ĐoạnPāliNguồn chuẩnEnglishTham khảoViệt hiện hànhTham khảoViệt 2026Bản của dự án
Milindapañha
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Milindapañha
Arūpadhammavavatthānavagga
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Phẩm Xác Định Pháp Vô Sắc
1. Satiuppajjanapañha
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
1. Câu hỏi về sự khởi sinh của trí nhớ
Rājā āha—
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vua nói:
“bhante nāgasena, katihākārehi sati uppajjatī”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thưa tôn giả Nāgasena, trí nhớ khởi sinh trong bao nhiêu dạng thức?”
“Sattarasahākārehi, mahārāja, sati uppajjatī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, trí nhớ khởi sinh trong mười bảy dạng thức.”
“Katamehi sattarasahākārehī”ti?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Là những dạng thức nào?”
“Abhijānatopi, mahārāja, sati uppajjati, kaṭumikāyapi sati uppajjati, oḷārikaviññāṇatopi sati uppajjati, hitaviññāṇatopi sati uppajjati, ahitaviññāṇatopi sati uppajjati, sabhāganimittatopi sati uppajjati, visabhāganimittatopi sati uppajjati, kathābhiññāṇatopi sati uppajjati, lakkhaṇatopi sati uppajjati, sāraṇatopi sati uppajjati, muddātopi sati uppajjati, gaṇanātopi sati uppajjati, dhāraṇatopi sati uppajjati, bhāvanatopi sati uppajjati, potthakanibandhanatopi sati uppajjati, upanikkhepatopi sati uppajjati, anubhūtatopi sati uppajjatīti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Đại vương, trí nhớ khởi sinh khi có trí biết trực tiếp, khởi sinh khi có sự thúc ép, khởi sinh khi có trí biết rõ rệt, khởi sinh khi có trí biết có lợi, khởi sinh khi có trí biết có hại, khởi sinh khi có dấu hiệu giống nhau, khởi sinh khi có dấu hiệu khác nhau, khởi sinh khi có trí biết nhờ nghe nói, khởi sinh khi có dấu hiệu nhận dạng, khởi sinh khi có gợi nhớ, khởi sinh khi có ấn triện, khởi sinh khi có đếm, khởi sinh khi có nhớ bền, khởi sinh khi có tu tập, khởi sinh khi có sự ghi vào sách, khởi sinh khi có sự ký gửi, khởi sinh khi có điều đã trải qua.
Kathaṁ abhijānato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có trí biết trực tiếp?
Yathā, mahārāja, āyasmā ca ānando khujjuttarā ca upāsikā, ye vā pana aññepi keci jātissarā jātiṁ saranti, evaṁ abhijānato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, Tôn giả Ānanda và nữ cư sĩ Khujjuttarā, hoặc bất kỳ ai khác nhớ được đời trước, nhớ lại những đời đã qua, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có trí biết trực tiếp.
Kathaṁ kaṭumikāya sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có sự thúc ép?
Yo pakatiyā muṭṭhassatiko, pare ca taṁ sarāpanatthaṁ nibandhanti, evaṁ kaṭumikāya sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người vốn hay quên mà bị người khác thúc ép để nhớ lại, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có sự thúc ép.
Kathaṁ oḷārikaviññāṇato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có trí biết rõ rệt?
Yadā rajje vā abhisitto hoti, sotāpattiphalaṁ vā patto hoti, evaṁ oḷārikaviññāṇato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi được tấn phong làm vua, hoặc khi đạt quả Dự lưu, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có trí biết rõ rệt.
Kathaṁ hitaviññāṇato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có trí biết có lợi?
Yamhi sukhāpito, ‘amukasmiṁ evaṁ sukhāpito’ti sarati, evaṁ hitaviññāṇato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nơi người nào mà mình đã được làm cho an lạc, người ấy nhớ rằng: ‘nơi người kia, ta đã được làm cho an lạc như vậy’, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có trí biết có lợi.
Kathaṁ ahitaviññāṇato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có trí biết có hại?
Yamhi dukkhāpito, ‘amukasmiṁ evaṁ dukkhāpito’ti sarati, evaṁ ahitaviññāṇato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nơi người nào mà mình đã bị làm cho khổ, người ấy nhớ rằng: ‘nơi người kia, ta đã bị làm cho khổ như vậy’, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có trí biết có hại.
Kathaṁ sabhāganimittato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có dấu hiệu giống nhau?
Sadisaṁ puggalaṁ disvā mātaraṁ vā pitaraṁ vā bhātaraṁ vā bhaginiṁ vā sarati, oṭṭhaṁ vā goṇaṁ vā gadrabhaṁ vā disvā aññaṁ tādisaṁ oṭṭhaṁ vā goṇaṁ vā gadrabhaṁ vā sarati, evaṁ sabhāganimittato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thấy một người giống thì nhớ đến mẹ, hoặc cha, hoặc anh em trai, hoặc chị em gái; thấy một con lạc đà, hoặc bò, hoặc lừa thì nhớ đến con lạc đà, hoặc bò, hoặc lừa khác cùng loại, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có dấu hiệu giống nhau.
Kathaṁ visabhāganimittato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có dấu hiệu khác nhau?
Asukassa nāma vaṇṇo ediso, saddo ediso, gandho ediso, raso ediso, phoṭṭhabbo edisoti sarati, evampi visabhāganimittatopi sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy nhớ rằng vật nọ có màu sắc như thế này, âm thanh như thế này, mùi như thế này, vị như thế này, xúc chạm như thế này; như vậy trí nhớ cũng khởi sinh khi có dấu hiệu khác nhau.
Kathaṁ kathābhiññāṇato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có trí biết nhờ nghe nói?
Yo pakatiyā muṭṭhassatiko hoti, taṁ pare sarāpenti, tena so sarati, evaṁ kathābhiññāṇato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người vốn hay quên mà được người khác nhắc nhớ, nhờ đó người ấy nhớ lại, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có trí biết nhờ nghe nói.
Kathaṁ lakkhaṇato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có dấu hiệu nhận dạng?
Yo pakatiyā balībaddānaṁ aṅgena jānāti, lakkhaṇena jānāti, evaṁ lakkhaṇato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người vốn nhận ra bò đực nhờ đặc điểm thân thể, nhờ dấu nhận dạng, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có dấu hiệu nhận dạng.
Kathaṁ sāraṇato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có gợi nhớ?
Yo pakatiyā muṭṭhassatiko hoti, yo taṁ ‘sarāhi bho, sarāhi bho’ti punappunaṁ sarāpeti, evaṁ sāraṇato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người vốn hay quên, và có người cứ nhắc đi nhắc lại cho người ấy: ‘Này bạn, hãy nhớ, hãy nhớ’, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có gợi nhớ.
Kathaṁ muddāto sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có ấn triện?
Lipiyā sikkhitattā jānāti ‘imassa akkharassa anantaraṁ imaṁ akkharaṁ kātabban’ti evaṁ muddāto sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nhờ đã học chữ viết, người ấy biết rằng ‘sau chữ này phải viết chữ kia’, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có ấn triện.
Kathaṁ gaṇanāto sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có đếm?
Gaṇanāya sikkhitattā gaṇakā bahumpi gaṇenti, evaṁ gaṇanāto sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nhờ đã học phép đếm, những người làm nghề tính toán đếm được cả số lượng lớn, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có đếm.
Kathaṁ dhāraṇato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có nhớ bền?
Dhāraṇāya sikkhitattā dhāraṇakā bahumpi dhārenti, evaṁ dhāraṇato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nhờ đã học cách ghi nhớ, những người chuyên ghi nhớ giữ nhớ được cả nhiều điều, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có nhớ bền.
Kathaṁ bhāvanāto sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có tu tập?
Idha bhikkhu anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ở đây, vị tỳ-kheo nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, cụ thể là:
ekampi jātiṁ dvepi jātiyo …pe…
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
một đời, hai đời …
iti sākāraṁ sauddesaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, evaṁ bhāvanāto sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
như vậy nhớ lại đời sống quá khứ cùng với các nét đặc trưng và chi tiết, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có tu tập.
Kathaṁ potthakanibandhanato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có sự ghi vào sách?
Rājāno anusāsaniyaṁ assarantā etaṁ potthakaṁ āharathāti, tena potthakena anussaranti, evaṁ potthakanibandhanato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Các vua, khi không nhớ ra điều cần chỉ dạy, bảo mang quyển sách này đến, rồi nhớ lại nhờ quyển sách ấy, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có sự ghi vào sách.
Kathaṁ upanikkhepato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có sự ký gửi?
Upanikkhittaṁ bhaṇḍaṁ disvā sarati, evaṁ upanikkhepato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy thấy món hàng đã ký gửi mà nhớ lại; trí nhớ khởi sinh như thế khi có sự ký gửi.
Kathaṁ anubhūtato sati uppajjati?
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trí nhớ khởi sinh thế nào khi có điều đã trải qua?
Diṭṭhattā rūpaṁ sarati, sutattā saddaṁ sarati, ghāyitattā gandhaṁ sarati, sāyitattā rasaṁ sarati, phuṭṭhattā phoṭṭhabbaṁ sarati, viññātattā dhammaṁ sarati, evaṁ anubhūtato sati uppajjati.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nhờ đã thấy mà nhớ hình sắc, nhờ đã nghe mà nhớ âm thanh, nhờ đã ngửi mà nhớ mùi, nhờ đã nếm mà nhớ vị, nhờ đã xúc chạm mà nhớ điều xúc chạm, nhờ đã nhận biết mà nhớ pháp, thì trí nhớ khởi sinh như thế khi có điều đã trải qua.
Imehi kho, mahārāja, sattarasahākārehi sati uppajjatī”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Đại vương, trí nhớ khởi sinh trong mười bảy dạng thức này.”
“Kallosi, bhante nāgasenā”ti.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Khéo lắm, thưa tôn giả Nāgasenā.”
Satiuppajjanapañho paṭhamo.
Bản chụp không có bản Anh cho bài này
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Câu hỏi về sự khởi sinh của trí nhớ, thứ nhất.