc vòng bạc quanh cổ tay hết vòng này đến vòng khác. Chị không đi được, chị nói, vì tuần đó tu viện của chị có kỳ tĩnh tâm. Em chị và hai đứa con trai khác đang giành mũ nhau và tôi đứng một mình bên hàng rào. Chị nắm một mũi nhọn của hàng rào, cúi đầu về phía tôi. Ánh sáng từ ngọn đèn đối diện cửa nhà chúng tôi hắt lên đường cong trắng của cổ chị, soi sáng mái tóc nằm đó và, rơi xuống, soi sáng bàn tay trên hàng rào. Ánh sáng ấy đổ xuống một bên váy và bắt lấy viền trắng của chiếc váy lót, chỉ vừa lộ ra khi chị đứng thả lỏng.

“It’s well for you,” she said.

“Thích nhỉ,” chị nói.

“If I go,” I said, “I will bring you something.”

“Nếu em đi,” tôi nói, “em sẽ mang cho chị món gì đó.”

What innumerable follies laid waste my waking and sleeping thoughts after that evening! I wished to annihilate the tedious intervening days. I chafed against the work of school. At night in my bedroom and by day in the classroom her image came between me and the page I strove to read. The syllables of the word Araby were called to me through the silence in which my soul luxuriated and cast an Eastern enchantment over me. I asked for leave to go to the bazaar on Saturday night. My aunt was surprised and hoped it was not some Freemason affair. I answered few questions in class. I watched my master’s face pass from amiability to sternness; he hoped I was not beginning to idle. I could not call my wandering thoughts together. I had hardly any patience with the serious work of life which, now that it stood between me and my desire, seemed to me child’s play, ugly monotonous child’s play.

Biết bao nhiêu điều dại dột đã tàn phá những ý nghĩ lúc thức lúc ngủ của tôi sau buổi tối ấy! Tôi muốn xóa sạch những ngày chán ngắt ở giữa. Tôi bực bội với công việc ở trường. Ban đêm trong phòng ngủ và ban ngày trong lớp, hình ảnh chị chen giữa tôi và trang sách tôi cố đọc. Những âm tiết của chữ Araby gọi tôi qua sự im lặng trong đó linh hồn tôi say sưa và phủ lên tôi một sự mê hoặc phương Đông. Tôi xin phép đi hội chợ tối thứ Bảy. Thím tôi ngạc nhiên và mong đó không phải một chuyện của hội Tam Điểm. Trong lớp tôi trả lời được rất ít câu. Tôi nhìn gương mặt thầy mình chuyển từ vui vẻ sang nghiêm khắc; thầy mong tôi không sinh thói lười. Tôi không thể gom những ý nghĩ lang thang lại. Tôi hầu như không còn kiên nhẫn với công việc nghiêm túc của đời sống, thứ mà giờ đây khi chắn giữa tôi và ham muốn của tôi, trông như trò trẻ con, trò trẻ con xấu xí đơn điệu.

On Saturday morning I reminded my uncle that I wished to go to the bazaar in the evening. He was fussing at the hallstand, looking for the hat-brush, and answered me curtly:

Sáng thứ Bảy tôi nhắc chú rằng tối nay tôi muốn đi hội chợ. Chú đang lúi húi ở giá treo áo trong tiền sảnh, tìm cái bàn chải mũ, và đáp tôi cụt lủn:

“Yes, boy, I know.”

“Ừ, nhóc, chú biết.”

As he was in the hall I could not go into the front parlour and lie at the window. I left the house in bad humour and walked slowly towards the school. The air was pitilessly raw and already my heart misgave me.

Vì chú ở tiền sảnh nên tôi không thể vào phòng khách trước nằm bên cửa sổ. Tôi ra khỏi nhà trong tâm trạng xấu và đi chậm về phía trường. Không khí ẩm lạnh buốt đến tàn nhẫn và lòng tôi đã nao núng.

When I came home to dinner my uncle had not yet been home. Still it was early. I sat staring at the clock for some time and, when its ticking began to irritate me, I left the room. I mounted the staircase and gained the upper part of the house. The high cold empty gloomy rooms liberated me and I went from room to room singing. From the front window I saw my companions playing below in the street. Their cries reached me weakened and indistinct and, leaning my forehead against the cool glass, I looked over at the dark house where she lived. I may have stood there for an hour, seeing nothing but the brown-clad figure cast by my imagination, touched discreetly by the lamplight at the curved neck, at the hand upon the railings and at the border below the dress.

Khi tôi về nhà ăn trưa chú vẫn chưa về. Nhưng hãy còn sớm. Tôi ngồi nhìn đồng hồ một lúc và, khi tiếng tích tắc bắt đầu làm tôi bực, tôi rời phòng. Tôi leo cầu thang và lên phần trên của ngôi nhà. Những căn phòng cao lạnh trống trải ảm đạm giải phóng tôi và tôi đi từ phòng này sang phòng khác hát. Từ cửa sổ trước tôi thấy các bạn chơi ở dưới phố. Tiếng kêu của chúng đến chỗ tôi yếu và không rõ và, tựa trán vào tấm kính mát, tôi nhìn sang ngôi nhà tối nơi chị ở. Có lẽ tôi đứng đó cả giờ, không thấy gì ngoài bóng dáng áo nâu do trí tưởng tượng tạo ra, được ánh đèn đường chạm nhẹ kín đáo ở đường cong của cổ, ở bàn tay trên hàng rào và ở viền dưới váy.

When I came downstairs again I found Mrs Mercer sitting at the fire. She was an old garrulous woman, a pawnbroker’s widow, who collected used stamps for some pious purpose. I had to endure the gossip of the tea-table. The meal was prolonged beyond an hour and still my uncle did not come. Mrs Mercer stood up to go: she was sorry she couldn’t wait any longer, but it was after eight o’clock and she did not like to be out late as the night air was bad for her. When she had gone I began to walk up and down the room, clenching my fists. My aunt said:

Khi xuống nhà lần nữa tôi thấy bà Mercer ngồi bên lò sưởi. Bà là một bà lão lắm chuyện, góa phụ của một chủ tiệm cầm đồ, sưu tầm tem đã dùng cho một mục đích sùng đạo nào đó. Tôi phải chịu đựng chuyện tầm phào ở bàn trà. Bữa ăn kéo dài quá một tiếng và chú vẫn chưa đến. Bà Mercer đứng dậy ra về: bà tiếc không thể đợi thêm, nhưng đã quá tám giờ và bà không thích ra ngoài khuya vì không khí ban đêm không tốt cho bà. Khi bà đi rồi tôi bắt đầu đi tới đi lui trong phòng, nắm chặt tay. Thím tôi nói:

“I’m afraid you may put off your bazaar for this night of Our Lord.”

“Thím e là cháu phải gác chuyện hội chợ lại, cho cái đêm Chúa ban này.”

At nine o’clock I heard my uncle’s latchkey in the halldoor. I heard him talking to himself and heard the hallstand rocking when it had received the weight of his overcoat. I could interpret these signs. When he was midway through his dinner I asked him to give me the money to go to the bazaar. He had forgotten.

Chín giờ tôi nghe chìa khóa của chú tra vào cửa tiền sảnh. Tôi nghe chú tự nói một mình và nghe giá treo áo rung lên khi nhận sức nặng chiếc áo khoác của chú. Tôi hiểu được những dấu hiệu ấy. Khi chú ăn dở bữa tối, tôi xin chú đưa tiền cho tôi đi hội chợ. Chú đã quên.

“The people are in bed and after their first sleep now,” he said.

“Giờ người ta đã lên giường và qua giấc ngủ đầu rồi,” chú nói.

I did not smile. My aunt said to him energetically:

Tôi không cười. Thím tôi nói với chú một cách mạnh mẽ:

“Can’t you give him the money and let him go? You’ve kept him late enough as it is.”

“Ông không đưa tiền cho nó đi được sao? Ông đã giữ nó muộn đủ rồi.”

My uncle said he was very sorry he had forgotten. He said he believed in the old saying: “All work and no play makes Jack a dull boy.” He asked me where I was going and, when I had told him a second time he asked me did I know The Arab’s Farewell to his Steed. When I left the kitchen he was about to recite the opening lines of the piece to my aunt.

Chú nói chú rất tiếc đã quên. Chú nói chú tin vào câu tục ngữ cũ: “Làm việc mà không chơi thì Jack thành thằng đần.” Chú hỏi tôi đi đâu và, khi tôi đã nói lần thứ hai, chú hỏi tôi có biết bài The Arab’s Farewell to his Steed không. Khi tôi rời nhà bếp chú sắp đọc những dòng mở đầu của bài thơ cho thím tôi nghe.

I held a florin tightly in my hand as I strode down Buckingham Street towards the station. The sight of the streets thronged with buyers and glaring with gas recalled to me the purpose of my journey. I took my seat in a third-class carriage of a deserted train. After an intolerable delay the train moved out of the station slowly. It crept onward among ruinous houses and over the twinkling river. At Westland Row Station a crowd of people pressed to the carriage doors; but the porters moved them back, saying that it was a special train for the bazaar. I remained alone in the bare carriage. In a few minutes the train drew up beside an improvised wooden platform. I passed out on to the road and saw by the lighted dial of a clock that it was ten minutes to ten. In front of me was a large building which displayed the magical name.

Tôi nắm chặt một đồng florin trong tay khi sải bước xuống phố Buckingham về phía ga. Cảnh những con phố đông người mua và chói ánh đèn khí gợi tôi nhớ mục đích chuyến đi. Tôi ngồi vào một toa hạng ba của chuyến tàu vắng ngắt. Sau một quãng chờ không chịu nổi, tàu chậm rãi ra khỏi ga. Nó bò về phía trước giữa những ngôi nhà đổ nát và qua dòng sông lấp lánh. Ở ga Westland Row một đám người ép sát cửa toa; nhưng người khuân vác đẩy họ lùi lại, bảo đó là chuyến tàu đặc biệt đi hội chợ. Tôi ở lại một mình trong toa trần trụi. Vài phút sau tàu đỗ cạnh một sân ga gỗ tạm. Tôi bước ra đường và thấy qua mặt đồng hồ sáng đèn rằng đã mười giờ kém mười phút. Trước mặt tôi là một tòa nhà lớn mang cái tên huyền diệu.

I could not find any sixpenny entrance and, fearing that the bazaar would be closed, I passed in quickly through a turnstile, handing a shilling to a weary-looking man. I found myself in a big hall girdled at half its height by a gallery. Nearly all the stalls were closed and the greater part of the hall was in darkness. I recognised a silence like that which pervades a church after a service. I walked into the centre of the bazaar timidly. A few people were gathered about the stalls which were still open. Before a curtain, over which the words Café Chantant were written in coloured lamps, two men were counting money on a salver. I listened to the fall of the coins.

Tôi không tìm được lối vào sáu xu nào và, sợ hội chợ sẽ đóng cửa, tôi vội qua một cổng quay, đưa một shilling cho một người đàn ông có vẻ mệt mỏi. Tôi thấy mình trong một sảnh lớn, ở nửa chiều cao có hành lang bao quanh. Gần như mọi gian hàng đều đóng và phần lớn sảnh chìm trong bóng tối. Tôi nhận ra một sự im lặng như sự im lặng bao trùm nhà thờ sau buổi lễ. Tôi rụt rè đi vào giữa hội chợ. Vài người tụ tập quanh những gian hàng còn mở. Trước một tấm màn, phía trên có dòng chữ Café Chantant viết bằng đèn màu, hai người đàn ông đang đếm tiền trên một cái khay. Tôi lắng nghe tiếng đồng tiền rơi.

Remembering with difficulty why I had come I went over to one of the stalls and examined porcelain vases and flowered tea-sets. At the door of the stall a young lady was talking and laughing with two young gentlemen. I remarked their English accents and listened vaguely to their conversation.

Khó khăn lắm mới nhớ ra mình đến đây làm gì, tôi đến một gian hàng và xem những chiếc bình sứ và bộ ấm trà hoa. Ở cửa gian hàng một cô gái trẻ đang nói chuyện cười đùa với hai quý ông trẻ. Tôi nhận ra giọng Anh của họ và lơ đãng nghe cuộc trò chuyện.

“O, I never said such a thing!”

“Ồ, tôi chưa bao giờ nói thế!”

“O, but you did!”

“Ồ, có chứ!”

“O, but I didn’t!”

“Ồ, không có mà!”

“Didn’t she say that?”

“Cô ấy không nói thế sao?”

“Yes. I heard her.”

“Có. Tôi nghe thấy.”

“O, there’s a ... fib!”

“Ồ, đúng là ... nói dối!”

Observing me the young lady came over and asked me did I wish to buy anything. The tone of her voice was not encouraging; she seemed to have spoken to me out of a sense of duty. I looked humbly at the great jars that stood like eastern guards at either side of the dark entrance to the stall and murmured:

Thấy tôi, cô gái đến hỏi tôi có muốn mua gì không. Giọng cô không khuyến khích; cô có vẻ nói với tôi vì ý thức bổn phận. Tôi khiêm nhường nhìn những chiếc chum lớn đứng như lính gác phương Đông ở hai bên lối vào tối của gian hàng và lẩm bẩm:

“No, thank you.”

“Không, cảm ơn cô.”

The young lady changed the position of one of the vases and went back to the two young men. They began to talk of the same subject. Once or twice the young lady glanced at me over her shoulder.

Cô gái đổi vị trí một chiếc bình và quay lại với hai chàng trai. Họ bắt đầu nói về cùng chuyện cũ. Một hai lần cô gái liếc tôi qua vai.

I lingered before her stall, though I knew my stay was useless, to make my interest in her wares seem the more real. Then I turned away slowly and walked down the middle of the bazaar. I allowed the two pennies to fall against the sixpence in my pocket. I heard a voice call from one end of the gallery that the light was out. The upper part of the hall was now completely dark.

Tôi nấn ná trước gian hàng của cô, dù biết ở lại cũng vô ích, để sự quan tâm của tôi đến hàng hóa của cô có vẻ thật hơn. Rồi tôi chậm rãi quay đi và đi xuống giữa hội chợ. Tôi để hai đồng xu rơi chạm vào đồng sáu xu trong túi. Tôi nghe một giọng gọi từ đầu hành lang rằng đèn đã tắt. Phần trên của sảnh giờ tối đen hoàn toàn.

Gazing up into the darkness I saw myself as a creature driven and derided by vanity; and my eyes burned with anguish and anger.

Ngước nhìn vào bóng tối tôi thấy mình như một sinh vật bị lòng hư danh xua đuổi và nhạo báng; và mắt tôi bỏng rát vì đau đớn và giận dữ.

EVELINE

Eveline

She sat at the window watching the evening invade the avenue. Her head was leaned against the window curtains and in her nostrils was the odour of dusty cretonne. She was tired.

Cô ngồi bên cửa sổ nhìn buổi chiều xâm chiếm đại lộ. Đầu cô tựa vào rèm cửa và trong mũi cô là mùi vải cretonne bụi. Cô mệt.

Few people passed. The man out of the last house passed on his way home; she heard his footsteps clacking along the concrete pavement and afterwards crunching on the cinder path before the new red houses. One time there used to be a field there in which they used to play every evening with other people’s children. Then a man from Belfast bought the field and built houses in it—not like their little brown houses but bright brick houses with shining roofs. The children of the avenue used to play together in that field—the Devines, the Waters, the Dunns, little Keogh the cripple, she and her brothers and sisters. Ernest, however, never played: he was too grown up. Her father used often to hunt them in out of the field with his blackthorn stick; but usually little Keogh used to keep nix and call out when he saw her father coming. Still they seemed to have been rather happy then. Her father was not so bad then; and besides, her mother was alive. That was a long time ago; she and her brothers and sisters were all grown up; her mother was dead. Tizzie Dunn was dead, too, and the Waters had gone back to England. Everything changes. Now she was going to go away like the others, to leave her home.

Ít người đi qua. Người đàn ông ở căn nhà cuối cùng đi ngang trên đường về nhà; cô nghe tiếng chân ông lách cách trên vỉa hè bê tông rồi sau đó lạo xạo trên lối xỉ than trước những ngôi nhà đỏ mới. Ngày trước ở đó có một cánh đồng, họ vẫn chơi mỗi chiều với những đứa trẻ nhà người khác. Rồi một người từ Belfast mua cánh đồng và xây nhà trên đó—không như những ngôi nhà nâu nhỏ của họ mà là những ngôi nhà gạch sáng với mái lấp lánh. Lũ trẻ trên đại lộ vẫn chơi chung ở cánh đồng ấy—nhà Devine, nhà Waters, nhà Dunn, cậu bé Keogh què, cô và các anh chị em. Ernest thì không bao giờ chơi: anh đã lớn quá. Cha cô thường dùng cây gậy mận gai đuổi chúng vào nhà khỏi cánh đồng; nhưng thường cậu bé Keogh đứng canh và gọi to khi thấy cha cô đến. Vậy mà hồi ấy họ có vẻ khá hạnh phúc. Cha cô hồi ấy không tệ đến thế; hơn nữa mẹ cô còn sống. Đó là chuyện lâu rồi; cô và các anh chị em đều đã lớn; mẹ cô đã chết. Tizzie Dunn cũng chết rồi, và nhà Waters đã về Anh. Mọi thứ đều đổi thay. Giờ cô sắp ra đi như những người khác, rời khỏi nhà.

Home! She looked round the room, reviewing all its familiar objects which she had dusted once a week for so many years, wondering where on earth all the dust came from. Perhaps she would never see again those familiar objects from which she had never dreamed of being divided. And yet during all those years she had never found out the name of the priest whose yellowing photograph hung on the wall above the broken harmonium beside the coloured print of the promises made to Blessed Margaret Mary Alacoque. He had been a school friend of her father. Whenever he showed the photograph to a visitor her father used to pass it with a casual word:

Nhà! Cô nhìn quanh phòng, điểm lại mọi vật quen thuộc mà cô đã lau bụi mỗi tuần một lần suốt bao năm, tự hỏi bụi từ đâu ra mà nhiều thế. Có lẽ cô sẽ không bao giờ thấy lại những vật quen thuộc ấy, những vật cô chưa từng mơ phải xa lìa. Vậy mà suốt bấy nhiêu năm cô chưa bao giờ biết tên vị linh mục có tấm ảnh ngả vàng treo trên tường phía trên chiếc đàn harmonium hỏng, cạnh bức tranh in màu những lời hứa dành cho chân phước Margaret Mary Alacoque. Ông từng là bạn học của cha cô. Mỗi lần cha cô chỉ tấm ảnh cho khách ông đều nói qua loa một câu:

“He is in Melbourne now.”

“Giờ ông ấy ở Melbourne.”

She had consented to go away, to leave her home. Was that wise? She tried to weigh each side of the question. In her home anyway she had shelter and food; she had those whom she had known all her life about her. Of course she had to work hard, both in the house and at business. What would they say of her in the Stores when they found out that she had run away with a fellow? Say she was a fool, perhaps; and her place would be filled up by advertisement. Miss Gavan would be glad. She had always had an edge on her, especially whenever there were people listening.

Cô đã đồng ý ra đi, rời khỏi nhà. Có khôn ngoan không? Cô cố cân nhắc từng mặt của vấn đề. Dù sao ở nhà cô cũng có chỗ ở và có ăn; cô có những người cô quen cả đời quanh mình. Dĩ nhiên cô phải làm việc vất vả, cả trong nhà lẫn ở chỗ làm. Ở Cửa hàng người ta sẽ nói gì về cô khi biết cô bỏ trốn với một anh chàng? Nói cô là đồ ngốc, có lẽ; và chỗ của cô sẽ được lấp bằng một mẩu quảng cáo. Cô Gavan sẽ mừng. Cô ta lúc nào cũng lên mặt với cô, nhất là mỗi khi có người nghe.

“Miss Hill, don’t you see these ladies are waiting?”

“Cô Hill, cô không thấy các bà đang đợi sao?”

“Look lively, Miss Hill, please.”

“Nhanh tay lên, cô Hill, làm ơn.”

She would not cry many tears at leaving the Stores.

Cô sẽ không rơi nhiều nước mắt khi rời Cửa hàng.

But in her new home, in a distant unknown country, it would not be like that. Then she would be married—she, Eveline. People would treat her with respect then. She would not be treated as her mother had been. Even now, though she was over nineteen, she sometimes felt herself in danger of her father’s violence. She knew it was that that had given her the palpitations. When they were growing up he had never gone for her like he used to go for Harry and Ernest, because she was a girl; but latterly he had begun to threaten her and say what he would do to her only for her dead mother’s sake. And now she had nobody to protect her. Ernest was dead and Harry, who was in the church decorating business, was nearly always down somewhere in the country. Besides, the invariable squabble for money on Saturday nights had begun to weary her unspeakably. She always gave her entire wages—seven shillings—and Harry always sent up what he could but the trouble was to get any money from her father. He said she used to squander the money, that she had no head, that he wasn’t going to give her his hard-earned money to throw about the streets, and much more, for he was usually fairly bad of a Saturday night. In the end he would give her the money and ask her had she any intention of buying Sunday’s dinner. Then she had to rush out as quickly as she could and do her marketing, holding her black leather purse tightly in her hand as she elbowed her way through the crowds and returning home late under her load of provisions. She had hard work to keep the house together and to see that the two young children who had been left to her charge went to school regularly and got their meals regularly. It was hard work—a hard life—but now that she was about to leave it she did not find it a wholly undesirable life.

Nhưng trong ngôi nhà mới, ở một xứ xa lạ không quen biết, sẽ không như thế. Khi ấy cô sẽ có chồng—cô, Eveline. Người ta sẽ đối xử với cô bằng sự tôn trọng. Cô sẽ không bị đối xử như mẹ cô. Ngay cả bây giờ, dù đã ngoài mười chín, đôi khi cô vẫn thấy mình có nguy cơ bị cha đánh. Cô biết chính điều ấy làm cô đánh trống ngực. Hồi lớn lên ông chưa bao giờ xông vào cô như vẫn nhào vào Harry và Ernest, vì cô là con gái; nhưng gần đây ông bắt đầu dọa cô và nói sẽ làm gì cô nếu không vì mẹ cô đã khuất. Và giờ cô không có ai bảo vệ. Ernest đã chết và Harry, làm nghề trang trí nhà thờ, hầu như lúc nào cũng đang ở đâu đó dưới quê. Hơn nữa, trận cãi nhau muôn thuở về tiền vào tối thứ Bảy bắt đầu làm cô mệt mỏi khôn tả. Cô luôn đưa trọn tiền lương—bảy shilling—và Harry luôn gửi lên những gì có thể nhưng rắc rối là lấy được tiền từ cha cô. Ông nói cô vung tiền, cô không có đầu óc, ông không định đưa tiền mồ hôi nước mắt cho cô vứt ngoài phố, và nhiều chuyện nữa, vì tối thứ Bảy ông thường khá tệ. Cuối cùng ông cũng đưa tiền và hỏi cô có định mua bữa trưa Chủ nhật không. Rồi cô phải lao ra nhanh nhất có thể đi chợ, nắm chặt chiếc ví da đen trong tay khi len qua đám đông và trở về muộn, oằn người dưới đống thực phẩm. Cô phải làm việc vất vả để giữ cho nhà cửa khỏi tan và bảo đảm hai đứa em nhỏ giao cho cô chăm đi học đều và ăn đều. Đó là việc cực nhọc—một đời cực nhọc—nhưng giờ khi sắp rời nó cô thấy đó không hẳn là một cuộc đời đáng chán.

She was about to explore another life with Frank. Frank was very kind, manly, open-hearted. She was to go away with him by the night-boat to be his wife and to live with him in Buenos Ayres where he had a home waiting for her. How well she remembered the first time she had seen him; he was lodging in a house on the main road where she used to visit. It seemed a few weeks ago. He was standing at the gate, his peaked cap pushed back on his head and his hair tumbled forward over a face of bronze. Then they had come to know each other. He used to meet her outside the Stores every evening and see her home. He took her to see The Bohemian Girl and she felt elated as she sat in an unaccustomed part of the theatre with him. He was awfully fond of music and sang a little. People knew that they were courting and, when he sang about the lass that loves a sailor, she always felt pleasantly confused. He used to call her Poppens out of fun. First of all it had been an excitement for her to have a fellow and then she had begun to like him. He had tales of distant countries. He had started as a deck boy at a pound a month on a ship of the Allan Line going out to Canada. He told her the names of the ships he had been on and the names of the different services. He had sailed through the Straits of Magellan and he told her stories of the terrible Patagonians. He had fallen on his feet in Buenos Ayres, he said, and had come over to the old country just for a holiday. Of course, her father had found out the affair and had forbidden her to have anything to say to him.

Cô sắp khám phá một cuộc đời khác với Frank. Frank rất tử tế, nam tính, cởi mở. Cô sẽ ra đi với anh bằng tàu đêm để làm vợ anh và sống với anh ở Buenos Ayres, nơi anh có một mái nhà đang đợi cô. Cô nhớ rõ làm sao lần đầu thấy anh; anh trọ trong một ngôi nhà trên đường chính nơi cô vẫn đến thăm. Tưởng như mới vài tuần trước. Anh đứng ở cổng, chiếc mũ lưỡi trai đẩy ra sau đầu và tóc rủ xuống trước gương mặt màu đồng. Rồi họ quen nhau. Anh vẫn đợi cô ngoài Cửa hàng mỗi chiều và đưa cô về nhà. Anh đưa cô đi xem The Bohemian Girl và cô thấy hân hoan khi ngồi cùng anh ở một khu ghế trong rạp mà cô chưa quen ngồi. Anh mê âm nhạc kinh khủng và hát chút ít. Người ta biết họ đang tìm hiểu nhau và, khi anh hát về cô gái yêu một thủy thủ, cô luôn thấy bối rối dễ chịu. Anh vẫn gọi cô là Poppens cho vui. Lúc đầu, có một anh chàng bên cạnh đã là niềm náo nức với cô, rồi cô bắt đầu thích anh. Anh có những câu chuyện về các xứ xa. Anh bắt đầu làm bé boong với một bảng mỗi tháng trên một con tàu của hãng Allan Line đi Canada. Anh kể cô nghe tên những con tàu anh từng ở và tên các tuyến khác nhau. Anh từng đi qua eo biển Magellan và kể cô nghe chuyện về người Patagonia khủng khiếp. Anh gặp may ở Buenos Ayres, anh nói, và về xứ cũ chỉ để nghỉ phép. Dĩ nhiên, cha cô đã phát hiện chuyện ấy và cấm cô không được nói gì với anh.

“I know these sailor chaps,” he said.

“Tao biết bọn thủy thủ này,” ông nói.

One day he had quarrelled with Frank and after that she had to meet her lover secretly.

Một hôm ông cãi nhau với Frank và sau đó cô phải gặp người yêu lén lút.

The evening deepened in the avenue. The white of two letters in her lap grew indistinct. One was to Harry; the other was to her father. Ernest had been her favourite but she liked Harry too. Her father was becoming old lately, she noticed; he would miss her. Sometimes he could be very nice. Not long before, when she had been laid up for a day, he had read her out a ghost story and made toast for her at the fire. Another day, when their mother was alive, they had all gone for a picnic to the Hill of Howth. She remembered her father putting on her mother’s bonnet to make the children laugh.

Chiều dần sẫm trên đại lộ. Màu trắng của hai lá thư trong lòng cô nhòe đi. Một lá gửi Harry; lá kia gửi cha cô. Ernest từng là người cô thương nhất nhưng cô cũng thương Harry. Cha cô dạo này đang già đi, cô nhận ra; ông sẽ nhớ cô. Có lúc ông cũng rất tốt. Cách đây không lâu, khi cô nằm bệnh một ngày, ông đọc cho cô nghe một truyện ma và nướng bánh mì cho cô bên lò. Một hôm khác, khi mẹ còn sống, cả nhà đi dã ngoại đến đồi Howth. Cô nhớ cha đội mũ của mẹ để chọc bọn trẻ cười.

Her time was running out but she continued to sit by the window, leaning her head against the window curtain, inhaling the odour of dusty cretonne. Down far in the avenue she could hear a street organ playing. She knew the air. Strange that it should come that very night to remind her of the promise to her mother, her promise to keep the home together as long as she could. She remembered the last night of her mother’s illness; she was again in the close dark room at the other side of the hall and outside she heard a melancholy air of Italy. The organ-player had been ordered to go away and given sixpence. She remembered her father strutting back into the sickroom saying:

Thời gian của cô đang cạn nhưng cô vẫn ngồi bên cửa sổ, tựa đầu vào rèm, hít mùi vải cretonne bụi. Xa dưới đại lộ cô nghe tiếng đàn organ đường phố. Cô biết điệu ấy. Lạ là nó lại đến đúng đêm nay để nhắc cô lời hứa với mẹ, lời hứa giữ cho nhà khỏi tan chừng nào còn giữ được. Cô nhớ đêm cuối bệnh của mẹ; cô lại ở trong căn phòng kín tối bên kia tiền sảnh và bên ngoài cô nghe một điệu sầu của nước Ý. Người chơi đàn đã bị bảo đi và được cho sáu xu. Cô nhớ cha cô ưỡn ngực quay vào phòng bệnh nói:

“Damned Italians! coming over here!”

“Bọn Ý chết tiệt! sang tận đây!”

As she mused the pitiful vision of her mother’s life laid its spell on the very quick of her being—that life of commonplace sacrifices closing in final craziness. She trembled as she heard again her mother’s voice saying constantly with foolish insistence:

Khi cô mơ màng, hình dung đáng thương về cuộc đời mẹ bỏ bùa vào tận chỗ sâu thẳm nhất của cô—cuộc đời của những hy sinh tầm thường khép lại bằng cơn điên cuối cùng. Cô run lên khi nghe lại giọng mẹ cứ nói mãi với sự nài nỉ dại dột:

“Derevaun Seraun! Derevaun Seraun!”

“Derevaun Seraun! Derevaun Seraun!”

She stood up in a sudden impulse of terror. Escape! She must escape! Frank would save her. He would give her life, perhaps love, too. But she wanted to live. Why should she be unhappy? She had a right to happiness. Frank would take her in his arms, fold her in his arms. He would save her.

Cô đứng dậy trong một xung động kinh hoàng đột ngột. Trốn thoát! Cô phải trốn thoát! Frank sẽ cứu cô. Anh sẽ cho cô sự sống, có lẽ cả tình yêu. Nhưng cô muốn sống. Tại sao cô phải khổ? Cô có quyền được hạnh phúc. Frank sẽ ôm cô vào lòng, quấn cô trong vòng tay. Anh sẽ cứu cô.

She stood among the swaying crowd in the station at the North Wall. He held her hand and she knew that he was speaking to her, saying something about the passage over and over again. The station was full of soldiers with brown baggages. Through the wide doors of the sheds she caught a glimpse of the black mass of the boat, lying in beside the quay wall, with illumined portholes. She answered nothing. She felt her cheek pale and cold and, out of a maze of distress, she prayed to God to direct her, to show her what was her duty. The boat blew a long mournful whistle into the mist. If she went, tomorrow she would be on the sea with Frank, steaming towards Buenos Ayres. Their passage had been booked. Could she still draw back after all he had done for her? Her distress awoke a nausea in her body and she kept moving her lips in silent fervent prayer.

Cô đứng giữa đám đông chao đảo trong nhà ga ở North Wall. Anh nắm tay cô và cô biết anh đang nói với cô, nói đi nói lại điều gì đó về chuyến đi. Nhà ga đầy lính với hành lý nâu. Qua những cánh cửa rộng của các kho cô thoáng thấy khối đen của con tàu, nằm sát tường bến, với những cửa sổ tròn sáng đèn. Cô không đáp gì. Cô thấy má mình tái và lạnh và, từ một mê cung đau khổ, cô cầu Chúa chỉ dẫn, cho cô thấy bổn phận của mình là gì. Con tàu hú một hồi còi dài thê lương vào sương mù. Nếu cô đi, ngày mai cô sẽ ở trên biển cùng Frank, chạy hơi nước về Buenos Ayres. Vé của họ đã đặt. Cô còn rút lui được sao sau tất cả những gì anh đã làm cho cô? Nỗi đau khổ của cô đánh thức cơn buồn nôn trong thân và cô cứ mấp máy môi trong lời cầu nguyện thầm sốt sắng.

A bell clanged upon her heart. She felt him seize her hand:

Một tiếng chuông gióng lên trong tim cô. Cô thấy anh nắm lấy tay cô:

“Come!”

“Đi!”

All the seas of the world tumbled about her heart. He was drawing her into them: he would drown her. She gripped with both hands at the iron railing.

Mọi biển cả trên thế giới cuộn quanh tim cô. Anh đang kéo cô vào đó: anh sẽ dìm cô. Cô nắm chặt thanh sắt bằng cả hai tay.

“Come!”

“Đi!”

No! No! No! It was impossible. Her hands clutched the iron in frenzy. Amid the seas she sent a cry of anguish!

Không! Không! Không! Không thể được. Tay cô túm lấy sắt trong cơn cuồng loạn. Giữa biển cả cô thốt lên tiếng kêu đau đớn!

“Eveline! Evvy!”

“Eveline! Evvy!”

He rushed beyond the barrier and called to her to follow. He was shouted at to go on but he still called to her. She set her white face to him, passive, like a helpless animal. Her eyes gave him no sign of love or farewell or recognition.

Anh lao qua hàng rào và gọi cô đi theo. Người ta quát anh đi tiếp nhưng anh vẫn gọi cô. Cô hướng gương mặt trắng về phía anh, thụ động, như một con vật bất lực. Mắt cô không cho anh một dấu hiệu nào của tình yêu hay chia tay hay nhận ra.

AFTER THE RACE

Sau cuộc đua

The cars came scudding in towards Dublin, running evenly like pellets in the groove of the Naas Road. At the crest of the hill at Inchicore sightseers had gathered in clumps to watch the cars careering homeward and through this channel of poverty and inaction the Continent sped its wealth and industry. Now and again the clumps of people raised the cheer of the gratefully oppressed. Their sympathy, however, was for the blue cars—the cars of their friends, the French.

Những chiếc xe lao vun vút về Dublin, chạy đều như những viên đạn trong rãnh đường Naas. Trên đỉnh dốc ở Inchicore, người xem tụ thành từng đám để ngắm những chiếc xe phóng về nhà và qua cái lòng máng nghèo túng và nhàn rỗi này, Lục địa đẩy nhanh của cải và kỹ nghệ của nó. Thỉnh thoảng các đám người lại cất tiếng reo của những kẻ bị áp bức biết ơn. Tuy nhiên, thiện cảm của họ dành cho những chiếc xe xanh—xe của bạn họ, người Pháp.

The French, moreover, were virtual victors. Their team had finished solidly; they had been placed second and third and the driver of the winning German car was reported a Belgian. Each blue car, therefore, received a double measure of welcome as it topped the crest of the hill and each cheer of welcome was acknowledged with smiles and nods by those in the car. In one of these trimly built cars was a party of four young men whose spirits seemed to be at present well above the level of successful Gallicism: in fact, these four young men were almost hilarious. They were Charles Ségouin, the owner of the car; André Rivière, a young electrician of Canadian birth; a huge Hungarian named Villona and a neatly groomed young man named Doyle. Ségouin was in good humour because he had unexpectedly received some orders in advance (he was about to start a motor establishment in Paris) and Rivière was in good humour because he was to be appointed manager of the establishment; these two young men (who were cousins) were also in good humour because of the success of the French cars. Villona was in good humour because he had had a very satisfactory luncheon; and besides he was an optimist by nature. The fourth member of the party, however, was too excited to be genuinely happy.

Hơn nữa, người Pháp trên thực tế là kẻ thắng. Đội của họ đã về đích vững vàng; họ xếp hạng hai và ba và người lái chiếc xe Đức thắng cuộc được cho là người Bỉ. Vì vậy mỗi chiếc xe xanh nhận được sự chào đón gấp đôi khi lên đỉnh dốc và mỗi tiếng reo chào đón được những người trên xe đáp lại bằng nụ cười và cái gật đầu. Trong một trong những chiếc xe thon gọn ấy là một nhóm bốn chàng trai trẻ mà tinh thần dường như lúc này vượt xa mức hứng khởi của chủ nghĩa Pháp đang thắng thế: thực ra, bốn chàng trai này gần như say sưa vui vẻ. Họ là Charles Ségouin, chủ chiếc xe; André Rivière, một thợ điện trẻ sinh ở Canada; một người Hungary to lớn tên Villona và một chàng trai chải chuốt gọn gàng tên Doyle. Ségouin vui vì bất ngờ nhận được một số đơn đặt hàng trước (anh sắp mở một cơ sở ô tô ở Paris) và Rivière vui vì sẽ được bổ nhiệm làm giám đốc cơ sở ấy; hai chàng trai này (là anh em họ) cũng vui vì thành công của xe Pháp. Villona vui vì đã có bữa trưa rất vừa ý; hơn nữa anh bẩm sinh là người lạc quan. Thành viên thứ tư của nhóm, tuy vậy, quá phấn khích để thật sự hạnh phúc.

He was about twenty-six years of age, with a soft, light brown moustache and rather innocent-looking grey eyes. His father, who had begun life as an advanced Nationalist, had modified his views early. He had made his money as a butcher in Kingstown and by opening shops in Dublin and in the suburbs he had made his money many times over. He had also been fortunate enough to secure some of the police contracts and in the end he had become rich enough to be alluded to in the Dublin newspapers as a merchant prince. He had sent his son to England to be educated in a big Catholic college and had afterwards sent him to Dublin University to study law. Jimmy did not study very earnestly and took to bad courses for a while. He had money and he was popular; and he divided his time curiously between musical and motoring circles. Then he had been sent for a term to Cambridge to see a little life. His father, remonstrative, but covertly proud of the excess, had paid his bills and brought him home. It was at Cambridge that he had met Ségouin. They were not much more than acquaintances as yet but Jimmy found great pleasure in the society of one who had seen so much of the world and was reputed to own some of the biggest hotels in France. Such a person (as his father agreed) was well worth knowing, even if he had not been the charming companion he was. Villona was entertaining also—a brilliant pianist—but, unfortunately, very poor.

Anh khoảng hai mươi sáu tuổi, với bộ ria mềm màu nâu nhạt và đôi mắt xám trông khá ngây thơ. Cha anh, người bắt đầu cuộc đời là một người Dân tộc chủ nghĩa cấp tiến, đã sớm điều chỉnh quan điểm. Ông kiếm tiền bằng nghề hàng thịt ở Kingstown và bằng cách mở các cửa hàng ở Dublin và các vùng ngoại ô ông kiếm tiền gấp bội. Ông cũng may mắn giành được một số hợp đồng cung cấp cho cảnh sát và cuối cùng giàu đến mức báo chí Dublin nhắc đến ông như một hoàng tử thương nhân. Ông gửi con trai sang Anh học trong một trường cao đẳng Công giáo lớn và sau đó gửi cậu vào Đại học Dublin học luật. Jimmy học không chăm lắm và một thời gian sa vào những lối hư. Cậu có tiền và được nhiều người mến; và cậu chia thời gian một cách kỳ lạ giữa giới âm nhạc và giới xe cộ. Rồi cậu được gửi sang Cambridge một học kỳ để xem chút đời. Cha cậu, lên tiếng phản đối, nhưng thầm tự hào về thói quá trớn ấy, đã trả hóa đơn và đưa cậu về. Chính ở Cambridge cậu đã gặp Ségouin. Họ chưa hơn người quen bao nhiêu nhưng Jimmy thấy rất thú vị khi ở bên một người đã trải nhiều về thế giới và được đồn là sở hữu vài khách sạn lớn nhất nước Pháp. Một người như thế (cha cậu đồng ý) rất đáng quen, dù không phải là người bạn đồng hành quyến rũ như anh. Villona cũng thú vị—một nghệ sĩ dương cầm xuất sắc—nhưng, thật không may, rất nghèo.

The car ran on merrily with its cargo of hilarious youth. The two cousins sat on the front seat; Jimmy and his Hungarian friend sat behind. Decidedly Villona was in excellent spirits; he kept up a deep bass hum of melody for miles of the road. The Frenchmen flung their laughter and light words over their shoulders and often Jimmy had to strain forward to catch the quick phrase. This was not altogether pleasant for him, as he had nearly always to make a deft guess at the meaning and shout back a suitable answer in the face of a high wind. Besides Villona’s humming would confuse anybody; the noise of the car, too.

Chiếc xe chạy vui vẻ với đám thanh niên náo nhiệt của nó. Hai anh em họ ngồi ghế trước; Jimmy và người bạn Hungary ngồi sau. Rõ ràng Villona rất phấn chấn; anh giữ một tiếng ngân giai điệu trầm sâu suốt hàng dặm đường. Hai người Pháp tung tiếng cười và những lời nhẹ qua vai và Jimmy thường phải rướn người về trước để bắt kịp câu nói nhanh. Điều này không hoàn toàn dễ chịu với cậu, vì cậu gần như luôn phải khéo đoán nghĩa và hét đáp lại một câu thích hợp trước cơn gió mạnh. Hơn nữa tiếng ngân của Villona làm ai cũng rối; cả tiếng ồn của xe nữa.

Rapid motion through space elates one; so does notoriety; so does the possession of money. These were three good reasons for Jimmy’s excitement. He had been seen by many of his friends that day in the company of these Continentals. At the control Ségouin had presented him to one of the French competitors and, in answer to his confused murmur of compliment, the swarthy face of the driver had disclosed a line of shining white teeth. It was pleasant after that honour to return to the profane world of spectators amid nudges and significant looks. Then as to money—he really had a great sum under his control. Ségouin, perhaps, would not think it a great sum but Jimmy who, in spite of temporary errors, was at heart the inheritor of solid instincts knew well with what difficulty it had been got together. This knowledge had previously kept his bills within the limits of reasonable recklessness and, if he had been so conscious of the labour latent in money when there had been question merely of some freak of the higher intelligence, how much more so now when he was about to stake the greater part of his substance! It was a serious thing for him.

Chuyển động nhanh trong không gian làm người ta hân hoan; nổi danh cũng vậy; sở hữu tiền bạc cũng vậy. Đó là ba lý do chính đáng cho sự phấn khích của Jimmy. Hôm ấy nhiều bạn cậu đã thấy cậu cùng những người Lục địa này. Ở trạm kiểm soát Ségouin đã giới thiệu cậu với một tay đua Pháp và, đáp lại lời khen lúng búng của cậu, gương mặt ngăm của người lái xe đã để lộ một hàng răng trắng sáng. Thật dễ chịu sau vinh dự ấy được trở lại thế giới phàm tục của khán giả giữa những cái huých và cái nhìn ý nghĩa. Rồi về tiền—cậu thực sự có một khoản lớn trong tầm kiểm soát. Có lẽ Ségouin không nghĩ đó là khoản lớn nhưng Jimmy, bất chấp những lầm lỗi nhất thời, trong lòng là người thừa kế bản năng vững chắc, biết rõ nó đã được gom lại khó khăn thế nào. Hiểu biết ấy trước đây giữ các hóa đơn của cậu trong giới hạn của sự liều lĩnh hợp lý và, nếu cậu đã ý thức đến thế về công sức tiềm ẩn trong tiền bạc khi chỉ là chuyện vài trò điên của trí tuệ cao hơn, thì bây giờ càng hơn bao nhiêu khi sắp đặt cược phần lớn gia sản! Với cậu đó là chuyện nghiêm trọng.

Of course, the investment was a good one and Ségouin had managed to give the impression that it was by a favour of friendship the mite of Irish money was to be included in the capital of the concern. Jimmy had a respect for his father’s shrewdness in business matters and in this case it had been his father who had first suggested the investment; money to be made in the motor business, pots of money. Moreover Ségouin had the unmistakable air of wealth. Jimmy set out to translate into days’ work that lordly car in which he sat. How smoothly it ran. In what style they had come careering along the country roads! The journey laid a magical finger on the genuine pulse of life and gallantly the machinery of human nerves strove to answer the bounding courses of the swift blue animal.

Dĩ nhiên, khoản đầu tư là tốt và Ségouin đã khéo tạo ấn tượng rằng nhờ ơn bạn bè mà chút tiền Ireland được đưa vào vốn của doanh nghiệp. Jimmy kính trọng sự sắc sảo của cha trong chuyện làm ăn và trong trường hợp này chính cha cậu là người đầu tiên đề nghị đầu tư; tiền sẽ kiếm được trong nghề ô tô, cả hũ tiền. Hơn nữa Ségouin có vẻ giàu có không thể nhầm. Jimmy bắt đầu quy chiếc xe sang trọng cậu đang ngồi ra thành ngày công. Nó chạy êm làm sao. Họ đã phóng dọc các con đường quê với phong cách nào! Chuyến đi đặt một ngón tay huyền diệu lên mạch đập thật của cuộc sống và guồng máy thần kinh con người hào hiệp cố đáp lại những bước nhảy của con vật xanh nhanh nhẹn.

They drove down Dame Street. The street was busy with unusual traffic, loud with the horns of motorists and the gongs of impatient tram-drivers. Near the Bank Ségouin drew up and Jimmy and his friend alighted. A little knot of people collected on the footpath to pay homage to the snorting motor. The party was to dine together that evening in Ségouin’s hotel and, meanwhile, Jimmy and his friend, who was staying with him, were to go home to dress. The car steered out slowly for Grafton Street while the two young men pushed their way through the knot of gazers. They walked northward with a curious feeling of disappointment in the exercise, while the city hung its pale globes of light above them in a haze of summer evening.

Họ lái xuống phố Dame. Phố đông giao thông khác thường, ồn tiếng còi của người lái ô tô và hồi chuông của những người lái xe điện sốt ruột. Gần Ngân hàng Ségouin dừng xe và Jimmy cùng bạn xuống. Một đám nhỏ người tụ lại trên vỉa hè để tỏ lòng kính trọng chiếc xe phì phò. Nhóm sẽ ăn tối cùng nhau tối ấy ở khách sạn của Ségouin và, trong lúc đó, Jimmy và người bạn đang ở nhà cậu phải về thay đồ. Chiếc xe chậm rãi lái ra phía phố Grafton trong khi hai chàng trai len qua đám người ngắm. Họ đi về phía bắc với cảm giác thất vọng kỳ lạ về cuộc đi bộ, trong khi thành phố treo những quả cầu đèn nhợt phía trên họ trong màn sương buổi chiều hè.

In Jimmy’s house this dinner had been pronounced an occasion. A certain pride mingled with his parents’ trepidation, a certain eagerness, also, to play fast and loose for the names of great foreign cities have at least this virtue. Jimmy, too, looked very well when he was dressed and, as he stood in the hall giving a last equation to the bows of his dress tie, his father may have felt even commercially satisfied at having secured for his son qualities often unpurchaseable. His father, therefore, was unusually friendly with Villona and his manner expressed a real respect for foreign accomplishments; but this subtlety of his host was probably lost upon the Hungarian, who was beginning to have a sharp desire for his dinner.

Trong nhà Jimmy bữa ăn tối này đã được tuyên bố là một dịp. Một niềm tự hào nào đó trộn với sự lo âu của cha mẹ cậu, một sự háo hức nào đó nữa, muốn được thoải mái buông thả, vì tên những thành phố ngoại quốc lớn ít ra có công dụng ấy. Jimmy trông cũng rất đẹp khi đã mặc xong và, khi cậu đứng ở tiền sảnh chỉnh lần cuối cho cà vạt nơ lễ phục, cha cậu có thể đã thấy thỏa mãn cả về mặt thương mại vì đã mua cho con những phẩm chất mà tiền thường không mua được. Vì vậy cha cậu thân thiện khác thường với Villona và thái độ của ông biểu lộ sự kính trọng thật sự đối với tài năng ngoại quốc; nhưng sự tinh tế của chủ nhà này có lẽ phí với người Hungary, người đang bắt đầu thèm bữa tối một cách nhức nhối.

The dinner was excellent, exquisite. Ségouin, Jimmy decided, had a very refined taste. The party was increased by a young Englishman named Routh whom Jimmy had seen with Ségouin at Cambridge. The young men supped in a snug room lit by electric candle-lamps. They talked volubly and with little reserve. Jimmy, whose imagination was kindling, conceived the lively youth of the Frenchmen twined elegantly upon the firm framework of the Englishman’s manner. A graceful image of his, he thought, and a just one. He admired the dexterity with which their host directed the conversation. The five young men had various tastes and their tongues had been loosened. Villona, with immense respect, began to discover to the mildly surprised Englishman the beauties of the English madrigal, deploring the loss of old instruments. Rivière, not wholly ingenuously, undertook to explain to Jimmy the triumph of the French mechanicians. The resonant voice of the Hungarian was about to prevail in ridicule of the spurious lutes of the romantic painters when Ségouin shepherded his party into politics. Here was congenial ground for all. Jimmy, under generous influences, felt the buried zeal of his father wake to life within him: he aroused the torpid Routh at last. The room grew doubly hot and Ségouin’s task grew harder each moment: there was even danger of personal spite. The alert host at an opportunity lifted his glass to Humanity and, when the toast had been drunk, he threw open a window significantly.

Bữa tối tuyệt hảo, tinh tế. Ségouin, Jimmy quyết định, có khẩu vị rất tinh. Nhóm có thêm một chàng Anh trẻ tên Routh mà Jimmy đã thấy cùng Ségouin ở Cambridge. Các chàng trai ăn tối trong một căn phòng ấm cúng thắp bằng đèn nến điện. Họ nói chuyện liến thoắng và ít dè dặt. Jimmy, trí tưởng tượng đang bừng lên, hình dung tuổi trẻ sống động của người Pháp quấn thanh nhã trên khung vững chắc của phong thái người Anh. Một hình ảnh duyên dáng của mình, cậu nghĩ, và chính xác. Cậu thán phục sự khéo léo mà chủ nhà dẫn dắt cuộc trò chuyện. Năm chàng trai có những sở thích khác nhau và lưỡi họ đã được nới lỏng. Villona, với lòng kính trọng vô hạn, bắt đầu khai mở cho chàng Anh hơi ngạc nhiên những vẻ đẹp của madrigal Anh, than tiếc sự mất mát của những nhạc cụ cổ. Rivière, không hoàn toàn thành thật, nhận giải thích cho Jimmy thắng lợi của những thợ máy Pháp. Giọng vang của người Hungary sắp thắng thế trong lời chế nhạo những chiếc đàn luýt giả của các họa sĩ lãng mạn thì Ségouin lùa nhóm vào chính trị. Đây là mảnh đất hợp cho tất cả. Jimmy, dưới những ảnh hưởng hào phóng, cảm thấy nhiệt huyết chôn vùi của cha thức dậy trong mình: cuối cùng cậu đánh thức được Routh lờ đờ. Căn phòng nóng gấp đôi và việc của Ségouin khó hơn mỗi lúc: thậm chí có nguy cơ thù hằn cá nhân. Chủ nhà tỉnh táo nhân cơ hội nâng ly chúc Nhân loại và, khi lời chúc đã cạn, anh mở toang một cửa sổ đầy ý nghĩa.

That night the city wore the mask of a capital. The five young men strolled along Stephen’s Green in a faint cloud of aromatic smoke. They talked loudly and gaily and their cloaks dangled from their shoulders. The people made way for them. At the corner of Grafton Street a short fat man was putting two handsome ladies on a car in charge of another fat man. The car drove off and the short fat man caught sight of the party.

Đêm ấy thành phố đeo mặt nạ của một thủ đô. Năm chàng trai dạo dọc Stephen’s Green trong một đám mây nhẹ khói thơm. Họ nói to và vui và áo choàng lủng lẳng trên vai. Người ta tránh đường cho họ. Ở góc phố Grafton một người đàn ông béo lùn đang đưa hai quý bà đẹp lên một chiếc xe, giao cho một người béo khác trông nom. Chiếc xe đi và người béo lùn thấy nhóm.

“André.”

“André.”

“It’s Farley!”

“Là Farley!”

A torrent of talk followed. Farley was an American. No one knew very well what the talk was about. Villona and Rivière were the noisiest, but all the men were excited. They got up on a car, squeezing themselves together amid much laughter. They drove by the crowd, blended now into soft colours, to a music of merry bells. They took the train at Westland Row and in a few seconds, as it seemed to Jimmy, they were walking out of Kingstown Station. The ticket-collector saluted Jimmy; he was an old man:

Một thác lời tuôn ra theo sau. Farley là người Mỹ. Không ai biết rõ chuyện trò về gì. Villona và Rivière ồn nhất, nhưng mọi người đều phấn khích. Họ lên một chiếc xe, ép sát vào nhau giữa nhiều tiếng cười. Họ đi qua đám đông, giờ hòa thành những màu mềm, trong tiếng nhạc của những chiếc chuông vui. Họ lên tàu ở Westland Row và trong vài giây, như Jimmy thấy, họ đã bước ra khỏi ga Kingstown. Người soát vé chào Jimmy; ông là một người già:

“Fine night, sir!”

“Đêm đẹp, thưa cậu!”

It was a serene summer night; the harbour lay like a darkened mirror at their feet. They proceeded towards it with linked arms, singing Cadet Roussel in chorus, stamping their feet at every:

Đó là một đêm hè thanh bình; bến cảng nằm như tấm gương tối dưới chân họ. Họ đi về phía ấy khoác tay nhau, đồng ca Cadet Roussel, giậm chân mỗi lần đến:

“Ho! Ho! Hohé, vraiment!”

“Ho! Ho! Hohé, vraiment!”

They got into a rowboat at the slip and made out for the American’s yacht. There was to be supper, music, cards. Villona said with conviction:

Họ lên một chiếc thuyền chèo ở bến dốc và ra phía du thuyền của người Mỹ. Sẽ có bữa tối, âm nhạc, bài. Villona nói với vẻ tin chắc:

“It is delightful!”

“Thật thú vị!”

There was a yacht piano in the cabin. Villona played a waltz for Farley and Rivière, Farley acting as cavalier and Rivière as lady. Then an impromptu square dance, the men devising original figures. What merriment! Jimmy took his part with a will; this was seeing life, at least. Then Farley got out of breath and cried “Stop!” A man brought in a light supper, and the young men sat down to it for form’s sake. They drank, however: it was Bohemian. They drank Ireland, England, France, Hungary, the United States of America. Jimmy made a speech, a long speech, Villona saying: “Hear! hear!” whenever there was a pause. There was a great clapping of hands when he sat down. It must have been a good speech. Farley clapped him on the back and laughed loudly. What jovial fellows! What good company they were!

Trong khoang có một cây dương cầm du thuyền. Villona chơi một điệu valse cho Farley và Rivière, Farley đóng vai kỵ sĩ và Rivière vai quý bà. Rồi một điệu nhảy vuông ngẫu hứng, các chàng trai nghĩ ra những bước độc đáo. Vui làm sao! Jimmy hăng hái tham gia; ít ra thế mới gọi là được thấy sự đời. Rồi Farley hết hơi và kêu “Dừng!” Một người mang vào bữa ăn nhẹ, và các chàng trai ngồi xuống cho phải phép. Tuy vậy họ uống: như thế mới phóng khoáng. Họ uống cho Ireland, Anh, Pháp, Hungary, Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Jimmy đọc một bài diễn văn, một bài dài, Villona nói: “Hay! hay!” mỗi khi có quãng ngừng. Có tiếng vỗ tay lớn khi cậu ngồi xuống. Hẳn là một bài hay. Farley vỗ lưng cậu và cười to. Những chàng vui tính làm sao! Họ là bạn tuyệt biết bao!

Cards! cards! The table was cleared. Villona returned quietly to his piano and played voluntaries for them. The other men played game after game, flinging themselves boldly into the adventure. They drank the health of the Queen of Hearts and of the Queen of Diamonds. Jimmy felt obscurely the lack of an audience: the wit was flashing. Play ran very high and paper began to pass. Jimmy did not know exactly who was winning but he knew that he was losing. But it was his own fault for he frequently mistook his cards and the other men had to calculate his I.O.U.‘s for him. They were devils of fellows but he wished they would stop: it was getting late. Someone gave the toast of the yacht The Belle of Newport and then someone proposed one great game for a finish.

Bài! bài! Bàn được dọn. Villona lặng lẽ trở lại cây đàn và chơi nhạc ngẫu hứng cho họ. Những người khác chơi hết ván này sang ván khác, lao mình táo bạo vào cuộc phiêu lưu. Họ uống chúc sức khỏe Đầm cơ và Đầm rô. Jimmy mơ hồ cảm thấy thiếu khán giả: những câu dí dỏm đang lóe sáng. Cuộc chơi lên rất cao và giấy bắt đầu chuyền tay. Jimmy không biết chính xác ai đang thắng nhưng biết mình đang thua. Nhưng đó là lỗi của cậu vì cậu thường nhầm bài và những người kia phải tính giấy nợ I.O.U. giúp cậu. Họ là lũ quỷ sứ nhưng cậu mong họ dừng: đã muộn rồi. Có người đề nghị uống mừng chiếc du thuyền The Belle of Newport và rồi có người đề nghị một ván lớn để kết thúc.

The piano had stopped; Villona must have gone up on deck. It was a terrible game. They stopped just before the end of it to drink for luck. Jimmy understood that the game lay between Routh and Ségouin. What excitement! Jimmy was excited too; he would lose, of course. How much had he written away? The men rose to their feet to play the last tricks, talking and gesticulating. Routh won. The cabin shook with the young men’s cheering and the cards were bundled together. They began then to gather in what they had won. Farley and Jimmy were the heaviest losers.

Cây đàn đã ngừng; hẳn Villona đã lên boong. Đó là một ván khủng khiếp. Họ dừng ngay trước hồi kết để uống cầu may. Jimmy hiểu rằng ván bài là giữa Routh và Ségouin. Hồi hộp làm sao! Jimmy cũng hồi hộp; dĩ nhiên cậu sẽ thua. Cậu đã viết ra bao nhiêu? Các chàng trai đứng dậy chơi những nước cuối, vừa nói vừa múa tay. Routh thắng. Khoang rung lên vì tiếng reo của các chàng trai và những lá bài bị gom lại. Rồi họ bắt đầu thu những gì thắng được. Farley và Jimmy là hai người thua nặng nhất.

He knew that he would regret in the morning but at present he was glad of the rest, glad of the dark stupor that would cover up his folly. He leaned his elbows on the table and rested his head between his hands, counting the beats of his temples. The cabin door opened and he saw the Hungarian standing in a shaft of grey light:

Cậu biết sáng mai mình sẽ hối hận nhưng lúc này cậu mừng vì được nghỉ, mừng vì cơn mê tối sẽ che giấu sự dại dột của mình. Cậu tựa khuỷu tay lên bàn và gục đầu giữa hai bàn tay, đếm nhịp đập ở thái dương. Cửa khoang mở và cậu thấy người Hungary đứng trong một luồng sáng xám:

“Daybreak, gentlemen!”

“Bình minh rồi, thưa các quý ông!”

TWO GALLANTS

Hai chàng hào hoa

The grey warm evening of August had descended upon the city and a mild warm air, a memory of summer, circulated in the streets. The streets, shuttered for the repose of Sunday, swarmed with a gaily coloured crowd. Like illumined pearls the lamps shone from the summits of their tall poles upon the living texture below which, changing shape and hue unceasingly, sent up into the warm grey evening air an unchanging unceasing murmur.

Buổi chiều tháng Tám xám ấm đã phủ xuống thành phố và một luồng không khí dịu ấm, ký ức của mùa hè, lưu chuyển trong các con phố. Những con phố, cửa chớp đóng để nghỉ ngày Chủ nhật, đông nghịt một đám đông màu sắc tươi vui. Như những hạt trai được thắp sáng, những ngọn đèn tỏa ánh từ đỉnh những cột cao xuống tấm vải sống bên dưới, vốn liên tục đổi hình đổi sắc, và đưa lên không khí chiều xám ấm một tiếng rì rầm không đổi không ngừng.

Two young men came down the hill of Rutland Square. One of them was just bringing a long monologue to a close. The other, who walked on the verge of the path and was at times obliged to step on to the road, owing to his companion’s rudeness, wore an amused listening face. He was squat and ruddy. A yachting cap was shoved far back from his forehead and the narrative to which he listened made constant waves of expression break forth over his face from the corners of his nose and eyes and mouth. Little jets of wheezing laughter followed one another out of his convulsed body. His eyes, twinkling with cunning enjoyment, glanced at every moment towards his companion’s face. Once or twice he rearranged the light waterproof which he had slung over one shoulder in toreador fashion. His breeches, his white rubber shoes and his jauntily slung waterproof expressed youth. But his figure fell into rotundity at the waist, his hair was scant and grey and his face, when the waves of expression had passed over it, had a ravaged look.

Hai chàng trai xuống dốc Quảng trường Rutland. Một người vừa kết thúc một độc thoại dài. Người kia, đi sát mép vỉa hè và đôi lúc buộc phải bước xuống lòng đường vì sự thô lỗ của bạn đồng hành, mang vẻ mặt nghe vui thích. Anh lùn và đỏ mặt. Một chiếc mũ thuyền buồm đẩy lùi ra xa khỏi trán và câu chuyện anh nghe làm những đợt sóng biểu cảm liên tục trào lên mặt từ khóe mũi, khóe mắt và khóe miệng. Những tia cười khò khè nhỏ nối nhau thoát ra từ cơ thể co giật của anh. Đôi mắt lấp lánh niềm vui tinh quái, mỗi lúc lại liếc về phía mặt bạn. Một hai lần anh sắp lại chiếc áo mưa nhẹ vắt trên một vai theo kiểu đấu sĩ bò tót. Chiếc quần ống túm, đôi giày cao su trắng và chiếc áo mưa vắt vẻo biểu lộ tuổi trẻ. Nhưng vóc anh phì ra ở eo, tóc thưa và xám, và mặt anh, khi các đợt sóng biểu cảm đã đi qua, mang vẻ tàn phá.

When he was quite sure that the narrative had ended he laughed noiselessly for fully half a minute. Then he said:

Khi đã hoàn toàn chắc câu chuyện đã hết anh cười không thành tiếng trọn nửa phút. Rồi anh nói:

“Well!... That takes the biscuit!”

“Chà!... Cái vụ này thì nhất rồi!”

His voice seemed winnowed of vigour; and to enforce his words he added with humour:

Giọng anh như đã bị sảy hết sức lực; và để nhấn mạnh lời mình anh thêm một cách hài hước:

“That takes the solitary, unique, and, if I may so call it, recherché biscuit!”

“Cái vụ này thì nhất, duy nhất, độc nhất, và, nếu tôi được phép gọi như vậy, tinh tuyển!”

He became serious and silent when he had said this. His tongue was tired for he had been talking all the afternoon in a public-house in Dorset Street. Most people considered Lenehan a leech but, in spite of this reputation, his adroitness and eloquence had always prevented his friends from forming any general policy against him. He had a brave manner of coming up to a party of them in a bar and of holding himself nimbly at the borders of the company until he was included in a round. He was a sporting vagrant armed with a vast stock of stories, limericks and riddles. He was insensitive to all kinds of discourtesy. No one knew how he achieved the stern task of living, but his name was vaguely associated with racing tissues.

Nói xong anh trở nên nghiêm và im lặng. Lưỡi anh mệt vì anh đã nói cả buổi chiều trong một quán rượu ở phố Dorset. Hầu hết mọi người coi Lenehan là đỉa, nhưng bất chấp tiếng ấy, sự khéo léo và hùng biện của anh luôn ngăn bạn bè hình thành bất kỳ chính sách chung nào chống lại anh. Anh có cách dũng cảm tiến lại một nhóm họ trong quán và khéo léo giữ mình ở rìa đám cho đến khi được tính vào một lượt rượu. Anh là một kẻ lang thang thể thao được trang bị một kho truyện, thơ limerick và câu đố khổng lồ. Anh vô cảm với mọi kiểu bất lịch sự. Không ai biết anh hoàn thành thế nào nhiệm vụ khắc nghiệt là sống, nhưng tên anh mơ hồ gắn với những tờ tin đua ngựa.

“And where did you pick her up, Corley?” he asked.

“Mà mày vớ được cô ấy ở đâu thế, Corley?” anh hỏi.

Corley ran his tongue swiftly along his upper lip.

Corley đưa lưỡi nhanh dọc môi trên.

“One night, man,” he said, “I was going along Dame Street and I spotted a fine tart under Waterhouse’s clock and said good-night, you know. So we went for a walk round by the canal and she told me she was a slavey in a house in Baggot Street. I put my arm round her and squeezed her a bit that night. Then next Sunday, man, I met her by appointment. We went out to Donnybrook and I brought her into a field there. She told me she used to go with a dairyman.... It was fine, man. Cigarettes every night she’d bring me and paying the tram out and back. And one night she brought me two bloody fine cigars—O, the real cheese, you know, that the old fellow used to smoke.... I was afraid, man, she’d get in the family way. But she’s up to the dodge.”

“Một đêm, mày ạ,” hắn nói, “tao đi dọc phố Dame và tao thấy một con nhỏ ngon dưới đồng hồ Waterhouse’s nên chào buổi tối, mày biết đấy. Thế là bọn tao đi dạo vòng ra kênh và nó bảo nó là con ở trong một nhà ở phố Baggot. Tao quàng tay ôm nó bóp nó chút đêm đó. Rồi Chủ nhật sau, mày ạ, tao gặp nó theo hẹn. Bọn tao ra Donnybrook và tao dẫn nó vào một cánh đồng ở đó. Nó bảo nó từng đi với một gã bán sữa.... Ngon lắm, mày ạ. Đêm nào nó cũng mang thuốc lá cho tao và trả tiền xe điện đi về. Và một đêm nó mang cho tao hai điếu xì gà ngon vãi—ôi, hàng xịn, mày biết đấy, thứ ông già nhà nó hay hút.... Tao sợ, mày ạ, nó có bầu. Nhưng nó biết cách tránh.”

“Maybe she thinks you’ll marry her,” said Lenehan.

“Có lẽ cô ta nghĩ mày sẽ cưới cô ta,” Lenehan nói.

“I told her I was out of a job,” said Corley. “I told her I was in Pim’s. She doesn’t know my name. I was too hairy to tell her that. But she thinks I’m a bit of class, you know.”

“Tao bảo nó tao thất nghiệp,” Corley nói. “Tao bảo tao làm ở Pim’s. Nó không biết tên tao. Tao quá khôn không nói tên cho nó. Nhưng nó nghĩ tao cũng thuộc hạng có tí đẳng cấp, mày biết đấy.”

Lenehan laughed again, noiselessly.

Lenehan lại cười, không thành tiếng.

“Of all the good ones ever I heard,” he said, “that emphatically takes the biscuit.”

“Trong mọi chuyện hay tao từng nghe,” anh nói, “vụ này dứt khoát là nhất.”

Corley’s stride acknowledged the compliment. The swing of his burly body made his friend execute a few light skips from the path to the roadway and back again. Corley was the son of an inspector of police and he had inherited his father’s frame and gait. He walked with his hands by his sides, holding himself erect and swaying his head from side to side. His head was large, globular and oily; it sweated in all weathers; and his large round hat, set upon it sideways, looked like a bulb which had grown out of another. He always stared straight before him as if he were on parade and, when he wished to gaze after someone in the street, it was necessary for him to move his body from the hips. At present he was about town. Whenever any job was vacant a friend was always ready to give him the hard word. He was often to be seen walking with policemen in plain clothes, talking earnestly. He knew the inner side of all affairs and was fond of delivering final judgments. He spoke without listening to the speech of his companions. His conversation was mainly about himself: what he had said to such a person and what such a person had said to him and what he had said to settle the matter. When he reported these dialogues he aspirated the first letter of his name after the manner of Florentines.

Bước chân Corley thừa nhận lời khen. Cái đung đưa của thân hình đồ sộ khiến bạn hắn phải nhảy nhẹ vài bước từ vỉa hè xuống lòng đường rồi trở lại. Corley là con trai một thanh tra cảnh sát và hắn thừa hưởng khung người và dáng đi của cha. Hắn đi với hai tay buông bên hông, giữ mình thẳng và lắc đầu từ bên này sang bên kia. Đầu hắn to, tròn và nhờn; nó đổ mồ hôi trong mọi thời tiết; và chiếc mũ tròn lớn đội nghiêng trên đó trông như một củ mọc ra từ một củ khác. Hắn luôn nhìn thẳng phía trước như đang duyệt binh và, khi muốn nhìn theo ai trên phố, hắn phải xoay thân từ hông. Hiện giờ hắn đang lang thang trong thành phố. Mỗi khi có việc trống luôn có một người bạn sẵn sàng nói giúp cho hắn một lời. Người ta thường thấy hắn đi cùng cảnh sát mặc thường phục, nói chuyện nghiêm túc. Hắn biết tuốt nội tình mọi việc và thích đưa ra phán quyết cuối cùng. Hắn nói mà không nghe người đi cùng nói. Chuyện của hắn chủ yếu về chính hắn: hắn đã nói gì với người này và người này đã nói gì với hắn và hắn đã nói gì để giải quyết vấn đề. Khi thuật lại những đối thoại ấy hắn bật hơi chữ cái đầu tên mình theo kiểu người Florence.

Lenehan offered his friend a cigarette. As the two young men walked on through the crowd Corley occasionally turned to smile at some of the passing girls but Lenehan’s gaze was fixed on the large faint moon circled with a double halo. He watched earnestly the passing of the grey web of twilight across its face. At length he said:

Lenehan mời bạn một điếu thuốc. Khi hai chàng trai đi tiếp qua đám đông, thỉnh thoảng Corley quay lại mỉm cười với vài cô gái đi qua nhưng ánh nhìn của Lenehan dán vào vầng trăng lớn nhạt có hai vành hào quang. Anh chăm chú xem mạng nhện xám của hoàng hôn trôi qua mặt trăng. Cuối cùng anh nói:

“Well ... tell me, Corley, I suppose you’ll be able to pull it off all right, eh?”

“Thế ... nói tao nghe, Corley, tao đoán mày sẽ làm ổn thôi, hả?”

Corley closed one eye expressively as an answer.

Corley nhắm một mắt đầy ý nghĩa để đáp.

“Is she game for that?” asked Lenehan dubiously. “You can never know women.”

“Cô ta chịu chuyện đó không?” Lenehan hỏi ngờ vực. “Đàn bà thì không bao giờ biết được.”

“She’s all right,” said Corley. “I know the way to get around her, man. She’s a bit gone on me.”

“Ổn mà,” Corley nói. “Tao biết cách dỗ nó, mày ạ. Nó mê tao chút ít rồi.”

“You’re what I call a gay Lothario,” said Lenehan. “And the proper kind of a Lothario, too!”

“Mày đúng là cái gọi là Lothario vui tính,” Lenehan nói. “Mà là loại Lothario đúng điệu nữa!”

A shade of mockery relieved the servility of his manner. To save himself he had the habit of leaving his flattery open to the interpretation of raillery. But Corley had not a subtle mind.

Một sắc mỉa mai làm nhẹ đi vẻ khúm núm trong thái độ anh. Để tự cứu mình anh có thói quen để lời nịnh bợ mở ra cho cách hiểu là chế giễu. Nhưng Corley không có óc tinh tế.

“There’s nothing to touch a good slavey,” he affirmed. “Take my tip for it.”

“Chẳng gì bằng một con ở ra trò,” hắn khẳng định. “Nghe tao đi.”

“By one who has tried them all,” said Lenehan.

“Bởi một người đã thử hết,” Lenehan nói.

“First I used to go with girls, you know,” said Corley, unbosoming; “girls off the South Circular. I used to take them out, man, on the tram somewhere and pay the tram or take them to a band or a play at the theatre or buy them chocolate and sweets or something that way. I used to spend money on them right enough,” he added, in a convincing tone, as if he was conscious of being disbelieved.

“Trước đây tao đi với gái, mày biết đấy,” Corley nói, giãi bày; “gái ở South Circular. Tao dẫn chúng, mày ạ, đi xe điện đâu đó và trả tiền xe hay dẫn đi nghe ban nhạc hay xem kịch hay mua sô-cô-la và kẹo hay thứ gì đại loại. Tao tiêu tiền cho chúng đàng hoàng,” hắn nói thêm bằng giọng thuyết phục, như ý thức mình bị nghi ngờ.

But Lenehan could well believe it; he nodded gravely.

Nhưng Lenehan hoàn toàn tin được; anh gật đầu nghiêm trang.

“I know that game,” he said, “and it’s a mug’s game.”

“Tao biết trò đó,” anh nói, “và là trò của đứa khờ.”

“And damn the thing I ever got out of it,” said Corley.

“Mà tao chẳng được cái gì cả,” Corley nói.

“Ditto here,” said Lenehan.

“Tao cũng thế,” Lenehan nói.

“Only off of one of them,” said Corley.

“Trừ một đứa,” Corley nói.

He moistened his upper lip by running his tongue along it. The recollection brightened his eyes. He too gazed at the pale disc of the moon, now nearly veiled, and seemed to meditate.

Hắn làm ướt môi trên bằng cách đưa lưỡi dọc theo. Ký ức làm mắt hắn sáng lên. Hắn cũng nhìn đĩa trăng nhạt, giờ gần như bị che, và có vẻ trầm ngâm.

“She was ... a bit of all right,” he said regretfully.

“Nó ... ngon lành thật,” hắn nói tiếc nuối.

He was silent again. Then he added:

Hắn lại im lặng. Rồi thêm:

“She’s on the turf now. I saw her driving down Earl Street one night with two fellows with her on a car.”

“Giờ nó ra đường làm gái rồi. Tao thấy nó đi xe qua phố Earl một đêm với hai gã đi cùng trên xe.”

“I suppose that’s your doing,” said Lenehan.

“Tao đoán đó là do mày,” Lenehan nói.

“There was others at her before me,” said Corley philosophically.

“Trước tao đã có mấy đứa khác nhào vô nó rồi,” Corley nói một cách triết lý.

This time Lenehan was inclined to disbelieve. He shook his head to and fro and smiled.

Lần này Lenehan có vẻ ngờ vực. Anh lắc đầu qua lại và mỉm cười.

“You know you can’t kid me, Corley,” he said.

“Mày biết là không lừa được tao đâu, Corley,” anh nói.

“Honest to God!” said Corley. “Didn’t she tell me herself?”

“Thề có Chúa!” Corley nói. “Chính nó chẳng nói với tao sao?”

Lenehan made a tragic gesture.

Lenehan làm một cử chỉ bi kịch.

“Base betrayer!” he said.

“Kẻ phản bội đê hèn!” anh nói.

As they passed along the railings of Trinity College, Lenehan skipped out into the road and peered up at the clock.

Khi họ đi dọc hàng rào Trinity College, Lenehan nhảy ra lòng đường và nhìn lên chiếc đồng hồ.

“Twenty after,” he said.

“Quá hai mươi phút rồi,” anh nói.

“Time enough,” said Corley. “She’ll be there all right. I always let her wait a bit.”

“Còn dư thời gian,” Corley nói. “Nó sẽ ở đó thôi. Tao luôn để nó đợi một chút.”

Lenehan laughed quietly.

Lenehan cười khẽ.

“Ecod! Corley, you know how to take them,” he said.

“Trời đất! Corley, mày biết cách xử lý chúng,” anh nói.

“I’m up to all their little tricks,” Corley confessed.

“Tao biết mọi mánh nhỏ của chúng,” Corley thú nhận.

“But tell me,” said Lenehan again, “are you sure you can bring it off all right? You know it’s a ticklish job. They’re damn close on that point. Eh?... What?”

“Nhưng nói tao nghe,” Lenehan lại nói, “mày chắc làm ổn được chứ? Mày biết đó là việc nhạy cảm. Chúng nó cực kỳ khắt khe điểm ấy. Hả?... Sao?”

His bright, small eyes searched his companion’s face for reassurance. Corley swung his head to and fro as if to toss aside an insistent insect, and his brows gathered.

Đôi mắt nhỏ sáng của anh dò mặt bạn tìm sự trấn an. Corley lắc đầu qua lại như hất đi một con côn trùng dai dẳng, và lông mày hắn chau lại.

“I’ll pull it off,” he said. “Leave it to me, can’t you?”

“Tao sẽ làm xong,” hắn nói. “Để đó cho tao, không được sao?”

Lenehan said no more. He did not wish to ruffle his friend’s temper, to be sent to the devil and told that his advice was not wanted. A little tact was necessary. But Corley’s brow was soon smooth again. His thoughts were running another way.

Lenehan không nói thêm. Anh không muốn làm bạn nổi nóng, bị chửi cút đi và bị bảo rằng lời khuyên của mình chẳng ai cần. Cần chút khéo léo. Nhưng chẳng mấy chốc trán Corley lại phẳng. Ý nghĩ hắn đã chạy sang hướng khác.

“She’s a fine decent tart,” he said, with appreciation; “that’s what she is.”

“Nó là con nhỏ ngon tử tế,” hắn nói với vẻ thưởng thức; “đúng thế đấy.”

They walked along Nassau Street and then turned into Kildare Street. Not far from the porch of the club a harpist stood in the roadway, playing to a little ring of listeners. He plucked at the wires heedlessly, glancing quickly from time to time at the face of each new-comer and from time to time, wearily also, at the sky. His harp, too, heedless that her coverings had fallen about her knees, seemed weary alike of the eyes of strangers and of her master’s hands. One hand played in the bass the melody of Silent, O Moyle, while the other hand careered in the treble after each group of notes. The notes of the air sounded deep and full.

Họ đi dọc phố Nassau rồi rẽ vào phố Kildare. Cách hiên câu lạc bộ không xa một người chơi đàn hạc đứng giữa lòng đường, chơi cho một vòng nhỏ người nghe. Ông gảy dây bất cần, thỉnh thoảng liếc nhanh vào mặt từng người mới đến và thỉnh thoảng, cũng mệt mỏi, lên trời. Cây đàn hạc của ông, cũng bất cần dù lớp áo bọc đã tụt xuống đầu gối, có vẻ chán cả mắt người lạ lẫn bàn tay chủ. Một bàn tay chơi giai điệu Silent, O Moyle ở âm trầm, trong khi bàn tay kia lướt ở âm cao sau mỗi nhóm nốt. Những nốt của giai điệu nghe sâu và đầy.

The two young men walked up the street without speaking, the mournful music following them. When they reached Stephen’s Green they crossed the road. Here the noise of trams, the lights and the crowd released them from their silence.

Hai chàng trai đi lên phố không nói, âm nhạc thê lương theo sau. Khi đến Stephen’s Green họ băng qua đường. Ở đây tiếng xe điện, ánh đèn và đám đông giải phóng họ khỏi sự im lặng.

“There she is!” said Corley.

“Kìa nó!” Corley nói.

At the corner of Hume Street a young woman was standing. She wore a blue dress and a white sailor hat. She stood on the curbstone, swinging a sunshade in one hand. Lenehan grew lively.

Ở góc phố Hume một thiếu nữ đang đứng. Cô mặc váy xanh và đội mũ thủy thủ trắng. Cô đứng trên lề đường, tay vung một chiếc dù che nắng. Lenehan trở nên sôi nổi.

“Let’s have a look at her, Corley,” he said.

“Cho tao xem nó chút, Corley,” anh nói.

Corley glanced sideways at his friend and an unpleasant grin appeared on his face.

Corley liếc nghiêng bạn và một nụ cười nhăn khó chịu hiện trên mặt hắn.

“Are you trying to get inside me?” he asked.

“Mày định chen vào chuyện của tao à?” hắn hỏi.

“Damn it!” said Lenehan boldly, “I don’t want an introduction. All I want is to have a look at her. I’m not going to eat her.”

“Khỉ thật!” Lenehan nói dạn dĩ, “tao không cần giới thiệu. Tao chỉ muốn nhìn nó. Tao có định ăn thịt nó đâu.”

“O.... A look at her?” said Corley, more amiably. “Well ... I’ll tell you what. I’ll go over and talk to her and you can pass by.”

“Ồ.... Nhìn nó thôi?” Corley nói, dễ chịu hơn. “Thế ... tao bảo mày này. Tao sẽ qua nói chuyện với nó còn mày đi ngang qua.”

“Right!” said Lenehan.

“Được!” Lenehan nói.

Corley had already thrown one leg over the chains when Lenehan called out:

Corley đã bước một chân qua dây xích khi Lenehan gọi:

“And after? Where will we meet?”

“Rồi sau đó? Mình gặp nhau ở đâu?”

“Half ten,” answered Corley, bringing over his other leg.

“Mười rưỡi,” Corley đáp, bước nốt chân kia qua.

“Where?”

“Ở đâu?”

“Corner of Merrion Street. We’ll be coming back.”

“Góc phố Merrion. Bọn tao sẽ quay lại.”

“Work it all right now,” said Lenehan in farewell.

“Làm cho khéo nhé,” Lenehan nói lời chia tay.

Corley did not answer. He sauntered across the road swaying his head from side to side. His bulk, his easy pace, and the solid sound of his boots had something of the conqueror in them. He approached the young woman and, without saluting, began at once to converse with her. She swung her umbrella more quickly and executed half turns on her heels. Once or twice when he spoke to her at close quarters she laughed and bent her head.

Corley không đáp. Hắn thong thả băng qua đường, đầu lắc qua lại. Thân hình đồ sộ, bước chân thong dong và tiếng giày chắc nịch của hắn có chút gì của kẻ chinh phục. Hắn tiến lại thiếu nữ và, không chào, bắt đầu nói chuyện ngay với cô. Cô vung chiếc dù nhanh hơn và xoay nửa vòng trên gót. Một hai lần khi hắn nói với cô ở sát bên, cô cười và cúi đầu.

Lenehan observed them for a few minutes. Then he walked rapidly along beside the chains at some distance and crossed the road obliquely. As he approached Hume Street corner he found the air heavily scented and his eyes made a swift anxious scrutiny of the young woman’s appearance. She had her Sunday finery on. Her blue serge skirt was held at the waist by a belt of black leather. The great silver buckle of her belt seemed to depress the centre of her body, catching the light stuff of her white blouse like a clip. She wore a short black jacket with mother-of-pearl buttons and a ragged black boa. The ends of her tulle collarette had been carefully disordered and a big bunch of red flowers was pinned in her bosom, stems upwards. Lenehan’s eyes noted approvingly her stout short muscular body. Frank rude health glowed in her face, on her fat red cheeks and in her unabashed blue eyes. Her features were blunt. She had broad nostrils, a straggling mouth which lay open in a contented leer, and two projecting front teeth. As he passed Lenehan took off his cap and, after about ten seconds, Corley returned a salute to the air. This he did by raising his hand vaguely and pensively changing the angle of position of his hat.

Lenehan quan sát họ vài phút. Rồi anh đi nhanh dọc dây xích ở một khoảng cách và băng chéo qua đường. Khi đến gần góc phố Hume anh thấy không khí nồng mùi hương và mắt anh vội vã, hồi hộp dò xét dáng vẻ thiếu nữ. Cô diện bộ đồ ngày Chủ nhật. Váy len xanh được giữ ở eo bằng một chiếc thắt lưng da đen. Chiếc khóa bạc lớn của thắt lưng có vẻ ép xuống giữa thân cô, kẹp lấy lớp vải nhẹ của chiếc áo cánh trắng như một cái kẹp. Cô mặc áo khoác ngắn đen với những chiếc nút xà cừ và một chiếc khăn lông đen xơ xác. Hai đầu cổ áo tuyn được cố ý xếp lệch và một bó hoa đỏ lớn ghim ở ngực, cuống hướng lên. Mắt Lenehan ghi nhận tán thưởng thân hình chắc, thấp, lực lưỡng của cô. Sức khỏe thô mộc rực trên mặt cô, trên đôi má đỏ phúng phính và trong đôi mắt xanh không biết thẹn. Nét mặt cô thô. Cô có lỗ mũi rộng, cái miệng lệch há ra trong nụ cười dâm đãng mãn nguyện, và hai chiếc răng cửa nhô ra. Khi đi qua Lenehan bỏ mũ và, sau chừng mười giây, Corley đáp chào vào không khí. Hắn làm vậy bằng cách giơ tay mơ hồ và trầm ngâm đổi góc chiếc mũ.

Lenehan walked as far as the Shelbourne Hotel where he halted and waited. After waiting for a little time he saw them coming towards him and, when they turned to the right, he followed them, stepping lightly in his white shoes, down one side of Merrion Square. As he walked on slowly, timing his pace to theirs, he watched Corley’s head which turned at every moment towards the young woman’s face like a big ball revolving on a pivot. He kept the pair in view until he had seen them climbing the stairs of the Donnybrook tram; then he turned about and went back the way he had come.

Lenehan đi đến khách sạn Shelbourne rồi dừng lại chờ. Chờ một lát anh thấy họ đi về phía mình và, khi họ rẽ phải, anh theo họ, bước nhẹ trong đôi giày trắng, xuống một bên Quảng trường Merrion. Khi anh chậm rãi bước đi, tính nhịp bước theo họ, anh nhìn đầu Corley cứ mỗi lúc lại quay về mặt thiếu nữ như một quả bóng lớn xoay trên trục. Anh giữ đôi này trong tầm mắt cho đến khi thấy họ leo cầu thang xe điện Donnybrook; rồi anh quay lại đi trở về đường cũ.

Now that he was alone his face looked older. His gaiety seemed to forsake him and, as he came by the railings of the Duke’s Lawn, he allowed his hand to run along them. The air which the harpist had played began to control his movements. His softly padded feet played the melody while his fingers swept a scale of variations idly along the railings after each group of notes.

Giờ anh một mình mặt trông già hơn. Niềm vui của anh dường như bỏ anh và, khi đến hàng rào Duke’s Lawn, anh để tay chạy dọc chúng. Giai điệu người chơi đàn hạc đã chơi bắt đầu điều khiển cử động của anh. Đôi chân bước êm như có lót đệm chơi lại giai điệu trong khi những ngón tay quét một âm giai biến tấu uể oải dọc hàng rào sau mỗi nhóm nốt.

He walked listlessly round Stephen’s Green and then down Grafton Street. Though his eyes took note of many elements of the crowd through which he passed they did so morosely. He found trivial all that was meant to charm him and did not answer the glances which invited him to be bold. He knew that he would have to speak a great deal, to invent and to amuse, and his brain and throat were too dry for such a task. The problem of how he could pass the hours till he met Corley again troubled him a little. He could think of no way of passing them but to keep on walking. He turned to the left when he came to the corner of Rutland Square and felt more at ease in the dark quiet street, the sombre look of which suited his mood. He paused at last before the window of a poor-looking shop over which the words Refreshment Bar were printed in white letters. On the glass of the window were two flying inscriptions: Ginger Beer and Ginger Ale. A cut ham was exposed on a great blue dish while near it on a plate lay a segment of very light plum-pudding. He eyed this food earnestly for some time and then, after glancing warily up and down the street, went into the shop quickly.

Anh đi rã rời quanh Stephen’s Green rồi xuống phố Grafton. Dù mắt anh ghi nhận nhiều thành phần của đám đông anh đi qua, anh làm vậy một cách ủ rũ. Anh thấy tầm thường tất cả những gì định quyến rũ anh và không đáp lại những ánh nhìn mời gọi anh táo bạo. Anh biết mình sẽ phải nói rất nhiều, phải bịa đặt và mua vui, và óc và cổ họng anh khô quá cho việc ấy. Vấn đề làm sao qua những giờ cho đến khi gặp lại Corley làm anh hơi bận tâm. Anh không nghĩ ra cách nào qua chúng ngoài cứ đi tiếp. Anh rẽ trái khi tới góc Quảng trường Rutland và thấy thoải mái hơn trong con phố tối yên tĩnh, vẻ u ám của nó hợp tâm trạng anh. Cuối cùng anh dừng trước cửa sổ một tiệm trông nghèo nàn phía trên in những chữ trắng Quầy Giải khát. Trên kính cửa sổ có hai dòng chữ bay: Bia Gừng và Ginger Ale. Một miếng giăm bông cắt được bày trên một đĩa lớn màu xanh trong khi gần đó trên một chiếc đĩa là một lát bánh pudding mận rất nhẹ. Anh chăm chú nhìn thức ăn ấy một lúc rồi, sau khi liếc dè chừng lên xuống con phố, nhanh chóng vào tiệm.

He was hungry for, except some biscuits which he had asked two grudging curates to bring him, he had eaten nothing since breakfast-time. He sat down at an uncovered wooden table opposite two work-girls and a mechanic. A slatternly girl waited on him.

Anh đói, vì ngoài vài chiếc bánh quy anh đã nhờ hai anh phụ quầy miễn cưỡng mang cho, anh chưa ăn gì từ bữa sáng. Anh ngồi xuống một chiếc bàn gỗ không trải khăn đối diện hai cô thợ và một người thợ máy. Một cô gái lôi thôi phục vụ anh.

“How much is a plate of peas?” he asked.

“Một đĩa đậu bao nhiêu?” anh hỏi.

“Three halfpence, sir,” said the girl.

“Ba nửa xu, thưa ông,” cô gái nói.

“Bring me a plate of peas,” he said, “and a bottle of ginger beer.”

“Mang cho tôi một đĩa đậu,” anh nói, “và một chai bia gừng.”

He spoke roughly in order to belie his air of gentility for his entry had been followed by a pause of talk. His face was heated. To appear natural he pushed his cap back on his head and planted his elbows on the table. The mechanic and the two work-girls examined him point by point before resuming their conversation in a subdued voice. The girl brought him a plate of grocer’s hot peas, seasoned with pepper and vinegar, a fork and his ginger beer. He ate his food greedily and found it so good that he made a note of the shop mentally. When he had eaten all the peas he sipped his ginger beer and sat for some time thinking of Corley’s adventure. In his imagination he beheld the pair of lovers walking along some dark road; he heard Corley’s voice in deep energetic gallantries and saw again the leer of the young woman’s mouth. This vision made him feel keenly his own poverty of purse and spirit. He was tired of knocking about, of pulling the devil by the tail, of shifts and intrigues. He would be thirty-one in November. Would he never get a good job? Would he never have a home of his own? He thought how pleasant it would be to have a warm fire to sit by and a good dinner to sit down to. He had walked the streets long enough with friends and with girls. He knew what those friends were worth: he knew the girls too. Experience had embittered his heart against the world. But all hope had not left him. He felt better after having eaten than he had felt before, less weary of his life, less vanquished in spirit. He might yet be able to settle down in some snug corner and live happily if he could only come across some good simple-minded girl with a little of the ready.

Anh nói thô để che đi vẻ lịch sự của mình vì lúc anh bước vào, cuộc trò chuyện đã ngừng lại. Mặt anh nóng bừng. Để có vẻ tự nhiên, anh đẩy mũ ra sau đầu và chống khuỷu tay lên bàn. Người thợ máy và hai cô thợ xem xét anh từng điểm một trước khi tiếp tục cuộc trò chuyện bằng giọng nhỏ. Cô gái mang cho anh một đĩa đậu nóng của hiệu tạp hóa, nêm tiêu và giấm, một cái nĩa và chai bia gừng. Anh ăn ngấu nghiến và thấy ngon đến nỗi ghi nhớ tiệm trong đầu. Khi ăn hết đậu anh nhấp bia gừng và ngồi một lúc nghĩ về cuộc phiêu lưu của Corley. Trong trí tưởng tượng anh thấy đôi tình nhân đi dọc một con đường tối nào đó; anh nghe giọng Corley trầm trong những lời tán tỉnh hăng hái và lại thấy nụ cười nhếch của miệng thiếu nữ. Hình ảnh ấy làm anh cảm thấy sâu sắc sự nghèo nàn túi tiền và tinh thần của mình. Anh chán cảnh lang thang, chán cảnh nắm đuôi quỷ, chán những mánh khóe và mưu mô. Tháng Mười một này anh sẽ ba mươi mốt. Chẳng lẽ anh không bao giờ có việc làm tử tế? Chẳng lẽ anh không bao giờ có nhà riêng? Anh nghĩ sẽ dễ chịu biết bao khi có một lò sưởi ấm để ngồi bên và một bữa tối ngon để ngồi vào. Anh đã đi trên phố đủ lâu với bạn bè và với gái. Anh biết những người bạn ấy đáng giá bao nhiêu: anh cũng biết bọn gái. Kinh nghiệm đã làm cay đắng trái tim anh đối với đời. Nhưng hy vọng chưa rời bỏ anh hoàn toàn. Anh thấy khá hơn sau khi ăn so với trước đó, bớt chán đời, bớt bại trận trong tinh thần. Biết đâu anh vẫn có thể an cư ở một góc ấm cúng nào đó và sống hạnh phúc nếu chỉ gặp được một cô gái tốt, giản dị, có chút tiền mặt.

He paid twopence halfpenny to the slatternly girl and went out of the shop to begin his wandering again. He went into Capel Street and walked along towards the City Hall. Then he turned into Dame Street. At the corner of George’s Street he met two friends of his and stopped to converse with them. He was glad that he could rest from all his walking. His friends asked him had he seen Corley and what was the latest. He replied that he had spent the day with Corley. His friends talked very little. They looked vacantly after some figures in the crowd and sometimes made a critical remark. One said that he had seen Mac an hour before in Westmoreland Street. At this Lenehan said that he had been with Mac the night before in Egan’s. The young man who had seen Mac in Westmoreland Street asked was it true that Mac had won a bit over a billiard match. Lenehan did not know: he said that Holohan had stood them drinks in Egan’s.

Anh trả hai xu rưỡi cho cô gái lôi thôi và ra khỏi tiệm để bắt đầu lang thang lại. Anh vào phố Capel và đi về phía Tòa thị chính. Rồi anh rẽ vào phố Dame. Ở góc phố George anh gặp hai người bạn và dừng lại chuyện trò với họ. Anh mừng vì được nghỉ sau chặng đi bộ. Bạn anh hỏi anh có thấy Corley không và có tin gì mới. Anh đáp anh đã ở cả ngày với Corley. Bạn anh nói rất ít. Họ nhìn lơ đãng theo vài bóng người trong đám đông và thỉnh thoảng đưa ra một nhận xét chê bai. Một người nói anh đã thấy Mac cách đây một tiếng ở phố Westmoreland. Nghe vậy Lenehan nói anh đã ở cùng Mac tối hôm trước ở quán Egan’s. Người đã thấy Mac ở phố Westmoreland hỏi có đúng Mac đã thắng chút ít trong một ván bi-a không. Lenehan không biết: anh nói Holohan đã khao họ rượu ở Egan’s.

He left his friends at a quarter to ten and went up George’s Street. He turned to the left at the City Markets and walked on into Grafton Street. The crowd of girls and young men had thinned and on his way up the street he heard many groups and couples bidding one another good-night. He went as far as the clock of the College of Surgeons: it was on the stroke of ten. He set off briskly along the northern side of the Green hurrying for fear Corley should return too soon. When he reached the corner of Merrion Street he took his stand in the shadow of a lamp and brought out one of the cigarettes which he had reserved and lit it. He leaned against the lamp-post and kept his gaze fixed on the part from which he expected to see Corley and the young woman return.

Anh rời bạn lúc chín giờ kém mười lăm và đi lên phố George. Anh rẽ trái ở Chợ Thành phố và đi tiếp vào phố Grafton. Đám đông con gái và thanh niên đã thưa và trên đường lên phố anh nghe nhiều nhóm và nhiều đôi chúc nhau ngủ ngon. Anh đi đến đồng hồ Trường Phẫu thuật: đúng mười giờ. Anh khởi hành nhanh dọc phía bắc của Green, vội vì sợ Corley quay về quá sớm. Khi đến góc phố Merrion anh đứng trong bóng một ngọn đèn và lấy ra một trong những điếu thuốc đã dành lại và châm. Anh tựa vào cột đèn và giữ mắt dán vào phía anh mong thấy Corley và thiếu nữ quay lại.

His mind became active again. He wondered had Corley managed it successfully. He wondered if he had asked her yet or if he would leave it to the last. He suffered all the pangs and thrills of his friend’s situation as well as those of his own. But the memory of Corley’s slowly revolving head calmed him somewhat: he was sure Corley would pull it off all right. All at once the idea struck him that perhaps Corley had seen her home by another way and given him the slip. His eyes searched the street: there was no sign of them. Yet it was surely half-an-hour since he had seen the clock of the College of Surgeons. Would Corley do a thing like that? He lit his last cigarette and began to smoke it nervously. He strained his eyes as each tram stopped at the far corner of the square. They must have gone home by another way. The paper of his cigarette broke and he flung it into the road with a curse.

Tâm trí anh lại hoạt động. Anh tự hỏi Corley đã làm trót lọt chưa. Anh tự hỏi hắn đã hỏi cô chưa hay để đến phút cuối. Anh chịu mọi nỗi đau nhói và hồi hộp của cảnh ngộ bạn cũng như của chính mình. Nhưng ký ức về cái đầu Corley xoay chậm làm anh dịu phần nào: anh chắc Corley sẽ làm xong. Bỗng ý nghĩ chợt đến rằng có lẽ Corley đã đưa cô về nhà bằng đường khác và lừa anh. Mắt anh dò con phố: không thấy bóng họ. Thế mà chắc chắn đã nửa giờ kể từ khi anh thấy đồng hồ Trường Phẫu thuật. Corley có làm một việc như thế không? Anh châm điếu thuốc cuối và bắt đầu hút một cách căng thẳng. Anh căng mắt mỗi khi xe điện dừng ở góc xa quảng trường. Chắc họ đã về nhà bằng đường khác. Giấy điếu thuốc của anh rách và anh ném nó xuống đường kèm một lời nguyền.

Suddenly he saw them coming towards him. He started with delight and, keeping close to his lamp-post, tried to read the result in their walk. They were walking quickly, the young woman taking quick short steps, while Corley kept beside her with his long stride. They did not seem to be speaking. An intimation of the result pricked him like the point of a sharp instrument. He knew Corley would fail; he knew it was no go.

Bỗng anh thấy họ đi về phía mình. Anh giật mình vui sướng và, nép sát cột đèn, cố đọc kết quả qua dáng đi của họ. Họ đi nhanh, thiếu nữ bước những bước ngắn nhanh, trong khi Corley đi cạnh với sải chân dài. Họ có vẻ không nói chuyện. Một linh cảm về kết quả đâm anh như mũi dụng cụ nhọn. Anh biết Corley sẽ thất bại; anh biết là hỏng rồi.

They turned down Baggot Street and he followed them at once, taking the other footpath. When they stopped he stopped too. They talked for a few moments and then the young woman went down the steps into the area of a house. Corley remained standing at the edge of the path, a little distance from the front steps. Some minutes passed. Then the hall-door was opened slowly and cautiously. A woman came running down the front steps and coughed. Corley turned and went towards her. His broad figure hid hers from view for a few seconds and then she reappeared running up the steps. The door closed on her and Corley began to walk swiftly towards Stephen’s Green.

Họ rẽ xuống phố Baggot và anh theo ngay, đi vỉa hè bên kia. Khi họ dừng anh cũng dừng. Họ nói chuyện vài khoảnh khắc rồi thiếu nữ đi xuống bậc thang vào hố sân của một ngôi nhà. Corley vẫn đứng ở mép vỉa hè, cách bậc cửa trước một quãng nhỏ. Vài phút trôi qua. Rồi cửa chính mở chậm rãi và cẩn thận. Một người đàn bà chạy xuống bậc thềm và ho. Corley quay lại đi về phía bà. Thân hình to của hắn che khuất bà vài giây rồi bà hiện ra chạy lên bậc. Cánh cửa đóng lại sau bà và Corley bắt đầu đi nhanh về phía Stephen’s Green.

Lenehan hurried on in the same direction. Some drops of light rain fell. He took them as a warning and, glancing back towards the house which the young woman had entered to see that he was not observed, he ran eagerly across the road. Anxiety and his swift run made him pant. He called out:

Lenehan vội đi cùng hướng. Vài giọt mưa nhẹ rơi. Anh coi đó là lời cảnh báo và, liếc lại về phía ngôi nhà thiếu nữ đã vào để chắc không ai nhìn thấy, anh hăm hở chạy qua đường. Lo lắng và cú chạy nhanh làm anh thở dốc. Anh gọi:

“Hallo, Corley!”

“Này, Corley!”

Corley turned his head to see who had called him, and then continued walking as before. Lenehan ran after him, settling the waterproof on his shoulders with one hand.

Corley quay đầu xem ai gọi mình rồi tiếp tục đi như trước. Lenehan chạy theo, một tay chỉnh áo mưa trên vai.

“Hallo, Corley!” he cried again.

“Này, Corley!” anh lại kêu.

He came level with his friend and looked keenly in his face. He could see nothing there.

Anh ngang hàng với bạn và nhìn sắc vào mặt hắn. Anh không thấy gì ở đó.

“Well?” he said. “Did it come off?”

“Sao?” anh nói. “Xong chưa?”

They had reached the corner of Ely Place. Still without answering, Corley swerved to the left and went up the side street. His features were composed in stern calm. Lenehan kept up with his friend, breathing uneasily. He was baffled and a note of menace pierced through his voice.

Họ đã đến góc Ely Place. Vẫn không đáp, Corley rẽ trái đi lên con phố nhánh. Nét mặt hắn bình thản nghiêm khắc. Lenehan theo kịp bạn, thở không yên. Anh bối rối và một âm điệu đe dọa xuyên qua giọng anh.

“Can’t you tell us?” he said. “Did you try her?”

“Mày không nói được à?” anh nói. “Mày thử nó chưa?”

Corley halted at the first lamp and stared grimly before him. Then with a grave gesture he extended a hand towards the light and, smiling, opened it slowly to the gaze of his disciple. A small gold coin shone in the palm.

Corley dừng ở ngọn đèn đầu tiên và nhìn thẳng trước mặt vẻ hầm hầm. Rồi với một cử chỉ nghiêm trang hắn đưa một bàn tay về phía ánh sáng và, mỉm cười, chậm rãi mở ra cho đệ tử nhìn. Một đồng tiền vàng nhỏ sáng lên trong lòng bàn tay.

THE BOARDING HOUSE

Nhà trọ

Mrs Mooney was a butcher’s daughter. She was a woman who was quite able to keep things to herself: a determined woman. She had married her father’s foreman and opened a butcher’s shop near Spring Gardens. But as soon as his father-in-law was dead Mr Mooney began to go to the devil. He drank, plundered the till, ran headlong into debt. It was no use making him take the pledge: he was sure to break out again a few days after. By fighting his wife in the presence of customers and by buying bad meat he ruined his business. One night he went for his wife with the cleaver and she had to sleep in a neighbour’s house.

Bà Mooney là con gái một người hàng thịt. Bà là người rất biết giữ kín chuyện của mình: một người đàn bà cương quyết. Bà lấy người thợ cả của cha và mở một tiệm thịt gần Spring Gardens. Nhưng ngay khi bố vợ chết, ông Mooney bắt đầu sa đọa. Ông uống rượu, xoáy tiền trong quầy, lao đầu vào nợ. Bắt ông thề bỏ rượu cũng vô ích: vài ngày sau ông chắc chắn lại tái phạm. Ông đánh nhau với vợ ngay trước mặt khách, lại mua thịt hỏng, thế là phá nát việc làm ăn. Một đêm ông lao vào vợ với con dao phay và bà phải ngủ nhờ nhà hàng xóm.

After that they lived apart. She went to the priest and got a separation from him with care of the children. She would give him neither money nor food nor house-room; and so he was obliged to enlist himself as a sheriff’s man. He was a shabby stooped little drunkard with a white face and a white moustache and white eyebrows, pencilled above his little eyes, which were pink-veined and raw; and all day long he sat in the bailiff’s room, waiting to be put on a job. Mrs Mooney, who had taken what remained of her money out of the butcher business and set up a boarding house in Hardwicke Street, was a big imposing woman. Her house had a floating population made up of tourists from Liverpool and the Isle of Man and, occasionally, artistes from the music-halls. Its resident population was made up of clerks from the city. She governed her house cunningly and firmly, knew when to give credit, when to be stern and when to let things pass. All the resident young men spoke of her as The Madam.

Sau đó họ sống tách nhau. Bà đến gặp cha xứ và được ly thân với ông cùng quyền nuôi con. Bà không cho ông tiền, cũng không cho ăn hay chỗ ở; thế là ông buộc phải đăng ký làm người của viên thừa phát lại. Ông là một gã nghiện rượu nhỏ, gù, tồi tàn, mặt trắng, ria trắng và lông mày trắng kẻ phía trên đôi mắt nhỏ gân hồng và sưng đỏ; và suốt ngày ông ngồi trong phòng thừa phát lại, chờ được giao việc. Bà Mooney, đã rút số tiền còn lại ra khỏi việc buôn thịt và mở một nhà trọ ở phố Hardwicke, là một người đàn bà to lớn oai vệ. Nhà trọ có số khách trôi nổi gồm du khách từ Liverpool và đảo Man và thỉnh thoảng các nghệ sĩ nhà hát tạp kỹ. Số khách thường trú gồm các thư ký trong thành phố. Bà quản nhà một cách khôn ngoan và cứng rắn, biết lúc nào cho chịu, lúc nào nghiêm và lúc nào bỏ qua. Tất cả các chàng trai thường trú đều gọi bà là Bà Chủ.

Mrs Mooney’s young men paid fifteen shillings a week for board and lodgings (beer or stout at dinner excluded). They shared in common tastes and occupations and for this reason they were very chummy with one another. They discussed with one another the chances of favourites and outsiders. Jack Mooney, the Madam’s son, who was clerk to a commission agent in Fleet Street, had the reputation of being a hard case. He was fond of using soldiers’ obscenities: usually he came home in the small hours. When he met his friends he had always a good one to tell them and he was always sure to be on to a good thing—that is to say, a likely horse or a likely artiste. He was also handy with the mits and sang comic songs. On Sunday nights there would often be a reunion in Mrs Mooney’s front drawing-room. The music-hall artistes would oblige; and Sheridan played waltzes and polkas and vamped accompaniments. Polly Mooney, the Madam’s daughter, would also sing. She sang:

Các chàng trai của bà Mooney trả mười lăm shilling một tuần tiền ăn ở (không kể bia hay bia đen bữa tối). Họ chung nhau sở thích và công việc và vì lẽ đó rất thân nhau. Họ bàn với nhau về cơ may của ngựa được cửa và ngựa ngoài cửa. Jack Mooney, con trai Bà Chủ, làm thư ký cho một người môi giới hoa hồng ở phố Fleet, có tiếng là tay khó chơi. Anh thích dùng những lời tục của lính: thường anh về nhà lúc gần sáng. Gặp bạn bè anh luôn có một chuyện hay để kể và luôn chắc là đang theo một món hời—nghĩa là một con ngựa có triển vọng hay một nghệ sĩ có triển vọng. Anh cũng khéo tay với găng đấm và hát những bài hài hước. Tối Chủ nhật thường có một buổi họp mặt ở phòng khách trước nhà bà Mooney. Các nghệ sĩ tạp kỹ chiều lòng; và Sheridan chơi valse và polka và đệm ứng tác. Polly Mooney, con gái Bà Chủ, cũng hát. Cô hát:

I’m a ... naughty girl. You needn’t sham: You know I am.

Em là ... cô gái hư. Anh khỏi giả vờ: Anh biết em hư.

Polly was a slim girl of nineteen; she had light soft hair and a small full mouth. Her eyes, which were grey with a shade of green through them, had a habit of glancing upwards when she spoke with anyone, which made her look like a little perverse madonna. Mrs Mooney had first sent her daughter to be a typist in a corn-factor’s office but, as a disreputable sheriff’s man used to come every other day to the office, asking to be allowed to say a word to his daughter, she had taken her daughter home again and set her to do housework. As Polly was very lively the intention was to give her the run of the young men. Besides, young men like to feel that there is a young woman not very far away. Polly, of course, flirted with the young men but Mrs Mooney, who was a shrewd judge, knew that the young men were only passing the time away: none of them meant business. Things went on so for a long time and Mrs Mooney began to think of sending Polly back to typewriting when she noticed that something was going on between Polly and one of the young men. She watched the pair and kept her own counsel.

Polly là một cô gái mảnh mai mười chín tuổi; cô có mái tóc nhạt mềm và cái miệng nhỏ đầy. Đôi mắt cô, xám với một sắc xanh lục thoảng qua, có thói quen liếc lên khi cô nói với ai, khiến cô trông như một Đức Mẹ nhỏ hư hỏng. Bà Mooney ban đầu gửi con gái làm thư ký đánh máy trong văn phòng một người buôn ngũ cốc nhưng, vì một gã người của thừa phát lại tai tiếng cứ cách ngày lại đến văn phòng xin được nói một lời với con gái mình, bà đã đưa con về nhà và giao cho làm việc nhà. Vì Polly rất hoạt bát nên ý định là cho cô tự do giao thiệp với các chàng trai. Hơn nữa, các chàng trai thích cảm thấy có một thiếu nữ không xa. Polly, dĩ nhiên, tán tỉnh các chàng trai nhưng bà Mooney, một người phán đoán sắc sảo, biết rằng các chàng chỉ giết thời gian: không ai có ý nghiêm túc. Mọi việc cứ thế một thời gian dài và bà Mooney bắt đầu nghĩ đến việc cho Polly quay lại đánh máy thì bà nhận ra có chuyện gì đó giữa Polly và một trong các chàng trai. Bà theo dõi đôi này và giữ ý riêng.

Polly knew that she was being watched, but still her mother’s persistent silence could not be misunderstood. There had been no open complicity between mother and daughter, no open understanding but, though people in the house began to talk of the affair, still Mrs Mooney did not intervene. Polly began to grow a little strange in her manner and the young man was evidently perturbed. At last, when she judged it to be the right moment, Mrs Mooney intervened. She dealt with moral problems as a cleaver deals with meat: and in this case she had made up her mind.

Polly biết mình bị theo dõi, nhưng sự im lặng dai dẳng của mẹ vẫn không thể hiểu lầm. Không có sự đồng lõa công khai giữa mẹ và con, không có sự thỏa thuận công khai, nhưng dù người trong nhà bắt đầu bàn tán về chuyện ấy, bà Mooney vẫn không can thiệp. Polly bắt đầu có phần lạ trong cách cư xử và chàng trai hiển nhiên bối rối. Cuối cùng, khi bà cho là đúng lúc, bà Mooney can thiệp. Bà xử các vấn đề luân lý như dao phay xử thịt: và trong trường hợp này bà đã quyết định.

It was a bright Sunday morning of early summer, promising heat, but with a fresh breeze blowing. All the windows of the boarding house were open and the lace curtains ballooned gently towards the street beneath the raised sashes. The belfry of George’s Church sent out constant peals and worshippers, singly or in groups, traversed the little circus before the church, revealing their purpose by their self-contained demeanour no less than by the little volumes in their gloved hands. Breakfast was over in the boarding house and the table of the breakfast-room was covered with plates on which lay yellow streaks of eggs with morsels of bacon-fat and bacon-rind. Mrs Mooney sat in the straw arm-chair and watched the servant Mary remove the breakfast things. She made Mary collect the crusts and pieces of broken bread to help to make Tuesday’s bread-pudding. When the table was cleared, the broken bread collected, the sugar and butter safe under lock and key, she began to reconstruct the interview which she had had the night before with Polly. Things were as she had suspected: she had been frank in her questions and Polly had been frank in her answers. Both had been somewhat awkward, of course. She had been made awkward by her not wishing to receive the news in too cavalier a fashion or to seem to have connived and Polly had been made awkward not merely because allusions of that kind always made her awkward but also because she did not wish it to be thought that in her wise innocence she had divined the intention behind her mother’s tolerance.

Đó là một sáng Chủ nhật sáng sủa đầu hè, hứa hẹn nóng, nhưng có làn gió mát thổi. Mọi cửa sổ của nhà trọ đều mở và những tấm rèm ren phồng nhẹ về phía phố dưới khung cửa nâng lên. Tháp chuông nhà thờ George liên tục ngân vang và các tín hữu, từng người hay từng nhóm, băng qua bùng binh nhỏ trước nhà thờ, lộ mục đích bằng dáng vẻ nghiêm trang tự chủ không kém những cuốn sách nhỏ trong bàn tay đeo găng. Bữa sáng ở nhà trọ đã xong và bàn phòng ăn sáng phủ đầy đĩa có những vệt trứng vàng cùng mẩu mỡ và bì thịt xông khói. Bà Mooney ngồi trên chiếc ghế bành mây và nhìn cô hầu Mary dọn đồ ăn sáng. Bà bắt Mary gom vỏ bánh và những mẩu bánh mì vỡ để làm bánh pudding bánh mì thứ Ba. Khi bàn đã dọn, bánh mì vỡ đã gom, đường và bơ cất an toàn dưới khóa, bà bắt đầu dựng lại cuộc nói chuyện bà đã có tối hôm trước với Polly. Mọi việc đúng như bà ngờ: bà đã thẳng thắn trong những câu hỏi và Polly đã thẳng thắn trong những câu trả lời. Cả hai đều có phần vụng về, dĩ nhiên. Bà vụng về vì không muốn đón nhận tin một cách quá xuề xòa hay có vẻ đã đồng lõa, và Polly vụng về không chỉ vì những ám chỉ thuộc loại ấy luôn làm cô vụng về mà còn vì không muốn để người ta nghĩ rằng, trong sự ngây thơ khôn ngoan, cô đã đoán ra ý định đằng sau sự dung túng của mẹ.

Mrs Mooney glanced instinctively at the little gilt clock on the mantelpiece as soon as she had become aware through her revery that the bells of George’s Church had stopped ringing. It was seventeen minutes past eleven: she would have lots of time to have the matter out with Mr Doran and then catch short twelve at Marlborough Street. She was sure she would win. To begin with she had all the weight of social opinion on her side: she was an outraged mother. She had allowed him to live beneath her roof, assuming that he was a man of honour, and he had simply abused her hospitality. He was thirty-four or thirty-five years of age, so that youth could not be pleaded as his excuse; nor could ignorance be his excuse since he was a man who had seen something of the world. He had simply taken advantage of Polly’s youth and inexperience: that was evident. The question was: What reparation would he make?

Bà Mooney liếc theo bản năng chiếc đồng hồ mạ vàng nhỏ trên bệ lò sưởi ngay khi qua cơn mơ màng bà nhận ra chuông nhà thờ George đã ngừng. Đã mười một giờ mười bảy phút: bà sẽ có thừa thời gian giải quyết chuyện với ông Doran rồi kịp dự lễ ngắn lúc mười hai giờ ở phố Marlborough. Bà chắc mình sẽ thắng. Trước hết bà có toàn bộ sức nặng của dư luận xã hội về phía mình: bà là một người mẹ bị xúc phạm. Bà đã để ông sống dưới mái nhà bà, cho rằng ông là người có danh dự, và ông chỉ lạm dụng lòng hiếu khách của bà. Ông ba mươi tư hoặc ba mươi lăm tuổi, nên không thể viện cớ tuổi trẻ; cũng không thể viện cớ không biết vì ông là người đã thấy đôi chút về đời. Ông chỉ lợi dụng tuổi trẻ và sự thiếu kinh nghiệm của Polly: điều ấy rõ ràng. Câu hỏi là: Ông sẽ đền bù thế nào?

There must be reparation made in such cases. It is all very well for the man: he can go his ways as if nothing had happened, having had his moment of pleasure, but the girl has to bear the brunt. Some mothers would be content to patch up such an affair for a sum of money; she had known cases of it. But she would not do so. For her only one reparation could make up for the loss of her daughter’s honour: marriage.

Trong những trường hợp thế này phải có sự đền bù. Đối với người đàn ông thì dễ lắm: ông ta có thể đi đường mình như chưa có gì xảy ra, đã có khoảnh khắc khoái lạc, nhưng cô gái phải chịu hậu quả nặng nhất. Một số bà mẹ sẽ bằng lòng vá víu chuyện này bằng một khoản tiền; bà đã biết những trường hợp như vậy. Nhưng bà sẽ không làm thế. Với bà chỉ có một sự đền bù bù đắp được việc con gái mất danh dự: hôn nhân.

She counted all her cards again before sending Mary up to Mr Doran’s room to say that she wished to speak with him. She felt sure she would win. He was a serious young man, not rakish or loud-voiced like the others. If it had been Mr Sheridan or Mr Meade or Bantam Lyons her task would have been much harder. She did not think he would face publicity. All the lodgers in the house knew something of the affair; details had been invented by some. Besides, he had been employed for thirteen years in a great Catholic wine-merchant’s office and publicity would mean for him, perhaps, the loss of his job. Whereas if he agreed all might be well. She knew he had a good screw for one thing and she suspected he had a bit of stuff put by.

Bà đếm lại tất cả các lá bài của mình trước khi sai Mary lên phòng ông Doran nói bà muốn nói chuyện với ông. Bà cảm thấy chắc mình sẽ thắng. Ông là một thanh niên nghiêm túc, không phóng đãng hay ồn ào như những người khác. Nếu là ông Sheridan hay ông Meade hay Bantam Lyons thì việc của bà đã khó hơn nhiều. Bà không nghĩ ông dám đối mặt với công luận. Tất cả khách trọ trong nhà đều biết đôi chút về chuyện này; vài người đã bịa ra các chi tiết. Hơn nữa, ông làm mười ba năm trong văn phòng một thương gia rượu Công giáo lớn và công luận đối với ông có thể nghĩa là mất việc. Còn nếu ông đồng ý thì mọi chuyện có thể êm. Bà biết ông có lương cao, đó là một chuyện, và bà ngờ ông có chút của để dành.

Nearly the half-hour! She stood up and surveyed herself in the pier-glass. The decisive expression of her great florid face satisfied her and she thought of some mothers she knew who could not get their daughters off their hands.

Gần nửa giờ rồi! Bà đứng dậy và nhìn mình trong tấm gương lớn. Vẻ quyết đoán trên khuôn mặt to hồng hào làm bà hài lòng và bà nghĩ đến một số bà mẹ bà biết không gả được con gái.

Mr Doran was very anxious indeed this Sunday morning. He had made two attempts to shave but his hand had been so unsteady that he had been obliged to desist. Three days’ reddish beard fringed his jaws and every two or three minutes a mist gathered on his glasses so that he had to take them off and polish them with his pocket-handkerchief. The recollection of his confession of the night before was a cause of acute pain to him; the priest had drawn out every ridiculous detail of the affair and in the end had so magnified his sin that he was almost thankful at being afforded a loophole of reparation. The harm was done. What could he do now but marry her or run away? He could not brazen it out. The affair would be sure to be talked of and his employer would be certain to hear of it. Dublin is such a small city: everyone knows everyone else’s business. He felt his heart leap warmly in his throat as he heard in his excited imagination old Mr Leonard calling out in his rasping voice: “Send Mr Doran here, please.”

Ông Doran quả thật rất lo lắng sáng Chủ nhật này. Ông đã hai lần thử cạo râu nhưng tay run đến nỗi buộc phải thôi. Bộ râu đỏ hoe ba ngày viền quanh hàm và cứ hai ba phút một làn sương lại phủ lên kính ông khiến ông phải tháo ra lau bằng khăn tay. Ký ức về lời xưng tội tối hôm trước là nguồn đau nhói với ông; cha đã moi ra mọi chi tiết lố bịch của chuyện này và cuối cùng phóng đại tội của ông đến mức ông gần như biết ơn vì được cho một lối thoát đền bù. Chuyện đã xảy ra. Giờ ông có thể làm gì ngoài cưới cô hay bỏ trốn? Ông không thể trơ mặt. Chuyện chắc chắn sẽ bị bàn tán và ông chủ chắc chắn sẽ nghe. Dublin là một thành phố nhỏ: ai cũng biết việc của người khác. Ông cảm thấy tim nhảy nóng lên trong cổ họng khi nghe, trong trí tưởng tượng xáo động, ông Leonard già gọi bằng giọng khàn: “Bảo ông Doran đến đây, làm ơn.”

All his long years of service gone for nothing! All his industry and diligence thrown away! As a young man he had sown his wild oats, of course; he had boasted of his free-thinking and denied the existence of God to his companions in public-houses. But that was all passed and done with ... nearly. He still bought a copy of Reynolds’s Newspaper every week but he attended to his religious duties and for nine-tenths of the year lived a regular life. He had money enough to settle down on; it was not that. But the family would look down on her. First of all there was her disreputable father and then her mother’s boarding house was beginning to get a certain fame. He had a notion that he was being had. He could imagine his friends talking of the affair and laughing. She was a little vulgar; sometimes she said “I seen” and “If I had’ve known.” But what would grammar matter if he really loved her? He could not make up his mind whether to like her or despise her for what she had done. Of course he had done it too. His instinct urged him to remain free, not to marry. Once you are married you are done for, it said.

Bao năm phục vụ dài đằng đẵng của ông hóa ra vô ích! Mọi cần cù và siêng năng đều vứt đi! Lúc trẻ ông đã phóng túng, dĩ nhiên; ông đã khoe tư tưởng tự do và chối sự tồn tại của Chúa với bạn bè trong các quán rượu. Nhưng đó là chuyện đã qua ... gần như thế. Ông vẫn mua tờ Reynolds’s Newspaper mỗi tuần nhưng ông chu toàn bổn phận tôn giáo và chín phần mười năm sống nền nếp. Ông có đủ tiền để ổn định; không phải vì thế. Nhưng gia đình sẽ coi thường cô. Trước hết là người cha tai tiếng và rồi nhà trọ của mẹ cô đang bắt đầu có chút tiếng. Ông có cảm giác mình đang bị mắc bẫy. Ông có thể hình dung bạn bè bàn tán chuyện này và cười. Cô hơi thô tục; đôi khi cô nói “tôi có thấy” và “nếu như tôi mà có biết”. Nhưng ngữ pháp thì có gì quan trọng nếu ông thật sự yêu cô? Ông không quyết định được nên thích cô hay khinh cô vì những gì cô đã làm. Dĩ nhiên ông cũng đã làm. Bản năng thúc ông giữ tự do, đừng cưới. Một khi cưới thì hết đời, nó nói.

While he was sitting helplessly on the side of the bed in shirt and trousers she tapped lightly at his door and entered. She told him all, that she had made a clean breast of it to her mother and that her mother would speak with him that morning. She cried and threw her arms round his neck, saying:

Trong lúc ông ngồi bất lực bên mép giường, mặc áo sơ mi và quần, cô gõ nhẹ cửa phòng và bước vào. Cô kể hết, rằng cô đã thú nhận hết với mẹ và mẹ cô sẽ nói chuyện với ông sáng nay. Cô khóc và quàng tay quanh cổ ông, nói:

“O Bob! Bob! What am I to do? What am I to do at all?”

“Ôi Bob! Bob! Em phải làm sao? Em phải làm sao bây giờ?”

She would put an end to herself, she said.

Cô sẽ tự kết liễu đời mình, cô nói.

He comforted her feebly, telling her not to cry, that it would be all right, never fear. He felt against his shirt the agitation of her bosom.

Ông an ủi cô yếu ớt, bảo cô đừng khóc, rồi sẽ ổn, đừng sợ. Ông cảm thấy trên áo sơ mi sự xáo động của ngực cô.

It was not altogether his fault that it had happened. He remembered well, with the curious patient memory of the celibate, the first casual caresses her dress, her breath, her fingers had given him. Then late one night as he was undressing for bed she had tapped at his door, timidly. She wanted to relight her candle at his for hers had been blown out by a gust. It was her bath night. She wore a loose open combing-jacket of printed flannel. Her white instep shone in the opening of her furry slippers and the blood glowed warmly behind her perfumed skin. From her hands and wrists too as she lit and steadied her candle a faint perfume arose.

Chuyện xảy ra không hoàn toàn là lỗi của ông. Ông nhớ rõ, bằng trí nhớ kiên nhẫn kỳ lạ của người độc thân, những cái vuốt ve vô tình đầu tiên mà chiếc váy, hơi thở, những ngón tay của cô đã trao cho ông. Rồi một đêm khuya khi ông đang cởi đồ đi ngủ, cô đã gõ cửa phòng, rụt rè. Cô muốn thắp lại nến của mình từ nến của ông vì nến cô bị cơn gió thổi tắt. Đó là đêm cô tắm. Cô mặc áo choàng chải tóc rộng mở bằng flanen in hoa. Mu bàn chân trắng của cô sáng lên trong khe đôi dép lông và máu rực ấm sau làn da thơm của cô. Từ đôi bàn tay và cổ tay cô, khi cô châm và giữ vững ngọn nến, cũng thoảng lên một mùi hương nhẹ.

On nights when he came in very late it was she who warmed up his dinner. He scarcely knew what he was eating, feeling her beside him alone, at night, in the sleeping house. And her thoughtfulness! If the night was anyway cold or wet or windy there was sure to be a little tumbler of punch ready for him. Perhaps they could be happy together....

Những đêm ông về rất khuya chính cô là người hâm nóng bữa tối cho ông. Ông hầu như không biết mình đang ăn gì, cảm thấy cô bên cạnh, một mình, ban đêm, trong căn nhà đang ngủ. Và sự chu đáo của cô! Nếu đêm nào lạnh hay ẩm ướt hay gió thì chắc chắn có một cốc nhỏ punch sẵn cho ông. Có lẽ họ có thể hạnh phúc bên nhau....

They used to go upstairs together on tiptoe, each with a candle, and on the third landing exchange reluctant good-nights. They used to kiss. He remembered well her eyes, the touch of her hand and his delirium....

Họ vẫn cùng lên cầu thang rón rén, mỗi người một ngọn nến, và ở chiếu nghỉ thứ ba trao nhau lời chúc ngủ ngon miễn cưỡng. Họ vẫn hôn nhau. Ông nhớ rõ đôi mắt cô, cái chạm của tay cô và cơn mê của mình....

But delirium passes. He echoed her phrase, applying it to himself: “What am I to do?” The instinct of the celibate warned him to hold back. But the sin was there; even his sense of honour told him that reparation must be made for such a sin.

Nhưng cơn mê rồi qua. Ông lặp lại câu của cô, áp vào mình: “Mình phải làm sao?” Bản năng của người độc thân cảnh báo ông giữ lại. Nhưng tội đã có đó; ngay cả ý thức danh dự cũng bảo ông phải đền bù cho một tội như vậy.

While he was sitting with her on the side of the bed Mary came to the door and said that the missus wanted to see him in the parlour. He stood up to put on his coat and waistcoat, more helpless than ever. When he was dressed he went over to her to comfort her. It would be all right, never fear. He left her crying on the bed and moaning softly: “O my God!”

Trong khi ông ngồi cùng cô bên mép giường, Mary đến cửa nói bà chủ muốn gặp ông ở phòng khách. Ông đứng dậy mặc áo khoác và áo gilê, bất lực hơn bao giờ hết. Khi mặc xong ông đến bên cô để an ủi. Rồi sẽ ổn, đừng sợ. Ông để cô khóc trên giường và rên khẽ: “Ôi Chúa ơi!”

Going down the stairs his glasses became so dimmed with moisture that he had to take them off and polish them. He longed to ascend through the roof and fly away to another country where he would never hear again of his trouble, and yet a force pushed him downstairs step by step. The implacable faces of his employer and of the Madam stared upon his discomfiture. On the last flight of stairs he passed Jack Mooney who was coming up from the pantry nursing two bottles of Bass. They saluted coldly; and the lover’s eyes rested for a second or two on a thick bulldog face and a pair of thick short arms. When he reached the foot of the staircase he glanced up and saw Jack regarding him from the door of the return-room.

Xuống cầu thang kính ông mờ hơi nước đến nỗi phải tháo ra lau. Ông thèm được xuyên qua mái nhà bay đến một xứ khác nơi ông không bao giờ nghe lại chuyện rắc rối của mình, vậy mà một sức mạnh đẩy ông xuống từng bậc. Gương mặt không khoan nhượng của ông chủ và của Bà Chủ nhìn chằm chằm vào nỗi bối rối của ông. Ở đoạn cầu thang cuối ông gặp Jack Mooney đang đi lên từ buồng đựng thức ăn, ôm hai chai Bass. Họ chào nhau lạnh nhạt; và mắt người tình dừng một hai giây trên gương mặt chó bun dày và đôi cánh tay ngắn dày. Khi xuống chân cầu thang ông liếc lên và thấy Jack nhìn mình từ cửa căn phòng phụ.

Suddenly he remembered the night when one of the music-hall artistes, a little blond Londoner, had made a rather free allusion to Polly. The reunion had been almost broken up on account of Jack’s violence. Everyone tried to quiet him. The music-hall artiste, a little paler than usual, kept smiling and saying that there was no harm meant: but Jack kept shouting at him that if any fellow tried that sort of a game on with his sister he’d bloody well put his teeth down his throat, so he would.

Bỗng ông nhớ đến đêm một trong những nghệ sĩ tạp kỹ, một người Luân Đôn tóc vàng nhỏ con, đã có một ám chỉ khá suồng sã về Polly. Buổi họp mặt suýt tan vì sự hung hăng của Jack. Mọi người cố làm anh nguôi. Nghệ sĩ tạp kỹ, nhợt hơn thường lệ một chút, cứ mỉm cười và nói không có ác ý: nhưng Jack cứ quát vào mặt hắn rằng nếu thằng nào dám giở trò đó với em gái anh thì anh sẽ nhét răng nó xuống họng cho nó biết, đúng thế.

Polly sat for a little time on the side of the bed, crying. Then she dried her eyes and went over to the looking-glass. She dipped the end of the towel in the water-jug and refreshed her eyes with the cool water. She looked at herself in profile and readjusted a hairpin above her ear. Then she went back to the bed again and sat at the foot. She regarded the pillows for a long time and the sight of them awakened in her mind secret amiable memories. She rested the nape of her neck against the cool iron bed-rail and fell into a revery. There was no longer any perturbation visible on her face.

Polly ngồi một lúc bên mép giường, khóc. Rồi cô lau mắt và đến bên tấm gương. Cô nhúng đầu khăn vào bình nước và làm tỉnh mắt bằng nước mát. Cô nhìn mình nghiêng và chỉnh lại chiếc kẹp tóc trên tai. Rồi cô quay lại giường và ngồi ở chân giường. Cô nhìn những chiếc gối rất lâu và cảnh ấy đánh thức trong tâm trí cô những ký ức thân thiện bí mật. Cô tựa gáy vào thanh giường sắt mát và chìm vào mơ màng. Trên mặt cô không còn thấy sự xáo động nào.

She waited on patiently, almost cheerfully, without alarm, her memories gradually giving place to hopes and visions of the future. Her hopes and visions were so intricate that she no longer saw the white pillows on which her gaze was fixed or remembered that she was waiting for anything.

Cô chờ kiên nhẫn, gần như vui vẻ, không hoảng sợ, những ký ức của cô dần nhường chỗ cho hy vọng và hình dung về tương lai. Hy vọng và hình dung của cô phức tạp đến nỗi cô không còn thấy những chiếc gối trắng mà mắt cô dán vào hay nhớ rằng mình đang đợi điều gì.

At last she heard her mother calling. She started to her feet and ran to the banisters.

Cuối cùng cô nghe mẹ gọi. Cô bật dậy chạy ra lan can.

“Polly! Polly!”

“Polly! Polly!”

“Yes, mamma?”

“Vâng, mẹ?”

“Come down, dear. Mr Doran wants to speak to you.”

“Xuống đây, con. Ông Doran muốn nói chuyện với con.”

Then she remembered what she had been waiting for.

Rồi cô nhớ ra mình đã đợi điều gì.

A LITTLE CLOUD

Đám mây nhỏ

Eight years before he had seen his friend off at the North Wall and wished him godspeed. Gallaher had got on. You could tell that at once by his travelled air, his well-cut tweed suit, and fearless accent. Few fellows had talents like his and fewer still could remain unspoiled by such success. Gallaher’s heart was in the right place and he had deserved to win. It was something to have a friend like that.

Tám năm trước anh đã tiễn bạn ở North Wall và chúc bạn thượng lộ bình an. Gallaher đã thành đạt. Nhìn là biết ngay qua vẻ từng trải, bộ đồ tweed may khéo và giọng không chút e dè. Ít người có tài như anh, và càng ít người giữ được mình không hư hỏng vì thành công như thế. Gallaher có tấm lòng đúng chỗ và anh xứng đáng thắng. Có một người bạn như thế cũng là điều đáng kể.

Little Chandler’s thoughts ever since lunch-time had been of his meeting with Gallaher, of Gallaher’s invitation and of the great city London where Gallaher lived. He was called Little Chandler because, though he was but slightly under the average stature, he gave one the idea of being a little man. His hands were white and small, his frame was fragile, his voice was quiet and his manners were refined. He took the greatest care of his fair silken hair and moustache and used perfume discreetly on his handkerchief. The half-moons of his nails were perfect and when he smiled you caught a glimpse of a row of childish white teeth.

Từ bữa trưa đến giờ, Little Chandler chỉ nghĩ đến cuộc gặp Gallaher, lời mời của Gallaher và thành phố lớn Luân Đôn nơi Gallaher sống. Anh được gọi là Little Chandler vì, dù chỉ thấp hơn tầm vóc trung bình chút ít, anh vẫn khiến người ta có cảm giác đó là một người nhỏ bé. Tay anh trắng và nhỏ, khung người mỏng manh, giọng nói êm và cử chỉ tinh tế. Anh chăm sóc hết mức mái tóc và bộ ria tơ vàng và dùng nước hoa kín đáo trên khăn tay. Những vầng trăng khuyết trên móng tay anh hoàn hảo và khi anh cười người ta thoáng thấy một hàng răng trắng trẻ con.

As he sat at his desk in the King’s Inns he thought what changes those eight years had brought. The friend whom he had known under a shabby and necessitous guise had become a brilliant figure on the London Press. He turned often from his tiresome writing to gaze out of the office window. The glow of a late autumn sunset covered the grass plots and walks. It cast a shower of kindly golden dust on the untidy nurses and decrepit old men who drowsed on the benches; it flickered upon all the moving figures—on the children who ran screaming along the gravel paths and on everyone who passed through the gardens. He watched the scene and thought of life; and (as always happened when he thought of life) he became sad. A gentle melancholy took possession of him. He felt how useless it was to struggle against fortune, this being the burden of wisdom which the ages had bequeathed to him.

Ngồi ở bàn làm việc tại King’s Inns anh nghĩ tám năm ấy đã mang lại những thay đổi gì. Người bạn anh từng biết trong vẻ tồi tàn thiếu thốn đã trở thành một nhân vật rực rỡ trên báo chí Luân Đôn. Anh thường quay khỏi công việc viết chán ngắt để nhìn ra cửa sổ văn phòng. Ánh hồng rực của hoàng hôn cuối thu phủ những bãi cỏ và lối đi. Nó rải một trận mưa bụi vàng nhân hậu xuống những cô vú em lôi thôi và những ông già suy nhược ngủ gà trên ghế dài; nó nhấp nháy trên mọi bóng người chuyển động—trên lũ trẻ chạy la hét dọc lối sỏi và trên mọi người đi qua vườn. Anh ngắm cảnh và nghĩ về đời; và (như luôn xảy ra khi anh nghĩ về đời) anh trở nên buồn. Một nỗi u sầu dịu dàng chiếm lấy anh. Anh cảm thấy vô ích biết bao khi vật lộn với số phận, đây là gánh nặng của sự khôn ngoan mà các thời đại đã để lại cho anh.

He remembered the books of poetry upon his shelves at home. He had bought them in his bachelor days and many an evening, as he sat in the little room off the hall, he had been tempted to take one down from the bookshelf and read out something to his wife. But shyness had always held him back; and so the books had remained on their shelves. At times he repeated lines to himself and this consoled him.

Anh nhớ những tập thơ trên kệ ở nhà. Anh đã mua chúng thời còn độc thân và bao buổi tối, khi ngồi trong căn phòng nhỏ cạnh tiền sảnh, anh bị cám dỗ lấy một cuốn từ giá sách xuống đọc to điều gì đó cho vợ nghe. Nhưng sự ngượng ngùng luôn kìm anh lại; và thế là những cuốn sách vẫn nằm trên kệ. Đôi khi anh đọc thầm những câu cho riêng mình và điều ấy an ủi anh.

When his hour had struck he stood up and took leave of his desk and of his fellow-clerks punctiliously. He emerged from under the feudal arch of the King’s Inns, a neat modest figure, and walked swiftly down Henrietta Street. The golden sunset was waning and the air had grown sharp. A horde of grimy children populated the street. They stood or ran in the roadway or crawled up the steps before the gaping doors or squatted like mice upon the thresholds. Little Chandler gave them no thought. He picked his way deftly through all that minute vermin-like life and under the shadow of the gaunt spectral mansions in which the old nobility of Dublin had roystered. No memory of the past touched him, for his mind was full of a present joy.

Khi giờ làm đã điểm anh đứng dậy và chào từ biệt bàn làm việc và các đồng nghiệp một cách tỉ mỉ. Anh ra từ dưới vòm phong kiến của King’s Inns, một dáng người gọn gàng khiêm tốn, và đi nhanh xuống phố Henrietta. Hoàng hôn vàng đang tàn và không khí đã trở sắc lạnh. Một bầy trẻ con lem luốc đông đúc con phố. Chúng đứng hay chạy dưới lòng đường hay bò lên các bậc thềm trước những cánh cửa há hoác hay ngồi xổm như chuột trên ngưỡng cửa. Little Chandler không để ý đến chúng. Anh khéo léo len qua tất cả sự sống nhỏ bé như loài sâu bọ ấy và dưới bóng những dinh thự gầy guộc như ma nơi giới quý tộc cũ của Dublin từng chè chén ồn ào. Không ký ức quá khứ nào chạm đến anh, vì đầu óc anh đầy một niềm vui hiện tại.

He had never been in Corless’s but he knew the value of the name. He knew that people went there after the theatre to eat oysters and drink liqueurs; and he had heard that the waiters there spoke French and German. Walking swiftly by at night he had seen cabs drawn up before the door and richly dressed ladies, escorted by cavaliers, alight and enter quickly. They wore noisy dresses and many wraps. Their faces were powdered and they caught up their dresses, when they touched earth, like alarmed Atalantas. He had always passed without turning his head to look. It was his habit to walk swiftly in the street even by day and whenever he found himself in the city late at night he hurried on his way apprehensively and excitedly. Sometimes, however, he courted the causes of his fear. He chose the darkest and narrowest streets and, as he walked boldly forward, the silence that was spread about his footsteps troubled him, the wandering silent figures troubled him; and at times a sound of low fugitive laughter made him tremble like a leaf.

Anh chưa bao giờ vào Corless’s nhưng anh biết giá trị cái tên. Anh biết người ta đến đó sau giờ xem kịch để ăn hàu và uống rượu mùi; và anh nghe nói bồi bàn ở đó nói tiếng Pháp và tiếng Đức. Đi nhanh ngang qua ban đêm anh đã thấy xe ngựa đậu trước cửa và những quý bà ăn mặc sang trọng, được các chàng hộ tống, xuống xe và vào nhanh. Họ mặc váy sột soạt và nhiều khăn choàng. Mặt họ đánh phấn và họ vén váy lên, khi chạm đất, như những nàng Atalanta hoảng hốt. Anh luôn đi qua không ngoái đầu nhìn. Anh có thói quen đi nhanh trên phố ngay cả ban ngày và mỗi khi thấy mình ở thành phố khuya anh vội vã đi trong e sợ và hồi hộp. Tuy vậy, đôi khi anh tìm đến chính những nguyên nhân khiến mình sợ. Anh chọn những con phố tối nhất hẹp nhất và, khi mạnh dạn bước tới, sự im lặng trải quanh bước chân làm anh bất an, những bóng người lang thang im lặng làm anh bất an; và đôi lúc một tiếng cười khẽ lẩn trốn khiến anh run như chiếc lá.

He turned to the right towards Capel Street. Ignatius Gallaher on the London Press! Who would have thought it possible eight years before? Still, now that he reviewed the past, Little Chandler could remember many signs of future greatness in his friend. People used to say that Ignatius Gallaher was wild. Of course, he did mix with a rakish set of fellows at that time, drank freely and borrowed money on all sides. In the end he had got mixed up in some shady affair, some money transaction: at least, that was one version of his flight. But nobody denied him talent. There was always a certain ... something in Ignatius Gallaher that impressed you in spite of yourself. Even when he was out at elbows and at his wits’ end for money he kept up a bold face. Little Chandler remembered (and the remembrance brought a slight flush of pride to his cheek) one of Ignatius Gallaher’s sayings when he was in a tight corner:

Anh rẽ phải về phía phố Capel. Ignatius Gallaher trên báo chí Luân Đôn! Ai nghĩ được chuyện ấy tám năm trước? Dù vậy, giờ khi xem lại quá khứ, Little Chandler có thể nhớ nhiều dấu hiệu của sự vĩ đại tương lai ở bạn mình. Người ta vẫn nói Ignatius Gallaher ngông. Dĩ nhiên, hồi ấy anh giao du với một nhóm phóng đãng, uống thoải mái và vay tiền khắp nơi. Cuối cùng anh dính vào một vụ mờ ám nào đó, một giao dịch tiền bạc: ít ra đó là một cách kể về chuyến ra đi của anh. Nhưng không ai phủ nhận tài năng của anh. Luôn có một ... cái gì đó ở Ignatius Gallaher khiến mình phải nể dù không muốn. Ngay cả khi rách khuỷu tay và cùng đường về tiền anh vẫn giữ bộ mặt táo bạo. Little Chandler nhớ (và ký ức mang lên má anh một chút ửng kiêu hãnh) một câu nói của Ignatius Gallaher khi anh lâm vào thế kẹt:

“Half time now, boys,” he used to say light-heartedly. “Where’s my considering cap?”

“Nghỉ giữa hiệp rồi, các bạn,” anh vẫn nói nhẹ nhàng. “Mũ suy nghĩ của tôi đâu?”

That was Ignatius Gallaher all out; and, damn it, you couldn’t but admire him for it.

Đó chính là Ignatius Gallaher; và, khỉ thật, bạn không thể không ngưỡng mộ anh vì điều ấy.

Little Chandler quickened his pace. For the first time in his life he felt himself superior to the people he passed. For the first time his soul revolted against the dull inelegance of Capel Street. There was no doubt about it: if you wanted to succeed you had to go away. You could do nothing in Dublin. As he crossed Grattan Bridge he looked down the river towards the lower quays and pitied the poor stunted houses. They seemed to him a band of tramps, huddled together along the riverbanks, their old coats covered with dust and soot, stupefied by the panorama of sunset and waiting for the first chill of night bid them arise, shake themselves and begone. He wondered whether he could write a poem to express his idea. Perhaps Gallaher might be able to get it into some London paper for him. Could he write something original? He was not sure what idea he wished to express but the thought that a poetic moment had touched him took life within him like an infant hope. He stepped onward bravely.

Little Chandler bước nhanh hơn. Lần đầu trong đời anh cảm thấy mình hơn những người anh đi qua. Lần đầu linh hồn anh nổi loạn trước sự thiếu thanh nhã tẻ nhạt của phố Capel. Không còn nghi ngờ gì: muốn thành công phải ra đi. Ở Dublin không làm được gì. Khi băng qua cầu Grattan anh nhìn xuống dòng sông về phía các bến dưới và thương hại những ngôi nhà còi cọc tội nghiệp. Trong mắt anh chúng như một đám lang thang, co cụm dọc bờ sông, áo cũ phủ bụi và muội, đờ đẫn trước toàn cảnh hoàng hôn và chờ cái lạnh đầu tiên của đêm bảo chúng đứng dậy, rũ mình và cút đi. Anh tự hỏi có thể viết một bài thơ diễn tả ý tưởng ấy không. Có lẽ Gallaher có thể đăng nó giúp anh trên một tờ báo Luân Đôn. Anh có thể viết điều gì độc đáo không? Anh không chắc mình muốn diễn tả ý tưởng nào nhưng ý nghĩ rằng một khoảnh khắc thi ca đã chạm đến mình bén sống trong anh như một niềm hy vọng non dại. Anh bước tiếp dũng cảm.

Every step brought him nearer to London, farther from his own sober inartistic life. A light began to tremble on the horizon of his mind. He was not so old—thirty-two. His temperament might be said to be just at the point of maturity. There were so many different moods and impressions that he wished to express in verse. He felt them within him. He tried to weigh his soul to see if it was a poet’s soul. Melancholy was the dominant note of his temperament, he thought, but it was a melancholy tempered by recurrences of faith and resignation and simple joy. If he could give expression to it in a book of poems perhaps men would listen. He would never be popular: he saw that. He could not sway the crowd but he might appeal to a little circle of kindred minds. The English critics, perhaps, would recognise him as one of the Celtic school by reason of the melancholy tone of his poems; besides that, he would put in allusions. He began to invent sentences and phrases from the notice which his book would get. “Mr Chandler has the gift of easy and graceful verse.” ... “A wistful sadness pervades these poems.” ... “The Celtic note.” It was a pity his name was not more Irish-looking. Perhaps it would be better to insert his mother’s name before the surname: Thomas Malone Chandler, or better still: T. Malone Chandler. He would speak to Gallaher about it.

Mỗi bước đưa anh gần Luân Đôn hơn, xa hơn cuộc đời tỉnh táo phi nghệ thuật của mình. Một ánh sáng bắt đầu rung lên ở chân trời tâm trí anh. Anh chưa già—ba mươi hai. Có thể nói khí chất anh vừa đúng độ chín. Có biết bao tâm trạng và ấn tượng khác nhau anh muốn diễn tả bằng thơ. Anh cảm thấy chúng trong mình. Anh cố cân linh hồn mình xem có phải linh hồn thi sĩ không. U sầu là âm chủ đạo của khí chất anh, anh nghĩ, nhưng là nỗi u sầu được điều hòa bởi những lần trở lại của đức tin và cam chịu và niềm vui giản dị. Nếu anh có thể diễn tả nó trong một tập thơ có lẽ người ta sẽ lắng nghe. Anh sẽ không bao giờ được nhiều người ưa: anh thấy thế. Anh không thể chi phối đám đông nhưng có thể thu hút một nhóm nhỏ những tâm hồn đồng điệu. Các nhà phê bình Anh, có lẽ, sẽ nhận ra anh là một người của trường phái Celt vì giọng u sầu trong thơ anh; hơn nữa, anh sẽ đưa vào những ám chỉ. Anh bắt đầu nghĩ ra những câu và cụm từ trong lời điểm sách tập thơ sẽ nhận được. “Ông Chandler có tài làm thơ dễ dàng và duyên dáng.” ... “Một nỗi buồn khắc khoải thấm đẫm những bài thơ này.” ... “Âm hưởng Celt.” Tiếc là tên anh trông không Ireland hơn. Có lẽ tốt hơn nếu chèn tên mẹ trước họ: Thomas Malone Chandler, hoặc hay hơn: T. Malone Chandler. Anh sẽ nói với Gallaher về chuyện này.

He pursued his revery so ardently that he passed his street and had to turn back. As he came near Corless’s his former agitation began to overmaster him and he halted before the door in indecision. Finally he opened the door and entered.

Anh theo đuổi mơ màng say sưa đến nỗi đi qua phố mình và phải quay lại. Khi đến gần Corless’s nỗi xáo động cũ bắt đầu lấn át anh và anh dừng trước cửa, do dự. Cuối cùng anh mở cửa và vào.

The light and noise of the bar held him at the doorways for a few moments. He looked about him, but his sight was confused by the shining of many red and green wine-glasses. The bar seemed to him to be full of people and he felt that the people were observing him curiously. He glanced quickly to right and left (frowning slightly to make his errand appear serious), but when his sight cleared a little he saw that nobody had turned to look at him: and there, sure enough, was Ignatius Gallaher leaning with his back against the counter and his feet planted far apart.

Ánh sáng và tiếng ồn của quầy rượu giữ anh ở ngưỡng cửa vài khoảnh khắc. Anh nhìn quanh, nhưng thị giác anh rối vì ánh lấp lánh của nhiều ly rượu đỏ và xanh lục. Quầy rượu với anh dường như đầy người và anh cảm thấy mọi người đang tò mò quan sát mình. Anh liếc nhanh sang phải sang trái (hơi cau mày để chuyến đi của mình có vẻ nghiêm túc), nhưng khi mắt sáng ra chút ít anh thấy không ai quay lại nhìn mình: và kia, đúng thế, là Ignatius Gallaher đang tựa lưng vào quầy và hai chân dạng rộng.

“Hallo, Tommy, old hero, here you are! What is it to be? What will you have? I’m taking whisky: better stuff than we get across the water. Soda? Lithia? No mineral? I’m the same. Spoils the flavour.... Here, garçon, bring us two halves of malt whisky, like a good fellow.... Well, and how have you been pulling along since I saw you last? Dear God, how old we’re getting! Do you see any signs of aging in me—eh, what? A little grey and thin on the top—what?”

“Chào, Tommy, anh hùng già, cậu đây rồi! Cậu uống gì? Cậu dùng gì? Tôi uống whisky: thứ ngon hơn mình có bên kia biển. Soda? Lithia? Không khoáng? Tôi cũng vậy. Làm hỏng hương vị.... Này, garçon, mang cho bọn tôi hai nửa whisky mạch nha, làm ơn nhé.... Thế, từ lần tôi gặp cậu cậu xoay xở ra sao? Trời ơi, chúng ta già đi làm sao! Cậu thấy ở tôi có dấu hiệu già không—hả, sao? Hơi bạc và thưa ở đỉnh—sao?”

Ignatius Gallaher took off his hat and displayed a large closely cropped head. His face was heavy, pale and clean-shaven. His eyes, which were of bluish slate-colour, relieved his unhealthy pallor and shone out plainly above the vivid orange tie he wore. Between these rival features the lips appeared very long and shapeless and colourless. He bent his head and felt with two sympathetic fingers the thin hair at the crown. Little Chandler shook his head as a denial. Ignatius Galaher put on his hat again.

Ignatius Gallaher bỏ mũ, để lộ một cái đầu lớn cắt sát. Mặt anh nặng, nhợt và cạo nhẵn. Đôi mắt, màu xanh ánh đá phiến, làm dịu vẻ tái bệnh hoạn và nổi bật hẳn phía trên chiếc cà vạt cam rực anh đeo. Giữa hai nét nổi bật ganh nhau ấy, đôi môi trông rất dài, vô hình và nhợt. Anh cúi đầu và dùng hai ngón tay thương xót sờ lớp tóc thưa trên đỉnh. Little Chandler lắc đầu phủ nhận. Ignatius Gallaher đội mũ lại.

“It pulls you down,” he said. “Press life. Always hurry and scurry, looking for copy and sometimes not finding it: and then, always to have something new in your stuff. Damn proofs and printers, I say, for a few days. I’m deuced glad, I can tell you, to get back to the old country. Does a fellow good, a bit of a holiday. I feel a ton better since I landed again in dear dirty Dublin.... Here you are, Tommy. Water? Say when.”

“Nó kéo người ta xuống,” anh nói. “Đời báo chí. Luôn vội vàng hối hả, đi tìm bài và đôi khi không thấy: rồi lúc nào cũng phải có cái mới trong bài của mình. Mấy ngày này cứ để bản in thử với thợ in đi hết cho quỷ. Tôi mừng quá chừng, nói cho cậu biết, được về xứ cũ. Một kỳ nghỉ có ích cho người ta. Tôi thấy khỏe hơn cả tấn từ khi lại đặt chân xuống Dublin thân yêu bẩn thỉu.... Của cậu đây, Tommy. Nước chứ? Bảo dừng nhé.”

Little Chandler allowed his whisky to be very much diluted.

Little Chandler để whisky của mình bị pha loãng nhiều.

“You don’t know what’s good for you, my boy,” said Ignatius Gallaher. “I drink mine neat.”

“Cậu không biết cái gì tốt cho mình đâu, cậu bé,” Ignatius Gallaher nói. “Tôi uống nguyên chất.”

“I drink very little as a rule,” said Little Chandler modestly. “An odd half-one or so when I meet any of the old crowd: that’s all.”

“Thường tôi uống rất ít,” Little Chandler nói khiêm tốn. “Thỉnh thoảng nửa ly khi gặp vài người trong nhóm cũ: chỉ thế thôi.”

“Ah, well,” said Ignatius Gallaher, cheerfully, “here’s to us and to old times and old acquaintance.”

“À, thôi,” Ignatius Gallaher nói vui vẻ, “mừng chúng ta, mừng những ngày xưa và những người quen cũ.”

They clinked glasses and drank the toast.

Họ cụng ly và cạn chén.

“I met some of the old gang today,” said Ignatius Gallaher. “O’Hara seems to be in a bad way. What’s he doing?”

“Hôm nay tôi gặp vài người trong băng cũ,” Ignatius Gallaher nói. “O’Hara có vẻ sa sút. Nó làm gì?”

“Nothing,” said Little Chandler. “He’s gone to the dogs.”

“Không làm gì,” Little Chandler nói. “Nó xuống dốc rồi.”

“But Hogan has a good sit, hasn’t he?”

“Nhưng Hogan có chỗ ổn chứ?”

“Yes; he’s in the Land Commission.”

“Phải; nó ở Ủy ban Ruộng đất.”

“I met him one night in London and he seemed to be very flush.... Poor O’Hara! Boose, I suppose?”

“Tôi gặp nó một đêm ở Luân Đôn và nó có vẻ rất rủng rỉnh.... Tội nghiệp O’Hara! Rượu, tôi đoán?”

“Other things, too,” said Little Chandler shortly.

“Cả những thứ khác nữa,” Little Chandler nói cụt.

Ignatius Gallaher laughed.

Ignatius Gallaher cười.

“Tommy,” he said, “I see you haven’t changed an atom. You’re the very same serious person that used to lecture me on Sunday mornings when I had a sore head and a fur on my tongue. You’d want to knock about a bit in the world. Have you never been anywhere even for a trip?”

“Tommy,” anh nói, “tôi thấy cậu chẳng đổi một chút nào. Cậu vẫn y như con người nghiêm túc hay giảng cho tôi những sáng Chủ nhật khi tôi nhức đầu và lưỡi bợt bẩn. Cậu nên đi đây đó trong thế giới một chút. Cậu chưa từng đến đâu, dù chỉ một chuyến đi sao?”

“I’ve been to the Isle of Man,” said Little Chandler.

“Tôi đã đến đảo Man,” Little Chandler nói.

Ignatius Gallaher laughed.

Ignatius Gallaher cười.

“The Isle of Man!” he said. “Go to London or Paris: Paris, for choice. That’d do you good.”

“Đảo Man!” anh nói. “Đi Luân Đôn hay Paris: nên chọn Paris. Sẽ tốt cho cậu.”

“Have you seen Paris?”

“Anh đã thấy Paris à?”

“I should think I have! I’ve knocked about there a little.”

“Tôi nghĩ là có chứ! Tôi đã lang thang ở đó chút ít.”

“And is it really so beautiful as they say?” asked Little Chandler.

“Có thật nó đẹp như người ta nói không?” Little Chandler hỏi.

He sipped a little of his drink while Ignatius Gallaher finished his boldly.

Anh nhấp một chút đồ uống trong khi Ignatius Gallaher uống cạn ly mình một cách táo bạo.

“Beautiful?” said Ignatius Gallaher, pausing on the word and on the flavour of his drink. “It’s not so beautiful, you know. Of course, it is beautiful.... But it’s the life of Paris; that’s the thing. Ah, there’s no city like Paris for gaiety, movement, excitement....”

“Đẹp?” Ignatius Gallaher nói, dừng lại ở chữ ấy và ở hương vị đồ uống. “Nó không đẹp lắm đâu, cậu biết đấy. Dĩ nhiên, nó đẹp.... Nhưng là cuộc sống Paris; đó mới là chuyện. A, không có thành phố nào như Paris về sự vui vẻ, nhộn nhịp, hứng khởi....”

Little Chandler finished his whisky and, after some trouble, succeeded in catching the barman’s eye. He ordered the same again.

Little Chandler uống cạn whisky và, sau chút khó khăn, thành công bắt được mắt người pha rượu. Anh gọi thêm cùng loại.

“I’ve been to the Moulin Rouge,” Ignatius Gallaher continued when the barman had removed their glasses, “and I’ve been to all the Bohemian cafés. Hot stuff! Not for a pious chap like you, Tommy.”

“Tôi đã đến Moulin Rouge,” Ignatius Gallaher tiếp tục khi người pha rượu đã bê ly đi, “và đến tất cả các quán cà phê phóng túng. Của nóng! Không dành cho một gã sùng đạo như cậu, Tommy.”

Little Chandler said nothing until the barman returned with two glasses: then he touched his friend’s glass lightly and reciprocated the former toast. He was beginning to feel somewhat disillusioned. Gallaher’s accent and way of expressing himself did not please him. There was something vulgar in his friend which he had not observed before. But perhaps it was only the result of living in London amid the bustle and competition of the Press. The old personal charm was still there under this new gaudy manner. And, after all, Gallaher had lived, he had seen the world. Little Chandler looked at his friend enviously.

Little Chandler không nói gì cho đến khi người pha rượu mang lại hai ly: rồi anh khẽ chạm ly bạn và đáp lại lời chúc trước. Anh bắt đầu thấy phần nào vỡ mộng. Giọng và cách diễn đạt của Gallaher không làm anh vừa lòng. Có điều gì thô tục ở bạn anh mà trước đây anh chưa để ý. Nhưng có lẽ đó chỉ là kết quả của việc sống ở Luân Đôn giữa sự hối hả và cạnh tranh của báo chí. Nét duyên cá nhân cũ vẫn còn đó dưới dáng vẻ lòe loẹt mới này. Và, rốt cuộc, Gallaher đã sống, đã thấy thế giới. Little Chandler nhìn bạn đầy ghen tị.

“Everything in Paris is gay,” said Ignatius Gallaher. “They believe in enjoying life—and don’t you think they’re right? If you want to enjoy yourself properly you must go to Paris. And, mind you, they’ve a great feeling for the Irish there. When they heard I was from Ireland they were ready to eat me, man.”

“Mọi thứ ở Paris đều vui,” Ignatius Gallaher nói. “Họ tin vào việc hưởng đời—và cậu không nghĩ họ đúng sao? Muốn hưởng đời cho ra trò thì phải đi Paris. Mà này, họ có cảm tình lớn với người Ireland ở đó. Khi nghe tôi từ Ireland tới họ chỉ muốn ăn tươi nuốt sống tôi, cậu ạ.”

Little Chandler took four or five sips from his glass.

Little Chandler nhấp bốn năm ngụm từ ly.

“Tell me,” he said, “is it true that Paris is so ... immoral as they say?”

“Nói tôi nghe,” anh nói, “có đúng Paris ... vô luân như người ta nói không?”

Ignatius Gallaher made a catholic gesture with his right arm.

Ignatius Gallaher làm một cử chỉ bao quát khắp nơi bằng tay phải.

“Every place is immoral,” he said. “Of course you do find spicy bits in Paris. Go to one of the students’ balls, for instance. That’s lively, if you like, when the cocottes begin to let themselves loose. You know what they are, I suppose?”

“Chỗ nào cũng vô luân,” anh nói. “Dĩ nhiên cậu có thấy những thứ cay nồng ở Paris. Chẳng hạn đến một buổi dạ hội sinh viên. Ở đó sôi động, nếu cậu thích, khi bọn cocotte bắt đầu buông thả. Tôi đoán cậu biết chúng là gì chứ?”

“I’ve heard of them,” said Little Chandler.

“Tôi có nghe nói,” Little Chandler nói.

Ignatius Gallaher drank off his whisky and shook his head.

Ignatius Gallaher uống cạn whisky và lắc đầu.

“Ah,” he said, “you may say what you like. There’s no woman like the Parisienne—for style, for go.”

“A,” anh nói, “cậu muốn nói gì thì nói. Không có người phụ nữ nào như người Paris—về phong cách, về sức sống.”

“Then it is an immoral city,” said Little Chandler, with timid insistence—“I mean, compared with London or Dublin?”

“Vậy là một thành phố vô luân,” Little Chandler nói với sự nài nỉ rụt rè—“ý tôi là, so với Luân Đôn hay Dublin?”

“London!” said Ignatius Gallaher. “It’s six of one and half-a-dozen of the other. You ask Hogan, my boy. I showed him a bit about London when he was over there. He’d open your eye.... I say, Tommy, don’t make punch of that whisky: liquor up.”

“Luân Đôn!” Ignatius Gallaher nói. “Cũng nửa cân tám lạng thôi. Cậu hỏi Hogan đi, cậu bé. Tôi đã chỉ cho nó chút ít về Luân Đôn khi nó sang đó. Nó sẽ mở mắt cậu.... Này, Tommy, đừng biến whisky thành punch: uống đàng hoàng đi.”

“No, really....”

“Không, thật mà....”

“O, come on, another one won’t do you any harm. What is it? The same again, I suppose?”

“Ồ, thôi nào, thêm một ly nữa không hại gì cậu. Gì nào? Vẫn cùng loại, tôi đoán?”

“Well ... all right.”

“Thế ... được rồi.”

“François, the same again.... Will you smoke, Tommy?”

“François, cùng loại nữa.... Cậu hút thuốc chứ, Tommy?”

Ignatius Gallaher produced his cigar-case. The two friends lit their cigars and puffed at them in silence until their drinks were served.

Ignatius Gallaher lấy hộp xì gà ra. Hai người bạn châm xì gà và phì phèo trong im lặng cho đến khi đồ uống được mang ra.

“I’ll tell you my opinion,” said Ignatius Gallaher, emerging after some time from the clouds of smoke in which he had taken refuge, “it’s a rum world. Talk of immorality! I’ve heard of cases—what am I saying?—I’ve known them: cases of ... immorality....”

“Tôi nói ý kiến của tôi cho cậu nghe,” Ignatius Gallaher nói, sau một lúc ló ra từ những đám mây khói anh đã ẩn náu, “đời thật kỳ cục. Nói chuyện vô luân! Tôi đã nghe những trường hợp—tôi nói gì thế?—tôi đã biết những trường hợp: những trường hợp ... vô luân....”

Ignatius Gallaher puffed thoughtfully at his cigar and then, in a calm historian’s tone, he proceeded to sketch for his friend some pictures of the corruption which was rife abroad. He summarised the vices of many capitals and seemed inclined to award the palm to Berlin. Some things he could not vouch for (his friends had told him), but of others he had had personal experience. He spared neither rank nor caste. He revealed many of the secrets of religious houses on the Continent and described some of the practices which were fashionable in high society and ended by telling, with details, a story about an English duchess—a story which he knew to be true. Little Chandler was astonished.

Ignatius Gallaher phì phèo xì gà trầm ngâm rồi, bằng giọng điềm tĩnh của một sử gia, anh bắt đầu phác cho bạn vài bức tranh về sự thối nát đang tràn lan ở nước ngoài. Anh tóm tắt những tệ nạn của nhiều thủ đô và có vẻ nghiêng về việc trao cành cọ cho Berlin. Có điều anh không thể bảo đảm (bạn bè anh đã kể), nhưng điều khác anh có kinh nghiệm cá nhân. Anh không tha tầng lớp nào, giai cấp nào. Anh tiết lộ nhiều bí mật của các nhà dòng ở Lục địa và mô tả vài thói tục thời thượng trong giới thượng lưu và kết thúc bằng kể tỉ mỉ một câu chuyện về một nữ công tước Anh—một câu chuyện anh biết là thật. Little Chandler sững sờ.

“Ah, well,” said Ignatius Gallaher, “here we are in old jog-along Dublin where nothing is known of such things.”

“À, thôi,” Ignatius Gallaher nói, “chúng ta đây là ở Dublin cũ kỹ thong thả nơi người ta không biết gì về những chuyện ấy.”

“How dull you must find it,” said Little Chandler, “after all the other places you’ve seen!”

“Chắc cậu thấy nó chán lắm,” Little Chandler nói, “sau tất cả những nơi khác cậu đã thấy!”

“Well,” said Ignatius Gallaher, “it’s a relaxation to come over here, you know. And, after all, it’s the old country, as they say, isn’t it? You can’t help having a certain feeling for it. That’s human nature.... But tell me something about yourself. Hogan told me you had ... tasted the joys of connubial bliss. Two years ago, wasn’t it?”

“Thế,” Ignatius Gallaher nói, “được về đây cũng là một sự thư giãn, cậu biết đấy. Và, rốt cuộc, đây là xứ cũ, như người ta nói, phải không? Không thể không có chút tình cảm với nó. Đó là bản chất con người.... Nhưng kể tôi nghe đôi điều về cậu. Hogan bảo tôi cậu đã ... nếm niềm vui hạnh phúc vợ chồng. Hai năm trước, phải không?”

Little Chandler blushed and smiled.

Little Chandler đỏ mặt và mỉm cười.

“Yes,” he said. “I was married last May twelve months.”

“Phải,” anh nói. “Tôi cưới hồi tháng Năm năm ngoái.”

“I hope it’s not too late in the day to offer my best wishes,” said Ignatius Gallaher. “I didn’t know your address or I’d have done so at the time.”

“Mong là chưa quá muộn để gửi lời chúc tốt đẹp nhất,” Ignatius Gallaher nói. “Tôi không biết địa chỉ cậu nếu không đã làm vậy từ hồi ấy.”

He extended his hand, which Little Chandler took.

Anh đưa tay ra, Little Chandler bắt lấy.

“Well, Tommy,” he said, “I wish you and yours every joy in life, old chap, and tons of money, and may you never die till I shoot you. And that’s the wish of a sincere friend, an old friend. You know that?”

“Thế, Tommy,” anh nói, “tôi chúc cậu và gia đình cậu mọi niềm vui đời người, ông bạn già, và hàng đống tiền, và mong cậu đừng chết trước khi tôi bắn cậu. Đó là lời chúc của một người bạn chân thành, một người bạn cũ. Cậu biết chứ?”

“I know that,” said Little Chandler.

“Tôi biết,” Little Chandler nói.

“Any youngsters?” said Ignatius Gallaher.

“Có nhóc nào không?” Ignatius Gallaher nói.

Little Chandler blushed again.

Little Chandler lại đỏ mặt.

“We have one child,” he said.

“Chúng tôi có một đứa,” anh nói.

“Son or daughter?”

“Trai hay gái?”

“A little boy.”

“Một cậu bé.”

Ignatius Gallaher slapped his friend sonorously on the back.

Ignatius Gallaher vỗ lưng bạn một cái vang dội.

“Bravo,” he said, “I wouldn’t doubt you, Tommy.”

“Hoan hô,” anh nói, “tôi không nghi ngờ cậu đâu, Tommy.”

Little Chandler smiled, looked confusedly at his glass and bit his lower lip with three childishly white front teeth.

Little Chandler mỉm cười, bối rối nhìn ly rượu và cắn môi dưới bằng ba chiếc răng cửa trắng như trẻ con.

“I hope you’ll spend an evening with us,” he said, “before you go back. My wife will be delighted to meet you. We can have a little music and——”

“Mong anh dành một buổi tối cho chúng tôi,” anh nói, “trước khi anh về. Vợ tôi sẽ rất vui được gặp anh. Chúng ta có thể có chút âm nhạc và——”

“Thanks awfully, old chap,” said Ignatius Gallaher, “I’m sorry we didn’t meet earlier. But I must leave tomorrow night.”

“Cảm ơn nhiều lắm, ông bạn già,” Ignatius Gallaher nói, “tiếc là mình không gặp sớm hơn. Nhưng tôi phải đi tối mai.”

“Tonight, perhaps...?”

“Tối nay, có lẽ...?”

“I’m awfully sorry, old man. You see I’m over here with another fellow, clever young chap he is too, and we arranged to go to a little card-party. Only for that....”

“Tôi rất tiếc, ông bạn. Cậu thấy đấy tôi sang đây cùng một người khác, cũng là một chàng trai khôn lanh, và bọn tôi đã hẹn đi một cuộc chơi bài nhỏ. Nếu không vì thế....”

“O, in that case....”

“Ồ, vậy thì....”

“But who knows?” said Ignatius Gallaher considerately. “Next year I may take a little skip over here now that I’ve broken the ice. It’s only a pleasure deferred.”

“Nhưng biết đâu?” Ignatius Gallaher nói ân cần. “Sang năm tôi có thể ghé qua đây một chuyến vì giờ đã phá băng. Chỉ là niềm vui hoãn lại thôi.”