English · Idioma original
Tiếng Việt · Traducción · evaluada por IA
English
Preface by the Author
Tiếng Việt
Lời tác giả
English
Reader, be assured this narrative is no fiction. I am aware that some of my adventures may seem incredible; but they are, nevertheless, strictly true. I have not exaggerated the wrongs inflicted by Slavery; on the contrary, my descriptions fall far short of the facts. I have concealed the names of places, and given persons fictitious names. I had no motive for secrecy on my own account, but I deemed it kind and considerate towards others to pursue this course.
Tiếng Việt
Thưa bạn đọc, xin bạn tin rằng câu chuyện này không phải hư cấu. Tôi biết có những điều tôi đã trải qua nghe có vẻ khó tin; nhưng tất cả đều là sự thật tuyệt đối. Tôi không hề phóng đại những tội ác mà chế độ nô lệ gây ra; trái lại, những gì tôi mô tả còn kém xa sự thật. Tôi đã giấu tên các địa danh và đặt tên giả cho các nhân vật. Về phần mình, tôi chẳng có lý do gì để giấu giếm, nhưng tôi cho rằng làm như vậy là tử tế và chu đáo với người khác.
English
I wish I were more competent to the task I have undertaken. But I trust my readers will excuse deficiencies in consideration of circumstances. I was born and reared in Slavery; and I remained in a Slave State twenty-seven years. Since I have been at the North, it has been necessary for me to work diligently for my own support, and the education of my children. This has not left me much leisure to make up for the loss of early opportunities to improve myself; and it has compelled me to write these pages at irregular intervals, whenever I could snatch an hour from household duties.
Tiếng Việt
Tôi ước gì mình đủ sức hơn cho công việc đã nhận lấy. Nhưng tôi tin bạn đọc sẽ lượng thứ những thiếu sót ấy khi nghĩ đến hoàn cảnh của tôi. Tôi sinh ra và lớn lên trong cảnh nô lệ, và tôi ở lại một bang nô lệ suốt hai mươi bảy năm. Từ khi lên miền Bắc, tôi phải làm việc cật lực để tự nuôi thân và lo cho con cái ăn học. Vì thế tôi chẳng còn mấy thì giờ rảnh để bù lại những cơ hội học hành đã mất thuở nhỏ; và tôi buộc phải viết những trang này vào những lúc cách quãng, hễ giành được một giờ khỏi việc nhà là viết.
English
When I first arrived in Philadelphia, Bishop Paine advised me to publish a sketch of my life, but I told him I was altogether incompetent to such an undertaking. Though I have improved my mind somewhat since that time, I still remain of the same opinion; but I trust my motives will excuse what might otherwise seem presumptuous. I have not written my experiences in order to attract attention to myself; on the contrary, it would have been more pleasant to me to have been silent about my own history. Neither do I care to excite sympathy for my own sufferings. But I do earnestly desire to arouse the women of the North to a realizing sense of the condition of two millions of women at the South, still in bondage, suffering what I suffered, and most of them far worse. I want to add my testimony to that of abler pens to convince the people of the Free States what Slavery really is. Only by experience can any one realize how deep, and dark, and foul is that pit of abominations. May the blessing of God rest on this imperfect effort in behalf of my persecuted people!
Tiếng Việt
Khi mới đến Philadelphia, Giám mục Paine khuyên tôi xuất bản một bản phác thảo cuộc đời mình, nhưng tôi nói với ông rằng tôi hoàn toàn không đủ sức làm việc ấy. Từ đó đến nay trí óc tôi có mở mang đôi chút, nhưng tôi vẫn giữ nguyên ý nghĩ cũ; tuy vậy tôi tin rằng động cơ của mình sẽ biện minh cho điều có lẽ trông như tự phụ. Tôi viết lại những gì mình đã trải qua không phải để thu hút sự chú ý về mình; trái lại, tôi thấy im lặng về chuyện riêng của mình còn dễ chịu hơn nhiều. Tôi cũng không muốn khơi lên lòng thương hại cho những đau khổ của riêng tôi. Nhưng tôi tha thiết mong đánh thức những người phụ nữ miền Bắc, để họ nhận ra thật sự cảnh ngộ của hai triệu phụ nữ ở miền Nam đang còn bị trói buộc, chịu những điều tôi đã chịu, và phần lớn còn chịu tệ hơn nhiều. Tôi muốn đặt lời chứng của mình bên cạnh lời chứng của những ngòi bút tài hơn, để thuyết phục người dân các bang tự do biết chế độ nô lệ thực sự là gì. Chỉ có trải qua mới hiểu được cái hố ghê tởm ấy sâu, tối và nhơ nhớp đến mức nào. Nguyện ơn phước của Chúa ngự trên nỗ lực còn vụng về này, vì dân tộc bị truy hại của tôi!
English
I. Childhood
Tiếng Việt
I. Tuổi thơ
English
I was born a slave; but I never knew it till six years of happy childhood had passed away. My father was a carpenter, and considered so intelligent and skilful in his trade, that, when buildings out of the common line were to be erected, he was sent for from long distances, to be head workman. On condition of paying his mistress two hundred dollars a year, and supporting himself, he was allowed to work at his trade, and manage his own affairs. His strongest wish was to purchase his children; but, though he several times offered his hard earnings for that purpose, he never succeeded. In complexion my parents were a light shade of brownish yellow, and were termed mulattoes. They lived together in a comfortable home; and, though we were all slaves, I was so fondly shielded that I never dreamed I was a piece of merchandise, trusted to them for safe keeping, and liable to be demanded of them at any moment. I had one brother, William, who was two years younger than myself—a bright, affectionate child. I had also a great treasure in my maternal grandmother, who was a remarkable woman in many respects. She was the daughter of a planter in South Carolina, who, at his death, left her mother and his three children free, with money to go to St. Augustine, where they had relatives. It was during the Revolutionary War; and they were captured on their passage, carried back, and sold to different purchasers. Such was the story my grandmother used to tell me; but I do not remember all the particulars. She was a little girl when she was captured and sold to the keeper of a large hotel. I have often heard her tell how hard she fared during childhood. But as she grew older she evinced so much intelligence, and was so faithful, that her master and mistress could not help seeing it was for their interest to take care of such a valuable piece of property. She became an indispensable personage in the household, officiating in all capacities, from cook and wet nurse to seamstress. She was much praised for her cooking; and her nice crackers became so famous in the neighborhood that many people were desirous of obtaining them. In consequence of numerous requests of this kind, she asked permission of her mistress to bake crackers at night, after all the household work was done; and she obtained leave to do it, provided she would clothe herself and her children from the profits. Upon these terms, after working hard all day for her mistress, she began her midnight bakings, assisted by her two oldest children. The business proved profitable; and each year she laid by a little, which was saved for a fund to purchase her children. Her master died, and the property was divided among his heirs. The widow had her dower in the hotel, which she continued to keep open. My grandmother remained in her service as a slave; but her children were divided among her master’s children. As she had five, Benjamin, the youngest one, was sold, in order that each heir might have an equal portion of dollars and cents. There was so little difference in our ages that he seemed more like my brother than my uncle. He was a bright, handsome lad, nearly white; for he inherited the complexion my grandmother had derived from Anglo-Saxon ancestors. Though only ten years old, seven hundred and twenty dollars were paid for him. His sale was a terrible blow to my grandmother; but she was naturally hopeful, and she went to work with renewed energy, trusting in time to be able to purchase some of her children. She had laid up three hundred dollars, which her mistress one day begged as a loan, promising to pay her soon. The reader probably knows that no promise or writing given to a slave is legally binding; for, according to Southern laws, a slave, being property, can hold no property. When my grandmother lent her hard earnings to her mistress, she trusted solely to her honor. The honor of a slaveholder to a slave!
Tiếng Việt
Tôi sinh ra là nô lệ; nhưng cho đến khi sáu năm tuổi thơ hạnh phúc trôi qua, tôi vẫn không hay biết. Cha tôi là thợ mộc, và được coi là thông minh, khéo tay đến nỗi mỗi khi có công trình nào ngoài lệ thường cần dựng, người ta cho đòi ông từ những nơi xa đến làm thợ cả. Với điều kiện nộp cho bà chủ hai trăm đô la mỗi năm và tự lo liệu lấy thân, ông được phép hành nghề và tự quản công việc của mình. Ước nguyện mãnh liệt nhất của ông là mua lại các con; nhưng dù mấy lần đem số tiền mồ hôi nước mắt ra đề nghị, ông chưa bao giờ thành. Cha mẹ tôi có nước da vàng nâu nhạt, và được gọi là người lai. Hai người sống với nhau trong một mái nhà êm ấm; và tuy cả nhà đều là nô lệ, tôi được che chở âu yếm đến mức chưa bao giờ nghĩ mình là một món hàng, được giao cho cha mẹ giữ hộ, và bất cứ lúc nào cũng có thể bị đòi lại. Tôi có một người em trai, William, nhỏ hơn tôi hai tuổi—một đứa trẻ sáng dạ, giàu tình cảm. Tôi còn có một báu vật lớn ở bà ngoại, một người đàn bà đáng nể về nhiều mặt. Bà là con gái một chủ đồn điền ở Nam Carolina; khi chết, ông ấy để lại tự do cho mẹ bà và ba người con, cùng một khoản tiền để đến St. Augustine, nơi họ có họ hàng. Chuyện xảy ra vào thời Chiến tranh Độc lập; họ bị bắt giữa đường đi, bị đem trở lại và bán cho những người mua khác nhau. Đó là câu chuyện bà ngoại thường kể tôi nghe; nhưng tôi không nhớ hết các chi tiết. Khi bị bắt và bán, bà còn là một cô bé, và người mua là chủ một khách sạn lớn. Tôi từng nhiều lần nghe bà kể thuở nhỏ bà đã khổ sở thế nào. Nhưng lớn lên, bà tỏ ra thông minh và tận tụy đến mức ông chủ bà chủ không thể không thấy rằng chăm sóc một món tài sản quý như vậy là có lợi cho họ. Bà trở thành người không thể thiếu trong nhà, làm đủ mọi việc, từ nấu bếp, làm vú nuôi cho đến thợ may. Bà được khen nhiều về tài nấu nướng; món bánh quy giòn của bà nổi tiếng khắp vùng đến nỗi nhiều người muốn có. Trước những lời yêu cầu dồn dập ấy, bà xin bà chủ cho phép nướng bánh vào ban đêm, sau khi mọi việc trong nhà đã xong; và bà được cho phép, với điều kiện phải lấy lợi nhuận mà may mặc cho mình và các con. Theo những điều kiện ấy, sau cả ngày làm lụng vất vả cho bà chủ, bà bắt đầu những mẻ bánh nướng giữa đêm, có hai đứa con lớn nhất phụ giúp. Việc làm ăn có lãi; mỗi năm bà để dành được chút ít, góp thành một quỹ để chuộc các con. Ông chủ chết, tài sản chia cho những người thừa kế. Bà góa được hưởng phần của người góa phụ là khách sạn, và tiếp tục mở cửa. Bà ngoại tôi vẫn ở lại hầu hạ bà ấy với thân phận nô lệ; nhưng các con bà bị chia cho các con của ông chủ. Vì bà có năm người con, Benjamin, đứa út, bị đem bán, để mỗi người thừa kế được phần tiền bằng nhau không thiếu một xu. Tuổi nó với tôi chênh nhau ít đến mức nó giống anh trai hơn là cậu. Nó là một chàng trai sáng sủa, đẹp trai, gần như da trắng; vì nó thừa hưởng nước da mà bà ngoại tôi có từ tổ tiên Anglo-Saxon. Mới mười tuổi mà người ta đã trả bảy trăm hai mươi đô la cho nó. Việc bán Benjamin là một cú giáng khủng khiếp với bà ngoại tôi; nhưng bà vốn lạc quan, và bà lại bắt tay làm việc với sức lực đổi mới, tin rằng rồi sẽ có ngày chuộc được một vài đứa con. Bà đã dành dụm được ba trăm đô la, một hôm bà chủ van xin vay, hứa sẽ sớm trả. Có lẽ bạn đọc đã biết rằng mọi lời hứa hay giấy tờ trao cho một người nô lệ đều không có hiệu lực pháp lý; vì theo luật miền Nam, nô lệ là tài sản thì không thể sở hữu tài sản. Khi bà ngoại tôi cho bà chủ vay số tiền dành dụm bằng mồ hôi của mình, bà chỉ tin vào danh dự của bà ta. Danh dự của một kẻ chủ nô đối với một người nô lệ!
English
To this good grandmother I was indebted for many comforts. My brother Willie and I often received portions of the crackers, cakes, and preserves, she made to sell; and after we ceased to be children we were indebted to her for many more important services.
Tiếng Việt
Nhờ người bà tốt bụng ấy mà tôi được hưởng nhiều điều dễ chịu. Tôi và em Willie thường được chia phần bánh quy, bánh ngọt và mứt mà bà làm để bán; và khi không còn là trẻ con nữa, chúng tôi còn mang ơn bà nhiều việc quan trọng hơn thế.
English
Such were the unusually fortunate circumstances of my early childhood. When I was six years old, my mother died; and then, for the first time, I learned, by the talk around me, that I was a slave. My mother’s mistress was the daughter of my grandmother’s mistress. She was the foster sister of my mother; they were both nourished at my grandmother’s breast. In fact, my mother had been weaned at three months old, that the babe of the mistress might obtain sufficient food. They played together as children; and, when they became women, my mother was a most faithful servant to her whiter foster sister. On her death-bed her mistress promised that her children should never suffer for any thing; and during her lifetime she kept her word. They all spoke kindly of my dead mother, who had been a slave merely in name, but in nature was noble and womanly. I grieved for her, and my young mind was troubled with the thought who would now take care of me and my little brother. I was told that my home was now to be with her mistress; and I found it a happy one. No toilsome or disagreeable duties were imposed upon me. My mistress was so kind to me that I was always glad to do her bidding, and proud to labor for her as much as my young years would permit. I would sit by her side for hours, sewing diligently, with a heart as free from care as that of any free-born white child. When she thought I was tired, she would send me out to run and jump; and away I bounded, to gather berries or flowers to decorate her room. Those were happy days—too happy to last. The slave child had no thought for the morrow; but there came that blight, which too surely waits on every human being born to be a chattel.
Tiếng Việt
Đó là hoàn cảnh may mắn khác thường của thuở thơ ấu tôi. Năm tôi sáu tuổi, mẹ tôi mất; và cũng từ lúc đó, lần đầu tiên, qua lời bàn tán quanh mình, tôi biết mình là nô lệ. Bà chủ của mẹ tôi là con gái bà chủ của bà ngoại tôi. Bà ấy là chị em nuôi của mẹ tôi; cả hai cùng bú sữa bà ngoại tôi. Thật ra mẹ tôi bị cai sữa từ lúc ba tháng tuổi, để đứa bé của bà chủ có đủ sữa. Hai người chơi với nhau từ nhỏ; và khi lớn lên, mẹ tôi là người hầu hết lòng trung thành với người chị nuôi da trắng hơn mình. Trên giường bệnh, bà chủ hứa rằng các con của mẹ tôi sẽ không bao giờ phải chịu thiếu thốn điều gì; và suốt đời bà đã giữ lời. Ai cũng nói tốt về mẹ tôi đã khuất, người chỉ là nô lệ trên danh nghĩa, còn bản tính thì cao quý, đúng với phẩm chất một người phụ nữ. Tôi thương nhớ mẹ, và tâm trí non nớt của tôi băn khoăn không biết bây giờ ai sẽ chăm sóc tôi và em trai bé bỏng. Tôi được bảo rằng nhà tôi từ nay là nhà bà chủ của mẹ; và tôi thấy đó là một mái nhà hạnh phúc. Không ai bắt tôi làm việc nặng nhọc hay khó chịu. Bà chủ tốt với tôi đến mức tôi lúc nào cũng vui lòng làm theo lời bà, và tự hào được làm việc cho bà trong chừng mực tuổi nhỏ cho phép. Tôi ngồi bên bà hàng giờ, miệt mài khâu vá, lòng thanh thản như bất cứ đứa trẻ da trắng tự do nào. Khi bà nghĩ tôi mệt, bà cho tôi ra ngoài chạy nhảy; và tôi tung tăng đi hái dâu rừng hay hoa để trang trí phòng bà. Đó là những ngày hạnh phúc—hạnh phúc quá nên không thể kéo dài. Đứa trẻ nô lệ không nghĩ đến ngày mai; nhưng rồi tai ương đã đến, thứ tai ương luôn chắc chắn chờ mỗi con người sinh ra làm vật sở hữu của kẻ khác.
English
When I was nearly twelve years old, my kind mistress sickened and died. As I saw the cheek grow paler, and the eye more glassy, how earnestly I prayed in my heart that she might live! I loved her; for she had been almost like a mother to me. My prayers were not answered. She died, and they buried her in the little churchyard, where, day after day, my tears fell upon her grave.
Tiếng Việt
Khi tôi gần mười hai tuổi, bà chủ nhân hậu của tôi đổ bệnh rồi mất. Nhìn má bà tái đi, mắt bà mờ dần, trong lòng tôi đã tha thiết cầu nguyện biết bao cho bà được sống! Tôi yêu bà; bởi bà gần như một người mẹ đối với tôi. Lời cầu nguyện của tôi không được nhậm. Bà mất, người ta chôn bà ở nghĩa địa nhỏ của nhà thờ, nơi ngày này qua ngày khác nước mắt tôi rơi trên mộ bà.
English
I was sent to spend a week with my grandmother. I was now old enough to begin to think of the future; and again and again I asked myself what they would do with me. I felt sure I should never find another mistress so kind as the one who was gone. She had promised my dying mother that her children should never suffer for any thing; and when I remembered that, and recalled her many proofs of attachment to me, I could not help having some hopes that she had left me free. My friends were almost certain it would be so. They thought she would be sure to do it, on account of my mother’s love and faithful service. But, alas! we all know that the memory of a faithful slave does not avail much to save her children from the auction block.
Tiếng Việt
Tôi được cho đến ở một tuần với bà ngoại. Tôi đã đủ lớn để bắt đầu nghĩ đến tương lai; và hết lần này đến lần khác tôi tự hỏi họ sẽ làm gì với mình. Tôi chắc chắn sẽ không bao giờ gặp được bà chủ nào tử tế như người đã khuất. Bà đã hứa với mẹ tôi lúc hấp hối rằng các con của mẹ sẽ không phải chịu thiếu thốn điều gì; và khi nhớ lại điều đó, nhớ lại bao bằng chứng bà quý mến tôi, tôi không thể không hy vọng rằng bà đã để lại tự do cho tôi. Bạn bè tôi hầu như tin chắc sẽ như vậy. Họ nghĩ chắc chắn bà sẽ làm thế, vì tình thương và sự tận tụy của mẹ tôi. Nhưng than ôi! Ai cũng biết rằng kỷ niệm về một người nô lệ trung thành chẳng giúp được bao nhiêu để cứu con cái bà khỏi bục đấu giá.
English
After a brief period of suspense, the will of my mistress was read, and we learned that she had bequeathed me to her sister’s daughter, a child of five years old. So vanished our hopes. My mistress had taught me the precepts of God’s Word: “Thou shalt love thy neighbor as thyself.” “Whatsoever ye would that men should do unto you, do ye even so unto them.” But I was her slave, and I suppose she did not recognize me as her neighbor. I would give much to blot out from my memory that one great wrong. As a child, I loved my mistress; and, looking back on the happy days I spent with her, I try to think with less bitterness of this act of injustice. While I was with her, she taught me to read and spell; and for this privilege, which so rarely falls to the lot of a slave, I bless her memory.
Tiếng Việt
Sau một khoảng ngắn thấp thỏm, di chúc của bà chủ tôi được đọc, và chúng tôi biết bà đã để tôi lại cho con gái của em gái bà, một đứa bé năm tuổi. Thế là hy vọng tan biến. Bà chủ tôi đã dạy tôi những lời răn trong Lời Chúa: “Ngươi phải yêu người lân cận như chính mình.” “Hễ điều gì các ngươi muốn người ta làm cho mình, thì hãy làm cho người ta như vậy.” Nhưng tôi là nô lệ của bà, và tôi cho rằng bà không nhận tôi là người lân cận. Tôi sẵn sàng trả giá đắt để xóa khỏi trí nhớ cái sai trái lớn lao ấy. Thuở bé tôi yêu bà chủ; và khi nhìn lại những ngày hạnh phúc đã sống bên bà, tôi cố nghĩ về hành vi bất công này bớt cay đắng hơn. Khi còn ở với bà, bà đã dạy tôi đọc và đánh vần; và vì đặc ân ấy, thứ hiếm khi rơi vào phần một người nô lệ, tôi cầu phúc cho ký ức về bà.
English
She possessed but few slaves; and at her death those were all distributed among her relatives. Five of them were my grandmother’s children, and had shared the same milk that nourished her mother’s children. Notwithstanding my grandmother’s long and faithful service to her owners, not one of her children escaped the auction block. These God-breathing machines are no more, in the sight of their masters, than the cotton they plant, or the horses they tend.
Tiếng Việt
Bà có ít nô lệ; và khi bà mất, họ đều được chia cho họ hàng. Năm người trong số đó là con của bà ngoại tôi, đã cùng bú một dòng sữa nuôi các con của mẹ bà. Mặc dù bà ngoại tôi phục vụ chủ lâu năm và trung thành, không một người con nào của bà thoát khỏi bục đấu giá. Những cỗ máy có hơi thở Chúa ban ấy, trong mắt chủ chúng, chẳng hơn gì bông họ trồng hay ngựa họ chăn.
Parte 3
English
II. The New Master And Mistress.
Tiếng Việt
II. Ông chủ và bà chủ mới.
English
Dr. Flint, a physician in the neighborhood, had married the sister of my mistress, and I was now the property of their little daughter. It was not without murmuring that I prepared for my new home; and what added to my unhappiness, was the fact that my brother William was purchased by the same family. My father, by his nature, as well as by the habit of transacting business as a skilful mechanic, had more of the feelings of a freeman than is common among slaves. My brother was a spirited boy; and being brought up under such influences, he early detested the name of master and mistress. One day, when his father and his mistress both happened to call him at the same time, he hesitated between the two; being perplexed to know which had the strongest claim upon his obedience. He finally concluded to go to his mistress. When my father reproved him for it, he said, “You both called me, and I didn’t know which I ought to go to first.”
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint, một thầy thuốc trong vùng, đã cưới em gái của bà chủ tôi, và tôi giờ là tài sản của cô con gái nhỏ của họ. Tôi chuẩn bị đến ngôi nhà mới không khỏi ấm ức; và điều làm tôi thêm buồn là em trai William cũng bị chính gia đình ấy mua. Cha tôi, do bản tính cũng như do thói quen làm ăn của một người thợ lành nghề, có cảm giác của một người tự do nhiều hơn mức thường thấy ở nô lệ. Em tôi là một cậu bé tính khí hăng; lớn lên trong ảnh hưởng ấy, nó sớm ghét hai tiếng ông chủ bà chủ. Một hôm, khi cha nó và bà chủ cùng lúc gọi, nó do dự giữa hai người, bối rối không biết ai có quyền đòi nó phải vâng lời hơn. Cuối cùng nó quyết định đến chỗ bà chủ. Khi cha tôi quở nó, nó nói: “Cả hai cùng gọi con, con không biết nên đến ai trước.”
English
“You are my child,” replied our father, “and when I call you, you should come immediately, if you have to pass through fire and water.”
Tiếng Việt
“Con là con của cha,” cha chúng tôi đáp, “và khi cha gọi, con phải đến ngay, dù phải băng qua lửa nước.”
English
Poor Willie! He was now to learn his first lesson of obedience to a master. Grandmother tried to cheer us with hopeful words, and they found an echo in the credulous hearts of youth.
Tiếng Việt
Willie tội nghiệp! Nó sắp học bài học đầu tiên về sự vâng lời một ông chủ. Bà ngoại cố làm chúng tôi vui bằng những lời đầy hy vọng, và chúng tìm thấy tiếng vọng trong những trái tim nhẹ dạ của tuổi trẻ.
English
When we entered our new home we encountered cold looks, cold words, and cold treatment. We were glad when the night came. On my narrow bed I moaned and wept, I felt so desolate and alone.
Tiếng Việt
Khi bước vào ngôi nhà mới, chúng tôi gặp những cái nhìn lạnh, những lời lạnh và cách đối xử lạnh. Chúng tôi mừng khi đêm đến. Trên chiếc giường hẹp, tôi rên rỉ và khóc, thấy mình quạnh quẽ và cô độc đến thế.
English
I had been there nearly a year, when a dear little friend of mine was buried. I heard her mother sob, as the clods fell on the coffin of her only child, and I turned away from the grave, feeling thankful that I still had something left to love. I met my grandmother, who said, “Come with me, Linda;” and from her tone I knew that something sad had happened. She led me apart from the people, and then said, “My child, your father is dead.” Dead! How could I believe it? He had died so suddenly I had not even heard that he was sick. I went home with my grandmother. My heart rebelled against God, who had taken from me mother, father, mistress, and friend. The good grandmother tried to comfort me. “Who knows the ways of God?” said she. “Perhaps they have been kindly taken from the evil days to come.” Years afterwards I often thought of this. She promised to be a mother to her grandchildren, so far as she might be permitted to do so; and strengthened by her love, I returned to my master’s. I thought I should be allowed to go to my father’s house the next morning; but I was ordered to go for flowers, that my mistress’s house might be decorated for an evening party. I spent the day gathering flowers and weaving them into festoons, while the dead body of my father was lying within a mile of me. What cared my owners for that? he was merely a piece of property. Moreover, they thought he had spoiled his children, by teaching them to feel that they were human beings. This was blasphemous doctrine for a slave to teach; presumptuous in him, and dangerous to the masters.
Tiếng Việt
Tôi ở đó gần một năm thì một cô bạn nhỏ thân yêu của tôi được chôn cất. Tôi nghe mẹ nó nức nở khi những cục đất rơi xuống nắp quan tài đứa con một của bà, và tôi quay đi khỏi mộ, thấy biết ơn rằng mình vẫn còn một điều để yêu thương. Tôi gặp bà ngoại, bà nói: “Đi với bà, Linda;” và từ giọng bà tôi biết có chuyện buồn xảy ra. Bà dẫn tôi tách khỏi mọi người, rồi nói: “Cháu ơi, cha cháu mất rồi.” Mất rồi! Làm sao tôi tin nổi? Cha mất đột ngột đến nỗi tôi còn chưa nghe tin ông ốm. Tôi theo bà ngoại về nhà. Lòng tôi nổi loạn chống lại Chúa, Đấng đã lấy đi của tôi mẹ, cha, bà chủ và người bạn. Bà ngoại hiền lành cố an ủi tôi. “Ai biết được đường lối của Chúa?” bà nói. “Biết đâu chúng đã được rước đi một cách nhân từ khỏi những ngày đen tối sắp tới.” Nhiều năm sau tôi thường nghĩ đến lời ấy. Bà hứa sẽ làm mẹ các cháu, chừng nào người ta còn cho phép bà làm; và được tình thương của bà tiếp sức, tôi trở lại nhà chủ. Tôi tưởng sáng hôm sau mình sẽ được phép về nhà cha; nhưng tôi bị sai đi hái hoa để trang hoàng nhà bà chủ cho một buổi tiệc tối. Tôi dành cả ngày hái hoa kết thành vòng, trong khi xác cha tôi nằm cách tôi chưa đầy một dặm. Chủ tôi cần gì chuyện đó? Ông chỉ là một món tài sản. Hơn nữa, họ cho rằng ông đã làm hư các con, khi dạy chúng cảm thấy mình là con người. Đó là giáo lý phạm thượng đối với một người nô lệ đem dạy; là sự xấc xược nơi ông, và là điều nguy hiểm cho các ông chủ.
English
The next day I followed his remains to a humble grave beside that of my dear mother. There were those who knew my father’s worth, and respected his memory.
Tiếng Việt
Hôm sau tôi theo linh cữu ông đến một ngôi mộ đơn sơ bên cạnh mộ mẹ thân yêu của tôi. Có những người biết giá trị của cha tôi, và kính trọng ký ức về ông.
English
My home now seemed more dreary than ever. The laugh of the little slave-children sounded harsh and cruel. It was selfish to feel so about the joy of others. My brother moved about with a very grave face. I tried to comfort him, by saying, “Take courage, Willie; brighter days will come by and by.”
Tiếng Việt
Giờ đây nhà tôi dường như ảm đạm hơn bao giờ hết. Tiếng cười của lũ trẻ nô lệ nghe chói tai và tàn nhẫn. Cảm thấy như vậy trước niềm vui của người khác là ích kỷ. Em trai tôi đi lại với gương mặt rất nghiêm nghị. Tôi cố an ủi nó, nói rằng: “Cố lên, Willie; rồi sẽ có những ngày sáng sủa hơn.”
English
“You don’t know any thing about it, Linda,” he replied. “We shall have to stay here all our days; we shall never be free.”
Tiếng Việt
“Chị chẳng biết gì cả, Linda,” nó đáp. “Mình sẽ phải ở đây suốt đời; mình sẽ không bao giờ được tự do.”
English
I argued that we were growing older and stronger, and that perhaps we might, before long, be allowed to hire our own time, and then we could earn money to buy our freedom. William declared this was much easier to say than to do; moreover, he did not intend to buy his freedom. We held daily controversies upon this subject.
Tiếng Việt
Tôi lý luận rằng chúng tôi đang lớn lên và khỏe hơn, và có lẽ chẳng bao lâu nữa chúng tôi sẽ được phép tự thuê thời gian của mình, rồi sẽ kiếm tiền chuộc lấy tự do. William bảo điều đó nói thì dễ, làm mới khó; hơn nữa, nó không có ý định mua tự do cho mình. Chúng tôi tranh cãi hằng ngày về đề tài này.
English
Little attention was paid to the slaves’ meals in Dr. Flint’s house. If they could catch a bit of food while it was going, well and good. I gave myself no trouble on that score, for on my various errands I passed my grandmother’s house, where there was always something to spare for me. I was frequently threatened with punishment if I stopped there; and my grandmother, to avoid detaining me, often stood at the gate with something for my breakfast or dinner. I was indebted to her for all my comforts, spiritual or temporal. It was her labor that supplied my scanty wardrobe. I have a vivid recollection of the linsey-woolsey dress given me every winter by Mrs. Flint. How I hated it! It was one of the badges of slavery.
Tiếng Việt
Trong nhà bác sĩ Flint, người ta chẳng để ý đến bữa ăn của nô lệ. Hễ chộp được miếng ăn nào lúc nó đang được dọn đi thì tốt, không thì thôi. Tôi không bận tâm về chuyện ấy, vì trong những chuyến sai vặt tôi đi ngang nhà bà ngoại, nơi lúc nào cũng có chút gì để dành cho tôi. Tôi thường bị dọa phạt nếu ghé lại đó; và bà ngoại, để khỏi giữ chân tôi, thường đứng ngoài cổng với chút gì cho bữa sáng hay bữa trưa của tôi. Tôi mang ơn bà mọi sự thoải mái, về tinh thần lẫn vật chất. Chính sức lao động của bà đã lo cho tủ áo ít ỏi của tôi. Tôi còn nhớ rõ cái áo vải len pha sợi thô bà Flint cho tôi mỗi mùa đông. Tôi ghét nó biết bao! Đó là một trong những dấu hiệu của thân phận nô lệ.
English
While my grandmother was thus helping to support me from her hard earnings, the three hundred dollars she had lent her mistress were never repaid. When her mistress died, her son-in-law, Dr. Flint, was appointed executor. When grandmother applied to him for payment, he said the estate was insolvent, and the law prohibited payment. It did not, however, prohibit him from retaining the silver candelabra, which had been purchased with that money. I presume they will be handed down in the family, from generation to generation.
Tiếng Việt
Trong lúc bà ngoại nuôi giúp tôi bằng đồng tiền kiếm được vất vả, ba trăm đô la bà cho bà chủ vay vẫn không bao giờ được trả. Khi bà chủ chết, con rể bà, bác sĩ Flint, được chỉ định làm người thi hành di chúc. Khi bà ngoại đến xin ông trả, ông nói tài sản đã vỡ nợ, và luật cấm việc trả. Tuy vậy luật không cấm ông giữ lại cây chân đèn bạc, thứ đã mua bằng chính số tiền đó. Tôi đoán họ sẽ truyền nó lại trong gia đình từ đời này sang đời khác.
English
My grandmother’s mistress had always promised her that, at her death, she should be free; and it was said that in her will she made good the promise. But when the estate was settled, Dr. Flint told the faithful old servant that, under existing circumstances, it was necessary she should be sold.
Tiếng Việt
Bà chủ của bà ngoại tôi luôn hứa với bà rằng khi bà ấy chết, bà sẽ được tự do; và người ta nói rằng trong di chúc bà ấy đã giữ lời hứa. Nhưng khi tài sản được thanh lý, bác sĩ Flint bảo người đầy tớ già trung thành rằng, trong hoàn cảnh hiện nay, cần phải bán bà.
English
On the appointed day, the customary advertisement was posted up, proclaiming that there would be a “public sale of negroes, horses, &c.” Dr. Flint called to tell my grandmother that he was unwilling to wound her feelings by putting her up at auction, and that he would prefer to dispose of her at private sale. My grandmother saw through his hypocrisy; she understood very well that he was ashamed of the job. She was a very spirited woman, and if he was base enough to sell her, when her mistress intended she should be free, she was determined the public should know it. She had for a long time supplied many families with crackers and preserves; consequently, “Aunt Marthy,” as she was called, was generally known, and every body who knew her respected her intelligence and good character. Her long and faithful service in the family was also well known, and the intention of her mistress to leave her free. When the day of sale came, she took her place among the chattels, and at the first call she sprang upon the auction-block. Many voices called out, “Shame! Shame! Who is going to sell you, aunt Marthy? Don’t stand there! That is no place for you.” Without saying a word, she quietly awaited her fate. No one bid for her. At last, a feeble voice said, “Fifty dollars.” It came from a maiden lady, seventy years old, the sister of my grandmother’s deceased mistress. She had lived forty years under the same roof with my grandmother; she knew how faithfully she had served her owners, and how cruelly she had been defrauded of her rights; and she resolved to protect her. The auctioneer waited for a higher bid; but her wishes were respected; no one bid above her. She could neither read nor write; and when the bill of sale was made out, she signed it with a cross. But what consequence was that, when she had a big heart overflowing with human kindness? She gave the old servant her freedom.
Tiếng Việt
Đến ngày đã định, tờ quảng cáo thường lệ được dán lên, thông báo rằng sẽ có “cuộc bán công khai nô lệ da đen, ngựa, v.v.” Bác sĩ Flint đến nói với bà ngoại tôi rằng ông không muốn làm tổn thương tình cảm của bà bằng cách đưa bà ra đấu giá, và ông thích bán riêng cho bà hơn. Bà ngoại tôi nhìn thấu thói đạo đức giả của ông; bà hiểu rất rõ ông xấu hổ về việc này. Bà là người rất cương nghị, và nếu ông ta đê tiện đến mức bán bà, trong khi bà chủ đã định cho bà tự do, thì bà quyết để công chúng biết điều đó. Từ lâu bà vẫn cung cấp bánh quy giòn và mứt cho nhiều gia đình; vì thế “bà Martha,” như người ta gọi, được nhiều người biết đến, và ai biết bà cũng kính trọng trí tuệ và nhân cách của bà. Việc bà phục vụ lâu năm, trung thành trong gia đình cũng được nhiều người biết, và cả ý định để bà tự do của bà chủ. Đến ngày bán, bà ra đứng giữa những món tài sản, và ngay tiếng gọi đầu tiên bà bước lên bục đấu giá. Nhiều giọng kêu lên: “Xấu hổ quá! Xấu hổ quá! Ai dám bán bà, bà Martha? Đừng đứng đó! Đó không phải chỗ của bà.” Bà không nói một lời, lặng lẽ chờ số phận. Không ai trả giá. Cuối cùng, một giọng yếu ớt nói: “Năm mươi đô la.” Đó là một bà cụ bảy mươi tuổi chưa chồng, em gái của bà chủ đã khuất của bà ngoại tôi. Bà đã sống bốn mươi năm dưới cùng một mái nhà với bà ngoại tôi; biết bà đã phục vụ chủ trung thành đến thế nào, và bị lừa gạt quyền lợi tàn nhẫn ra sao; và bà quyết tâm bảo vệ. Người bán đấu giá chờ một giá cao hơn; nhưng ý nguyện của bà được tôn trọng; không ai trả cao hơn. Bà không biết đọc biết viết; và khi giấy bán được lập ra, bà ký bằng một chữ thập. Nhưng điều đó có nghĩa lý gì, khi bà có một tấm lòng lớn tràn đầy nhân ái? Bà trả tự do cho người đầy tớ già.
English
At that time, my grandmother was just fifty years old. Laborious years had passed since then; and now my brother and I were slaves to the man who had defrauded her of her money, and tried to defraud her of her freedom. One of my mother’s sisters, called Aunt Nancy, was also a slave in his family. She was a kind, good aunt to me; and supplied the place of both housekeeper and waiting maid to her mistress. She was, in fact, at the beginning and end of every thing.
Tiếng Việt
Lúc ấy bà ngoại tôi vừa tròn năm mươi tuổi. Bao năm lao khổ đã qua kể từ đó; và giờ em trai tôi và tôi là nô lệ của chính kẻ đã lừa lấy tiền của bà, và đã tìm cách lừa lấy tự do của bà. Một trong các chị em của mẹ tôi, dì Nancy, cũng là nô lệ trong nhà ông. Dì là một người dì tốt bụng với tôi; và đảm đương cả việc quản gia lẫn hầu cận cho bà chủ. Thật ra dì có mặt ở đầu và cuối mọi việc.
English
Mrs. Flint, like many southern women, was totally deficient in energy. She had not strength to superintend her household affairs; but her nerves were so strong, that she could sit in her easy chair and see a woman whipped, till the blood trickled from every stroke of the lash. She was a member of the church; but partaking of the Lord’s supper did not seem to put her in a Christian frame of mind. If dinner was not served at the exact time on that particular Sunday, she would station herself in the kitchen, and wait till it was dished, and then spit in all the kettles and pans that had been used for cooking. She did this to prevent the cook and her children from eking out their meagre fare with the remains of the gravy and other scrapings. The slaves could get nothing to eat except what she chose to give them. Provisions were weighed out by the pound and ounce, three times a day. I can assure you she gave them no chance to eat wheat bread from her flour barrel. She knew how many biscuits a quart of flour would make, and exactly what size they ought to be.
Tiếng Việt
Bà Flint, như nhiều phụ nữ miền Nam, hoàn toàn thiếu nghị lực. Bà không đủ sức trông coi việc nhà; nhưng thần kinh bà lại vững đến mức có thể ngồi trên ghế bành mà nhìn một người đàn bà bị đánh roi cho đến khi máu rỉ ra từ từng vết quất. Bà là tín đồ nhà thờ; nhưng dự lễ ban thánh thể dường như chẳng đưa bà vào tâm thế một người Cơ Đốc. Nếu vào ngày Chủ nhật ấy bữa trưa không dọn đúng giờ, bà đứng chực trong bếp, chờ đến khi thức ăn được bày ra rồi nhổ vào tất cả nồi niêu đã dùng nấu nướng. Bà làm vậy để ngăn người nấu bếp và con cái chị ấy lấy phần nước sốt và cặn thừa mà kéo dài bữa ăn đạm bạc. Nô lệ chẳng có gì ăn ngoài những gì bà chịu cho. Lương thực được cân từng pound từng ounce, ba lần mỗi ngày. Tôi xin quả quyết với bạn rằng bà không cho họ cơ hội nào được ăn bánh mì trắng từ thùng bột của bà. Bà biết một lít bột làm được bao nhiêu cái bánh, và chính xác mỗi cái phải to cỡ nào.
English
Dr. Flint was an epicure. The cook never sent a dinner to his table without fear and trembling; for if there happened to be a dish not to his liking, he would either order her to be whipped, or compel her to eat every mouthful of it in his presence. The poor, hungry creature might not have objected to eating it; but she did object to having her master cram it down her throat till she choked.
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint là kẻ sành ăn. Người nấu bếp không bao giờ dọn bữa lên bàn ông mà không run sợ; vì nếu có món nào không hợp khẩu vị, ông hoặc ra lệnh đánh chị, hoặc bắt chị ăn hết từng miếng ngay trước mặt ông. Người đàn bà tội nghiệp, đói khát ấy có lẽ chẳng phản đối việc ăn; nhưng chị phản đối việc ông chủ nhét nó vào cổ họng chị cho đến nghẹn.
English
They had a pet dog, that was a nuisance in the house. The cook was ordered to make some Indian mush for him. He refused to eat, and when his head was held over it, the froth flowed from his mouth into the basin. He died a few minutes after. When Dr. Flint came in, he said the mush had not been well cooked, and that was the reason the animal would not eat it. He sent for the cook, and compelled her to eat it. He thought that the woman’s stomach was stronger than the dog’s; but her sufferings afterwards proved that he was mistaken. This poor woman endured many cruelties from her master and mistress; sometimes she was locked up, away from her nursing baby, for a whole day and night.
Tiếng Việt
Họ có một con chó cưng, là nỗi phiền toái trong nhà. Người nấu bếp được lệnh nấu ít cháo bột ngô cho nó. Nó không chịu ăn, và khi người ta ghì đầu nó xuống bát, bọt dãi chảy từ miệng nó vào cái chậu. Vài phút sau nó chết. Khi bác sĩ Flint vào, ông bảo cháo nấu chưa kỹ, đó là lý do con vật không ăn. Ông cho gọi người nấu bếp và bắt chị ăn nó. Ông nghĩ dạ dày người đàn bà mạnh hơn dạ dày con chó; nhưng những đau đớn sau đó của chị cho thấy ông đã lầm. Người đàn bà tội nghiệp này chịu nhiều tàn ác từ ông chủ và bà chủ; có khi chị bị nhốt lại, cách xa đứa con còn bú, suốt một ngày một đêm.
English
When I had been in the family a few weeks, one of the plantation slaves was brought to town, by order of his master. It was near night when he arrived, and Dr. Flint ordered him to be taken to the work house, and tied up to the joist, so that his feet would just escape the ground. In that situation he was to wait till the doctor had taken his tea. I shall never forget that night. Never before, in my life, had I heard hundreds of blows fall, in succession, on a human being. His piteous groans, and his “O, pray don’t, massa,” rang in my ear for months afterwards. There were many conjectures as to the cause of this terrible punishment. Some said master accused him of stealing corn; others said the slave had quarrelled with his wife, in presence of the overseer, and had accused his master of being the father of her child. They were both black, and the child was very fair.
Tiếng Việt
Khi tôi vào nhà được vài tuần, một người nô lệ đồn điền bị đưa vào thị trấn theo lệnh chủ anh. Gần tối anh mới đến, và bác sĩ Flint ra lệnh đưa anh vào nhà lao dịch, trói treo lên xà sao cho chân anh chỉ vừa khỏi mặt đất. Anh phải chờ như thế cho đến khi bác sĩ uống trà xong. Tôi sẽ không bao giờ quên đêm ấy. Chưa bao giờ trong đời tôi nghe hàng trăm cú đòn liên tiếp giáng xuống một con người. Tiếng rên rỉ thảm thiết của anh, và tiếng “Ôi, xin đừng, ông chủ ơi,” vang trong tai tôi hàng tháng sau. Người ta đoán già đoán non về nguyên nhân của hình phạt khủng khiếp này. Có người nói ông chủ buộc anh tội ăn cắp ngô; người khác nói người nô lệ đã cãi nhau với vợ trước mặt giám thị, và đã buộc ông chủ là cha đứa con của chị. Cả hai đều da đen, còn đứa trẻ thì rất trắng.
English
I went into the work house next morning, and saw the cowhide still wet with blood, and the boards all covered with gore. The poor man lived, and continued to quarrel with his wife. A few months afterwards Dr. Flint handed them both over to a slave-trader. The guilty man put their value into his pocket, and had the satisfaction of knowing that they were out of sight and hearing. When the mother was delivered into the trader’s hands, she said, “You promised to treat me well.” To which he replied, “You have let your tongue run too far; damn you!” She had forgotten that it was a crime for a slave to tell who was the father of her child.
Tiếng Việt
Sáng hôm sau tôi vào nhà lao dịch, thấy cái roi da bò còn ướt máu, và các tấm ván đầy máu me. Người đàn ông tội nghiệp vẫn sống, và vẫn tiếp tục cãi nhau với vợ. Vài tháng sau bác sĩ Flint giao cả hai cho một tay lái buôn nô lệ. Kẻ có tội ấy bỏ giá trị của họ vào túi, và hài lòng biết rằng họ đã khuất khỏi mắt, khỏi tai. Khi người mẹ bị giao vào tay tay lái buôn, chị nói: “Ông đã hứa đối xử tốt với tôi.” Hắn đáp: “Mày ăn nói quá trớn rồi; đồ khốn kiếp!” Chị đã quên rằng đối với một nô lệ, nói ra ai là cha đứa con mình là một tội.
English
From others than the master persecution also comes in such cases. I once saw a young slave girl dying soon after the birth of a child nearly white. In her agony she cried out, “O Lord, come and take me!” Her mistress stood by, and mocked at her like an incarnate fiend. “You suffer, do you?” she exclaimed. “I am glad of it. You deserve it all, and more too.”
Tiếng Việt
Ngoài ông chủ ra, người khác cũng truy hại trong những trường hợp như thế. Có lần tôi thấy một cô gái nô lệ trẻ hấp hối ngay sau khi sinh một đứa bé gần như da trắng. Trong cơn đau đớn cô kêu lên: “Lạy Chúa, xin đến đem con đi!” Bà chủ cô đứng bên, chế nhạo cô như một con quỷ hiện hình. “Mày đau hả?” bà ta kêu. “Tao mừng. Mày đáng chịu hết, còn hơn thế nữa.”
English
The girl’s mother said, “The baby is dead, thank God; and I hope my poor child will soon be in heaven, too.”
Tiếng Việt
Mẹ cô gái nói: “Đứa bé chết rồi, tạ ơn Chúa; và tôi mong đứa con tội nghiệp của tôi cũng sớm được lên thiên đàng.”
English
“Heaven!” retorted the mistress. “There is no such place for the like of her and her bastard.”
Tiếng Việt
“Thiên đàng!” bà chủ vặc lại. “Không có chỗ nào như thế cho hạng như nó và đứa con hoang của nó.”
English
The poor mother turned away, sobbing. Her dying daughter called her, feebly, and as she bent over her, I heard her say, “Don’t grieve so, mother; God knows all about it; and HE will have mercy upon me.”
Tiếng Việt
Người mẹ tội nghiệp quay đi, nức nở. Cô con gái hấp hối yếu ớt gọi bà, và khi bà cúi xuống, tôi nghe cô nói: “Mẹ đừng đau lòng quá; Chúa biết hết mọi chuyện; và NGÀI sẽ thương con.”
English
Her sufferings, afterwards, became so intense, that her mistress felt unable to stay; but when she left the room, the scornful smile was still on her lips. Seven children called her mother. The poor black woman had but the one child, whose eyes she saw closing in death, while she thanked God for taking her away from the greater bitterness of life.
Tiếng Việt
Sau đó, những đau đớn của cô dữ dội đến nỗi bà chủ không chịu nổi nữa mà bỏ đi; nhưng khi rời phòng, nụ cười khinh miệt vẫn còn trên môi bà ta. Bảy đứa con gọi bà là mẹ. Người đàn bà da đen tội nghiệp chỉ có một đứa con ấy, mà bà thấy mắt nó khép lại trong cái chết, trong khi tạ ơn Chúa đã đem nó đi khỏi nỗi cay đắng lớn hơn của cuộc đời.
Parte 4
English
III. The Slaves’ New Year’s Day.
Tiếng Việt
III. Ngày Tết của những người nô lệ.
English
Dr. Flint owned a fine residence in town, several farms, and about fifty slaves, besides hiring a number by the year.
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint có một dinh thự đẹp trong thị trấn, mấy nông trại, và khoảng năm mươi nô lệ, ngoài ra còn thuê thêm một số theo năm.
English
Hiring-day at the south takes place on the 1st of January. On the 2d, the slaves are expected to go to their new masters. On a farm, they work until the corn and cotton are laid. They then have two holidays. Some masters give them a good dinner under the trees. This over, they work until Christmas eve. If no heavy charges are meantime brought against them, they are given four or five holidays, whichever the master or overseer may think proper. Then comes New Year’s eve; and they gather together their little alls, or more properly speaking, their little nothings, and wait anxiously for the dawning of day. At the appointed hour the grounds are thronged with men, women, and children, waiting, like criminals, to hear their doom pronounced. The slave is sure to know who is the most humane, or cruel master, within forty miles of him.
Tiếng Việt
Ngày thuê mướn ở miền Nam rơi vào mùng 1 tháng Giêng. Đến mùng 2, nô lệ phải đến chỗ chủ mới. Ở nông trại, họ làm việc cho đến khi ngô và bông được xới vun xong lượt cuối. Rồi họ được nghỉ hai ngày. Một số chủ cho họ một bữa trưa ra trò dưới bóng cây. Xong việc đó, họ làm cho đến đêm Giáng sinh. Nếu trong lúc ấy không bị buộc tội gì nặng, họ được nghỉ bốn hay năm ngày, tùy ông chủ hay giám thị thấy thích hợp. Rồi đến đêm giao thừa; họ gom những của cải nhỏ bé của mình, hay nói đúng hơn là những thứ chẳng đáng gọi là của cải, và hồi hộp chờ trời sáng. Đến giờ đã định, bãi đất đông nghịt đàn ông, đàn bà và trẻ con, chờ như những kẻ phạm tội để nghe tuyên án. Người nô lệ nào cũng biết chắc ai là ông chủ nhân đạo nhất, ai là tàn ác nhất, trong vòng bốn mươi dặm quanh mình.
English
It is easy to find out, on that day, who clothes and feeds his slaves well; for he is surrounded by a crowd, begging, “Please, massa, hire me this year. I will work very hard, massa.”
Tiếng Việt
Vào ngày đó dễ dàng biết ai nuôi mặc nô lệ đàng hoàng; vì ông ta bị một đám đông vây quanh, van nài: “Xin ông chủ thuê con năm nay. Con sẽ làm việc rất chăm chỉ, thưa ông chủ.”
English
If a slave is unwilling to go with his new master, he is whipped, or locked up in jail, until he consents to go, and promises not to run away during the year. Should he chance to change his mind, thinking it justifiable to violate an extorted promise, woe unto him if he is caught! The whip is used till the blood flows at his feet; and his stiffened limbs are put in chains, to be dragged in the field for days and days!
Tiếng Việt
Nếu một nô lệ không chịu theo chủ mới, anh ta bị đánh roi, hoặc nhốt tù, cho đến khi chịu đi và hứa không bỏ trốn trong năm. Lỡ anh đổi ý, cho rằng được phép phá một lời hứa bị ép buộc, thì khốn thay cho anh nếu bị bắt! Roi được dùng cho đến khi máu chảy dưới chân; và đôi chân tay cứng đờ của anh bị xiềng lại, bắt lê xích ngoài đồng ngày này qua ngày khác!
English
If he lives until the next year, perhaps the same man will hire him again, without even giving him an opportunity of going to the hiring-ground. After those for hire are disposed of, those for sale are called up.
Tiếng Việt
Nếu anh sống đến năm sau, có thể chính người ấy sẽ thuê anh lần nữa, mà không cho anh cơ hội đến bãi thuê. Sau khi những người cho thuê được xử lý xong, đến lượt những người để bán được gọi lên.
English
O, you happy free women, contrast your New Year’s day with that of the poor bond-woman! With you it is a pleasant season, and the light of the day is blessed. Friendly wishes meet you every where, and gifts are showered upon you. Even hearts that have been estranged from you soften at this season, and lips that have been silent echo back, “I wish you a happy New Year.” Children bring their little offerings, and raise their rosy lips for a caress. They are your own, and no hand but that of death can take them from you.
Tiếng Việt
Ôi, những người phụ nữ tự do hạnh phúc, hãy đem ngày đầu năm của các bạn mà đối chiếu với ngày đầu năm của người đàn bà nô lệ tội nghiệp! Với các bạn đó là mùa vui, và ánh sáng ban ngày được ban phước. Lời chúc thân ái gặp bạn khắp nơi, và quà tặng đổ xuống như mưa. Cả những trái tim đã xa lạ với bạn cũng dịu lại vào mùa này, và những đôi môi từng im lặng nói vọng lại: “Chúc bạn một năm mới hạnh phúc.” Lũ trẻ mang đến những món quà nhỏ, và đưa đôi môi hồng lên đòi một cái hôn. Chúng là của chính các bạn, và không bàn tay nào ngoài bàn tay thần chết có thể cướp chúng khỏi bạn.
English
But to the slave mother New Year’s day comes laden with peculiar sorrows. She sits on her cold cabin floor, watching the children who may all be torn from her the next morning; and often does she wish that she and they might die before the day dawns. She may be an ignorant creature, degraded by the system that has brutalized her from childhood; but she has a mother’s instincts, and is capable of feeling a mother’s agonies.
Tiếng Việt
Nhưng với người mẹ nô lệ, ngày đầu năm đến mang theo những nỗi sầu riêng. Chị ngồi trên nền túp lều lạnh lẽo, nhìn những đứa con có thể bị giật khỏi tay chị vào sáng hôm sau; và chị thường ước cả mẹ lẫn con chết đi trước khi trời rạng. Chị có thể là một sinh linh dốt nát, bị hạ thấp bởi cái chế độ đã làm chị thành thú vật từ thuở nhỏ; nhưng chị có bản năng của người mẹ, và có thể cảm thấy nỗi đau đớn của người mẹ.
English
On one of these sale days, I saw a mother lead seven children to the auction-block. She knew that some of them would be taken from her; but they took all. The children were sold to a slave-trader, and their mother was bought by a man in her own town. Before night her children were all far away. She begged the trader to tell her where he intended to take them; this he refused to do. How could he, when he knew he would sell them, one by one, wherever he could command the highest price? I met that mother in the street, and her wild, haggard face lives to-day in my mind. She wrung her hands in anguish, and exclaimed, “Gone! All gone! Why don’t God kill me?” I had no words wherewith to comfort her. Instances of this kind are of daily, yea, of hourly occurrence.
Tiếng Việt
Vào một trong những ngày bán ấy, tôi thấy một người mẹ dắt bảy đứa con đến bục đấu giá. Chị biết một vài đứa sẽ bị đem khỏi chị; nhưng họ lấy hết cả. Bọn trẻ bị bán cho một tay lái buôn nô lệ, còn người mẹ bị một người đàn ông cùng thị trấn mua. Trước tối các con chị đã ở xa tít. Chị van tay lái buôn cho biết hắn định đưa chúng đi đâu; hắn không chịu. Làm sao hắn nói được, khi biết mình sẽ bán chúng từng đứa, ở đâu trả giá cao nhất thì bán? Tôi gặp người mẹ ấy trên đường phố, và gương mặt điên dại, hốc hác của chị còn sống trong trí tôi đến hôm nay. Chị vặn tay trong đau đớn, và kêu lên: “Đi hết rồi! Đi hết rồi! Sao Chúa không giết tôi?” Tôi chẳng có lời nào để an ủi chị. Những trường hợp như thế xảy ra hằng ngày, phải, hằng giờ.
English
Slaveholders have a method, peculiar to their institution, of getting rid of old slaves, whose lives have been worn out in their service. I knew an old woman, who for seventy years faithfully served her master. She had become almost helpless, from hard labor and disease. Her owners moved to Alabama, and the old black woman was left to be sold to any body who would give twenty dollars for her.
Tiếng Việt
Chủ nô có một cách riêng của chế độ họ để thải bỏ những nô lệ già mà cuộc đời đã bị bào mòn trong sự phục vụ họ. Tôi biết một bà lão đã trung thành phục vụ ông chủ suốt bảy mươi năm. Bà đã gần như bất lực vì lao động nặng nhọc và bệnh tật. Chủ bà dọn đến Alabama, và bà lão da đen bị để lại, bán cho ai chịu trả hai mươi đô la.
Parte 5
English
IV. The Slave Who Dared To Feel Like A Man.
Tiếng Việt
IV. Người nô lệ dám cảm thấy mình là đàn ông.
English
Two years had passed since I entered Dr. Flint’s family, and those years had brought much of the knowledge that comes from experience, though they had afforded little opportunity for any other kinds of knowledge.
Tiếng Việt
Hai năm đã trôi qua kể từ khi tôi vào nhà bác sĩ Flint, và những năm ấy đã đem lại nhiều hiểu biết đến từ kinh nghiệm, dù chúng cho tôi rất ít cơ hội học các loại hiểu biết khác.
English
My grandmother had, as much as possible, been a mother to her orphan grandchildren. By perseverance and unwearied industry, she was now mistress of a snug little home, surrounded with the necessaries of life. She would have been happy could her children have shared them with her. There remained but three children and two grandchildren, all slaves. Most earnestly did she strive to make us feel that it was the will of God: that He had seen fit to place us under such circumstances; and though it seemed hard, we ought to pray for contentment.
Tiếng Việt
Bà ngoại tôi, trong chừng mực có thể, đã làm mẹ những đứa cháu mồ côi. Nhờ kiên trì và cần cù không mệt mỏi, giờ bà làm chủ một mái ấm nhỏ ngăn nắp, đủ những thứ cần thiết cho cuộc sống. Bà đã có thể hạnh phúc nếu các con bà cùng được chia sẻ những thứ ấy. Chỉ còn ba người con và hai đứa cháu, tất cả đều là nô lệ. Bà hết lòng cố làm chúng tôi cảm thấy đó là ý Chúa: rằng Ngài thấy phải đặt chúng tôi vào hoàn cảnh như vậy; và dù nghe có vẻ cay nghiệt, chúng tôi nên cầu nguyện để biết bằng lòng.
English
It was a beautiful faith, coming from a mother who could not call her children her own. But I, and Benjamin, her youngest boy, condemned it. We reasoned that it was much more the will of God that we should be situated as she was. We longed for a home like hers. There we always found sweet balsam for our troubles. She was so loving, so sympathizing! She always met us with a smile, and listened with patience to all our sorrows. She spoke so hopefully, that unconsciously the clouds gave place to sunshine. There was a grand big oven there, too, that baked bread and nice things for the town, and we knew there was always a choice bit in store for us.
Tiếng Việt
Đó là một đức tin đẹp đẽ, từ một người mẹ không thể gọi con mình là của mình. Nhưng tôi và Benjamin, cậu út của bà, đã chối bỏ nó. Chúng tôi lập luận rằng ý Chúa hẳn muốn chúng tôi ở vào cảnh ngộ như bà thì đúng hơn nhiều. Chúng tôi khao khát một mái nhà như nhà bà. Ở đó chúng tôi luôn tìm thấy dầu thơm xoa dịu cho những nỗi khổ của mình. Bà thương yêu, thấu cảm biết bao! Bà luôn đón chúng tôi bằng một nụ cười, và kiên nhẫn nghe hết mọi nỗi buồn. Bà nói đầy hy vọng, đến nỗi những đám mây tự lúc nào đã nhường chỗ cho ánh nắng. Ở đó còn có một cái lò nướng lớn, nướng bánh mì và những món ngon cho cả thị trấn, và chúng tôi biết lúc nào cũng có một miếng ngon dành riêng cho mình.
English
But, alas! Even the charms of the old oven failed to reconcile us to our hard lot. Benjamin was now a tall, handsome lad, strongly and gracefully made, and with a spirit too bold and daring for a slave. My brother William, now twelve years old, had the same aversion to the word master that he had when he was an urchin of seven years. I was his confidant. He came to me with all his troubles. I remember one instance in particular. It was on a lovely spring morning, and when I marked the sunlight dancing here and there, its beauty seemed to mock my sadness. For my master, whose restless, craving, vicious nature roved about day and night, seeking whom to devour, had just left me, with stinging, scorching words; words that scathed ear and brain like fire. O, how I despised him! I thought how glad I should be, if some day when he walked the earth, it would open and swallow him up, and disencumber the world of a plague.
Tiếng Việt
Nhưng than ôi! Ngay cả sức hấp dẫn của cái lò nướng cũ cũng không làm chúng tôi cam chịu số phận khắc nghiệt. Benjamin giờ là một chàng trai cao ráo, đẹp trai, thân hình cường tráng và duyên dáng, với một tinh thần quá táo bạo, quá liều lĩnh đối với một nô lệ. Em trai tôi, William, nay mười hai tuổi, vẫn ghê tởm hai tiếng ông chủ như hồi nó còn là thằng nhóc bảy tuổi. Tôi là người tâm sự của nó. Nó đem mọi nỗi phiền muộn đến với tôi. Tôi nhớ rõ một lần. Đó là một buổi sáng mùa xuân đẹp trời, và khi tôi thấy nắng nhảy múa chỗ này chỗ kia, vẻ đẹp của nó dường như nhạo báng nỗi buồn của tôi. Vì ông chủ tôi, kẻ có bản tính bồn chồn, thèm khát, độc ác, ngày đêm lang thang tìm mồi để nuốt, vừa rời khỏi tôi, để lại những lời cay độc, rát bỏng; những lời bỏng tai bỏng óc như lửa. Ôi, tôi khinh ông ta biết bao! Tôi nghĩ mình sẽ vui biết mấy nếu một ngày nào đó, khi ông ta bước trên mặt đất, đất nứt ra nuốt chửng ông, và đỡ cho thế gian một tai họa.
English
When he told me that I was made for his use, made to obey his command in every thing; that I was nothing but a slave, whose will must and should surrender to his, never before had my puny arm felt half so strong.
Tiếng Việt
Khi ông ta bảo tôi rằng tôi sinh ra để ông ta dùng, sinh ra để vâng lệnh ông mọi điều; rằng tôi chẳng là gì ngoài một nô lệ, ý chí phải và sẽ phải khuất phục ý chí ông—chưa bao giờ cánh tay yếu ớt của tôi cảm thấy mạnh được đến một nửa như lúc ấy.
English
So deeply was I absorbed in painful reflections afterwards, that I neither saw nor heard the entrance of any one, till the voice of William sounded close beside me. “Linda,” said he, “what makes you look so sad? I love you. O, Linda, isn’t this a bad world? Every body seems so cross and unhappy. I wish I had died when poor father did.”
Tiếng Việt
Sau đó tôi chìm sâu trong những suy nghĩ đau đớn đến nỗi chẳng thấy cũng chẳng nghe ai bước vào, cho đến khi giọng William vang lên ngay bên cạnh. “Linda,” nó nói, “sao chị trông buồn thế? Em thương chị. Ôi, Linda, đời này tệ lắm phải không? Ai cũng có vẻ cáu kỉnh và khổ sở. Em ước gì em chết lúc cha tội nghiệp mất.”
English
I told him that every body was not cross, or unhappy; that those who had pleasant homes, and kind friends, and who were not afraid to love them, were happy. But we, who were slave-children, without father or mother, could not expect to be happy. We must be good; perhaps that would bring us contentment.
Tiếng Việt
Tôi bảo nó rằng không phải ai cũng cáu kỉnh hay khổ sở; rằng những ai có mái nhà dễ chịu, bạn bè tử tế, và không sợ yêu thương họ thì hạnh phúc. Nhưng chúng tôi, những đứa trẻ nô lệ không cha không mẹ, không thể mong được hạnh phúc. Chúng tôi phải ngoan; có lẽ điều đó sẽ đem lại sự bằng lòng.
English
“Yes,” he said, “I try to be good; but what’s the use? They are all the time troubling me.” Then he proceeded to relate his afternoon’s difficulty with young master Nicholas. It seemed that the brother of master Nicholas had pleased himself with making up stories about William. Master Nicholas said he should be flogged, and he would do it. Whereupon he went to work; but William fought bravely, and the young master, finding he was getting the better of him, undertook to tie his hands behind him. He failed in that likewise. By dint of kicking and fisting, William came out of the skirmish none the worse for a few scratches.
Tiếng Việt
“Vâng,” nó nói, “em cố ngoan; nhưng có ích gì đâu? Lúc nào họ cũng làm phiền em.” Rồi nó kể chuyện rắc rối buổi chiều với cậu chủ Nicholas. Hình như một người anh em của cậu Nicholas thích bịa chuyện về William. Cậu Nicholas nói nó phải bị đánh, và cậu sẽ làm việc đó. Rồi cậu bắt tay vào; nhưng William chống cự dũng cảm, và cậu chủ, thấy mình đang thua, tìm cách trói tay nó ra sau lưng. Việc ấy cậu cũng không làm nổi. Nhờ đá và đấm, William ra khỏi cuộc ẩu đả không hề hấn gì ngoài vài vết xước.
English
He continued to discourse, on his young master’s meanness; how he whipped the little boys, but was a perfect coward when a tussle ensued between him and white boys of his own size. On such occasions he always took to his legs. William had other charges to make against him. One was his rubbing up pennies with quicksilver, and passing them off for quarters of a dollar on an old man who kept a fruit stall. William was often sent to buy fruit, and he earnestly inquired of me what he ought to do under such circumstances. I told him it was certainly wrong to deceive the old man, and that it was his duty to tell him of the impositions practised by his young master. I assured him the old man would not be slow to comprehend the whole, and there the matter would end. William thought it might with the old man, but not with him. He said he did not mind the smart of the whip, but he did not like the idea of being whipped.
Tiếng Việt
Nó tiếp tục nói về sự hèn hạ của cậu chủ trẻ; cậu đánh những đứa bé trai, nhưng lại là một kẻ hoàn toàn hèn nhát khi xảy ra ẩu đả giữa cậu với những cậu bé da trắng cùng cỡ. Những lúc ấy cậu luôn co giò chạy. William còn nhiều điều khác để buộc tội cậu. Một là cậu chà những đồng xu bằng thủy ngân rồi đem đưa cho một ông già bán hoa quả ở quầy như đồng một phần tư đô la. William thường bị sai đi mua hoa quả, và nó tha thiết hỏi tôi nên làm gì trong hoàn cảnh ấy. Tôi bảo nó chắc chắn là sai khi lừa ông già, và bổn phận của nó là nói cho ông biết những trò gian lận của cậu chủ trẻ. Tôi quả quyết ông già sẽ không chậm hiểu ra toàn bộ sự việc, và chuyện sẽ dừng ở đó. William nghĩ có thể thế với ông già, nhưng không thế với nó. Nó nói nó không ngại cái đau của roi, nhưng nó không thích cái ý nghĩ bị đánh.
English
While I advised him to be good and forgiving I was not unconscious of the beam in my own eye. It was the very knowledge of my own shortcomings that urged me to retain, if possible, some sparks of my brother’s God-given nature. I had not lived fourteen years in slavery for nothing. I had felt, seen, and heard enough, to read the characters, and question the motives, of those around me. The war of my life had begun; and though one of God’s most powerless creatures, I resolved never to be conquered. Alas, for me!
Tiếng Việt
Trong khi khuyên nó hãy ngoan và biết tha thứ, tôi không quên cái xà trong mắt mình. Chính vì biết rõ những khuyết điểm của mình, tôi càng muốn giữ lại, nếu có thể, vài tia lửa trong bản tính Chúa ban của em tôi. Mười bốn năm sống trong cảnh nô lệ không phải là vô ích. Tôi đã cảm, đã thấy, đã nghe đủ để đọc được tính cách, và nghi ngờ động cơ, của những người quanh mình. Cuộc chiến của đời tôi đã bắt đầu; và tuy là một trong những tạo vật bất lực nhất của Chúa, tôi quyết không bao giờ để bị chinh phục. Than ôi cho tôi!
English
If there was one pure, sunny spot for me, I believed it to be in Benjamin’s heart, and in another’s, whom I loved with all the ardor of a girl’s first love. My owner knew of it, and sought in every way to render me miserable. He did not resort to corporal punishment, but to all the petty, tyrannical ways that human ingenuity could devise.
Tiếng Việt
Nếu có một chốn trong sáng, đầy nắng nào dành cho tôi, tôi tin nó nằm trong trái tim Benjamin, và trong trái tim một người khác, người tôi yêu bằng tất cả nhiệt thành của mối tình đầu thiếu nữ. Chủ tôi biết chuyện ấy, và tìm mọi cách làm tôi khổ sở. Ông không dùng đến hình phạt thể xác, mà dùng đủ mọi thủ đoạn nhỏ nhen, chuyên chế mà trí khôn con người nghĩ ra được.
English
I remember the first time I was punished. It was in the month of February. My grandmother had taken my old shoes, and replaced them with a new pair. I needed them; for several inches of snow had fallen, and it still continued to fall. When I walked through Mrs. Flint’s room, their creaking grated harshly on her refined nerves. She called me to her, and asked what I had about me that made such a horrid noise. I told her it was my new shoes. “Take them off,” said she; “and if you put them on again, I’ll throw them into the fire.”
Tiếng Việt
Tôi nhớ lần đầu tiên tôi bị phạt. Đó là vào tháng Hai. Bà ngoại đã lấy đôi giày cũ của tôi, đổi cho đôi mới. Tôi cần chúng; vì tuyết rơi dày cả mấy tấc và vẫn còn đang rơi. Khi tôi đi qua phòng bà Flint, tiếng kêu cót két của chúng làm chói tai thần kinh tinh tế của bà. Bà gọi tôi lại, hỏi tôi mang thứ gì mà gây ra tiếng ồn khủng khiếp đến thế. Tôi nói đó là đôi giày mới. “Cởi ra,” bà nói; “mà nếu mày mang lại, tao sẽ ném vào lửa.”
English
I took them off, and my stockings also. She then sent me a long distance, on an errand. As I went through the snow, my bare feet tingled. That night I was very hoarse; and I went to bed thinking the next day would find me sick, perhaps dead. What was my grief on waking to find myself quite well!
Tiếng Việt
Tôi cởi giày ra, cả tất nữa. Rồi bà sai tôi đi một quãng đường xa. Đi qua tuyết, bàn chân trần của tôi tê buốt. Đêm ấy tôi khàn giọng hẳn; và tôi đi ngủ, nghĩ rằng hôm sau mình sẽ ốm, có lẽ chết. Thế mà sáng ra tôi thấy mình khỏe hẳn, nỗi buồn của tôi mới lớn làm sao!
English
I had imagined if I died, or was laid up for some time, that my mistress would feel a twinge of remorse that she had so hated “the little imp,” as she styled me. It was my ignorance of that mistress that gave rise to such extravagant imaginings.
Tiếng Việt
Tôi từng tưởng tượng rằng nếu mình chết, hoặc nằm liệt một thời gian, bà chủ sẽ thấy nhói lên chút hối hận vì đã ghét “con yêu tinh nhỏ,” như bà gọi tôi. Chính sự không hiểu bà chủ ấy đã sinh ra những tưởng tượng quá đà như vậy.
English
Dr. Flint occasionally had high prices offered for me; but he always said, “She don’t belong to me. She is my daughter’s property, and I have no right to sell her.” Good, honest man! My young mistress was still a child, and I could look for no protection from her. I loved her, and she returned my affection. I once heard her father allude to her attachment to me; and his wife promptly replied that it proceeded from fear. This put unpleasant doubts into my mind. Did the child feign what she did not feel? or was her mother jealous of the mite of love she bestowed on me? I concluded it must be the latter. I said to myself, “Surely, little children are true.”
Tiếng Việt
Thỉnh thoảng bác sĩ Flint được người ta trả giá cao cho tôi; nhưng ông luôn nói: “Nó không thuộc về tôi. Nó là tài sản của con gái tôi, và tôi không có quyền bán nó.” Người đàn ông tốt, lương thiện! Cô chủ nhỏ của tôi vẫn còn là một đứa trẻ, và tôi không thể mong sự che chở nào từ cô. Tôi yêu cô, và cô đáp lại tình cảm của tôi. Có lần tôi nghe cha cô nhắc đến sự quyến luyến của cô với tôi; và vợ ông lập tức đáp rằng nó xuất phát từ nỗi sợ. Điều ấy gieo vào lòng tôi những nghi ngờ khó chịu. Đứa trẻ có giả vờ điều nó không cảm thấy không? hay mẹ nó ghen với chút tình thương ít ỏi nó dành cho tôi? Tôi kết luận hẳn là điều sau. Tôi tự nhủ: “Chắc chắn, những đứa trẻ nhỏ là thật lòng.”
English
One afternoon I sat at my sewing, feeling unusual depression of spirits. My mistress had been accusing me of an offence, of which I assured her I was perfectly innocent; but I saw, by the contemptuous curl of her lip, that she believed I was telling a lie.
Tiếng Việt
Một buổi chiều tôi ngồi khâu vá, tinh thần chán nản khác thường. Bà chủ vừa buộc tội tôi một lỗi, mà tôi quả quyết với bà là hoàn toàn vô tội; nhưng tôi thấy, qua cái bĩu môi khinh bỉ của bà, rằng bà tin tôi đang nói dối.
English
I wondered for what wise purpose God was leading me through such thorny paths, and whether still darker days were in store for me. As I sat musing thus, the door opened softly, and William came in. “Well, brother,” said I, “what is the matter this time?”
Tiếng Việt
Tôi tự hỏi vì mục đích khôn ngoan nào mà Chúa dẫn tôi qua những con đường đầy gai thế này, và liệu những ngày còn đen tối hơn có đang chờ tôi không. Trong khi tôi ngồi trầm ngâm như vậy, cửa khẽ mở, và William bước vào. “Sao đấy, em,” tôi nói, “lần này có chuyện gì?”
English
“O Linda, Ben and his master have had a dreadful time!” said he.
Tiếng Việt
“Ôi Linda, anh Ben và ông chủ của anh ấy đã có một phen khủng khiếp!” nó nói.
English
My first thought was that Benjamin was killed. “Don’t be frightened, Linda,” said William; “I will tell you all about it.”
Tiếng Việt
Ý nghĩ đầu tiên của tôi là Benjamin đã bị giết. “Đừng sợ, Linda,” William nói; “em sẽ kể hết cho chị nghe.”
English
It appeared that Benjamin’s master had sent for him, and he did not immediately obey the summons. When he did, his master was angry, and began to whip him. He resisted. Master and slave fought, and finally the master was thrown. Benjamin had cause to tremble; for he had thrown to the ground his master—one of the richest men in town. I anxiously awaited the result.
Tiếng Việt
Hình như ông chủ của Benjamin đã cho gọi anh, và anh không tuân lệnh ngay. Khi anh đến, ông chủ nổi giận và bắt đầu đánh anh. Anh chống lại. Chủ và nô lệ đánh nhau, và cuối cùng ông chủ bị quật ngã. Benjamin có lý do để run sợ; vì anh đã quật xuống đất ông chủ của mình—một trong những người giàu nhất thị trấn. Tôi lo lắng chờ kết quả.
English
That night I stole to my grandmother’s house, and Benjamin also stole thither from his master’s. My grandmother had gone to spend a day or two with an old friend living in the country.
Tiếng Việt
Đêm ấy tôi lẻn đến nhà bà ngoại, và Benjamin cũng lẻn đến từ nhà chủ anh. Bà ngoại tôi đã đi ở chơi một hai ngày với một người bạn cũ sống ở nông thôn.
English
“I have come,” said Benjamin, “to tell you good by. I am going away.”
Tiếng Việt
“Anh đến,” Benjamin nói, “để nói lời từ biệt với em. Anh sắp đi.”
English
I inquired where.
Tiếng Việt
Tôi hỏi đi đâu.
English
“To the north,” he replied.
Tiếng Việt
“Lên miền Bắc,” anh đáp.
English
I looked at him to see whether he was in earnest. I saw it all in his firm, set mouth. I implored him not to go, but he paid no heed to my words. He said he was no longer a boy, and every day made his yoke more galling. He had raised his hand against his master, and was to be publicly whipped for the offence. I reminded him of the poverty and hardships he must encounter among strangers. I told him he might be caught and brought back; and that was terrible to think of.
Tiếng Việt
Tôi nhìn anh để xem anh có nghiêm túc không. Tôi thấy tất cả trong cái miệng mím chặt, cương quyết của anh. Tôi van anh đừng đi, nhưng anh chẳng để lời tôi vào tai. Anh nói anh không còn là trẻ con nữa, và mỗi ngày cái ách trên cổ anh lại nghiến đau hơn. Anh đã giơ tay chống chủ, và sẽ bị đánh công khai vì tội đó. Tôi nhắc anh về cảnh nghèo khó, gian khổ anh sẽ gặp giữa những người xa lạ. Tôi nói anh có thể bị bắt và đem về; và điều đó thật kinh khủng khi nghĩ đến.
English
He grew vexed, and asked if poverty and hardships with freedom, were not preferable to our treatment in slavery. “Linda,” he continued, “we are dogs here; foot-balls, cattle, every thing that’s mean. No, I will not stay. Let them bring me back. We don’t die but once.”
Tiếng Việt
Anh bực mình, hỏi liệu nghèo khó và gian khổ mà có tự do chẳng phải hơn cách chúng ta bị đối xử trong cảnh nô lệ sao. “Linda,” anh nói tiếp, “ở đây mình là chó; là quả bóng đá, là súc vật, là mọi thứ hèn hạ. Không, anh sẽ không ở lại. Cứ để họ bắt anh về. Người ta chỉ chết một lần.”
English
He was right; but it was hard to give him up. “Go,” said I, “and break your mother’s heart.”
Tiếng Việt
Anh nói đúng; nhưng thật khó mà để anh đi. “Đi đi,” tôi nói, “và làm tan nát lòng mẹ anh.”
English
I repented of my words ere they were out.
Tiếng Việt
Tôi hối hận về lời mình ngay khi chưa dứt.
English
“Linda,” said he, speaking as I had not heard him speak that evening, “how could you say that? Poor mother! be kind to her, Linda; and you, too, cousin Fanny.”
Tiếng Việt
“Linda,” anh nói, giọng khác hẳn giọng tôi từng nghe tối hôm đó, “sao em nói vậy được? Mẹ tội nghiệp! Hãy tử tế với mẹ, Linda; và cả chị nữa, chị họ Fanny.”
English
Cousin Fanny was a friend who had lived some years with us.
Tiếng Việt
Chị họ Fanny là một người bạn đã sống với chúng tôi vài năm.
English
Farewells were exchanged, and the bright, kind boy, endeared to us by so many acts of love, vanished from our sight.
Tiếng Việt
Lời từ biệt đã trao nhau, và chàng trai sáng sủa, tốt bụng, được chúng tôi quý mến vì bao việc làm đầy thương yêu, khuất khỏi mắt chúng tôi.
English
It is not necessary to state how he made his escape. Suffice it to say, he was on his way to New York when a violent storm overtook the vessel. The captain said he must put into the nearest port. This alarmed Benjamin, who was aware that he would be advertised in every port near his own town. His embarrassment was noticed by the captain. To port they went. There the advertisement met the captain’s eye. Benjamin so exactly answered its description, that the captain laid hold on him, and bound him in chains. The storm passed, and they proceeded to New York. Before reaching that port Benjamin managed to get off his chains and throw them overboard. He escaped from the vessel, but was pursued, captured, and carried back to his master.
Tiếng Việt
Không cần kể anh trốn bằng cách nào. Chỉ cần nói rằng anh đang trên đường đến New York thì một cơn bão dữ dội ập đến con tàu. Thuyền trưởng bảo phải vào cảng gần nhất. Điều này làm Benjamin hoảng, vì anh biết mình sẽ bị rao tìm ở mọi cảng gần thị trấn của anh. Sự bối rối của anh bị thuyền trưởng để ý. Họ vào cảng. Ở đó tờ cáo thị lọt vào mắt thuyền trưởng. Benjamin khớp với mô tả đến nỗi thuyền trưởng nắm lấy anh, và xiềng anh lại. Bão tan, họ tiếp tục đến New York. Trước khi tới cảng ấy Benjamin xoay xở tháo được xiềng và ném xuống biển. Anh thoát khỏi con tàu, nhưng bị truy đuổi, bắt lại và đem về chủ.
English
When my grandmother returned home and found her youngest child had fled, great was her sorrow; but, with characteristic piety, she said, “God’s will be done.” Each morning, she inquired if any news had been heard from her boy. Yes, news was heard. The master was rejoicing over a letter, announcing the capture of his human chattel.
Tiếng Việt
Khi bà ngoại tôi về nhà và thấy đứa con út đã bỏ trốn, nỗi đau của bà thật lớn; nhưng, với lòng đạo đức vốn có, bà nói: “Xin theo ý Chúa.” Mỗi sáng bà hỏi có tin gì về con trai bà chưa. Có, tin đã đến. Ông chủ đang mừng rỡ về một bức thư báo tin bắt được món tài sản bằng xương bằng thịt của ông.
English
That day seems but as yesterday, so well do I remember it. I saw him led through the streets in chains, to jail. His face was ghastly pale, yet full of determination. He had begged one of the sailors to go to his mother’s house and ask her not to meet him. He said the sight of her distress would take from him all self-control. She yearned to see him, and she went; but she screened herself in the crowd, that it might be as her child had said.
Tiếng Việt
Ngày ấy dường như mới hôm qua, tôi nhớ rõ đến thế. Tôi thấy anh bị dẫn qua các phố trong xiềng xích, đến nhà tù. Mặt anh tái nhợt như xác chết, nhưng đầy quyết tâm. Anh đã nhờ một thủy thủ đến nhà mẹ anh và xin bà đừng ra gặp anh. Anh nói nhìn thấy nỗi đau của bà sẽ làm anh mất hết tự chủ. Bà khát khao được gặp anh, và bà đã đi; nhưng bà nấp trong đám đông, để mọi chuyện đúng như lời con bà đã dặn.
English
We were not allowed to visit him; but we had known the jailer for years, and he was a kind-hearted man. At midnight he opened the jail door for my grandmother and myself to enter, in disguise. When we entered the cell not a sound broke the stillness. “Benjamin, Benjamin!” whispered my grandmother. No answer. “Benjamin!” she again faltered. There was a jingle of chains. The moon had just risen, and cast an uncertain light through the bars of the window. We knelt down and took Benjamin’s cold hands in ours. We did not speak. Sobs were heard, and Benjamin’s lips were unsealed; for his mother was weeping on his neck. How vividly does memory bring back that sad night! Mother and son talked together. He asked her pardon for the suffering he had caused her. She said she had nothing to forgive; she could not blame his desire for freedom. He told her that when he was captured, he broke away, and was about casting himself into the river, when thoughts of her came over him, and he desisted. She asked if he did not also think of God. I fancied I saw his face grow fierce in the moonlight. He answered, “No, I did not think of him. When a man is hunted like a wild beast he forgets there is a God, a heaven. He forgets every thing in his struggle to get beyond the reach of the bloodhounds.”
Tiếng Việt
Chúng tôi không được phép thăm anh; nhưng chúng tôi biết người cai ngục đã nhiều năm, và ông là người tử tế. Nửa đêm ông mở cửa tù cho bà ngoại và tôi vào, cải trang. Khi chúng tôi bước vào xà lim, không một tiếng động phá vỡ sự tĩnh lặng. “Benjamin, Benjamin!” bà ngoại thì thầm. Không có tiếng đáp. “Benjamin!” bà lại run run gọi. Có tiếng xiềng xích leng keng. Mặt trăng vừa mọc, rọi một thứ ánh sáng mờ mờ qua song cửa sổ. Chúng tôi quỳ xuống nắm lấy đôi tay lạnh của Benjamin trong tay mình. Chúng tôi không nói. Tiếng nấc vang lên, và Benjamin cất được lời; vì mẹ anh đang khóc trên cổ anh. Ký ức đưa lại đêm buồn ấy sống động biết bao! Hai mẹ con trò chuyện với nhau. Anh xin bà tha thứ vì nỗi đau anh đã gây ra cho bà. Bà nói bà không có gì để tha thứ; bà không thể trách ước muốn tự do của anh. Anh kể rằng khi bị bắt, anh đã vùng ra, và sắp gieo mình xuống sông thì ý nghĩ về bà đến với anh, và anh thôi. Bà hỏi anh có nghĩ đến Chúa không. Tôi tưởng thấy mặt anh trở nên dữ tợn dưới ánh trăng. Anh đáp: “Không, con không nghĩ đến Ngài. Khi một người bị săn đuổi như thú hoang, người ấy quên có Chúa, có thiên đường. Người ấy quên mọi thứ trong cuộc vật lộn để thoát khỏi tầm của lũ chó săn đánh hơi.”
English
“Don’t talk so, Benjamin,” said she. “Put your trust in God. Be humble, my child, and your master will forgive you.”
Tiếng Việt
“Đừng nói thế, Benjamin,” bà nói. “Hãy đặt lòng tin nơi Chúa. Hãy khiêm nhường, con ạ, và ông chủ sẽ tha cho con.”
English
“Forgive me for what, mother? For not letting him treat me like a dog? No! I will never humble myself to him. I have worked for him for nothing all my life, and I am repaid with stripes and imprisonment. Here I will stay till I die, or till he sells me.”
Tiếng Việt
“Tha cho con điều gì, mẹ? Vì không để ông ấy đối xử với con như chó ư? Không! Con sẽ không bao giờ hạ mình trước ông ấy. Con đã làm không công cho ông ấy cả đời, và con được đền bằng roi vọt và tù đày. Con sẽ ở đây cho đến chết, hoặc cho đến khi ông ấy bán con.”
English
The poor mother shuddered at his words. I think he felt it; for when he next spoke, his voice was calmer. “Don’t fret about me, mother. I ain’t worth it,” said he. “I wish I had some of your goodness. You bear every thing patiently, just as though you thought it was all right. I wish I could.”
Tiếng Việt
Người mẹ tội nghiệp rùng mình vì lời anh. Tôi nghĩ anh cảm thấy điều đó; vì khi anh nói tiếp, giọng anh dịu hơn. “Đừng lo cho con, mẹ. Con không đáng đâu,” anh nói. “Con ước con có được chút lòng tốt của mẹ. Mẹ chịu đựng mọi thứ kiên nhẫn, cứ như mẹ nghĩ tất cả đều phải lẽ. Con ước con làm được.”
English
She told him she had not always been so; once, she was like him; but when sore troubles came upon her, and she had no arm to lean upon, she learned to call on God, and he lightened her burdens. She besought him to do likewise.
Tiếng Việt
Bà nói với anh rằng bà không phải lúc nào cũng vậy; xưa kia bà cũng như anh; nhưng khi những nỗi khổ nặng nề đổ xuống bà, và bà không có cánh tay nào để tựa, bà học cách kêu cầu Chúa, và Ngài làm nhẹ gánh nặng cho bà. Bà khẩn nài anh làm như vậy.
English
We overstaid our time, and were obliged to hurry from the jail.
Tiếng Việt
Chúng tôi ở quá giờ, và phải vội vã rời nhà tù.
English
Benjamin had been imprisoned three weeks, when my grandmother went to intercede for him with his master. He was immovable. He said Benjamin should serve as an example to the rest of his slaves; he should be kept in jail till he was subdued, or be sold if he got but one dollar for him. However, he afterwards relented in some degree. The chains were taken off, and we were allowed to visit him.
Tiếng Việt
Benjamin bị giam ba tuần thì bà ngoại tôi đi cầu xin ông chủ anh. Ông không lay chuyển. Ông nói Benjamin phải làm gương cho những nô lệ còn lại của ông; anh phải bị giam cho đến khi bị khuất phục, hoặc bị bán, dù chỉ được một đô la. Tuy nhiên, về sau ông có nhượng bộ phần nào. Xiềng xích được tháo, và chúng tôi được phép đến thăm anh.
English
As his food was of the coarsest kind, we carried him as often as possible a warm supper, accompanied with some little luxury for the jailer.
Tiếng Việt
Vì thức ăn của anh thuộc loại thô nhất, chúng tôi mang cho anh càng thường càng tốt một bữa tối nóng, kèm chút xa xỉ nhỏ cho người cai ngục.
English
Three months elapsed, and there was no prospect of release or of a purchaser. One day he was heard to sing and laugh. This piece of indecorum was told to his master, and the overseer was ordered to re-chain him. He was now confined in an apartment with other prisoners, who were covered with filthy rags. Benjamin was chained near them, and was soon covered with vermin. He worked at his chains till he succeeded in getting out of them. He passed them through the bars of the window, with a request that they should be taken to his master, and he should be informed that he was covered with vermin.
Tiếng Việt
Ba tháng trôi qua, chẳng có triển vọng được thả hay có người mua. Một hôm người ta nghe anh hát và cười. Chuyện thiếu đoan trang này được báo với ông chủ anh, và giám thị bị lệnh xiềng lại anh. Giờ anh bị giam trong một căn phòng cùng những tù nhân khác, những người phủ đầy giẻ rách bẩn thỉu. Benjamin bị xiềng gần họ, và chẳng bao lâu đầy rận rệp. Anh cố gỡ xiềng cho đến khi thoát ra được. Anh đưa chúng qua song cửa sổ, nhờ đem đến chủ anh, và báo cho ông biết anh đang đầy rận rệp.
English
This audacity was punished with heavier chains, and prohibition of our visits.
Tiếng Việt
Sự láo xược này bị trừng phạt bằng xiềng nặng hơn, và cấm chúng tôi đến thăm.
English
My grandmother continued to send him fresh changes of clothes. The old ones were burned up. The last night we saw him in jail his mother still begged him to send for his master, and beg his pardon. Neither persuasion nor argument could turn him from his purpose. He calmly answered, “I am waiting his time.”
Tiếng Việt
Bà ngoại tôi vẫn tiếp tục gửi cho anh quần áo sạch để thay. Quần áo cũ bị đốt. Đêm cuối cùng chúng tôi gặp anh trong tù, mẹ anh vẫn xin anh cho gọi ông chủ và xin ông tha thứ. Không lời khuyên nhủ hay lý lẽ nào lay được anh khỏi ý định. Anh bình thản đáp: “Con đang chờ đến lúc của ông ấy.”
English
Those chains were mournful to hear.
Tiếng Việt
Nghe những xiềng xích ấy thật thê lương.
English
Another three months passed, and Benjamin left his prison walls. We that loved him waited to bid him a long and last farewell. A slave trader had bought him. You remember, I told you what price he brought when ten years of age. Now he was more than twenty years old, and sold for three hundred dollars. The master had been blind to his own interest. Long confinement had made his face too pale, his form too thin; moreover, the trader had heard something of his character, and it did not strike him as suitable for a slave. He said he would give any price if the handsome lad was a girl. We thanked God that he was not.
Tiếng Việt
Ba tháng nữa trôi qua, và Benjamin rời khỏi bốn bức tường nhà tù. Chúng tôi, những người yêu thương anh, chờ để nói lời tạm biệt dài và cuối cùng. Một tay lái buôn nô lệ đã mua anh. Bạn nhớ tôi đã kể giá anh bán khi mười tuổi. Giờ anh hơn hai mươi tuổi, và bán được ba trăm đô la. Ông chủ đã mù quáng với lợi ích của chính mình. Giam cầm lâu ngày làm mặt anh quá tái, người anh quá gầy; hơn nữa, tay lái buôn đã nghe nói phần nào về tính cách anh, và chẳng có vẻ gì hợp với một nô lệ. Hắn nói hắn sẽ trả bất cứ giá nào nếu chàng trai đẹp trai ấy là con gái. Chúng tôi tạ ơn Chúa rằng anh không phải.
English
Could you have seen that mother clinging to her child, when they fastened the irons upon his wrists; could you have heard her heart-rending groans, and seen her bloodshot eyes wander wildly from face to face, vainly pleading for mercy; could you have witnessed that scene as I saw it, you would exclaim, Slavery is damnable!
Tiếng Việt
Giá bạn thấy người mẹ ấy bám lấy con khi họ khóa sắt vào cổ tay anh; giá bạn nghe tiếng rên xé lòng của bà, và thấy đôi mắt đỏ ngầu của bà đảo điên từ gương mặt này sang gương mặt khác, van xin lòng thương vô ích; giá bạn chứng kiến cảnh ấy như tôi đã thấy, bạn sẽ kêu lên, Chế độ nô lệ đáng nguyền rủa!
English
Benjamin, her youngest, her pet, was forever gone! She could not realize it. She had had an interview with the trader for the purpose of ascertaining if Benjamin could be purchased. She was told it was impossible, as he had given bonds not to sell him till he was out of the state. He promised that he would not sell him till he reached New Orleans.
Tiếng Việt
Benjamin, con út của bà, đứa con cưng của bà, đã mất mãi mãi! Bà không thể tin điều đó. Bà đã gặp tay lái buôn để xem có thể mua lại Benjamin không. Người ta nói điều đó là không thể, vì hắn đã cam kết không bán anh cho đến khi anh ra khỏi bang. Hắn hứa sẽ không bán anh cho đến khi tới New Orleans.
English
With a strong arm and unvaried trust, my grandmother began her work of love. Benjamin must be free. If she succeeded, she knew they would still be separated; but the sacrifice was not too great. Day and night she labored. The trader’s price would treble that he gave; but she was not discouraged.
Tiếng Việt
Với cánh tay mạnh mẽ và niềm tin không đổi, bà ngoại tôi bắt đầu công việc của tình thương. Benjamin phải được tự do. Nếu bà thành công, bà biết họ vẫn sẽ phải xa nhau; nhưng hy sinh ấy không quá lớn. Ngày đêm bà lao động. Giá của tay lái buôn sẽ gấp ba giá hắn đã mua; nhưng bà không nản.
English
She employed a lawyer to write to a gentleman, whom she knew, in New Orleans. She begged him to interest himself for Benjamin, and he willingly favored her request. When he saw Benjamin, and stated his business, he thanked him; but said he preferred to wait a while before making the trader an offer. He knew he had tried to obtain a high price for him, and had invariably failed. This encouraged him to make another effort for freedom. So one morning, long before day, Benjamin was missing. He was riding over the blue billows, bound for Baltimore.
Tiếng Việt
Bà thuê một luật sư viết thư cho một quý ông bà quen ở New Orleans. Bà nài ông quan tâm đến Benjamin, và ông sẵn lòng chiều theo lời bà. Khi ông gặp Benjamin và nói rõ việc mình đến, anh cảm ơn ông; nhưng nói anh thích chờ một thời gian trước khi ông ra giá với tay lái buôn. Anh biết hắn đã tìm cách bán anh giá cao, và lần nào cũng thất bại. Điều này khích lệ anh thử một nỗ lực nữa đòi tự do. Thế là một sáng, rất lâu trước khi trời sáng, Benjamin biến mất. Anh đang vượt những con sóng xanh, đi Baltimore.
English
For once his white face did him a kindly service. They had no suspicion that it belonged to a slave; otherwise, the law would have been followed out to the letter, and the thing rendered back to slavery. The brightest skies are often overshadowed by the darkest clouds. Benjamin was taken sick, and compelled to remain in Baltimore three weeks. His strength was slow in returning; and his desire to continue his journey seemed to retard his recovery. How could he get strength without air and exercise? He resolved to venture on a short walk. A by-street was selected, where he thought himself secure of not being met by any one that knew him; but a voice called out, “Halloo, Ben, my boy! what are you doing here?”
Tiếng Việt
Lần này, gương mặt trắng của anh đã giúp anh một việc tử tế. Họ không ngờ nó thuộc về một nô lệ; nếu không, luật đã được thi hành từng chữ, và thứ ấy bị trả về cảnh nô lệ. Bầu trời sáng nhất thường bị phủ bóng bởi những đám mây đen nhất. Benjamin ngã bệnh, và buộc phải ở lại Baltimore ba tuần. Sức anh hồi phục chậm; và khao khát tiếp tục hành trình dường như kìm hãm sự hồi phục. Làm sao anh có sức nếu thiếu không khí và vận động? Anh quyết định liều đi dạo một quãng ngắn. Anh chọn một phố nhỏ, nơi anh nghĩ mình chắc không gặp ai biết mình; nhưng một giọng kêu lên: “Này, Ben, cậu bé của tôi! Cậu làm gì ở đây?”
English
His first impulse was to run; but his legs trembled so that he could not stir. He turned to confront his antagonist, and behold, there stood his old master’s next door neighbor! He thought it was all over with him now; but it proved otherwise. That man was a miracle. He possessed a goodly number of slaves, and yet was not quite deaf to that mystic clock, whose ticking is rarely heard in the slaveholder’s breast.
Tiếng Việt
Phản ứng đầu tiên của anh là chạy; nhưng chân anh run đến mức không nhúc nhích nổi. Anh quay lại đối mặt với kẻ đối đầu, và kìa, đó là người hàng xóm sát vách của ông chủ cũ! Anh nghĩ giờ thì hết rồi; nhưng hóa ra không phải vậy. Người đó là một phép lạ. Ông sở hữu khá nhiều nô lệ, thế mà chưa hoàn toàn điếc trước chiếc đồng hồ huyền bí ấy, thứ tiếng tích tắc hiếm khi nghe thấy trong lồng ngực một chủ nô.
English
“Ben, you are sick,” said he. “Why, you look like a ghost. I guess I gave you something of a start. Never mind, Ben, I am not going to touch you. You had a pretty tough time of it, and you may go on your way rejoicing for all me. But I would advise you to get out of this place plaguy quick, for there are several gentlemen here from our town.” He described the nearest and safest route to New York, and added, “I shall be glad to tell your mother I have seen you. Good by, Ben.”
Tiếng Việt
“Ben, cậu ốm,” ông nói. “Này, trông cậu như bóng ma. Chắc tôi làm cậu hơi giật mình. Không sao, Ben, tôi không định đụng đến cậu. Cậu đã chịu nhiều gian khổ, và cậu cứ việc vui vẻ lên đường, về phần tôi. Nhưng tôi khuyên cậu rời khỏi chỗ này thật nhanh, vì có mấy ông từ thị trấn mình đang ở đây.” Ông chỉ cho anh con đường gần nhất và an toàn nhất đến New York, và nói thêm: “Tôi sẽ vui mà nói với mẹ cậu là tôi đã gặp cậu. Tạm biệt, Ben.”
English
Benjamin turned away, filled with gratitude, and surprised that the town he hated contained such a gem—a gem worthy of a purer setting.
Tiếng Việt
Benjamin quay đi, đầy biết ơn, và ngạc nhiên rằng thị trấn anh ghét lại chứa một viên ngọc như vậy—một viên ngọc xứng đáng với một chiếc khung tinh khiết hơn.
English
This gentleman was a Northerner by birth, and had married a southern lady. On his return, he told my grandmother that he had seen her son, and of the service he had rendered him.
Tiếng Việt
Quý ông này vốn sinh ở miền Bắc, và đã cưới một phụ nữ miền Nam. Khi trở về, ông nói với bà ngoại tôi rằng ông đã gặp con trai bà, và việc ông đã giúp anh.
English
Benjamin reached New York safely, and concluded to stop there until he had gained strength enough to proceed further. It happened that my grandmother’s only remaining son had sailed for the same city on business for his mistress. Through God’s providence, the brothers met. You may be sure it was a happy meeting. “O Phil,” exclaimed Benjamin, “I am here at last.” Then he told him how near he came to dying, almost in sight of free land, and how he prayed that he might live to get one breath of free air. He said life was worth something now, and it would be hard to die. In the old jail he had not valued it; once, he was tempted to destroy it; but something, he did not know what, had prevented him; perhaps it was fear. He had heard those who profess to be religious declare there was no heaven for self-murderers; and as his life had been pretty hot here, he did not desire a continuation of the same in another world. “If I die now,” he exclaimed, “thank God, I shall die a freeman!”
Tiếng Việt
Benjamin đến New York an toàn, và quyết định ở lại đó cho đến khi đủ sức đi xa hơn. Tình cờ người con trai duy nhất còn lại của bà ngoại tôi đã đi tàu đến cùng thành phố đó vì việc của bà chủ. Nhờ ơn Chúa an bài, hai anh em gặp nhau. Bạn chắc hẳn hiểu đó là một cuộc gặp hạnh phúc. “Ôi anh Phil,” Benjamin kêu, “cuối cùng em đã ở đây.” Rồi anh kể anh gần chết thế nào, gần như trong tầm mắt đất tự do, và anh đã cầu nguyện thế nào để được sống mà hít một hơi thở tự do. Anh nói giờ đây cuộc sống đáng giá đôi chút, và chết đi sẽ đau lòng. Trong nhà tù cũ anh đã không quý nó; có lần, anh bị cám dỗ hủy hoại nó; nhưng có điều gì đó, anh không rõ là gì, đã ngăn anh; có lẽ là sợ hãi. Anh đã nghe những kẻ xưng là sùng đạo nói rằng không có thiên đường cho những kẻ tự sát; và vì đời anh ở cõi này đã khá nóng bỏng, anh không muốn kéo dài nó sang thế giới khác. “Nếu giờ em chết,” anh kêu, “tạ ơn Chúa, em sẽ chết là người tự do!”
English
He begged my uncle Phillip not to return south; but stay and work with him, till they earned enough to buy those at home. His brother told him it would kill their mother if he deserted her in her trouble. She had pledged her house, and with difficulty had raised money to buy him. Would he be bought?
Tiếng Việt
Anh xin cậu Phillip của tôi đừng quay về miền Nam; mà ở lại làm việc cùng anh, cho đến khi kiếm đủ để chuộc những người ở nhà. Cậu Phillip bảo anh rằng bà sẽ chết mất nếu anh bỏ mẹ trong cơn hoạn nạn. Bà đã cầm cố nhà, và khó nhọc kiếm tiền để chuộc anh. Anh có chịu để bà chuộc không?
English
“No, never!” he replied. “Do you suppose, Phil, when I have got so far out of their clutches, I will give them one red cent? No! And do you suppose I would turn mother out of her home in her old age? That I would let her pay all those hard-earned dollars for me, and never to see me? For you know she will stay south as long as her other children are slaves. What a good mother! Tell her to buy you, Phil. You have been a comfort to her, and I have been a trouble. And Linda, poor Linda; what’ll become of her? Phil, you don’t know what a life they lead her. She has told me something about it, and I wish old Flint was dead, or a better man. When I was in jail, he asked her if she didn’t want him to ask my master to forgive me, and take me home again. She told him, No; that I didn’t want to go back. He got mad, and said we were all alike. I never despised my own master half as much as I do that man. There is many a worse slaveholder than my master; but for all that I would not be his slave.”
Tiếng Việt
“Không, không bao giờ!” anh đáp. “Anh nghĩ sao, Phil, khi em đã thoát xa khỏi nanh vuốt họ như thế này, em lại đưa cho họ một xu đỏ à? Không! Và anh nghĩ em nỡ đuổi mẹ ra khỏi nhà lúc tuổi già sao? Anh nghĩ em nỡ để mẹ trả hết số đô la khó nhọc ấy vì em, mà không bao giờ được thấy em ư? Vì anh biết mẹ sẽ ở lại miền Nam chừng nào các con khác của mẹ còn là nô lệ. Mẹ tốt biết bao! Hãy bảo mẹ chuộc anh đi, Phil. Anh đã là niềm an ủi của mẹ, còn em là nỗi phiền. Và Linda, Linda tội nghiệp; rồi nó sẽ ra sao? Phil, anh không biết họ bắt nó sống cuộc đời thế nào đâu. Nó đã kể cho em đôi chút, và em ước gì lão Flint chết quách, hoặc là người tốt hơn. Khi em ở tù, lão hỏi nó có muốn lão xin ông chủ em tha thứ và đem em về không. Nó bảo lão: Không; rằng em không muốn về. Lão nổi giận, và nói tất cả chúng ta đều như nhau. Em chưa bao giờ khinh ông chủ của mình bằng một nửa cái cách em khinh con người đó. Có nhiều chủ nô tệ hơn ông chủ em; nhưng dù thế em cũng không chịu làm nô lệ của hắn.”
English
While Benjamin was sick, he had parted with nearly all his clothes to pay necessary expenses. But he did not part with a little pin I fastened in his bosom when we parted. It was the most valuable thing I owned, and I thought none more worthy to wear it. He had it still.
Tiếng Việt
Trong lúc Benjamin ốm, anh đã bán gần hết quần áo để trả những chi phí cần thiết. Nhưng anh không bán chiếc ghim nhỏ tôi cài vào ngực anh khi chúng tôi chia tay. Đó là thứ quý giá nhất tôi có, và tôi nghĩ không ai xứng đáng đeo nó hơn. Anh vẫn còn giữ.
English
His brother furnished him with clothes, and gave him what money he had.
Tiếng Việt
Cậu Phillip cho anh quần áo, và đưa hết số tiền cậu có.
English
They parted with moistened eyes; and as Benjamin turned away, he said, “Phil, I part with all my kindred.” And so it proved. We never heard from him again.
Tiếng Việt
Họ chia tay với mắt ướt; và khi Benjamin quay đi, anh nói: “Phil, em từ biệt hết họ hàng.” Và đúng như vậy. Chúng tôi không bao giờ nghe tin anh nữa.
English
Uncle Phillip came home; and the first words he uttered when he entered the house were, “Mother, Ben is free! I have seen him in New York.” She stood looking at him with a bewildered air. “Mother, don’t you believe it?” he said, laying his hand softly upon her shoulder. She raised her hands, and exclaimed, “God be praised! Let us thank him.” She dropped on her knees, and poured forth her heart in prayer. Then Phillip must sit down and repeat to her every word Benjamin had said. He told her all; only he forbore to mention how sick and pale her darling looked. Why should he distress her when she could do him no good?
Tiếng Việt
Cậu Phillip về nhà; và những lời đầu tiên cậu thốt ra khi bước vào là: “Mẹ ơi, Ben tự do rồi! Con đã gặp nó ở New York.” Bà đứng nhìn cậu với vẻ bàng hoàng. “Mẹ không tin sao?” cậu nói, khẽ đặt tay lên vai bà. Bà giơ hai tay lên và kêu: “Tạ ơn Chúa! Ta hãy tạ ơn Ngài.” Bà quỳ xuống, trút lòng trong lời cầu nguyện. Rồi Phillip phải ngồi xuống thuật lại cho bà từng lời Benjamin đã nói. Cậu kể hết; chỉ không nhắc đứa con cưng của bà trông ốm yếu, xanh xao ra sao. Sao phải làm bà đau lòng khi bà chẳng giúp gì được anh?
English
The brave old woman still toiled on, hoping to rescue some of her other children. After a while she succeeded in buying Phillip. She paid eight hundred dollars, and came home with the precious document that secured his freedom. The happy mother and son sat together by the old hearthstone that night, telling how proud they were of each other, and how they would prove to the world that they could take care of themselves, as they had long taken care of others. We all concluded by saying, “He that is willing to be a slave, let him be a slave.”
Tiếng Việt
Người đàn bà già dũng cảm vẫn tiếp tục làm lụng, hy vọng cứu thêm vài đứa con khác. Một thời gian sau bà mua được Phillip. Bà trả tám trăm đô la, và về nhà với tờ giấy quý giá đảm bảo tự do cho cậu. Đêm ấy hai mẹ con hạnh phúc ngồi bên lò sưởi cũ, kể nhau nghe họ tự hào về nhau thế nào, và họ sẽ chứng minh với thiên hạ ra sao rằng họ có thể tự lo cho mình, như từ lâu họ vẫn lo cho người khác. Tất cả chúng tôi kết luận bằng câu: “Ai bằng lòng làm nô lệ, thì cứ làm nô lệ.”
Parte 6
English
V. The Trials Of Girlhood.
Tiếng Việt
V. Những thử thách thời thiếu nữ.
English
During the first years of my service in Dr. Flint’s family, I was accustomed to share some indulgences with the children of my mistress. Though this seemed to me no more than right, I was grateful for it, and tried to merit the kindness by the faithful discharge of my duties. But I now entered on my fifteenth year—a sad epoch in the life of a slave girl. My master began to whisper foul words in my ear. Young as I was, I could not remain ignorant of their import. I tried to treat them with indifference or contempt. The master’s age, my extreme youth, and the fear that his conduct would be reported to my grandmother, made him bear this treatment for many months. He was a crafty man, and resorted to many means to accomplish his purposes. Sometimes he had stormy, terrific ways, that made his victims tremble; sometimes he assumed a gentleness that he thought must surely subdue. Of the two, I preferred his stormy moods, although they left me trembling. He tried his utmost to corrupt the pure principles my grandmother had instilled. He peopled my young mind with unclean images, such as only a vile monster could think of. I turned from him with disgust and hatred. But he was my master. I was compelled to live under the same roof with him—where I saw a man forty years my senior daily violating the most sacred commandments of nature. He told me I was his property; that I must be subject to his will in all things. My soul revolted against the mean tyranny. But where could I turn for protection? No matter whether the slave girl be as black as ebony or as fair as her mistress. In either case, there is no shadow of law to protect her from insult, from violence, or even from death; all these are inflicted by fiends who bear the shape of men. The mistress, who ought to protect the helpless victim, has no other feelings towards her but those of jealousy and rage. The degradation, the wrongs, the vices, that grow out of slavery, are more than I can describe. They are greater than you would willingly believe. Surely, if you credited one half the truths that are told you concerning the helpless millions suffering in this cruel bondage, you at the north would not help to tighten the yoke. You surely would refuse to do for the master, on your own soil, the mean and cruel work which trained bloodhounds and the lowest class of whites do for him at the south.
Tiếng Việt
Trong những năm đầu tôi làm việc trong nhà bác sĩ Flint, tôi quen được chia sẻ một vài ưu đãi với con cái bà chủ. Dù với tôi điều ấy chỉ là lẽ công bằng, tôi vẫn biết ơn, và cố xứng với lòng tốt ấy bằng cách làm tròn bổn phận. Nhưng giờ tôi bước vào tuổi mười lăm—một thời điểm buồn trong đời cô gái nô lệ. Ông chủ bắt đầu thì thầm vào tai tôi những lời dơ bẩn. Dù còn nhỏ, tôi không thể không hiểu ý nghĩa của chúng. Tôi cố đáp lại chúng bằng sự thờ ơ hay khinh bỉ. Tuổi tác của ông chủ, tuổi quá non của tôi, và nỗi sợ hành vi của ông bị báo cho bà ngoại tôi, khiến ông chịu đựng thái độ ấy trong nhiều tháng. Ông là kẻ xảo quyệt, và dùng nhiều cách để đạt mục đích. Có lúc ông giở những cách giông bão, khủng khiếp, khiến nạn nhân run rẩy; có lúc ông làm ra vẻ dịu dàng mà ông nghĩ chắc chắn sẽ khuất phục. Giữa hai cách ấy, tôi thích những cơn giông bão của ông hơn, dù chúng khiến tôi run. Ông cố hết sức làm hư hỏng những nguyên tắc trong sạch bà ngoại đã gieo vào tôi. Ông lấp đầy tâm trí non nớt của tôi bằng những hình ảnh ô uế, loại chỉ một con quái vật đê hèn mới nghĩ ra. Tôi quay khỏi ông với ghê tởm và căm ghét. Nhưng ông là chủ tôi. Tôi buộc phải sống chung mái nhà với ông—nơi tôi thấy một người đàn ông hơn tôi bốn mươi tuổi hằng ngày vi phạm những điều răn thiêng liêng nhất của tự nhiên. Ông nói tôi là tài sản của ông; rằng tôi phải phục tùng ý ông trong mọi việc. Tâm hồn tôi phản kháng sự chuyên chế hèn hạ ấy. Nhưng tôi biết quay về đâu tìm che chở? Chẳng cần biết cô gái nô lệ đen như gỗ mun hay trắng như bà chủ. Trong cả hai trường hợp, không có một bóng luật nào bảo vệ cô khỏi sỉ nhục, khỏi bạo lực, hay thậm chí khỏi cái chết; tất cả đều do những con quỷ mang hình người gây ra. Bà chủ, người đáng ra phải bảo vệ nạn nhân bất lực, không có cảm xúc nào khác với cô ngoài ghen tuông và giận dữ. Sự đồi bại, những điều sai trái, những tật xấu sinh ra từ chế độ nô lệ, tôi không tả hết được. Chúng lớn hơn điều bạn sẵn lòng tin. Chắc chắn, nếu bạn tin một nửa những sự thật người ta kể bạn về hàng triệu người bất lực đang chịu cảnh trói buộc tàn nhẫn này, thì bạn, những người ở miền Bắc, sẽ không góp tay siết chặt cái ách. Chắc chắn bạn sẽ từ chối làm cho ông chủ, trên đất của chính các bạn, cái việc hèn hạ và tàn nhẫn mà chó săn đánh hơi người đã được huấn luyện và tầng lớp thấp nhất của người da trắng làm cho ông ở miền Nam.
English
Every where the years bring to all enough of sin and sorrow; but in slavery the very dawn of life is darkened by these shadows. Even the little child, who is accustomed to wait on her mistress and her children, will learn, before she is twelve years old, why it is that her mistress hates such and such a one among the slaves. Perhaps the child’s own mother is among those hated ones. She listens to violent outbreaks of jealous passion, and cannot help understanding what is the cause. She will become prematurely knowing in evil things. Soon she will learn to tremble when she hears her master’s footfall. She will be compelled to realize that she is no longer a child. If God has bestowed beauty upon her, it will prove her greatest curse. That which commands admiration in the white woman only hastens the degradation of the female slave. I know that some are too much brutalized by slavery to feel the humiliation of their position; but many slaves feel it most acutely, and shrink from the memory of it. I cannot tell how much I suffered in the presence of these wrongs, nor how I am still pained by the retrospect. My master met me at every turn, reminding me that I belonged to him, and swearing by heaven and earth that he would compel me to submit to him. If I went out for a breath of fresh air, after a day of unwearied toil, his footsteps dogged me. If I knelt by my mother’s grave, his dark shadow fell on me even there. The light heart which nature had given me became heavy with sad forebodings. The other slaves in my master’s house noticed the change. Many of them pitied me; but none dared to ask the cause. They had no need to inquire. They knew too well the guilty practices under that roof; and they were aware that to speak of them was an offence that never went unpunished.
Tiếng Việt
Khắp nơi, năm tháng đem đến cho mọi người đủ tội lỗi và sầu muộn; nhưng trong chế độ nô lệ, ngay buổi bình minh của đời người đã bị những bóng tối ấy che phủ. Ngay cả đứa trẻ nhỏ quen hầu bà chủ và con bà, trước mười hai tuổi cũng sẽ biết vì sao bà chủ ghét người này người nọ trong đám nô lệ. Có lẽ mẹ ruột đứa trẻ nằm trong số những người bị ghét ấy. Nó nghe những cơn bùng nổ dữ dội của đam mê ghen tuông, và không thể không hiểu nguyên nhân. Nó sẽ sớm biết những điều xấu quá tuổi. Chẳng bao lâu nó sẽ học run rẩy khi nghe tiếng chân ông chủ. Nó sẽ bị buộc phải nhận ra rằng nó không còn là trẻ con. Nếu Chúa ban cho nó sắc đẹp, đó sẽ là lời nguyền lớn nhất của nó. Điều khiến người đàn bà da trắng được ngưỡng mộ chỉ làm cô gái nô lệ sa đọa sớm hơn. Tôi biết một số người bị chế độ nô lệ làm cho chai lì như thú vật đến mức không cảm thấy nỗi nhục của địa vị mình; nhưng nhiều nô lệ cảm thấy nó thấu xương, và co rúm trước ký ức ấy. Tôi không sao kể hết tôi đã đau khổ thế nào trước những điều sai trái ấy, cũng không kể hết tôi vẫn còn đau thế nào khi nhìn lại. Ông chủ tôi gặp tôi ở mỗi bước, nhắc tôi rằng tôi thuộc về ông, và thề trời đất rằng ông sẽ ép tôi phục tùng. Nếu tôi ra ngoài hít chút khí trời, sau một ngày lao động không mệt mỏi, bước chân ông bám sát tôi. Nếu tôi quỳ bên mộ mẹ, bóng đen của ông đổ lên tôi ngay cả ở đó. Tấm lòng nhẹ nhõm tự nhiên ban cho tôi đã nặng trĩu những điềm gở buồn. Những nô lệ khác trong nhà ông chủ nhận thấy sự thay đổi. Nhiều người thương hại tôi; nhưng không ai dám hỏi nguyên do. Họ chẳng cần hỏi. Họ biết quá rõ những việc tội lỗi dưới mái nhà ấy; và họ biết nói về chúng là một tội không bao giờ không bị trừng phạt.
English
I longed for some one to confide in. I would have given the world to have laid my head on my grandmother’s faithful bosom, and told her all my troubles. But Dr. Flint swore he would kill me, if I was not as silent as the grave. Then, although my grandmother was all in all to me, I feared her as well as loved her. I had been accustomed to look up to her with a respect bordering upon awe. I was very young, and felt shamefaced about telling her such impure things, especially as I knew her to be very strict on such subjects. Moreover, she was a woman of a high spirit. She was usually very quiet in her demeanor; but if her indignation was once roused, it was not very easily quelled. I had been told that she once chased a white gentleman with a loaded pistol, because he insulted one of her daughters. I dreaded the consequences of a violent outbreak; and both pride and fear kept me silent. But though I did not confide in my grandmother, and even evaded her vigilant watchfulness and inquiry, her presence in the neighborhood was some protection to me. Though she had been a slave, Dr. Flint was afraid of her. He dreaded her scorching rebukes. Moreover, she was known and patronized by many people; and he did not wish to have his villany made public. It was lucky for me that I did not live on a distant plantation, but in a town not so large that the inhabitants were ignorant of each other’s affairs. Bad as are the laws and customs in a slaveholding community, the doctor, as a professional man, deemed it prudent to keep up some outward show of decency.
Tiếng Việt
Tôi khao khát có ai để tâm sự. Tôi sẽ đánh đổi cả thế gian để gục đầu vào lòng bà ngoại trung hậu, kể hết nỗi khổ. Nhưng bác sĩ Flint thề sẽ giết tôi nếu tôi không im lặng như mồ. Rồi, tuy bà ngoại là tất cả đối với tôi, tôi vừa sợ vừa yêu bà. Tôi quen ngước nhìn bà với một sự kính trọng gần như kính sợ. Tôi còn quá trẻ, và thấy xấu hổ khi kể với bà những chuyện ô uế như vậy, nhất là khi biết bà rất nghiêm khắc về những chuyện này. Hơn nữa bà là người có khí phách. Thường bà rất điềm tĩnh trong cử chỉ; nhưng một khi phẫn nộ bùng lên, không dễ nguôi. Tôi từng nghe nói bà có lần rượt một ông da trắng với khẩu súng lục đã nạp đạn, vì ông ta lăng mạ một trong các con gái bà. Tôi sợ hậu quả của một cơn bùng nổ dữ dội; và cả lòng tự trọng lẫn nỗi sợ giữ tôi im lặng. Nhưng dù không tâm sự với bà ngoại, và thậm chí tránh sự canh chừng và truy hỏi của bà, sự hiện diện của bà trong vùng cũng là một sự che chở nào đó cho tôi. Dù bà từng là nô lệ, bác sĩ Flint sợ bà. Ông khiếp những lời quở trách rát bỏng của bà. Hơn nữa, bà được nhiều người biết và bảo trợ; và ông không muốn sự đê tiện của mình bị phơi ra công khai. Tôi may là không sống ở một đồn điền xa xôi, mà ở trong một thị trấn không lớn đến mức dân chúng không biết chuyện của nhau. Dù luật pháp và phong tục trong một cộng đồng chủ nô tệ hại đến đâu, bác sĩ, là người có nghề nghiệp, cho rằng cần khôn ngoan giữ chút vẻ ngoài đứng đắn.
English
O, what days and nights of fear and sorrow that man caused me! Reader, it is not to awaken sympathy for myself that I am telling you truthfully what I suffered in slavery. I do it to kindle a flame of compassion in your hearts for my sisters who are still in bondage, suffering as I once suffered.
Tiếng Việt
Ôi, những ngày và đêm sợ hãi, đau khổ mà người đàn ông ấy gây ra cho tôi! Thưa bạn đọc, tôi kể thật những gì tôi chịu trong cảnh nô lệ không phải để khơi lòng thương hại cho mình. Tôi làm vậy để nhóm lên ngọn lửa trắc ẩn trong tim các bạn cho những chị em tôi còn bị trói buộc, chịu đau khổ như tôi từng chịu.
English
I once saw two beautiful children playing together. One was a fair white child; the other was her slave, and also her sister. When I saw them embracing each other, and heard their joyous laughter, I turned sadly away from the lovely sight. I foresaw the inevitable blight that would fall on the little slave’s heart. I knew how soon her laughter would be changed to sighs. The fair child grew up to be a still fairer woman. From childhood to womanhood her pathway was blooming with flowers, and overarched by a sunny sky. Scarcely one day of her life had been clouded when the sun rose on her happy bridal morning.
Tiếng Việt
Có lần tôi thấy hai đứa trẻ xinh đẹp chơi với nhau. Một là bé gái da trắng, mặt mũi sáng sủa; đứa kia là nô lệ của nó, và cũng là chị em của nó. Khi thấy chúng ôm nhau, và nghe tiếng cười vui, tôi buồn bã quay đi khỏi cảnh đáng yêu ấy. Tôi thấy trước tai ương không tránh khỏi sẽ giáng xuống trái tim cô bé nô lệ. Tôi biết chẳng bao lâu tiếng cười của nó sẽ hóa thành tiếng thở dài. Đứa bé trắng lớn thành một thiếu phụ còn xinh đẹp hơn. Từ thuở bé đến khi trưởng thành, con đường nàng nở đầy hoa, trời trên đầu đầy nắng. Hầu như chưa có ngày nào đời nàng u ám khi mặt trời mọc vào buổi sáng cưới hạnh phúc của nàng.
English
How had those years dealt with her slave sister, the little playmate of her childhood? She, also, was very beautiful; but the flowers and sunshine of love were not for her. She drank the cup of sin, and shame, and misery, whereof her persecuted race are compelled to drink.
Tiếng Việt
Những năm tháng ấy đã đối xử thế nào với người chị em nô lệ, bạn chơi nhỏ thuở thơ ấu của nàng? Cô cũng rất đẹp; nhưng hoa và nắng của tình yêu không dành cho cô. Cô uống chén tội lỗi, nhục nhã và khốn khổ, mà giống nòi bị truy hại của cô buộc phải uống.
English
In view of these things, why are ye silent, ye free men and women of the north? Why do your tongues falter in maintenance of the right? Would that I had more ability! But my heart is so full, and my pen is so weak! There are noble men and women who plead for us, striving to help those who cannot help themselves. God bless them! God give them strength and courage to go on! God bless those, every where, who are laboring to advance the cause of humanity!
Tiếng Việt
Trước những điều này, hỡi các bạn, những người nam nữ tự do miền Bắc, vì sao các bạn im lặng? Vì sao lưỡi các bạn ấp úng khi phải bênh vực lẽ phải? Ước gì tôi có thêm khả năng! Nhưng lòng tôi đầy quá, và ngòi bút tôi yếu quá! Có những người nam nữ cao quý bênh vực chúng tôi, cố gắng giúp những người không thể tự giúp. Chúa phù hộ họ! Xin Chúa ban sức mạnh và lòng can đảm cho họ tiếp tục! Chúa phù hộ những ai, ở mọi nơi, đang lao động để thúc đẩy sự nghiệp nhân loại!
Parte 7
English
VI. The Jealous Mistress.
Tiếng Việt
VI. Bà chủ hay ghen.
English
I would ten thousand times rather that my children should be the half-starved paupers of Ireland than to be the most pampered among the slaves of America. I would rather drudge out my life on a cotton plantation, till the grave opened to give me rest, than to live with an unprincipled master and a jealous mistress. The felon’s home in a penitentiary is preferable. He may repent, and turn from the error of his ways, and so find peace; but it is not so with a favorite slave. She is not allowed to have any pride of character. It is deemed a crime in her to wish to be virtuous.
Tiếng Việt
Tôi thà một vạn lần để con tôi là những kẻ cùng khổ đói ăn nửa chết của Ireland còn hơn là những đứa được nuông chiều nhất giữa nô lệ nước Mỹ. Tôi thà nhọc nhằn hết đời trên một đồn điền bông, cho đến khi huyệt mở ra cho tôi yên nghỉ, còn hơn sống với một ông chủ vô lương và một bà chủ hay ghen. Chốn ở của kẻ phạm tội trong nhà tù còn đáng chọn hơn. Hắn có thể ăn năn, quay lưng với lầm lỗi, và tìm thấy bình yên; nhưng người nô lệ được sủng ái thì không như vậy. Cô không được phép có lòng tự trọng nào về nhân cách. Cô bị coi là có tội nếu muốn sống đức hạnh.
English
Mrs. Flint possessed the key to her husband’s character before I was born. She might have used this knowledge to counsel and to screen the young and the innocent among her slaves; but for them she had no sympathy. They were the objects of her constant suspicion and malevolence. She watched her husband with unceasing vigilance; but he was well practised in means to evade it. What he could not find opportunity to say in words he manifested in signs. He invented more than were ever thought of in a deaf and dumb asylum. I let them pass, as if I did not understand what he meant; and many were the curses and threats bestowed on me for my stupidity. One day he caught me teaching myself to write. He frowned, as if he was not well pleased; but I suppose he came to the conclusion that such an accomplishment might help to advance his favorite scheme. Before long, notes were often slipped into my hand. I would return them, saying, “I can’t read them, sir.” “Can’t you?” he replied; “then I must read them to you.” He always finished the reading by asking, “Do you understand?” Sometimes he would complain of the heat of the tea room, and order his supper to be placed on a small table in the piazza. He would seat himself there with a well-satisfied smile, and tell me to stand by and brush away the flies. He would eat very slowly, pausing between the mouthfuls. These intervals were employed in describing the happiness I was so foolishly throwing away, and in threatening me with the penalty that finally awaited my stubborn disobedience. He boasted much of the forbearance he had exercised towards me, and reminded me that there was a limit to his patience. When I succeeded in avoiding opportunities for him to talk to me at home, I was ordered to come to his office, to do some errand. When there, I was obliged to stand and listen to such language as he saw fit to address to me. Sometimes I so openly expressed my contempt for him that he would become violently enraged, and I wondered why he did not strike me. Circumstanced as he was, he probably thought it was better policy to be forbearing. But the state of things grew worse and worse daily. In desperation I told him that I must and would apply to my grandmother for protection. He threatened me with death, and worse than death, if I made any complaint to her. Strange to say, I did not despair. I was naturally of a buoyant disposition, and always I had a hope of somehow getting out of his clutches. Like many a poor, simple slave before me, I trusted that some threads of joy would yet be woven into my dark destiny.
Tiếng Việt
Bà Flint nắm chìa khóa tính nết chồng bà trước cả khi tôi ra đời. Bà đã có thể dùng hiểu biết ấy để khuyên bảo và che chở những người trẻ, trong trắng trong đám nô lệ của bà; nhưng với họ bà không có chút thông cảm. Họ là đối tượng của nỗi ngờ vực và ác ý thường trực của bà. Bà theo dõi chồng với sự cảnh giác không ngơi nghỉ; nhưng ông rất rành cách lẩn tránh. Điều ông không có dịp nói thành lời, ông biểu lộ bằng dấu hiệu. Ông nghĩ ra nhiều dấu hiệu hơn mọi thứ từng được nghĩ ra trong một viện câm điếc. Tôi để chúng trôi qua, như thể không hiểu ông muốn nói gì; và đã có biết bao lời nguyền rủa và đe dọa đổ lên tôi vì sự ngu độn của tôi. Một hôm ông bắt gặp tôi đang tự học viết. Ông cau mày, như không hài lòng; nhưng tôi cho rằng ông kết luận một kỹ năng như vậy có thể giúp thúc đẩy kế hoạch ưa thích của ông. Chẳng bao lâu, những mẩu giấy thư thường được nhét vào tay tôi. Tôi trả lại, nói: “Thưa ông, tôi không đọc được.” “Không đọc được à?” ông đáp; “thế thì tao phải đọc cho mày nghe.” Ông luôn kết thúc việc đọc bằng câu hỏi: “Hiểu chưa?” Có lúc ông than phòng trà nóng, và ra lệnh dọn bữa tối của ông lên một cái bàn nhỏ ngoài hiên. Ông ngồi đó với nụ cười hài lòng, và bảo tôi đứng bên phe phẩy đuổi ruồi. Ông ăn rất chậm, nghỉ giữa các miếng. Những quãng nghỉ ấy được dùng để tả cái hạnh phúc tôi đang dại dột vứt đi, và để dọa tôi bằng hình phạt cuối cùng chờ sự bướng bỉnh bất tuân của tôi. Ông khoe nhiều về sự nhẫn nại ông đã dành cho tôi, và nhắc tôi rằng lòng kiên nhẫn của ông có giới hạn. Khi tôi tránh được những dịp ông nói chuyện với tôi ở nhà, tôi bị ra lệnh đến phòng làm việc của ông, để làm một việc vặt. Ở đó, tôi buộc phải đứng nghe những lời ông cho là thích hợp để nói với tôi. Có lúc tôi bày tỏ khinh bỉ ông công khai đến nỗi ông nổi cơn thịnh nộ, và tôi tự hỏi sao ông không đánh tôi. Trong hoàn cảnh của ông, có lẽ ông nghĩ nhẫn nại là chính sách hay hơn. Nhưng tình hình ngày càng tệ. Trong tuyệt vọng, tôi nói với ông rằng tôi phải và sẽ xin bà ngoại che chở. Ông dọa tôi cái chết, và còn tệ hơn cái chết, nếu tôi kêu ca với bà. Lạ thay, tôi không tuyệt vọng. Tôi vốn có tính lạc quan, và luôn hy vọng bằng cách nào đó thoát khỏi nanh vuốt ông. Như bao người nô lệ chất phác, đáng thương đi trước tôi, tôi tin rằng rồi sẽ có vài sợi niềm vui dệt vào số phận đen tối của mình.
English
I had entered my sixteenth year, and every day it became more apparent that my presence was intolerable to Mrs. Flint. Angry words frequently passed between her and her husband. He had never punished me himself, and he would not allow any body else to punish me. In that respect, she was never satisfied; but, in her angry moods, no terms were too vile for her to bestow upon me. Yet I, whom she detested so bitterly, had far more pity for her than he had, whose duty it was to make her life happy. I never wronged her, or wished to wrong her; and one word of kindness from her would have brought me to her feet.
Tiếng Việt
Tôi bước vào tuổi mười sáu, và mỗi ngày càng rõ sự hiện diện của tôi không chịu nổi với bà Flint. Những lời giận dữ thường qua lại giữa bà và chồng. Ông chưa bao giờ tự mình trừng phạt tôi, và không cho phép ai khác trừng phạt tôi. Về điểm ấy bà chẳng bao giờ hài lòng; nhưng trong những cơn giận, không lời nào quá thô tục để bà không ném vào tôi. Thế mà tôi, người bà ghét cay ghét đắng, lại thương hại bà nhiều hơn ông, người có bổn phận làm cho cuộc đời bà hạnh phúc. Tôi chưa bao giờ làm hại bà, hay muốn làm hại bà; và một lời tử tế của bà sẽ khiến tôi quỳ dưới chân bà.
English
After repeated quarrels between the doctor and his wife, he announced his intention to take his youngest daughter, then four years old, to sleep in his apartment. It was necessary that a servant should sleep in the same room, to be on hand if the child stirred. I was selected for that office, and informed for what purpose that arrangement had been made. By managing to keep within sight of people, as much as possible, during the day time, I had hitherto succeeded in eluding my master, though a razor was often held to my throat to force me to change this line of policy. At night I slept by the side of my great aunt, where I felt safe. He was too prudent to come into her room. She was an old woman, and had been in the family many years. Moreover, as a married man, and a professional man, he deemed it necessary to save appearances in some degree. But he resolved to remove the obstacle in the way of his scheme; and he thought he had planned it so that he should evade suspicion. He was well aware how much I prized my refuge by the side of my old aunt, and he determined to dispossess me of it. The first night the doctor had the little child in his room alone. The next morning, I was ordered to take my station as nurse the following night. A kind Providence interposed in my favor. During the day Mrs. Flint heard of this new arrangement, and a storm followed. I rejoiced to hear it rage.
Tiếng Việt
Sau nhiều lần cãi vã giữa bác sĩ và vợ, ông tuyên bố ý định đưa cô con gái út, lúc ấy bốn tuổi, đến ngủ trong phòng ông. Cần có một người hầu ngủ cùng phòng, để sẵn sàng nếu đứa bé cựa mình. Tôi được chọn cho việc đó, và được cho biết vì mục đích gì mà sắp xếp như vậy. Nhờ cố giữ mình trong tầm mắt mọi người nhiều nhất có thể vào ban ngày, tôi đã tránh được ông chủ cho đến lúc ấy, dù một con dao cạo thường bị kề vào cổ tôi để ép tôi đổi đường lối ấy. Ban đêm tôi ngủ bên cạnh bà dì của mẹ, nơi tôi thấy an toàn. Ông quá thận trọng nên không vào phòng bà. Bà là một người già, và đã ở trong nhà nhiều năm. Hơn nữa, là người có vợ, và là người có nghề nghiệp, ông thấy cần giữ ít nhiều thể diện. Nhưng ông quyết dọn chướng ngại trên đường kế hoạch của mình; và ông nghĩ đã tính toán sao cho tránh được nghi ngờ. Ông biết rõ tôi quý nơi nương náu bên cạnh bà dì già đến mức nào, và ông quyết định tước nó khỏi tôi. Đêm đầu tiên bác sĩ có đứa bé trong phòng một mình. Sáng hôm sau, tôi được lệnh vào vị trí vú em đêm tiếp theo. Đấng Quan Phòng nhân từ đã can thiệp, đứng về phía tôi. Trong ngày bà Flint nghe về sự sắp xếp mới này, và một cơn bão nổi lên. Tôi mừng khi nghe nó gào thét.
English
After a while my mistress sent for me to come to her room. Her first question was, “Did you know you were to sleep in the doctor’s room?”
Tiếng Việt
Một lúc sau bà chủ cho gọi tôi vào phòng bà. Câu hỏi đầu tiên của bà là: “Mày có biết mày sắp ngủ trong phòng bác sĩ không?”
English
“Yes, ma’am.”
Tiếng Việt
“Dạ, thưa bà.”
English
“Who told you?”
Tiếng Việt
“Ai bảo mày?”
English
“My master.”
Tiếng Việt
“Thưa, ông chủ.”
English
“Will you answer truly all the questions I ask?”
Tiếng Việt
“Mày có trả lời thật mọi câu tao hỏi không?”
English
“Yes, ma’am.”
Tiếng Việt
“Dạ, thưa bà.”
English
“Tell me, then, as you hope to be forgiven, are you innocent of what I have accused you?”
Tiếng Việt
“Vậy nói đi, nếu mày mong được tha thứ, mày có vô tội về điều tao buộc cho mày không?”
English
“I am.”
Tiếng Việt
“Tôi vô tội.”
English
She handed me a Bible, and said, “Lay your hand on your heart, kiss this holy book, and swear before God that you tell me the truth.”
Tiếng Việt
Bà đưa tôi một cuốn Kinh Thánh, và nói: “Đặt tay lên ngực, hôn cuốn sách thánh này, và thề trước Chúa rằng mày nói thật.”
English
I took the oath she required, and I did it with a clear conscience.
Tiếng Việt
Tôi thề đúng như lời bà đòi, và tôi làm điều đó với lương tâm trong sáng.
English
“You have taken God’s holy word to testify your innocence,” said she. “If you have deceived me, beware! Now take this stool, sit down, look me directly in the face, and tell me all that has passed between your master and you.”
Tiếng Việt
“Mày đã lấy lời thánh của Chúa để làm chứng mày vô tội,” bà nói. “Nếu mày đã lừa tao, hãy coi chừng! Giờ lấy cái ghế đẩu này, ngồi xuống, nhìn thẳng vào mặt tao, và kể cho tao hết những gì đã xảy ra giữa ông chủ mày và mày.”
English
I did as she ordered. As I went on with my account her color changed frequently, she wept, and sometimes groaned. She spoke in tones so sad, that I was touched by her grief. The tears came to my eyes; but I was soon convinced that her emotions arose from anger and wounded pride. She felt that her marriage vows were desecrated, her dignity insulted; but she had no compassion for the poor victim of her husband’s perfidy. She pitied herself as a martyr; but she was incapable of feeling for the condition of shame and misery in which her unfortunate, helpless slave was placed.
Tiếng Việt
Tôi làm theo lệnh bà. Khi tôi kể tiếp, sắc mặt bà đổi liên tục, bà khóc, và có lúc rên rỉ. Bà nói giọng buồn đến mức tôi cảm động trước nỗi đau của bà. Nước mắt tôi trào ra; nhưng tôi sớm tin rằng cảm xúc của bà đến từ giận dữ và lòng tự ái bị tổn thương. Bà cảm thấy lời thề hôn nhân của bà bị làm ô uế, phẩm giá bà bị lăng nhục; nhưng bà không có lòng thương nào cho nạn nhân tội nghiệp của sự phản bội của chồng. Bà thương hại mình như một người tử đạo; nhưng bà không có khả năng cảm thấy cảnh ngộ nhục nhã và khốn khổ mà người nô lệ bất hạnh, bất lực của bà bị đặt vào.
English
Yet perhaps she had some touch of feeling for me; for when the conference was ended, she spoke kindly, and promised to protect me. I should have been much comforted by this assurance if I could have had confidence in it; but my experiences in slavery had filled me with distrust. She was not a very refined woman, and had not much control over her passions. I was an object of her jealousy, and, consequently, of her hatred; and I knew I could not expect kindness or confidence from her under the circumstances in which I was placed. I could not blame her. Slaveholders’ wives feel as other women would under similar circumstances. The fire of her temper kindled from small sparks, and now the flame became so intense that the doctor was obliged to give up his intended arrangement.
Tiếng Việt
Thế nhưng có lẽ bà có chút cảm xúc cho tôi; vì khi cuộc nói chuyện kết thúc, bà nói tử tế, và hứa sẽ bảo vệ tôi. Lẽ ra tôi được an ủi nhiều bởi lời bảo đảm ấy, nếu tôi tin được nó; nhưng những gì đã trải qua trong chế độ nô lệ khiến tôi đầy ngờ vực. Bà không phải người rất tinh tế, và không biết kiềm chế cơn nóng giận. Tôi là đối tượng của sự ghen tuông của bà, và do đó của lòng căm ghét của bà; và tôi biết mình không thể mong sự tử tế hay lòng tin từ bà trong hoàn cảnh tôi bị đặt vào. Tôi không thể trách bà. Vợ các chủ nô cảm thấy như những phụ nữ khác trong hoàn cảnh tương tự. Lửa tính khí bà bùng từ những tia nhỏ, và giờ ngọn lửa mãnh liệt đến nỗi bác sĩ buộc phải bỏ sự sắp xếp dự định.
English
I knew I had ignited the torch, and I expected to suffer for it afterwards; but I felt too thankful to my mistress for the timely aid she rendered me to care much about that. She now took me to sleep in a room adjoining her own. There I was an object of her especial care, though not of her especial comfort, for she spent many a sleepless night to watch over me. Sometimes I woke up, and found her bending over me. At other times she whispered in my ear, as though it was her husband who was speaking to me, and listened to hear what I would answer. If she startled me, on such occasions, she would glide stealthily away; and the next morning she would tell me I had been talking in my sleep, and ask who I was talking to. At last, I began to be fearful for my life. It had been often threatened; and you can imagine, better than I can describe, what an unpleasant sensation it must produce to wake up in the dead of night and find a jealous woman bending over you. Terrible as this experience was, I had fears that it would give place to one more terrible.
Tiếng Việt
Tôi biết mình đã châm ngọn đuốc, và tôi chờ sau này sẽ chịu khổ vì nó; nhưng tôi biết ơn bà chủ quá vì sự giúp đỡ kịp thời bà dành cho tôi nên không bận tâm nhiều. Bà giờ đưa tôi đến ngủ trong một phòng liền kề phòng bà. Ở đó tôi là đối tượng của sự chăm sóc đặc biệt của bà, dù chẳng phải để tôi được yên ổn, vì bà thức nhiều đêm trắng để canh tôi. Có lúc tôi tỉnh dậy, thấy bà cúi xuống trên tôi. Có lúc bà thì thầm vào tai tôi, như thể chính chồng bà đang nói với tôi, và lắng nghe xem tôi đáp gì. Nếu bà làm tôi giật mình trong những lúc ấy, bà sẽ lẳng lặng lướt đi; và sáng hôm sau bà bảo tôi đã nói mơ khi ngủ, và hỏi tôi nói chuyện với ai. Cuối cùng, tôi bắt đầu sợ cho tính mạng mình. Mạng sống tôi đã nhiều lần bị đe dọa; và bạn có thể hình dung, hơn tôi tả được, cảm giác khó chịu thế nào khi thức dậy giữa đêm khuya và thấy một người đàn bà đang ghen cúi nhìn mình. Dù trải nghiệm này khủng khiếp đến đâu, tôi vẫn sợ nó sẽ nhường chỗ cho một điều còn khủng khiếp hơn.
English
My mistress grew weary of her vigils; they did not prove satisfactory. She changed her tactics. She now tried the trick of accusing my master of crime, in my presence, and gave my name as the author of the accusation. To my utter astonishment, he replied, “I don’t believe it; but if she did acknowledge it, you tortured her into exposing me.” Tortured into exposing him! Truly, Satan had no difficulty in distinguishing the color of his soul! I understood his object in making this false representation. It was to show me that I gained nothing by seeking the protection of my mistress; that the power was still all in his own hands. I pitied Mrs. Flint. She was a second wife, many years the junior of her husband; and the hoary-headed miscreant was enough to try the patience of a wiser and better woman. She was completely foiled, and knew not how to proceed. She would gladly have had me flogged for my supposed false oath; but, as I have already stated, the doctor never allowed any one to whip me. The old sinner was politic. The application of the lash might have led to remarks that would have exposed him in the eyes of his children and grandchildren. How often did I rejoice that I lived in a town where all the inhabitants knew each other! If I had been on a remote plantation, or lost among the multitude of a crowded city, I should not be a living woman at this day.
Tiếng Việt
Bà chủ tôi mệt vì những đêm canh; chúng không đem lại kết quả như ý. Bà đổi chiến thuật. Giờ bà thử mánh buộc tội ông chủ phạm tội, trước mặt tôi, và nêu tên tôi là người buộc tội. Tôi hết sức ngạc nhiên khi ông đáp: “Tôi không tin; nhưng nếu nó có thừa nhận, thì bà đã tra tấn nó để nó vạch mặt tôi.” Tra tấn để nó vạch mặt ông! Quả thật, Satan chẳng khó gì phân biệt màu sắc linh hồn ông ta! Tôi hiểu mục đích của ông khi đưa ra lời xuyên tạc ấy. Đó là để cho tôi thấy tôi chẳng được gì khi tìm sự che chở của bà chủ; quyền lực vẫn hoàn toàn trong tay ông. Tôi thương hại bà Flint. Bà là vợ hai, kém chồng nhiều tuổi; và gã tội đồ đầu bạc đủ thử thách lòng kiên nhẫn của một người đàn bà khôn ngoan, tốt hơn. Bà hoàn toàn bị đánh bại, không biết phải làm gì. Bà hẳn sẵn lòng cho đánh roi tôi vì lời thề dối mà bà cho là có; nhưng, như tôi đã nói, bác sĩ không bao giờ cho phép ai quất tôi. Lão tội đồ già ấy khôn khéo. Việc dùng roi có thể dẫn đến những lời bàn tán vạch mặt ông trước mắt con cháu ông. Tôi đã mừng biết bao vì sống trong một thị trấn nơi mọi người biết nhau! Nếu tôi ở một đồn điền xa, hay lạc giữa đám đông một thành phố đông đúc, thì hôm nay tôi đã không còn là một người đàn bà đang sống.
English
The secrets of slavery are concealed like those of the Inquisition. My master was, to my knowledge, the father of eleven slaves. But did the mothers dare to tell who was the father of their children? Did the other slaves dare to allude to it, except in whispers among themselves? No, indeed! They knew too well the terrible consequences.
Tiếng Việt
Những bí mật của chế độ nô lệ được giấu kín như của Tòa án Dị giáo. Ông chủ tôi, theo tôi biết, là cha của mười một nô lệ. Nhưng liệu các bà mẹ có dám nói ai là cha con mình không? Liệu những nô lệ khác có dám nhắc đến chuyện ấy, ngoài việc thì thầm với nhau không? Không đâu! Họ biết quá rõ những hậu quả khủng khiếp.
English
My grandmother could not avoid seeing things which excited her suspicions. She was uneasy about me, and tried various ways to buy me; but the never-changing answer was always repeated: “Linda does not belong to me. She is my daughter’s property, and I have no legal right to sell her.” The conscientious man! He was too scrupulous to sell me; but he had no scruples whatever about committing a much greater wrong against the helpless young girl placed under his guardianship, as his daughter’s property. Sometimes my persecutor would ask me whether I would like to be sold. I told him I would rather be sold to any body than to lead such a life as I did. On such occasions he would assume the air of a very injured individual, and reproach me for my ingratitude. “Did I not take you into the house, and make you the companion of my own children?” he would say. “Have I ever treated you like a negro? I have never allowed you to be punished, not even to please your mistress. And this is the recompense I get, you ungrateful girl!” I answered that he had reasons of his own for screening me from punishment, and that the course he pursued made my mistress hate me and persecute me. If I wept, he would say, “Poor child! Don’t cry! don’t cry! I will make peace for you with your mistress. Only let me arrange matters in my own way. Poor, foolish girl! you don’t know what is for your own good. I would cherish you. I would make a lady of you. Now go, and think of all I have promised you.”
Tiếng Việt
Bà ngoại tôi không thể không thấy những điều khơi lên nghi ngờ của bà. Bà lo cho tôi, và tìm nhiều cách mua tôi; nhưng câu trả lời không đổi luôn được lặp lại: “Linda không thuộc về tôi. Nó là tài sản của con gái tôi, và tôi không có quyền hợp pháp để bán nó.” Người đàn ông tận tâm! Ông quá câu nệ lương tâm để bán tôi; nhưng ông chẳng hề e ngại gì khi gây một sai trái lớn hơn nhiều với cô gái trẻ bất lực đặt dưới sự giám hộ của ông, với tư cách tài sản của con gái ông. Có lúc kẻ truy hại tôi hỏi tôi có muốn bị bán không. Tôi nói tôi thà bị bán cho ai cũng được còn hơn sống cuộc đời như tôi đang sống. Những lúc ấy ông làm ra vẻ một người bị xúc phạm nặng, và trách tôi vô ơn. “Chẳng phải tao đã đem mày vào nhà, và cho mày làm bạn của chính con tao sao?” ông nói. “Tao đã bao giờ đối xử với mày như một đứa da đen thường chưa? Tao chưa bao giờ cho phép ai phạt mày, kể cả để chiều bà chủ mày. Và đây là cái tao nhận lại, đồ vô ơn!” Tôi đáp rằng ông có lý do riêng để che chở tôi khỏi bị phạt, và cách ông làm khiến bà chủ tôi ghét và truy hại tôi. Nếu tôi khóc, ông sẽ nói: “Con bé tội nghiệp! Đừng khóc! đừng khóc! Ta sẽ làm lành với bà chủ cho con. Chỉ cần để ta thu xếp theo cách của ta. Con bé dại dột tội nghiệp! con không biết điều gì có lợi cho con. Ta sẽ yêu thương con. Ta sẽ biến con thành một quý bà. Giờ đi đi, và nghĩ về tất cả những gì ta đã hứa với con.”
English
I did think of it.
Tiếng Việt
Tôi đã nghĩ đến điều ấy.
English
Reader, I draw no imaginary pictures of southern homes. I am telling you the plain truth. Yet when victims make their escape from this wild beast of Slavery, northerners consent to act the part of bloodhounds, and hunt the poor fugitive back into his den, “full of dead men’s bones, and all uncleanness.” Nay, more, they are not only willing, but proud, to give their daughters in marriage to slaveholders. The poor girls have romantic notions of a sunny clime, and of the flowering vines that all the year round shade a happy home. To what disappointments are they destined! The young wife soon learns that the husband in whose hands she has placed her happiness pays no regard to his marriage vows. Children of every shade of complexion play with her own fair babies, and too well she knows that they are born unto him of his own household. Jealousy and hatred enter the flowery home, and it is ravaged of its loveliness.
Tiếng Việt
Thưa bạn đọc, tôi không vẽ những bức tranh tưởng tượng về các gia đình miền Nam. Tôi đang kể sự thật trần trụi. Thế mà khi các nạn nhân thoát khỏi con thú dữ mang tên Chế độ Nô lệ, người miền Bắc lại chịu đóng vai chó săn đánh hơi người, và săn kẻ chạy trốn tội nghiệp trở về hang của nó, “đầy xương người chết, và mọi sự ô uế.” Hơn nữa, họ không chỉ sẵn lòng mà còn tự hào gả con gái cho chủ nô. Những cô gái tội nghiệp có những ý tưởng lãng mạn về một miền khí hậu nắng ấm, và về những dây leo ra hoa quanh năm che bóng một mái nhà hạnh phúc. Họ sẽ vỡ mộng biết bao! Người vợ trẻ chẳng bao lâu biết rằng người chồng mà nàng đã giao phó hạnh phúc của mình chẳng hề coi trọng lời thề hôn nhân. Những đứa trẻ đủ mọi sắc da chơi với những đứa con da trắng của chính nàng, và nàng biết quá rõ chúng sinh ra cho ông trong chính nhà ông. Ghen tuông và căm ghét bước vào mái nhà đầy hoa, và vẻ đáng yêu của nó bị tàn phá.
English
Southern women often marry a man knowing that he is the father of many little slaves. They do not trouble themselves about it. They regard such children as property, as marketable as the pigs on the plantation; and it is seldom that they do not make them aware of this by passing them into the slave-trader’s hands as soon as possible, and thus getting them out of their sight. I am glad to say there are some honorable exceptions.
Tiếng Việt
Phụ nữ miền Nam thường lấy một người đàn ông mà họ biết rõ là cha của nhiều đứa trẻ nô lệ. Họ chẳng bận lòng. Họ coi những đứa trẻ ấy như tài sản, bán được như lợn trong đồn điền; và hiếm khi họ không cho chúng biết điều ấy bằng cách trao chúng vào tay lái buôn nô lệ càng sớm càng tốt, và như vậy tống chúng khuất mắt. Tôi mừng được nói rằng có vài ngoại lệ đáng kính.
English
I have myself known two southern wives who exhorted their husbands to free those slaves towards whom they stood in a “parental relation;” and their request was granted. These husbands blushed before the superior nobleness of their wives’ natures. Though they had only counselled them to do that which it was their duty to do, it commanded their respect, and rendered their conduct more exemplary. Concealment was at an end, and confidence took the place of distrust.
Tiếng Việt
Chính tôi từng biết hai bà vợ miền Nam đã khuyên chồng giải phóng những nô lệ mà họ có “quan hệ cha con;” và yêu cầu của họ được chấp thuận. Những người chồng ấy đỏ mặt trước sự cao quý vượt trội trong bản tính vợ mình. Dù vợ chỉ khuyên họ làm điều là bổn phận của họ, điều ấy khiến họ kính trọng, và khiến cách cư xử của họ đáng noi hơn. Sự che giấu chấm dứt, và niềm tin thay chỗ cho ngờ vực.
English
Though this bad institution deadens the moral sense, even in white women, to a fearful extent, it is not altogether extinct. I have heard southern ladies say of Mr. Such a one, “He not only thinks it no disgrace to be the father of those little niggers, but he is not ashamed to call himself their master. I declare, such things ought not to be tolerated in any decent society!”
Tiếng Việt
Dù thiết chế xấu xa này làm chai lì cảm quan đạo đức, ngay cả ở phụ nữ da trắng, đến mức đáng sợ, nó vẫn chưa hoàn toàn tắt. Tôi đã nghe các bà miền Nam nói về ông này ông nọ: “Ông ấy không những nghĩ làm cha mấy đứa nhóc mọi con ấy chẳng phải điều nhục nhã, mà còn không xấu hổ khi tự gọi mình là chủ chúng. Tôi thề, những chuyện thế này không thể chấp nhận trong bất kỳ xã hội đàng hoàng nào!”
Parte 8
English
VII. The Lover.
Tiếng Việt
VII. Người yêu.
English
Why does the slave ever love? Why allow the tendrils of the heart to twine around objects which may at any moment be wrenched away by the hand of violence? When separations come by the hand of death, the pious soul can bow in resignation, and say, “Not my will, but thine be done, O Lord!” But when the ruthless hand of man strikes the blow, regardless of the misery he causes, it is hard to be submissive. I did not reason thus when I was a young girl. Youth will be youth. I loved, and I indulged the hope that the dark clouds around me would turn out a bright lining. I forgot that in the land of my birth the shadows are too dense for light to penetrate. A land
Tiếng Việt
Tại sao người nô lệ lại còn yêu? Tại sao lại để những tua cuốn của trái tim quấn quanh những vật có thể bị bàn tay bạo lực giật đi bất cứ lúc nào? Khi sự chia lìa đến bởi tay cái chết, tâm hồn đạo đức có thể cúi đầu cam chịu, và nói: “Không phải ý con, nhưng ý Ngài được nên, lạy Chúa!” Nhưng khi bàn tay tàn nhẫn của con người giáng đòn, chẳng màng nỗi khổ mình gây ra, thật khó mà phục tùng. Khi còn là cô gái trẻ, tôi không lý luận như thế. Tuổi trẻ vẫn là tuổi trẻ. Tôi yêu, và tôi nuôi hy vọng rằng những đám mây đen quanh tôi sẽ hóa ra có viền bạc. Tôi quên rằng ở xứ nơi tôi sinh ra, bóng tối quá dày để ánh sáng xuyên qua. Một xứ
English
There was in the neighborhood a young colored carpenter; a free-born man. We had been well acquainted in childhood, and frequently met together afterwards. We became mutually attached, and he proposed to marry me. I loved him with all the ardor of a young girl’s first love. But when I reflected that I was a slave, and that the laws gave no sanction to the marriage of such, my heart sank within me. My lover wanted to buy me; but I knew that Dr. Flint was too wilful and arbitrary a man to consent to that arrangement. From him, I was sure of experiencing all sorts of opposition, and I had nothing to hope from my mistress. She would have been delighted to have got rid of me, but not in that way. It would have relieved her mind of a burden if she could have seen me sold to some distant state, but if I was married near home I should be just as much in her husband’s power as I had previously been,—for the husband of a slave has no power to protect her. Moreover, my mistress, like many others, seemed to think that slaves had no right to any family ties of their own; that they were created merely to wait upon the family of the mistress. I once heard her abuse a young slave girl, who told her that a colored man wanted to make her his wife. “I will have you peeled and pickled, my lady,” said she, “if I ever hear you mention that subject again. Do you suppose that I will have you tending my children with the children of that nigger?” The girl to whom she said this had a mulatto child, of course not acknowledged by its father. The poor black man who loved her would have been proud to acknowledge his helpless offspring.
Tiếng Việt
Trong vùng có một người thợ mộc da màu trẻ; một người sinh ra đã tự do. Chúng tôi quen biết nhau từ thuở nhỏ, và thường gặp nhau sau này. Chúng tôi gắn bó với nhau, và anh ngỏ lời cưới tôi. Tôi yêu anh với tất cả nhiệt thành của mối tình đầu thiếu nữ. Nhưng khi nghĩ mình là nô lệ, và luật pháp không công nhận hôn nhân của những người như thế, lòng tôi chùng xuống. Người yêu tôi muốn mua tôi; nhưng tôi biết bác sĩ Flint quá ngang bướng, độc đoán để chấp thuận sự sắp xếp ấy. Từ ông, tôi chắc chắn sẽ gặp đủ loại chống đối, và tôi chẳng có gì để hy vọng ở bà chủ. Bà sẽ rất vui nếu thoát được tôi, nhưng không phải bằng cách ấy. Bà sẽ nhẹ lòng nếu thấy tôi bị bán đi một bang xa, nhưng nếu tôi lấy chồng gần nhà tôi vẫn nằm dưới quyền chồng bà như trước,—vì chồng của một nô lệ không có quyền che chở cô. Hơn nữa, bà chủ tôi, như nhiều người khác, dường như nghĩ rằng nô lệ không có quyền với bất kỳ ràng buộc gia đình riêng nào; rằng họ sinh ra chỉ để hầu hạ gia đình bà chủ. Có lần tôi nghe bà chửi một cô gái nô lệ trẻ, người nói với bà rằng một người da màu muốn lấy cô làm vợ. “Tao sẽ cho lột da ngâm muối mày, cô chiêu,” bà nói, “nếu tao còn nghe mày nhắc đến chuyện đó lần nữa. Mày tưởng tao để mày trông con tao với con của thằng đồ mọi đó à?” Cô gái bà nói điều này có một đứa con lai, dĩ nhiên cha nó không nhận. Người đàn ông da đen tội nghiệp yêu cô sẽ tự hào nhận đứa con bất lực của mình.
English
Many and anxious were the thoughts I revolved in my mind. I was at a loss what to do. Above all things, I was desirous to spare my lover the insults that had cut so deeply into my own soul. I talked with my grandmother about it, and partly told her my fears. I did not dare to tell her the worst. She had long suspected all was not right, and if I confirmed her suspicions I knew a storm would rise that would prove the overthrow of all my hopes.
Tiếng Việt
Tôi xoay đi xoay lại trong đầu bao ý nghĩ lo âu. Tôi không biết làm gì. Hơn hết, tôi muốn tránh cho người yêu những sỉ nhục đã cắt sâu vào tâm hồn tôi. Tôi bàn với bà ngoại, và nói phần nào nỗi sợ của mình. Tôi không dám nói điều tệ nhất. Bà đã nghi từ lâu mọi việc không ổn, và nếu tôi xác nhận nghi ngờ của bà, tôi biết một cơn bão sẽ nổi lên và sẽ đánh đổ mọi hy vọng của tôi.
English
This love-dream had been my support through many trials; and I could not bear to run the risk of having it suddenly dissipated. There was a lady in the neighborhood, a particular friend of Dr. Flint’s, who often visited the house. I had a great respect for her, and she had always manifested a friendly interest in me. Grandmother thought she would have great influence with the doctor. I went to this lady, and told her my story. I told her I was aware that my lover’s being a free-born man would prove a great objection; but he wanted to buy me; and if Dr. Flint would consent to that arrangement, I felt sure he would be willing to pay any reasonable price. She knew that Mrs. Flint disliked me; therefore, I ventured to suggest that perhaps my mistress would approve of my being sold, as that would rid her of me. The lady listened with kindly sympathy, and promised to do her utmost to promote my wishes. She had an interview with the doctor, and I believe she pleaded my cause earnestly; but it was all to no purpose.
Tiếng Việt
Giấc mơ tình yêu này đã nâng đỡ tôi qua nhiều thử thách; và tôi không chịu nổi nguy cơ nó bị tan biến đột ngột. Trong vùng có một bà, bạn riêng của bác sĩ Flint, thường đến nhà. Tôi rất kính trọng bà, và bà luôn tỏ sự quan tâm thân thiện đến tôi. Bà ngoại nghĩ bà sẽ có ảnh hưởng lớn với bác sĩ. Tôi đến gặp bà, và kể câu chuyện của mình. Tôi nói tôi biết việc người yêu tôi sinh ra đã tự do sẽ là một phản đối lớn; nhưng anh muốn mua tôi; và nếu bác sĩ Flint chấp thuận sự sắp xếp ấy, tôi chắc ông sẽ sẵn lòng nhận bất kỳ giá hợp lý nào. Bà biết bà Flint không ưa tôi; vì thế tôi mạnh dạn gợi ý rằng có lẽ bà chủ tôi sẽ tán thành việc bán tôi, vì như vậy bà thoát được tôi. Bà lắng nghe với lòng cảm thông tử tế, và hứa sẽ cố hết sức để thúc đẩy nguyện vọng của tôi. Bà gặp bác sĩ, và tôi tin bà đã biện hộ cho tôi tha thiết; nhưng vô ích.
English
How I dreaded my master now! Every minute I expected to be summoned to his presence; but the day passed, and I heard nothing from him. The next morning, a message was brought to me: “Master wants you in his study.” I found the door ajar, and I stood a moment gazing at the hateful man who claimed a right to rule me, body and soul. I entered, and tried to appear calm. I did not want him to know how my heart was bleeding. He looked fixedly at me, with an expression which seemed to say, “I have half a mind to kill you on the spot.” At last he broke the silence, and that was a relief to both of us.
Tiếng Việt
Tôi sợ ông chủ biết bao lúc này! Phút nào tôi cũng chờ bị gọi đến trước mặt ông; nhưng ngày trôi qua, và tôi chẳng nghe gì từ ông. Sáng hôm sau, có người đem lời nhắn đến cho tôi: “Ông chủ gọi chị vào phòng làm việc.” Tôi thấy cửa hé mở, và tôi đứng một lát nhìn người đàn ông đáng ghét đã tự cho mình quyền cai trị tôi, cả thể xác lẫn tâm hồn. Tôi bước vào, cố tỏ ra bình thản. Tôi không muốn ông biết lòng tôi đang rỉ máu. Ông nhìn chằm chằm vào tôi, với vẻ mặt dường như nói: “Tao nửa muốn giết mày ngay tại chỗ.” Cuối cùng ông phá vỡ sự im lặng, và đó là một sự nhẹ nhõm cho cả hai.
English
“So you want to be married, do you?” said he, “and to a free nigger.”
Tiếng Việt
“Vậy mày muốn lấy chồng, hả?” ông nói, “mà lại là một đồ mọi tự do.”
English
“Yes, sir.”
Tiếng Việt
“Dạ, thưa ông.”
English
“Well, I’ll soon convince you whether I am your master, or the nigger fellow you honor so highly. If you must have a husband, you may take up with one of my slaves.”
Tiếng Việt
“Được, tao sẽ sớm cho mày biết ai là chủ mày, tao hay cái thằng đồ mọi mà mày tôn trọng thế. Nếu mày phải có chồng, mày có thể kết với một đứa nô lệ của tao.”
English
What a situation I should be in, as the wife of one of his slaves, even if my heart had been interested!
Tiếng Việt
Tôi sẽ ở vào cảnh nào, là vợ của một nô lệ của ông, dù trái tim tôi có hướng về người ấy!
English
I replied, “Don’t you suppose, sir, that a slave can have some preference about marrying? Do you suppose that all men are alike to her?”
Tiếng Việt
Tôi đáp: “Thưa ông, ông không nghĩ một người nô lệ cũng có thể có chút ưa thích khi lấy chồng sao? Ông tưởng đối với cô, mọi người đàn ông đều như nhau ư?”
English
“Do you love this nigger?” said he, abruptly.
Tiếng Việt
“Mày có yêu cái thằng đồ mọi này không?” ông hỏi đột ngột.
English
“Yes, sir.”
Tiếng Việt
“Dạ có, thưa ông.”
English
“How dare you tell me so!” he exclaimed, in great wrath. After a slight pause, he added, “I supposed you thought more of yourself; that you felt above the insults of such puppies.”
Tiếng Việt
“Sao mày dám nói với tao như thế!” ông kêu lên, giận dữ ghê gớm. Sau một lát ngừng, ông nói thêm: “Tao tưởng mày coi trọng bản thân hơn; rằng mày thấy mình đứng trên những sỉ nhục của lũ chó con như vậy.”
English
I replied, “If he is a puppy I am a puppy, for we are both of the negro race. It is right and honorable for us to love each other. The man you call a puppy never insulted me, sir; and he would not love me if he did not believe me to be a virtuous woman.”
Tiếng Việt
Tôi đáp: “Nếu anh ấy là chó con thì tôi cũng là chó con, vì cả hai chúng tôi đều thuộc giống người da đen. Chúng tôi yêu nhau là đúng và đáng trọng. Người mà ông gọi là chó con chưa bao giờ xúc phạm tôi, thưa ông; và anh sẽ không yêu tôi nếu anh không tin tôi là một người đàn bà đức hạnh.”
English
He sprang upon me like a tiger, and gave me a stunning blow. It was the first time he had ever struck me; and fear did not enable me to control my anger. When I had recovered a little from the effects, I exclaimed, “You have struck me for answering you honestly. How I despise you!”
Tiếng Việt
Ông nhảy xổ vào tôi như một con hổ, và giáng cho tôi một cú đánh choáng váng. Đó là lần đầu ông đánh tôi; và nỗi sợ không giúp tôi kiềm chế cơn giận. Khi hồi lại được đôi chút, tôi kêu lên: “Ông đánh tôi vì tôi trả lời ông thật lòng. Tôi khinh ông biết bao!”
English
There was silence for some minutes. Perhaps he was deciding what should be my punishment; or, perhaps, he wanted to give me time to reflect on what I had said, and to whom I had said it. Finally, he asked, “Do you know what you have said?”
Tiếng Việt
Im lặng vài phút. Có lẽ ông đang quyết định hình phạt tôi sẽ nhận; hoặc có lẽ ông muốn cho tôi thời gian suy nghĩ về điều mình đã nói, và nói với ai. Cuối cùng ông hỏi: “Mày có biết mày vừa nói gì không?”
English
“Yes, sir; but your treatment drove me to it.”
Tiếng Việt
“Biết, thưa ông; nhưng cách đối xử của ông đã đẩy tôi đến đó.”
English
“Do you know that I have a right to do as I like with you,—that I can kill you, if I please?”
Tiếng Việt
“Mày có biết tao có quyền làm gì mày tùy ý,—rằng tao có thể giết mày nếu tao muốn không?”
English
“You have tried to kill me, and I wish you had; but you have no right to do as you like with me.”
Tiếng Việt
“Ông đã tìm cách giết tôi, và tôi ước ông đã giết; nhưng ông không có quyền làm gì tôi tùy ý.”
English
“Silence!” he exclaimed, in a thundering voice. “By heavens, girl, you forget yourself too far! Are you mad? If you are, I will soon bring you to your senses. Do you think any other master would bear what I have borne from you this morning? Many masters would have killed you on the spot. How would you like to be sent to jail for your insolence?”
Tiếng Việt
“Im!” ông quát bằng giọng sấm sét. “Trời ơi, con kia, mày quên mình quá xa rồi! Mày điên à? Nếu điên, tao sẽ sớm làm mày tỉnh. Mày nghĩ ông chủ nào khác chịu nổi những gì tao đã chịu của mày sáng nay không? Nhiều ông chủ đã giết mày tại chỗ rồi. Mày thích bị đưa vào tù vì sự láo xược không?”
English
“I know I have been disrespectful, sir,” I replied; “but you drove me to it; I couldn’t help it. As for the jail, there would be more peace for me there than there is here.”
Tiếng Việt
“Tôi biết mình đã vô lễ, thưa ông,” tôi đáp; “nhưng ông đã đẩy tôi đến đó; tôi không cưỡng được. Còn về nhà tù, ở đó tôi sẽ có nhiều bình yên hơn ở đây.”
English
“You deserve to go there,” said he, “and to be under such treatment, that you would forget the meaning of the word peace. It would do you good. It would take some of your high notions out of you. But I am not ready to send you there yet, notwithstanding your ingratitude for all my kindness and forbearance. You have been the plague of my life. I have wanted to make you happy, and I have been repaid with the basest ingratitude; but though you have proved yourself incapable of appreciating my kindness, I will be lenient towards you, Linda. I will give you one more chance to redeem your character. If you behave yourself and do as I require, I will forgive you and treat you as I always have done; but if you disobey me, I will punish you as I would the meanest slave on my plantation. Never let me hear that fellow’s name mentioned again. If I ever know of your speaking to him, I will cowhide you both; and if I catch him lurking about my premises, I will shoot him as soon as I would a dog. Do you hear what I say? I’ll teach you a lesson about marriage and free niggers! Now go, and let this be the last time I have occasion to speak to you on this subject.”
Tiếng Việt
“Mày đáng phải vào đó,” ông nói, “và bị đối xử đến nỗi mày quên nghĩa của chữ bình yên. Điều đó sẽ tốt cho mày. Nó sẽ bớt đi vài ý nghĩ cao ngạo của mày. Nhưng tao chưa sẵn sàng đưa mày vào đó, dù mày vô ơn với mọi sự tử tế và nhẫn nại của tao. Mày là tai họa của đời tao. Tao muốn làm mày hạnh phúc, và đã được trả bằng sự vô ơn hèn hạ nhất; nhưng dù mày chứng tỏ không biết trân trọng lòng tốt của tao, tao sẽ khoan dung với mày, Linda. Tao sẽ cho mày thêm một cơ hội để chuộc lại nhân cách. Nếu mày cư xử đúng đắn và làm như tao đòi, tao sẽ tha cho mày và đối xử với mày như tao vẫn luôn làm; nhưng nếu mày không vâng lời, tao sẽ phạt mày như tên nô lệ hèn nhất trong đồn điền của tao. Đừng bao giờ để tao nghe nhắc tên thằng đó nữa. Nếu tao biết mày nói chuyện với nó, tao sẽ đánh roi da cả hai; và nếu tao bắt gặp nó lảng vảng quanh khu nhà tao, tao sẽ bắn nó như bắn một con chó. Mày nghe tao nói không? Tao sẽ dạy mày một bài học về hôn nhân và bọn đồ mọi tự do! Giờ đi đi, và hãy để đây là lần cuối tao có dịp nói với mày về chuyện này.”
English
Reader, did you ever hate? I hope not. I never did but once; and I trust I never shall again. Somebody has called it “the atmosphere of hell;” and I believe it is so.
Tiếng Việt
Thưa bạn đọc, bạn đã bao giờ căm ghét chưa? Tôi mong là chưa. Tôi chỉ từng một lần; và tôi tin tôi sẽ không bao giờ nữa. Có người gọi nó là “bầu không khí của địa ngục;” và tôi tin đúng vậy.
English
For a fortnight the doctor did not speak to me. He thought to mortify me; to make me feel that I had disgraced myself by receiving the honorable addresses of a respectable colored man, in preference to the base proposals of a white man. But though his lips disdained to address me, his eyes were very loquacious. No animal ever watched its prey more narrowly than he watched me. He knew that I could write, though he had failed to make me read his letters; and he was now troubled lest I should exchange letters with another man. After a while he became weary of silence; and I was sorry for it. One morning, as he passed through the hall, to leave the house, he contrived to thrust a note into my hand. I thought I had better read it, and spare myself the vexation of having him read it to me. It expressed regret for the blow he had given me, and reminded me that I myself was wholly to blame for it. He hoped I had become convinced of the injury I was doing myself by incurring his displeasure. He wrote that he had made up his mind to go to Louisiana; that he should take several slaves with him, and intended I should be one of the number. My mistress would remain where she was; therefore I should have nothing to fear from that quarter. If I merited kindness from him, he assured me that it would be lavishly bestowed. He begged me to think over the matter, and answer the following day.
Tiếng Việt
Suốt hai tuần bác sĩ không nói với tôi. Ông định làm tôi nhục; làm tôi cảm thấy mình đã tự làm ô danh khi nhận lời ngỏ đáng kính của một người da màu đứng đắn, thay vì những đề nghị hèn hạ của một người da trắng. Nhưng dù môi ông không thèm nói với tôi, mắt ông rất lắm lời. Không con vật nào rình con mồi sát sao hơn ông rình tôi. Ông biết tôi biết viết, dù ông đã thất bại trong việc bắt tôi đọc thư của ông; và giờ ông lo tôi trao đổi thư từ với người đàn ông khác. Một thời gian sau ông mệt vì im lặng; và tôi tiếc điều đó. Một sáng, khi ông đi qua sảnh để ra khỏi nhà, ông tìm cách nhét một mẩu thư vào tay tôi. Tôi nghĩ nên tự đọc, cho khỏi cái khổ bị ông đọc cho nghe. Thư bày tỏ tiếc nuối vì cú đánh ông đã giáng, và nhắc tôi rằng chính tôi hoàn toàn đáng trách vì nó. Ông mong tôi đã nhận ra rằng tôi đang tự hại mình khi chuốc lấy sự bất bình của ông. Ông viết ông đã quyết định đi Louisiana; rằng ông sẽ đem theo nhiều nô lệ, và định cho tôi nằm trong số đó. Bà chủ tôi sẽ ở lại; vì thế tôi chẳng có gì phải sợ từ phía ấy. Nếu tôi đáng được ông đối đãi tử tế, ông bảo đảm nó sẽ được ban tràn trề. Ông xin tôi nghĩ kỹ chuyện này, và trả lời hôm sau.
English
The next morning I was called to carry a pair of scissors to his room. I laid them on the table, with the letter beside them. He thought it was my answer, and did not call me back. I went as usual to attend my young mistress to and from school. He met me in the street, and ordered me to stop at his office on my way back. When I entered, he showed me his letter, and asked me why I had not answered it. I replied, “I am your daughter’s property, and it is in your power to send me, or take me, wherever you please.” He said he was very glad to find me so willing to go, and that we should start early in the autumn. He had a large practice in the town, and I rather thought he had made up the story merely to frighten me. However that might be, I was determined that I would never go to Louisiana with him.
Tiếng Việt
Sáng hôm sau tôi được gọi đem một cái kéo vào phòng ông. Tôi đặt cái kéo lên bàn, lá thư để bên cạnh. Ông tưởng đó là câu trả lời của tôi, và không gọi tôi lại. Tôi đi như thường để đưa đón cô chủ nhỏ đến trường và về. Ông gặp tôi ngoài phố, và ra lệnh tôi ghé phòng làm việc của ông trên đường về. Khi tôi vào, ông đưa tôi xem thư và hỏi sao tôi không trả lời. Tôi đáp: “Tôi là tài sản của con gái ông, và ông có quyền đưa tôi đi, hay đem tôi đến, nơi nào ông muốn.” Ông nói ông rất mừng thấy tôi sẵn lòng đi như vậy, và chúng tôi sẽ lên đường vào đầu mùa thu. Ông có phòng mạch đông khách trong thị trấn, và tôi đoán ông bịa chuyện chỉ để dọa tôi. Dù thế nào, tôi quyết không bao giờ đi Louisiana với ông.
English
Summer passed away, and early in the autumn Dr. Flint’s eldest son was sent to Louisiana to examine the country, with a view to emigrating. That news did not disturb me. I knew very well that I should not be sent with him. That I had not been taken to the plantation before this time, was owing to the fact that his son was there. He was jealous of his son; and jealousy of the overseer had kept him from punishing me by sending me into the fields to work. Is it strange that I was not proud of these protectors? As for the overseer, he was a man for whom I had less respect than I had for a bloodhound.
Tiếng Việt
Mùa hè trôi qua, và đầu mùa thu con trai cả của bác sĩ Flint được gửi đến Louisiana để khảo sát vùng đất, nhằm di cư. Tin ấy không làm tôi bận tâm. Tôi biết rất rõ tôi sẽ không bị gửi đi cùng anh ta. Việc tôi chưa bị đưa ra đồn điền trước đó là vì con trai ông ở đó. Ông ghen với con trai; và ghen với giám thị đã ngăn ông trừng phạt tôi bằng cách đưa tôi ra đồng làm việc. Có lạ không khi tôi không tự hào về những người bảo vệ ấy? Còn giám thị, tôi coi trọng hắn còn kém cả một con chó săn.
English
Young Mr. Flint did not bring back a favorable report of Louisiana, and I heard no more of that scheme. Soon after this, my lover met me at the corner of the street, and I stopped to speak to him. Looking up, I saw my master watching us from his window. I hurried home, trembling with fear. I was sent for, immediately, to go to his room. He met me with a blow. “When is mistress to be married?” said he, in a sneering tone. A shower of oaths and imprecations followed. How thankful I was that my lover was a free man! that my tyrant had no power to flog him for speaking to me in the street!
Tiếng Việt
Cậu Flint trẻ không mang về báo cáo thuận lợi nào về Louisiana, và tôi không nghe gì thêm về kế hoạch ấy. Ngay sau đó, người yêu tôi gặp tôi ở góc phố, và tôi dừng lại nói chuyện với anh. Nhìn lên, tôi thấy ông chủ đang theo dõi chúng tôi từ cửa sổ. Tôi vội về nhà, run lên vì sợ. Tôi bị gọi ngay lập tức đến phòng ông. Ông đón tôi bằng một cú đánh. “Bao giờ thì cô chủ đây làm lễ cưới?” ông nói, giọng nhạo báng. Một trận mưa chửi thề và nguyền rủa theo sau. Tôi biết ơn biết bao vì người yêu tôi là người tự do! rằng kẻ chuyên chế của tôi không có quyền đánh roi anh vì nói chuyện với tôi ngoài phố!
English
Again and again I revolved in my mind how all this would end. There was no hope that the doctor would consent to sell me on any terms. He had an iron will, and was determined to keep me, and to conquer me. My lover was an intelligent and religious man. Even if he could have obtained permission to marry me while I was a slave, the marriage would give him no power to protect me from my master. It would have made him miserable to witness the insults I should have been subjected to. And then, if we had children, I knew they must “follow the condition of the mother.” What a terrible blight that would be on the heart of a free, intelligent father! For his sake, I felt that I ought not to link his fate with my own unhappy destiny. He was going to Savannah to see about a little property left him by an uncle; and hard as it was to bring my feelings to it, I earnestly entreated him not to come back. I advised him to go to the Free States, where his tongue would not be tied, and where his intelligence would be of more avail to him. He left me, still hoping the day would come when I could be bought. With me the lamp of hope had gone out. The dream of my girlhood was over. I felt lonely and desolate.
Tiếng Việt
Hết lần này đến lần khác tôi tự hỏi rồi chuyện này sẽ kết thúc ra sao. Không còn hy vọng bác sĩ sẽ đồng ý bán tôi với bất kỳ điều kiện nào. Ông có ý chí sắt, và quyết giữ tôi, và chinh phục tôi. Người yêu tôi là người thông minh và đạo đức. Ngay cả nếu anh xin được phép lấy tôi khi tôi còn là nô lệ, cuộc hôn nhân cũng không cho anh quyền gì để bảo vệ tôi khỏi ông chủ. Nó sẽ làm anh khổ sở khi chứng kiến những sỉ nhục tôi sẽ phải chịu. Và rồi, nếu chúng tôi có con, tôi biết chúng phải “theo thân phận của người mẹ.” Đó sẽ là một tai ương khủng khiếp đối với trái tim một người cha tự do, thông minh! Vì anh, tôi cảm thấy mình không nên gắn số phận anh với số phận bất hạnh của mình. Anh sắp đến Savannah để lo một ít tài sản người bác để lại cho anh; và dù khó mà ép lòng mình làm điều ấy, tôi tha thiết van anh đừng trở lại. Tôi khuyên anh đến các bang tự do, nơi lưỡi anh không bị trói, và nơi sự thông minh của anh sẽ có ích hơn cho anh. Anh rời tôi, vẫn hy vọng ngày nào đó có thể mua tôi. Với tôi ngọn đèn hy vọng đã tắt. Giấc mơ thời thiếu nữ đã hết. Tôi cảm thấy cô đơn và hoang vắng.
English
Still I was not stripped of all. I still had my good grandmother, and my affectionate brother. When he put his arms round my neck, and looked into my eyes, as if to read there the troubles I dared not tell, I felt that I still had something to love. But even that pleasant emotion was chilled by the reflection that he might be torn from me at any moment, by some sudden freak of my master. If he had known how we loved each other, I think he would have exulted in separating us. We often planned together how we could get to the north. But, as William remarked, such things are easier said than done. My movements were very closely watched, and we had no means of getting any money to defray our expenses. As for grandmother, she was strongly opposed to her children’s undertaking any such project. She had not forgotten poor Benjamin’s sufferings, and she was afraid that if another child tried to escape, he would have a similar or a worse fate. To me, nothing seemed more dreadful than my present life. I said to myself, “William must be free. He shall go to the north, and I will follow him.” Many a slave sister has formed the same plans.
Tiếng Việt
Dù vậy tôi vẫn chưa bị cướp hết mọi thứ. Tôi vẫn còn bà ngoại tốt bụng, và em trai thương yêu. Khi nó quàng tay quanh cổ tôi, và nhìn vào mắt tôi, như để đọc ở đó những nỗi khổ tôi không dám kể, tôi cảm thấy mình vẫn còn một điều để yêu. Nhưng ngay cả cảm xúc dễ chịu ấy cũng bị làm lạnh bởi ý nghĩ rằng nó có thể bị giật khỏi tôi bất cứ lúc nào, vì một ý thích bất chợt của ông chủ. Nếu ông biết chúng tôi yêu nhau thế nào, tôi nghĩ ông sẽ hả hê khi chia lìa chúng tôi. Chúng tôi thường cùng nhau bày kế làm sao lên được miền Bắc. Nhưng, như William nhận xét, những việc ấy nói thì dễ hơn làm. Mọi cử động của tôi bị canh rất sát, và chúng tôi không có cách nào kiếm tiền trang trải chi phí. Còn bà ngoại, bà phản đối mạnh mẽ việc con cháu bà thực hiện bất kỳ dự định nào như vậy. Bà không quên những đau khổ của Benjamin tội nghiệp, và bà sợ nếu một đứa nữa tìm cách trốn, nó sẽ chịu một số phận tương tự hay tệ hơn. Với tôi, chẳng gì có vẻ khủng khiếp hơn cuộc sống hiện tại. Tôi tự nhủ: “William phải được tự do. Nó sẽ lên miền Bắc, và tôi sẽ theo nó.” Nhiều chị em nô lệ đã lập những kế hoạch giống thế.
Parte 9
English
VIII. What Slaves Are Taught To Think Of The North.
Tiếng Việt
VIII. Những người nô lệ được dạy nghĩ gì về miền Bắc.
English
Slaveholders pride themselves upon being honorable men; but if you were to hear the enormous lies they tell their slaves, you would have small respect for their veracity. I have spoken plain English. Pardon me. I cannot use a milder term. When they visit the north, and return home, they tell their slaves of the runaways they have seen, and describe them to be in the most deplorable condition. A slaveholder once told me that he had seen a runaway friend of mine in New York, and that she besought him to take her back to her master, for she was literally dying of starvation; that many days she had only one cold potato to eat, and at other times could get nothing at all. He said he refused to take her, because he knew her master would not thank him for bringing such a miserable wretch to his house. He ended by saying to me, “This is the punishment she brought on herself for running away from a kind master.”
Tiếng Việt
Chủ nô tự hào mình là những người đáng kính; nhưng nếu bạn nghe những lời nói dối tày trời họ nói với nô lệ của mình, bạn sẽ chẳng còn mấy kính trọng sự trung thực của họ. Tôi đã nói thẳng. Xin thứ lỗi. Tôi không thể dùng từ nào nhẹ hơn. Khi họ đi thăm miền Bắc, và trở về nhà, họ kể cho nô lệ nghe về những người trốn chạy họ đã gặp, và tả họ ở trong tình cảnh đáng thương nhất. Có lần một chủ nô nói với tôi rằng ông đã thấy một người bạn của tôi bỏ trốn ở New York, và cô van ông đưa cô về với chủ, vì cô thực sự đang chết đói; rằng nhiều ngày cô chỉ có một củ khoai tây lạnh để ăn, và có lúc chẳng kiếm được gì. Ông nói ông từ chối đưa cô về, vì biết chủ cô sẽ không cảm ơn ông vì đem một kẻ khốn khổ như vậy về nhà. Ông kết thúc bằng cách nói với tôi: “Đó là hình phạt cô ta tự chuốc lấy vì bỏ trốn khỏi một ông chủ tử tế.”
English
This whole story was false. I afterwards staid with that friend in New York, and found her in comfortable circumstances. She had never thought of such a thing as wishing to go back to slavery. Many of the slaves believe such stories, and think it is not worth while to exchange slavery for such a hard kind of freedom. It is difficult to persuade such that freedom could make them useful men, and enable them to protect their wives and children. If those heathen in our Christian land had as much teaching as some Hindoos, they would think otherwise. They would know that liberty is more valuable than life. They would begin to understand their own capabilities, and exert themselves to become men and women.
Tiếng Việt
Toàn bộ câu chuyện này là bịa đặt. Sau đó tôi ở lại với người bạn ấy ở New York, và thấy cô có cuộc sống đầy đủ. Cô chưa bao giờ nghĩ đến việc muốn quay lại chế độ nô lệ. Nhiều nô lệ tin những câu chuyện như vậy, và nghĩ không đáng đổi chế độ nô lệ lấy một thứ tự do khắc nghiệt như thế. Khó mà thuyết phục những người ấy rằng tự do có thể làm họ thành những người hữu ích, và giúp họ bảo vệ vợ con. Nếu những kẻ ngoại đạo trong xứ Cơ Đốc của chúng ta được dạy dỗ nhiều bằng một số người Hindu, họ sẽ nghĩ khác. Họ sẽ biết tự do quý hơn mạng sống. Họ sẽ bắt đầu hiểu khả năng của chính mình, và nỗ lực để thành những người đàn ông, đàn bà.
English
But while the Free States sustain a law which hurls fugitives back into slavery, how can the slaves resolve to become men? There are some who strive to protect wives and daughters from the insults of their masters; but those who have such sentiments have had advantages above the general mass of slaves. They have been partially civilized and Christianized by favorable circumstances. Some are bold enough to utter such sentiments to their masters. O, that there were more of them!
Tiếng Việt
Nhưng khi các bang tự do còn duy trì một đạo luật quẳng người chạy trốn trở lại cảnh nô lệ, làm sao nô lệ quyết tâm thành người đàn ông? Có một số người cố bảo vệ vợ con gái khỏi những sỉ nhục của chủ; nhưng những người có tình cảm ấy đã có những lợi thế hơn đại đa số nô lệ. Họ đã được văn minh hóa và Cơ Đốc hóa một phần nhờ hoàn cảnh thuận lợi. Một số đủ can đảm để nói những tình cảm ấy với chủ. Ôi, ước gì có nhiều người như họ!
English
Some poor creatures have been so brutalized by the lash that they will sneak out of the way to give their masters free access to their wives and daughters. Do you think this proves the black man to belong to an inferior order of beings? What would you be, if you had been born and brought up a slave, with generations of slaves for ancestors? I admit that the black man is inferior. But what is it that makes him so? It is the ignorance in which white men compel him to live; it is the torturing whip that lashes manhood out of him; it is the fierce bloodhounds of the South, and the scarcely less cruel human bloodhounds of the north, who enforce the Fugitive Slave Law. They do the work.
Tiếng Việt
Một số sinh linh tội nghiệp bị roi vọt làm cho chai lì như thú vật đến nỗi họ lẩn đi để mặc chủ tự do tiếp cận vợ và con gái mình. Bạn có nghĩ điều này chứng tỏ người da đen thuộc loại sinh vật thấp kém? Nếu bạn sinh ra và lớn lên làm nô lệ, với bao đời tổ tiên là nô lệ, bạn sẽ ra sao? Tôi thừa nhận người da đen thấp kém. Nhưng điều gì khiến anh ta thế? Đó là sự dốt nát mà người da trắng buộc anh sống trong; đó là chiếc roi tra tấn quất bản lĩnh đàn ông ra khỏi anh; đó là những con chó săn đánh hơi hung tợn của miền Nam, và những kẻ chó săn người, tàn nhẫn chẳng kém bao nhiêu, ở miền Bắc, những kẻ thực thi Đạo luật Nô lệ Bỏ trốn. Chính chúng làm nên chuyện ấy.
English
Southern gentlemen indulge in the most contemptuous expressions about the Yankees, while they, on their part, consent to do the vilest work for them, such as the ferocious bloodhounds and the despised negro-hunters are employed to do at home. When southerners go to the north, they are proud to do them honor; but the northern man is not welcome south of Mason and Dixon’s line, unless he suppresses every thought and feeling at variance with their “peculiar institution.” Nor is it enough to be silent. The masters are not pleased, unless they obtain a greater degree of subservience than that; and they are generally accommodated. Do they respect the northerner for this? I trow not. Even the slaves despise “a northern man with southern principles;” and that is the class they generally see. When northerners go to the south to reside, they prove very apt scholars. They soon imbibe the sentiments and disposition of their neighbors, and generally go beyond their teachers. Of the two, they are proverbially the hardest masters.
Tiếng Việt
Các quý ông miền Nam buông những lời khinh miệt nhất về người Yankee, trong khi người Yankee, về phần mình, lại chịu làm cho họ những việc hèn hạ nhất, những việc mà những con chó săn đánh hơi hung tợn và những kẻ săn người da đen đáng khinh được thuê làm ở nhà. Khi người miền Nam đi lên miền Bắc, người miền Bắc tự hào tiếp đãi họ nồng hậu; nhưng người miền Bắc không được chào đón phía nam đường Mason và Dixon, trừ khi họ dẹp bỏ mọi ý nghĩ và cảm xúc trái với “thiết chế đặc thù” của họ. Cũng không đủ để im lặng. Các ông chủ không hài lòng, trừ khi họ đạt được mức độ khuất phục cao hơn thế; và họ thường được chiều. Họ có kính trọng người miền Bắc vì điều đó không? Tôi ngờ lắm. Ngay cả nô lệ cũng khinh “một người miền Bắc với nguyên tắc miền Nam;” và đó là hạng người họ thường thấy. Khi người miền Bắc xuống miền Nam sinh sống, họ tỏ ra là học trò rất nhanh. Họ sớm hấp thụ tình cảm và tính khí của láng giềng, và thường vượt quá thầy. Trong hai bên, họ nổi tiếng là những ông chủ khắc nghiệt nhất.
English
They seem to satisfy their consciences with the doctrine that God created the Africans to be slaves. What a libel upon the heavenly Father, who “made of one blood all nations of men!” And then who are Africans? Who can measure the amount of Anglo-Saxon blood coursing in the veins of American slaves?
Tiếng Việt
Họ dường như làm dịu lương tâm bằng giáo lý rằng Chúa tạo ra người châu Phi để làm nô lệ. Thật là một lời vu khống đối với Cha trên trời, Đấng đã “làm ra mọi dân tộc loài người từ một huyết!” Và rồi ai là người châu Phi? Ai đo được lượng máu Anglo-Saxon chảy trong huyết quản các nô lệ Mỹ?
English
I have spoken of the pains slaveholders take to give their slaves a bad opinion of the north; but, notwithstanding this, intelligent slaves are aware that they have many friends in the Free States. Even the most ignorant have some confused notions about it. They knew that I could read; and I was often asked if I had seen any thing in the newspapers about white folks over in the big north, who were trying to get their freedom for them. Some believe that the abolitionists have already made them free, and that it is established by law, but that their masters prevent the law from going into effect. One woman begged me to get a newspaper and read it over. She said her husband told her that the black people had sent word to the queen of ’Merica that they were all slaves; that she didn’t believe it, and went to Washington city to see the president about it. They quarrelled; she drew her sword upon him, and swore that he should help her to make them all free.
Tiếng Việt
Tôi đã nói về những công sức chủ nô bỏ ra để khiến nô lệ có ý kiến xấu về miền Bắc; nhưng, bất chấp điều này, những nô lệ thông minh biết họ có nhiều bạn ở các bang tự do. Ngay cả người dốt nhất cũng có vài khái niệm mơ hồ về nó. Họ biết tôi đọc được; và tôi thường được hỏi liệu tôi đã thấy gì trong báo về những người da trắng ở miền Bắc rộng lớn bên kia, đang cố giành tự do cho họ. Một số tin rằng những người bãi nô đã giải phóng họ rồi, và điều đó đã được luật pháp xác lập, nhưng các ông chủ ngăn không cho luật có hiệu lực. Một người đàn bà van tôi kiếm một tờ báo và đọc cho bà nghe. Bà nói chồng bà bảo bà rằng người da đen đã gửi lời đến nữ hoàng ’Merica rằng họ đều là nô lệ; nữ hoàng không tin, và đi đến thành phố Washington gặp tổng thống về việc này. Họ cãi nhau; nữ hoàng rút gươm ra với ông, và thề rằng ông phải giúp bà làm cho tất cả họ được tự do.
English
That poor, ignorant woman thought that America was governed by a Queen, to whom the President was subordinate. I wish the President was subordinate to Queen Justice.
Tiếng Việt
Người đàn bà dốt nát, tội nghiệp ấy nghĩ nước Mỹ được cai trị bởi một Nữ hoàng, mà Tổng thống phải phục tùng. Tôi ước Tổng thống phục tùng Nữ hoàng Công lý.
English
IX. Sketches Of Neighboring Slaveholders.
Tiếng Việt
IX. Phác họa những chủ nô láng giềng
English
There was a planter in the country, not far from us, whom I will call Mr. Litch. He was an ill-bred, uneducated man, but very wealthy. He had six hundred slaves, many of whom he did not know by sight. His extensive plantation was managed by well-paid overseers. There was a jail and a whipping post on his grounds; and whatever cruelties were perpetrated there, they passed without comment. He was so effectually screened by his great wealth that he was called to no account for his crimes, not even for murder.
Tiếng Việt
Trong vùng có một chủ đồn điền ở không xa chúng tôi, tôi xin gọi là ông Litch. Ông ta là kẻ thô lỗ, thất học, nhưng giàu có vô cùng. Ông có sáu trăm nô lệ, trong đó nhiều người ông ta nhìn mặt cũng không biết. Đồn điền rộng lớn của ông ta do những giám thị được trả lương hậu quản lý. Trong khuôn viên có một nhà giam và một cột đánh roi; và bao nhiêu điều tàn bạo đã làm ra ở đó, thảy đều trôi qua không ai nhắc đến. Của cải kếch xù che chở kín kẽ đến mức không ai bắt ông ta phải chịu trách nhiệm về những tội ác của mình, kể cả tội giết người.
English
Various were the punishments resorted to. A favorite one was to tie a rope round a man’s body, and suspend him from the ground. A fire was kindled over him, from which was suspended a piece of fat pork. As this cooked, the scalding drops of fat continually fell on the bare flesh. On his own plantation, he required very strict obedience to the eighth commandment. But depredations on the neighbors were allowable, provided the culprit managed to evade detection or suspicion. If a neighbor brought a charge of theft against any of his slaves, he was browbeaten by the master, who assured him that his slaves had enough of every thing at home, and had no inducement to steal. No sooner was the neighbor’s back turned, than the accused was sought out, and whipped for his lack of discretion. If a slave stole from him even a pound of meat or a peck of corn, if detection followed, he was put in chains and imprisoned, and so kept till his form was attenuated by hunger and suffering.
Tiếng Việt
Đủ các kiểu hành phạt được đem ra dùng. Một kiểu ông ta ưa nhất là quấn dây quanh người một người đàn ông rồi treo lơ lửng khỏi mặt đất. Bên dưới đốt một đống lửa, trên lửa treo một miếng mỡ lợn. Khi mỡ chín, những giọt mỡ sôi cứ rơi xuống làn da trần của người bị treo. Trên đồn điền của mình, ông ta đòi hỏi tuân giữ rất nghiêm điều răn thứ tám. Nhưng cướp phá nhà hàng xóm thì được phép, miễn là kẻ phạm tội khéo tránh được bị bắt gặp hay bị nghi ngờ. Nếu một người hàng xóm kiện nô lệ của ông ta về tội trộm cắp, ông ta sẽ nạt nộ người ấy, quả quyết rằng nô lệ của ông ta ở nhà thứ gì cũng đủ, chẳng có lý do gì phải đi ăn trộm. Người hàng xóm vừa quay lưng, kẻ bị tố liền bị lôi ra đánh roi vì cái tội thiếu cẩn thận. Nếu một nô lệ ăn cắp của ông ta dù chỉ một cân thịt hay một đấu ngô, mà bị bắt quả tang, thì bị xiềng lại, nhốt giam, và cứ thế cho đến khi thân hình gầy rạc vì đói và khổ.
English
A freshet once bore his wine cellar and meat house miles away from the plantation. Some slaves followed, and secured bits of meat and bottles of wine. Two were detected; a ham and some liquor being found in their huts. They were summoned by their master. No words were used, but a club felled them to the ground. A rough box was their coffin, and their interment was a dog’s burial. Nothing was said.
Tiếng Việt
Một trận lũ có lần cuốn cả hầm rượu lẫn kho thịt của ông ta đi xa đồn điền hàng dặm. Vài nô lệ đuổi theo, kiếm được ít miếng thịt và vài chai rượu. Hai người bị phát hiện, vì trong túp lều của họ người ta tìm thấy một cái đùi giăm bông và chút rượu. Họ bị ông chủ gọi đến. Ông ta không nói một lời, chỉ vung một cây gậy đánh họ ngã xuống đất. Một cái hòm thô sơ là quan tài của họ, và việc chôn cất họ chẳng khác chôn một con chó. Không ai nói gì.
English
Murder was so common on his plantation that he feared to be alone after nightfall. He might have believed in ghosts.
Tiếng Việt
Án mạng ở đồn điền của ông ta nhiều đến nỗi ông ta sợ ở một mình sau khi trời tối. Có lẽ ông ta tin có ma.
English
His brother, if not equal in wealth, was at least equal in cruelty. His bloodhounds were well trained. Their pen was spacious, and a terror to the slaves. They were let loose on a runaway, and, if they tracked him, they literally tore the flesh from his bones. When this slaveholder died, his shrieks and groans were so frightful that they appalled his own friends. His last words were, “I am going to hell; bury my money with me.”
Tiếng Việt
Em trai ông ta, nếu không giàu bằng, thì ít nhất cũng tàn ác ngang bằng. Bầy chó săn của hắn được huấn luyện kỹ. Chuồng chó rộng rãi, và là nỗi khiếp đảm của đám nô lệ. Chúng bị thả ra đuổi theo kẻ bỏ trốn, và nếu lần ra dấu vết thì chúng xé thịt khỏi xương người ấy theo đúng nghĩa đen. Khi tên chủ nô này chết, tiếng gào thét rên rỉ của hắn ghê rợn đến mức làm chính những người bạn của hắn kinh hãi. Lời cuối cùng của hắn là: “Tao xuống địa ngục đây; chôn tiền của tao theo tao.”
English
After death his eyes remained open. To press the lids down, silver dollars were laid on them. These were buried with him. From this circumstance, a rumor went abroad that his coffin was filled with money. Three times his grave was opened, and his coffin taken out. The last time, his body was found on the ground, and a flock of buzzards were pecking at it. He was again interred, and a sentinel set over his grave. The perpetrators were never discovered.
Tiếng Việt
Sau khi chết, mắt hắn vẫn mở. Để khép mi lại, người ta đặt lên đó những đồng đô la bạc. Những đồng ấy được chôn theo hắn. Vì chuyện này mà tin đồn lan ra rằng quan tài hắn chứa đầy tiền. Ba lần mộ hắn bị đào lên và quan tài bị lôi ra. Lần cuối cùng, người ta thấy xác hắn nằm trên mặt đất, một đàn kền kền đang rỉa. Hắn lại được chôn, và có lính canh đứng gác trên mộ. Những kẻ gây ra việc ấy không bao giờ bị tìm ra.
English
Cruelty is contagious in uncivilized communities. Mr. Conant, a neighbor of Mr. Litch, returned from town one evening in a partial state of intoxication. His body servant gave him some offence. He was divested of his clothes, except his shirt, whipped, and tied to a large tree in front of the house. It was a stormy night in winter. The wind blew bitterly cold, and the boughs of the old tree crackled under falling sleet. A member of the family, fearing he would freeze to death, begged that he might be taken down; but the master would not relent. He remained there three hours; and, when he was cut down, he was more dead than alive. Another slave, who stole a pig from this master, to appease his hunger, was terribly flogged. In desperation, he tried to run away. But at the end of two miles, he was so faint with loss of blood, he thought he was dying. He had a wife, and he longed to see her once more. Too sick to walk, he crept back that long distance on his hands and knees. When he reached his master’s, it was night. He had not strength to rise and open the gate. He moaned, and tried to call for help. I had a friend living in the same family. At last his cry reached her. She went out and found the prostrate man at the gate. She ran back to the house for assistance, and two men returned with her. They carried him in, and laid him on the floor. The back of his shirt was one clot of blood. By means of lard, my friend loosened it from the raw flesh. She bandaged him, gave him cool drink, and left him to rest. The master said he deserved a hundred more lashes. When his own labor was stolen from him, he had stolen food to appease his hunger. This was his crime.
Tiếng Việt
Ở những cộng đồng chưa khai hóa, sự tàn ác lây lan. Ông Conant, một người hàng xóm của ông Litch, từ thị trấn trở về vào một buổi tối trong tình trạng nửa say. Người hầu cận của ông ta làm ông ta phật ý. Người ấy bị lột sạch quần áo, chỉ còn chiếc áo sơ mi, bị đánh roi, rồi bị trói vào một cây to trước nhà. Đó là một đêm đông bão tố. Gió thổi lạnh buốt, và cành cây già kêu răng rắc dưới mưa tuyết rơi. Một người trong nhà, sợ anh ta chết cóng, xin cho anh ta được cởi xuống; nhưng ông chủ không mủi lòng. Anh ta ở đó ba tiếng đồng hồ; và khi được cắt dây thả xuống thì anh ta chỉ còn chết nhiều hơn sống. Một nô lệ khác, vì đói mà ăn trộm một con lợn con của ông chủ này, bị đánh roi thảm khốc. Trong cơn tuyệt vọng, anh ta tìm cách bỏ trốn. Nhưng đi được hai dặm thì anh ta kiệt sức vì mất máu, tưởng mình sắp chết. Anh ta có vợ, và anh ta khao khát được nhìn mặt vợ thêm một lần nữa. Ốm quá không đi nổi, anh ta bò trở lại quãng đường dài ấy bằng hai tay hai đầu gối. Khi đến nhà ông chủ thì đã là đêm. Anh không còn sức đứng dậy mở cổng. Anh rên rỉ, cố gọi người giúp. Tôi có một người bạn sống trong chính gia đình ấy. Cuối cùng tiếng kêu của anh cũng đến tai chị. Chị chạy ra và thấy người đàn ông nằm sóng soài ở cổng. Chị chạy vào nhà gọi người giúp, và hai người đàn ông theo chị trở ra. Họ khiêng anh vào, đặt nằm trên sàn. Lưng áo sơ mi của anh là một mảng máu đông. Bằng mỡ lợn, bạn tôi gỡ nó ra khỏi lớp thịt trần rớm máu. Chị băng bó cho anh, cho anh uống nước mát, rồi để anh nằm nghỉ. Ông chủ nói anh ta đáng bị thêm một trăm roi nữa. Khi sức lao động của chính mình bị cướp mất, anh đã ăn cắp thức ăn cho đỡ đói. Đó là tội của anh.
English
Another neighbor was a Mrs. Wade. At no hour of the day was there cessation of the lash on her premises. Her labors began with the dawn, and did not cease till long after nightfall. The barn was her particular place of torture. There she lashed the slaves with the might of a man. An old slave of hers once said to me, “It is hell in missis’s house. ’Pears I can never get out. Day and night I prays to die.”
Tiếng Việt
Một người hàng xóm khác là bà Wade. Suốt ngày, không giờ nào trong khu nhà bà ngớt tiếng roi. Công việc của bà bắt đầu từ lúc rạng đông và không dừng cho đến rất lâu sau khi trời tối. Cái kho thóc là nơi bà dùng riêng để tra tấn. Ở đó bà quất nô lệ bằng sức lực của một người đàn ông. Một nô lệ già của bà có lần nói với tôi: “Nhà bà chủ là địa ngục. Con chừng như chẳng bao giờ thoát ra được. Ngày đêm con cầu cho được chết.”
English
The mistress died before the old woman, and, when dying, entreated her husband not to permit any one of her slaves to look on her after death. A slave who had nursed her children, and had still a child in her care, watched her chance, and stole with it in her arms to the room where lay her dead mistress. She gazed a while on her, then raised her hand and dealt two blows on her face, saying, as she did so, “The devil is got you now!” She forgot that the child was looking on. She had just begun to talk; and she said to her father, “I did see ma, and mammy did strike ma, so,” striking her own face with her little hand. The master was startled. He could not imagine how the nurse could obtain access to the room where the corpse lay; for he kept the door locked. He questioned her. She confessed that what the child had said was true, and told how she had procured the key. She was sold to Georgia.
Tiếng Việt
Bà chủ chết trước người đàn bà già, và khi hấp hối, bà van xin chồng đừng cho nô lệ nào của bà nhìn bà sau khi chết. Một nô lệ đã nuôi các con bà, và lúc ấy vẫn đang trông một đứa, đợi dịp, rồi bế đứa bé lẻn vào căn phòng nơi bà chủ nằm chết. Chị nhìn bà một lúc, rồi giơ tay giáng hai cái vào mặt bà, vừa đánh vừa nói: “Giờ ma quỷ bắt mày rồi nhé!” Chị quên mất đứa trẻ đang nhìn. Nó vừa mới biết nói; và nó nói với cha: “Con có thấy mẹ, và vú có đánh mẹ, thế này,” vừa nói vừa lấy bàn tay bé xíu tự đánh vào mặt mình. Ông chủ giật mình. Ông không hình dung nổi làm sao người vú vào được căn phòng có xác chết, vì ông đã khóa cửa. Ông tra hỏi chị. Chị thú nhận điều đứa trẻ nói là đúng, và kể chị đã kiếm được chìa khóa như thế nào. Chị bị bán sang Georgia.
English
In my childhood I knew a valuable slave, named Charity, and loved her, as all children did. Her young mistress married, and took her to Louisiana. Her little boy, James, was sold to a good sort of master. He became involved in debt, and James was sold again to a wealthy slaveholder, noted for his cruelty. With this man he grew up to manhood, receiving the treatment of a dog. After a severe whipping, to save himself from further infliction of the lash, with which he was threatened, he took to the woods. He was in a most miserable condition—cut by the cowskin, half naked, half starved, and without the means of procuring a crust of bread.
Tiếng Việt
Thuở nhỏ tôi biết một nô lệ có giá, tên là Charity, và tôi yêu quý chị, như mọi đứa trẻ khác. Cô chủ trẻ của chị lấy chồng và đưa chị đi Louisiana. Cậu con trai nhỏ của chị, James, bị bán cho một ông chủ tử tế. Ông ta sa vào nợ nần, và James lại bị bán cho một chủ nô giàu có nổi tiếng tàn ác. Với kẻ này, cậu lớn lên thành một thanh niên, và bị đối xử như một con chó. Sau một trận đòn nặng, để khỏi phải chịu thêm những trận roi mà người ta đe dọa, cậu chạy trốn vào rừng. Cậu ở trong tình cảnh khốn khổ nhất: thân thể bị roi da bò cắt nát, nửa người trần trụi, nửa người đói lả, không có cách nào kiếm được một mẩu bánh.
English
Some weeks after his escape, he was captured, tied, and carried back to his master’s plantation. This man considered punishment in his jail, on bread and water, after receiving hundreds of lashes, too mild for the poor slave’s offence. Therefore he decided, after the overseer should have whipped him to his satisfaction, to have him placed between the screws of the cotton gin, to stay as long as he had been in the woods. This wretched creature was cut with the whip from his head to his feet, then washed with strong brine, to prevent the flesh from mortifying, and make it heal sooner than it otherwise would. He was then put into the cotton gin, which was screwed down, only allowing him room to turn on his side when he could not lie on his back. Every morning a slave was sent with a piece of bread and bowl of water, which were placed within reach of the poor fellow. The slave was charged, under penalty of severe punishment, not to speak to him.
Tiếng Việt
Vài tuần sau khi trốn, cậu bị bắt, bị trói và bị giải về đồn điền của chủ. Người này cho rằng nhốt trong nhà giam, chỉ cho bánh mì và nước, sau khi đã chịu hàng trăm roi, là quá nhẹ so với tội của người nô lệ khốn khổ ấy. Cho nên ông ta quyết định rằng, sau khi tên giám thị đánh roi cậu cho vừa lòng ông ta, sẽ bắt cậu nằm giữa hai ốc vít của máy tỉa bông, ở đó bao lâu bằng thời gian cậu đã ở trong rừng. Kẻ khốn khổ này bị roi rạch từ đầu đến chân, rồi bị rửa bằng nước muối đặc, để thịt khỏi thối và mau lành hơn mức thường. Sau đó cậu bị cho vào máy tỉa bông, rồi ốc vít được siết xuống, chỉ chừa cho cậu chỗ trở mình nằm nghiêng khi không nằm ngửa được nữa. Mỗi sáng một nô lệ được sai mang đến một mẩu bánh và một bát nước, đặt trong tầm với của người tội nghiệp. Người nô lệ ấy bị dặn, nếu không muốn chịu hình phạt nặng, thì không được nói chuyện với cậu.
English
Four days passed, and the slave continued to carry the bread and water. On the second morning, he found the bread gone, but the water untouched. When he had been in the press four days and five nights, the slave informed his master that the water had not been used for four mornings, and that a horrible stench came from the gin house. The overseer was sent to examine into it. When the press was unscrewed, the dead body was found partly eaten by rats and vermin. Perhaps the rats that devoured his bread had gnawed him before life was extinct. Poor Charity! Grandmother and I often asked each other how her affectionate heart would bear the news, if she should ever hear of the murder of her son. We had known her husband, and knew that James was like him in manliness and intelligence. These were the qualities that made it so hard for him to be a plantation slave. They put him into a rough box, and buried him with less feeling than would have been manifested for an old house dog. Nobody asked any questions. He was a slave; and the feeling was that the master had a right to do what he pleased with his own property. And what did he care for the value of a slave? He had hundreds of them. When they had finished their daily toil, they must hurry to eat their little morsels, and be ready to extinguish their pine knots before nine o’clock, when the overseer went his patrol rounds. He entered every cabin, to see that men and their wives had gone to bed together, lest the men, from over-fatigue, should fall asleep in the chimney corner, and remain there till the morning horn called them to their daily task. Women are considered of no value, unless they continually increase their owner’s stock. They are put on a par with animals. This same master shot a woman through the head, who had run away and been brought back to him. No one called him to account for it. If a slave resisted being whipped, the bloodhounds were unpacked, and set upon him, to tear his flesh from his bones. The master who did these things was highly educated, and styled a perfect gentleman. He also boasted the name and standing of a Christian, though Satan never had a truer follower.
Tiếng Việt
Bốn ngày trôi qua, và người nô lệ vẫn tiếp tục mang bánh và nước. Sáng hôm thứ hai, anh thấy bánh mất, nhưng nước còn nguyên. Khi cậu đã ở trong máy ép bốn ngày năm đêm, người nô lệ báo với ông chủ rằng bốn buổi sáng nay nước không hề được đụng đến, và từ nhà máy bốc ra một mùi hôi thối kinh khủng. Tên giám thị được sai đi xem xét. Khi ốc vít được nới ra, người ta thấy xác chết đã bị chuột và côn trùng gặm mất một phần. Có lẽ lũ chuột ăn bánh của cậu đã gặm cậu từ lúc cậu chưa tắt thở. Charity tội nghiệp! Bà ngoại và tôi thường hỏi nhau trái tim yêu thương của chị sẽ chịu nổi ra sao, nếu chị có bao giờ nghe tin con trai mình bị giết. Chúng tôi từng biết chồng chị, và biết James giống cha ở chí khí đàn ông và sự thông minh. Chính những phẩm chất ấy khiến cậu khó làm một nô lệ đồn điền đến thế. Họ bỏ cậu vào một cái hòm thô, và chôn cậu với ít tình người hơn người ta dành cho một con chó giữ nhà già. Không ai hỏi han gì. Cậu là nô lệ; và người ta cho rằng ông chủ có quyền làm tùy ý với tài sản của mình. Mà ông ta thì để tâm gì đến giá trị một nô lệ? Ông ta có hàng trăm. Khi làm xong việc nhọc nhằn hằng ngày, họ phải vội vã ăn chút ít thức ăn, và sẵn sàng dập tắt những mẩu thông cháy trước chín giờ, là lúc tên giám thị đi tuần. Hắn vào từng túp lều, để xem đàn ông và vợ họ đã đi ngủ cùng nhau chưa, kẻo đàn ông vì quá mệt lả mà ngủ gục bên góc lò sưởi, và nằm đó đến sáng, khi tiếng tù và gọi họ ra làm việc hằng ngày. Đàn bà bị coi là vô giá trị, trừ khi họ không ngừng làm tăng đàn gia súc của chủ. Họ bị xếp ngang hàng với súc vật. Chính ông chủ này đã bắn xuyên đầu một người đàn bà đã bỏ trốn rồi bị bắt trả về. Không ai bắt ông ta chịu trách nhiệm. Nếu một nô lệ chống lại việc bị đánh roi, bầy chó săn được thả ra, xổ vào anh ta, xé thịt anh ta khỏi xương. Ông chủ làm những việc ấy là người học vấn cao, được gọi là một quý ông hoàn hảo. Ông ta còn mang danh và vị thế của một tín đồ Cơ Đốc, mặc dù Satan chưa bao giờ có một môn đồ chân chính hơn.
English
I could tell of more slaveholders as cruel as those I have described. They are not exceptions to the general rule. I do not say there are no humane slaveholders. Such characters do exist, notwithstanding the hardening influences around them. But they are “like angels’ visits—few and far between.”
Tiếng Việt
Tôi có thể kể thêm về những chủ nô tàn ác như những người tôi đã miêu tả. Họ không phải là ngoại lệ so với quy luật chung. Tôi không nói rằng không có chủ nô nhân đạo. Những người như thế có tồn tại, bất chấp những ảnh hưởng chai lì bao quanh họ. Nhưng họ “như những cuộc viếng thăm của thiên thần, thưa thớt và hiếm hoi.”
English
I knew a young lady who was one of these rare specimens. She was an orphan, and inherited as slaves a woman and her six children. Their father was a free man. They had a comfortable home of their own, parents and children living together. The mother and eldest daughter served their mistress during the day, and at night returned to their dwelling, which was on the premises. The young lady was very pious, and there was some reality in her religion. She taught her slaves to lead pure lives, and wished them to enjoy the fruit of their own industry. Her religion was not a garb put on for Sunday, and laid aside till Sunday returned again. The eldest daughter of the slave mother was promised in marriage to a free man; and the day before the wedding this good mistress emancipated her, in order that her marriage might have the sanction of law.
Tiếng Việt
Tôi biết một cô gái trẻ là một trong những mẫu người hiếm hoi ấy. Cô mồ côi, và thừa kế làm nô lệ một người đàn bà cùng sáu đứa con của bà. Cha chúng là người tự do. Họ có một mái nhà riêng thoải mái, cha mẹ và con cái sống với nhau. Người mẹ và cô con gái lớn phục vụ bà chủ ban ngày, và ban đêm trở về nhà của họ, nằm ngay trong khuôn viên. Cô gái trẻ rất ngoan đạo, và đạo của cô có phần thực chất. Cô dạy nô lệ của mình sống trong sạch, và muốn họ được hưởng thành quả lao động của chính họ. Đạo của cô không phải tấm áo khoác lên cho ngày Chủ nhật rồi cởi bỏ cho đến Chủ nhật sau. Cô con gái lớn của người mẹ nô lệ đã được hứa hôn với một người tự do; và hôm trước ngày cưới, bà chủ tốt bụng này giải phóng cho cô, để hôn nhân của cô được luật pháp công nhận.
English
Report said that this young lady cherished an unrequited affection for a man who had resolved to marry for wealth. In the course of time a rich uncle of hers died. He left six thousand dollars to his two sons by a colored woman, and the remainder of his property to this orphan niece. The metal soon attracted the magnet. The lady and her weighty purse became his. She offered to manumit her slaves—telling them that her marriage might make unexpected changes in their destiny, and she wished to insure their happiness. They refused to take their freedom, saying that she had always been their best friend, and they could not be so happy any where as with her. I was not surprised. I had often seen them in their comfortable home, and thought that the whole town did not contain a happier family. They had never felt slavery; and, when it was too late, they were convinced of its reality.
Tiếng Việt
Người ta đồn rằng cô gái trẻ này ôm một mối tình không được đáp lại với một người đàn ông đã quyết định cưới vì của cải. Một thời gian sau, một người chú giàu có của cô qua đời. Ông để lại sáu nghìn đô la cho hai con trai ông với một người đàn bà da màu, và phần còn lại của gia sản cho cô cháu gái mồ côi này. Kim loại chẳng bao lâu thu hút được nam châm. Người đàn bà và chiếc ví nặng của cô trở thành của anh ta. Cô ngỏ ý giải phóng những nô lệ của mình, bảo họ rằng cuộc hôn nhân của cô có thể gây ra những thay đổi bất ngờ cho số phận họ, và cô muốn bảo đảm hạnh phúc của họ. Họ không chịu nhận tự do, nói rằng cô luôn là người bạn tốt nhất của họ, và họ không thể hạnh phúc ở đâu bằng ở bên cô. Tôi không ngạc nhiên. Tôi đã nhiều lần thấy họ trong ngôi nhà thoải mái của họ, và nghĩ rằng cả thị trấn không có gia đình nào hạnh phúc hơn. Họ chưa từng cảm thấy chế độ nô lệ; và đến khi đã quá muộn, họ mới tin vào sự thật của nó.
English
When the new master claimed this family as his property, the father became furious, and went to his mistress for protection. “I can do nothing for you now, Harry,” said she. “I no longer have the power I had a week ago. I have succeeded in obtaining the freedom of your wife; but I cannot obtain it for your children.” The unhappy father swore that nobody should take his children from him. He concealed them in the woods for some days; but they were discovered and taken. The father was put in jail, and the two oldest boys sold to Georgia. One little girl, too young to be of service to her master, was left with the wretched mother. The other three were carried to their master’s plantation. The eldest soon became a mother, and, when the slaveholder’s wife looked at the babe, she wept bitterly. She knew that her own husband had violated the purity she had so carefully inculcated. She had a second child by her master, and then he sold her and his offspring to his brother. She bore two children to the brother, and was sold again. The next sister went crazy. The life she was compelled to lead drove her mad. The third one became the mother of five daughters. Before the birth of the fourth the pious mistress died. To the last, she rendered every kindness to the slaves that her unfortunate circumstances permitted. She passed away peacefully, glad to close her eyes on a life which had been made so wretched by the man she loved.
Tiếng Việt
Khi ông chủ mới đòi gia đình này là tài sản của mình, người cha nổi điên lên, và đến xin bà chủ che chở. “Giờ tôi không làm gì được cho anh, Harry,” bà nói. “Tôi không còn quyền như một tuần trước. Tôi đã xin được tự do cho vợ anh; nhưng tôi không xin được cho các con anh.” Người cha bất hạnh thề rằng không ai được cướp con mình khỏi tay mình. Anh giấu chúng trong rừng mấy ngày; nhưng chúng bị phát hiện và bị bắt. Người cha bị tống vào tù, hai đứa con trai lớn nhất bị bán sang Georgia. Một đứa con gái nhỏ, còn quá bé để phục vụ ông chủ, được để lại cho người mẹ khốn khổ. Ba đứa còn lại bị đưa đến đồn điền của ông chủ. Đứa lớn chẳng bao lâu làm mẹ, và khi vợ tên chủ nô nhìn đứa bé, bà khóc cay đắng. Bà biết chính chồng bà đã xúc phạm sự trong sạch mà bà đã dày công gieo dạy. Cô có đứa con thứ hai với ông chủ, rồi hắn bán cô cùng đứa con cho em trai hắn. Cô sinh hai đứa con cho người em, rồi lại bị bán. Cô em kế phát điên. Cuộc sống bị ép phải sống đã làm cô mất trí. Cô thứ ba trở thành mẹ của năm đứa con gái. Trước khi đứa thứ tư ra đời thì bà chủ đạo đức qua đời. Cho đến cuối cùng, bà vẫn làm mọi điều tử tế với nô lệ mà hoàn cảnh bất hạnh của bà cho phép. Bà ra đi thanh thản, vui vì được nhắm mắt trước một cuộc đời đã bị chính người bà yêu làm cho khốn khổ.
English
This man squandered the fortune he had received, and sought to retrieve his affairs by a second marriage; but, having retired after a night of drunken debauch, he was found dead in the morning. He was called a good master; for he fed and clothed his slaves better than most masters, and the lash was not heard on his plantation so frequently as on many others. Had it not been for slavery, he would have been a better man, and his wife a happier woman.
Tiếng Việt
Người đàn ông này phung phí gia sản đã nhận được, và tìm cách vực lại cơ nghiệp bằng cuộc hôn nhân thứ hai; nhưng sau một đêm say sưa trác táng, hắn đi ngủ rồi sáng ra thì được thấy đã chết. Hắn được gọi là một ông chủ tốt; vì hắn nuôi ăn mặc cho nô lệ khá hơn phần lớn các ông chủ khác, và tiếng roi ở đồn điền hắn không vang lên thường xuyên như ở nhiều nơi khác. Nếu không có chế độ nô lệ, hắn đã là một người tốt hơn, và vợ hắn đã là một người đàn bà hạnh phúc hơn.
English
No pen can give an adequate description of the all-pervading corruption produced by slavery. The slave girl is reared in an atmosphere of licentiousness and fear. The lash and the foul talk of her master and his sons are her teachers. When she is fourteen or fifteen, her owner, or his sons, or the overseer, or perhaps all of them, begin to bribe her with presents. If these fail to accomplish their purpose, she is whipped or starved into submission to their will. She may have had religious principles inculcated by some pious mother or grandmother, or some good mistress; she may have a lover, whose good opinion and peace of mind are dear to her heart; or the profligate men who have power over her may be exceedingly odious to her. But resistance is hopeless.
Tiếng Việt
Không ngòi bút nào mô tả đầy đủ được sự thối nát lan khắp nơi do chế độ nô lệ sinh ra. Cô gái nô lệ lớn lên trong bầu không khí của dâm ô và sợ hãi. Roi vọt và lời lẽ bẩn thỉu của ông chủ cùng các con trai ông ta là những người thầy của cô. Khi cô mười bốn hay mười lăm tuổi, chủ của cô, hoặc các con trai ông ta, hoặc tên giám thị, hoặc có lẽ tất cả bọn họ, bắt đầu dùng quà cáp để mua chuộc cô. Nếu những thứ ấy không đạt được mục đích, cô bị đánh đập hay bỏ đói cho đến khi khuất phục ý họ. Có thể cô đã được một người mẹ hay bà ngoại đạo đức, hay một bà chủ tử tế, gieo cho những nguyên tắc tôn giáo; có thể cô có một người yêu mà ý nghĩ tốt đẹp và sự thanh thản trong lòng của người ấy là điều cô quý trọng; hoặc những kẻ trụy lạc đang nắm quyền trên cô có thể cực kỳ đáng ghê tởm với cô. Nhưng chống cự là vô vọng.
English
The slaveholder’s sons are, of course, vitiated, even while boys, by the unclean influences every where around them. Nor do the master’s daughters always escape. Severe retributions sometimes come upon him for the wrongs he does to the daughters of the slaves. The white daughters early hear their parents quarrelling about some female slave. Their curiosity is excited, and they soon learn the cause. They are attended by the young slave girls whom their father has corrupted; and they hear such talk as should never meet youthful ears, or any other ears. They know that the women slaves are subject to their father’s authority in all things; and in some cases they exercise the same authority over the men slaves. I have myself seen the master of such a household whose head was bowed down in shame; for it was known in the neighborhood that his daughter had selected one of the meanest slaves on his plantation to be the father of his first grandchild. She did not make her advances to her equals, nor even to her father’s more intelligent servants. She selected the most brutalized, over whom her authority could be exercised with less fear of exposure. Her father, half frantic with rage, sought to revenge himself on the offending black man; but his daughter, foreseeing the storm that would arise, had given him free papers, and sent him out of the state.
Tiếng Việt
Con trai của chủ nô tất nhiên bị tha hóa ngay từ khi còn nhỏ, bởi những ảnh hưởng ô uế quanh chúng ở khắp nơi. Con gái của ông chủ cũng không phải lúc nào cũng thoát. Đôi khi những quả báo nặng nề giáng xuống ông ta vì những điều sai trái ông ta làm với con gái của nô lệ. Những cô con gái da trắng sớm nghe cha mẹ cãi nhau về một nữ nô lệ nào đó. Tính tò mò của chúng bị khơi lên, và chẳng mấy chốc chúng biết nguyên nhân. Chúng được những cô gái nô lệ trẻ mà cha chúng đã làm hư hỏng hầu hạ; và chúng nghe những lời lẽ lẽ ra không bao giờ lọt vào tai trẻ, hay bất cứ ai. Chúng biết rằng đàn bà nô lệ chịu quyền cha chúng trong mọi việc; và trong vài trường hợp chúng cũng thi hành cùng quyền ấy trên đàn ông nô lệ. Chính tôi đã thấy người chủ của một gia đình như thế cúi đầu xấu hổ; vì cả vùng đều biết con gái ông đã chọn một trong những nô lệ thấp hèn nhất trong đồn điền của ông làm cha đứa cháu ngoại đầu tiên của ông. Cô không ngỏ lời với những người ngang hàng, thậm chí không với những người hầu thông minh hơn của cha. Cô chọn kẻ bị làm cho thú tính nhất, người mà cô có thể sai khiến mà ít sợ bị lộ hơn. Người cha, giận dữ gần như phát cuồng, tìm cách trả thù người da đen phạm lỗi; nhưng cô con gái, đã đoán trước cơn bão sẽ nổi lên, đã cho anh ta giấy tự do và đưa anh ta ra khỏi tiểu bang.
English
In such cases the infant is smothered, or sent where it is never seen by any who know its history. But if the white parent is the father, instead of the mother, the offspring are unblushingly reared for the market. If they are girls, I have indicated plainly enough what will be their inevitable destiny.
Tiếng Việt
Trong những trường hợp như thế, đứa bé bị làm cho ngạt chết, hoặc bị gửi đến nơi không ai biết lai lịch nó có thể thấy nó. Nhưng nếu người cha là người da trắng, chứ không phải người mẹ, thì con cái bị nuôi dạy không chút hổ thẹn để đem ra chợ. Nếu là con gái, thì tôi đã nói đủ rõ số phận không thể tránh của chúng sẽ ra sao.
English
You may believe what I say; for I write only that whereof I know. I was twenty-one years in that cage of obscene birds. I can testify, from my own experience and observation, that slavery is a curse to the whites as well as to the blacks. It makes the white fathers cruel and sensual; the sons violent and licentious; it contaminates the daughters, and makes the wives wretched. And as for the colored race, it needs an abler pen than mine to describe the extremity of their sufferings, the depth of their degradation.
Tiếng Việt
Bạn có thể tin điều tôi nói; vì tôi chỉ viết những điều tôi biết. Tôi đã sống hai mươi mốt năm trong cái lồng của những con chim dâm ô ấy. Tôi có thể làm chứng, từ kinh nghiệm và quan sát của chính tôi, rằng chế độ nô lệ là một lời nguyền cho người da trắng cũng như cho người da đen. Nó làm những người cha da trắng trở nên tàn nhẫn và hưởng lạc; những người con trai bạo ngược và trụy lạc; nó làm ô nhiễm những cô con gái, và khiến những người vợ khốn khổ. Còn đối với giống người da màu, thì cần một ngòi bút tài hơn của tôi để mô tả nỗi đau khổ đến cùng cực, độ sâu của sự suy đồi của họ.
English
Yet few slaveholders seem to be aware of the widespread moral ruin occasioned by this wicked system. Their talk is of blighted cotton crops—not of the blight on their children’s souls.
Tiếng Việt
Thế mà ít chủ nô có vẻ nhận ra sự sa đọa đạo đức lan rộng do cái chế độ độc ác này gây ra. Họ nói về những vụ bông bị lụi—không nói về sự lụi tàn của linh hồn con cái họ.
English
If you want to be fully convinced of the abominations of slavery, go on a southern plantation, and call yourself a negro trader. Then there will be no concealment; and you will see and hear things that will seem to you impossible among human beings with immortal souls.
Tiếng Việt
Nếu bạn muốn hoàn toàn tin vào những điều ghê tởm của chế độ nô lệ, hãy đến một đồn điền miền Nam và xưng mình là lái buôn nô lệ. Khi ấy sẽ không có gì bị che giấu; và bạn sẽ thấy, sẽ nghe những điều có vẻ không thể có giữa những con người có linh hồn bất tử.
English
X. A Perilous Passage In The Slave Girl’s Life.
Tiếng Việt
X. Một đoạn đường nguy hiểm trong đời cô gái nô lệ
English
After my lover went away, Dr. Flint contrived a new plan. He seemed to have an idea that my fear of my mistress was his greatest obstacle. In the blandest tones, he told me that he was going to build a small house for me, in a secluded place, four miles away from the town. I shuddered; but I was constrained to listen, while he talked of his intention to give me a home of my own, and to make a lady of me. Hitherto, I had escaped my dreaded fate, by being in the midst of people. My grandmother had already had high words with my master about me. She had told him pretty plainly what she thought of his character, and there was considerable gossip in the neighborhood about our affairs, to which the open-mouthed jealousy of Mrs. Flint contributed not a little. When my master said he was going to build a house for me, and that he could do it with little trouble and expense, I was in hopes something would happen to frustrate his scheme; but I soon heard that the house was actually begun. I vowed before my Maker that I would never enter it. I had rather toil on the plantation from dawn till dark; I had rather live and die in jail, than drag on, from day to day, through such a living death. I was determined that the master, whom I so hated and loathed, who had blighted the prospects of my youth, and made my life a desert, should not, after my long struggle with him, succeed at last in trampling his victim under his feet. I would do any thing, every thing, for the sake of defeating him. What could I do? I thought and thought, till I became desperate, and made a plunge into the abyss.
Tiếng Việt
Sau khi người yêu của tôi đi xa, bác sĩ Flint nghĩ ra một kế mới. Ông ta có vẻ cho rằng nỗi sợ bà chủ của tôi là trở ngại lớn nhất của ông ta. Với giọng ngọt ngào nhất, ông ta bảo tôi rằng ông ta sẽ xây cho tôi một ngôi nhà nhỏ ở một nơi hẻo lánh, cách thị trấn bốn dặm. Tôi rùng mình; nhưng tôi bị buộc phải nghe, trong khi ông ta nói về ý định cho tôi một mái nhà riêng và biến tôi thành một quý bà. Cho đến lúc ấy, tôi thoát khỏi số phận đáng sợ vì ở giữa đám đông. Bà ngoại tôi đã có những lời qua tiếng lại gay gắt với ông chủ tôi về chuyện của tôi. Bà đã nói khá thẳng điều bà nghĩ về con người ông ta, và trong vùng đã có không ít lời đồn về chuyện nhà chúng tôi, mà sự ghen tuông ồn ào của bà Flint góp phần không nhỏ. Khi ông chủ tôi nói ông ta sẽ xây nhà cho tôi, và ông ta làm được dễ dàng, ít tốn kém, tôi hy vọng sẽ có chuyện gì đó xảy ra phá hỏng mưu đồ của ông ta; nhưng chẳng bao lâu tôi nghe tin ngôi nhà đã thực sự được khởi công. Tôi thề trước Đấng Tạo Hóa rằng tôi sẽ không bao giờ bước vào đó. Tôi thà làm lụng trên đồn điền từ sáng đến tối; tôi thà sống và chết trong tù, còn hơn lê qua ngày này sang ngày khác một cuộc sống như cái chết ấy. Tôi quyết rằng người chủ mà tôi căm ghét và khinh bỉ, kẻ đã làm lụi tàn tương lai thời trẻ của tôi và biến đời tôi thành sa mạc, sau cuộc vật lộn dài của tôi với ông ta, rốt cuộc sẽ không được giẫm lên nạn nhân của mình. Tôi sẽ làm bất cứ điều gì, mọi điều, để đánh bại ông ta. Nhưng tôi có thể làm gì? Tôi nghĩ đi nghĩ lại cho đến khi tuyệt vọng, và lao mình xuống vực thẳm.
English
And now, reader, I come to a period in my unhappy life, which I would gladly forget if I could. The remembrance fills me with sorrow and shame. It pains me to tell you of it; but I have promised to tell you the truth, and I will do it honestly, let it cost me what it may. I will not try to screen myself behind the plea of compulsion from a master; for it was not so. Neither can I plead ignorance or thoughtlessness. For years, my master had done his utmost to pollute my mind with foul images, and to destroy the pure principles inculcated by my grandmother, and the good mistress of my childhood. The influences of slavery had had the same effect on me that they had on other young girls; they had made me prematurely knowing, concerning the evil ways of the world. I knew what I did, and I did it with deliberate calculation.
Tiếng Việt
Và giờ, thưa bạn đọc, tôi đến một giai đoạn trong đời bất hạnh của tôi mà tôi sẵn lòng quên đi nếu có thể. Nhớ lại nó khiến tôi tràn đầy đau buồn và xấu hổ. Kể cho bạn nghe nó làm tôi đau; nhưng tôi đã hứa nói sự thật với bạn, và tôi sẽ nói trung thực, dù phải trả giá thế nào. Tôi sẽ không tìm cách nấp sau lời viện cớ bị ông chủ cưỡng ép; vì không phải như vậy. Tôi cũng không thể viện cớ ngu muội hay thiếu suy nghĩ. Suốt nhiều năm, ông chủ tôi đã làm hết sức để làm ô uế tâm trí tôi bằng những hình ảnh bẩn thỉu, và phá hủy những nguyên tắc trong sạch mà bà ngoại tôi và bà chủ tốt thuở nhỏ đã gieo cho tôi. Ảnh hưởng của chế độ nô lệ đã tác động lên tôi như lên những cô gái trẻ khác; chúng đã làm tôi hiểu biết sớm quá về những đường lối xấu xa của thế gian. Tôi biết mình làm gì, và tôi làm điều ấy với sự tính toán có chủ ý.
English
But, O, ye happy women, whose purity has been sheltered from childhood, who have been free to choose the objects of your affection, whose homes are protected by law, do not judge the poor desolate slave girl too severely! If slavery had been abolished, I, also, could have married the man of my choice; I could have had a home shielded by the laws; and I should have been spared the painful task of confessing what I am now about to relate; but all my prospects had been blighted by slavery. I wanted to keep myself pure; and, under the most adverse circumstances, I tried hard to preserve my self-respect; but I was struggling alone in the powerful grasp of the demon Slavery; and the monster proved too strong for me. I felt as if I was forsaken by God and man; as if all my efforts must be frustrated; and I became reckless in my despair.
Tiếng Việt
Nhưng, hỡi những người phụ nữ hạnh phúc, sự trong sạch của các bạn được che chở từ thuở nhỏ, các bạn được tự do chọn người mình yêu, nhà các bạn được luật pháp bảo vệ, xin đừng phán xét quá nghiêm khắc cô gái nô lệ côi cút tội nghiệp! Nếu chế độ nô lệ đã bị bãi bỏ, tôi cũng đã có thể cưới người tôi chọn; tôi đã có thể có một mái nhà được luật pháp che chở; và tôi đã được tha khỏi nhiệm vụ đau đớn là thú nhận điều tôi sắp kể; nhưng mọi triển vọng của tôi đã bị chế độ nô lệ làm cho lụi tàn. Tôi muốn giữ mình trong sạch; và trong những hoàn cảnh bất lợi nhất, tôi đã cố hết sức giữ lòng tự trọng; nhưng tôi vật lộn một mình trong nanh vuốt mạnh mẽ của quỷ dữ Nô lệ; và con quái vật tỏ ra quá mạnh với tôi. Tôi cảm thấy như bị Chúa và người đời bỏ rơi; như mọi nỗ lực của tôi đều phải thất bại; và tôi trở nên liều lĩnh trong tuyệt vọng.
English
I have told you that Dr. Flint’s persecutions and his wife’s jealousy had given rise to some gossip in the neighborhood. Among others, it chanced that a white unmarried gentleman had obtained some knowledge of the circumstances in which I was placed. He knew my grandmother, and often spoke to me in the street. He became interested for me, and asked questions about my master, which I answered in part. He expressed a great deal of sympathy, and a wish to aid me. He constantly sought opportunities to see me, and wrote to me frequently. I was a poor slave girl, only fifteen years old.
Tiếng Việt
Tôi đã kể với bạn rằng những cuộc truy hại của bác sĩ Flint và sự ghen tuông của vợ ông ta đã gây ra ít nhiều lời đồn trong vùng. Trong số những người biết chuyện, tình cờ có một quý ông da trắng chưa vợ đã biết đôi chút về hoàn cảnh tôi đang ở. Ông biết bà ngoại tôi, và thường nói chuyện với tôi ngoài phố. Ông đâm ra quan tâm đến tôi, và hỏi về ông chủ của tôi, những câu tôi trả lời một phần. Ông tỏ ra rất cảm thông, và muốn giúp tôi. Ông luôn tìm dịp gặp tôi, và thường xuyên viết thư cho tôi. Tôi chỉ là một cô gái nô lệ tội nghiệp, mới mười lăm tuổi.
English
So much attention from a superior person was, of course, flattering; for human nature is the same in all. I also felt grateful for his sympathy, and encouraged by his kind words. It seemed to me a great thing to have such a friend. By degrees, a more tender feeling crept into my heart. He was an educated and eloquent gentleman; too eloquent, alas, for the poor slave girl who trusted in him. Of course I saw whither all this was tending. I knew the impassable gulf between us; but to be an object of interest to a man who is not married, and who is not her master, is agreeable to the pride and feelings of a slave, if her miserable situation has left her any pride or sentiment. It seems less degrading to give one’s self, than to submit to compulsion. There is something akin to freedom in having a lover who has no control over you, except that which he gains by kindness and attachment. A master may treat you as rudely as he pleases, and you dare not speak; moreover, the wrong does not seem so great with an unmarried man, as with one who has a wife to be made unhappy. There may be sophistry in all this; but the condition of a slave confuses all principles of morality, and, in fact, renders the practice of them impossible.
Tiếng Việt
Được một người bề trên quan tâm nhiều như thế dĩ nhiên là điều khiến người ta thấy được nâng niu; vì bản tính con người ở đâu cũng như nhau. Tôi cũng thấy biết ơn sự cảm thông của ông, và được khích lệ bởi những lời tử tế của ông. Với tôi, có một người bạn như thế là điều lớn lao. Dần dần, một tình cảm dịu dàng hơn len vào lòng tôi. Ông là một quý ông có học và có tài ăn nói; than ôi, quá tài ăn nói đối với cô gái nô lệ tội nghiệp đã tin ông. Tất nhiên tôi thấy tất cả những điều này đang dẫn đến đâu. Tôi biết cái vực không thể vượt giữa chúng tôi; nhưng được một người đàn ông chưa vợ, và không phải chủ mình, quan tâm là điều làm vừa lòng lòng tự trọng và tình cảm của một nô lệ, nếu hoàn cảnh khốn khổ còn để lại cho cô chút tự trọng hay tình cảm. Hiến mình dường như ít nhục nhã hơn là chịu cưỡng ép. Có điều gì đó gần với tự do trong việc có một người yêu không có quyền gì với mình, ngoài cái quyền ông ta giành được bằng lòng tử tế và sự gắn bó. Một ông chủ có thể đối xử thô bạo với bạn tùy thích, và bạn không dám nói; hơn nữa, điều sai trái dường như không lớn bằng với một người đàn ông chưa vợ như với một người có vợ để làm cho khổ sở. Trong tất cả những điều này có thể có ngụy biện; nhưng cảnh ngộ của nô lệ làm lẫn lộn mọi nguyên tắc đạo đức, và trên thực tế khiến việc giữ chúng là không thể.
English
When I found that my master had actually begun to build the lonely cottage, other feelings mixed with those I have described. Revenge, and calculations of interest, were added to flattered vanity and sincere gratitude for kindness. I knew nothing would enrage Dr. Flint so much as to know that I favored another; and it was something to triumph over my tyrant even in that small way. I thought he would revenge himself by selling me, and I was sure my friend, Mr. Sands, would buy me. He was a man of more generosity and feeling than my master, and I thought my freedom could be easily obtained from him. The crisis of my fate now came so near that I was desperate. I shuddered to think of being the mother of children that should be owned by my old tyrant. I knew that as soon as a new fancy took him, his victims were sold far off to get rid of them; especially if they had children. I had seen several women sold, with his babies at the breast. He never allowed his offspring by slaves to remain long in sight of himself and his wife. Of a man who was not my master I could ask to have my children well supported; and in this case, I felt confident I should obtain the boon. I also felt quite sure that they would be made free. With all these thoughts revolving in my mind, and seeing no other way of escaping the doom I so much dreaded, I made a headlong plunge. Pity me, and pardon me, O virtuous reader! You never knew what it is to be a slave; to be entirely unprotected by law or custom; to have the laws reduce you to the condition of a chattel, entirely subject to the will of another. You never exhausted your ingenuity in avoiding the snares, and eluding the power of a hated tyrant; you never shuddered at the sound of his footsteps, and trembled within hearing of his voice. I know I did wrong. No one can feel it more sensibly than I do. The painful and humiliating memory will haunt me to my dying day. Still, in looking back, calmly, on the events of my life, I feel that the slave woman ought not to be judged by the same standard as others.
Tiếng Việt
Khi tôi thấy ông chủ tôi thực sự đã bắt đầu xây ngôi nhà tranh cô quạnh, những cảm xúc khác trộn vào những điều tôi đã mô tả. Sự trả thù, và những tính toán về lợi ích, được thêm vào lòng hư vinh được nâng niu và lòng biết ơn chân thành đối với sự tử tế. Tôi biết không gì làm bác sĩ Flint điên tiết bằng việc biết tôi ưu ái một người khác; và việc chiến thắng bạo chúa của tôi, dù chỉ theo cách nhỏ nhặt ấy, cũng là điều đáng kể. Tôi nghĩ ông ta sẽ trả thù bằng cách bán tôi, và tôi chắc người bạn tôi, ông Sands, sẽ mua tôi. Ông là người rộng lượng và có tình hơn ông chủ tôi, và tôi nghĩ tự do của tôi có thể dễ dàng xin được từ ông. Giờ đây khúc quanh của số phận tôi đến gần đến mức tôi tuyệt vọng. Tôi rùng mình khi nghĩ mình sẽ là mẹ của những đứa con thuộc quyền sở hữu của tên bạo chúa cũ. Tôi biết rằng ngay khi ông ta có thú vui mới, những nạn nhân của ông ta bị bán đi thật xa để thoát khỏi họ; nhất là khi họ có con. Tôi đã thấy nhiều người đàn bà bị bán, còn đứa con của ông ta đang bú vú. Ông ta không bao giờ cho phép con ông ta với nô lệ ở lâu trong tầm mắt ông ta và vợ. Với một người đàn ông không phải chủ tôi, tôi có thể xin cho con tôi được nuôi nấng tử tế; và trong trường hợp này, tôi tin chắc sẽ được ban ân ấy. Tôi cũng khá chắc chúng sẽ được tự do. Với tất cả những ý nghĩ ấy xoay trong đầu, và không thấy cách nào khác để thoát khỏi số phận tôi sợ hãi đến thế, tôi lao mình xuống không nghĩ ngợi. Hãy thương tôi và tha thứ cho tôi, hỡi bạn đọc đức hạnh! Bạn chưa bao giờ biết làm nô lệ là thế nào; hoàn toàn không được luật pháp hay tập tục che chở; bị luật pháp hạ xuống thành một món đồ vật, hoàn toàn lệ thuộc ý muốn của người khác. Bạn chưa bao giờ vắt kiệt trí khôn để tránh những cạm bẫy, và lẩn khỏi quyền lực của một bạo chúa đáng ghét; bạn chưa bao giờ rùng mình trước tiếng bước chân hắn, và run rẩy khi nghe tiếng hắn. Tôi biết tôi đã làm điều sai. Không ai cảm thấy điều ấy rõ hơn tôi. Ký ức đau đớn và nhục nhã ấy sẽ ám ảnh tôi đến ngày tôi chết. Tuy nhiên, khi bình tĩnh nhìn lại những biến cố đời mình, tôi cảm thấy người đàn bà nô lệ không nên bị đánh giá theo cùng tiêu chuẩn với những người khác.
English
The months passed on. I had many unhappy hours. I secretly mourned over the sorrow I was bringing on my grandmother, who had so tried to shield me from harm. I knew that I was the greatest comfort of her old age, and that it was a source of pride to her that I had not degraded myself, like most of the slaves. I wanted to confess to her that I was no longer worthy of her love; but I could not utter the dreaded words.
Tiếng Việt
Tháng ngày trôi đi. Tôi có nhiều giờ phút buồn bã. Tôi thầm than khóc nỗi đau tôi đang gây ra cho bà ngoại, người đã cố hết sức che chở tôi khỏi tai họa. Tôi biết tôi là niềm an ủi lớn nhất cho tuổi già của bà, và bà tự hào rằng tôi không để mình sa đọa như phần lớn các nô lệ. Tôi muốn thú với bà rằng tôi không còn xứng đáng với tình thương của bà; nhưng tôi không thể thốt ra những lời đáng sợ ấy.
English
As for Dr. Flint, I had a feeling of satisfaction and triumph in the thought of telling him. From time to time he told me of his intended arrangements, and I was silent. At last, he came and told me the cottage was completed, and ordered me to go to it. I told him I would never enter it. He said, “I have heard enough of such talk as that. You shall go, if you are carried by force; and you shall remain there.”
Tiếng Việt
Còn với bác sĩ Flint, tôi thấy hả hê và đắc thắng khi nghĩ đến chuyện nói với ông ta. Thỉnh thoảng ông ta nói với tôi về những sắp đặt ông ta định làm, và tôi im lặng. Cuối cùng, ông ta đến báo rằng ngôi nhà tranh đã xong, và ra lệnh cho tôi đến đó. Tôi bảo ông ta rằng tôi sẽ không bao giờ vào. Ông ta nói: “Tao nghe đủ những lời như thế rồi. Mày sẽ đi, dù phải bị khiêng đi cưỡng ép; và mày sẽ ở lại đó.”
English
I replied, “I will never go there. In a few months I shall be a mother.”
Tiếng Việt
Tôi đáp: “Tôi sẽ không bao giờ đến đó. Vài tháng nữa tôi sẽ làm mẹ.”
English
He stood and looked at me in dumb amazement, and left the house without a word. I thought I should be happy in my triumph over him. But now that the truth was out, and my relatives would hear of it, I felt wretched. Humble as were their circumstances, they had pride in my good character. Now, how could I look them in the face? My self-respect was gone! I had resolved that I would be virtuous, though I was a slave. I had said, “Let the storm beat! I will brave it till I die.” And now, how humiliated I felt!
Tiếng Việt
Ông ta đứng nhìn tôi, sững sờ không thốt nên lời, rồi bỏ ra khỏi nhà không nói một tiếng. Tôi tưởng mình sẽ hạnh phúc vì đã thắng ông ta. Nhưng giờ đây khi sự thật đã lộ ra, và người thân của tôi sẽ nghe tin, tôi cảm thấy khốn khổ. Dù hoàn cảnh họ thấp hèn, họ vẫn tự hào về phẩm hạnh của tôi. Giờ đây, làm sao tôi nhìn mặt họ? Lòng tự trọng của tôi mất rồi! Tôi đã quyết sẽ sống đức hạnh, dù là nô lệ. Tôi đã nói: “Cứ để bão táp quật! Tôi sẽ đương đầu cho đến chết.” Và giờ tôi cảm thấy nhục nhã biết bao!
English
I went to my grandmother. My lips moved to make confession, but the words stuck in my throat. I sat down in the shade of a tree at her door and began to sew. I think she saw something unusual was the matter with me. The mother of slaves is very watchful. She knows there is no security for her children. After they have entered their teens she lives in daily expectation of trouble. This leads to many questions. If the girl is of a sensitive nature, timidity keeps her from answering truthfully, and this well-meant course has a tendency to drive her from maternal counsels. Presently, in came my mistress, like a mad woman, and accused me concerning her husband. My grandmother, whose suspicions had been previously awakened, believed what she said. She exclaimed, “O Linda! has it come to this? I had rather see you dead than to see you as you now are. You are a disgrace to your dead mother.” She tore from my fingers my mother’s wedding ring and her silver thimble. “Go away!” she exclaimed, “and never come to my house, again.” Her reproaches fell so hot and heavy, that they left me no chance to answer. Bitter tears, such as the eyes never shed but once, were my only answer. I rose from my seat, but fell back again, sobbing. She did not speak to me; but the tears were running down her furrowed cheeks, and they scorched me like fire. She had always been so kind to me! So kind! How I longed to throw myself at her feet, and tell her all the truth! But she had ordered me to go, and never to come there again. After a few minutes, I mustered strength, and started to obey her. With what feelings did I now close that little gate, which I used to open with such an eager hand in my childhood! It closed upon me with a sound I never heard before.
Tiếng Việt
Tôi đến nhà bà ngoại. Môi tôi mấp máy để thú tội, nhưng lời nghẹn ở cổ họng. Tôi ngồi xuống bóng một cái cây ở cửa nhà bà và bắt đầu khâu. Tôi nghĩ bà thấy tôi có điều gì khác thường. Người mẹ của những nô lệ luôn rất cảnh giác. Bà biết không có gì bảo đảm cho con cái bà. Sau khi chúng bước vào tuổi thiếu niên, bà sống hằng ngày trong chờ đợi rắc rối. Điều này dẫn đến nhiều câu hỏi. Nếu cô gái có bản tính nhạy cảm, sự rụt rè ngăn cô trả lời thành thật, và cách làm xuất phát từ thiện ý này có xu hướng đẩy cô ra khỏi lời khuyên của mẹ. Chốc sau bà chủ tôi xộc vào, như một người điên, và buộc tội tôi về chồng bà. Bà ngoại tôi, vốn đã có nghi ngờ từ trước, tin điều bà ta nói. Bà kêu lên: “Ôi Linda! Đến nông nỗi này sao? Bà thà thấy cháu chết còn hơn thấy cháu như bây giờ. Cháu làm nhục người mẹ đã chết của cháu.” Bà giật khỏi ngón tay tôi chiếc nhẫn cưới của mẹ tôi và cái đê bạc của bà. “Đi đi!” bà kêu, “và đừng bao giờ đến nhà bà nữa.” Những lời trách mắng của bà giáng xuống nóng bỏng và nặng nề đến mức không cho tôi cơ hội trả lời. Những giọt nước mắt cay đắng, thứ mà mắt chỉ rơi một lần trong đời, là lời đáp duy nhất của tôi. Tôi đứng lên khỏi ghế, nhưng lại ngã xuống, nức nở. Bà không nói với tôi; nhưng nước mắt chảy trên đôi má hằn nếp nhăn của bà, và chúng bỏng rát tôi như lửa. Bà vẫn luôn tử tế với tôi! Tử tế biết bao! Tôi khao khát biết mấy được gieo mình dưới chân bà, và nói với bà toàn bộ sự thật! Nhưng bà đã ra lệnh cho tôi đi, và đừng bao giờ đến đó nữa. Sau vài phút, tôi gom đủ sức, và bắt đầu vâng lời bà. Với tâm trạng nào tôi khép lại cái cổng nhỏ ấy, cái cổng mà thuở nhỏ tôi từng mở bằng bàn tay háo hức! Nó khép lại sau lưng tôi với một âm thanh tôi chưa từng nghe.
English
Where could I go? I was afraid to return to my master’s. I walked on recklessly, not caring where I went, or what would become of me. When I had gone four or five miles, fatigue compelled me to stop. I sat down on the stump of an old tree. The stars were shining through the boughs above me. How they mocked me, with their bright, calm light! The hours passed by, and as I sat there alone a chilliness and deadly sickness came over me. I sank on the ground. My mind was full of horrid thoughts. I prayed to die; but the prayer was not answered. At last, with great effort I roused myself, and walked some distance further, to the house of a woman who had been a friend of my mother. When I told her why I was there, she spoke soothingly to me; but I could not be comforted. I thought I could bear my shame if I could only be reconciled to my grandmother. I longed to open my heart to her. I thought if she could know the real state of the case, and all I had been bearing for years, she would perhaps judge me less harshly. My friend advised me to send for her. I did so; but days of agonizing suspense passed before she came. Had she utterly forsaken me? No. She came at last. I knelt before her, and told her the things that had poisoned my life; how long I had been persecuted; that I saw no way of escape; and in an hour of extremity I had become desperate. She listened in silence. I told her I would bear any thing and do any thing, if in time I had hopes of obtaining her forgiveness. I begged of her to pity me, for my dead mother’s sake. And she did pity me. She did not say, “I forgive you;” but she looked at me lovingly, with her eyes full of tears. She laid her old hand gently on my head, and murmured, “Poor child! Poor child!”
Tiếng Việt
Tôi biết đi đâu? Tôi sợ trở về nhà ông chủ. Tôi cứ bước liều, không quan tâm mình đi đâu, hay rồi sẽ ra sao. Khi đã đi được bốn năm dặm, mệt nhoài buộc tôi phải dừng. Tôi ngồi xuống một gốc cây già. Những vì sao chiếu qua các cành trên đầu tôi. Chúng chế nhạo tôi biết bao, bằng thứ ánh sáng trong trẻo, bình thản của chúng! Giờ giấc trôi qua, và khi tôi ngồi đó một mình, một cơn lạnh buốt và buồn nôn chết người ập đến. Tôi sụp xuống đất. Đầu óc tôi đầy những ý nghĩ kinh hoàng. Tôi cầu mong được chết; nhưng lời cầu không được đáp. Cuối cùng, bằng nỗ lực lớn, tôi gượng dậy, và đi thêm một quãng nữa, đến nhà một người đàn bà đã từng là bạn của mẹ tôi. Khi tôi nói cho bà lý do tôi đến đó, bà dịu dàng nói với tôi; nhưng tôi không thể được an ủi. Tôi nghĩ tôi có thể chịu nỗi xấu hổ của mình nếu chỉ cần được hòa giải với bà ngoại. Tôi khao khát mở lòng với bà. Tôi nghĩ nếu bà biết thực trạng, và mọi điều tôi đã phải chịu suốt nhiều năm, có lẽ bà sẽ đánh giá tôi bớt khắc nghiệt. Người bạn tôi khuyên tôi cho gọi bà. Tôi làm vậy; nhưng nhiều ngày chờ đợi đau đớn trôi qua trước khi bà đến. Bà đã hoàn toàn bỏ rơi tôi sao? Không. Cuối cùng bà đã đến. Tôi quỳ trước bà, và kể cho bà những điều đã đầu độc đời tôi; tôi bị truy hại bao lâu; rằng tôi không thấy lối thoát nào; và trong giờ phút cùng cực, tôi đã trở nên liều lĩnh. Bà lắng nghe trong im lặng. Tôi nói với bà rằng tôi sẽ chịu bất cứ điều gì và làm bất cứ điều gì, nếu về sau tôi có hy vọng được bà tha thứ. Tôi van xin bà thương tôi, vì mẹ tôi đã chết. Và bà đã thương tôi. Bà không nói: “Bà tha thứ cho cháu;” nhưng bà nhìn tôi trìu mến, mắt đẫm lệ. Bà đặt bàn tay già của mình nhẹ nhàng lên đầu tôi, và thì thầm: “Cháu tội nghiệp! Cháu tội nghiệp!”
English
XI. The New Tie To Life.
Tiếng Việt
XI. Sợi dây mới với cuộc sống
English
I returned to my good grandmother’s house. She had an interview with Mr. Sands. When she asked him why he could not have left her one ewe lamb,—whether there were not plenty of slaves who did not care about character,—he made no answer; but he spoke kind and encouraging words. He promised to care for my child, and to buy me, be the conditions what they might.
Tiếng Việt
Tôi trở về nhà người bà ngoại tốt bụng của tôi. Bà có một cuộc nói chuyện với ông Sands. Khi bà hỏi ông sao ông không thể để lại cho bà con cừu non duy nhất,—chẳng lẽ không có đầy nô lệ khác chẳng đoái hoài đến danh tiết—ông không đáp; nhưng ông nói những lời tử tế và khích lệ. Ông hứa sẽ chăm sóc đứa con của tôi, và sẽ mua tôi, dù điều kiện thế nào.
English
I had not seen Dr. Flint for five days. I had never seen him since I made the avowal to him. He talked of the disgrace I had brought on myself; how I had sinned against my master, and mortified my old grandmother. He intimated that if I had accepted his proposals, he, as a physician, could have saved me from exposure. He even condescended to pity me. Could he have offered wormwood more bitter? He, whose persecutions had been the cause of my sin!
Tiếng Việt
Tôi đã năm ngày không thấy bác sĩ Flint. Từ khi tôi thổ lộ với ông ta, tôi chưa gặp lại ông ta lần nào. Ông ta nói về nỗi ô nhục tôi tự rước vào mình; rằng tôi đã phạm tội với ông chủ của tôi, và làm bà ngoại già của tôi nhục nhã. Ông ta ngụ ý rằng nếu tôi chấp nhận đề nghị của ông ta, thì ông ta, với tư cách thầy thuốc, đã có thể cứu tôi khỏi bị lộ. Ông ta thậm chí hạ mình thương hại tôi. Ông ta có thể dâng thứ ngải đắng nào cay đắng hơn không? Ông ta, kẻ mà những cuộc truy hại là nguyên nhân khiến tôi phạm tội!
English
“Linda,” said he, “though you have been criminal towards me, I feel for you, and I can pardon you if you obey my wishes. Tell me whether the fellow you wanted to marry is the father of your child. If you deceive me, you shall feel the fires of hell.”
Tiếng Việt
“Linda,” ông ta nói, “dù mày có tội với tao, tao vẫn thương mày, và tao có thể tha cho mày nếu mày nghe theo ý tao. Nói cho tao biết thằng mày muốn cưới có phải là cha đứa con mày không. Nếu mày lừa tao, mày sẽ biết lửa địa ngục là thế nào.”
English
I did not feel as proud as I had done. My strongest weapon with him was gone. I was lowered in my own estimation, and had resolved to bear his abuse in silence. But when he spoke contemptuously of the lover who had always treated me honorably; when I remembered that but for him I might have been a virtuous, free, and happy wife, I lost my patience. “I have sinned against God and myself,” I replied; “but not against you.”
Tiếng Việt
Tôi không còn thấy kiêu hãnh như trước. Vũ khí mạnh nhất của tôi đối với ông ta đã mất. Tôi bị hạ thấp trong chính mắt mình, và đã quyết định lặng lẽ chịu sự sỉ nhục của ông ta. Nhưng khi ông ta nói khinh miệt về người yêu vốn luôn đối xử với tôi đàng hoàng; khi tôi nhớ rằng nếu không có ông ta thì tôi có thể là một người vợ đức hạnh, tự do và hạnh phúc, tôi mất bình tĩnh. “Tôi đã phạm tội với Chúa và với chính mình,” tôi đáp; “nhưng không phạm tội với ông.”
English
He clinched his teeth, and muttered, “Curse you!” He came towards me, with ill-suppressed rage, and exclaimed, “You obstinate girl! I could grind your bones to powder! You have thrown yourself away on some worthless rascal. You are weak-minded, and have been easily persuaded by those who don’t care a straw for you. The future will settle accounts between us. You are blinded now; but hereafter you will be convinced that your master was your best friend. My lenity towards you is a proof of it. I might have punished you in many ways. I might have had you whipped till you fell dead under the lash. But I wanted you to live; I would have bettered your condition. Others cannot do it. You are my slave. Your mistress, disgusted by your conduct, forbids you to return to the house; therefore I leave you here for the present; but I shall see you often. I will call to-morrow.”
Tiếng Việt
Ông ta nghiến răng, lầm bầm: “Đồ trời đánh!” Ông ta bước về phía tôi, với cơn giận không giấu nổi, và quát: “Đồ con gái cứng đầu! Tao có thể nghiền xương mày thành bột! Mày đã vứt mình cho một thằng vô lại vô giá trị nào đó. Mày yếu đuối, và dễ bị những kẻ chẳng thèm đếm xỉa gì đến mày dụ dỗ. Tương lai sẽ thanh toán sổ sách giữa tao và mày. Bây giờ mày mù quáng; nhưng sau này mày sẽ tin rằng ông chủ của mày là bạn tốt nhất của mày. Lòng khoan dung của tao đối với mày là bằng chứng. Tao có thể phạt mày bằng nhiều cách. Tao có thể cho đánh mày đến khi mày ngã chết dưới roi. Nhưng tao muốn mày sống; tao sẽ làm cho hoàn cảnh mày khá hơn. Những người khác không làm được. Mày là nô lệ của tao. Bà chủ của mày, ghê tởm cách cư xử của mày, cấm mày trở về nhà; vì vậy bây giờ tao để mày ở đây; nhưng tao sẽ thường đến thăm. Mai tao sẽ đến.”
English
He came with frowning brows, that showed a dissatisfied state of mind. After asking about my health, he inquired whether my board was paid, and who visited me. He then went on to say that he had neglected his duty; that as a physician there were certain things that he ought to have explained to me. Then followed talk such as would have made the most shameless blush. He ordered me to stand up before him. I obeyed. “I command you,” said he, “to tell me whether the father of your child is white or black.” I hesitated. “Answer me this instant!” he exclaimed. I did answer. He sprang upon me like a wolf, and grabbed my arm as if he would have broken it. “Do you love him?” said he, in a hissing tone.
Tiếng Việt
Ông ta đến, lông mày cau lại, cho thấy tâm trạng không hài lòng. Sau khi hỏi sức khỏe tôi, ông ta hỏi tiền ăn ở của tôi đã được trả chưa, và ai đến thăm tôi. Rồi ông ta nói tiếp rằng ông ta đã sao nhãng bổn phận; rằng với tư cách thầy thuốc, có những điều ông ta lẽ ra phải giải thích cho tôi. Sau đó là những lời lẽ có thể làm người trơ trẽn nhất cũng đỏ mặt. Ông ta ra lệnh cho tôi đứng lên trước mặt ông ta. Tôi vâng lời. “Tao ra lệnh cho mày,” ông ta nói, “nói cho tao biết cha đứa con mày là da trắng hay da đen.” Tôi do dự. “Trả lời tao ngay lập tức!” ông ta quát. Tôi đã trả lời. Ông ta xổ vào tôi như một con sói, và nắm cánh tay tôi như muốn bẻ gãy. “Mày có yêu nó không?” ông ta nói, giọng rít lên.
English
“I am thankful that I do not despise him,” I replied.
Tiếng Việt
“Tôi biết ơn vì tôi không khinh khi ông ấy,” tôi đáp.
English
He raised his hand to strike me; but it fell again. I don’t know what arrested the blow. He sat down, with lips tightly compressed. At last he spoke. “I came here,” said he, “to make you a friendly proposition; but your ingratitude chafes me beyond endurance. You turn aside all my good intentions towards you. I don’t know what it is that keeps me from killing you.” Again he rose, as if he had a mind to strike me.
Tiếng Việt
Ông ta giơ tay định đánh tôi; nhưng tay lại hạ xuống. Tôi không biết điều gì đã chặn cú đánh. Ông ta ngồi xuống, môi mím chặt. Cuối cùng ông ta lên tiếng. “Tao đến đây,” ông ta nói, “để đưa ra cho mày một đề nghị thân thiện; nhưng sự vô ơn của mày làm tao tức không chịu nổi. Mày gạt bỏ mọi ý tốt của tao đối với mày. Tao không biết cái gì ngăn tao giết mày.” Ông ta lại đứng dậy, như thể muốn đánh tôi.
English
But he resumed. “On one condition I will forgive your insolence and crime. You must henceforth have no communication of any kind with the father of your child. You must not ask any thing from him, or receive any thing from him. I will take care of you and your child. You had better promise this at once, and not wait till you are deserted by him. This is the last act of mercy I shall show towards you.”
Tiếng Việt
Nhưng ông ta lại tiếp tục. “Với một điều kiện tao sẽ tha thứ cho sự xấc láo và tội lỗi của mày. Từ nay mày không được liên lạc dưới bất kỳ hình thức nào với cha đứa con mày. Mày không được xin gì từ nó, hay nhận gì từ nó. Tao sẽ lo cho mày và con mày. Mày nên hứa ngay đi, đừng đợi đến khi bị nó bỏ rơi. Đây là hành động nhân từ cuối cùng tao sẽ làm với mày.”
English
I said something about being unwilling to have my child supported by a man who had cursed it and me also. He rejoined, that a woman who had sunk to my level had no right to expect any thing else. He asked, for the last time, would I accept his kindness? I answered that I would not.
Tiếng Việt
Tôi nói đôi điều rằng tôi không muốn con mình được nuôi bởi một người đã nguyền rủa nó và cả tôi nữa. Ông ta đáp rằng một người đàn bà đã sa xuống mức của tôi không có quyền mong đợi điều gì khác. Ông ta hỏi, lần cuối, tôi có chấp nhận lòng tốt của ông ta không. Tôi đáp rằng tôi không.
English
“Very well,” said he; “then take the consequences of your wayward course. Never look to me for help. You are my slave, and shall always be my slave. I will never sell you, that you may depend upon.”
Tiếng Việt
“Rất tốt,” ông ta nói; “vậy thì mày chịu hậu quả của con đường ngang bướng của mày. Đừng bao giờ trông cậy tao giúp. Mày là nô lệ của tao, và sẽ luôn là nô lệ của tao. Tao sẽ không bao giờ bán mày, điều đó mày có thể tin.”
English
Hope died away in my heart as he closed the door after him. I had calculated that in his rage he would sell me to a slave-trader; and I knew the father of my child was on the watch to buy me.
Tiếng Việt
Hy vọng tắt dần trong lòng tôi khi ông ta khép cửa lại sau lưng. Tôi đã tính rằng trong cơn giận ông ta sẽ bán tôi cho một lái buôn nô lệ; và tôi biết cha của đứa con tôi đang chực mua tôi.
English
About this time my uncle Phillip was expected to return from a voyage. The day before his departure I had officiated as bridesmaid to a young friend. My heart was then ill at ease, but my smiling countenance did not betray it. Only a year had passed; but what fearful changes it had wrought! My heart had grown gray in misery. Lives that flash in sunshine, and lives that are born in tears, receive their hue from circumstances. None of us know what a year may bring forth.
Tiếng Việt
Vào khoảng này, cậu Phillip của tôi được mong sắp trở về sau một chuyến đi biển. Hôm trước ngày cậu lên đường, tôi từng làm phù dâu cho một người bạn trẻ. Khi ấy lòng tôi đã không yên, nhưng gương mặt tươi cười không để lộ. Mới chỉ một năm trôi qua; thế mà nó đã gây nên những thay đổi khủng khiếp làm sao! Lòng tôi đã bạc đầu trong khổ sở. Những đời sống lóe lên dưới ánh nắng, và những đời sống sinh ra trong nước mắt, nhận màu sắc của mình từ hoàn cảnh. Không ai trong chúng ta biết một năm sẽ đem lại điều gì.
English
I felt no joy when they told me my uncle had come. He wanted to see me, though he knew what had happened. I shrank from him at first; but at last consented that he should come to my room. He received me as he always had done. O, how my heart smote me when I felt his tears on my burning cheeks! The words of my grandmother came to my mind,—“Perhaps your mother and father are taken from the evil days to come.” My disappointed heart could now praise God that it was so. But why, thought I, did my relatives ever cherish hopes for me? What was there to save me from the usual fate of slave girls? Many more beautiful and more intelligent than I had experienced a similar fate, or a far worse one. How could they hope that I should escape?
Tiếng Việt
Tôi chẳng thấy vui khi họ báo cậu tôi đã về. Cậu muốn gặp tôi, dù cậu biết chuyện đã xảy ra. Lúc đầu tôi né tránh cậu; nhưng cuối cùng đồng ý cho cậu vào phòng tôi. Cậu đón tôi như cậu vẫn luôn làm. Ôi, lòng tôi nhói đau biết bao khi tôi cảm thấy nước mắt cậu trên đôi má nóng bỏng của tôi! Lời bà ngoại tôi chợt hiện về trong trí,—“Có lẽ cha mẹ cháu được cất đi khỏi những ngày tai ương sắp đến.” Trái tim thất vọng của tôi giờ có thể tạ ơn Chúa vì điều đó. Nhưng sao, tôi nghĩ, người thân tôi từng ôm hy vọng cho tôi? Có gì cứu tôi khỏi số phận thường lệ của những cô gái nô lệ? Biết bao người đẹp hơn và thông minh hơn tôi đã chịu số phận tương tự, hay còn tệ hơn nhiều. Làm sao họ hy vọng tôi thoát được?
English
My uncle’s stay was short, and I was not sorry for it. I was too ill in mind and body to enjoy my friends as I had done. For some weeks I was unable to leave my bed. I could not have any doctor but my master, and I would not have him sent for. At last, alarmed by my increasing illness, they sent for him. I was very weak and nervous; and as soon as he entered the room, I began to scream. They told him my state was very critical. He had no wish to hasten me out of the world, and he withdrew.
Tiếng Việt
Cậu tôi ở lại không lâu, và tôi cũng không tiếc. Tôi quá ốm yếu cả tâm trí lẫn thể xác để vui với những người thân như trước. Mấy tuần liền tôi không thể rời giường. Tôi không thể có thầy thuốc nào khác ngoài ông chủ tôi, và tôi không chịu cho mời ông ta. Cuối cùng, hoảng sợ vì bệnh tôi ngày một nặng, họ cho mời ông ta. Tôi rất yếu và rối loạn thần kinh; và ngay khi ông ta bước vào phòng, tôi bắt đầu thét. Họ nói với ông ta rằng tình trạng tôi rất nguy kịch. Ông ta không muốn đẩy tôi ra khỏi cõi đời sớm, và ông ta rút lui.
English
When my babe was born, they said it was premature. It weighed only four pounds; but God let it live. I heard the doctor say I could not survive till morning. I had often prayed for death; but now I did not want to die, unless my child could die too. Many weeks passed before I was able to leave my bed. I was a mere wreck of my former self. For a year there was scarcely a day when I was free from chills and fever. My babe also was sickly. His little limbs were often racked with pain. Dr. Flint continued his visits, to look after my health; and he did not fail to remind me that my child was an addition to his stock of slaves.
Tiếng Việt
Khi đứa con tôi ra đời, họ bảo nó sinh non. Nó chỉ nặng bốn pound, chưa đến hai ký; nhưng Chúa để nó sống. Tôi nghe thầy thuốc nói tôi không qua nổi đến sáng. Tôi đã thường cầu chết; nhưng giờ tôi không muốn chết, trừ khi đứa con tôi cũng chết được. Nhiều tuần trôi qua trước khi tôi rời giường được. Tôi chỉ còn là cái xác tàn của chính tôi ngày trước. Suốt một năm hầu như không ngày nào tôi thoát cơn rét run và sốt. Đứa con tôi cũng ốm yếu. Những chân tay bé xíu của nó thường bị cơn đau vặn xé. Bác sĩ Flint vẫn tiếp tục đến thăm, để trông nom sức khỏe tôi; và ông ta không quên nhắc tôi rằng con tôi là một khoản thêm vào đàn nô lệ của ông ta.
English
I felt too feeble to dispute with him, and listened to his remarks in silence. His visits were less frequent; but his busy spirit could not remain quiet. He employed my brother in his office, and he was made the medium of frequent notes and messages to me. William was a bright lad, and of much use to the doctor. He had learned to put up medicines, to leech, cup, and bleed. He had taught himself to read and spell. I was proud of my brother; and the old doctor suspected as much. One day, when I had not seen him for several weeks, I heard his steps approaching the door. I dreaded the encounter, and hid myself. He inquired for me, of course; but I was nowhere to be found. He went to his office, and despatched William with a note. The color mounted to my brother’s face when he gave it to me; and he said, “Don’t you hate me, Linda, for bringing you these things?” I told him I could not blame him; he was a slave, and obliged to obey his master’s will. The note ordered me to come to his office. I went. He demanded to know where I was when he called. I told him I was at home. He flew into a passion, and said he knew better. Then he launched out upon his usual themes,—my crimes against him, and my ingratitude for his forbearance. The laws were laid down to me anew, and I was dismissed. I felt humiliated that my brother should stand by, and listen to such language as would be addressed only to a slave. Poor boy! He was powerless to defend me; but I saw the tears, which he vainly strove to keep back. This manifestation of feeling irritated the doctor. William could do nothing to please him. One morning he did not arrive at the office so early as usual; and that circumstance afforded his master an opportunity to vent his spleen. He was put in jail. The next day my brother sent a trader to the doctor, with a request to be sold. His master was greatly incensed at what he called his insolence. He said he had put him there to reflect upon his bad conduct, and he certainly was not giving any evidence of repentance. For two days he harassed himself to find somebody to do his office work; but every thing went wrong without William. He was released, and ordered to take his old stand, with many threats, if he was not careful about his future behavior.
Tiếng Việt
Tôi quá yếu để cãi lại ông ta, và im lặng nghe những lời ông ta nói. Những lần ông ta đến thưa dần; nhưng tâm địa hay bày chuyện của ông ta không thể yên. Ông ta dùng em trai tôi làm việc ở phòng mạch, và nó trở thành người chuyển những lá thư và lời nhắn thường xuyên cho tôi. William là một chàng trai sáng dạ, và rất có ích cho ông bác sĩ. Nó đã học cách bào chế thuốc, đặt đỉa, giác hơi, trích máu. Nó đã tự học đọc và đánh vần. Tôi tự hào về em trai tôi; và ông bác sĩ già ngờ điều đó. Một hôm, khi tôi mấy tuần chưa gặp ông ta, tôi nghe tiếng bước chân ông ta tiến lại cửa. Tôi sợ cuộc đối mặt, và trốn đi. Tất nhiên ông ta hỏi tôi; nhưng không tìm thấy tôi đâu. Ông ta về phòng mạch, và sai William mang một lá thư đi. Máu dồn lên mặt em tôi khi nó đưa thư cho tôi; và nó nói: “Chị đừng ghét em, Linda, vì em mang những thứ này đến cho chị nhé?” Tôi bảo nó rằng tôi không thể trách nó; nó là nô lệ, và bắt buộc phải làm theo ý ông chủ. Lá thư ra lệnh cho tôi đến phòng mạch của ông ta. Tôi đến. Ông ta đòi biết tôi ở đâu khi ông ta ghé qua. Tôi nói tôi ở nhà. Ông ta nổi giận, và nói ông ta biết rõ hơn thế. Rồi ông ta tuôn ra những chủ đề quen thuộc,—những tội của tôi đối với ông ta, và sự vô ơn của tôi trước lòng nhẫn nhịn của ông ta. Những điều luật lại được nhắc cho tôi nghe, và tôi được cho lui. Tôi thấy nhục nhã khi em trai tôi phải đứng đó, nghe những lời lẽ chỉ dùng để nói với một nô lệ. Thằng bé tội nghiệp! Nó bất lực không thể bênh vực tôi; nhưng tôi thấy những giọt nước mắt nó cố nén mà không được. Sự biểu lộ tình cảm này làm ông bác sĩ bực. William không thể làm gì để vừa lòng ông ta. Một buổi sáng nó đến phòng mạch không sớm như thường lệ; và việc ấy cho ông chủ nó dịp trút cơn giận. Nó bị tống vào tù. Hôm sau em trai tôi nhờ một lái buôn đến gặp ông bác sĩ, xin được bán đi. Ông chủ giận dữ vô cùng vì cái mà ông ta gọi là sự xấc láo của nó. Ông ta nói ông ta đã nhốt nó ở đó để nó suy nghĩ về hành vi xấu của mình, và nó rõ ràng không có dấu hiệu ăn năn nào. Hai ngày ông ta tự làm khổ mình để tìm người làm công việc ở phòng mạch; nhưng không có William thì mọi việc đều hỏng. Nó được thả, và được lệnh trở về chỗ cũ, kèm nhiều lời đe dọa nếu sau này nó không cẩn thận về cách cư xử.
English
As the months passed on, my boy improved in health. When he was a year old, they called him beautiful. The little vine was taking deep root in my existence, though its clinging fondness excited a mixture of love and pain. When I was most sorely oppressed I found a solace in his smiles. I loved to watch his infant slumbers; but always there was a dark cloud over my enjoyment. I could never forget that he was a slave. Sometimes I wished that he might die in infancy. God tried me. My darling became very ill. The bright eyes grew dull, and the little feet and hands were so icy cold that I thought death had already touched them. I had prayed for his death, but never so earnestly as I now prayed for his life; and my prayer was heard. Alas, what mockery it is for a slave mother to try to pray back her dying child to life! Death is better than slavery. It was a sad thought that I had no name to give my child. His father caressed him and treated him kindly, whenever he had a chance to see him. He was not unwilling that he should bear his name; but he had no legal claim to it; and if I had bestowed it upon him, my master would have regarded it as a new crime, a new piece of insolence, and would, perhaps, revenge it on the boy. O, the serpent of Slavery has many and poisonous fangs!
Tiếng Việt
Tháng ngày trôi qua, con trai tôi khỏe dần. Khi nó được một tuổi, người ta gọi nó là đẹp. Cái dây leo nhỏ đang bén rễ sâu vào đời tôi, dù lòng quyến luyến bấu víu của nó khơi lên một hỗn hợp thương yêu và đau đớn. Khi tôi bị đè nặng nhất, tôi tìm được niềm an ủi trong nụ cười của nó. Tôi thích ngắm giấc ngủ trẻ thơ của nó; nhưng niềm vui của tôi luôn có một đám mây đen phủ lên. Tôi không bao giờ quên được rằng nó là nô lệ. Có lúc tôi mong nó chết từ thuở còn bé. Chúa thử thách tôi. Báu vật của tôi đổ bệnh rất nặng. Đôi mắt sáng trở nên đờ đẫn, và đôi bàn chân bàn tay bé lạnh buốt đến mức tôi nghĩ cái chết đã chạm vào chúng. Tôi đã cầu cho nó chết, nhưng chưa bao giờ tha thiết như lúc này tôi cầu cho nó sống; và lời cầu của tôi được nghe. Than ôi, thật là nhạo báng khi một bà mẹ nô lệ cố cầu cho đứa con hấp hối sống lại! Chết còn hơn làm nô lệ. Thật là một ý nghĩ buồn khi tôi không có tên để đặt cho con. Cha nó âu yếm nó và đối xử với nó tử tế, bất cứ khi nào có dịp gặp. Ông không phản đối việc nó mang tên ông; nhưng nó không có quyền hợp pháp nào đối với tên ấy; và nếu tôi đặt cho nó, ông chủ tôi sẽ coi đó là một tội mới, một sự xấc láo mới, và có lẽ trả thù lên đứa bé. Ôi, con rắn Nô lệ có nhiều nanh độc!
English
XII. Fear Of Insurrection.
Tiếng Việt
XII. Nỗi sợ nổi dậy
English
Not far from this time Nat Turner’s insurrection broke out; and the news threw our town into great commotion. Strange that they should be alarmed, when their slaves were so “contented and happy”! But so it was.
Tiếng Việt
Không lâu sau đó cuộc nổi dậy của Nat Turner bùng ra; và tin ấy làm cả thị trấn chúng tôi náo động. Lạ thay họ lại hoảng sợ, khi nô lệ của họ vốn “mãn nguyện và hạnh phúc”! Nhưng sự thật là thế.
English
It was always the custom to have a muster every year. On that occasion every white man shouldered his musket. The citizens and the so-called country gentlemen wore military uniforms. The poor whites took their places in the ranks in every-day dress, some without shoes, some without hats. This grand occasion had already passed; and when the slaves were told there was to be another muster, they were surprised and rejoiced. Poor creatures! They thought it was going to be a holiday. I was informed of the true state of affairs, and imparted it to the few I could trust. Most gladly would I have proclaimed it to every slave; but I dared not. All could not be relied on. Mighty is the power of the torturing lash.
Tiếng Việt
Theo lệ, hằng năm đều có một cuộc duyệt binh. Dịp ấy mọi người đàn ông da trắng đều vác súng hỏa mai. Các công dân và những người gọi là điền chủ miền quê mặc quân phục. Những người da trắng nghèo vào hàng ngũ trong y phục thường ngày, người không giày, người không mũ. Dịp trọng đại này đã qua rồi; và khi nô lệ được báo sẽ có một cuộc duyệt binh nữa, họ ngạc nhiên và mừng rỡ. Những kẻ đáng thương! Họ tưởng sẽ có ngày nghỉ. Tôi được báo tình hình thực sự, và truyền lại cho vài người tôi tin được. Tôi sẵn lòng nhất là báo cho mọi nô lệ; nhưng tôi không dám. Không thể tin được tất cả. Quyền lực của roi tra tấn thật ghê gớm.
English
By sunrise, people were pouring in from every quarter within twenty miles of the town. I knew the houses were to be searched; and I expected it would be done by country bullies and the poor whites. I knew nothing annoyed them so much as to see colored people living in comfort and respectability; so I made arrangements for them with especial care. I arranged every thing in my grandmother’s house as neatly as possible. I put white quilts on the beds, and decorated some of the rooms with flowers. When all was arranged, I sat down at the window to watch. Far as my eye could reach, it rested on a motley crowd of soldiers. Drums and fifes were discoursing martial music. The men were divided into companies of sixteen, each headed by a captain. Orders were given, and the wild scouts rushed in every direction, wherever a colored face was to be found.
Tiếng Việt
Đến mặt trời mọc, người ta đã đổ về từ mọi hướng trong vòng hai mươi dặm quanh thị trấn. Tôi biết các nhà sẽ bị khám xét; và tôi đoán việc ấy sẽ do những tên du côn nhà quê và người da trắng nghèo làm. Tôi biết không gì làm chúng bực bằng thấy người da màu sống thoải mái và đàng hoàng; nên tôi sắp xếp cho họ hết sức cẩn thận. Tôi bày biện mọi thứ trong nhà bà ngoại tôi gọn gàng nhất có thể. Tôi trải những chiếc chăn trắng lên giường, và trang trí vài phòng bằng hoa. Khi mọi thứ đã xong, tôi ngồi xuống bên cửa sổ để quan sát. Xa tầm mắt tôi nhìn tới, đâu đâu cũng là đám lính tạp nham. Trống và sáo đang tấu nhạc quân hành. Những người đàn ông được chia thành các đại đội mười sáu người, mỗi đội do một đại úy dẫn đầu. Mệnh lệnh được ban ra, và những tên trinh sát hoang dại xông đi mọi hướng, bất cứ nơi nào có gương mặt da màu.
English
It was a grand opportunity for the low whites, who had no negroes of their own to scourge. They exulted in such a chance to exercise a little brief authority, and show their subserviency to the slaveholders; not reflecting that the power which trampled on the colored people also kept themselves in poverty, ignorance, and moral degradation. Those who never witnessed such scenes can hardly believe what I know was inflicted at this time on innocent men, women, and children, against whom there was not the slightest ground for suspicion. Colored people and slaves who lived in remote parts of the town suffered in an especial manner. In some cases the searchers scattered powder and shot among their clothes, and then sent other parties to find them, and bring them forward as proof that they were plotting insurrection. Every where men, women, and children were whipped till the blood stood in puddles at their feet. Some received five hundred lashes; others were tied hands and feet, and tortured with a bucking paddle, which blisters the skin terribly. The dwellings of the colored people, unless they happened to be protected by some influential white person, who was nigh at hand, were robbed of clothing and every thing else the marauders thought worth carrying away. All day long these unfeeling wretches went round, like a troop of demons, terrifying and tormenting the helpless. At night, they formed themselves into patrol bands, and went wherever they chose among the colored people, acting out their brutal will. Many women hid themselves in woods and swamps, to keep out of their way. If any of the husbands or fathers told of these outrages, they were tied up to the public whipping post, and cruelly scourged for telling lies about white men. The consternation was universal. No two people that had the slightest tinge of color in their faces dared to be seen talking together.
Tiếng Việt
Đó là dịp tốt cho những người da trắng hạ cấp, vốn không có nô lệ da đen của riêng mình để đánh đập. Chúng hả hê vì có cơ hội thi hành một chút quyền hạn ngắn ngủi, và tỏ lòng khúm núm với các chủ nô; không nghĩ rằng quyền lực giẫm đạp người da màu cũng giữ chính chúng trong nghèo nàn, dốt nát và suy đồi đạo đức. Những ai chưa từng chứng kiến những cảnh như thế khó mà tin được điều tôi biết đã giáng lên những người đàn ông, đàn bà và trẻ con vô tội vào thời điểm này, những người chẳng có chút cơ sở nào để nghi ngờ. Những người da màu và nô lệ sống ở các khu hẻo lánh của thị trấn chịu khổ đặc biệt. Trong vài trường hợp, những kẻ khám xét rắc thuốc súng và đạn vào quần áo họ, rồi sai những toán khác đi tìm, và đưa ra làm bằng chứng rằng họ đang mưu nổi dậy. Ở đâu cũng vậy, đàn ông, đàn bà và trẻ con bị đánh roi cho đến khi máu đọng thành vũng dưới chân. Có người chịu năm trăm roi; có người bị trói tay chân, bị tra tấn bằng một cái bản gỗ đánh, làm da phồng rộp kinh khủng. Nhà cửa của người da màu, trừ phi tình cờ được một người da trắng có thế lực ở gần che chở, đều bị cướp hết quần áo và mọi thứ khác mà bọn cướp thấy đáng mang đi. Suốt ngày những kẻ vô tâm ấy đi quanh, như một bầy quỷ, làm kinh hoàng và hành hạ những người bất lực. Ban đêm, chúng lập thành những toán tuần tra, đi bất cứ nơi nào chúng chọn giữa những người da màu, thỏa ý đồ thú tính của chúng. Nhiều người đàn bà trốn vào rừng và đầm lầy để tránh khỏi chúng. Nếu người chồng hay người cha nào kể lại những hành vi tàn bạo ấy, họ bị trói vào cột đánh roi công cộng, và bị quất tàn nhẫn vì tội nói dối về người da trắng. Sự kinh hoàng lan khắp nơi. Không hai người nào có chút sắc màu trên mặt dám để bị thấy đang nói chuyện với nhau.
English
I entertained no positive fears about our household, because we were in the midst of white families who would protect us. We were ready to receive the soldiers whenever they came. It was not long before we heard the tramp of feet and the sound of voices. The door was rudely pushed open; and in they tumbled, like a pack of hungry wolves. They snatched at every thing within their reach. Every box, trunk, closet, and corner underwent a thorough examination. A box in one of the drawers containing some silver change was eagerly pounced upon. When I stepped forward to take it from them, one of the soldiers turned and said angrily, “What d’ye foller us fur? D’ye s’pose white folks is come to steal?”
Tiếng Việt
Tôi không có nỗi sợ nào chắc chắn về gia đình mình, vì chúng tôi ở giữa những gia đình da trắng sẽ che chở cho chúng tôi. Chúng tôi sẵn sàng đón những người lính bất cứ khi nào họ đến. Chẳng bao lâu chúng tôi nghe tiếng chân bước và tiếng người nói. Cánh cửa bị đẩy bật thô bạo; và chúng ập vào, như một bầy sói đói. Chúng chộp lấy mọi thứ trong tầm tay. Mọi cái hộp, rương, tủ, góc nhà đều bị lục soát kỹ lưỡng. Một cái hộp trong một ngăn kéo đựng ít tiền lẻ bạc bị chúng hăm hở vồ lấy. Khi tôi bước tới lấy lại, một tên lính quay lại nói giận dữ: “Mày theo bọn tao làm gì? Mày tưởng người da trắng đến ăn trộm chắc?”
English
I replied, “You have come to search; but you have searched that box, and I will take it, if you please.”
Tiếng Việt
Tôi đáp: “Các ông đến khám xét; nhưng các ông đã khám cái hộp đó rồi, và tôi xin lấy lại, nếu các ông vui lòng.”
English
At that moment I saw a white gentleman who was friendly to us; and I called to him, and asked him to have the goodness to come in and stay till the search was over. He readily complied. His entrance into the house brought in the captain of the company, whose business it was to guard the outside of the house, and see that none of the inmates left it. This officer was Mr. Litch, the wealthy slaveholder whom I mentioned, in the account of neighboring planters, as being notorious for his cruelty. He felt above soiling his hands with the search. He merely gave orders; and, if a bit of writing was discovered, it was carried to him by his ignorant followers, who were unable to read.
Tiếng Việt
Lúc ấy tôi thấy một quý ông da trắng thân thiện với chúng tôi; tôi gọi ông, và nhờ ông có lòng tốt vào ở lại cho đến khi cuộc khám xét xong. Ông sẵn lòng nhận lời. Việc ông vào nhà kéo theo viên đại úy của đại đội, người có nhiệm vụ canh bên ngoài ngôi nhà, và đảm bảo không ai trong nhà ra ngoài. Viên sĩ quan này là ông Litch, người chủ nô giàu có tôi đã nhắc đến, trong phần kể về những điền chủ láng giềng, là kẻ nổi tiếng tàn ác. Ông ta cho rằng mình ở trên chuyện làm bẩn tay vì khám xét. Ông ta chỉ ra lệnh; và nếu tìm thấy một mẩu chữ viết, thì những thuộc hạ dốt nát của ông ta, vốn không biết đọc, mang đến cho ông ta.
English
My grandmother had a large trunk of bedding and table cloths. When that was opened, there was a great shout of surprise; and one exclaimed, “Where’d the damned niggers git all dis sheet an’ table clarf?”
Tiếng Việt
Bà ngoại tôi có một cái rương lớn đựng đồ giường và khăn trải bàn. Khi nó được mở ra, cả bọn la lên ngạc nhiên; và một tên kêu: “Bọn mọi chết tiệt này lấy đâu ra nhiều ga với khăn bàn thế này?”
English
My grandmother, emboldened by the presence of our white protector, said, “You may be sure we didn’t pilfer ’em from your houses.”
Tiếng Việt
Bà ngoại tôi, được can đảm thêm nhờ có người bảo hộ da trắng của chúng tôi, nói: “Các ông có thể chắc rằng chúng tôi không ăn cắp chúng của nhà các ông.”
English
“Look here, mammy,” said a grim-looking fellow without any coat, “you seem to feel mighty gran’ ’cause you got all them ’ere fixens. White folks oughter have ’em all.”
Tiếng Việt
“Nhìn đây, bà già,” một gã trông dữ tợn không mặc áo khoác nói, “bà có vẻ tự phụ lắm vì có mấy thứ đồ đạc kia. Người da trắng mới nên có tất cả chúng.”
English
His remarks were interrupted by a chorus of voices shouting, “We’s got ’em! We’s got ’em! Dis ’ere yaller gal’s got letters!”
Tiếng Việt
Lời hắn bị cắt ngang bởi một tràng tiếng la đồng thanh: “Bọn tao có rồi! Bọn tao có rồi! Con bé da vàng này có thư!”
English
There was a general rush for the supposed letter, which, upon examination, proved to be some verses written to me by a friend. In packing away my things, I had overlooked them. When their captain informed them of their contents, they seemed much disappointed. He inquired of me who wrote them. I told him it was one of my friends. “Can you read them?” he asked. When I told him I could, he swore, and raved, and tore the paper into bits. “Bring me all your letters!” said he, in a commanding tone. I told him I had none. “Don’t be afraid,” he continued, in an insinuating way. “Bring them all to me. Nobody shall do you any harm.” Seeing I did not move to obey him, his pleasant tone changed to oaths and threats. “Who writes to you? half free niggers?” inquired he. I replied, “O, no; most of my letters are from white people. Some request me to burn them after they are read, and some I destroy without reading.”
Tiếng Việt
Cả bọn xô đến vồ lấy cái được cho là thư, mà khi xem ra chỉ là mấy câu thơ một người bạn viết cho tôi. Khi cất đồ đạc, tôi đã bỏ sót chúng. Khi viên đại úy của chúng cho biết nội dung, chúng có vẻ rất thất vọng. Hắn hỏi tôi ai viết. Tôi nói đó là một người bạn của tôi. “Mày đọc được chúng không?” hắn hỏi. Khi tôi nói đọc được, hắn chửi thề, gầm gào, rồi xé tờ giấy thành từng mảnh. “Mang hết thư của mày ra đây!” hắn nói, giọng ra lệnh. Tôi nói tôi không có. “Đừng sợ,” hắn tiếp tục, bằng giọng ngọt xớt. “Mang tất cả đến cho tao. Sẽ không ai làm hại mày.” Thấy tôi không nhúc nhích tuân lệnh, giọng dễ chịu của hắn đổi thành chửi thề và đe dọa. “Ai viết cho mày? Bọn mọi nửa tự do à?” hắn hỏi. Tôi đáp: “Ồ không; hầu hết thư của tôi là của người da trắng. Một số người nhờ tôi đốt đi sau khi đọc, và một số tôi hủy mà không đọc.”
English
An exclamation of surprise from some of the company put a stop to our conversation. Some silver spoons which ornamented an old-fashioned buffet had just been discovered. My grandmother was in the habit of preserving fruit for many ladies in the town, and of preparing suppers for parties; consequently she had many jars of preserves. The closet that contained these was next invaded, and the contents tasted. One of them, who was helping himself freely, tapped his neighbor on the shoulder, and said, “Wal done! Don’t wonder de niggers want to kill all de white folks, when dey live on ’sarves” [meaning preserves]. I stretched out my hand to take the jar, saying, “You were not sent here to search for sweetmeats.”
Tiếng Việt
Một tiếng reo ngạc nhiên của vài tên trong bọn cắt ngang cuộc nói chuyện của chúng tôi. Chúng vừa phát hiện mấy cái muỗng bạc trang trí chiếc tủ chén kiểu cổ. Bà ngoại tôi có thói quen làm mứt trái cây cho nhiều quý bà trong thị trấn, và chuẩn bị bữa tối cho các buổi tiệc; vì vậy bà có nhiều hũ mứt. Cái tủ đựng chúng là chỗ tiếp theo bị xâm phạm, và đồ bên trong bị nếm thử. Một tên trong bọn, đang tự do múc ăn, vỗ vai người bên cạnh, và nói: “Giỏi lắm! Chẳng lạ gì bọn mọi muốn giết hết người da trắng, khi chúng sống bằng mức” [ý nói mứt]. Tôi đưa tay ra lấy cái hũ, nói: “Các ông không được sai đến đây để tìm đồ ngọt.”
English
“And what were we sent for?” said the captain, bristling up to me. I evaded the question.
Tiếng Việt
“Thế bọn tao được sai đến để làm gì?” viên đại úy nói, dựng lông xổ vào tôi. Tôi né câu hỏi.
English
The search of the house was completed, and nothing found to condemn us. They next proceeded to the garden, and knocked about every bush and vine, with no better success. The captain called his men together, and, after a short consultation, the order to march was given. As they passed out of the gate, the captain turned back, and pronounced a malediction on the house. He said it ought to be burned to the ground, and each of its inmates receive thirty-nine lashes. We came out of this affair very fortunately; not losing any thing except some wearing apparel.
Tiếng Việt
Cuộc khám nhà xong, và chẳng tìm thấy gì để buộc tội chúng tôi. Chúng tiếp tục ra vườn, và đập phá mọi bụi cây giàn leo, cũng không khá hơn. Viên đại úy gọi người của hắn lại, và sau một cuộc bàn bạc ngắn, lệnh hành quân được ban ra. Khi chúng ra khỏi cổng, viên đại úy ngoái lại, và buông lời nguyền rủa ngôi nhà. Hắn nói nó đáng bị thiêu rụi, và mỗi người trong nhà đáng nhận ba mươi chín roi. Chúng tôi thoát khỏi chuyện này rất may mắn; không mất gì ngoài ít quần áo.
English
Towards evening the turbulence increased. The soldiers, stimulated by drink, committed still greater cruelties. Shrieks and shouts continually rent the air. Not daring to go to the door, I peeped under the window curtain. I saw a mob dragging along a number of colored people, each white man, with his musket upraised, threatening instant death if they did not stop their shrieks. Among the prisoners was a respectable old colored minister. They had found a few parcels of shot in his house, which his wife had for years used to balance her scales. For this they were going to shoot him on Court House Green. What a spectacle was that for a civilized country! A rabble, staggering under intoxication, assuming to be the administrators of justice!
Tiếng Việt
Về chiều sự náo loạn tăng lên. Những người lính, bị rượu kích động, làm ra những chuyện tàn ác lớn hơn nữa. Tiếng thét và tiếng la liên tục xé không khí. Không dám ra cửa, tôi hé nhìn dưới tấm rèm cửa sổ. Tôi thấy một đám đông lôi đi một số người da màu, mỗi người da trắng giơ súng hỏa mai lên, đe dọa giết ngay nếu họ không thôi la hét. Trong số những tù nhân có một vị mục sư da màu già đáng kính. Chúng tìm thấy trong nhà ông vài gói đạn chì, mà vợ ông đã dùng nhiều năm để cân bàn cân. Vì thế chúng định bắn ông ở Bãi cỏ Tòa án. Thật là cảnh tượng cho một đất nước văn minh! Một đám đông ô hợp, loạng choạng vì say, tự nhận là những người thi hành công lý!
English
The better class of the community exerted their influence to save the innocent, persecuted people; and in several instances they succeeded, by keeping them shut up in jail till the excitement abated. At last the white citizens found that their own property was not safe from the lawless rabble they had summoned to protect them. They rallied the drunken swarm, drove them back into the country, and set a guard over the town.
Tiếng Việt
Tầng lớp khá hơn trong cộng đồng dùng ảnh hưởng của mình để cứu những người vô tội bị truy hại; và trong vài trường hợp họ thành công, bằng cách giam họ trong tù cho đến khi cơn kích động nguôi. Cuối cùng những công dân da trắng nhận ra tài sản của chính họ cũng không an toàn trước đám đông vô pháp mà họ đã triệu tập để bảo vệ mình. Họ tập hợp bầy say rượu, đuổi chúng về nông thôn, và đặt lính canh cho thị trấn.
English
The next day, the town patrols were commissioned to search colored people that lived out of the city; and the most shocking outrages were committed with perfect impunity. Every day for a fortnight, if I looked out, I saw horsemen with some poor panting negro tied to their saddles, and compelled by the lash to keep up with their speed, till they arrived at the jail yard. Those who had been whipped too unmercifully to walk were washed with brine, tossed into a cart, and carried to jail. One black man, who had not fortitude to endure scourging, promised to give information about the conspiracy. But it turned out that he knew nothing at all. He had not even heard the name of Nat Turner. The poor fellow had, however, made up a story, which augmented his own sufferings and those of the colored people.
Tiếng Việt
Hôm sau, các đội tuần tra thị trấn được giao khám xét những người da màu sống ngoài thành phố; và những hành vi tàn bạo ghê gớm nhất được làm ra mà hoàn toàn không bị trừng phạt. Mỗi ngày suốt nửa tháng, nếu tôi nhìn ra ngoài, tôi thấy những người kỵ mã với một người da đen tội nghiệp thở hổn hển bị trói vào yên, và bị roi buộc phải theo kịp tốc độ của họ, cho đến khi tới sân nhà giam. Những người bị đánh quá tàn nhẫn không đi nổi thì bị rửa bằng nước muối, ném lên một chiếc xe ngựa, và chở đến nhà giam. Một người da đen, không đủ nghị lực chịu đòn roi, hứa sẽ cung cấp tin về âm mưu. Nhưng hóa ra anh ta hoàn toàn không biết gì. Anh thậm chí chưa nghe đến tên Nat Turner. Tuy nhiên người tội nghiệp đã bịa ra một câu chuyện, làm tăng thêm nỗi khổ của chính anh và của những người da màu.
English
The day patrol continued for some weeks, and at sundown a night guard was substituted. Nothing at all was proved against the colored people, bond or free. The wrath of the slaveholders was somewhat appeased by the capture of Nat Turner. The imprisoned were released. The slaves were sent to their masters, and the free were permitted to return to their ravaged homes. Visiting was strictly forbidden on the plantations. The slaves begged the privilege of again meeting at their little church in the woods, with their burying ground around it. It was built by the colored people, and they had no higher happiness than to meet there and sing hymns together, and pour out their hearts in spontaneous prayer. Their request was denied, and the church was demolished. They were permitted to attend the white churches, a certain portion of the galleries being appropriated to their use. There, when every body else had partaken of the communion, and the benediction had been pronounced, the minister said, “Come down, now, my colored friends.” They obeyed the summons, and partook of the bread and wine, in commemoration of the meek and lowly Jesus, who said, “God is your Father, and all ye are brethren.”
Tiếng Việt
Cuộc tuần tra ban ngày tiếp diễn vài tuần, và đến lúc mặt trời lặn thì có đội canh đêm thay thế. Hoàn toàn không có gì được chứng minh chống lại người da màu, nô lệ hay tự do. Cơn thịnh nộ của các chủ nô phần nào được xoa dịu nhờ việc bắt được Nat Turner. Những người bị giam được thả. Nô lệ được đưa về cho chủ, và người tự do được phép trở về những ngôi nhà bị tàn phá của họ. Việc thăm viếng bị cấm nghiêm ngặt trên các đồn điền. Nô lệ xin được đặc ân lại họp ở ngôi nhà thờ nhỏ của họ trong rừng, có nghĩa địa quanh nó. Nó do chính người da màu dựng lên, và họ không có hạnh phúc nào cao hơn là gặp nhau ở đó hát thánh ca cùng nhau, và trút lòng trong lời cầu nguyện tự phát. Yêu cầu của họ bị từ chối, và nhà thờ bị phá. Họ được phép đến các nhà thờ của người da trắng, một phần nhất định của hành lang tầng trên được dành cho họ. Ở đó, khi mọi người khác đã dự lễ ban thánh thể, và lời chúc phúc đã được xướng, mục sư nói: “Bây giờ, xuống đây, các bạn da màu của ta.” Họ vâng theo lời gọi, và dự bánh và rượu, để tưởng nhớ Chúa Jesus hiền lành và khiêm tốn, người đã nói: “Chúa là Cha của các con, và tất cả các con là anh em.”
English
XIII. The Church And Slavery.
Tiếng Việt
XIII. Nhà thờ và chế độ nô lệ
English
After the alarm caused by Nat Turner’s insurrection had subsided, the slaveholders came to the conclusion that it would be well to give the slaves enough of religious instruction to keep them from murdering their masters. The Episcopal clergyman offered to hold a separate service on Sundays for their benefit. His colored members were very few, and also very respectable—a fact which I presume had some weight with him. The difficulty was to decide on a suitable place for them to worship. The Methodist and Baptist churches admitted them in the afternoon; but their carpets and cushions were not so costly as those at the Episcopal church. It was at last decided that they should meet at the house of a free colored man, who was a member.
Tiếng Việt
Sau khi nỗi hoảng hốt do cuộc nổi dậy của Nat Turner đã lắng xuống, các chủ nô đi đến kết luận rằng nên cho nô lệ đủ sự dạy dỗ tôn giáo để họ khỏi giết ông chủ của mình. Vị mục sư Giám nhiệm ngỏ ý tổ chức một buổi lễ riêng vào các ngày Chủ nhật vì lợi ích của họ. Các tín hữu da màu của ông rất ít, và cũng rất đáng kính—một điều mà tôi đoán có phần ảnh hưởng đến ông. Khó khăn là quyết định một nơi thích hợp để họ thờ phượng. Các nhà thờ Giám lý và Báp-tít cho họ vào buổi chiều; nhưng thảm và đệm của các nhà thờ ấy không đắt tiền bằng ở nhà thờ Giám nhiệm. Cuối cùng người ta quyết định họ sẽ họp ở nhà một người da màu tự do, là một tín hữu.
English
I was invited to attend, because I could read. Sunday evening came, and, trusting to the cover of night, I ventured out. I rarely ventured out by daylight, for I always went with fear, expecting at every turn to encounter Dr. Flint, who was sure to turn me back, or order me to his office to inquire where I got my bonnet, or some other article of dress. When the Rev. Mr. Pike came, there were some twenty persons present. The reverend gentleman knelt in prayer, then seated himself, and requested all present, who could read, to open their books, while he gave out the portions he wished them to repeat or respond to.
Tiếng Việt
Tôi được mời đến dự, vì tôi biết đọc. Tối Chủ nhật đến, và tin vào màn đêm che chở, tôi mạo hiểm ra ngoài. Tôi hiếm khi ra ngoài lúc ban ngày, vì tôi luôn đi trong sợ hãi, ở mỗi khúc quanh đều chờ đụng mặt bác sĩ Flint, kẻ chắc chắn sẽ bắt tôi quay lại, hay ra lệnh cho tôi đến phòng mạch hỏi tôi lấy cái mũ, hay món đồ mặc nào khác ở đâu. Khi Mục sư Pike đến, có chừng hai mươi người có mặt. Vị mục sư quỳ cầu nguyện, rồi ngồi xuống, và yêu cầu mọi người có mặt biết đọc mở sách ra, trong khi ông đọc những đoạn ông muốn họ lặp lại hay đáp lại.
English
His text was, “Servants, be obedient to them that are your masters according to the flesh, with fear and trembling, in singleness of your heart, as unto Christ.”
Tiếng Việt
Đoạn Kinh Thánh ông chọn là: “Hỡi kẻ tôi tớ, hãy vâng phục những chủ mình theo xác thịt, với lòng kính sợ run rẩy, hết lòng ngay thẳng, như vâng phục Đấng Christ.”
English
Pious Mr. Pike brushed up his hair till it stood upright, and, in deep, solemn tones, began: “Hearken, ye servants! Give strict heed unto my words. You are rebellious sinners. Your hearts are filled with all manner of evil. ’Tis the devil who tempts you. God is angry with you, and will surely punish you, if you don’t forsake your wicked ways. You that live in town are eye-servants behind your master’s back. Instead of serving your masters faithfully, which is pleasing in the sight of your heavenly Master, you are idle, and shirk your work. God sees you. You tell lies. God hears you. Instead of being engaged in worshipping him, you are hidden away somewhere, feasting on your master’s substance; tossing coffee-grounds with some wicked fortuneteller, or cutting cards with another old hag. Your masters may not find you out, but God sees you, and will punish you. O, the depravity of your hearts! When your master’s work is done, are you quietly together, thinking of the goodness of God to such sinful creatures? No; you are quarrelling, and tying up little bags of roots to bury under the door-steps to poison each other with. God sees you. You men steal away to every grog shop to sell your master’s corn, that you may buy rum to drink. God sees you. You sneak into the back streets, or among the bushes, to pitch coppers. Although your masters may not find you out, God sees you; and he will punish you. You must forsake your sinful ways, and be faithful servants. Obey your old master and your young master—your old mistress and your young mistress. If you disobey your earthly master, you offend your heavenly Master. You must obey God’s commandments. When you go from here, don’t stop at the corners of the streets to talk, but go directly home, and let your master and mistress see that you have come.”
Tiếng Việt
Mục sư Pike sùng đạo vuốt tóc cho đến khi nó dựng đứng, và bằng giọng trầm trang nghiêm, bắt đầu: “Hãy lắng nghe, hỡi những kẻ tôi tớ! Hãy chú ý kỹ lời ta. Các ngươi là những tội nhân nổi loạn. Lòng các ngươi đầy đủ mọi điều ác. Chính ma quỷ cám dỗ các ngươi. Chúa giận các ngươi, và chắc chắn sẽ phạt các ngươi, nếu các ngươi không từ bỏ đường lối gian ác. Các ngươi sống trong thị trấn là những kẻ chỉ biết làm cho vừa mắt chủ, hễ ông chủ quay lưng là bỏ bê. Thay vì phục vụ ông chủ trung thành, điều đẹp lòng ông Chủ trên trời, các ngươi lười biếng, và trốn việc. Chúa thấy các ngươi. Các ngươi nói dối. Chúa nghe các ngươi. Thay vì lo thờ phượng Ngài, các ngươi trốn ở đâu đó, ăn tiêu của cải ông chủ; tung bã cà phê với một mụ bói toán gian ác nào đó, hay chia bài với một mụ phù thủy già khác. Ông chủ các ngươi có thể không phát hiện, nhưng Chúa thấy các ngươi, và sẽ phạt các ngươi. Ôi, sự đồi bại của lòng các ngươi! Khi việc của ông chủ xong, các ngươi có yên lặng ở bên nhau, nghĩ về lòng tốt của Chúa với những tạo vật tội lỗi như thế không? Không; các ngươi cãi nhau, và buộc những túi rễ cây nhỏ để chôn dưới bậc cửa đầu độc nhau. Chúa thấy các ngươi. Đàn ông các ngươi lén đến mọi quán rượu để bán ngô của ông chủ, hầu mua rượu rum uống. Chúa thấy các ngươi. Các ngươi lẻn vào những con hẻm sau, hay giữa những bụi cây, để chơi tung đồng xu. Dù ông chủ các ngươi không phát hiện, Chúa thấy các ngươi; và Ngài sẽ phạt các ngươi. Các ngươi phải từ bỏ đường lối tội lỗi, và làm những kẻ tôi tớ trung thành. Hãy vâng lời ông chủ già và ông chủ trẻ—bà chủ già và bà chủ trẻ. Nếu các ngươi không vâng lời ông chủ dưới đất, các ngươi xúc phạm ông Chủ trên trời. Các ngươi phải vâng giữ các điều răn của Chúa. Khi rời khỏi đây, đừng dừng ở các góc phố nói chuyện, mà hãy về thẳng nhà, và để ông chủ và bà chủ thấy các ngươi đã về.”
English
The benediction was pronounced. We went home, highly amused at brother Pike’s gospel teaching, and we determined to hear him again. I went the next Sabbath evening, and heard pretty much a repetition of the last discourse. At the close of the meeting, Mr. Pike informed us that he found it very inconvenient to meet at the friend’s house, and he should be glad to see us, every Sunday evening, at his own kitchen.
Tiếng Việt
Lời chúc phúc được xướng lên. Chúng tôi về nhà, rất buồn cười trước lời giảng Phúc Âm của huynh Pike, và quyết định sẽ nghe ông lần nữa. Tôi đến vào buổi tối Chủ nhật sau, và nghe gần như một sự lặp lại bài giảng trước. Khi buổi họp kết thúc, ông Pike báo cho chúng tôi biết ông thấy rất bất tiện khi họp ở nhà người bạn kia, và ông sẽ vui lòng gặp chúng tôi, mỗi tối Chủ nhật, ở nhà bếp của chính ông.
English
I went home with the feeling that I had heard the Reverend Mr. Pike for the last time. Some of his members repaired to his house, and found that the kitchen sported two tallow candles; the first time, I am sure, since its present occupant owned it, for the servants never had any thing but pine knots. It was so long before the reverend gentleman descended from his comfortable parlor that the slaves left, and went to enjoy a Methodist shout. They never seem so happy as when shouting and singing at religious meetings. Many of them are sincere, and nearer to the gate of heaven than sanctimonious Mr. Pike, and other long-faced Christians, who see wounded Samaritans, and pass by on the other side.
Tiếng Việt
Tôi về nhà với cảm giác mình đã nghe Mục sư Pike lần cuối. Một số tín hữu của ông đến nhà ông, và thấy nhà bếp thắp hai cây nến mỡ; lần đầu tiên, tôi chắc chắn, từ khi người ở hiện nay sở hữu nó, vì những người hầu chưa bao giờ có thứ gì ngoài những mẩu thông. Vị mục sư mãi mới từ phòng khách thoải mái xuống, đến mức các nô lệ bỏ đi, và đi hưởng một buổi reo hò kiểu Giám lý. Họ dường như không bao giờ hạnh phúc bằng khi reo hò và ca hát ở các buổi họp tôn giáo. Nhiều người trong số họ chân thành, và gần cổng thiên đường hơn ông Pike đạo mạo giả dối, và những tín đồ mặt dài khác, những người thấy người Samari bị thương mà đi qua bên kia đường.
English
The slaves generally compose their own songs and hymns; and they do not trouble their heads much about the measure. They often sing the following verses:
Tiếng Việt
Nô lệ thường tự soạn lấy bài ca và thánh ca của mình; và họ không bận tâm nhiều đến nhịp điệu. Họ thường hát những câu sau:
English
I well remember one occasion when I attended a Methodist class meeting. I went with a burdened spirit, and happened to sit next a poor, bereaved mother, whose heart was still heavier than mine. The class leader was the town constable—a man who bought and sold slaves, who whipped his brethren and sisters of the church at the public whipping post, in jail or out of jail. He was ready to perform that Christian office any where for fifty cents. This white-faced, black-hearted brother came near us, and said to the stricken woman, “Sister, can’t you tell us how the Lord deals with your soul? Do you love him as you did formerly?”
Tiếng Việt
Tôi nhớ rõ một dịp tôi dự một buổi họp lớp Giám lý. Tôi đến với tâm hồn nặng trĩu, và tình cờ ngồi cạnh một bà mẹ tội nghiệp mất con, lòng bà còn nặng hơn tôi. Người dẫn lớp là viên cảnh sát thị trấn—một người mua bán nô lệ, đánh roi các anh chị em của mình trong nhà thờ ở cột đánh roi công cộng, dù trong tù hay ngoài tù. Ông ta sẵn sàng làm cái chức vụ Cơ Đốc ấy ở bất cứ đâu với năm mươi xu. Người anh em mặt trắng lòng đen này lại gần chúng tôi, và nói với người đàn bà đau khổ: “Chị ơi, chị không kể được cho chúng tôi nghe Chúa đối đãi với linh hồn chị thế nào sao? Chị có yêu Ngài như trước không?”
English
She rose to her feet, and said, in piteous tones, “My Lord and Master, help me! My load is more than I can bear. God has hid himself from me, and I am left in darkness and misery.” Then, striking her breast, she continued, “I can’t tell you what is in here! They’ve got all my children. Last week they took the last one. God only knows where they’ve sold her. They let me have her sixteen years, and then— O! O! Pray for her brothers and sisters! I’ve got nothing to live for now. God make my time short!”
Tiếng Việt
Bà đứng dậy, và nói, bằng giọng thảm thương: “Lạy Chúa và Chủ của con, xin giúp con! Gánh nặng của con hơn sức con chịu. Chúa đã giấu mình khỏi con, và con bị bỏ lại trong bóng tối và khốn khổ.” Rồi, đấm vào ngực, bà tiếp: “Tôi không kể được cho các người những gì ở trong này! Chúng đã lấy hết con tôi. Tuần trước chúng lấy đứa cuối cùng. Chỉ Chúa biết chúng bán nó đi đâu. Chúng để tôi có nó mười sáu năm, rồi sau đó— Ôi! Ôi! Hãy cầu nguyện cho anh chị em nó! Giờ tôi chẳng còn gì để sống. Xin Chúa cho thời gian của tôi ngắn lại!”
English
She sat down, quivering in every limb. I saw that constable class leader become crimson in the face with suppressed laughter, while he held up his handkerchief, that those who were weeping for the poor woman’s calamity might not see his merriment. Then, with assumed gravity, he said to the bereaved mother, “Sister, pray to the Lord that every dispensation of his divine will may be sanctified to the good of your poor needy soul!”
Tiếng Việt
Bà ngồi xuống, run từng chi. Tôi thấy viên cảnh sát dẫn lớp ấy đỏ mặt vì nén cười, trong khi ông ta giơ chiếc khăn tay lên, để những người đang khóc cho tai họa của người đàn bà tội nghiệp không thấy sự vui thích của ông ta. Rồi, với vẻ nghiêm trang giả tạo, ông ta nói với người mẹ mất con: “Chị ơi, hãy cầu xin Chúa để mọi sự an bài của ý muốn thiêng liêng của Ngài được thánh hóa vì điều tốt cho linh hồn đáng thương túng thiếu của chị!”
English
The congregation struck up a hymn, and sung as though they were as free as the birds that warbled round us,—
Tiếng Việt
Hội chúng cất một bài thánh ca, và hát như thể họ tự do như những con chim hót quanh chúng tôi,—
English
Precious are such moments to the poor slaves. If you were to hear them at such times, you might think they were happy. But can that hour of singing and shouting sustain them through the dreary week, toiling without wages, under constant dread of the lash?
Tiếng Việt
Những giây phút như thế quý giá đối với những nô lệ nghèo. Nếu bạn nghe họ vào những lúc ấy, bạn có thể nghĩ họ hạnh phúc. Nhưng liệu giờ ca hát reo hò ấy có nâng đỡ họ qua cả một tuần lễ ảm đạm, làm lụng không công, trong nỗi sợ roi thường trực không?
English
The Episcopal clergyman, who, ever since my earliest recollection, had been a sort of god among the slaveholders, concluded, as his family was large, that he must go where money was more abundant. A very different clergyman took his place. The change was very agreeable to the colored people, who said, “God has sent us a good man this time.” They loved him, and their children followed him for a smile or a kind word. Even the slaveholders felt his influence. He brought to the rectory five slaves. His wife taught them to read and write, and to be useful to her and themselves. As soon as he was settled, he turned his attention to the needy slaves around him. He urged upon his parishioners the duty of having a meeting expressly for them every Sunday, with a sermon adapted to their comprehension. After much argument and importunity, it was finally agreed that they might occupy the gallery of the church on Sunday evenings. Many colored people, hitherto unaccustomed to attend church, now gladly went to hear the gospel preached. The sermons were simple, and they understood them. Moreover, it was the first time they had ever been addressed as human beings. It was not long before his white parishioners began to be dissatisfied. He was accused of preaching better sermons to the negroes than he did to them. He honestly confessed that he bestowed more pains upon those sermons than upon any others; for the slaves were reared in such ignorance that it was a difficult task to adapt himself to their comprehension. Dissensions arose in the parish. Some wanted he should preach to them in the evening, and to the slaves in the afternoon. In the midst of these disputings his wife died, after a very short illness. Her slaves gathered round her dying bed in great sorrow. She said, “I have tried to do you good and promote your happiness; and if I have failed, it has not been for want of interest in your welfare. Do not weep for me; but prepare for the new duties that lie before you. I leave you all free. May we meet in a better world.” Her liberated slaves were sent away, with funds to establish them comfortably. The colored people will long bless the memory of that truly Christian woman. Soon after her death her husband preached his farewell sermon, and many tears were shed at his departure.
Tiếng Việt
Vị mục sư Giám nhiệm, người từ thuở tôi nhớ được đã là một thứ thần giữa các chủ nô, kết luận rằng, vì gia đình ông đông, ông phải đến nơi nào tiền bạc dồi dào hơn. Một vị mục sư rất khác thay chỗ ông. Sự thay đổi rất dễ chịu với người da màu, họ nói: “Lần này Chúa đã gửi cho chúng ta một người tốt.” Họ yêu mến ông, và con cái họ theo ông để xin một nụ cười hay một lời tử tế. Ngay cả các chủ nô cũng cảm thấy ảnh hưởng của ông. Ông đưa năm nô lệ về nhà xứ. Vợ ông dạy họ đọc và viết, và làm những việc có ích cho bà và cho chính họ. Ngay khi ổn định, ông chú ý đến những nô lệ túng thiếu quanh mình. Ông thúc giục các giáo dân của mình về bổn phận tổ chức một buổi họp riêng cho họ mỗi Chủ nhật, với bài giảng phù hợp với sự hiểu biết của họ. Sau nhiều tranh luận và nài nỉ, cuối cùng người ta đồng ý họ có thể dùng hành lang tầng trên của nhà thờ vào các tối Chủ nhật. Nhiều người da màu, trước đó chưa quen đến nhà thờ, giờ vui lòng đến nghe giảng Phúc Âm. Các bài giảng giản dị, và họ hiểu được. Hơn nữa, đó là lần đầu tiên họ được nói chuyện như với những con người. Chẳng bao lâu các giáo dân da trắng của ông bắt đầu bất mãn. Ông bị buộc tội giảng cho người da đen những bài hay hơn những bài giảng cho chính họ. Ông thành thật thú nhận rằng ông dành nhiều công sức cho những bài giảng ấy hơn cho bất kỳ bài nào khác; vì nô lệ được nuôi lớn trong dốt nát đến mức rất khó điều chỉnh bài giảng cho vừa với hiểu biết của họ. Bất hòa nổ ra trong giáo xứ. Một số muốn ông giảng cho họ vào buổi tối, và cho nô lệ vào buổi chiều. Giữa những tranh cãi này vợ ông chết, sau một cơn bệnh rất ngắn. Các nô lệ của bà tụ quanh giường hấp hối của bà trong nỗi đau buồn lớn. Bà nói: “Tôi đã cố làm điều tốt cho các bạn và thúc đẩy hạnh phúc của các bạn; và nếu tôi thất bại, không phải vì thiếu quan tâm đến phúc lợi của các bạn. Đừng khóc vì tôi; mà hãy chuẩn bị cho những bổn phận mới đang chờ các bạn. Tôi để lại tất cả các bạn tự do. Mong chúng ta gặp nhau ở một thế giới tốt đẹp hơn.” Những nô lệ được giải phóng của bà được đưa đi, kèm số tiền để họ gây dựng cuộc sống đàng hoàng. Người da màu sẽ còn lâu nhắc đến người đàn bà Cơ Đốc đích thực ấy bằng lòng biết ơn. Chẳng bao lâu sau khi bà mất, chồng bà giảng bài giảng từ biệt, và nhiều giọt nước mắt rơi khi ông ra đi.
English
Several years after, he passed through our town and preached to his former congregation. In his afternoon sermon he addressed the colored people. “My friends,” said he, “it affords me great happiness to have an opportunity of speaking to you again. For two years I have been striving to do something for the colored people of my own parish; but nothing is yet accomplished. I have not even preached a sermon to them. Try to live according to the word of God, my friends. Your skin is darker than mine; but God judges men by their hearts, not by the color of their skins.” This was strange doctrine from a southern pulpit. It was very offensive to slaveholders. They said he and his wife had made fools of their slaves, and that he preached like a fool to the negroes.
Tiếng Việt
Nhiều năm sau, ông đi qua thị trấn chúng tôi và giảng cho hội chúng cũ của ông. Trong bài giảng buổi chiều, ông nói với người da màu. “Các bạn của ta,” ông nói, “ta rất hạnh phúc có dịp nói chuyện với các bạn lần nữa. Hai năm nay ta cố làm điều gì đó cho người da màu trong giáo xứ của ta; nhưng chưa làm được gì. Ta thậm chí chưa giảng cho họ một bài nào. Hãy cố sống theo lời Chúa, các bạn của ta. Da các bạn sẫm hơn da ta; nhưng Chúa xét đoán người ta bằng tấm lòng, không phải bằng màu da.” Đó là một giáo lý lạ từ một bục giảng miền Nam. Nó rất làm phật ý các chủ nô. Họ nói ông và vợ ông đã làm cho nô lệ của họ thành đồ ngốc, và ông giảng như một kẻ ngốc cho người da đen.
English
I knew an old black man, whose piety and childlike trust in God were beautiful to witness. At fifty-three years old he joined the Baptist church. He had a most earnest desire to learn to read. He thought he should know how to serve God better if he could only read the Bible. He came to me, and begged me to teach him. He said he could not pay me, for he had no money; but he would bring me nice fruit when the season for it came. I asked him if he didn’t know it was contrary to law; and that slaves were whipped and imprisoned for teaching each other to read. This brought the tears into his eyes. “Don’t be troubled, uncle Fred,” said I. “I have no thoughts of refusing to teach you. I only told you of the law, that you might know the danger, and be on your guard.” He thought he could plan to come three times a week without its being suspected. I selected a quiet nook, where no intruder was likely to penetrate, and there I taught him his A, B, C. Considering his age, his progress was astonishing. As soon as he could spell in two syllables he wanted to spell out words in the Bible. The happy smile that illuminated his face put joy into my heart. After spelling out a few words, he paused, and said, “Honey, it ’pears when I can read dis good book I shall be nearer to God. White man is got all de sense. He can larn easy. It ain’t easy for ole black man like me. I only wants to read dis book, dat I may know how to live; den I hab no fear ’bout dying.”
Tiếng Việt
Tôi biết một người da đen già, lòng đạo và niềm tin thơ ngây vào Chúa của ông nhìn thấy mà thấy đẹp lòng. Năm năm mươi ba tuổi ông gia nhập nhà thờ Báp-tít. Ông có một khát khao tha thiết muốn học đọc. Ông nghĩ ông sẽ biết phụng sự Chúa tốt hơn nếu ông chỉ cần đọc được Kinh Thánh. Ông đến gặp tôi, và van xin tôi dạy ông. Ông nói ông không thể trả công, vì ông không có tiền; nhưng ông sẽ mang cho tôi trái cây ngon khi đến mùa. Tôi hỏi ông có biết điều ấy trái luật, và nô lệ bị đánh roi và bỏ tù vì dạy nhau đọc không. Điều này làm nước mắt ông trào ra. “Đừng lo, bác Fred,” tôi nói. “Cháu không có ý từ chối dạy bác. Cháu chỉ nói với bác về luật pháp, để bác biết nguy hiểm, và cẩn thận.” Ông nghĩ mình có thể thu xếp đến ba lần một tuần mà không bị nghi ngờ. Tôi chọn một xó yên tĩnh, nơi không kẻ xâm phạm nào có thể lọt vào, và ở đó tôi dạy ông bảng chữ cái A, B, C. Xét tuổi ông, tiến bộ của ông thật đáng kinh ngạc. Ngay khi ông đánh vần được những từ hai âm tiết, ông muốn đánh vần các từ trong Kinh Thánh. Nụ cười hạnh phúc sáng lên trên mặt ông đem niềm vui vào lòng tôi. Sau khi đánh vần vài từ, ông dừng lại, và nói: “Cháu ơi, hình như khi bác đọc được cuốn sách tốt này, bác sẽ gần Chúa hơn. Người da trắng có hết trí khôn. Họ học dễ. Không dễ cho một ông già da đen như bác đâu. Bác chỉ muốn đọc cuốn sách này, để biết cách sống; rồi bác không sợ chết nữa.”
English
I tried to encourage him by speaking of the rapid progress he had made. “Hab patience, child,” he replied. “I larns slow.”
Tiếng Việt
Tôi cố khuyến khích ông bằng cách nói về tiến bộ nhanh của ông. “Kiên nhẫn đi, cháu,” ông đáp. “Bác học chậm.”
English
I had no need of patience. His gratitude, and the happiness I imparted, were more than a recompense for all my trouble.
Tiếng Việt
Tôi không cần kiên nhẫn. Lòng biết ơn của ông, và niềm hạnh phúc tôi đem lại, đủ bù mọi công sức của tôi.
English
At the end of six months he had read through the New Testament, and could find any text in it. One day, when he had recited unusually well, I said, “Uncle Fred, how do you manage to get your lessons so well?”
Tiếng Việt
Sau sáu tháng ông đã đọc hết Tân Ước, và có thể tìm bất kỳ đoạn nào trong đó. Một hôm, khi ông đọc thuộc đặc biệt tốt, tôi nói: “Bác Fred, làm sao bác thuộc bài tốt thế?”
English
“Lord bress you, chile,” he replied. “You nebber gibs me a lesson dat I don’t pray to God to help me to understan’ what I spells and what I reads. And he does help me, chile. Bress his holy name!”
Tiếng Việt
“Chúa phù hộ cháu,” ông đáp. “Bài nào cháu cho bác học, bác cũng cầu Chúa giúp bác hiểu những gì bác đánh vần và những gì bác đọc. Và Ngài giúp bác thật, cháu à. Ca ngợi danh thánh của Ngài!”
English
There are thousands, who, like good uncle Fred, are thirsting for the water of life; but the law forbids it, and the churches withhold it. They send the Bible to heathen abroad, and neglect the heathen at home. I am glad that missionaries go out to the dark corners of the earth; but I ask them not to overlook the dark corners at home. Talk to American slaveholders as you talk to savages in Africa. Tell them it is wrong to traffic in men. Tell them it is sinful to sell their own children, and atrocious to violate their own daughters. Tell them that all men are brethren, and that man has no right to shut out the light of knowledge from his brother. Tell them they are answerable to God for sealing up the Fountain of Life from souls that are thirsting for it.
Tiếng Việt
Có hàng nghìn người, như bác Fred tốt bụng, đang khát nước của sự sống; nhưng luật pháp cấm, và các nhà thờ giữ lại. Họ gửi Kinh Thánh cho những kẻ ngoại đạo ở nước ngoài, và bỏ mặc những kẻ ngoại đạo ngay trong nhà. Tôi mừng khi các nhà truyền giáo đi tới những xó tối của địa cầu; nhưng tôi xin họ đừng bỏ qua những xó tối ở quê nhà. Hãy nói với các chủ nô Mỹ như các vị nói với những người man dã ở châu Phi. Hãy bảo họ buôn bán người là sai trái. Hãy bảo họ bán chính con mình là tội lỗi, và hãm hiếp chính con gái mình là tàn bạo. Hãy bảo họ rằng mọi người là anh em, và con người không có quyền chặn ánh sáng tri thức khỏi anh em mình. Hãy bảo họ rằng họ phải trả lời trước Chúa vì đã niêm kín Nguồn Sự Sống khỏi những linh hồn đang khát.
English
There are men who would gladly undertake such missionary work as this; but, alas! their number is small. They are hated by the south, and would be driven from its soil, or dragged to prison to die, as others have been before them. The field is ripe for the harvest, and awaits the reapers. Perhaps the great grandchildren of uncle Fred may have freely imparted to them the divine treasures, which he sought by stealth, at the risk of the prison and the scourge.
Tiếng Việt
Có những người sẵn lòng đảm nhận công việc truyền giáo như thế này; nhưng, than ôi! số của họ ít. Họ bị miền Nam căm ghét, và sẽ bị đuổi khỏi đất ấy, hay bị lôi vào tù chết, như những người khác trước họ. Cánh đồng đã chín cho vụ gặt, và chờ những người gặt. Có lẽ chắt của bác Fred sẽ được trao tự do những kho báu thiêng liêng mà bác đã tìm kiếm lén lút, mạo hiểm tù đày và roi vọt.
English
Are doctors of divinity blind, or are they hypocrites? I suppose some are the one, and some the other; but I think if they felt the interest in the poor and the lowly, that they ought to feel, they would not be so easily blinded. A clergyman who goes to the south, for the first time, has usually some feeling, however vague, that slavery is wrong. The slaveholder suspects this, and plays his game accordingly. He makes himself as agreeable as possible; talks on theology, and other kindred topics. The reverend gentleman is asked to invoke a blessing on a table loaded with luxuries. After dinner he walks round the premises, and sees the beautiful groves and flowering vines, and the comfortable huts of favored household slaves. The southerner invites him to talk with these slaves. He asks them if they want to be free, and they say, “O, no, massa.” This is sufficient to satisfy him. He comes home to publish a “South-Side View of Slavery,” and to complain of the exaggerations of abolitionists. He assures people that he has been to the south, and seen slavery for himself; that it is a beautiful “patriarchal institution;” that the slaves don’t want their freedom; that they have hallelujah meetings, and other religious privileges.
Tiếng Việt
Các tiến sĩ thần học là mù, hay là giả dối? Tôi cho rằng có người thuộc loại này, có người thuộc loại kia; nhưng tôi nghĩ nếu họ có lòng quan tâm đến người nghèo và người thấp hèn như họ phải có, họ sẽ không dễ bị mù như vậy. Một mục sư lần đầu xuống miền Nam thường có chút cảm giác, dù mơ hồ, rằng chế độ nô lệ là sai. Chủ nô nghi điều này, và chơi ván bài của mình cho phù hợp. Ông ta tỏ ra dễ chịu hết mức; nói chuyện thần học, và những đề tài tương tự. Vị mục sư được mời cầu chúc lành cho một bàn tiệc đầy xa xỉ. Sau bữa tối ông đi quanh khu nhà, và thấy những lùm cây đẹp, những dây leo đang ra hoa, và những túp lều tiện nghi của những nô lệ hầu nhà được ưu ái. Người miền Nam mời ông nói chuyện với những nô lệ này. Ông hỏi họ có muốn được tự do không, và họ nói: “Ôi, không, thưa ông chủ.” Thế là đủ làm ông hài lòng. Ông về nhà để xuất bản một “Cái nhìn từ phía Nam về chế độ nô lệ,” và than phiền về những cường điệu của những người bãi nô. Ông quả quyết với mọi người rằng ông đã xuống miền Nam, và tận mắt thấy chế độ nô lệ; rằng đó là một “thiết chế gia trưởng” đẹp đẽ; rằng nô lệ không muốn tự do; rằng họ có những buổi họp hát Hallelujah, và những đặc quyền tôn giáo khác.
English
What does he know of the half-starved wretches toiling from dawn till dark on the plantations? of mothers shrieking for their children, torn from their arms by slave traders? of young girls dragged down into moral filth? of pools of blood around the whipping post? of hounds trained to tear human flesh? of men screwed into cotton gins to die? The slaveholder showed him none of these things, and the slaves dared not tell of them if he had asked them.
Tiếng Việt
Ông biết gì về những kẻ khốn khổ đói gần chết làm lụng từ sáng đến tối trên các đồn điền? về những người mẹ gào thét đòi con bị bọn lái buôn nô lệ giật khỏi tay? về những cô gái trẻ bị kéo xuống bùn nhơ đạo đức? về những vũng máu quanh cột đánh roi? về những con chó săn được huấn luyện để xé thịt người? về những người đàn ông bị siết vào máy tỉa bông cho chết? Chủ nô không cho ông thấy điều nào trong số ấy, và nếu ông có hỏi, nô lệ cũng không dám kể.
English
There is a great difference between Christianity and religion at the south. If a man goes to the communion table, and pays money into the treasury of the church, no matter if it be the price of blood, he is called religious. If a pastor has offspring by a woman not his wife, the church dismiss him, if she is a white woman; but if she is colored, it does not hinder his continuing to be their good shepherd.
Tiếng Việt
Có sự khác biệt lớn giữa Cơ Đốc giáo và tôn giáo ở miền Nam. Nếu một người đến bàn thánh thể, và nộp tiền vào kho nhà thờ, dù đó là giá của máu, ông ta vẫn được gọi là người sùng đạo. Nếu một mục sư có con với một người đàn bà không phải vợ ông, nhà thờ cho ông thôi chức, nếu bà ta là người da trắng; nhưng nếu bà ta da màu, điều ấy không cản ông tiếp tục làm người chăn dắt tốt của họ.
English
When I was told that Dr. Flint had joined the Episcopal church, I was much surprised. I supposed that religion had a purifying effect on the character of men; but the worst persecutions I endured from him were after he was a communicant. The conversation of the doctor, the day after he had been confirmed, certainly gave me no indication that he had “renounced the devil and all his works.” In answer to some of his usual talk, I reminded him that he had just joined the church. “Yes, Linda,” said he. “It was proper for me to do so. I am getting in years, and my position in society requires it, and it puts an end to all the damned slang. You would do well to join the church, too, Linda.”
Tiếng Việt
Khi được báo rằng bác sĩ Flint đã gia nhập nhà thờ Giám nhiệm, tôi rất ngạc nhiên. Tôi đã tưởng tôn giáo có tác dụng thanh lọc tính cách con người; nhưng những cuộc truy hại tệ hại nhất tôi phải chịu từ ông ta là sau khi ông ta thành tín hữu dự lễ. Lời nói của ông bác sĩ, ngày hôm sau khi ông ta được làm lễ kiên tín, chắc chắn không cho tôi dấu hiệu nào rằng ông ta đã “từ bỏ ma quỷ và mọi việc làm của nó.” Đáp lại vài lời nói quen thuộc của ông ta, tôi nhắc ông rằng ông vừa vào nhà thờ. “Phải, Linda,” ông ta nói. “Tao làm thế là hợp lẽ. Tao đã có tuổi, và địa vị của tao trong xã hội đòi hỏi, và nó chặn hết mọi lời bàn tán chết tiệt. Mày cũng nên gia nhập nhà thờ đi, Linda.”
English
“There are sinners enough in it already,” rejoined I. “If I could be allowed to live like a Christian, I should be glad.”
Tiếng Việt
“Trong đó đã có đủ tội nhân rồi,” tôi đáp. “Nếu tôi được phép sống như một tín đồ Cơ Đốc, tôi sẽ vui.”
English
“You can do what I require; and if you are faithful to me, you will be as virtuous as my wife,” he replied.
Tiếng Việt
“Mày có thể làm điều tao đòi hỏi; và nếu mày trung thành với tao, mày sẽ đức hạnh như vợ tao,” ông ta đáp.
English
I answered that the Bible didn’t say so.
Tiếng Việt
Tôi đáp rằng Kinh Thánh không nói thế.
English
His voice became hoarse with rage. “How dare you preach to me about your infernal Bible!” he exclaimed. “What right have you, who are my negro, to talk to me about what you would like, and what you wouldn’t like? I am your master, and you shall obey me.”
Tiếng Việt
Giọng ông ta khản đi vì giận. “Sao mày dám giảng cho tao về cuốn Kinh Thánh địa ngục của mày!” ông ta quát. “Mày, con mọi của tao, có quyền gì mà nói với tao điều mày thích và điều mày không thích? Tao là chủ của mày, và mày phải vâng lời tao.”
English
No wonder the slaves sing,—
Tiếng Việt
Không lạ gì khi nô lệ hát,—
English
XIV. Another Link To Life.
Tiếng Việt
XIV. Một sợi dây nữa với cuộc sống
English
I had not returned to my master’s house since the birth of my child. The old man raved to have me thus removed from his immediate power; but his wife vowed, by all that was good and great, she would kill me if I came back; and he did not doubt her word. Sometimes he would stay away for a season. Then he would come and renew the old threadbare discourse about his forbearance and my ingratitude. He labored, most unnecessarily, to convince me that I had lowered myself. The venomous old reprobate had no need of descanting on that theme. I felt humiliated enough. My unconscious babe was the ever-present witness of my shame. I listened with silent contempt when he talked about my having forfeited his good opinion; but I shed bitter tears that I was no longer worthy of being respected by the good and pure. Alas! slavery still held me in its poisonous grasp. There was no chance for me to be respectable. There was no prospect of being able to lead a better life.
Tiếng Việt
Tôi không trở về nhà ông chủ kể từ khi đứa con tôi chào đời. Lão già nổi điên vì tôi bị đưa khỏi quyền lực trực tiếp của lão; nhưng vợ lão thề, bằng tất cả những gì tốt đẹp và vĩ đại, rằng bà sẽ giết tôi nếu tôi trở lại; và lão không nghi ngờ lời bà. Đôi khi lão vắng mặt một thời gian. Rồi lão đến và lặp lại cái bài cũ mòn về lòng nhẫn nhịn của lão và sự vô ơn của tôi. Lão nhọc công, hoàn toàn không cần thiết, để thuyết phục tôi rằng tôi đã tự hạ thấp mình. Lão già đồi bại độc địa ấy chẳng cần lải nhải về chuyện đó. Tôi đã thấy nhục nhã đủ. Đứa con thơ vô tri của tôi là nhân chứng luôn hiện diện cho nỗi xấu hổ của tôi. Tôi im lặng lắng nghe, đầy khinh bỉ, khi lão nói tôi đã đánh mất thiện cảm của lão; nhưng tôi rơi những giọt lệ cay đắng vì tôi không còn xứng đáng được những người tốt và trong sạch kính trọng. Than ôi! chế độ nô lệ vẫn giữ tôi trong nanh vuốt độc địa của nó. Tôi không có cơ hội nào để đáng kính. Không có triển vọng nào để có thể sống một cuộc đời tốt đẹp hơn.
English
Sometimes, when my master found that I still refused to accept what he called his kind offers, he would threaten to sell my child. “Perhaps that will humble you,” said he.
Tiếng Việt
Đôi khi, khi ông chủ tôi thấy tôi vẫn từ chối nhận cái mà ông ta gọi là những đề nghị tử tế của ông ta, ông ta dọa bán con tôi. “Có lẽ như thế sẽ làm mày hạ mình,” ông ta nói.
English
Humble me! Was I not already in the dust? But his threat lacerated my heart. I knew the law gave him power to fulfil it; for slaveholders have been cunning enough to enact that “the child shall follow the condition of the mother,” not of the father; thus taking care that licentiousness shall not interfere with avarice. This reflection made me clasp my innocent babe all the more firmly to my heart. Horrid visions passed through my mind when I thought of his liability to fall into the slave trader’s hands. I wept over him, and said, “O my child! perhaps they will leave you in some cold cabin to die, and then throw you into a hole, as if you were a dog.”
Tiếng Việt
Hạ mình! Tôi há chẳng đã ở trong bụi rồi sao? Nhưng lời đe dọa của ông ta xé nát lòng tôi. Tôi biết luật pháp cho ông ta quyền thực hiện nó; vì chủ nô đã đủ xảo quyệt để ban hành rằng “đứa con theo thân phận người mẹ,” không theo người cha; để bảo đảm rằng dâm ô không cản trở lòng tham. Suy nghĩ này làm tôi ôm đứa con vô tội chặt hơn vào lòng. Những hình ảnh kinh hoàng thoáng qua trí tôi khi tôi nghĩ đến chuyện nó có thể rơi vào tay lái buôn nô lệ. Tôi khóc trên nó, và nói: “Ôi con ơi! có lẽ họ sẽ để con trong một túp lều lạnh lẽo nào đó cho chết, rồi ném con xuống một cái hố, như thể con là một con chó.”
English
When Dr. Flint learned that I was again to be a mother, he was exasperated beyond measure. He rushed from the house, and returned with a pair of shears. I had a fine head of hair; and he often railed about my pride of arranging it nicely. He cut every hair close to my head, storming and swearing all the time. I replied to some of his abuse, and he struck me. Some months before, he had pitched me down stairs in a fit of passion; and the injury I received was so serious that I was unable to turn myself in bed for many days. He then said, “Linda, I swear by God I will never raise my hand against you again;” but I knew that he would forget his promise.
Tiếng Việt
Khi bác sĩ Flint biết rằng tôi lại sắp làm mẹ, ông ta tức giận đến mức không kìm nổi. Ông ta lao ra khỏi nhà, và trở lại với một cái kéo lớn. Tôi có một mái tóc đẹp; và ông ta thường chửi bới về lòng kiêu hãnh của tôi khi chải chuốt nó gọn gàng. Ông ta cắt mọi sợi tóc sát da đầu tôi, gầm gừ chửi thề suốt lúc ấy. Tôi đáp lại vài lời lăng mạ của ông ta, và ông ta đánh tôi. Vài tháng trước, ông ta đã ném tôi xuống cầu thang trong cơn giận; và vết thương tôi nhận nặng đến mức nhiều ngày tôi không thể trở mình trên giường. Khi đó ông ta nói: “Linda, tao thề có Chúa tao sẽ không bao giờ giơ tay lên với mày nữa;” nhưng tôi biết ông ta sẽ quên lời hứa.
English
After he discovered my situation, he was like a restless spirit from the pit. He came every day; and I was subjected to such insults as no pen can describe. I would not describe them if I could; they were too low, too revolting. I tried to keep them from my grandmother’s knowledge as much as I could. I knew she had enough to sadden her life, without having my troubles to bear. When she saw the doctor treat me with violence, and heard him utter oaths terrible enough to palsy a man’s tongue, she could not always hold her peace. It was natural and motherlike that she should try to defend me; but it only made matters worse.
Tiếng Việt
Sau khi ông ta phát hiện tình trạng của tôi, ông ta như một vong hồn không yên từ hố sâu địa ngục. Ông ta đến mỗi ngày; và tôi phải chịu những lời lăng nhục mà không ngòi bút nào mô tả được. Tôi sẽ không mô tả dù có thể; chúng quá thấp hèn, quá ghê tởm. Tôi cố giấu bà ngoại điều ấy hết mức có thể. Tôi biết bà đã có đủ điều làm buồn đời bà, không cần phải gánh thêm nỗi khổ của tôi. Khi bà thấy ông bác sĩ đối xử bạo lực với tôi, và nghe ông ta thốt những lời thề đủ ghê gớm để làm tê liệt lưỡi một người đàn ông, bà không phải lúc nào cũng giữ được im lặng. Việc bà tìm cách bênh vực tôi là tự nhiên và đúng như một người mẹ; nhưng nó chỉ làm mọi chuyện tệ hơn.
English
When they told me my new-born babe was a girl, my heart was heavier than it had ever been before. Slavery is terrible for men; but it is far more terrible for women. Superadded to the burden common to all, they have wrongs, and sufferings, and mortifications peculiarly their own.
Tiếng Việt
Khi họ báo đứa con mới sinh của tôi là con gái, lòng tôi nặng hơn bao giờ hết. Chế độ nô lệ khủng khiếp với đàn ông; nhưng với đàn bà còn khủng khiếp hơn nhiều. Ngoài gánh nặng chung cho tất cả mọi người, họ còn có những bất công, những nỗi đau và những nhục nhã riêng của mình.
English
Dr. Flint had sworn that he would make me suffer, to my last day, for this new crime against him, as he called it; and as long as he had me in his power he kept his word. On the fourth day after the birth of my babe, he entered my room suddenly, and commanded me to rise and bring my baby to him. The nurse who took care of me had gone out of the room to prepare some nourishment, and I was alone. There was no alternative. I rose, took up my babe, and crossed the room to where he sat. “Now stand there,” said he, “till I tell you to go back!” My child bore a strong resemblance to her father, and to the deceased Mrs. Sands, her grandmother. He noticed this; and while I stood before him, trembling with weakness, he heaped upon me and my little one every vile epithet he could think of. Even the grandmother in her grave did not escape his curses. In the midst of his vituperations I fainted at his feet. This recalled him to his senses. He took the baby from my arms, laid it on the bed, dashed cold water in my face, took me up, and shook me violently, to restore my consciousness before any one entered the room. Just then my grandmother came in, and he hurried out of the house. I suffered in consequence of this treatment; but I begged my friends to let me die, rather than send for the doctor. There was nothing I dreaded so much as his presence. My life was spared; and I was glad for the sake of my little ones. Had it not been for these ties to life, I should have been glad to be released by death, though I had lived only nineteen years.
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint đã thề rằng ông ta sẽ làm tôi khổ đến ngày cuối đời vì tội mới này với ông ta, như ông ta gọi; và chừng nào ông ta còn nắm quyền trên tôi, ông ta giữ lời. Vào ngày thứ tư sau khi con tôi sinh, ông ta đột ngột vào phòng tôi, và ra lệnh tôi đứng dậy mang đứa bé đến cho ông ta. Người chăm sóc tôi đã ra khỏi phòng để chuẩn bị chút đồ bổ, và tôi ở một mình. Không có lựa chọn nào khác. Tôi đứng dậy, bế con lên, và đi qua phòng đến chỗ ông ta ngồi. “Giờ đứng đó,” ông ta nói, “cho đến khi tao bảo quay lại!” Đứa con tôi rất giống cha nó, và giống bà Sands đã mất, bà nội nó. Ông ta nhận thấy điều này; và trong khi tôi đứng trước mặt ông ta, run lên vì yếu, ông ta trút lên tôi và đứa bé của tôi mọi lời lăng mạ hèn hạ mà ông ta nghĩ ra. Ngay cả người bà trong mồ cũng không thoát khỏi những lời nguyền của ông ta. Giữa những lời chửi rủa của ông ta tôi ngất xuống dưới chân ông ta. Điều này kéo ông ta về lại với lý trí. Ông ta bế đứa bé khỏi tay tôi, đặt lên giường, hắt nước lạnh vào mặt tôi, nâng tôi lên, và lay tôi dữ dội, để làm tôi tỉnh trước khi có ai vào phòng. Đúng lúc ấy bà ngoại tôi bước vào, và ông ta vội ra khỏi nhà. Tôi chịu khổ vì cách đối xử này; nhưng tôi van xin người thân để tôi chết, đừng cho mời ông bác sĩ. Không gì tôi sợ bằng sự hiện diện của ông ta. Mạng tôi được giữ lại; và tôi mừng vì các con nhỏ của tôi. Nếu không có những sợi dây ràng buộc với cuộc sống ấy, tôi đã mừng được giải thoát bằng cái chết, dù tôi mới sống mười chín năm.
English
Always it gave me a pang that my children had no lawful claim to a name. Their father offered his; but, if I had wished to accept the offer, I dared not while my master lived. Moreover, I knew it would not be accepted at their baptism. A Christian name they were at least entitled to; and we resolved to call my boy for our dear good Benjamin, who had gone far away from us.
Tiếng Việt
Tôi luôn đau xót vì các con tôi không có quyền hợp pháp nào đối với một cái tên. Cha chúng đề nghị tên ông; nhưng, nếu tôi muốn nhận đề nghị, tôi không dám khi ông chủ tôi còn sống. Hơn nữa, tôi biết nó sẽ không được chấp nhận khi làm lễ rửa tội cho chúng. Một tên thánh thì ít nhất chúng có quyền; và chúng tôi quyết định đặt tên con trai tôi theo Benjamin thân yêu tốt bụng của chúng tôi, người đã đi xa chúng tôi.
English
My grandmother belonged to the church; and she was very desirous of having the children christened. I knew Dr. Flint would forbid it, and I did not venture to attempt it. But chance favored me. He was called to visit a patient out of town, and was obliged to be absent during Sunday. “Now is the time,” said my grandmother; “we will take the children to church, and have them christened.”
Tiếng Việt
Bà ngoại tôi thuộc nhà thờ; và bà rất mong cho các cháu được làm lễ rửa tội. Tôi biết bác sĩ Flint sẽ cấm, và tôi không dám thử. Nhưng may mắn đến với tôi. Ông ta được gọi đi khám một bệnh nhân ngoài thị trấn, và buộc phải vắng mặt trong ngày Chủ nhật. “Giờ là lúc,” bà ngoại tôi nói; “chúng ta sẽ đưa các cháu đến nhà thờ, và cho chúng làm lễ rửa tội.”
English
When I entered the church, recollections of my mother came over me, and I felt subdued in spirit. There she had presented me for baptism, without any reason to feel ashamed. She had been married, and had such legal rights as slavery allows to a slave. The vows had at least been sacred to her, and she had never violated them. I was glad she was not alive, to know under what different circumstances her grandchildren were presented for baptism. Why had my lot been so different from my mother’s? Her master had died when she was a child; and she remained with her mistress till she married. She was never in the power of any master; and thus she escaped one class of the evils that generally fall upon slaves.
Tiếng Việt
Khi tôi bước vào nhà thờ, những kỷ niệm về mẹ tôi ùa về, và tôi thấy tâm hồn lắng xuống. Ở đó mẹ đã dâng tôi để rửa tội, mà không có lý do nào để thấy hổ thẹn. Mẹ đã có chồng, và có những quyền hợp pháp mà chế độ nô lệ cho phép một nô lệ. Lời thề ít nhất đã thiêng liêng đối với mẹ, và mẹ chưa bao giờ phá chúng. Tôi mừng vì mẹ không còn sống, để khỏi biết các cháu của mẹ được dâng để rửa tội trong những hoàn cảnh khác biệt đến thế nào. Sao phận tôi lại khác phận mẹ tôi đến vậy? Chủ của mẹ đã chết khi mẹ còn nhỏ; và mẹ ở với bà chủ cho đến khi lấy chồng. Mẹ chưa bao giờ ở dưới quyền một ông chủ nào; và nhờ thế mẹ thoát khỏi một loại tai ương thường giáng xuống nô lệ.
English
When my baby was about to be christened, the former mistress of my father stepped up to me, and proposed to give it her Christian name. To this I added the surname of my father, who had himself no legal right to it; for my grandfather on the paternal side was a white gentleman. What tangled skeins are the genealogies of slavery! I loved my father; but it mortified me to be obliged to bestow his name on my children.
Tiếng Việt
Khi đứa con tôi sắp được rửa tội, người bà chủ cũ của cha tôi bước tới chỗ tôi, và đề nghị đặt cho nó tên thánh của bà. Đến tên này tôi thêm họ của cha tôi, người mà chính ông cũng không có quyền hợp pháp với họ ấy; vì ông nội tôi bên cha là một quý ông da trắng. Gia phả của chế độ nô lệ rối rắm làm sao! Tôi yêu cha tôi; nhưng tôi nhục nhã vì buộc phải trao tên ông cho các con tôi.
English
When we left the church, my father’s old mistress invited me to go home with her. She clasped a gold chain round my baby’s neck. I thanked her for this kindness; but I did not like the emblem. I wanted no chain to be fastened on my daughter, not even if its links were of gold. How earnestly I prayed that she might never feel the weight of slavery’s chain, whose iron entereth into the soul!
Tiếng Việt
Khi chúng tôi rời nhà thờ, bà chủ cũ của cha tôi mời tôi về nhà bà. Bà đeo vào cổ đứa bé của tôi một sợi dây chuyền vàng. Tôi cảm ơn bà vì lòng tốt này; nhưng tôi không thích biểu tượng ấy. Tôi không muốn một sợi xích nào buộc vào con gái tôi, dù các mắt xích bằng vàng. Tôi đã cầu tha thiết biết bao cho con bé đừng bao giờ cảm thấy sức nặng của sợi xích nô lệ, thứ xích mà sắt của nó đâm vào tận linh hồn!
English
XV. Continued Persecutions.
Tiếng Việt
XV. Những cuộc truy hại tiếp diễn
English
My children grew finely; and Dr. Flint would often say to me, with an exulting smile. “These brats will bring me a handsome sum of money one of these days.”
Tiếng Việt
Các con tôi lớn lên tốt đẹp; và bác sĩ Flint thường nói với tôi, bằng một nụ cười hả hê: “Mấy đứa nhãi này một ngày nào đó sẽ đem về cho tao một món tiền kha khá.”
English
I thought to myself that, God being my helper, they should never pass into his hands. It seemed to me I would rather see them killed than have them given up to his power. The money for the freedom of myself and my children could be obtained; but I derived no advantage from that circumstance. Dr. Flint loved money, but he loved power more. After much discussion, my friends resolved on making another trial. There was a slaveholder about to leave for Texas, and he was commissioned to buy me. He was to begin with nine hundred dollars, and go up to twelve. My master refused his offers. “Sir,” said he, “she don’t belong to me. She is my daughter’s property, and I have no right to sell her. I mistrust that you come from her paramour. If so, you may tell him that he cannot buy her for any money; neither can he buy her children.”
Tiếng Việt
Tôi tự nhủ rằng, có Chúa giúp, chúng sẽ không bao giờ lọt vào tay ông ta. Với tôi dường như tôi thà thấy chúng bị giết còn hơn để chúng rơi vào quyền ông ta. Tiền để chuộc tự do cho tôi và các con có thể kiếm được; nhưng tôi không hưởng lợi gì từ điều ấy. Bác sĩ Flint yêu tiền, nhưng ông ta yêu quyền lực hơn. Sau nhiều bàn bạc, những người thân của tôi quyết định thử thêm một lần nữa. Có một chủ nô sắp đi Texas, và ông được giao mua tôi. Ông bắt đầu ở chín trăm đô la, và có thể lên đến mười hai trăm. Ông chủ tôi từ chối đề nghị của ông. “Thưa ông,” ông ta nói, “con bé không thuộc về tôi. Nó là tài sản của con gái tôi, và tôi không có quyền bán nó. Tôi ngờ rằng ông đến từ tình nhân của nó. Nếu vậy, ông có thể nói với hắn rằng hắn không thể mua nó bằng bất cứ số tiền nào; cũng không thể mua con nó.”
English
The doctor came to see me the next day, and my heart beat quicker as he entered. I never had seen the old man tread with so majestic a step. He seated himself and looked at me with withering scorn. My children had learned to be afraid of him. The little one would shut her eyes and hide her face on my shoulder whenever she saw him; and Benny, who was now nearly five years old, often inquired, “What makes that bad man come here so many times? Does he want to hurt us?” I would clasp the dear boy in my arms, trusting that he would be free before he was old enough to solve the problem. And now, as the doctor sat there so grim and silent, the child left his play and came and nestled up by me. At last my tormentor spoke. “So you are left in disgust, are you?” said he. “It is no more than I expected. You remember I told you years ago that you would be treated so. So he is tired of you? Ha! ha! ha! The virtuous madam don’t like to hear about it, does she? Ha! ha! ha!” There was a sting in his calling me virtuous madam. I no longer had the power of answering him as I had formerly done. He continued: “So it seems you are trying to get up another intrigue. Your new paramour came to me, and offered to buy you; but you may be assured you will not succeed. You are mine; and you shall be mine for life. There lives no human being that can take you out of slavery. I would have done it; but you rejected my kind offer.”
Tiếng Việt
Hôm sau ông bác sĩ đến thăm tôi, và tim tôi đập nhanh hơn khi ông ta bước vào. Tôi chưa bao giờ thấy lão già bước đi oai vệ đến thế. Ông ta ngồi xuống và nhìn tôi bằng ánh khinh bỉ làm héo hon. Các con tôi đã học cách sợ ông ta. Đứa bé gái nhắm mắt lại và giấu mặt vào vai tôi mỗi khi thấy ông ta; và Benny, nay đã gần năm tuổi, thường hỏi: “Sao ông xấu kia hay đến đây thế? Ông ấy muốn làm hại chúng ta à?” Tôi ôm cậu bé yêu quý vào lòng, tin rằng nó sẽ được tự do trước khi đủ lớn để giải bài toán ấy. Và giờ, khi ông bác sĩ ngồi đó nghiêm nghị và im lặng, đứa bé bỏ trò chơi, đến nép bên tôi. Cuối cùng kẻ hành hạ tôi lên tiếng. “Vậy là mày bị người ta chán ghét mà bỏ rơi hả?” ông ta nói. “Không hơn điều tao đã mong. Mày nhớ năm xưa tao đã bảo mày rồi, mày sẽ bị đối xử như thế. Thế ra hắn chán mày rồi? Ha! ha! ha! Bà đức hạnh không thích nghe chuyện đó, phải không? Ha! ha! ha!” Cách ông ta gọi tôi là bà đức hạnh nhói vào lòng tôi. Tôi không còn sức đáp lại ông ta như trước kia. Ông ta tiếp tục: “Vậy ra mày đang tìm cách bày thêm một mối ngoại tình khác. Tình nhân mới của mày đến gặp tao, và đề nghị mua mày; nhưng mày cứ yên tâm là mày sẽ không thành công. Mày là của tao; và mày sẽ là của tao suốt đời. Không có con người nào đem mày ra khỏi chế độ nô lệ được. Tao đã định làm việc đó; nhưng mày đã từ chối đề nghị tử tế của tao.”
English
I told him I did not wish to get up any intrigue; that I had never seen the man who offered to buy me.
Tiếng Việt
Tôi nói với ông ta rằng tôi không muốn bày mối ngoại tình nào; rằng tôi chưa bao giờ thấy người đàn ông đề nghị mua tôi.
English
“Do you tell me I lie?” exclaimed he, dragging me from my chair. “Will you say again that you never saw that man?”
Tiếng Việt
“Mày bảo tao nói dối à?” ông ta quát, lôi tôi khỏi ghế. “Mày còn dám nói lần nữa rằng mày chưa bao giờ thấy người đó không?”
English
I answered, “I do say so.”
Tiếng Việt
Tôi đáp: “Tôi nói thế.”
English
He clinched my arm with a volley of oaths. Ben began to scream, and I told him to go to his grandmother.
Tiếng Việt
Ông ta siết chặt cánh tay tôi cùng một tràng chửi thề. Ben bắt đầu thét lên, và tôi bảo nó chạy tìm bà ngoại.
English
“Don’t you stir a step, you little wretch!” said he. The child drew nearer to me, and put his arms round me, as if he wanted to protect me. This was too much for my enraged master. He caught him up and hurled him across the room. I thought he was dead, and rushed towards him to take him up.
Tiếng Việt
“Đứng yên, thằng nhãi ranh!” ông ta nói. Đứa bé lại gần tôi hơn, và vòng tay ôm lấy tôi, như muốn che chở tôi. Điều này quá sức chịu đựng với ông chủ đang phẫn nộ của tôi. Ông ta chộp nó lên và ném nó qua phòng. Tôi tưởng nó đã chết, và xông tới để bế nó lên.
English
“Not yet!” exclaimed the doctor. “Let him lie there till he comes to.”
Tiếng Việt
“Chưa được!” ông bác sĩ quát. “Cứ để nó nằm đó cho đến khi tỉnh.”
English
“Let me go! Let me go!” I screamed, “or I will raise the whole house.” I struggled and got away; but he clinched me again. Somebody opened the door, and he released me. I picked up my insensible child, and when I turned my tormentor was gone. Anxiously, I bent over the little form, so pale and still; and when the brown eyes at last opened, I don’t know whether I was very happy.
Tiếng Việt
“Buông tôi ra! Buông tôi ra!” tôi gào, “không thì tôi sẽ làm cả nhà thức dậy.” Tôi vùng vẫy và thoát ra; nhưng ông ta lại siết lấy tôi. Có ai đó mở cửa, và ông ta thả tôi ra. Tôi bế đứa con bất tỉnh lên, và khi tôi quay lại thì kẻ hành hạ tôi đã đi. Lo lắng, tôi cúi xuống cái thân hình bé nhỏ, tái nhợt và bất động; và khi đôi mắt nâu cuối cùng cũng mở ra, tôi không biết mình có thật sự hạnh phúc không.
English
All the doctor’s former persecutions were renewed. He came morning, noon, and night. No jealous lover ever watched a rival more closely than he watched me and the unknown slaveholder, with whom he accused me of wishing to get up an intrigue. When my grandmother was out of the way he searched every room to find him.
Tiếng Việt
Mọi cuộc truy hại trước kia của ông bác sĩ lại tiếp diễn. Ông ta đến sáng, trưa và tối. Không người tình ghen tuông nào theo dõi đối thủ sát hơn ông ta theo dõi tôi và người chủ nô vô danh, người mà ông ta buộc tội tôi muốn bày mối ngoại tình. Khi bà ngoại tôi ra ngoài, ông ta lục từng phòng để tìm người ấy.
English
In one of his visits, he happened to find a young girl, whom he had sold to a trader a few days previous. His statement was, that he sold her because she had been too familiar with the overseer. She had had a bitter life with him, and was glad to be sold. She had no mother, and no near ties. She had been torn from all her family years before. A few friends had entered into bonds for her safety, if the trader would allow her to spend with them the time that intervened between her sale and the gathering up of his human stock. Such a favor was rarely granted. It saved the trader the expense of board and jail fees, and though the amount was small, it was a weighty consideration in a slave-trader’s mind.
Tiếng Việt
Trong một lần ghé thăm, ông ta tình cờ thấy một cô gái trẻ mà ông ta đã bán cho một lái buôn vài ngày trước. Lời ông ta nói là ông ta bán cô vì cô quá thân mật với tên giám thị. Cô đã có một cuộc sống cay đắng với hắn, và mừng khi được bán. Cô không có mẹ, không có ràng buộc gần gũi nào. Cô đã bị xé khỏi cả gia đình từ nhiều năm trước. Vài người bạn đã đứng bảo lãnh cho sự an toàn của cô, nếu lái buôn cho phép cô ở với họ khoảng thời gian giữa lúc cô bị bán và lúc ông ta gom đàn người của mình. Ân huệ như vậy hiếm khi được ban. Nó giúp lái buôn đỡ tiền ăn và phí nhà giam, và dù số tiền nhỏ, nó là một cân nhắc nặng ký trong đầu một lái buôn nô lệ.
English
Dr. Flint always had an aversion to meeting slaves after he had sold them. He ordered Rose out of the house; but he was no longer her master, and she took no notice of him. For once the crushed Rose was the conqueror. His gray eyes flashed angrily upon her; but that was the extent of his power. “How came this girl here?” he exclaimed. “What right had you to allow it, when you knew I had sold her?”
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint luôn ghét gặp những nô lệ sau khi ông ta đã bán họ. Ông ta ra lệnh cho Rose ra khỏi nhà; nhưng ông ta không còn là chủ cô, và cô không để ý đến ông ta. Lần này Rose, người từng bị giày xéo, lại là kẻ chiến thắng. Đôi mắt xám của ông ta lóe giận dữ nhìn cô; nhưng quyền lực của ông ta chỉ đến đó. “Sao con bé này ở đây?” ông ta quát. “Mày có quyền gì cho phép việc đó, khi mày biết tao đã bán nó rồi?”
English
I answered, “This is my grandmother’s house, and Rose came to see her. I have no right to turn any body out of doors, that comes here for honest purposes.”
Tiếng Việt
Tôi đáp: “Đây là nhà bà ngoại tôi, và Rose đến thăm bà. Tôi không có quyền đuổi bất cứ ai ra khỏi cửa, ai đến đây vì mục đích ngay thẳng.”
English
He gave me the blow that would have fallen upon Rose if she had still been his slave. My grandmother’s attention had been attracted by loud voices, and she entered in time to see a second blow dealt. She was not a woman to let such an outrage, in her own house, go unrebuked. The doctor undertook to explain that I had been insolent. Her indignant feelings rose higher and higher, and finally boiled over in words. “Get out of my house!” she exclaimed. “Go home, and take care of your wife and children, and you will have enough to do, without watching my family.”
Tiếng Việt
Ông ta giáng cho tôi cú đánh lẽ ra rơi xuống Rose nếu cô vẫn còn là nô lệ của ông ta. Bà ngoại tôi bị tiếng nói lớn thu hút, và bước vào kịp lúc thấy cú đánh thứ hai. Bà không phải hạng người để một sự xúc phạm như thế, ngay trong nhà mình, trôi qua mà không bị quở trách. Ông bác sĩ tìm cách giải thích rằng tôi đã xấc láo. Cảm xúc phẫn nộ của bà dâng lên cao mãi, và cuối cùng trào ra thành lời. “Ra khỏi nhà tôi!” bà kêu. “Về nhà, mà lo cho vợ con ông, thì ông sẽ có đủ việc, khỏi phải rình nhà tôi.”
English
He threw the birth of my children in her face, and accused her of sanctioning the life I was leading. She told him I was living with her by compulsion of his wife; that he needn’t accuse her, for he was the one to blame; he was the one who had caused all the trouble. She grew more and more excited as she went on. “I tell you what, Dr. Flint,” said she, “you ain’t got many more years to live, and you’d better be saying your prayers. It will take ’em all, and more too, to wash the dirt off your soul.”
Tiếng Việt
Ông ta ném việc sinh các con tôi vào mặt bà, và buộc tội bà đã chấp thuận cuộc sống tôi đang sống. Bà bảo ông ta rằng tôi sống với bà là do vợ ông ta bắt buộc; rằng ông ta không cần buộc tội bà, vì ông ta mới là người đáng trách; ông ta mới là người đã gây ra mọi rắc rối. Bà càng lúc càng xúc động khi nói tiếp. “Tôi nói cho ông biết, bác sĩ Flint,” bà nói, “ông không còn sống được bao nhiêu năm nữa, và ông nên đọc kinh cầu nguyện đi. Phải đọc hết cả, và còn hơn thế nữa, mới rửa sạch được vết nhơ trên linh hồn ông.”
English
“Do you know whom you are talking to?” he exclaimed.
Tiếng Việt
“Mày có biết mày đang nói với ai không?” ông ta quát.
English
She replied, “Yes, I know very well who I am talking to.”
Tiếng Việt
Bà đáp: “Có, tôi biết rất rõ tôi đang nói với ai.”
English
He left the house in a great rage. I looked at my grandmother. Our eyes met. Their angry expression had passed away, but she looked sorrowful and weary—weary of incessant strife. I wondered that it did not lessen her love for me; but if it did she never showed it. She was always kind, always ready to sympathize with my troubles. There might have been peace and contentment in that humble home if it had not been for the demon Slavery.
Tiếng Việt
Ông ta ra khỏi nhà trong cơn giận dữ. Tôi nhìn bà ngoại. Mắt chúng tôi gặp nhau. Vẻ giận dữ trong mắt bà đã qua, nhưng bà trông buồn bã và mệt mỏi—mệt vì cuộc tranh đấu không ngừng. Tôi tự hỏi sao điều đó không làm giảm tình thương của bà đối với tôi; nhưng nếu có thì bà không bao giờ để lộ. Bà luôn tử tế, luôn sẵn lòng cảm thông với nỗi khổ của tôi. Có lẽ đã có thể có bình yên và mãn nguyện trong ngôi nhà khiêm tốn ấy, nếu không có con quỷ Nô lệ.
English
The winter passed undisturbed by the doctor. The beautiful spring came; and when Nature resumes her loveliness, the human soul is apt to revive also. My drooping hopes came to life again with the flowers. I was dreaming of freedom again; more for my children’s sake than my own. I planned and I planned. Obstacles hit against plans. There seemed no way of overcoming them; and yet I hoped.
Tiếng Việt
Mùa đông trôi qua không bị ông bác sĩ làm phiền. Mùa xuân đẹp đã đến; và khi Thiên nhiên trở lại vẻ đáng yêu, tâm hồn con người cũng dễ hồi sinh. Những hy vọng héo rũ của tôi sống lại cùng những bông hoa. Tôi lại mơ về tự do; vì các con tôi nhiều hơn vì chính tôi. Tôi toan tính và toan tính. Chướng ngại đập vào các kế hoạch. Dường như không có cách nào vượt chúng; vậy mà tôi vẫn hy vọng.
English
Back came the wily doctor. I was not at home when he called. A friend had invited me to a small party, and to gratify her I went. To my great consternation, a messenger came in haste to say that Dr. Flint was at my grandmother’s, and insisted on seeing me. They did not tell him where I was, or he would have come and raised a disturbance in my friend’s house. They sent me a dark wrapper; I threw it on and hurried home. My speed did not save me; the doctor had gone away in anger. I dreaded the morning, but I could not delay it; it came, warm and bright. At an early hour the doctor came and asked me where I had been last night. I told him. He did not believe me, and sent to my friend’s house to ascertain the facts. He came in the afternoon to assure me he was satisfied that I had spoken the truth. He seemed to be in a facetious mood, and I expected some jeers were coming. “I suppose you need some recreation,” said he, “but I am surprised at your being there, among those negroes. It was not the place for you. Are you allowed to visit such people?”
Tiếng Việt
Ông bác sĩ xảo quyệt lại quay về. Khi ông ta ghé, tôi không ở nhà. Một người bạn đã mời tôi đến một buổi tiệc nhỏ, và để làm cô vui lòng tôi đã đi. Tôi hoảng hốt vô cùng khi một người đưa tin vội vã đến nói rằng bác sĩ Flint đang ở nhà bà ngoại tôi, và nhất quyết đòi gặp tôi. Họ không nói cho ông ta biết tôi ở đâu, nếu không ông ta sẽ đến làm náo loạn nhà bạn tôi. Họ gửi cho tôi một chiếc áo choàng sẫm màu; tôi khoác vào và vội về nhà. Tốc độ của tôi không cứu được tôi; ông bác sĩ đã bỏ đi trong giận dữ. Tôi sợ buổi sáng, nhưng không thể trì hoãn nó; nó đến, ấm áp và sáng sủa. Từ sớm ông bác sĩ đến và hỏi tôi đã ở đâu đêm qua. Tôi nói cho ông ta. Ông ta không tin tôi, và sai người đến nhà bạn tôi để xác minh sự việc. Buổi chiều ông ta đến bảo tôi rằng ông ta đã hài lòng là tôi nói thật. Ông ta có vẻ đang trong tâm trạng pha trò, và tôi chờ vài lời nhạo báng đến. “Tao đoán mày cần chút giải trí,” ông ta nói, “nhưng tao ngạc nhiên khi mày ở đó, giữa bọn mọi ấy. Đó không phải chỗ cho mày. Mày được phép thăm những người như thế à?”
English
I understood this covert fling at the white gentleman who was my friend; but I merely replied, “I went to visit my friends, and any company they keep is good enough for me.”
Tiếng Việt
Tôi hiểu lời châm chọc ngầm nhằm vào quý ông da trắng là bạn tôi; nhưng tôi chỉ đáp: “Tôi đến thăm bạn bè, và bất cứ ai họ giao du đều đủ tốt với tôi.”
English
He went on to say, “I have seen very little of you of late, but my interest in you is unchanged. When I said I would have no more mercy on you I was rash. I recall my words. Linda, you desire freedom for yourself and your children, and you can obtain it only through me. If you agree to what I am about to propose, you and they shall be free. There must be no communication of any kind between you and their father. I will procure a cottage, where you and the children can live together. Your labor shall be light, such as sewing for my family. Think what is offered you, Linda—a home and freedom! Let the past be forgotten. If I have been harsh with you at times, your wilfulness drove me to it. You know I exact obedience from my own children, and I consider you as yet a child.”
Tiếng Việt
Ông ta nói tiếp: “Dạo này tao ít thấy mày, nhưng mối quan tâm của tao với mày không đổi. Khi tao nói tao sẽ không thương xót mày nữa, tao đã hấp tấp. Tao rút lại lời ấy. Linda, mày muốn tự do cho mày và các con mày, và mày chỉ có thể có nó qua tao. Nếu mày đồng ý với điều tao sắp đề nghị, mày và chúng sẽ được tự do. Không được có liên lạc nào giữa mày và cha chúng. Tao sẽ kiếm một căn nhà tranh, nơi mày và các con có thể sống với nhau. Công việc của mày sẽ nhẹ, như khâu vá cho nhà tao. Hãy nghĩ điều được đưa ra cho mày, Linda—một mái nhà và tự do! Hãy để quá khứ lùi vào quên lãng. Nếu đôi lúc tao khắc nghiệt với mày, thì tính bướng bỉnh của mày đã đẩy tao đến đó. Mày biết tao đòi các con tao phải vâng lời, và tao coi mày vẫn còn là một đứa trẻ.”
English
He paused for an answer, but I remained silent.
Tiếng Việt
Ông ta dừng chờ câu trả lời, nhưng tôi vẫn im lặng.
English
“Why don’t you speak?” said he. “What more do you wait for?”
Tiếng Việt
“Sao mày không nói?” ông ta nói. “Mày còn chờ gì nữa?”
English
“Nothing, sir.”
Tiếng Việt
“Không chờ gì cả, thưa ông.”
English
“Then you accept my offer?”
Tiếng Việt
“Vậy là mày nhận đề nghị của tao?”
English
“No, sir.”
Tiếng Việt
“Không, thưa ông.”
English
His anger was ready to break loose; but he succeeded in curbing it, and replied, “You have answered without thought. But I must let you know there are two sides to my proposition; if you reject the bright side, you will be obliged to take the dark one. You must either accept my offer, or you and your children shall be sent to your young master’s plantation, there to remain till your young mistress is married; and your children shall fare like the rest of the negro children. I give you a week to consider of it.”
Tiếng Việt
Cơn giận của ông ta sẵn sàng bùng ra; nhưng ông ta kìm được, và đáp: “Mày trả lời mà không suy nghĩ. Nhưng tao phải cho mày biết đề nghị của tao có hai mặt; nếu mày từ chối mặt sáng, mày sẽ buộc phải nhận mặt tối. Hoặc mày nhận đề nghị của tao, hoặc mày và các con mày sẽ bị đưa đến đồn điền của cậu chủ trẻ của mày, ở đó cho đến khi cô chủ trẻ của mày lấy chồng; và các con mày sẽ sống như những đứa trẻ mọi khác. Tao cho mày một tuần để cân nhắc.”
English
He was shrewd; but I knew he was not to be trusted. I told him I was ready to give my answer now.
Tiếng Việt
Ông ta khôn khéo; nhưng tôi biết không thể tin ông ta. Tôi nói với ông ta rằng tôi sẵn sàng trả lời ngay bây giờ.
English
“I will not receive it now,” he replied. “You act too much from impulse. Remember that you and your children can be free a week from to-day if you choose.”
Tiếng Việt
“Tao sẽ không nhận bây giờ,” ông ta đáp. “Mày hành động quá theo bốc đồng. Hãy nhớ rằng mày và các con mày có thể được tự do một tuần kể từ hôm nay nếu mày chọn.”
English
On what a monstrous chance hung the destiny of my children! I knew that my master’s offer was a snare, and that if I entered it escape would be impossible. As for his promise, I knew him so well that I was sure if he gave me free papers, they would be so managed as to have no legal value. The alternative was inevitable. I resolved to go to the plantation. But then I thought how completely I should be in his power, and the prospect was appalling. Even if I should kneel before him, and implore him to spare me, for the sake of my children, I knew he would spurn me with his foot, and my weakness would be his triumph.
Tiếng Việt
Số phận các con tôi treo trên một cơ may quái dị làm sao! Tôi biết đề nghị của ông chủ tôi là một cái bẫy, và nếu tôi bước vào thì không thể thoát. Còn lời hứa của ông ta, tôi biết ông ta quá rõ nên chắc rằng nếu ông ta cho tôi giấy tự do, chúng sẽ được làm sao cho không có giá trị pháp lý. Lựa chọn kia là không tránh khỏi. Tôi quyết đến đồn điền. Nhưng rồi tôi nghĩ mình sẽ hoàn toàn nằm trong quyền lực của ông ta đến mức nào, và viễn cảnh ấy làm tôi kinh hãi. Dù tôi có quỳ trước ông ta, cầu xin ông ta tha cho tôi, vì các con tôi, tôi biết ông ta sẽ lấy chân hất tôi ra, và sự yếu đuối của tôi sẽ là chiến thắng của ông ta.
English
Before the week expired, I heard that young Mr. Flint was about to be married to a lady of his own stamp. I foresaw the position I should occupy in his establishment. I had once been sent to the plantation for punishment, and fear of the son had induced the father to recall me very soon. My mind was made up; I was resolved that I would foil my master and save my children, or I would perish in the attempt. I kept my plans to myself; I knew that friends would try to dissuade me from them, and I would not wound their feelings by rejecting their advice.
Tiếng Việt
Chưa hết tuần, tôi nghe tin cậu Flint trẻ sắp cưới một cô gái cùng loại với cậu. Tôi đoán trước vị trí tôi sẽ có trong nhà cậu. Tôi từng một lần bị gửi đến đồn điền để chịu phạt, và nỗi sợ người con trai đã khiến người cha gọi tôi về rất sớm. Tôi đã quyết định; tôi quyết sẽ đánh bại ông chủ tôi và cứu các con tôi, hay chết trong nỗ lực ấy. Tôi giữ kế hoạch cho riêng mình; tôi biết bạn bè sẽ tìm cách khuyên tôi bỏ chúng, và tôi không muốn làm tổn thương tình cảm họ bằng việc bác lời khuyên của họ.
English
On the decisive day the doctor came, and said he hoped I had made a wise choice.
Tiếng Việt
Đến ngày quyết định ông bác sĩ đến, và nói ông ta hy vọng tôi đã chọn khôn ngoan.
English
“I am ready to go to the plantation, sir,” I replied.
Tiếng Việt
“Tôi sẵn sàng đến đồn điền, thưa ông,” tôi đáp.
English
“Have you thought how important your decision is to your children?” said he.
Tiếng Việt
“Mày đã nghĩ quyết định của mày quan trọng thế nào với các con mày chưa?” ông ta nói.
English
I told him I had.
Tiếng Việt
Tôi nói với ông ta rằng tôi đã nghĩ.
English
“Very well. Go to the plantation, and my curse go with you,” he replied. “Your boy shall be put to work, and he shall soon be sold; and your girl shall be raised for the purpose of selling well. Go your own ways!” He left the room with curses, not to be repeated.
Tiếng Việt
“Rất tốt. Đến đồn điền đi, và lời nguyền của tao đi theo mày,” ông ta đáp. “Thằng bé của mày sẽ bị bắt làm việc, và sẽ sớm bị bán; còn con bé của mày sẽ được nuôi lớn với mục đích bán được giá cao. Đi con đường của mày đi!” Ông ta ra khỏi phòng với những lời nguyền không thể nhắc lại.
English
As I stood rooted to the spot, my grandmother came and said, “Linda, child, what did you tell him?”
Tiếng Việt
Khi tôi đứng chôn chân tại chỗ, bà ngoại tôi đến và nói: “Linda, cháu ơi, cháu đã nói gì với nó?”
English
I answered that I was going to the plantation.
Tiếng Việt
Tôi đáp rằng tôi sẽ đến đồn điền.
English
“Must you go?” said she. “Can’t something be done to stop it?”
Tiếng Việt
“Cháu phải đi sao?” bà nói. “Không có cách nào ngăn được ư?”
English
I told her it was useless to try; but she begged me not to give up. She said she would go to the doctor, and remind him how long and how faithfully she had served in the family, and how she had taken her own baby from her breast to nourish his wife. She would tell him I had been out of the family so long they would not miss me; that she would pay them for my time, and the money would procure a woman who had more strength for the situation than I had. I begged her not to go; but she persisted in saying, “He will listen to me, Linda.” She went, and was treated as I expected. He coolly listened to what she said, but denied her request. He told her that what he did was for my good, that my feelings were entirely above my situation, and that on the plantation I would receive treatment that was suitable to my behavior.
Tiếng Việt
Tôi nói với bà thử cũng vô ích; nhưng bà van tôi đừng bỏ cuộc. Bà nói bà sẽ đến gặp ông bác sĩ, và nhắc ông ta bà đã phục vụ trong gia đình lâu và trung thành thế nào, và đã lấy đứa con của chính mình ra khỏi vú để nuôi vợ ông ta thế nào. Bà sẽ nói với ông ta rằng tôi đã ra khỏi gia đình lâu đến nỗi họ sẽ không thấy thiếu tôi; rằng bà sẽ trả cho họ tiền công của tôi, và số tiền sẽ mua được một người đàn bà có nhiều sức hơn tôi cho công việc ấy. Tôi van bà đừng đi; nhưng bà cứ khăng khăng nói: “Nó sẽ nghe bà, Linda.” Bà đi, và bị đối xử như tôi đã đoán. Ông ta lạnh lùng nghe điều bà nói, nhưng từ chối lời xin của bà. Ông ta bảo bà rằng điều ông ta làm là vì lợi ích của tôi, rằng tình cảm của tôi hoàn toàn cao hơn thân phận của tôi, và rằng ở đồn điền tôi sẽ nhận sự đối xử phù hợp với cách cư xử của tôi.
English
My grandmother was much cast down. I had my secret hopes; but I must fight my battle alone. I had a woman’s pride, and a mother’s love for my children; and I resolved that out of the darkness of this hour a brighter dawn should rise for them. My master had power and law on his side; I had a determined will. There is might in each.
Tiếng Việt
Bà ngoại tôi rất chán nản. Tôi có những hy vọng thầm kín của mình; nhưng tôi phải chiến đấu cuộc chiến của tôi một mình. Tôi có lòng tự trọng của một người đàn bà, và tình thương của một người mẹ dành cho các con; và tôi quyết rằng từ bóng tối của giờ phút này, một bình minh sáng hơn sẽ lên cho chúng. Ông chủ tôi có quyền lực và luật pháp bên mình; tôi có một ý chí kiên quyết. Mỗi bên đều có sức mạnh.
English
XVI. Scenes At The Plantation.
Tiếng Việt
XVI. Cảnh tượng ở đồn điền
English
Early the next morning I left my grandmother’s with my youngest child. My boy was ill, and I left him behind. I had many sad thoughts as the old wagon jolted on. Hitherto, I had suffered alone; now, my little one was to be treated as a slave. As we drew near the great house, I thought of the time when I was formerly sent there out of revenge. I wondered for what purpose I was now sent. I could not tell. I resolved to obey orders so far as duty required; but within myself, I determined to make my stay as short as possible. Mr. Flint was waiting to receive us, and told me to follow him up stairs to receive orders for the day. My little Ellen was left below in the kitchen. It was a change for her, who had always been so carefully tended. My young master said she might amuse herself in the yard. This was kind of him, since the child was hateful to his sight. My task was to fit up the house for the reception of the bride. In the midst of sheets, tablecloths, towels, drapery, and carpeting, my head was as busy planning, as were my fingers with the needle. At noon I was allowed to go to Ellen. She had sobbed herself to sleep. I heard Mr. Flint say to a neighbor, “I’ve got her down here, and I’ll soon take the town notions out of her head. My father is partly to blame for her nonsense. He ought to have broke her in long ago.” The remark was made within my hearing, and it would have been quite as manly to have made it to my face. He had said things to my face which might, or might not, have surprised his neighbor if he had known of them. He was “a chip of the old block.”
Tiếng Việt
Sáng sớm hôm sau tôi rời nhà bà ngoại cùng đứa con út. Con trai tôi ốm, và tôi để nó ở lại. Tôi có nhiều ý nghĩ buồn khi chiếc xe cũ xóc đi. Cho đến lúc ấy, tôi đã chịu khổ một mình; giờ đây, đứa bé của tôi sắp bị đối xử như nô lệ. Khi chúng tôi đến gần nhà lớn, tôi nghĩ đến lần trước kia tôi bị gửi đến đó vì trả thù. Tôi tự hỏi lần này tôi bị gửi đến vì mục đích gì. Tôi không biết. Tôi quyết vâng lệnh trong chừng mực bổn phận đòi hỏi; nhưng trong lòng, tôi quyết định làm cho thời gian ở lại càng ngắn càng tốt. Cậu Flint đang chờ đón chúng tôi, và bảo tôi theo cậu lên lầu để nhận lệnh trong ngày. Bé Ellen của tôi bị để lại dưới nhà bếp. Đó là một sự thay đổi đối với con, vốn luôn được chăm sóc cẩn thận. Cậu chủ trẻ nói con có thể tự chơi ngoài sân. Đó là sự tử tế của cậu, vì cậu ghét nhìn thấy đứa bé. Việc của tôi là sắp xếp ngôi nhà để đón cô dâu. Giữa những tấm ga, khăn trải bàn, khăn lau, rèm và thảm, đầu tôi bận toan tính cũng như những ngón tay tôi bận cây kim. Buổi trưa tôi được phép đến chỗ Ellen. Con đã khóc nấc đến ngủ thiếp đi. Tôi nghe cậu Flint nói với một người hàng xóm: “Tôi bắt nó xuống đây rồi, và tôi sẽ sớm đuổi hết cái kiểu thành thị ra khỏi đầu nó. Cha tôi cũng có phần trách nhiệm về những chuyện vớ vẩn của nó. Lẽ ra ông phải dạy nó cho thuần từ lâu.” Lời nhận xét được nói trong tầm tai tôi, và nói thẳng vào mặt tôi mới ra dáng đàn ông hơn. Cậu đã nói vào mặt tôi những điều có thể làm hoặc không làm người hàng xóm ngạc nhiên nếu ông ta biết. Cậu là “cùng một khuôn đúc ra với lão già.”
English
I resolved to give him no cause to accuse me of being too much of a lady, so far as work was concerned. I worked day and night, with wretchedness before me. When I lay down beside my child, I felt how much easier it would be to see her die than to see her master beat her about, as I daily saw him beat other little ones. The spirit of the mothers was so crushed by the lash, that they stood by, without courage to remonstrate. How much more must I suffer, before I should be “broke in” to that degree?
Tiếng Việt
Tôi quyết không để cậu có cớ chê tôi làm bộ quý bà mà trốn việc. Tôi làm ngày đêm, với khổ cực trước mặt. Khi nằm xuống bên con, tôi thấy thà nhìn con chết còn dễ hơn nhiều so với nhìn ông chủ của nó đánh nó, như tôi hằng ngày thấy ông đánh những đứa trẻ khác. Tinh thần của những người mẹ bị roi đè nát đến mức họ đứng bên, không đủ can đảm để phản đối. Tôi còn phải chịu khổ bao nhiêu nữa, trước khi tôi “bị dạy cho thuần” đến mức đó?
English
I wished to appear as contented as possible. Sometimes I had an opportunity to send a few lines home; and this brought up recollections that made it difficult, for a time, to seem calm and indifferent to my lot. Notwithstanding my efforts, I saw that Mr. Flint regarded me with a suspicious eye. Ellen broke down under the trials of her new life. Separated from me, with no one to look after her, she wandered about, and in a few days cried herself sick. One day, she sat under the window where I was at work, crying that weary cry which makes a mother’s heart bleed. I was obliged to steel myself to bear it. After a while it ceased. I looked out, and she was gone. As it was near noon, I ventured to go down in search of her. The great house was raised two feet above the ground. I looked under it, and saw her about midway, fast asleep. I crept under and drew her out. As I held her in my arms, I thought how well it would be for her if she never waked up; and I uttered my thought aloud. I was startled to hear some one say, “Did you speak to me?” I looked up, and saw Mr. Flint standing beside me. He said nothing further, but turned, frowning, away. That night he sent Ellen a biscuit and a cup of sweetened milk. This generosity surprised me. I learned afterwards, that in the afternoon he had killed a large snake, which crept from under the house; and I supposed that incident had prompted his unusual kindness.
Tiếng Việt
Tôi muốn tỏ ra mãn nguyện hết mức. Đôi khi tôi có dịp gửi vài dòng về nhà; và điều này gợi lên những ký ức làm cho có lúc khó giữ vẻ bình thản và thờ ơ với số phận. Bất chấp nỗ lực của tôi, tôi thấy cậu Flint nhìn tôi bằng ánh mắt nghi ngờ. Ellen gục ngã dưới những thử thách của cuộc sống mới. Bị tách khỏi tôi, không ai trông nom, con lang thang, và vài ngày sau khóc đến phát bệnh. Một hôm, con ngồi dưới cửa sổ nơi tôi đang làm việc, khóc tiếng khóc mệt nhoài làm tim người mẹ rỉ máu. Tôi buộc phải làm chai lòng để chịu. Một lúc sau tiếng khóc ngừng. Tôi nhìn ra, và con đã biến mất. Vì gần trưa, tôi mạo hiểm xuống tìm con. Ngôi nhà lớn được nâng cao khỏi mặt đất chừng hai foot. Tôi nhìn xuống dưới nền nhà, và thấy con ở chừng giữa, ngủ say. Tôi bò vào và kéo con ra. Khi tôi ôm con trong tay, tôi nghĩ sẽ tốt cho con biết bao nếu con không bao giờ tỉnh dậy; và tôi nói ra ý nghĩ ấy thành tiếng. Tôi giật mình nghe ai đó nói: “Cô nói với tôi à?” Tôi nhìn lên, và thấy cậu Flint đứng bên cạnh. Cậu không nói gì thêm, nhưng cau mày quay đi. Đêm đó cậu gửi cho Ellen một cái bánh quy và một cốc sữa ngọt. Sự rộng rãi này làm tôi ngạc nhiên. Sau đó tôi biết rằng buổi chiều cậu đã giết một con rắn lớn bò ra từ dưới nhà; và tôi đoán sự việc đó đã khơi nên lòng tử tế khác thường của cậu.
English
The next morning the old cart was loaded with shingles for town. I put Ellen into it, and sent her to her grandmother. Mr. Flint said I ought to have asked his permission. I told him the child was sick, and required attention which I had no time to give. He let it pass; for he was aware that I had accomplished much work in a little time.
Tiếng Việt
Sáng hôm sau cái xe cũ chất đầy ván lợp để đưa vào thị trấn. Tôi đặt Ellen vào đó, và gửi con về bà ngoại. Cậu Flint nói lẽ ra tôi phải xin phép cậu. Tôi nói với cậu rằng đứa bé ốm, và cần sự chăm sóc mà tôi không có thời giờ để cho. Cậu bỏ qua; vì cậu biết tôi đã hoàn thành nhiều việc trong ít thời gian.
English
I had been three weeks on the plantation, when I planned a visit home. It must be at night, after every body was in bed. I was six miles from town, and the road was very dreary. I was to go with a young man, who, I knew, often stole to town to see his mother. One night, when all was quiet, we started. Fear gave speed to our steps, and we were not long in performing the journey. I arrived at my grandmother’s. Her bed room was on the first floor, and the window was open, the weather being warm. I spoke to her and she awoke. She let me in and closed the window, lest some late passer-by should see me. A light was brought, and the whole household gathered round me, some smiling and some crying. I went to look at my children, and thanked God for their happy sleep. The tears fell as I leaned over them. As I moved to leave, Benny stirred. I turned back, and whispered, “Mother is here.” After digging at his eyes with his little fist, they opened, and he sat up in bed, looking at me curiously. Having satisfied himself that it was I, he exclaimed, “O mother! you ain’t dead, are you? They didn’t cut off your head at the plantation, did they?”
Tiếng Việt
Tôi ở đồn điền được ba tuần thì định một chuyến về thăm nhà. Phải đi ban đêm, sau khi mọi người đã lên giường. Tôi cách thị trấn sáu dặm, và con đường rất hiu quạnh. Tôi sẽ đi cùng một người đàn ông trẻ, mà tôi biết thường lén vào thị trấn thăm mẹ. Một đêm, khi mọi thứ yên tĩnh, chúng tôi lên đường. Nỗi sợ làm bước chân chúng tôi nhanh, và chẳng bao lâu chúng tôi đã đi hết quãng đường. Tôi đến nhà bà ngoại. Phòng ngủ của bà ở tầng trệt, và cửa sổ mở, vì thời tiết ấm. Tôi gọi bà và bà thức dậy. Bà cho tôi vào và đóng cửa sổ, kẻo có người qua đường khuya nào thấy tôi. Một ngọn đèn được mang đến, và cả nhà tụ quanh tôi, người cười người khóc. Tôi đi xem các con tôi, và tạ ơn Chúa vì giấc ngủ yên của chúng. Nước mắt rơi khi tôi cúi trên chúng. Khi tôi định đi, Benny cựa mình. Tôi quay lại, và thì thầm: “Mẹ đây.” Sau khi dụi mắt bằng nắm tay nhỏ, mắt con mở ra, và con ngồi dậy trên giường, nhìn tôi tò mò. Sau khi tự thấy chắc là tôi, con kêu lên: “Ôi mẹ! mẹ chưa chết, phải không? Họ không chặt đầu mẹ ở đồn điền, phải không?”
English
My time was up too soon, and my guide was waiting for me. I laid Benny back in his bed, and dried his tears by a promise to come again soon. Rapidly we retraced our steps back to the plantation. About half way we were met by a company of four patrols. Luckily we heard their horse’s hoofs before they came in sight, and we had time to hide behind a large tree. They passed, hallooing and shouting in a manner that indicated a recent carousal. How thankful we were that they had not their dogs with them! We hastened our footsteps, and when we arrived on the plantation we heard the sound of the hand-mill. The slaves were grinding their corn. We were safely in the house before the horn summoned them to their labor. I divided my little parcel of food with my guide, knowing that he had lost the chance of grinding his corn, and must toil all day in the field.
Tiếng Việt
Thời gian của tôi hết quá sớm, và người dẫn đường đang chờ tôi. Tôi đặt Benny nằm lại trên giường, và lau nước mắt con bằng lời hứa sẽ sớm trở lại. Chúng tôi vội vã đi lại con đường về đồn điền. Đi được nửa đường chúng tôi gặp một toán bốn người tuần tra. May là chúng tôi nghe tiếng vó ngựa của họ trước khi họ hiện ra, và có thời gian trốn sau một cây to. Họ đi qua, gọi nhau và la hét kiểu cho thấy vừa mới chè chén xong. Chúng tôi biết ơn biết bao vì họ không dắt chó theo! Chúng tôi rảo bước, và khi đến đồn điền chúng tôi nghe tiếng cối xay tay. Nô lệ đang xay ngô của họ. Chúng tôi vào nhà an toàn trước khi tiếng tù và gọi họ ra làm việc. Tôi chia gói thức ăn nhỏ của mình cho người dẫn đường, biết rằng anh đã mất cơ hội xay ngô, và phải làm lụng cả ngày ngoài đồng.
English
Mr. Flint often took an inspection of the house, to see that no one was idle. The entire management of the work was trusted to me, because he knew nothing about it; and rather than hire a superintendent he contented himself with my arrangements. He had often urged upon his father the necessity of having me at the plantation to take charge of his affairs, and make clothes for the slaves; but the old man knew him too well to consent to that arrangement.
Tiếng Việt
Cậu Flint thường đi kiểm tra ngôi nhà, để xem có ai nhàn rỗi không. Toàn bộ việc quản lý công việc được giao cho tôi, vì cậu không biết gì về nó; và thay vì thuê một người giám sát cậu bằng lòng với cách sắp xếp của tôi. Cậu đã thường thúc giục cha cậu về sự cần thiết phải có tôi ở đồn điền để trông nom việc nhà cậu, và may quần áo cho nô lệ; nhưng lão già biết cậu quá rõ nên không chịu thuận theo sắp xếp ấy.
English
When I had been working a month at the plantation, the great aunt of Mr. Flint came to make him a visit. This was the good old lady who paid fifty dollars for my grandmother, for the purpose of making her free, when she stood on the auction block. My grandmother loved this old lady, whom we all called Miss Fanny. She often came to take tea with us. On such occasions the table was spread with a snow-white cloth, and the china cups and silver spoons were taken from the old-fashioned buffet. There were hot muffins, tea rusks, and delicious sweetmeats. My grandmother kept two cows, and the fresh cream was Miss Fanny’s delight. She invariably declared that it was the best in town. The old ladies had cosey times together. They would work and chat, and sometimes, while talking over old times, their spectacles would get dim with tears, and would have to be taken off and wiped. When Miss Fanny bade us good by, her bag was filled with grandmother’s best cakes, and she was urged to come again soon.
Tiếng Việt
Khi tôi làm việc ở đồn điền được một tháng, bà cô của cậu Flint đến thăm cậu. Đó là bà cụ tốt bụng đã trả năm mươi đô la cho bà ngoại tôi, để giải phóng bà, khi bà đứng trên bục đấu giá. Bà ngoại tôi yêu bà cụ này, mà tất cả chúng tôi gọi là bà Fanny. Bà thường đến uống trà với chúng tôi. Những dịp ấy bàn được trải khăn trắng như tuyết, và những tách sứ cùng muỗng bạc được lấy ra từ chiếc tủ chén kiểu cổ. Có bánh muffin nóng, bánh quy trà, và mứt ngon. Bà ngoại tôi nuôi hai con bò, và kem tươi là món bà Fanny thích. Bà luôn tuyên bố đó là loại ngon nhất thị trấn. Các bà cụ có những giờ phút thân mật bên nhau. Họ vừa làm việc vừa trò chuyện, và đôi khi, khi nói về chuyện xưa, kính họ mờ đi vì nước mắt, và phải tháo ra lau. Khi bà Fanny chào tạm biệt chúng tôi, túi bà đầy những cái bánh ngon nhất của bà ngoại, và bà được giục sớm trở lại.
English
There had been a time when Dr. Flint’s wife came to take tea with us, and when her children were also sent to have a feast of “Aunt Marthy’s” nice cooking. But after I became an object of her jealousy and spite, she was angry with grandmother for giving a shelter to me and my children. She would not even speak to her in the street. This wounded my grandmother’s feelings, for she could not retain ill will against the woman whom she had nourished with her milk when a babe. The doctor’s wife would gladly have prevented our intercourse with Miss Fanny if she could have done it, but fortunately she was not dependent on the bounty of the Flints. She had enough to be independent; and that is more than can ever be gained from charity, however lavish it may be.
Tiếng Việt
Đã có thời vợ bác sĩ Flint đến uống trà với chúng tôi, và các con bà cũng được gửi đến ăn thỏa thích món nấu ngon của “dì Marthy”. Nhưng từ khi tôi trở thành đối tượng của sự ghen tuông và ác ý của bà, bà giận bà ngoại vì đã cho tôi và các con tôi trú ngụ. Bà không thèm nói với bà ngoại ngoài phố. Điều này làm tổn thương tình cảm bà ngoại tôi, vì bà không thể giữ ác cảm với người đàn bà mà bà đã nuôi bằng sữa của mình khi còn là đứa bé. Vợ ông bác sĩ sẵn lòng ngăn việc chúng tôi qua lại với bà Fanny nếu bà làm được, nhưng may thay bà Fanny không phụ thuộc vào lòng hảo tâm của nhà Flint. Bà có đủ để độc lập; và điều đó hơn mọi thứ có thể nhận được từ lòng từ thiện, dù hào phóng thế nào.
English
Miss Fanny was endeared to me by many recollections, and I was rejoiced to see her at the plantation. The warmth of her large, loyal heart made the house seem pleasanter while she was in it. She staid a week, and I had many talks with her. She said her principal object in coming was to see how I was treated, and whether any thing could be done for me. She inquired whether she could help me in any way. I told her I believed not. She condoled with me in her own peculiar way; saying she wished that I and all my grandmother’s family were at rest in our graves, for not until then should she feel any peace about us. The good old soul did not dream that I was planning to bestow peace upon her, with regard to myself and my children; not by death, but by securing our freedom.
Tiếng Việt
Bà Fanny thân thiết với tôi nhờ nhiều kỷ niệm, và tôi mừng khi thấy bà ở đồn điền. Sự ấm áp của tấm lòng rộng lượng, thủy chung của bà làm ngôi nhà có vẻ dễ chịu hơn trong lúc bà ở đó. Bà ở một tuần, và tôi có nhiều cuộc nói chuyện với bà. Bà nói mục đích chính của bà khi đến là xem tôi bị đối xử ra sao, và có làm được gì cho tôi không. Bà hỏi bà có thể giúp tôi cách nào không. Tôi nói tôi nghĩ là không. Bà an ủi tôi theo cách riêng của bà; nói rằng bà ước tôi và cả gia đình bà ngoại tôi được yên nghỉ trong mồ, vì chỉ khi ấy bà mới thấy chút bình yên về chúng tôi. Bà cụ tốt bụng không mơ rằng tôi đang định ban bình yên cho bà, về phần tôi và các con tôi; không bằng cái chết, mà bằng cách giành tự do cho chúng tôi.
English
Again and again I had traversed those dreary twelve miles, to and from the town; and all the way, I was meditating upon some means of escape for myself and my children. My friends had made every effort that ingenuity could devise to effect our purchase, but all their plans had proved abortive. Dr. Flint was suspicious, and determined not to loosen his grasp upon us. I could have made my escape alone; but it was more for my helpless children than for myself that I longed for freedom. Though the boon would have been precious to me, above all price, I would not have taken it at the expense of leaving them in slavery. Every trial I endured, every sacrifice I made for their sakes, drew them closer to my heart, and gave me fresh courage to beat back the dark waves that rolled and rolled over me in a seemingly endless night of storms.
Tiếng Việt
Hết lần này đến lần khác tôi đã đi lại mười hai dặm hiu quạnh ấy, đến và về từ thị trấn; và suốt đường, tôi suy nghĩ về một phương cách thoát thân cho tôi và các con tôi. Bạn bè tôi đã dùng mọi nỗ lực mà trí khôn nghĩ ra được để thực hiện việc mua chúng tôi, nhưng mọi kế hoạch của họ đều hỏng. Bác sĩ Flint nghi ngờ, và quyết không nới lỏng sự nắm giữ của ông ta trên chúng tôi. Tôi có thể trốn một mình; nhưng tôi khao khát tự do vì các con bất lực của tôi nhiều hơn vì chính tôi. Dù đặc ân ấy quý giá với tôi, trên mọi giá, tôi sẽ không nhận nó với cái giá bỏ chúng lại trong chế độ nô lệ. Mỗi thử thách tôi chịu, mỗi hy sinh tôi làm vì chúng, kéo chúng gần lòng tôi hơn, và cho tôi can đảm mới để đẩy lùi những làn sóng đen cuộn đi cuộn lại trên tôi trong một đêm bão tố dường như vô tận.
English
The six weeks were nearly completed, when Mr. Flint’s bride was expected to take possession of her new home. The arrangements were all completed, and Mr. Flint said I had done well. He expected to leave home on Saturday, and return with his bride the following Wednesday. After receiving various orders from him, I ventured to ask permission to spend Sunday in town. It was granted; for which favor I was thankful. It was the first I had ever asked of him, and I intended it should be the last. It needed more than one night to accomplish the project I had in view; but the whole of Sunday would give me an opportunity. I spent the Sabbath with my grandmother. A calmer, more beautiful day never came down out of heaven. To me it was a day of conflicting emotions. Perhaps it was the last day I should ever spend under that dear, old sheltering roof! Perhaps these were the last talks I should ever have with the faithful old friend of my whole life! Perhaps it was the last time I and my children should be together! Well, better so, I thought, than that they should be slaves. I knew the doom that awaited my fair baby in slavery, and I determined to save her from it, or perish in the attempt. I went to make this vow at the graves of my poor parents, in the burying-ground of the slaves. “There the wicked cease from troubling, and there the weary be at rest. There the prisoners rest together; they hear not the voice of the oppressor; the servant is free from his master.” I knelt by the graves of my parents, and thanked God, as I had often done before, that they had not lived to witness my trials, or to mourn over my sins. I had received my mother’s blessing when she died; and in many an hour of tribulation I had seemed to hear her voice, sometimes chiding me, sometimes whispering loving words into my wounded heart. I have shed many and bitter tears, to think that when I am gone from my children they cannot remember me with such entire satisfaction as I remembered my mother.
Tiếng Việt
Sáu tuần gần xong, khi cô dâu của cậu Flint được mong đợi về nhà mới. Mọi sắp xếp đều hoàn tất, và cậu Flint nói tôi làm tốt. Cậu dự tính rời nhà vào thứ Bảy, và trở về cùng cô dâu vào thứ Tư tuần sau. Sau khi nhận nhiều mệnh lệnh của cậu, tôi mạo hiểm xin phép dành Chủ nhật ở thị trấn. Được chấp thuận; tôi biết ơn ân huệ này. Đó là lần đầu tôi xin cậu điều gì, và tôi định đó sẽ là lần cuối. Để thực hiện dự định trong đầu cần hơn một đêm; nhưng cả ngày Chủ nhật sẽ cho tôi cơ hội. Tôi trải ngày Sabát với bà ngoại. Chưa bao giờ có một ngày yên bình hơn, đẹp hơn từ trời xuống. Với tôi đó là một ngày của những cảm xúc xung đột. Có lẽ đó là ngày cuối cùng tôi trải qua dưới mái nhà che chở thân yêu cổ kính ấy! Có lẽ đó là những cuộc nói chuyện cuối cùng tôi có với người bạn già trung thành của cả đời tôi! Có lẽ đó là lần cuối cùng tôi và các con tôi ở bên nhau! Thôi, tôi nghĩ, vậy còn hơn chúng làm nô lệ. Tôi biết số phận chờ đứa con bé xinh của tôi trong chế độ nô lệ, và tôi quyết cứu nó khỏi, hay chết trong nỗ lực ấy. Tôi đến lập lời thề này ở mộ cha mẹ tội nghiệp của tôi, trong nghĩa địa của nô lệ. “Ở đó kẻ ác thôi quấy rối, và ở đó người mỏi mệt được an nghỉ. Ở đó những tù nhân cùng nghỉ ngơi; họ không nghe tiếng kẻ áp bức; tôi tớ được tự do khỏi chủ mình.” Tôi quỳ bên mộ cha mẹ, và tạ ơn Chúa, như tôi đã nhiều lần làm trước đây, rằng họ không sống để chứng kiến thử thách của tôi, hay để than khóc tội lỗi của tôi. Tôi đã nhận phúc lành của mẹ khi mẹ mất; và trong nhiều giờ khổ nạn tôi dường như nghe tiếng mẹ, đôi khi quở trách tôi, đôi khi thì thầm lời yêu thương vào trái tim bị thương của tôi. Tôi đã rơi nhiều giọt nước mắt cay đắng khi nghĩ rằng, một khi tôi xa các con, chúng sẽ không thể nhớ đến tôi với niềm thanh thản trọn vẹn như tôi nhớ mẹ mình.
English
The graveyard was in the woods, and twilight was coming on. Nothing broke the death-like stillness except the occasional twitter of a bird. My spirit was overawed by the solemnity of the scene. For more than ten years I had frequented this spot, but never had it seemed to me so sacred as now. A black stump, at the head of my mother’s grave, was all that remained of a tree my father had planted. His grave was marked by a small wooden board, bearing his name, the letters of which were nearly obliterated. I knelt down and kissed them, and poured forth a prayer to God for guidance and support in the perilous step I was about to take. As I passed the wreck of the old meeting house, where, before Nat Turner’s time, the slaves had been allowed to meet for worship, I seemed to hear my father’s voice come from it, bidding me not to tarry till I reached freedom or the grave. I rushed on with renovated hopes. My trust in God had been strengthened by that prayer among the graves.
Tiếng Việt
Nghĩa địa ở trong rừng, và hoàng hôn sắp xuống. Không gì phá vỡ sự tĩnh lặng như chết trừ tiếng hót thỉnh thoảng của một con chim. Tinh thần tôi bị đè bởi sự trang nghiêm của cảnh tượng. Hơn mười năm tôi đã lui tới chốn này, nhưng chưa bao giờ nó có vẻ thiêng liêng với tôi như bây giờ. Một gốc cây đen, ở đầu mộ mẹ tôi, là tất cả còn lại của cái cây cha tôi đã trồng. Mộ ông được đánh dấu bằng một tấm ván gỗ nhỏ, có tên ông, các chữ gần như đã mờ. Tôi quỳ xuống hôn chúng, và dâng lên Chúa một lời cầu xin sự dẫn dắt và nâng đỡ cho bước đi nguy hiểm tôi sắp thực hiện. Khi tôi đi qua tàn tích của nhà thờ cũ, nơi, trước thời Nat Turner, nô lệ từng được phép họp để thờ phượng, tôi dường như nghe tiếng cha tôi từ đó vọng ra, bảo tôi đừng chần chừ cho đến khi đến tự do hay nấm mồ. Tôi lao đi với hy vọng đổi mới. Niềm tin của tôi vào Chúa đã được củng cố nhờ lời cầu nguyện giữa những nấm mồ ấy.
English
My plan was to conceal myself at the house of a friend, and remain there a few weeks till the search was over. My hope was that the doctor would get discouraged, and, for fear of losing my value, and also of subsequently finding my children among the missing, he would consent to sell us; and I knew somebody would buy us. I had done all in my power to make my children comfortable during the time I expected to be separated from them. I was packing my things, when grandmother came into the room, and asked what I was doing. “I am putting my things in order,” I replied. I tried to look and speak cheerfully; but her watchful eye detected something beneath the surface. She drew me towards her, and asked me to sit down. She looked earnestly at me, and said, “Linda, do you want to kill your old grandmother? Do you mean to leave your little, helpless children? I am old now, and cannot do for your babies as I once did for you.”
Tiếng Việt
Kế hoạch của tôi là ẩn mình ở nhà một người bạn, và ở đó vài tuần cho đến khi cuộc truy tìm qua đi. Hy vọng của tôi là ông bác sĩ sẽ nản chí, và, vì sợ mất giá trị của tôi, và cũng sợ về sau thấy các con tôi nằm trong số mất tích, ông ta sẽ đồng ý bán chúng tôi; và tôi biết sẽ có người mua chúng tôi. Tôi đã làm tất cả trong khả năng để các con tôi được thoải mái trong thời gian tôi dự kiến xa chúng. Tôi đang xếp đồ, thì bà ngoại vào phòng, và hỏi tôi đang làm gì. “Cháu đang sắp xếp đồ đạc,” tôi đáp. Tôi cố trông và nói vui vẻ; nhưng đôi mắt cảnh giác của bà phát hiện điều gì đó bên dưới bề mặt. Bà kéo tôi lại gần bà, và bảo tôi ngồi xuống. Bà nhìn tôi tha thiết, và nói: “Linda, cháu muốn giết bà ngoại già của cháu sao? Cháu định bỏ các con nhỏ bất lực của cháu sao? Giờ bà già rồi, không thể lo cho các cháu bé của cháu như bà từng lo cho cháu.”
English
I replied, that if I went away, perhaps their father would be able to secure their freedom.
Tiếng Việt
Tôi đáp rằng nếu tôi đi, có lẽ cha chúng sẽ có thể giành tự do cho chúng.
English
“Ah, my child,” said she, “don’t trust too much to him. Stand by your own children, and suffer with them till death. Nobody respects a mother who forsakes her children; and if you leave them, you will never have a happy moment. If you go, you will make me miserable the short time I have to live. You would be taken and brought back, and your sufferings would be dreadful. Remember poor Benjamin. Do give it up, Linda. Try to bear a little longer. Things may turn out better than we expect.”
Tiếng Việt
“Ôi, cháu ơi,” bà nói, “đừng tin ông ấy quá nhiều. Hãy đứng bên các con của cháu, và cùng chịu khổ với chúng đến chết. Không ai kính trọng một người mẹ bỏ con; và nếu cháu bỏ chúng, cháu sẽ không bao giờ có một khoảnh khắc hạnh phúc. Nếu cháu đi, cháu sẽ làm bà khốn khổ trong khoảng thời gian ngắn ngủi bà còn sống. Cháu sẽ bị bắt và đem về, và nỗi khổ của cháu sẽ kinh khủng. Hãy nhớ Benjamin tội nghiệp. Bỏ ý định ấy đi, Linda. Cố chịu thêm chút nữa. Mọi việc có thể diễn ra tốt hơn chúng ta mong.”
English
My courage failed me, in view of the sorrow I should bring on that faithful, loving old heart. I promised that I would try longer, and that I would take nothing out of her house without her knowledge.
Tiếng Việt
Can đảm của tôi gục ngã, khi nghĩ đến nỗi buồn tôi sẽ gây ra cho trái tim già trung thành, yêu thương ấy. Tôi hứa sẽ thử thêm, và sẽ không mang gì ra khỏi nhà bà mà bà không biết.
English
Whenever the children climbed on my knee, or laid their heads on my lap, she would say, “Poor little souls! what would you do without a mother? She don’t love you as I do.” And she would hug them to her own bosom, as if to reproach me for my want of affection; but she knew all the while that I loved them better than my life. I slept with her that night, and it was the last time. The memory of it haunted me for many a year.
Tiếng Việt
Mỗi khi các con trèo lên đầu gối tôi, hay gối đầu lên lòng tôi, bà nói: “Tội nghiệp các cháu! Không có mẹ thì các cháu biết làm sao? Nó không thương các cháu như bà thương đâu.” Và bà ôm chúng vào lòng mình, như để trách tôi thiếu tình cảm; nhưng suốt lúc ấy bà biết tôi yêu chúng hơn mạng sống mình. Đêm ấy tôi ngủ với bà, và đó là lần cuối. Ký ức về nó ám ảnh tôi nhiều năm.
English
On Monday I returned to the plantation, and busied myself with preparations for the important day. Wednesday came. It was a beautiful day, and the faces of the slaves were as bright as the sunshine. The poor creatures were merry. They were expecting little presents from the bride, and hoping for better times under her administration. I had no such hopes for them. I knew that the young wives of slaveholders often thought their authority and importance would be best established and maintained by cruelty; and what I had heard of young Mrs. Flint gave me no reason to expect that her rule over them would be less severe than that of the master and overseer. Truly, the colored race are the most cheerful and forgiving people on the face of the earth. That their masters sleep in safety is owing to their superabundance of heart; and yet they look upon their sufferings with less pity than they would bestow on those of a horse or a dog.
Tiếng Việt
Thứ Hai tôi trở về đồn điền, và bận rộn chuẩn bị cho ngày trọng đại. Thứ Tư đến. Đó là một ngày đẹp, và gương mặt các nô lệ sáng như ánh nắng. Những kẻ đáng thương vui vẻ. Họ mong chờ những món quà nhỏ từ cô dâu, và hy vọng những ngày tốt hơn dưới quyền cai quản của cô. Tôi không có hy vọng nào như thế cho họ. Tôi biết những người vợ trẻ của chủ nô thường nghĩ quyền uy và tầm quan trọng của họ được thiết lập và duy trì tốt nhất bằng sự tàn nhẫn; và những gì tôi nghe về bà Flint trẻ không cho tôi lý do để mong sự cai quản của bà với họ ít nghiệt ngã hơn của ông chủ và tên giám thị. Thật vậy, giống người da màu là những người vui vẻ và biết tha thứ nhất trên mặt đất. Chủ của họ ngủ yên được là nhờ tấm lòng quá đỗi dồi dào của họ; thế mà người ta nhìn nỗi khổ của họ với ít thương xót hơn nỗi thương dành cho một con ngựa hay con chó.
English
I stood at the door with others to receive the bridegroom and bride. She was a handsome, delicate-looking girl, and her face flushed with emotion at sight of her new home. I thought it likely that visions of a happy future were rising before her. It made me sad; for I knew how soon clouds would come over her sunshine. She examined every part of the house, and told me she was delighted with the arrangements I had made. I was afraid old Mrs. Flint had tried to prejudice her against me, and I did my best to please her.
Tiếng Việt
Tôi đứng ở cửa cùng những người khác để đón chú rể và cô dâu. Cô là một cô gái xinh đẹp, trông mảnh mai, và mặt cô ửng đỏ vì xúc động khi thấy ngôi nhà mới. Tôi nghĩ có lẽ những viễn cảnh về một tương lai hạnh phúc đang hiện lên trước cô. Điều ấy làm tôi buồn; vì tôi biết chẳng bao lâu mây sẽ kéo đến trên nắng của cô. Cô xem xét mọi phần của ngôi nhà, và nói với tôi rằng cô rất hài lòng về những sắp xếp tôi đã làm. Tôi sợ bà Flint già đã cố gieo thành kiến cho cô chống lại tôi, và tôi hết sức làm cô vừa lòng.
English
All passed off smoothly for me until dinner time arrived. I did not mind the embarrassment of waiting on a dinner party, for the first time in my life, half so much as I did the meeting with Dr. Flint and his wife, who would be among the guests. It was a mystery to me why Mrs. Flint had not made her appearance at the plantation during all the time I was putting the house in order. I had not met her, face to face, for five years, and I had no wish to see her now. She was a praying woman, and, doubtless, considered my present position a special answer to her prayers. Nothing could please her better than to see me humbled and trampled upon. I was just where she would have me—in the power of a hard, unprincipled master. She did not speak to me when she took her seat at table; but her satisfied, triumphant smile, when I handed her plate, was more eloquent than words. The old doctor was not so quiet in his demonstrations. He ordered me here and there, and spoke with peculiar emphasis when he said “your mistress.” I was drilled like a disgraced soldier. When all was over, and the last key turned, I sought my pillow, thankful that God had appointed a season of rest for the weary.
Tiếng Việt
Mọi việc trôi chảy với tôi cho đến giờ ăn tối. Tôi lúng túng vì lần đầu trong đời phải hầu một bữa tiệc, nhưng nỗi ấy không bằng một nửa nỗi ngại phải gặp bác sĩ Flint và vợ ông ta, những người sẽ có mặt trong số khách. Với tôi là một bí ẩn vì sao bà Flint không xuất hiện ở đồn điền suốt thời gian tôi sắp xếp ngôi nhà. Tôi đã năm năm không gặp bà mặt đối mặt, và tôi không muốn thấy bà bây giờ. Bà là người đàn bà hay cầu nguyện, và chắc chắn coi vị trí hiện nay của tôi là một lời đáp đặc biệt cho những lời cầu nguyện của bà. Không gì làm bà vừa lòng hơn thấy tôi bị hạ nhục và giẫm đạp. Tôi đang ở đúng nơi bà muốn—trong quyền lực của một ông chủ cứng rắn, vô nguyên tắc. Bà không nói với tôi khi bà ngồi vào bàn; nhưng nụ cười thỏa mãn, đắc thắng của bà, khi tôi đưa đĩa cho bà, hùng hồn hơn lời nói. Ông bác sĩ già không lặng lẽ như vậy trong cách bày tỏ. Ông ta sai tôi chỗ này chỗ nọ, và nói với giọng nhấn đặc biệt khi nói “bà chủ của mày.” Tôi bị sai như một người lính bị ô nhục. Khi mọi việc xong, và chiếc chìa khóa cuối cùng đã xoay, tôi tìm đến gối, biết ơn rằng Chúa đã định một thời gian nghỉ ngơi cho người mệt mỏi.
English
The next day my new mistress began her housekeeping. I was not exactly appointed maid of all work; but I was to do whatever I was told. Monday evening came. It was always a busy time. On that night the slaves received their weekly allowance of food. Three pounds of meat, a peck of corn, and perhaps a dozen herring were allowed to each man. Women received a pound and a half of meat, a peck of corn, and the same number of herring. Children over twelve years old had half the allowance of the women. The meat was cut and weighed by the foreman of the field hands, and piled on planks before the meat house. Then the second foreman went behind the building, and when the first foreman called out, “Who takes this piece of meat?” he answered by calling somebody’s name. This method was resorted to as a means of preventing partiality in distributing the meat. The young mistress came out to see how things were done on her plantation, and she soon gave a specimen of her character. Among those in waiting for their allowance was a very old slave, who had faithfully served the Flint family through three generations. When he hobbled up to get his bit of meat, the mistress said he was too old to have any allowance; that when niggers were too old to work, they ought to be fed on grass. Poor old man! He suffered much before he found rest in the grave.
Tiếng Việt
Hôm sau bà chủ mới của tôi bắt đầu việc nội trợ. Tôi không hẳn được chỉ định làm người hầu làm đủ mọi việc; nhưng tôi phải làm bất cứ điều gì được bảo. Tối thứ Hai đến. Đó luôn là một lúc bận rộn. Đêm ấy nô lệ nhận khẩu phần thức ăn hằng tuần. Mỗi người đàn ông được ba cân thịt, một đấu ngô, và có lẽ chục con cá trích. Đàn bà nhận một cân rưỡi thịt, một đấu ngô, và số cá trích như nhau. Trẻ con trên mười hai tuổi được nửa khẩu phần của đàn bà. Thịt được người đốc công đồng ruộng cắt và cân, rồi chất lên những tấm ván trước kho thịt. Rồi người đốc công thứ hai đứng ra sau tòa nhà, và khi người đốc công thứ nhất gọi to: “Ai lấy miếng thịt này?” thì anh đáp bằng cách gọi tên một người nào đó. Cách này được dùng làm biện pháp ngăn thiên vị trong việc chia thịt. Bà chủ trẻ ra xem mọi việc được làm thế nào trên đồn điền của bà, và chẳng bao lâu bà để lộ một phần bản tính của mình. Trong số những người đứng chờ khẩu phần có một nô lệ rất già, đã trung thành phục vụ nhà Flint qua ba thế hệ. Khi ông tập tễnh đến lấy miếng thịt, bà chủ nói ông quá già để có khẩu phần nào; rằng khi bọn mọi quá già để làm việc thì nên cho ăn cỏ. Ông già tội nghiệp! Ông chịu nhiều khổ sở trước khi tìm được nghỉ ngơi trong mồ.
English
My mistress and I got along very well together. At the end of a week, old Mrs. Flint made us another visit, and was closeted a long time with her daughter-in-law. I had my suspicions what was the subject of the conference. The old doctor’s wife had been informed that I could leave the plantation on one condition, and she was very desirous to keep me there. If she had trusted me, as I deserved to be trusted by her, she would have had no fears of my accepting that condition. When she entered her carriage to return home, she said to young Mrs. Flint, “Don’t neglect to send for them as quick as possible.” My heart was on the watch all the time, and I at once concluded that she spoke of my children. The doctor came the next day, and as I entered the room to spread the tea table, I heard him say, “Don’t wait any longer. Send for them to-morrow.” I saw through the plan. They thought my children’s being there would fetter me to the spot, and that it was a good place to break us all in to abject submission to our lot as slaves. After the doctor left, a gentleman called, who had always manifested friendly feelings towards my grandmother and her family. Mr. Flint carried him over the plantation to show him the results of labor performed by men and women who were unpaid, miserably clothed, and half famished. The cotton crop was all they thought of. It was duly admired, and the gentleman returned with specimens to show his friends. I was ordered to carry water to wash his hands. As I did so, he said, “Linda, how do you like your new home?” I told him I liked it as well as I expected. He replied, “They don’t think you are contented, and to-morrow they are going to bring your children to be with you. I am sorry for you, Linda. I hope they will treat you kindly.” I hurried from the room, unable to thank him. My suspicions were correct. My children were to be brought to the plantation to be “broke in.”
Tiếng Việt
Bà chủ tôi và tôi sống với nhau khá tốt. Cuối tuần, bà Flint già lại đến thăm chúng tôi, và đóng cửa nói chuyện riêng rất lâu với con dâu. Tôi có những nghi ngờ về chủ đề của cuộc bàn bạc. Vợ ông bác sĩ già đã được báo rằng tôi có thể rời đồn điền với một điều kiện, và bà rất muốn giữ tôi ở đó. Nếu bà tin tôi, như tôi xứng đáng được bà tin, bà sẽ không sợ tôi nhận điều kiện ấy. Khi bà lên xe ngựa để về nhà, bà nói với bà Flint trẻ: “Đừng bỏ qua việc cho đòi chúng càng sớm càng tốt.” Lòng tôi luôn canh chừng, và tôi lập tức kết luận bà nói về các con tôi. Hôm sau ông bác sĩ đến, và khi tôi vào phòng dọn bàn trà, tôi nghe ông ta nói: “Đừng chờ lâu hơn nữa. Cho đòi chúng ngày mai.” Tôi nhìn thấu kế hoạch. Họ nghĩ việc các con tôi ở đó sẽ buộc tôi vào chỗ, và đó là chỗ tốt để dạy cả nhà tôi phải khuất phục hèn hạ trước số phận nô lệ. Sau khi ông bác sĩ đi, một quý ông ghé thăm, người luôn tỏ tình cảm thân thiện với bà ngoại tôi và gia đình bà. Cậu Flint dẫn ông đi quanh đồn điền để cho ông thấy kết quả của lao động do những người đàn ông và đàn bà không được trả công, ăn mặc khổ sở, và gần như đói làm ra. Vụ bông là tất cả điều họ nghĩ đến. Nó được ngợi khen đúng mức, và quý ông ra về mang theo mẫu để cho bạn bè xem. Tôi được lệnh mang nước để ông rửa tay. Khi tôi làm vậy, ông nói: “Linda, cô thấy nhà mới thế nào?” Tôi nói tôi thích nó đúng như tôi mong. Ông đáp: “Họ không nghĩ cô mãn nguyện, và ngày mai họ sẽ đem các con cô đến ở với cô. Tôi thương cô, Linda. Tôi hy vọng họ sẽ đối xử tử tế với cô.” Tôi vội ra khỏi phòng, không nói lời cảm ơn được. Nghi ngờ của tôi đúng. Các con tôi sắp bị đem đến đồn điền để “bị dạy cho thuần.”
English
To this day I feel grateful to the gentleman who gave me this timely information. It nerved me to immediate action.
Tiếng Việt
Đến tận hôm nay tôi vẫn biết ơn quý ông đã cho tôi tin tức kịp thời này. Nó tiếp thêm sức cho tôi hành động ngay.
Parte 18
English
XVII. The Flight.
Tiếng Việt
XVII. Cuộc trốn chạy.
English
Mr. Flint was hard pushed for house servants, and rather than lose me he had restrained his malice. I did my work faithfully, though not, of course, with a willing mind. They were evidently afraid I should leave them. Mr. Flint wished that I should sleep in the great house instead of the servants’ quarters. His wife agreed to the proposition, but said I mustn’t bring my bed into the house, because it would scatter feathers on her carpet. I knew when I went there that they would never think of such a thing as furnishing a bed of any kind for me and my little one. I therefore carried my own bed, and now I was forbidden to use it. I did as I was ordered. But now that I was certain my children were to be put in their power, in order to give them a stronger hold on me, I resolved to leave them that night. I remembered the grief this step would bring upon my dear old grandmother; and nothing less than the freedom of my children would have induced me to disregard her advice. I went about my evening work with trembling steps. Mr. Flint twice called from his chamber door to inquire why the house was not locked up. I replied that I had not done my work. “You have had time enough to do it,” said he. “Take care how you answer me!”
Tiếng Việt
Ông Flint đang túng người hầu, nên thay vì để mất tôi, ông đã nén cơn hằn học xuống. Tôi làm việc tận tụy, dù tất nhiên không phải bằng lòng tự nguyện. Rõ ràng họ sợ tôi bỏ đi. Ông Flint muốn tôi ngủ trong nhà lớn thay vì khu người hầu. Vợ ông đồng ý, nhưng bảo tôi không được mang giường vào nhà, vì lông nhồi sẽ rơi vãi ra thảm của bà. Tôi biết ngay từ lúc sang đó rằng họ chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện sắm cho mẹ con tôi một cái giường nào. Vì thế tôi tự mang giường của mình sang, và bây giờ họ cấm tôi dùng nó. Tôi làm theo lời họ bảo. Nhưng giờ đây tôi đã chắc chắn rằng các con tôi sắp bị đưa vào tay họ, để họ nắm tôi chặt hơn, nên tôi quyết định đêm ấy sẽ bỏ chúng lại mà đi. Tôi nhớ đến nỗi đau bước này sẽ gây cho bà ngoại già yêu quý của tôi; và chỉ có sự tự do của các con mới khiến tôi dám trái lời khuyên của bà. Tôi làm nốt việc buổi tối với đôi chân run rẩy. Hai lần ông Flint từ cửa buồng gọi ra hỏi sao nhà chưa khóa cửa. Tôi đáp rằng tôi chưa làm xong việc. “Mày có thừa thì giờ để làm rồi,” ông nói. “Liệu hồn mà ăn nói với tao!”
English
I shut all the windows, locked all the doors, and went up to the third story, to wait till midnight. How long those hours seemed, and how fervently I prayed that God would not forsake me in this hour of utmost need! I was about to risk every thing on the throw of a die; and if I failed, O what would become of me and my poor children? They would be made to suffer for my fault.
Tiếng Việt
Tôi đóng hết cửa sổ, khóa hết cửa ra vào, rồi lên tầng ba ngồi đợi đến nửa đêm. Những giờ ấy dài làm sao, và tôi cầu xin tha thiết biết bao để Chúa đừng bỏ rơi tôi trong giờ phút cùng cực này! Tôi sắp đem tất cả đặt cược vào một ván xúc xắc; và nếu thua, ôi, tôi sẽ ra sao, và những đứa con tội nghiệp của tôi sẽ ra sao? Chúng sẽ phải chịu khổ vì lỗi của tôi.
English
At half past twelve I stole softly down stairs. I stopped on the second floor, thinking I heard a noise. I felt my way down into the parlor, and looked out of the window. The night was so intensely dark that I could see nothing. I raised the window very softly and jumped out. Large drops of rain were falling, and the darkness bewildered me. I dropped on my knees, and breathed a short prayer to God for guidance and protection. I groped my way to the road, and rushed towards the town with almost lightning speed. I arrived at my grandmother’s house, but dared not see her. She would say, “Linda, you are killing me;” and I knew that would unnerve me. I tapped softly at the window of a room, occupied by a woman, who had lived in the house several years. I knew she was a faithful friend, and could be trusted with my secret. I tapped several times before she heard me. At last she raised the window, and I whispered, “Sally, I have run away. Let me in, quick.” She opened the door softly, and said in low tones, “For God’s sake, don’t. Your grandmother is trying to buy you and de chillern. Mr. Sands was here last week. He tole her he was going away on business, but he wanted her to go ahead about buying you and de chillern, and he would help her all he could. Don’t run away, Linda. Your grandmother is all bowed down wid trouble now.”
Tiếng Việt
Mười hai giờ rưỡi, tôi rón rén xuống cầu thang. Đến tầng hai tôi dừng lại, tưởng nghe có tiếng động. Tôi dò dẫm xuống phòng khách, nhìn ra cửa sổ. Đêm tối đen đến mức tôi chẳng thấy gì. Tôi nâng cửa sổ lên thật khẽ rồi nhảy ra. Những giọt mưa lớn đang rơi, và bóng tối làm tôi choáng váng. Tôi quỳ xuống, thì thầm một lời cầu nguyện ngắn xin Chúa dẫn dắt và che chở. Tôi mò ra đường, rồi chạy về phía thị trấn nhanh như chớp. Tôi tới nhà bà ngoại, nhưng không dám gặp bà. Bà sẽ nói: “Linda, cháu đang giết bà đấy;” và tôi biết câu ấy sẽ làm tôi mất hết can đảm. Tôi gõ nhẹ vào cửa sổ căn phòng của một người đàn bà đã ở trong nhà này nhiều năm. Tôi biết chị là người bạn trung thành, có thể tin giữ bí mật. Tôi gõ mấy lần chị mới nghe. Cuối cùng chị nâng cửa sổ lên, và tôi thì thào: “Sally, tôi trốn rồi. Cho tôi vào, mau.” Chị khẽ mở cửa, nói nhỏ: “Trời ơi, đừng đi. Bà ngoại cô đang lo xoay tiền mua cô với mấy đứa nhỏ đấy. Tuần trước ông Sands tới đây. Ông ấy nói ông ấy đi công chuyện, nhưng muốn bà cứ tiếp tục lo mua cô với mấy đứa nhỏ, ông ấy sẽ giúp hết sức. Đừng trốn, Linda. Bà ngoại cô bây giờ khổ sở đến còng cả lưng rồi.”
English
I replied, “Sally, they are going to carry my children to the plantation to-morrow; and they will never sell them to any body so long as they have me in their power. Now, would you advise me to go back?”
Tiếng Việt
Tôi đáp: “Sally, ngày mai họ sẽ đem các con tôi ra đồn điền; và họ sẽ chẳng bao giờ bán chúng cho ai chừng nào còn nắm được tôi trong tay. Vậy chị có khuyên tôi quay lại không?”
English
“No, chile, no,” answered she. “When dey finds you is gone, dey won’t want de plague ob de chillern; but where is you going to hide? Dey knows ebery inch ob dis house.”
Tiếng Việt
“Không, cô ơi, không,” chị đáp. “Khi họ thấy cô đi rồi, họ sẽ không muốn mang cái của nợ là mấy đứa nhỏ nữa; nhưng cô định trốn ở đâu? Họ biết từng ngóc ngách nhà này.”
English
I told her I had a hiding-place, and that was all it was best for her to know. I asked her to go into my room as soon as it was light, and take all my clothes out of my trunk, and pack them in hers; for I knew Mr. Flint and the constable would be there early to search my room. I feared the sight of my children would be too much for my full heart; but I could not go out into the uncertain future without one last look. I bent over the bed where lay my little Benny and baby Ellen. Poor little ones! fatherless and motherless! Memories of their father came over me. He wanted to be kind to them; but they were not all to him, as they were to my womanly heart. I knelt and prayed for the innocent little sleepers. I kissed them lightly, and turned away.
Tiếng Việt
Tôi bảo chị rằng tôi có chỗ ẩn, và chỉ nên để chị biết có thế. Tôi nhờ chị, trời vừa sáng, vào phòng tôi lấy hết quần áo trong rương ra, xếp sang rương của chị; vì tôi biết ông Flint và viên cảnh sát sẽ đến lục phòng tôi từ sớm. Tôi sợ lòng mình đang đầy ắp sẽ không chịu nổi khi trông thấy các con; nhưng tôi không thể bước vào tương lai mờ mịt kia mà chưa được nhìn chúng lần cuối. Tôi cúi xuống bên chiếc giường nơi bé Benny và bé Ellen nằm. Những đứa bé tội nghiệp! không cha, không mẹ! Ký ức về cha chúng ùa về. Ông muốn đối xử tử tế với chúng; nhưng chúng không phải là tất cả đối với ông, như chúng là tất cả đối với trái tim đàn bà của tôi. Tôi quỳ xuống cầu nguyện cho hai đứa bé ngây thơ đang ngủ. Tôi hôn khẽ lên chúng, rồi quay đi.
English
As I was about to open the street door, Sally laid her hand on my shoulder, and said, “Linda, is you gwine all alone? Let me call your uncle.”
Tiếng Việt
Khi tôi sắp mở cửa ra phố, Sally đặt tay lên vai tôi, nói: “Linda, cô đi một mình thôi hả? Để tôi gọi cậu cô nhé.”
English
“No, Sally,” I replied, “I want no one to be brought into trouble on my account.”
Tiếng Việt
“Không, Sally,” tôi đáp, “tôi không muốn ai vì tôi mà gặp rắc rối.”
English
I went forth into the darkness and rain. I ran on till I came to the house of the friend who was to conceal me.
Tiếng Việt
Tôi bước vào bóng tối và cơn mưa. Tôi chạy mãi cho đến khi tới nhà người bạn sẽ che giấu tôi.
English
Early the next morning Mr. Flint was at my grandmother’s inquiring for me. She told him she had not seen me, and supposed I was at the plantation. He watched her face narrowly, and said, “Don’t you know any thing about her running off?” She assured him that she did not. He went on to say, “Last night she ran off without the least provocation. We had treated her very kindly. My wife liked her. She will soon be found and brought back. Are her children with you?” When told that they were, he said, “I am very glad to hear that. If they are here, she cannot be far off. If I find out that any of my niggers have had any thing to do with this damned business, I’ll give ’em five hundred lashes.” As he started to go to his father’s, he turned round and added, persuasively, “Let her be brought back, and she shall have her children to live with her.”
Tiếng Việt
Sáng sớm hôm sau, ông Flint đã có mặt ở nhà bà ngoại tôi để hỏi tìm tôi. Bà nói bà không thấy tôi, và đoán tôi đang ở đồn điền. Ông nhìn chằm chằm vào mặt bà, nói: “Bà thật không biết gì về chuyện nó bỏ trốn sao?” Bà quả quyết là không. Ông nói tiếp: “Đêm qua nó bỏ trốn mà chẳng có cớ gì cả. Chúng tôi đối xử với nó rất tử tế. Vợ tôi quý nó. Chẳng bao lâu người ta sẽ tìm ra nó và đem nó về. Bọn trẻ có ở chỗ bà không?” Khi được bảo là có, ông nói: “Tôi mừng khi nghe thế. Nếu bọn trẻ ở đây thì nó không thể đi xa. Nếu tôi phát hiện đứa nào trong đám mọi của tôi dính líu đến cái chuyện khốn kiếp này, tôi sẽ cho nó năm trăm roi.” Khi sắp đi sang nhà cha mình, ông quay lại, nói thêm bằng giọng dỗ ngọt: “Cứ đem nó về đi, nó sẽ được ở với con của nó.”
English
The tidings made the old doctor rave and storm at a furious rate. It was a busy day for them. My grandmother’s house was searched from top to bottom. As my trunk was empty, they concluded I had taken my clothes with me. Before ten o’clock every vessel northward bound was thoroughly examined, and the law against harboring fugitives was read to all on board. At night a watch was set over the town. Knowing how distressed my grandmother would be, I wanted to send her a message; but it could not be done. Every one who went in or out of her house was closely watched. The doctor said he would take my children, unless she became responsible for them; which of course she willingly did. The next day was spent in searching. Before night, the following advertisement was posted at every corner, and in every public place for miles round:—
Tiếng Việt
Tin ấy khiến lão bác sĩ già gầm gào, nổi cơn thịnh nộ. Đó là một ngày bận rộn của họ. Nhà bà ngoại tôi bị lục từ trên xuống dưới. Vì cái rương của tôi trống không, họ kết luận tôi đã mang quần áo theo. Trước mười giờ, mọi con tàu đi về phía bắc đều bị khám xét kỹ lưỡng, và đạo luật cấm chứa chấp nô lệ bỏ trốn được đọc cho tất cả những người trên tàu nghe. Ban đêm, người ta đặt lính canh khắp thị trấn. Biết bà ngoại sẽ đau khổ đến nhường nào, tôi muốn nhắn cho bà một lời; nhưng không thể được. Ai ra vào nhà bà cũng bị theo dõi sát sao. Ông bác sĩ nói ông sẽ đem các con tôi đi, trừ phi bà đứng ra chịu trách nhiệm về chúng; điều mà dĩ nhiên bà sẵn lòng nhận. Ngày hôm sau lại dành cho việc truy tìm. Trước khi trời tối, tờ yết thị sau đây đã được dán ở mọi góc phố và mọi nơi công cộng quanh vùng hàng dặm:—
English
“$300 Reward! Ran away from the subscriber, an intelligent, bright, mulatto girl, named Linda, 21 years of age. Five feet four inches high. Dark eyes, and black hair inclined to curl; but it can be made straight. Has a decayed spot on a front tooth. She can read and write, and in all probability will try to get to the Free States. All persons are forbidden, under penalty of the law, to harbor or employ said slave. $150 will be given to whoever takes her in the state, and $300 if taken out of the state and delivered to me, or lodged in jail.
Tiếng Việt
“Thưởng 300 đô la! Trốn khỏi người ký tên dưới đây một cô gái lai, thông minh, lanh lợi, tên Linda, 21 tuổi. Cao năm foot bốn inch. Mắt đen, tóc đen có xu hướng quăn, nhưng có thể làm cho thẳng. Có một chỗ sâu ở một chiếc răng cửa. Biết đọc biết viết, và rất có thể sẽ tìm cách đến các bang tự do. Cấm mọi người, dưới hình phạt của pháp luật, chứa chấp hay thuê mướn nô lệ nói trên. Ai bắt được trong phạm vi tiểu bang sẽ được thưởng 150 đô la, và 300 đô la nếu bắt được ngoài tiểu bang rồi giao cho tôi, hoặc giam vào nhà tù.
English
Dr. Flint.”
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint.”
Parte 19
English
XVIII. Months Of Peril.
Tiếng Việt
XVIII. Những tháng ngày hiểm nguy.
English
The search for me was kept up with more perseverance than I had anticipated. I began to think that escape was impossible. I was in great anxiety lest I should implicate the friend who harbored me. I knew the consequences would be frightful; and much as I dreaded being caught, even that seemed better than causing an innocent person to suffer for kindness to me. A week had passed in terrible suspense, when my pursuers came into such close vicinity that I concluded they had tracked me to my hiding-place. I flew out of the house, and concealed myself in a thicket of bushes. There I remained in an agony of fear for two hours. Suddenly, a reptile of some kind seized my leg. In my fright, I struck a blow which loosened its hold, but I could not tell whether I had killed it; it was so dark, I could not see what it was; I only knew it was something cold and slimy. The pain I felt soon indicated that the bite was poisonous. I was compelled to leave my place of concealment, and I groped my way back into the house. The pain had become intense, and my friend was startled by my look of anguish. I asked her to prepare a poultice of warm ashes and vinegar, and I applied it to my leg, which was already much swollen. The application gave me some relief, but the swelling did not abate. The dread of being disabled was greater than the physical pain I endured. My friend asked an old woman, who doctored among the slaves, what was good for the bite of a snake or a lizard. She told her to steep a dozen coppers in vinegar, over night, and apply the cankered vinegar to the inflamed part.1
Tiếng Việt
Cuộc truy tìm tôi được duy trì kiên trì hơn tôi từng dự liệu. Tôi bắt đầu nghĩ rằng trốn thoát là điều không thể. Tôi lo khôn xiết rằng mình sẽ làm liên lụy người bạn đang chứa chấp mình. Tôi biết hậu quả sẽ khủng khiếp; và dù kinh hãi việc bị bắt đến đâu, ngay cả điều ấy cũng còn hơn để một người vô tội phải khổ vì đã tử tế với tôi. Một tuần trôi qua trong nỗi hồi hộp khủng khiếp, thì bọn truy lùng đến gần đến mức tôi tin rằng chúng đã lần ra chỗ ẩn của tôi. Tôi lao ra khỏi nhà và nấp trong một bụi rậm. Ở đó tôi nằm lại hai giờ trong nỗi sợ quặn thắt. Bất chợt, một con bò sát nào đó cắn vào chân tôi. Trong cơn hoảng hốt, tôi vung tay đập một cú làm nó nhả ra, nhưng không biết có giết được nó không; trời tối quá, tôi không thấy nó là con gì; tôi chỉ biết đó là một thứ lạnh và nhầy. Cơn đau chẳng bao lâu cho tôi biết vết cắn có độc. Tôi buộc phải rời chỗ nấp, và mò mẫm trở vào nhà. Cơn đau đã dữ dội, và bạn tôi giật mình trước vẻ đau đớn trên mặt tôi. Tôi nhờ chị làm một cái đắp bằng tro nóng và giấm, rồi đắp lên chân, lúc ấy đã sưng to. Thuốc đắp làm tôi dịu đi phần nào, nhưng vết sưng không xẹp. Nỗi sợ bị tàn phế còn lớn hơn cơn đau xác thịt tôi đang chịu. Bạn tôi hỏi một bà già chuyên chữa bệnh cho đám nô lệ xem rắn hay thằn lằn cắn thì dùng gì. Bà bảo ngâm một chục đồng xu đồng trong giấm qua đêm, rồi bôi thứ giấm đã ăn gỉ ấy lên chỗ viêm.1
English
I had succeeded in cautiously conveying some messages to my relatives. They were harshly threatened, and despairing of my having a chance to escape, they advised me to return to my master, ask his forgiveness, and let him make an example of me. But such counsel had no influence with me. When I started upon this hazardous undertaking, I had resolved that, come what would, there should be no turning back. “Give me liberty, or give me death,” was my motto. When my friend contrived to make known to my relatives the painful situation I had been in for twenty-four hours, they said no more about my going back to my master. Something must be done, and that speedily; but where to turn for help, they knew not. God in his mercy raised up “a friend in need.”
Tiếng Việt
Tôi đã khéo léo gửi được vài lời nhắn đến họ hàng. Họ bị đe dọa gay gắt, và tuyệt vọng vì tôi chẳng còn cơ hội trốn thoát, họ khuyên tôi quay về với ông chủ, xin ông tha thứ, và để ông lấy tôi ra làm gương. Nhưng lời khuyên ấy chẳng có sức nào với tôi. Khi bắt đầu cuộc dấn thân đầy hiểm nguy này, tôi đã quyết rằng, dù thế nào cũng không quay đầu. “Hãy cho tôi tự do, hoặc cho tôi cái chết,” là châm ngôn của tôi. Khi bạn tôi tìm cách cho họ hàng tôi biết cảnh khốn cùng tôi đã trải qua suốt hai mươi bốn giờ, họ không nhắc đến chuyện tôi quay về với ông chủ nữa. Phải làm một điều gì, và phải làm gấp; nhưng nhờ cậy vào đâu thì họ không biết. Trong lòng thương xót, Chúa đã dấy lên cho tôi “một người bạn lúc hoạn nạn.”
English
Among the ladies who were acquainted with my grandmother, was one who had known her from childhood, and always been very friendly to her. She had also known my mother and her children, and felt interested for them. At this crisis of affairs she called to see my grandmother, as she not unfrequently did. She observed the sad and troubled expression of her face, and asked if she knew where Linda was, and whether she was safe. My grandmother shook her head, without answering. “Come, Aunt Martha,” said the kind lady, “tell me all about it. Perhaps I can do something to help you.” The husband of this lady held many slaves, and bought and sold slaves. She also held a number in her own name; but she treated them kindly, and would never allow any of them to be sold. She was unlike the majority of slaveholders’ wives. My grandmother looked earnestly at her. Something in the expression of her face said “Trust me!” and she did trust her. She listened attentively to the details of my story, and sat thinking for a while. At last she said, “Aunt Martha, I pity you both. If you think there is any chance of Linda’s getting to the Free States, I will conceal her for a time. But first you must solemnly promise that my name shall never be mentioned. If such a thing should become known, it would ruin me and my family. No one in my house must know of it, except the cook. She is so faithful that I would trust my own life with her; and I know she likes Linda. It is a great risk; but I trust no harm will come of it. Get word to Linda to be ready as soon as it is dark, before the patrols are out. I will send the housemaids on errands, and Betty shall go to meet Linda.” The place where we were to meet was designated and agreed upon. My grandmother was unable to thank the lady for this noble deed; overcome by her emotions, she sank on her knees and sobbed like a child.
Tiếng Việt
Trong số các bà các cô quen biết bà ngoại tôi có một bà đã biết bà từ thuở nhỏ và luôn rất thân thiện với bà. Bà ấy cũng từng biết mẹ tôi và các con của mẹ, và quan tâm đến chúng tôi. Vào lúc nguy cấp ấy, bà ghé thăm bà ngoại tôi, như bà vẫn thường làm. Bà nhận ra vẻ buồn bã và lo âu trên mặt bà ngoại, và hỏi bà có biết Linda ở đâu không, và nó có an toàn không. Bà ngoại tôi lắc đầu, không đáp. “Nào, bà Martha,” người phụ nữ tốt bụng nói, “kể cho tôi nghe hết đi. Biết đâu tôi giúp được bà.” Chồng của bà này sở hữu nhiều nô lệ, và mua bán nô lệ. Bà cũng đứng tên sở hữu một số người; nhưng bà đối xử tử tế với họ, và không bao giờ cho phép bán bất kỳ ai trong số đó. Bà không giống đa số vợ của các chủ nô. Bà ngoại tôi chăm chú nhìn bà. Có điều gì trong nét mặt bà như nói “Hãy tin tôi!” và bà đã tin. Bà lắng nghe kỹ từng chi tiết câu chuyện của tôi, rồi ngồi nghĩ một lúc. Cuối cùng bà nói: “Bà Martha, tôi thương hai bà cháu. Nếu bà thấy Linda có chút cơ may đến được các bang tự do, tôi sẽ giấu nó một thời gian. Nhưng trước hết bà phải thề long trọng rằng tên tôi sẽ không bao giờ bị nhắc đến. Nếu chuyện này lộ ra, tôi và gia đình sẽ tiêu tan. Trong nhà tôi không ai được biết, ngoại trừ chị bếp. Chị ấy trung thành đến mức tôi có thể giao cả mạng sống cho chị; và tôi biết chị quý Linda. Đây là một canh bạc lớn; nhưng tôi tin sẽ không có chuyện gì xảy ra. Nhắn Linda chuẩn bị sẵn ngay khi trời tối, trước khi đội tuần tra ra đường. Tôi sẽ sai bọn hầu gái đi việc vặt, và Betty sẽ ra đón Linda.” Nơi gặp đã được chỉ định và thỏa thuận. Bà ngoại tôi không thể cảm ơn người phụ nữ ấy vì nghĩa cử cao thượng này; xúc động tràn ngập, bà quỳ xuống, nức nở như một đứa trẻ.
English
I received a message to leave my friend’s house at such an hour, and go to a certain place where a friend would be waiting for me. As a matter of prudence no names were mentioned. I had no means of conjecturing who I was to meet, or where I was going. I did not like to move thus blindfolded, but I had no choice. It would not do for me to remain where I was. I disguised myself, summoned up courage to meet the worst, and went to the appointed place. My friend Betty was there; she was the last person I expected to see. We hurried along in silence. The pain in my leg was so intense that it seemed as if I should drop; but fear gave me strength. We reached the house and entered unobserved. Her first words were: “Honey, now you is safe. Dem devils ain’t coming to search dis house. When I get you into missis’ safe place, I will bring some nice hot supper. I specs you need it after all dis skeering.” Betty’s vocation led her to think eating the most important thing in life. She did not realize that my heart was too full for me to care much about supper.
Tiếng Việt
Tôi nhận được lời nhắn phải rời nhà người bạn vào một giờ nhất định, và đến một chỗ nhất định, nơi có một người bạn đang đợi. Vì thận trọng, không có tên ai được nhắc đến. Tôi không có cách nào đoán được mình sẽ gặp ai, hay đi đâu. Tôi không thích bị bịt mắt mà đi thế này, nhưng tôi chẳng có lựa chọn. Ở lại chỗ cũ không được. Tôi cải trang, gom hết can đảm để đối mặt với điều tồi tệ nhất, rồi đến chỗ hẹn. Betty, bạn tôi, ở đó; bà là người cuối cùng tôi mong thấy. Chúng tôi vội vã đi trong im lặng. Cơn đau ở chân dữ dội đến mức tôi tưởng mình sắp ngã quỵ; nhưng nỗi sợ cho tôi sức lực. Chúng tôi đến nhà và vào mà không ai thấy. Lời đầu tiên của bà là: “Con ơi, giờ con yên thân rồi. Bọn quỷ ấy không đến lục nhà này đâu. Để bà đưa con vào chỗ kín của bà chủ xong, bà sẽ bưng lên bữa tối nóng hổi thơm ngon. Bà đoán con cần lắm, sau ngần ấy chuyện hoảng hồn.” Công việc của Betty khiến bà cho rằng ăn là điều quan trọng nhất đời. Bà không hiểu rằng lòng tôi đầy ắp đến mức chẳng còn để tâm đến bữa tối.
English
The mistress came to meet us, and led me up stairs to a small room over her own sleeping apartment. “You will be safe here, Linda,” said she; “I keep this room to store away things that are out of use. The girls are not accustomed to be sent to it, and they will not suspect any thing unless they hear some noise. I always keep it locked, and Betty shall take care of the key. But you must be very careful, for my sake as well as your own; and you must never tell my secret; for it would ruin me and my family. I will keep the girls busy in the morning, that Betty may have a chance to bring your breakfast; but it will not do for her to come to you again till night. I will come to see you sometimes. Keep up your courage. I hope this state of things will not last long.” Betty came with the “nice hot supper,” and the mistress hastened down stairs to keep things straight till she returned. How my heart overflowed with gratitude! Words choked in my throat; but I could have kissed the feet of my benefactress. For that deed of Christian womanhood, may God forever bless her!
Tiếng Việt
Bà chủ ra đón chúng tôi, dẫn tôi lên gác, vào một căn phòng nhỏ nằm trên buồng ngủ của bà. “Cô sẽ an toàn ở đây, Linda,” bà nói; “tôi để phòng này chứa đồ cũ không dùng nữa. Mấy đứa hầu gái không quen bị sai vào đây, và chúng sẽ không nghi ngờ gì trừ khi nghe thấy tiếng động. Tôi luôn khóa phòng, và Betty sẽ giữ chìa. Nhưng cô phải hết sức cẩn thận, vì tôi cũng như vì cô; và cô đừng bao giờ nói ra bí mật của tôi; vì nó sẽ làm tôi và cả nhà tôi tiêu tan. Buổi sáng tôi sẽ giữ bọn con gái bận việc, để Betty có dịp mang bữa sáng cho cô; nhưng chị ấy không thể lên với cô lần nữa cho đến tối. Thỉnh thoảng tôi sẽ lên thăm cô. Giữ vững tinh thần. Tôi mong tình cảnh này không kéo dài.” Betty đến với “bữa tối nóng hổi thơm ngon,” còn bà chủ vội xuống nhà để giữ cho mọi việc êm xuôi cho tới khi Betty trở xuống. Lòng tôi tràn ngập biết ơn biết bao! Lời nghẹn nơi cổ họng; nhưng tôi có thể hôn lên chân người ân nhân của mình. Vì nghĩa cử của một người đàn bà Cơ Đốc ấy, nguyện Chúa phù hộ bà mãi mãi!
English
I went to sleep that night with the feeling that I was for the present the most fortunate slave in town. Morning came and filled my little cell with light. I thanked the heavenly Father for this safe retreat. Opposite my window was a pile of feather beds. On the top of these I could lie perfectly concealed, and command a view of the street through which Dr. Flint passed to his office. Anxious as I was, I felt a gleam of satisfaction when I saw him. Thus far I had outwitted him, and I triumphed over it. Who can blame slaves for being cunning? They are constantly compelled to resort to it. It is the only weapon of the weak and oppressed against the strength of their tyrants.
Tiếng Việt
Đêm ấy tôi đi ngủ với cảm giác rằng lúc này tôi là nô lệ may mắn nhất trong thị trấn. Sáng đến, ánh sáng tràn vào căn buồng nhỏ của tôi. Tôi tạ ơn Cha trên trời vì nơi ẩn náu yên ổn này. Đối diện cửa sổ tôi là một chồng nệm lông. Nằm trên đó tôi có thể ẩn mình hoàn toàn, và nhìn thấy con phố mà bác sĩ Flint đi qua để đến văn phòng. Dù lo âu, tôi vẫn thấy một tia thỏa mãn khi trông thấy ông. Cho đến giờ tôi đã qua mặt được ông, và tôi hả hê vì điều đó. Ai có thể trách những người nô lệ vì xảo quyệt? Họ liên tục bị buộc phải dùng đến nó. Đó là thứ vũ khí duy nhất của kẻ yếu và người bị áp bức chống lại sức mạnh của những kẻ bạo chúa.
English
I was daily hoping to hear that my master had sold my children; for I knew who was on the watch to buy them. But Dr. Flint cared even more for revenge than he did for money. My brother William, and the good aunt who had served in his family twenty years, and my little Benny, and Ellen, who was a little over two years old, were thrust into jail, as a means of compelling my relatives to give some information about me. He swore my grandmother should never see one of them again till I was brought back. They kept these facts from me for several days. When I heard that my little ones were in a loathsome jail, my first impulse was to go to them. I was encountering dangers for the sake of freeing them, and must I be the cause of their death? The thought was agonizing. My benefactress tried to soothe me by telling me that my aunt would take good care of the children while they remained in jail. But it added to my pain to think that the good old aunt, who had always been so kind to her sister’s orphan children, should be shut up in prison for no other crime than loving them. I suppose my friends feared a reckless movement on my part, knowing, as they did, that my life was bound up in my children. I received a note from my brother William. It was scarcely legible, and ran thus: “Wherever you are, dear sister, I beg of you not to come here. We are all much better off than you are. If you come, you will ruin us all. They would force you to tell where you had been, or they would kill you. Take the advice of your friends; if not for the sake of me and your children, at least for the sake of those you would ruin.”
Tiếng Việt
Mỗi ngày tôi hy vọng nghe tin ông chủ tôi đã bán các con tôi; vì tôi biết ai đang rình sẵn để mua chúng. Nhưng bác sĩ Flint còn quan tâm đến chuyện trả thù hơn cả tiền bạc. Em trai tôi, William, người dì tốt bụng đã phục dịch trong nhà ông hai mươi năm, bé Benny của tôi, và Ellen, hơn hai tuổi một chút, bị tống vào tù, làm phương tiện ép họ hàng tôi khai ra chút tin tức về tôi. Ông thề rằng bà ngoại tôi sẽ không bao giờ gặp lại một ai trong số họ cho đến khi tôi bị bắt về. Họ giấu tôi chuyện này mấy ngày. Khi nghe tin các con nhỏ của tôi nằm trong nhà tù hôi hám, bản năng đầu tiên của tôi là đến với chúng. Tôi đang chịu bao hiểm nguy để giải thoát chúng, vậy mà tôi lại là nguyên nhân cái chết của chúng ư? Ý nghĩ ấy thật quặn lòng. Người ân nhân của tôi cố xoa dịu tôi bằng cách nói rằng dì tôi sẽ chăm sóc các cháu chu đáo trong lúc chúng còn ở tù. Nhưng nỗi đau càng tăng khi nghĩ rằng người dì già tốt bụng, luôn nhân hậu với các cháu mồ côi của em gái, lại bị nhốt trong tù chẳng vì tội nào khác ngoài tội yêu thương chúng. Tôi đoán bạn bè tôi sợ tôi hành động liều lĩnh, vì họ biết sinh mạng tôi gắn liền với các con. Tôi nhận được một mẩu thư của em trai William. Chữ khó đọc, và viết thế này: “Dù chị ở đâu, chị thân yêu, em xin chị đừng đến đây. Tất cả chúng em đều khá hơn chị nhiều. Nếu chị đến, chị sẽ làm hại tất cả chúng em. Họ sẽ ép chị khai chị đã ở đâu, hoặc họ sẽ giết chị. Hãy nghe lời bạn bè chị; nếu không vì em và các con chị, thì ít nhất vì những người chị sẽ làm hại.”
English
Poor William! He also must suffer for being my brother. I took his advice and kept quiet. My aunt was taken out of jail at the end of a month, because Mrs. Flint could not spare her any longer. She was tired of being her own housekeeper. It was quite too fatiguing to order her dinner and eat it too. My children remained in jail, where brother William did all he could for their comfort. Betty went to see them sometimes, and brought me tidings. She was not permitted to enter the jail; but William would hold them up to the grated window while she chatted with them. When she repeated their prattle, and told me how they wanted to see their ma, my tears would flow. Old Betty would exclaim, “Lors, chile! what’s you crying ’bout? Dem young uns vil kill you dead. Don’t be so chick’n hearted! If you does, you vil nebber git thro’ dis world.”
Tiếng Việt
Tội nghiệp William! Nó cũng phải chịu khổ chỉ vì là em của tôi. Tôi nghe lời nó và giữ yên. Dì tôi được ra tù sau một tháng, vì bà Flint không thể thiếu dì thêm nữa. Bà đã chán phải tự làm quản gia. Vừa phải sai bảo nấu bữa tối, vừa phải ngồi ăn, thì mệt quá. Các con tôi vẫn ở trong tù, nơi William làm hết sức để chúng đỡ khổ. Thỉnh thoảng Betty đi thăm chúng và mang tin về cho tôi. Bà không được phép vào tù; nhưng William nâng chúng lên bên ô cửa sổ có chấn song trong khi bà trò chuyện với chúng. Khi bà kể lại những lời bi bô của chúng, và nói chúng muốn gặp mẹ biết bao, nước mắt tôi cứ tuôn. Betty già lại kêu lên: “Trời ơi, con! con khóc cái gì? Mấy đứa nhỏ đó sẽ làm con chết mất. Đừng yếu bụng vậy! Nếu cứ thế, con sẽ chẳng bao giờ qua nổi cõi đời này.”
English
Good old soul! She had gone through the world childless. She had never had little ones to clasp their arms round her neck; she had never seen their soft eyes looking into hers; no sweet little voices had called her mother; she had never pressed her own infants to her heart, with the feeling that even in fetters there was something to live for. How could she realize my feelings? Betty’s husband loved children dearly, and wondered why God had denied them to him. He expressed great sorrow when he came to Betty with the tidings that Ellen had been taken out of jail and carried to Dr. Flint’s. She had the measles a short time before they carried her to jail, and the disease had left her eyes affected. The doctor had taken her home to attend to them. My children had always been afraid of the doctor and his wife. They had never been inside of their house. Poor little Ellen cried all day to be carried back to prison. The instincts of childhood are true. She knew she was loved in the jail. Her screams and sobs annoyed Mrs. Flint. Before night she called one of the slaves, and said, “Here, Bill, carry this brat back to the jail. I can’t stand her noise. If she would be quiet I should like to keep the little minx. She would make a handy waiting-maid for my daughter by and by. But if she staid here, with her white face, I suppose I should either kill her or spoil her. I hope the doctor will sell them as far as wind and water can carry them. As for their mother, her ladyship will find out yet what she gets by running away. She hasn’t so much feeling for her children as a cow has for its calf. If she had, she would have come back long ago, to get them out of jail, and save all this expense and trouble. The good-for-nothing hussy! When she is caught, she shall stay in jail, in irons, for one six months, and then be sold to a sugar plantation. I shall see her broke in yet. What do you stand there for, Bill? Why don’t you go off with the brat? Mind, now, that you don’t let any of the niggers speak to her in the street!”
Tiếng Việt
Con người tốt bụng ấy! Bà đã đi qua cuộc đời mà không có con. Bà chưa bao giờ có những đứa bé vòng tay ôm cổ; chưa bao giờ thấy đôi mắt dịu dàng nhìn vào mắt mình; chưa tiếng nói bé thơ nào gọi bà là mẹ; bà chưa bao giờ ép con mình vào lòng với cảm giác rằng ngay cả trong xiềng xích vẫn còn điều đáng để sống. Làm sao bà hiểu được nỗi lòng tôi? Chồng Betty rất yêu trẻ con, và tự hỏi sao Chúa lại không ban chúng cho ông. Ông bày tỏ nỗi buồn lớn khi đến báo Betty tin rằng Ellen đã được đưa ra khỏi tù và mang về nhà bác sĩ Flint. Con bé bị sởi chưa lâu trước khi bị đưa vào tù, và bệnh để lại tật ở mắt. Bác sĩ đã đem nó về để chữa. Các con tôi luôn sợ bác sĩ và vợ ông. Chúng chưa bao giờ bước chân vào nhà ông. Bé Ellen tội nghiệp khóc suốt ngày đòi được đưa về nhà tù. Bản năng trẻ thơ không sai. Con bé biết ở nhà tù nó được yêu thương. Tiếng gào và tiếng nức nở của nó làm bà Flint bực mình. Trước tối bà gọi một người nô lệ, nói: “Này, Bill, đem con nhãi này về tù. Tao không chịu nổi tiếng ồn của nó. Nếu nó chịu yên, tao cũng muốn giữ lại con bé ranh ấy. Sau này nó sẽ là một đứa hầu gái đắc lực cho con gái tao. Nhưng nếu nó ở đây, với cái mặt trắng ấy, tao đoán rồi tao sẽ hoặc giết nó hoặc làm hư nó. Tao mong bác sĩ bán chúng đi xa đến tận nơi gió và nước còn mang tới được. Còn mẹ nó thì, cô ả rồi sẽ biết trốn đi thì được lợi lộc gì. Nó chẳng có tình cảm với con nó bằng con bò đối với con bê. Nếu có, nó đã quay về từ lâu để đưa chúng ra khỏi tù, đỡ cho bao nhiêu tốn kém và phiền hà này. Con ranh vô tích sự! Khi bắt được nó, nó sẽ ở tù, xiềng xích, sáu tháng trọn, rồi bị bán cho một đồn điền mía. Rồi tao sẽ thấy nó bị khuất phục. Mày đứng đó làm gì, Bill? Sao không mang con nhãi đi? Nhớ đấy, đừng cho đứa mọi nào nói chuyện với nó ngoài phố!”
English
When these remarks were reported to me, I smiled at Mrs. Flint’s saying that she should either kill my child or spoil her. I thought to myself there was very little danger of the latter. I have always considered it as one of God’s special providences that Ellen screamed till she was carried back to jail.
Tiếng Việt
Khi những lời ấy được thuật lại cho tôi, tôi mỉm cười trước câu bà Flint nói rằng bà sẽ giết con tôi hoặc làm hư nó. Tôi tự nhủ chuyện thứ hai thì ít có nguy cơ lắm. Tôi luôn coi việc Ellen khóc thét cho đến khi bị đem trả về tù là một ý trời đặc biệt của Chúa.
English
That same night Dr. Flint was called to a patient, and did not return till near morning. Passing my grandmother’s, he saw a light in the house, and thought to himself, “Perhaps this has something to do with Linda.” He knocked, and the door was opened. “What calls you up so early?” said he. “I saw your light, and I thought I would just stop and tell you that I have found out where Linda is. I know where to put my hands on her, and I shall have her before twelve o’clock.” When he had turned away, my grandmother and my uncle looked anxiously at each other. They did not know whether or not it was merely one of the doctor’s tricks to frighten them. In their uncertainty, they thought it was best to have a message conveyed to my friend Betty. Unwilling to alarm her mistress, Betty resolved to dispose of me herself. She came to me, and told me to rise and dress quickly. We hurried down stairs, and across the yard, into the kitchen. She locked the door, and lifted up a plank in the floor. A buffalo skin and a bit of carpet were spread for me to lie on, and a quilt thrown over me. “Stay dar,” said she, “till I sees if dey know ’bout you. Dey say dey vil put thar hans on you afore twelve o’clock. If dey did know whar you are, dey won’t know now. Dey’ll be disapinted dis time. Dat’s all I got to say. If dey comes rummagin ’mong my tings, dey’ll get one bressed sarssin from dis ’ere nigger.” In my shallow bed I had but just room enough to bring my hands to my face to keep the dust out of my eyes; for Betty walked over me twenty times in an hour, passing from the dresser to the fireplace. When she was alone, I could hear her pronouncing anathemas over Dr. Flint and all his tribe, every now and then saying, with a chuckling laugh, “Dis nigger’s too cute for ’em dis time.” When the housemaids were about, she had sly ways of drawing them out, that I might hear what they would say. She would repeat stories she had heard about my being in this, or that, or the other place. To which they would answer, that I was not fool enough to be staying round there; that I was in Philadelphia or New York before this time. When all were abed and asleep, Betty raised the plank, and said, “Come out, chile; come out. Dey don’t know nottin ’bout you. ’Twas only white folks’ lies, to skeer de niggers.”
Tiếng Việt
Cũng đêm ấy, bác sĩ Flint bị gọi đi khám một bệnh nhân, đến gần sáng mới về. Đi ngang nhà bà ngoại tôi, ông thấy trong nhà có ánh đèn, và nghĩ bụng: “Biết đâu chuyện này liên quan đến Linda.” Ông gõ cửa, và cửa mở. “Sao bà dậy sớm thế?” ông nói. “Tôi thấy đèn nhà bà, nên ghé qua báo cho bà biết là tôi đã tìm ra Linda ở đâu rồi. Tôi biết phải thò tay vào đâu để tóm nó, và trước mười hai giờ tôi sẽ có nó.” Khi ông quay đi, bà ngoại tôi và cậu tôi lo lắng nhìn nhau. Họ không biết đó chỉ là một trò của ông bác sĩ để dọa họ hay không. Trong lúc không chắc chắn, họ nghĩ tốt nhất nên nhắn cho Betty, bạn tôi. Không muốn làm bà chủ hoảng sợ, Betty quyết định tự mình lo liệu cho tôi. Bà đến chỗ tôi, bảo tôi dậy và mặc quần áo thật nhanh. Chúng tôi vội xuống thang, băng qua sân, vào bếp. Bà khóa cửa, nhấc một tấm ván sàn lên. Một tấm da trâu và một mảnh thảm được trải sẵn cho tôi nằm, và một tấm chăn đắp lên người. “Nằm đó,” bà nói, “cho tới khi bà coi thử họ có biết gì về con không. Họ nói họ sẽ thò tay tóm con trước mười hai giờ. Nếu họ có biết con ở đâu, thì giờ họ sẽ không biết nữa. Lần này họ sẽ thất vọng. Bà chỉ có bấy nhiêu để nói. Nếu họ vào lục đồ của bà, họ sẽ lãnh một trận chửi ra trò từ đứa mọi này.” Trong cái giường nông của tôi chỉ vừa đủ chỗ để đưa tay lên che mặt cho bụi khỏi bay vào mắt; vì Betty bước qua người tôi hai chục lần trong một giờ, từ tủ bát sang lò sưởi. Khi bà ở một mình, tôi nghe bà tuôn ra những lời nguyền rủa bác sĩ Flint và cả dòng họ nhà ông, thỉnh thoảng lại cười khúc khích mà nói: “Lần này đứa mọi này khôn hơn lũ chúng.” Khi bọn hầu gái ở quanh đó, bà có cách khôn khéo để khơi chuyện, cho tôi nghe chúng nói gì. Bà kể lại những chuyện bà nghe được rằng tôi ở chỗ này, chỗ nọ, chỗ kia. Chúng đáp rằng tôi chưa dại đến mức loanh quanh ở đó; rằng giờ này tôi đã ở Philadelphia hay New York rồi. Khi mọi người đã lên giường và ngủ, Betty nhấc tấm ván lên, nói: “Ra đi con, ra đi. Họ chẳng biết gì về con hết. Chỉ là lời dối trá của bọn da trắng để dọa đám mọi chúng mình thôi.”
English
Some days after this adventure I had a much worse fright. As I sat very still in my retreat above stairs, cheerful visions floated through my mind. I thought Dr. Flint would soon get discouraged, and would be willing to sell my children, when he lost all hopes of making them the means of my discovery. I knew who was ready to buy them. Suddenly I heard a voice that chilled my blood. The sound was too familiar to me, it had been too dreadful, for me not to recognize at once my old master. He was in the house, and I at once concluded he had come to seize me. I looked round in terror. There was no way of escape. The voice receded. I supposed the constable was with him, and they were searching the house. In my alarm I did not forget the trouble I was bringing on my generous benefactress. It seemed as if I were born to bring sorrow on all who befriended me, and that was the bitterest drop in the bitter cup of my life. After a while I heard approaching footsteps; the key was turned in my door. I braced myself against the wall to keep from falling. I ventured to look up, and there stood my kind benefactress alone. I was too much overcome to speak, and sunk down upon the floor.
Tiếng Việt
Vài ngày sau cuộc phiêu lưu ấy, tôi gặp một cơn hoảng sợ tồi tệ hơn nhiều. Khi tôi ngồi thật yên trong chỗ nấp trên gác, những ý nghĩ vui vẻ trôi qua đầu tôi. Tôi nghĩ bác sĩ Flint sẽ sớm nản, và sẽ bằng lòng bán các con tôi, khi ông mất hết hy vọng dùng chúng làm phương tiện tìm ra tôi. Tôi biết ai sẵn sàng mua chúng. Bỗng tôi nghe một giọng nói làm máu tôi lạnh buốt. Âm thanh ấy quá quen với tôi, quá khủng khiếp, để tôi không nhận ra ngay ông chủ cũ. Ông đang ở trong nhà, và tôi lập tức kết luận ông đến để bắt tôi. Tôi hoảng hốt nhìn quanh. Không có đường thoát. Giọng nói xa dần. Tôi đoán viên cảnh sát đi cùng ông, và họ đang lục soát nhà. Trong nỗi kinh hoàng, tôi không quên rắc rối mình đang gây cho người ân nhân rộng lượng. Dường như tôi sinh ra để mang tai họa cho tất cả những ai giúp đỡ mình, và đó là giọt cay đắng nhất trong chén đắng đời tôi. Một lúc sau tôi nghe tiếng bước chân đến gần; chìa khóa xoay trong cửa. Tôi tì lưng vào tường để khỏi ngã. Tôi dám ngước nhìn lên, và thấy người ân nhân tốt bụng của tôi đứng đó một mình. Tôi xúc động đến mức không nói được, và ngồi sụp xuống sàn.
English
“I thought you would hear your master’s voice,” she said; “and knowing you would be terrified, I came to tell you there is nothing to fear. You may even indulge in a laugh at the old gentleman’s expense. He is so sure you are in New York, that he came to borrow five hundred dollars to go in pursuit of you. My sister had some money to loan on interest. He has obtained it, and proposes to start for New York to-night. So, for the present, you see you are safe. The doctor will merely lighten his pocket hunting after the bird he has left behind.”
Tiếng Việt
“Tôi nghĩ cô đã nghe giọng ông chủ cô,” bà nói; “và biết cô sẽ khiếp sợ, nên tôi đến báo rằng không có gì phải sợ cả. Cô thậm chí có thể cười một trận trước cái thiệt của ông lão. Ông ta tin chắc cô đang ở New York, đến mức đến vay năm trăm đô la để đi đuổi theo cô. Chị tôi có ít tiền cho vay lấy lãi. Ông ta vay được rồi, và định khởi hành đi New York đêm nay. Vì vậy, lúc này cô thấy đấy, cô an toàn. Ông bác sĩ sẽ chỉ làm nhẹ túi tiền của mình đi săn con chim mà ông đã để lại phía sau.”
Parte 20
English
XIX. The Children Sold.
Tiếng Việt
XIX. Những đứa trẻ bị bán.
English
The Doctor came back from New York, of course without accomplishing his purpose. He had expended considerable money, and was rather disheartened. My brother and the children had now been in jail two months, and that also was some expense. My friends thought it was a favorable time to work on his discouraged feelings. Mr. Sands sent a speculator to offer him nine hundred dollars for my brother William, and eight hundred for the two children. These were high prices, as slaves were then selling; but the offer was rejected. If it had been merely a question of money, the doctor would have sold any boy of Benny’s age for two hundred dollars; but he could not bear to give up the power of revenge. But he was hard pressed for money, and he revolved the matter in his mind. He knew that if he could keep Ellen till she was fifteen, he could sell her for a high price; but I presume he reflected that she might die, or might be stolen away. At all events, he came to the conclusion that he had better accept the slave-trader’s offer. Meeting him in the street, he inquired when he would leave town. “To-day, at ten o’clock,” he replied. “Ah, do you go so soon?” said the doctor; “I have been reflecting upon your proposition, and I have concluded to let you have the three negroes if you will say nineteen hundred dollars.” After some parley, the trader agreed to his terms. He wanted the bill of sale drawn up and signed immediately, as he had a great deal to attend to during the short time he remained in town. The doctor went to the jail and told William he would take him back into his service if he would promise to behave himself; but he replied that he would rather be sold. “And you shall be sold, you ungrateful rascal!” exclaimed the doctor. In less than an hour the money was paid, the papers were signed, sealed, and delivered, and my brother and children were in the hands of the trader.
Tiếng Việt
Bác sĩ từ New York trở về, dĩ nhiên không đạt được mục đích. Ông đã tiêu khá nhiều tiền, và có phần nản lòng. Em trai tôi và các con tôi đã nằm tù hai tháng, và việc đó cũng tốn kém không ít. Bạn bè tôi nghĩ đây là lúc thuận lợi để tác động vào tâm trạng chán nản của ông. Ông Sands cử một tay buôn người đến ra giá chín trăm đô la cho William, và tám trăm cho hai đứa trẻ. Với giá nô lệ lúc bấy giờ, đó là những cái giá cao; nhưng lời đề nghị bị từ chối. Nếu chỉ là chuyện tiền bạc, ông bác sĩ sẽ bán bất cứ thằng bé nào cỡ tuổi Benny với giá hai trăm đô la; nhưng ông không nỡ bỏ quyền trả thù. Nhưng ông đang túng tiền, và ông cân nhắc chuyện này trong đầu. Ông biết nếu giữ được Ellen đến mười lăm tuổi, ông có thể bán nó với giá cao; nhưng tôi đoán ông cũng nghĩ nó có thể chết, hoặc bị người ta bắt trộm. Dù sao, ông đi đến kết luận rằng tốt hơn nên nhận lời đề nghị của tay lái buôn. Gặp hắn ngoài phố, ông hỏi bao giờ hắn rời thị trấn. “Hôm nay, mười giờ,” hắn đáp. “À, đi sớm vậy sao?” bác sĩ nói; “tôi đã nghĩ lại đề nghị của anh, và tôi quyết định để cho anh ba đứa da đen ấy nếu anh trả một nghìn chín trăm đô la.” Sau một hồi mặc cả, tay lái buôn đồng ý với giá ông đưa ra. Hắn muốn lập và ký giấy bán ngay lập tức, vì hắn còn nhiều việc phải lo trong thời gian ngắn ngủi ở lại thị trấn. Bác sĩ đến nhà tù bảo William rằng ông sẽ nhận nó lại làm việc cho ông nếu nó hứa cư xử cho đàng hoàng; nhưng nó đáp rằng nó thà bị bán. “Và mày sẽ bị bán, đồ vô ơn!” bác sĩ quát. Chưa đầy một giờ sau, tiền đã trả, giấy tờ đã ký, đóng dấu và trao tay, và em trai cùng các con tôi đã nằm trong tay gã lái buôn.
English
It was a hurried transaction; and after it was over, the doctor’s characteristic caution returned. He went back to the speculator, and said, “Sir, I have come to lay you under obligations of a thousand dollars not to sell any of those negroes in this state.” “You come too late,” replied the trader; “our bargain is closed.” He had, in fact, already sold them to Mr. Sands, but he did not mention it. The doctor required him to put irons on “that rascal, Bill,” and to pass through the back streets when he took his gang out of town. The trader was privately instructed to concede to his wishes. My good old aunt went to the jail to bid the children good by, supposing them to be the speculator’s property, and that she should never see them again. As she held Benny in her lap, he said, “Aunt Nancy, I want to show you something.” He led her to the door and showed her a long row of marks, saying, “Uncle Will taught me to count. I have made a mark for every day I have been here, and it is sixty days. It is a long time; and the speculator is going to take me and Ellen away. He’s a bad man. It’s wrong for him to take grandmother’s children. I want to go to my mother.”
Tiếng Việt
Đó là một cuộc giao dịch vội vàng; và khi xong, sự thận trọng vốn có của bác sĩ quay lại. Ông trở lại gặp tay lái buôn, nói: “Thưa ông, tôi đến để buộc ông cam kết, với tiền phạt một nghìn đô la, không được bán bất kỳ đứa nào trong số đó ở tiểu bang này.” “Ông đến trễ rồi,” tay lái buôn đáp; “việc mua bán của chúng ta đã xong.” Thực ra hắn đã bán chúng cho ông Sands, nhưng không nói ra. Bác sĩ yêu cầu hắn cùm xích “thằng khốn Bill ấy,” và khi dẫn đoàn người ra khỏi thị trấn thì đi đường sau. Tay lái buôn đã được dặn riêng là cứ chiều ý ông. Người dì tốt của tôi đến nhà tù chào tạm biệt các cháu, tưởng chúng là tài sản của tay lái buôn, và bà sẽ không bao giờ gặp lại chúng. Khi bà bế Benny trong lòng, thằng bé nói: “Dì Nancy, cháu muốn cho dì xem cái này.” Nó dắt bà ra cửa và chỉ một hàng dài những vạch, nói: “Cậu Will dạy cháu đếm. Cháu đã khắc một vạch cho mỗi ngày cháu ở đây, và là sáu mươi ngày. Lâu lắm; mà ông lái buôn sắp đưa cháu với Ellen đi. Ông ta là người xấu. Ông ta mang các cháu của bà ngoại đi là sai. Cháu muốn về với mẹ cháu.”
English
My grandmother was told that the children would be restored to her, but she was requested to act as if they were really to be sent away. Accordingly, she made up a bundle of clothes and went to the jail. When she arrived, she found William handcuffed among the gang, and the children in the trader’s cart. The scene seemed too much like reality. She was afraid there might have been some deception or mistake. She fainted, and was carried home.
Tiếng Việt
Người ta báo cho bà ngoại tôi biết các cháu sẽ được trả lại cho bà, nhưng yêu cầu bà cư xử như thể chúng thật sự bị đem đi. Vì vậy bà gói một bọc quần áo rồi đến nhà tù. Khi tới nơi, bà thấy William bị còng tay giữa đoàn người, và các cháu ở trong xe của tay lái buôn. Cảnh tượng giống thật quá. Bà sợ có thể đã có sự lừa dối hay nhầm lẫn. Bà ngất đi, và được khiêng về nhà.
English
When the wagon stopped at the hotel, several gentlemen came out and proposed to purchase William, but the trader refused their offers, without stating that he was already sold. And now came the trying hour for that drove of human beings, driven away like cattle, to be sold they knew not where. Husbands were torn from wives, parents from children, never to look upon each other again this side the grave. There was wringing of hands and cries of despair.
Tiếng Việt
Khi chiếc xe dừng ở khách sạn, vài quý ông bước ra và đề nghị mua William, nhưng tay lái buôn từ chối lời mời của họ, mà không nói rằng nó đã bị bán rồi. Và giờ là giờ thử thách của bầy người ấy, bị lùa đi như súc vật, để bán không biết ở nơi nào. Chồng bị giật khỏi vợ, cha mẹ khỏi con cái, không bao giờ nhìn thấy nhau nữa ở bên này nấm mồ. Có tiếng vặn tay và tiếng kêu tuyệt vọng.
English
Dr. Flint had the supreme satisfaction of seeing the wagon leave town, and Mrs. Flint had the gratification of supposing that my children were going “as far as wind and water would carry them.” According to agreement, my uncle followed the wagon some miles, until they came to an old farm house. There the trader took the irons from William, and as he did so, he said, “You are a damned clever fellow. I should like to own you myself. Them gentlemen that wanted to buy you said you was a bright, honest chap, and I must git you a good home. I guess your old master will swear to-morrow, and call himself an old fool for selling the children. I reckon he’ll never git their mammy back agin. I expect she’s made tracks for the north. Good by, old boy. Remember, I have done you a good turn. You must thank me by coaxing all the pretty gals to go with me next fall. That’s going to be my last trip. This trading in niggers is a bad business for a fellow that’s got any heart. Move on, you fellows!” And the gang went on, God alone knows where.
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint có được niềm thỏa mãn tột cùng khi thấy chiếc xe rời thị trấn, và bà Flint có được niềm hả hê khi tưởng rằng các con tôi đang đi “xa đến tận nơi gió và nước còn đưa tới được.” Theo thỏa thuận, cậu tôi đi theo chiếc xe vài dặm, cho đến khi tới một ngôi nhà nông trại cũ. Ở đó tay lái buôn tháo xích cho William, và vừa tháo, hắn vừa nói: “Mày là thằng cực kỳ lanh lợi. Tao cũng muốn sở hữu mày. Mấy quý ông muốn mua mày nói mày là gã thông minh, thật thà, và tao phải kiếm cho mày một mái nhà tử tế. Tao đoán ngày mai lão chủ cũ của mày sẽ chửi thề, tự gọi mình là lão ngu vì bán bọn trẻ. Tao đoán lão sẽ chẳng bao giờ lấy lại được mẹ chúng nó đâu. Tao đoán ả đã chuồn lên phương bắc. Chào nhé, anh bạn. Nhớ là tao đã giúp mày một chuyện. Mày phải cảm ơn tao bằng cách dụ hết mấy cô gái xinh đi theo tao mùa thu tới. Đó sẽ là chuyến cuối của tao. Cái nghề buôn mọi này tồi cho ai còn chút lòng. Đi tiếp đi, bọn kia!” Và đoàn người đi tiếp, có Chúa mới biết đi đâu.
English
Much as I despise and detest the class of slave-traders, whom I regard as the vilest wretches on earth, I must do this man the justice to say that he seemed to have some feeling. He took a fancy to William in the jail, and wanted to buy him. When he heard the story of my children, he was willing to aid them in getting out of Dr. Flint’s power, even without charging the customary fee.
Tiếng Việt
Dù tôi khinh bỉ và ghê tởm hạng buôn nô lệ, mà tôi coi là những kẻ đê tiện nhất trên đời, tôi vẫn phải công bằng mà nói rằng người này có vẻ có chút tình người. Hắn có cảm tình với William từ trong tù, và muốn mua nó. Khi nghe chuyện các con tôi, hắn sẵn lòng giúp chúng thoát khỏi quyền lực của bác sĩ Flint, thậm chí không lấy khoản phí thông lệ.
English
My uncle procured a wagon and carried William and the children back to town. Great was the joy in my grandmother’s house! The curtains were closed, and the candles lighted. The happy grandmother cuddled the little ones to her bosom. They hugged her, and kissed her, and clapped their hands, and shouted. She knelt down and poured forth one of her heartfelt prayers of thanksgiving to God. The father was present for a while; and though such a “parental relation” as existed between him and my children takes slight hold of the hearts or consciences of slaveholders, it must be that he experienced some moments of pure joy in witnessing the happiness he had imparted.
Tiếng Việt
Cậu tôi kiếm được một chiếc xe và đưa William cùng các con về thị trấn. Niềm vui trong nhà bà ngoại tôi thật lớn! Rèm được kéo kín, nến được thắp lên. Người bà hạnh phúc ôm những đứa nhỏ vào lòng. Chúng ôm bà, hôn bà, vỗ tay và reo hò. Bà quỳ xuống, tuôn ra một trong những lời cầu nguyện tạ ơn Chúa từ tận đáy lòng của bà. Người cha có mặt một lúc; và dù cái “quan hệ cha con” giữa ông và các con tôi chẳng bám chặt mấy vào trái tim hay lương tâm của các chủ nô, thì hẳn ông cũng đã có vài khoảnh khắc vui thuần khiết khi chứng kiến hạnh phúc mà mình đã đem lại.
English
I had no share in the rejoicings of that evening. The events of the day had not come to my knowledge. And now I will tell you something that happened to me; though you will, perhaps, think it illustrates the superstition of slaves. I sat in my usual place on the floor near the window, where I could hear much that was said in the street without being seen. The family had retired for the night, and all was still. I sat there thinking of my children, when I heard a low strain of music. A band of serenaders were under the window, playing “Home, sweet home.” I listened till the sounds did not seem like music, but like the moaning of children. It seemed as if my heart would burst. I rose from my sitting posture, and knelt. A streak of moonlight was on the floor before me, and in the midst of it appeared the forms of my two children. They vanished; but I had seen them distinctly. Some will call it a dream, others a vision. I know not how to account for it, but it made a strong impression on my mind, and I felt certain something had happened to my little ones.
Tiếng Việt
Tôi không dự phần vào những niềm vui buổi tối ấy. Những sự kiện của ngày hôm đó chưa đến tai tôi. Và bây giờ tôi sẽ kể bạn nghe một chuyện xảy ra với tôi; dù có lẽ bạn sẽ nghĩ nó minh họa cho sự mê tín của người nô lệ. Tôi ngồi ở chỗ quen thuộc trên sàn gần cửa sổ, nơi tôi có thể nghe được nhiều điều nói ngoài phố mà không bị nhìn thấy. Cả nhà đã đi ngủ, mọi thứ tĩnh lặng. Tôi ngồi đó nghĩ về các con, thì nghe một khúc nhạc khẽ. Một nhóm người hát dạo đứng dưới cửa sổ, chơi bài “Mái nhà thân yêu.” Tôi lắng nghe cho đến khi âm thanh không còn như nhạc nữa mà như tiếng rên của trẻ nhỏ. Dường như tim tôi sắp vỡ. Tôi đứng dậy khỏi tư thế ngồi, và quỳ xuống. Một vệt trăng rọi trên sàn trước mặt tôi, và giữa vệt sáng ấy hiện ra hình hai đứa con tôi. Chúng biến mất; nhưng tôi đã thấy chúng rõ ràng. Có người sẽ gọi đó là giấc mơ, người khác gọi là linh ảnh. Tôi không biết giải thích thế nào, nhưng nó gây ấn tượng mạnh trong tâm trí tôi, và tôi cảm thấy chắc chắn đã có chuyện xảy ra với các con nhỏ của tôi.
English
I had not seen Betty since morning. Now I heard her softly turning the key. As soon as she entered, I clung to her, and begged her to let me know whether my children were dead, or whether they were sold; for I had seen their spirits in my room, and I was sure something had happened to them. “Lor, chile,” said she, putting her arms round me, “you’s got de high-sterics. I’ll sleep wid you to-night, ’cause you’ll make a noise, and ruin missis. Something has stirred you up mightily. When you is done cryin, I’ll talk wid you. De chillern is well, and mighty happy. I seed ’em myself. Does dat satisfy you? Dar, chile, be still! Somebody vill hear you.” I tried to obey her. She lay down, and was soon sound asleep; but no sleep would come to my eyelids.
Tiếng Việt
Từ sáng tôi chưa thấy Betty. Giờ tôi nghe bà khẽ xoay chìa khóa. Vừa bước vào, bà đã bị tôi bám lấy, nài bà cho tôi biết các con tôi đã chết hay đã bị bán; vì tôi đã thấy linh hồn chúng trong phòng tôi, và tôi chắc đã có chuyện xảy ra với chúng. “Trời ơi, con,” bà nói, vòng tay ôm tôi, “con lên cơn kích động rồi. Đêm nay bà sẽ ngủ với con, vì con sẽ làm ồn, hại bà chủ mất. Có điều gì đó làm con xáo động dữ lắm. Khi con khóc xong, bà sẽ nói chuyện với con. Mấy đứa nhỏ khỏe, và vui lắm. Chính bà thấy chúng. Vậy con đã yên lòng chưa? Đấy, con, im đi! Có người nghe thấy bây giờ.” Tôi cố vâng lời bà. Bà nằm xuống, và chẳng mấy chốc ngủ say; nhưng giấc ngủ không đến với mí mắt tôi.
English
At dawn, Betty was up and off to the kitchen. The hours passed on, and the vision of the night kept constantly recurring to my thoughts. After a while I heard the voices of two women in the entry. In one of them I recognized the housemaid. The other said to her, “Did you know Linda Brent’s children was sold to the speculator yesterday. They say ole massa Flint was mighty glad to see ’em drove out of town; but they say they’ve come back agin. I ’spect it’s all their daddy’s doings. They say he’s bought William too. Lor! how it will take hold of ole massa Flint! I’m going roun’ to aunt Marthy’s to see ’bout it.”
Tiếng Việt
Rạng sáng, Betty đã dậy và đi xuống bếp. Giờ giấc trôi qua, và linh ảnh đêm qua cứ trở lại trong tâm trí tôi. Một lúc sau tôi nghe tiếng hai người đàn bà ngoài hành lang. Trong một người tôi nhận ra cô hầu gái. Người kia nói với cô: “Cô có biết hôm qua con cái Linda Brent bị bán cho lái buôn rồi không. Người ta nói lão chủ Flint mừng lắm khi thấy chúng bị lùa ra khỏi thị trấn; nhưng người ta nói giờ chúng lại về rồi. Tôi đoán đó là việc của cha chúng nó hết. Họ nói ông ấy còn mua cả William nữa. Trời! lão chủ Flint sẽ đau thấu ruột! Tôi đi vòng sang nhà bà Marthy xem sao.”
English
I bit my lips till the blood came to keep from crying out. Were my children with their grandmother, or had the speculator carried them off? The suspense was dreadful. Would Betty never come, and tell me the truth about it? At last she came, and I eagerly repeated what I had overheard. Her face was one broad, bright smile. “Lor, you foolish ting!” said she. “I’se gwine to tell you all ’bout it. De gals is eating thar breakfast, and missus tole me to let her tell you; but, poor creeter! t’aint right to keep you waitin’, and I’se gwine to tell you. Brudder, chillern, all is bought by de daddy! I’se laugh more dan nuff, tinking ’bout ole massa Flint. Lor, how he vill swar! He’s got ketched dis time, any how; but I must be getting out o’ dis, or dem gals vill come and ketch me.”
Tiếng Việt
Tôi cắn môi đến chảy máu để khỏi kêu lên. Các con tôi đang ở với bà ngoại, hay tay lái buôn đã đem chúng đi? Sự chờ đợi thật kinh khủng. Betty sẽ không bao giờ đến nói cho tôi biết sự thật sao? Cuối cùng bà đến, và tôi háo hức lặp lại điều tôi nghe được. Mặt bà là một nụ cười rộng rạng rỡ. “Trời, đồ ngốc!” bà nói. “Bà sẽ kể con nghe hết. Mấy cô kia đang ăn sáng, mà bà chủ bảo bà để bà ấy tự nói với con; nhưng tội nghiệp, bắt con chờ thế không phải; bà sẽ nói. Em trai con, mấy đứa nhỏ, tất cả đều do cha chúng nó mua rồi! Bà cười không đủ, nghĩ đến lão chủ Flint. Trời, lão sẽ chửi thề thế nào! Lần này lão mắc bẫy rồi, dù thế nào; nhưng bà phải đi khỏi đây, kẻo mấy cô kia đến bắt gặp bà.”
English
Betty went off laughing; and I said to myself, “Can it be true that my children are free? I have not suffered for them in vain. Thank God!”
Tiếng Việt
Betty vừa cười vừa đi; còn tôi tự nhủ: “Có thật các con tôi được tự do không? Tôi không chịu khổ vì chúng một cách vô ích. Tạ ơn Chúa!”
English
Great surprise was expressed when it was known that my children had returned to their grandmother’s. The news spread through the town, and many a kind word was bestowed on the little ones.
Tiếng Việt
Mọi người rất ngạc nhiên khi biết các con tôi đã trở về nhà bà ngoại. Tin lan khắp thị trấn, và nhiều lời tử tế được dành cho hai đứa nhỏ.
English
Dr. Flint went to my grandmother’s to ascertain who was the owner of my children, and she informed him. “I expected as much,” said he. “I am glad to hear it. I have had news from Linda lately, and I shall soon have her. You need never expect to see her free. She shall be my slave as long as I live, and when I am dead she shall be the slave of my children. If I ever find out that you or Phillip had anything to do with her running off I’ll kill him. And if I meet William in the street, and he presumes to look at me, I’ll flog him within an inch of his life. Keep those brats out of my sight!”
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint đến nhà bà ngoại tôi để hỏi xem ai là chủ của các con tôi, và bà nói cho ông biết. “Tôi đã đoán thế,” ông nói. “Tôi mừng khi nghe. Gần đây tôi có tin về Linda, và chẳng bao lâu tôi sẽ có nó. Bà đừng bao giờ mong thấy nó được tự do. Nó sẽ là nô lệ của tôi chừng nào tôi còn sống, và khi tôi chết nó sẽ là nô lệ của con tôi. Nếu tôi từng phát hiện bà hay Phillip có dính líu gì tới chuyện nó bỏ trốn, tôi sẽ giết hắn. Và nếu tôi gặp William ngoài phố, mà nó dám nhìn tôi, tôi sẽ đánh nó đến chỉ còn nửa mạng. Giữ mấy đứa nhãi ranh ấy khuất mắt tôi!”
English
As he turned to leave, my grandmother said something to remind him of his own doings. He looked back upon her, as if he would have been glad to strike her to the ground.
Tiếng Việt
Khi ông quay đi, bà ngoại tôi nói điều gì đó nhắc ông nhớ những việc chính ông đã làm. Ông ngoảnh lại nhìn bà, như thể sẵn lòng đánh bà ngã quỵ.
English
I had my season of joy and thanksgiving. It was the first time since my childhood that I had experienced any real happiness. I heard of the old doctor’s threats, but they no longer had the same power to trouble me. The darkest cloud that hung over my life had rolled away. Whatever slavery might do to me, it could not shackle my children. If I fell a sacrifice, my little ones were saved. It was well for me that my simple heart believed all that had been promised for their welfare. It is always better to trust than to doubt.
Tiếng Việt
Tôi có một mùa vui mừng và tạ ơn. Đó là lần đầu từ thuở thơ ấu tôi được biết hạnh phúc thật sự. Tôi nghe về những lời đe dọa của lão bác sĩ, nhưng chúng không còn sức làm tôi bận lòng như trước. Đám mây đen nhất treo trên đời tôi đã trôi đi. Dù chế độ nô lệ có làm gì tôi, nó cũng không thể xiềng các con tôi. Nếu tôi gục ngã như một vật hiến tế, các con nhỏ của tôi đã được cứu. Thật may cho tôi là trái tim đơn sơ của tôi tin tất cả những điều đã hứa về phúc lợi của chúng. Tin tưởng bao giờ cũng tốt hơn nghi ngờ.
Parte 21
English
XX. New Perils.
Tiếng Việt
XX. Những hiểm nguy mới.
English
The doctor, more exasperated than ever, again tried to revenge himself on my relatives. He arrested uncle Phillip on the charge of having aided my flight. He was carried before a court, and swore truly that he knew nothing of my intention to escape, and that he had not seen me since I left my master’s plantation. The doctor then demanded that he should give bail for five hundred dollars that he would have nothing to do with me. Several gentlemen offered to be security for him; but Mr. Sands told him he had better go back to jail, and he would see that he came out without giving bail.
Tiếng Việt
Bác sĩ, tức giận hơn bao giờ hết, lại tìm cách trả thù họ hàng tôi. Ông bắt cậu Phillip với tội đã giúp tôi bỏ trốn. Cậu bị đưa ra tòa, và thề đúng sự thật rằng cậu không hề biết ý định trốn của tôi, và chưa gặp tôi từ khi tôi rời đồn điền của ông chủ. Bác sĩ liền đòi cậu phải nộp tiền bảo lãnh năm trăm đô la để bảo đảm sẽ không dính dáng gì đến tôi. Vài quý ông đề nghị đứng ra bảo lãnh cho cậu; nhưng ông Sands bảo cậu nên quay lại tù, và ông sẽ lo cho cậu ra mà không phải nộp tiền bảo lãnh.
English
The news of his arrest was carried to my grandmother, who conveyed it to Betty. In the kindness of her heart, she again stowed me away under the floor; and as she walked back and forth, in the performance of her culinary duties, she talked apparently to herself, but with the intention that I should hear what was going on. I hoped that my uncle’s imprisonment would last but few days; still I was anxious. I thought it likely Dr. Flint would do his utmost to taunt and insult him, and I was afraid my uncle might lose control of himself, and retort in some way that would be construed into a punishable offence; and I was well aware that in court his word would not be taken against any white man’s. The search for me was renewed. Something had excited suspicions that I was in the vicinity. They searched the house I was in. I heard their steps and their voices. At night, when all were asleep, Betty came to release me from my place of confinement. The fright I had undergone, the constrained posture, and the dampness of the ground, made me ill for several days. My uncle was soon after taken out of prison; but the movements of all my relatives, and of all our friends, were very closely watched.
Tiếng Việt
Tin cậu bị bắt được báo cho bà ngoại tôi, bà chuyển cho Betty. Vì lòng tốt, Betty lại giấu tôi dưới sàn; và khi đi tới đi lui lo việc bếp núc, bà nói như chỉ nói với chính mình, nhưng với ý để tôi nghe được chuyện gì đang xảy ra. Tôi hy vọng cậu bị giam chỉ ít ngày; nhưng vẫn lo. Tôi nghĩ có lẽ bác sĩ Flint sẽ hết sức chế nhạo và sỉ nhục cậu, và tôi sợ cậu có thể mất bình tĩnh, đáp trả bằng cách nào đó bị coi là phạm tội đáng bị trừng phạt; và tôi biết rõ trước tòa lời của cậu sẽ chẳng được tin hơn lời bất kỳ người da trắng nào. Cuộc tìm tôi lại được mở lại. Có điều gì đó đã gợi nghi ngờ rằng tôi ở gần đây. Họ lục soát ngôi nhà nơi tôi ở. Tôi nghe tiếng chân và tiếng nói của họ. Ban đêm, khi mọi người ngủ, Betty đến thả tôi ra khỏi chỗ giam. Nỗi sợ tôi đã trải qua, tư thế gò bó, và hơi ẩm của nền đất làm tôi ốm mấy ngày. Chẳng bao lâu sau cậu tôi được ra tù; nhưng mọi cử động của tất cả họ hàng tôi, và của tất cả bạn bè chúng tôi, đều bị theo dõi rất sát.
English
We all saw that I could not remain where I was much longer. I had already staid longer than was intended, and I knew my presence must be a source of perpetual anxiety to my kind benefactress. During this time, my friends had laid many plans for my escape, but the extreme vigilance of my persecutors made it impossible to carry them into effect.
Tiếng Việt
Tất cả chúng tôi đều thấy tôi không thể ở lại chỗ này lâu hơn nữa. Tôi đã ở lâu hơn dự định, và tôi biết sự có mặt của tôi hẳn là nguồn lo âu triền miên cho người ân nhân tốt bụng. Trong thời gian ấy, bạn bè tôi đã bày nhiều kế hoạch cho cuộc trốn thoát của tôi, nhưng sự cảnh giác cực độ của những kẻ truy bức khiến không thể thực hiện được.
English
One morning I was much startled by hearing somebody trying to get into my room. Several keys were tried, but none fitted. I instantly conjectured it was one of the housemaids; and I concluded she must either have heard some noise in the room, or have noticed the entrance of Betty. When my friend came, at her usual time, I told her what had happened. “I knows who it was,” said she. “’Pend upon it, ’twas dat Jenny. Dat nigger allers got de debble in her.” I suggested that she might have seen or heard something that excited her curiosity.
Tiếng Việt
Một buổi sáng, tôi giật mình khi nghe có ai đang cố vào phòng tôi. Nhiều chìa được thử, nhưng không chìa nào vừa. Tôi lập tức đoán đó là một cô hầu gái; và kết luận rằng cô ta hẳn đã nghe tiếng động trong phòng, hoặc nhận thấy Betty ra vào. Khi bạn tôi đến vào giờ thường lệ, tôi kể cho bà chuyện đã xảy ra. “Bà biết ai rồi,” bà nói. “Chắc chắn là con Jenny đó. Con mọi ấy lúc nào cũng có quỷ trong người.” Tôi nói có lẽ cô ta đã thấy hay nghe điều gì khơi tính tò mò.
English
“Tut! tut! chile!” exclaimed Betty, “she ain’t seen notin’, nor hearn notin’. She only ’spects someting. Dat’s all. She wants to fine out who hab cut and make my gownd. But she won’t nebber know. Dat’s sartin. I’ll git missis to fix her.”
Tiếng Việt
“Xì! xì! con!” Betty kêu, “nó có thấy gì, nghe gì đâu. Nó chỉ nghi ngờ thôi. Có vậy. Nó muốn biết ai đã cắt và may cái áo dài cho bà. Nhưng nó sẽ không bao giờ biết đâu. Chắc chắn. Bà sẽ nhờ bà chủ trị nó.”
English
I reflected a moment, and said, “Betty, I must leave here to-night.”
Tiếng Việt
Tôi suy nghĩ một lát rồi nói: “Betty, tối nay tôi phải rời khỏi đây.”
English
“Do as you tink best, poor chile,” she replied. “I’se mighty ’fraid dat ’ere nigger vill pop on you some time.”
Tiếng Việt
“Cứ làm theo điều con nghĩ là tốt nhất, con tội nghiệp,” bà đáp. “Bà sợ lắm là con mọi ấy có lúc sẽ bất ngờ xông vào con.”
English
She reported the incident to her mistress, and received orders to keep Jenny busy in the kitchen till she could see my uncle Phillip. He told her he would send a friend for me that very evening. She told him she hoped I was going to the north, for it was very dangerous for me to remain any where in the vicinity. Alas, it was not an easy thing, for one in my situation, to go to the north. In order to leave the coast quite clear for me, she went into the country to spend the day with her brother, and took Jenny with her. She was afraid to come and bid me good by, but she left a kind message with Betty. I heard her carriage roll from the door, and I never again saw her who had so generously befriended the poor, trembling fugitive! Though she was a slaveholder, to this day my heart blesses her!
Tiếng Việt
Betty báo việc ấy cho bà chủ, và nhận lệnh phải giữ Jenny bận trong bếp cho đến khi bà gặp được cậu Phillip. Cậu nói với bà rằng chính tối hôm ấy cậu sẽ cử một người bạn đến đón tôi. Bà nói với cậu rằng bà hy vọng tôi sẽ lên phương bắc, vì ở lại bất cứ nơi nào quanh đây đều rất nguy hiểm cho tôi. Than ôi, đối với một người ở hoàn cảnh tôi, đi lên phương bắc không phải chuyện dễ. Để dọn đường quang cho tôi, bà về miền quê chơi cả ngày với anh trai, và dẫn Jenny theo. Bà sợ không dám đến chào từ biệt tôi, nhưng gửi lại một lời nhắn ân cần qua Betty. Tôi nghe xe ngựa của bà lăn bánh khỏi cửa, và tôi không bao giờ gặp lại người đã đối đãi hào phóng với kẻ chạy trốn run rẩy, khốn khổ này! Dù bà là một chủ nô, cho đến hôm nay lòng tôi vẫn chúc phúc cho bà!
English
I had not the slightest idea where I was going. Betty brought me a suit of sailor’s clothes,—jacket, trowsers, and tarpaulin hat. She gave me a small bundle, saying I might need it where I was going. In cheery tones, she exclaimed, “I’se so glad you is gwine to free parts! Don’t forget ole Betty. P’raps I’ll come ’long by and by.”
Tiếng Việt
Tôi không có chút ý niệm nào mình sắp đi đâu. Betty mang cho tôi một bộ quần áo thủy thủ—áo khoác, quần dài, mũ nhựa đường. Bà đưa cho tôi một bọc nhỏ, nói rằng tôi có thể cần đến nơi tôi sắp tới. Giọng hớn hở, bà reo: “Bà mừng lắm là con sắp đến xứ tự do! Đừng quên Betty già này. Biết đâu sau này bà cũng sẽ đi theo.”
English
I tried to tell her how grateful I felt for all her kindness, but she interrupted me. “I don’t want no tanks, honey. I’se glad I could help you, and I hope de good Lord vill open de path for you. I’se gwine wid you to de lower gate. Put your hands in your pockets, and walk ricketty, like de sailors.”
Tiếng Việt
Tôi cố nói với bà tôi biết ơn bà biết bao vì mọi lòng tốt của bà, nhưng bà ngắt lời. “Bà không cần cảm ơn đâu, con. Bà mừng đã giúp được con, và bà mong Chúa nhân lành sẽ mở đường cho con. Bà sẽ đi với con đến cổng dưới. Nhét tay vào túi, đi cho lắc lư như mấy ông thủy thủ.”
English
I performed to her satisfaction. At the gate I found Peter, a young colored man, waiting for me. I had known him for years. He had been an apprentice to my father, and had always borne a good character. I was not afraid to trust to him. Betty bade me a hurried good by, and we walked off. “Take courage, Linda,” said my friend Peter. “I’ve got a dagger, and no man shall take you from me, unless he passes over my dead body.”
Tiếng Việt
Tôi diễn cho bà vừa ý. Ở cổng tôi thấy Peter, một thanh niên da màu, đang đợi tôi. Tôi đã quen anh nhiều năm. Anh từng là người học việc của cha tôi, và luôn có tiếng tốt. Tôi không ngại tin anh. Betty vội vàng chào tạm biệt tôi, và chúng tôi bước đi. “Can đảm lên, Linda,” Peter, bạn tôi, nói. “Tôi có một con dao găm, và không ai sẽ cướp được cô khỏi tay tôi, trừ khi bước qua xác tôi.”
English
It was a long time since I had taken a walk out of doors, and the fresh air revived me. It was also pleasant to hear a human voice speaking to me above a whisper. I passed several people whom I knew, but they did not recognize me in my disguise. I prayed internally that, for Peter’s sake, as well as my own, nothing might occur to bring out his dagger. We walked on till we came to the wharf. My aunt Nancy’s husband was a seafaring man, and it had been deemed necessary to let him into our secret. He took me into his boat, rowed out to a vessel not far distant, and hoisted me on board. We three were the only occupants of the vessel. I now ventured to ask what they proposed to do with me. They said I was to remain on board till near dawn, and then they would hide me in Snaky Swamp, till my uncle Phillip had prepared a place of concealment for me. If the vessel had been bound north, it would have been of no avail to me, for it would certainly have been searched. About four o’clock, we were again seated in the boat, and rowed three miles to the swamp. My fear of snakes had been increased by the venomous bite I had received, and I dreaded to enter this hiding-place. But I was in no situation to choose, and I gratefully accepted the best that my poor, persecuted friends could do for me.
Tiếng Việt
Đã lâu rồi tôi không đi bộ ngoài trời, và không khí trong lành làm tôi hồi sức. Cũng thật dễ chịu khi nghe một giọng người nói với mình to hơn tiếng thì thầm. Tôi đi ngang qua vài người quen, nhưng họ không nhận ra tôi trong bộ cải trang. Tôi thầm cầu nguyện, vì Peter cũng như vì chính tôi, đừng có chuyện gì xảy ra buộc anh phải rút dao ra. Chúng tôi đi cho đến khi tới bến tàu. Chồng dì Nancy tôi là người đi biển, và chúng tôi cho rằng cần phải cho ông biết bí mật. Ông đưa tôi lên thuyền, chèo ra một chiếc tàu không xa, và kéo tôi lên boong. Ba chúng tôi là những người duy nhất trên tàu. Lúc này tôi mới dám hỏi họ định làm gì với tôi. Họ nói tôi sẽ ở lại trên tàu đến gần rạng đông, rồi họ sẽ giấu tôi trong Đầm Rắn, cho đến khi cậu Phillip chuẩn bị xong một chỗ ẩn cho tôi. Nếu chiếc tàu ấy đi về phía bắc thì chẳng ích gì cho tôi, vì chắc chắn nó sẽ bị khám xét. Khoảng bốn giờ, chúng tôi lại ngồi vào thuyền, và chèo ba dặm đến đầm lầy. Nỗi sợ rắn của tôi tăng thêm vì vết cắn độc tôi đã chịu, và tôi khiếp sợ phải bước vào chỗ ẩn này. Nhưng tôi không ở trong hoàn cảnh để lựa chọn, và tôi biết ơn nhận lấy điều tốt nhất mà những người bạn nghèo khổ, bị săn đuổi của tôi có thể làm cho tôi.
English
Peter landed first, and with a large knife cut a path through bamboos and briers of all descriptions. He came back, took me in his arms, and carried me to a seat made among the bamboos. Before we reached it, we were covered with hundreds of mosquitos. In an hour’s time they had so poisoned my flesh that I was a pitiful sight to behold. As the light increased, I saw snake after snake crawling round us. I had been accustomed to the sight of snakes all my life, but these were larger than any I had ever seen. To this day I shudder when I remember that morning. As evening approached, the number of snakes increased so much that we were continually obliged to thrash them with sticks to keep them from crawling over us. The bamboos were so high and so thick that it was impossible to see beyond a very short distance. Just before it became dark we procured a seat nearer to the entrance of the swamp, being fearful of losing our way back to the boat. It was not long before we heard the paddle of oars, and the low whistle, which had been agreed upon as a signal. We made haste to enter the boat, and were rowed back to the vessel. I passed a wretched night; for the heat of the swamp, the mosquitos, and the constant terror of snakes, had brought on a burning fever. I had just dropped asleep, when they came and told me it was time to go back to that horrid swamp. I could scarcely summon courage to rise. But even those large, venomous snakes were less dreadful to my imagination than the white men in that community called civilized. This time Peter took a quantity of tobacco to burn, to keep off the mosquitos. It produced the desired effect on them, but gave me nausea and severe headache. At dark we returned to the vessel. I had been so sick during the day, that Peter declared I should go home that night, if the devil himself was on patrol. They told me a place of concealment had been provided for me at my grandmother’s. I could not imagine how it was possible to hide me in her house, every nook and corner of which was known to the Flint family. They told me to wait and see. We were rowed ashore, and went boldly through the streets, to my grandmother’s. I wore my sailor’s clothes, and had blackened my face with charcoal. I passed several people whom I knew. The father of my children came so near that I brushed against his arm; but he had no idea who it was.
Tiếng Việt
Peter lên bờ trước, và dùng con dao lớn phát một lối qua tre và đủ loại gai góc. Anh quay lại, bế tôi trên tay, và đưa tôi đến một chỗ ngồi làm giữa đám tre. Chưa tới đó, chúng tôi đã bị hàng trăm con muỗi phủ kín. Chỉ trong một giờ chúng đã đầu độc da thịt tôi đến mức tôi trông thật thảm hại. Khi trời sáng dần, tôi thấy hết con rắn này đến con rắn khác bò quanh chúng tôi. Tôi đã quen với cảnh rắn suốt đời, nhưng những con này lớn hơn bất cứ con nào tôi từng thấy. Đến nay tôi vẫn rùng mình khi nhớ buổi sáng ấy. Khi chiều về, số rắn tăng nhiều đến mức chúng tôi luôn phải dùng gậy đập chúng để chúng khỏi bò lên người. Tre cao và dày đến mức không thể nhìn xa quá một quãng ngắn. Ngay trước khi tối, chúng tôi tìm một chỗ ngồi gần lối vào đầm hơn, sợ lạc đường quay lại thuyền. Chẳng bao lâu chúng tôi nghe tiếng mái chèo khua nước, và tiếng huýt sáo khẽ, tín hiệu đã thỏa thuận. Chúng tôi vội lên thuyền, được chèo về chiếc tàu. Tôi qua một đêm khốn khổ; vì cái nóng của đầm lầy, muỗi, và nỗi kinh hoàng thường trực về rắn đã làm tôi lên cơn sốt hầm hập. Tôi vừa chợp mắt thì họ đến báo đã đến lúc quay lại cái đầm lầy kinh khủng ấy. Tôi gần như không đủ can đảm để đứng dậy. Nhưng ngay cả những con rắn to, nọc độc ấy cũng ít đáng sợ trong trí tưởng tượng tôi hơn những người da trắng trong cộng đồng mà người ta gọi là văn minh. Lần này Peter mang theo một ít thuốc lá để đốt, xua muỗi. Nó có tác dụng mong muốn với muỗi, nhưng làm tôi buồn nôn và nhức đầu dữ dội. Đến tối chúng tôi trở lại tàu. Ban ngày tôi ốm đến mức Peter tuyên bố đêm ấy tôi phải về nhà, dù chính ma quỷ có đứng canh tuần tra. Họ bảo tôi đã có một chỗ ẩn được chuẩn bị ở nhà bà ngoại. Tôi không thể hình dung làm sao giấu được tôi trong nhà bà, nơi mà mọi ngóc ngách đều được nhà Flint biết rõ. Họ bảo tôi cứ đợi rồi xem. Chúng tôi được chèo vào bờ, rồi đi thẳng qua các phố tới nhà bà ngoại. Tôi mặc quần áo thủy thủ, và đã bôi mặt đen bằng than. Tôi đi qua vài người tôi quen. Cha các con tôi đến gần đến mức tôi chạm vào cánh tay ông; nhưng ông không biết đó là ai.
English
“You must make the most of this walk,” said my friend Peter, “for you may not have another very soon.”
Tiếng Việt
“Cô phải tận hưởng chuyến đi bộ này cho hết,” Peter bạn tôi nói, “vì có thể sẽ không có chuyến khác sớm đâu.”
English
I thought his voice sounded sad. It was kind of him to conceal from me what a dismal hole was to be my home for a long, long time.
Tiếng Việt
Tôi nghĩ giọng anh nghe buồn. Anh thật tử tế khi giấu tôi biết cái hang ghê rợn nào sẽ là nhà tôi trong một thời gian dài, rất dài.
Parte 22
English
XXI. The Loophole Of Retreat.
Tiếng Việt
XXI. Lối thoát nhỏ.
English
A small shed had been added to my grandmother’s house years ago. Some boards were laid across the joists at the top, and between these boards and the roof was a very small garret, never occupied by any thing but rats and mice. It was a pent roof, covered with nothing but shingles, according to the southern custom for such buildings. The garret was only nine feet long and seven wide. The highest part was three feet high, and sloped down abruptly to the loose board floor. There was no admission for either light or air. My uncle Phillip, who was a carpenter, had very skilfully made a concealed trap-door, which communicated with the storeroom. He had been doing this while I was waiting in the swamp. The storeroom opened upon a piazza. To this hole I was conveyed as soon as I entered the house. The air was stifling; the darkness total. A bed had been spread on the floor. I could sleep quite comfortably on one side; but the slope was so sudden that I could not turn on the other without hitting the roof. The rats and mice ran over my bed; but I was weary, and I slept such sleep as the wretched may, when a tempest has passed over them. Morning came. I knew it only by the noises I heard; for in my small den day and night were all the same. I suffered for air even more than for light. But I was not comfortless. I heard the voices of my children. There was joy and there was sadness in the sound. It made my tears flow. How I longed to speak to them! I was eager to look on their faces; but there was no hole, no crack, through which I could peep. This continued darkness was oppressive. It seemed horrible to sit or lie in a cramped position day after day, without one gleam of light. Yet I would have chosen this, rather than my lot as a slave, though white people considered it an easy one; and it was so compared with the fate of others. I was never cruelly over-worked; I was never lacerated with the whip from head to foot; I was never so beaten and bruised that I could not turn from one side to the other; I never had my heel-strings cut to prevent my running away; I was never chained to a log and forced to drag it about, while I toiled in the fields from morning till night; I was never branded with hot iron, or torn by bloodhounds. On the contrary, I had always been kindly treated, and tenderly cared for, until I came into the hands of Dr. Flint. I had never wished for freedom till then. But though my life in slavery was comparatively devoid of hardships, God pity the woman who is compelled to lead such a life!
Tiếng Việt
Nhiều năm trước, một căn lán nhỏ được xây thêm vào nhà bà ngoại tôi. Vài tấm ván được đặt ngang trên các thanh rầm ở trên cùng, và giữa những tấm ván ấy với mái là một gác xép rất nhỏ, chưa từng có ai ở ngoài chuột bọ. Đó là mái dốc, chỉ lợp ván lợp, theo lối miền Nam cho những công trình như thế. Gác xép dài chín foot, rộng bảy foot. Chỗ cao nhất chỉ cao ba foot, và dốc xuống đột ngột tới sàn ván lỏng lẻo. Không có lối nào cho ánh sáng hay không khí vào. Cậu Phillip tôi, vốn là thợ mộc, đã rất khéo léo làm một cửa sập giấu kín, thông với gian kho. Cậu làm việc ấy trong khi tôi đợi ở đầm lầy. Gian kho mở ra hiên. Tôi được đưa vào cái hố này ngay khi bước vào nhà. Không khí ngột ngạt; bóng tối hoàn toàn. Một chiếc giường được trải trên sàn. Tôi có thể ngủ khá thoải mái ở một bên; nhưng độ dốc quá đột ngột nên tôi không thể trở sang bên kia mà không đụng vào mái. Chuột bọ chạy qua giường tôi; nhưng tôi mệt, và tôi ngủ giấc ngủ mà những kẻ khốn khổ có thể có, khi cơn giông đã đi qua trên đầu họ. Sáng đến. Tôi chỉ biết nhờ những tiếng động tôi nghe; vì trong cái hang nhỏ của tôi, ngày và đêm đều như nhau. Tôi khổ vì thiếu không khí còn hơn thiếu ánh sáng. Nhưng tôi không phải không có an ủi. Tôi nghe tiếng các con tôi. Có niềm vui và có nỗi buồn trong âm thanh ấy. Nó làm nước mắt tôi tuôn. Tôi thèm được nói với chúng biết bao! Tôi khao khát được nhìn mặt chúng; nhưng chẳng có lỗ nào, kẽ nào, để tôi nhìn trộm. Bóng tối triền miên này thật ngột ngạt. Ngồi hay nằm trong tư thế co quắp ngày này qua ngày khác, không một tia sáng, thật kinh khủng. Vậy mà tôi vẫn chọn điều này, hơn là phận nô lệ của tôi, dù người da trắng coi đó là phận nhẹ nhàng; và đúng là nhẹ nhàng, so với số phận của những người khác. Tôi chưa bao giờ bị bắt làm việc quá sức một cách tàn nhẫn; chưa bao giờ bị roi xé nát từ đầu đến chân; chưa bao giờ bị đánh bầm dập đến mức không trở mình được từ bên này sang bên kia; chưa bao giờ bị cắt gân gót chân để khỏi chạy trốn; chưa bao giờ bị xích vào khúc gỗ và buộc kéo lê nó đi trong khi cày cuốc ngoài đồng từ sáng đến tối; chưa bao giờ bị đóng dấu sắt nung, hay bị chó săn xé. Trái lại, tôi luôn được đối xử tử tế và chăm sóc dịu dàng, cho đến khi rơi vào tay bác sĩ Flint. Tôi chưa từng ước tự do cho đến lúc đó. Nhưng dù đời nô lệ của tôi tương đối ít gian khổ, xin Chúa thương xót người đàn bà nào bị buộc phải sống một cuộc đời như vậy!
English
My food was passed up to me through the trap-door my uncle had contrived; and my grandmother, my uncle Phillip, and aunt Nancy would seize such opportunities as they could, to mount up there and chat with me at the opening. But of course this was not safe in the daytime. It must all be done in darkness. It was impossible for me to move in an erect position, but I crawled about my den for exercise. One day I hit my head against something, and found it was a gimlet. My uncle had left it sticking there when he made the trap-door. I was as rejoiced as Robinson Crusoe could have been at finding such a treasure. It put a lucky thought into my head. I said to myself, “Now I will have some light. Now I will see my children.” I did not dare to begin my work during the daytime, for fear of attracting attention. But I groped round; and having found the side next the street, where I could frequently see my children, I stuck the gimlet in and waited for evening. I bored three rows of holes, one above another; then I bored out the interstices between. I thus succeeded in making one hole about an inch long and an inch broad. I sat by it till late into the night, to enjoy the little whiff of air that floated in. In the morning I watched for my children. The first person I saw in the street was Dr. Flint. I had a shuddering, superstitious feeling that it was a bad omen. Several familiar faces passed by. At last I heard the merry laugh of children, and presently two sweet little faces were looking up at me, as though they knew I was there, and were conscious of the joy they imparted. How I longed to tell them I was there!
Tiếng Việt
Thức ăn của tôi được chuyển lên qua cửa sập cậu tôi đã làm; và bà ngoại, cậu Phillip, dì Nancy tìm mọi dịp có thể để leo lên đó trò chuyện với tôi ở miệng cửa. Nhưng dĩ nhiên ban ngày làm vậy không an toàn. Mọi việc phải làm trong bóng tối. Tôi không thể di chuyển với tư thế đứng thẳng, nhưng tôi bò quanh cái hang để vận động. Một hôm tôi đụng đầu vào vật gì đó, và thấy đó là một cái khoan nhỏ. Cậu tôi để quên nó cắm ở đó khi làm cửa sập. Tôi vui mừng như Robinson Crusoe hẳn đã vui khi tìm ra một kho báu như thế. Nó đưa vào đầu tôi một ý nghĩ may mắn. Tôi tự nhủ: “Giờ ta sẽ có chút ánh sáng. Giờ ta sẽ thấy các con.” Tôi không dám bắt đầu công việc ban ngày, sợ gây chú ý. Nhưng tôi mò quanh; và tìm được phía quay ra đường, nơi tôi thường có thể thấy các con, tôi cắm cái khoan vào rồi đợi đến tối. Tôi khoan ba hàng lỗ, hàng nọ trên hàng kia; rồi khoan thông các chỗ ở giữa. Nhờ vậy tôi tạo được một lỗ dài chừng một inch và rộng chừng một inch. Tôi ngồi bên đó đến khuya để tận hưởng chút làn gió lọt vào. Sáng ra tôi trông các con. Người đầu tiên tôi thấy trên đường là bác sĩ Flint. Tôi có một cảm giác rùng mình, mê tín rằng đó là điềm xấu. Vài gương mặt quen đi ngang qua. Cuối cùng tôi nghe tiếng cười vui của trẻ con, và chốc sau hai gương mặt nhỏ xinh ngước nhìn tôi, như thể chúng biết tôi ở đó, và ý thức được niềm vui chúng đem lại. Tôi khao khát biết bao được nói với chúng rằng tôi ở đây!
English
My condition was now a little improved. But for weeks I was tormented by hundreds of little red insects, fine as a needle’s point, that pierced through my skin, and produced an intolerable burning. The good grandmother gave me herb teas and cooling medicines, and finally I got rid of them. The heat of my den was intense, for nothing but thin shingles protected me from the scorching summer’s sun. But I had my consolations. Through my peeping-hole I could watch the children, and when they were near enough, I could hear their talk. Aunt Nancy brought me all the news she could hear at Dr. Flint’s. From her I learned that the doctor had written to New York to a colored woman, who had been born and raised in our neighborhood, and had breathed his contaminating atmosphere. He offered her a reward if she could find out any thing about me. I know not what was the nature of her reply; but he soon after started for New York in haste, saying to his family that he had business of importance to transact. I peeped at him as he passed on his way to the steamboat. It was a satisfaction to have miles of land and water between us, even for a little while; and it was a still greater satisfaction to know that he believed me to be in the Free States. My little den seemed less dreary than it had done. He returned, as he did from his former journey to New York, without obtaining any satisfactory information. When he passed our house next morning, Benny was standing at the gate. He had heard them say that he had gone to find me, and he called out, “Dr. Flint, did you bring my mother home? I want to see her.” The doctor stamped his foot at him in a rage, and exclaimed, “Get out of the way, you little damned rascal! If you don’t, I’ll cut off your head.”
Tiếng Việt
Hoàn cảnh tôi giờ khá hơn một chút. Nhưng suốt mấy tuần tôi bị hành hạ bởi hàng trăm con côn trùng nhỏ màu đỏ, mảnh như đầu kim, đâm xuyên da tôi, gây nóng rát không chịu nổi. Bà ngoại hiền hậu cho tôi uống trà thảo mộc và thuốc giải nhiệt, và cuối cùng tôi hết chúng. Cái nóng trong hang của tôi dữ dội, vì chỉ có lớp ván lợp mỏng che tôi khỏi mặt trời mùa hè thiêu đốt. Nhưng tôi có những an ủi. Qua lỗ nhìn, tôi có thể quan sát các con, và khi chúng đến đủ gần, tôi nghe được chúng nói. Dì Nancy mang cho tôi mọi tin dì nghe được ở nhà bác sĩ Flint. Từ dì tôi biết bác sĩ đã viết thư cho một người đàn bà da màu ở New York, sinh ra và lớn lên ở vùng chúng tôi, và đã hít thở bầu không khí nhiễm độc của ông. Ông hứa trọng thưởng nếu bà tìm ra được điều gì về tôi. Tôi không biết bà trả lời ra sao; nhưng chẳng bao lâu sau ông vội vã lên đường đi New York, nói với gia đình rằng ông có việc quan trọng cần giải quyết. Tôi nhìn trộm ông khi ông đi qua để ra tàu hơi nước. Thật thỏa lòng khi có hàng dặm đất và nước giữa chúng tôi, dù chỉ trong chốc lát; và còn thỏa lòng hơn khi biết ông tin tôi đang ở các bang tự do. Cái hang nhỏ của tôi bớt ảm đạm hơn trước. Ông trở về, như lần đi New York trước, mà không có tin tức nào thỏa đáng. Khi ông đi ngang nhà chúng tôi sáng hôm sau, Benny đang đứng ở cổng. Nó đã nghe người ta nói ông đi tìm tôi, và nó gọi ra: “Bác sĩ Flint, ông đã đem mẹ cháu về chưa? Cháu muốn gặp mẹ.” Bác sĩ giậm chân quát nó trong cơn giận: “Tránh ra, thằng ranh khốn kiếp! Không thì tao chặt đầu mày.”
English
Benny ran terrified into the house, saying, “You can’t put me in jail again. I don’t belong to you now.” It was well that the wind carried the words away from the doctor’s ear. I told my grandmother of it, when we had our next conference at the trap-door; and begged of her not to allow the children to be impertinent to the irascible old man.
Tiếng Việt
Benny hoảng sợ chạy vào nhà, nói: “Ông không bỏ cháu vào tù lần nữa được đâu. Bây giờ cháu không thuộc về ông.” May là gió đã cuốn lời ấy đi khỏi tai bác sĩ. Tôi kể cho bà ngoại nghe, trong buổi trò chuyện kế tiếp ở cửa sập; và xin bà đừng để bọn trẻ hỗn láo với ông già nóng tính ấy.
English
Autumn came, with a pleasant abatement of heat. My eyes had become accustomed to the dim light, and by holding my book or work in a certain position near the aperture I contrived to read and sew. That was a great relief to the tedious monotony of my life. But when winter came, the cold penetrated through the thin shingle roof, and I was dreadfully chilled. The winters there are not so long, or so severe, as in northern latitudes; but the houses are not built to shelter from cold, and my little den was peculiarly comfortless. The kind grandmother brought me bed-clothes and warm drinks. Often I was obliged to lie in bed all day to keep comfortable; but with all my precautions, my shoulders and feet were frostbitten. O, those long, gloomy days, with no object for my eye to rest upon, and no thoughts to occupy my mind, except the dreary past and the uncertain future! I was thankful when there came a day sufficiently mild for me to wrap myself up and sit at the loophole to watch the passers by. Southerners have the habit of stopping and talking in the streets, and I heard many conversations not intended to meet my ears. I heard slave-hunters planning how to catch some poor fugitive. Several times I heard allusions to Dr. Flint, myself, and the history of my children, who, perhaps, were playing near the gate. One would say, “I wouldn’t move my little finger to catch her, as old Flint’s property.” Another would say, “I’ll catch any nigger for the reward. A man ought to have what belongs to him, if he is a damned brute.” The opinion was often expressed that I was in the Free States. Very rarely did any one suggest that I might be in the vicinity. Had the least suspicion rested on my grandmother’s house, it would have been burned to the ground. But it was the last place they thought of. Yet there was no place, where slavery existed, that could have afforded me so good a place of concealment.
Tiếng Việt
Mùa thu đến, nóng dịu đi dễ chịu. Mắt tôi đã quen với ánh sáng lờ mờ, và bằng cách cầm sách hay đồ may ở một tư thế nhất định gần khe hở, tôi xoay xở đọc và khâu được. Đó là sự nhẹ nhõm lớn cho nỗi đơn điệu tẻ nhạt trong đời tôi. Nhưng khi mùa đông đến, cái lạnh xuyên qua mái ván mỏng, và tôi lạnh cóng khủng khiếp. Mùa đông ở đó không dài, không khắc nghiệt như ở các vĩ độ phía bắc; nhưng nhà cửa không được xây để che lạnh, và cái hang nhỏ của tôi lại đặc biệt khó chịu. Bà ngoại hiền hậu mang cho tôi chăn đệm và đồ uống ấm. Thường tôi phải nằm trên giường cả ngày để được ấm; nhưng dù đã đề phòng hết sức, vai và chân tôi vẫn bị tê cóng. Ôi, những ngày dài u ám ấy, không vật gì cho mắt tôi dừng lại, không ý nghĩ nào cho tâm trí tôi bận, ngoài quá khứ ảm đạm và tương lai mờ mịt! Tôi biết ơn khi có một ngày đủ dịu để tôi quấn mình lại và ngồi bên lỗ nhìn xem người qua đường. Người miền Nam có thói quen dừng lại nói chuyện ngoài phố, và tôi nghe nhiều cuộc trò chuyện không định để lọt vào tai tôi. Tôi nghe bọn săn nô lệ bàn nhau cách bắt một kẻ chạy trốn tội nghiệp nào đó. Nhiều lần tôi nghe nhắc đến bác sĩ Flint, đến tôi, và câu chuyện các con tôi, mà có lẽ chúng đang chơi gần cổng. Một người nói: “Tôi sẽ không nhúc nhích một ngón tay để bắt nó, vì nó là tài sản của lão Flint.” Một người khác nói: “Tôi sẽ bắt bất cứ đứa mọi nào để lấy tiền thưởng. Người ta phải có cái thuộc về mình, dù chủ nó là một con thú khốn kiếp.” Người ta thường nói tôi đang ở các bang tự do. Rất hiếm khi có ai đoán tôi có thể ở gần đây. Nếu chút nghi ngờ nhỏ nhất rơi vào nhà bà ngoại tôi, ngôi nhà ấy đã bị thiêu rụi tận nền. Nhưng đó lại là nơi cuối cùng họ nghĩ tới. Vậy mà không nơi nào có chế độ nô lệ có thể cho tôi chỗ ẩn tốt hơn.
English
Dr. Flint and his family repeatedly tried to coax and bribe my children to tell something they had heard said about me. One day the doctor took them into a shop, and offered them some bright little silver pieces and gay handkerchiefs if they would tell where their mother was. Ellen shrank away from him, and would not speak; but Benny spoke up, and said, “Dr. Flint, I don’t know where my mother is. I guess she’s in New York; and when you go there again, I wish you’d ask her to come home, for I want to see her; but if you put her in jail, or tell her you’ll cut her head off, I’ll tell her to go right back.”
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint và gia đình nhiều lần cố dỗ và mua chuộc các con tôi nói ra điều chúng nghe được về tôi. Một hôm bác sĩ đưa chúng vào một cửa hiệu, và đưa ra mấy đồng bạc nhỏ sáng loáng và khăn tay sặc sỡ nếu chúng nói mẹ chúng ở đâu. Ellen rúm người tránh ông và không nói; nhưng Benny lên tiếng: “Bác sĩ Flint, cháu không biết mẹ cháu ở đâu. Cháu đoán mẹ ở New York; và lần sau ông đi đó, cháu mong ông bảo mẹ về nhà, vì cháu muốn gặp mẹ; nhưng nếu ông bỏ mẹ vào tù, hay nói với mẹ ông sẽ chặt đầu mẹ, thì cháu sẽ bảo mẹ đi ngay trở lại.”
Parte 23
English
XXII. Christmas Festivities.
Tiếng Việt
XXII. Lễ Giáng sinh.
English
Christmas was approaching. Grandmother brought me materials, and I busied myself making some new garments and little playthings for my children. Were it not that hiring day is near at hand, and many families are fearfully looking forward to the probability of separation in a few days, Christmas might be a happy season for the poor slaves. Even slave mothers try to gladden the hearts of their little ones on that occasion. Benny and Ellen had their Christmas stockings filled. Their imprisoned mother could not have the privilege of witnessing their surprise and joy. But I had the pleasure of peeping at them as they went into the street with their new suits on. I heard Benny ask a little playmate whether Santa Claus brought him any thing. “Yes,” replied the boy; “but Santa Claus ain’t a real man. It’s the children’s mothers that put things into the stockings.” “No, that can’t be,” replied Benny, “for Santa Claus brought Ellen and me these new clothes, and my mother has been gone this long time.”
Tiếng Việt
Giáng sinh đang đến gần. Bà ngoại mang cho tôi vật liệu, và tôi bận rộn làm vài bộ quần áo mới và đồ chơi nhỏ cho các con. Giá không phải ngày thuê mướn đã gần kề, và nhiều gia đình đang kinh hãi nhìn về khả năng ly tán trong vài ngày nữa, thì Giáng sinh có thể là một mùa hạnh phúc cho những người nô lệ nghèo. Ngay cả những người mẹ nô lệ cũng cố làm vui lòng con nhỏ của mình vào dịp ấy. Benny và Ellen có chiếc tất Giáng sinh đầy quà. Người mẹ bị giam của chúng không có đặc ân được chứng kiến vẻ ngạc nhiên và vui mừng của chúng. Nhưng tôi có niềm vui nhìn trộm chúng khi chúng ra đường trong bộ đồ mới. Tôi nghe Benny hỏi một bạn nhỏ xem ông già Noel có mang gì cho nó không. “Có,” cậu bé đáp; “nhưng ông già Noel đâu phải người thật. Chính các bà mẹ bỏ đồ vào tất.” “Không, không thể vậy,” Benny đáp, “vì ông già Noel mang cho Ellen với tôi những bộ quần áo mới này, mà mẹ tôi đã đi mất lâu rồi.”
English
How I longed to tell him that his mother made those garments, and that many a tear fell on them while she worked!
Tiếng Việt
Tôi muốn nói với nó biết bao rằng mẹ nó đã làm những bộ quần áo ấy, và bao nhiêu giọt nước mắt đã rơi trên chúng khi mẹ làm!
English
Every child rises early on Christmas morning to see the Johnkannaus. Without them, Christmas would be shorn of its greatest attraction. They consist of companies of slaves from the plantations, generally of the lower class. Two athletic men, in calico wrappers, have a net thrown over them, covered with all manner of bright-colored stripes. Cows’ tails are fastened to their backs, and their heads are decorated with horns. A box, covered with sheepskin, is called the gumbo box. A dozen beat on this, while others strike triangles and jawbones, to which bands of dancers keep time. For a month previous they are composing songs, which are sung on this occasion. These companies, of a hundred each, turn out early in the morning, and are allowed to go round till twelve o’clock, begging for contributions. Not a door is left unvisited where there is the least chance of obtaining a penny or a glass of rum. They do not drink while they are out, but carry the rum home in jugs, to have a carousal. These Christmas donations frequently amount to twenty or thirty dollars. It is seldom that any white man or child refuses to give them a trifle. If he does, they regale his ears with the following song:—
Tiếng Việt
Sáng Giáng sinh, đứa trẻ nào cũng dậy sớm để xem đoàn Johnkannau. Thiếu họ, Giáng sinh sẽ mất đi điều hấp dẫn nhất. Đó là những tốp nô lệ từ các đồn điền, thường thuộc tầng lớp thấp. Hai người đàn ông lực lưỡng, mặc áo choàng vải hoa, bị phủ lên một tấm lưới đính đủ thứ dải màu rực rỡ. Đuôi bò buộc vào lưng họ, và đầu họ được trang trí bằng sừng. Một cái hộp bọc da cừu được gọi là hộp gumbo. Một chục người đánh vào đó, trong khi những người khác gõ tam giác sắt và xương hàm, và các nhóm vũ công nhảy theo nhịp. Suốt một tháng trước đó họ soạn các bài hát, được hát trong dịp này. Những tốp ấy, mỗi tốp một trăm người, ra quân từ sáng sớm, và được phép đi vòng quanh đến mười hai giờ, xin tiền đóng góp. Không một cánh cửa nào không được ghé, nếu có chút cơ may xin được một đồng xu hay một ly rượu rum. Họ không uống trong lúc đi, mà đem rượu về nhà trong các bình, để tiệc tùng. Những khoản tặng Giáng sinh này thường lên đến hai mươi hay ba mươi đô la. Hiếm có người da trắng hay đứa trẻ da trắng nào từ chối cho họ chút ít. Nếu có, họ làm vui tai người ấy bằng bài hát sau đây:—
English
Christmas is a day of feasting, both with white and colored people. Slaves, who are lucky enough to have a few shillings, are sure to spend them for good eating; and many a turkey and pig is captured, without saying, “By your leave, sir.” Those who cannot obtain these, cook a ’possum, or a raccoon, from which savory dishes can be made. My grandmother raised poultry and pigs for sale; and it was her established custom to have both a turkey and a pig roasted for Christmas dinner.
Tiếng Việt
Giáng sinh là ngày yến tiệc, với cả người da trắng lẫn da màu. Những nô lệ may mắn có vài đồng silinh chắc chắn sẽ đem tiêu vào đồ ăn ngon; và nhiều con gà tây, con heo bị bắt mà không nói một lời “xin phép ông.” Những ai không kiếm được chúng thì nấu một con thú có túi, hoặc một con gấu mèo, từ đó có thể làm nên những món thơm ngon. Bà ngoại tôi nuôi gia cầm và heo để bán; và theo thông lệ đã thành nếp của bà, mỗi Giáng sinh đều quay cả gà tây lẫn heo cho bữa tối.
English
On this occasion, I was warned to keep extremely quiet, because two guests had been invited. One was the town constable, and the other was a free colored man, who tried to pass himself off for white, and who was always ready to do any mean work for the sake of currying favor with white people. My grandmother had a motive for inviting them. She managed to take them all over the house. All the rooms on the lower floor were thrown open for them to pass in and out; and after dinner, they were invited up stairs to look at a fine mocking bird my uncle had just brought home. There, too, the rooms were all thrown open, that they might look in. When I heard them talking on the piazza, my heart almost stood still. I knew this colored man had spent many nights hunting for me. Every body knew he had the blood of a slave father in his veins; but for the sake of passing himself off for white, he was ready to kiss the slaveholders’ feet. How I despised him! As for the constable, he wore no false colors. The duties of his office were despicable, but he was superior to his companion, inasmuch as he did not pretend to be what he was not. Any white man, who could raise money enough to buy a slave, would have considered himself degraded by being a constable; but the office enabled its possessor to exercise authority. If he found any slave out after nine o’clock, he could whip him as much as he liked; and that was a privilege to be coveted. When the guests were ready to depart, my grandmother gave each of them some of her nice pudding, as a present for their wives. Through my peep-hole I saw them go out of the gate, and I was glad when it closed after them. So passed the first Christmas in my den.
Tiếng Việt
Nhân dịp này, tôi được dặn phải giữ im lặng tuyệt đối, vì có hai vị khách được mời. Một là viên cảnh sát thị trấn, người kia là một người da màu tự do, cố làm ra vẻ da trắng, và luôn sẵn sàng làm mọi việc hèn hạ để lấy lòng người da trắng. Bà ngoại tôi có lý do khi mời họ. Bà tìm cách dẫn họ đi khắp nhà. Mọi phòng tầng dưới được mở toang để họ ra vào; và sau bữa ăn, họ được mời lên gác xem một con chim nhại đẹp mà cậu tôi vừa mang về. Ở đó cũng vậy, mọi phòng đều mở toang để họ nhìn vào. Khi tôi nghe họ nói chuyện ngoài hiên, tim tôi gần như ngừng đập. Tôi biết người da màu này đã nhiều đêm đi săn tìm tôi. Ai cũng biết trong huyết quản hắn có dòng máu cha là nô lệ; nhưng để làm ra vẻ da trắng, hắn sẵn sàng hôn chân các chủ nô. Tôi khinh hắn biết bao! Còn viên cảnh sát, y không đeo màu cờ giả. Nhiệm vụ của y thật đê tiện, nhưng y hơn bạn đồng hành ở chỗ y không giả vờ là điều y không phải. Người da trắng nào kiếm đủ tiền mua một nô lệ cũng sẽ coi mình bị hạ thấp nếu làm cảnh sát; nhưng chức vụ ấy cho người nắm nó quyền ra oai. Nếu y bắt gặp nô lệ nào ngoài đường sau chín giờ, y có thể quất bao nhiêu tùy thích; và đó là đặc quyền đáng thèm muốn. Khi khách sửa soạn ra về, bà ngoại tôi cho mỗi người một ít bánh pudding ngon của bà, làm quà cho vợ họ. Qua lỗ nhìn, tôi thấy họ ra khỏi cổng, và tôi mừng khi cổng đóng lại sau lưng họ. Thế là trôi qua Giáng sinh đầu tiên trong cái hang của tôi.
Parte 24
English
XXIII. Still In Prison.
Tiếng Việt
XXIII. Vẫn trong tù.
English
When spring returned, and I took in the little patch of green the aperture commanded, I asked myself how many more summers and winters I must be condemned to spend thus. I longed to draw in a plentiful draught of fresh air, to stretch my cramped limbs, to have room to stand erect, to feel the earth under my feet again. My relatives were constantly on the lookout for a chance of escape; but none offered that seemed practicable, and even tolerably safe. The hot summer came again, and made the turpentine drop from the thin roof over my head.
Tiếng Việt
Khi mùa xuân trở lại, và tôi thu vào mắt mảnh xanh nhỏ mà khe hở nhìn thấy được, tôi tự hỏi mình còn phải bị kết án sống thế này bao nhiêu mùa hè, mùa đông nữa. Tôi thèm hít một hơi dài không khí trong lành, duỗi đôi chân tay co quắp, có chỗ để đứng thẳng, được cảm thấy đất dưới chân lần nữa. Họ hàng tôi không ngừng rình một cơ hội trốn thoát; nhưng không cơ hội nào hiện ra có vẻ khả thi, hay ít nhất tạm an toàn. Mùa hè nóng lại đến, làm nhựa thông nhỏ giọt từ mái mỏng trên đầu tôi.
English
During the long nights I was restless for want of air, and I had no room to toss and turn. There was but one compensation; the atmosphere was so stifled that even mosquitos would not condescend to buzz in it. With all my detestation of Dr. Flint, I could hardly wish him a worse punishment, either in this world or that which is to come, than to suffer what I suffered in one single summer. Yet the laws allowed him to be out in the free air, while I, guiltless of crime, was pent up here, as the only means of avoiding the cruelties the laws allowed him to inflict upon me! I don’t know what kept life within me. Again and again, I thought I should die before long; but I saw the leaves of another autumn whirl through the air, and felt the touch of another winter. In summer the most terrible thunder storms were acceptable, for the rain came through the roof, and I rolled up my bed that it might cool the hot boards under it. Later in the season, storms sometimes wet my clothes through and through, and that was not comfortable when the air grew chilly. Moderate storms I could keep out by filling the chinks with oakum.
Tiếng Việt
Suốt những đêm dài tôi trằn trọc vì thiếu không khí, mà không có chỗ để lăn lộn. Chỉ có một sự bù đắp; bầu không khí ngột ngạt đến mức ngay cả muỗi cũng không thèm vo ve trong đó. Dù ghét bác sĩ Flint đến đâu, tôi cũng khó mong ông một hình phạt tệ hơn, ở đời này hay đời sau, ngoài việc phải chịu những gì tôi chịu trong chỉ một mùa hè. Vậy mà luật pháp cho phép ông ở ngoài trời tự do, trong khi tôi, vô tội, bị nhốt ở đây, như cách duy nhất tránh những sự tàn ác mà luật pháp cho phép ông giáng lên tôi! Tôi không biết điều gì giữ sự sống trong tôi. Hết lần này đến lần khác tôi nghĩ mình sẽ chết sớm; nhưng tôi vẫn thấy lá của một mùa thu khác xoáy trong không trung, và cảm nhận cái chạm của một mùa đông khác. Mùa hè, những cơn giông dữ dội nhất cũng được chào đón, vì mưa lọt qua mái, và tôi cuộn giường lại để nó làm mát những tấm ván nóng bên dưới. Muộn hơn trong mùa, những trận giông đôi khi làm ướt đẫm quần áo tôi, và thế thì không dễ chịu khi không khí trở lạnh. Những cơn giông vừa phải tôi có thể ngăn bằng cách nhét xơ gai vào các kẽ nứt.
English
But uncomfortable as my situation was, I had glimpses of things out of doors, which made me thankful for my wretched hiding-place. One day I saw a slave pass our gate, muttering, “It’s his own, and he can kill it if he will.” My grandmother told me that woman’s history. Her mistress had that day seen her baby for the first time, and in the lineaments of its fair face she saw a likeness to her husband. She turned the bondwoman and her child out of doors, and forbade her ever to return. The slave went to her master, and told him what had happened. He promised to talk with her mistress, and make it all right. The next day she and her baby were sold to a Georgia trader.
Tiếng Việt
Nhưng dù hoàn cảnh khó chịu đến đâu, tôi vẫn thoáng thấy những chuyện ngoài trời khiến tôi biết ơn nơi ẩn náu khốn khổ này. Một hôm tôi thấy một người nô lệ đi qua cổng nhà, lẩm bẩm: “Con của ông ta mà, ông ta muốn giết thì giết.” Bà ngoại kể tôi nghe chuyện đời người đàn bà ấy. Hôm đó bà chủ cô lần đầu nhìn thấy đứa bé của cô, và trong nét mặt trắng trẻo của nó bà thấy giống chồng mình. Bà đuổi người nô lệ và đứa con ra khỏi cửa, và cấm cô không bao giờ quay lại. Người nô lệ đến gặp ông chủ, và kể ông nghe chuyện đã xảy ra. Ông hứa sẽ nói chuyện với bà chủ cô, và sắp xếp ổn thỏa. Hôm sau cô và con bị bán cho một tay lái buôn ở Georgia.
English
Another time I saw a woman rush wildly by, pursued by two men. She was a slave, the wet nurse of her mistress’s children. For some trifling offence her mistress ordered her to be stripped and whipped. To escape the degradation and the torture, she rushed to the river, jumped in, and ended her wrongs in death.
Tiếng Việt
Một lần khác tôi thấy một người đàn bà chạy điên cuồng qua, bị hai người đàn ông đuổi theo. Cô là nô lệ, vú nuôi của các con bà chủ cô. Vì một lỗi vặt nào đó, bà chủ ra lệnh lột đồ cô và quất. Để thoát nỗi nhục nhã và cực hình, cô lao xuống sông, nhảy vào, và chấm dứt nỗi oan khuất của mình bằng cái chết.
English
Senator Brown, of Mississippi, could not be ignorant of many such facts as these, for they are of frequent occurrence in every Southern State. Yet he stood up in the Congress of the United States, and declared that slavery was “a great moral, social, and political blessing; a blessing to the master, and a blessing to the slave!”
Tiếng Việt
Thượng nghị sĩ Brown, ở Mississippi, không thể không biết nhiều chuyện như thế, vì chúng xảy ra thường xuyên ở mọi bang miền Nam. Vậy mà ông đã đứng lên giữa Quốc hội Hoa Kỳ và tuyên bố rằng chế độ nô lệ là “một phúc lành lớn về đạo đức, xã hội và chính trị; một phúc lành cho ông chủ, và một phúc lành cho người nô lệ!”
English
I suffered much more during the second winter than I did during the first. My limbs were benumbed by inaction, and the cold filled them with cramp. I had a very painful sensation of coldness in my head; even my face and tongue stiffened, and I lost the power of speech. Of course it was impossible, under the circumstances, to summon any physician. My brother William came and did all he could for me. Uncle Phillip also watched tenderly over me; and poor grandmother crept up and down to inquire whether there were any signs of returning life. I was restored to consciousness by the dashing of cold water in my face, and found myself leaning against my brother’s arm, while he bent over me with streaming eyes. He afterwards told me he thought I was dying, for I had been in an unconscious state sixteen hours. I next became delirious, and was in great danger of betraying myself and my friends. To prevent this, they stupefied me with drugs. I remained in bed six weeks, weary in body and sick at heart. How to get medical advice was the question. William finally went to a Thompsonian doctor, and described himself as having all my pains and aches. He returned with herbs, roots, and ointment. He was especially charged to rub on the ointment by a fire; but how could a fire be made in my little den? Charcoal in a furnace was tried, but there was no outlet for the gas, and it nearly cost me my life. Afterwards coals, already kindled, were brought up in an iron pan, and placed on bricks. I was so weak, and it was so long since I had enjoyed the warmth of a fire, that those few coals actually made me weep. I think the medicines did me some good; but my recovery was very slow. Dark thoughts passed through my mind as I lay there day after day. I tried to be thankful for my little cell, dismal as it was, and even to love it, as part of the price I had paid for the redemption of my children. Sometimes I thought God was a compassionate Father, who would forgive my sins for the sake of my sufferings. At other times, it seemed to me there was no justice or mercy in the divine government. I asked why the curse of slavery was permitted to exist, and why I had been so persecuted and wronged from youth upward. These things took the shape of mystery, which is to this day not so clear to my soul as I trust it will be hereafter.
Tiếng Việt
Tôi khổ hơn nhiều trong mùa đông thứ hai so với mùa đầu. Chân tay tôi tê dại vì bất động, và cái lạnh làm chúng co rút chuột rút. Tôi có cảm giác lạnh rất đau đớn ở đầu; ngay cả mặt và lưỡi tôi cũng cứng lại, và tôi mất khả năng nói. Dĩ nhiên, trong hoàn cảnh ấy, không thể mời bất kỳ thầy thuốc nào. Em trai William tôi đến và làm tất cả những gì nó có thể cho tôi. Cậu Phillip cũng chăm nom tôi âu yếm; và bà ngoại tội nghiệp bò lên bò xuống để hỏi xem có dấu hiệu nào sự sống đang trở lại. Tôi hồi tỉnh nhờ một gáo nước lạnh tạt vào mặt, và thấy mình đang tựa vào cánh tay em trai, trong khi nó cúi xuống nhìn tôi, mắt đẫm lệ. Sau này nó kể rằng nó tưởng tôi đang chết, vì tôi đã bất tỉnh mười sáu tiếng. Kế đó tôi mê sảng, và có nguy cơ lớn làm lộ mình và bạn bè. Để ngăn việc đó, họ làm tôi mê man bằng thuốc. Tôi nằm trên giường sáu tuần, mệt mỏi thể xác và nặng nề lòng. Làm sao xin được lời khuyên của thầy thuốc là câu hỏi. Cuối cùng William đến gặp một thầy thuốc phái Thompson, và tả mình có hết mọi cơn đau nhức của tôi. Nó trở về với thảo dược, rễ cây và thuốc xoa. Nó được dặn đặc biệt phải xoa thuốc cạnh lửa; nhưng làm sao nhóm lửa trong cái hang nhỏ của tôi? Họ thử than trong lò, nhưng không có chỗ cho khí thoát ra, và nó suýt lấy mạng tôi. Sau đó than đã cháy sẵn được mang lên trong một cái chảo sắt, đặt trên gạch. Tôi yếu đến thế, và đã lâu không được hưởng hơi ấm của lửa, nên vài cục than ấy thật sự làm tôi bật khóc. Tôi nghĩ thuốc có ích cho tôi phần nào; nhưng sự hồi phục của tôi rất chậm. Những ý nghĩ đen tối qua tâm trí tôi khi tôi nằm đó ngày này sang ngày khác. Tôi cố biết ơn cái buồng nhỏ của mình, dù ảm đạm, và thậm chí yêu nó, như một phần cái giá tôi trả cho sự cứu chuộc các con tôi. Đôi khi tôi nghĩ Chúa là người Cha giàu lòng thương xót, sẽ tha tội cho tôi vì những đau khổ của tôi. Những lúc khác, dường như không có công lý hay lòng thương xót nào trong sự cai quản của thần linh. Tôi hỏi tại sao lời nguyền của chế độ nô lệ được phép tồn tại, và tại sao tôi bị bức hại và hà hiếp như thế từ tuổi trẻ trở đi. Những điều này mang hình hài của một mầu nhiệm, mà đến nay vẫn chưa sáng tỏ với tâm hồn tôi như tôi tin rằng sau này sẽ sáng tỏ.
English
In the midst of my illness, grandmother broke down under the weight of anxiety and toil. The idea of losing her, who had always been my best friend and a mother to my children, was the sorest trial I had yet had. O, how earnestly I prayed that she might recover! How hard it seemed, that I could not tend upon her, who had so long and so tenderly watched over me!
Tiếng Việt
Giữa cơn bệnh của tôi, bà ngoại gục xuống dưới sức nặng của lo âu và lao nhọc. Ý nghĩ sẽ mất bà, người luôn là người bạn tốt nhất của tôi và là mẹ của các con tôi, là thử thách cay đắng nhất tôi từng có. Ôi, tôi đã cầu nguyện tha thiết biết bao để bà bình phục! Thật cay đắng làm sao khi tôi không thể chăm sóc bà, người đã bao lâu âu yếm trông nom tôi!
English
One day the screams of a child nerved me with strength to crawl to my peeping-hole, and I saw my son covered with blood. A fierce dog, usually kept chained, had seized and bitten him. A doctor was sent for, and I heard the groans and screams of my child while the wounds were being sewed up. O, what torture to a mother’s heart, to listen to this and be unable to go to him!
Tiếng Việt
Một hôm tiếng la của một đứa trẻ cho tôi sức mạnh để bò đến lỗ nhìn, và tôi thấy con trai tôi đầy máu. Một con chó dữ, thường bị xích, đã chồm lên cắn nó. Người ta cho đi gọi bác sĩ, và tôi nghe tiếng rên và tiếng la của con tôi trong khi vết thương được khâu lại. Ôi, đó là cực hình đối với trái tim người mẹ, khi phải nghe thế mà không thể đến với nó!
English
But childhood is like a day in spring, alternately shower and sunshine. Before night Benny was bright and lively, threatening the destruction of the dog; and great was his delight when the doctor told him the next day that the dog had bitten another boy and been shot. Benny recovered from his wounds; but it was long before he could walk.
Tiếng Việt
Nhưng tuổi thơ như một ngày xuân, lúc mưa lúc nắng. Trước tối Benny đã tươi tỉnh và hoạt bát, đe dọa tiêu diệt con chó; và niềm vui của nó thật lớn khi hôm sau bác sĩ nói cho nó biết con chó đã cắn một cậu bé khác và bị bắn chết. Benny khỏi vết thương; nhưng rất lâu sau nó mới đi được.
English
When my grandmother’s illness became known, many ladies, who were her customers, called to bring her some little comforts, and to inquire whether she had every thing she wanted. Aunt Nancy one night asked permission to watch with her sick mother, and Mrs. Flint replied, “I don’t see any need of your going. I can’t spare you.” But when she found other ladies in the neighborhood were so attentive, not wishing to be outdone in Christian charity, she also sallied forth, in magnificent condescension, and stood by the bedside of her who had loved her in her infancy, and who had been repaid by such grievous wrongs. She seemed surprised to find her so ill, and scolded uncle Phillip for not sending for Dr. Flint. She herself sent for him immediately, and he came. Secure as I was in my retreat, I should have been terrified if I had known he was so near me. He pronounced my grandmother in a very critical situation, and said if her attending physician wished it, he would visit her. Nobody wished to have him coming to the house at all hours, and we were not disposed to give him a chance to make out a long bill.
Tiếng Việt
Khi bệnh của bà ngoại tôi được biết đến, nhiều bà, vốn là khách hàng của bà, ghé mang cho bà chút đồ an ủi và hỏi bà có thiếu gì không. Một đêm dì Nancy xin phép thức canh bên người mẹ đau ốm, và bà Flint đáp: “Tôi không thấy có cần thiết gì cô phải đi. Tôi không thể thiếu cô.” Nhưng khi thấy những bà khác trong vùng chu đáo thế, không muốn thua kém về lòng bác ái Cơ Đốc, bà cũng xuất hành, với vẻ hạ cố huy hoàng, và đứng bên giường của người đã yêu thương bà từ thuở sơ sinh, và đã được đền đáp bằng những tổn thương cay nghiệt. Bà có vẻ ngạc nhiên thấy bà ngoại ốm nặng thế, và mắng cậu Phillip không cho gọi bác sĩ Flint. Chính bà sai gọi ông ngay, và ông đến. Dù an toàn trong chỗ ẩn, nếu tôi biết ông ở gần tôi đến thế, tôi hẳn đã kinh hoàng. Ông tuyên bố bà ngoại tôi đang ở tình trạng rất nguy kịch, và nói nếu bác sĩ điều trị của bà muốn, ông sẽ đến thăm. Không ai muốn ông đến nhà vào mọi giờ, và chúng tôi không muốn cho ông cơ hội lập một hóa đơn dài.
English
As Mrs. Flint went out, Sally told her the reason Benny was lame was, that a dog had bitten him. “I’m glad of it,” replied she. “I wish he had killed him. It would be good news to send to his mother. Her day will come. The dogs will grab her yet.” With these Christian words she and her husband departed, and, to my great satisfaction, returned no more.
Tiếng Việt
Khi bà Flint đi ra, Sally nói với bà rằng lý do Benny đi khập khiễng là vì bị chó cắn. “Tôi mừng,” bà đáp. “Tôi ước nó đã bị cắn chết. Đó sẽ là tin tốt để gửi cho mẹ nó. Ngày của nó rồi sẽ đến. Chó sẽ vồ nó thôi.” Với những lời Cơ Đốc ấy, bà và chồng bà ra về, và, thật hài lòng cho tôi, không quay lại nữa.
English
I heard from uncle Phillip, with feelings of unspeakable joy and gratitude, that the crisis was passed and grandmother would live. I could now say from my heart, “God is merciful. He has spared me the anguish of feeling that I caused her death.”
Tiếng Việt
Tôi nghe từ cậu Phillip, với cảm xúc vui mừng và biết ơn không tả xiết, rằng cơn nguy kịch đã qua và bà ngoại sẽ sống. Giờ tôi có thể thành thật nói: “Chúa nhân từ. Ngài đã tha cho tôi nỗi đau phải cảm thấy mình gây ra cái chết của bà.”
Parte 25
English
XXIV. The Candidate For Congress.
Tiếng Việt
XXIV. Ứng cử viên Quốc hội.
English
The summer had nearly ended, when Dr. Flint made a third visit to New York, in search of me. Two candidates were running for Congress, and he returned in season to vote. The father of my children was the Whig candidate. The doctor had hitherto been a stanch Whig; but now he exerted all his energies for the defeat of Mr. Sands. He invited large parties of men to dine in the shade of his trees, and supplied them with plenty of rum and brandy. If any poor fellow drowned his wits in the bowl, and, in the openness of his convivial heart, proclaimed that he did not mean to vote the Democratic ticket, he was shoved into the street without ceremony.
Tiếng Việt
Mùa hè gần hết thì bác sĩ Flint thực hiện chuyến đi New York lần thứ ba để tìm tôi. Hai ứng viên đang tranh cử Quốc hội, và ông trở về kịp để bỏ phiếu. Cha các con tôi là ứng viên đảng Whig. Bác sĩ từ trước đến nay là người Whig trung thành; nhưng lúc này ông dốc toàn lực để đánh bại ông Sands. Ông mời từng đoàn đông người đến dùng bữa dưới bóng cây của ông, và cung cấp cho họ rum và brandy thả cửa. Nếu có anh chàng khốn khổ nào đã nhấn chìm trí khôn vào chén, và trong tấm lòng cởi mở của kẻ ham vui, tuyên bố mình không định bỏ phiếu cho danh sách Dân chủ, thì anh ta bị đẩy ra phố không chút nghi lễ.
English
The doctor expended his liquor in vain. Mr. Sands was elected; an event which occasioned me some anxious thoughts. He had not emancipated my children, and if he should die they would be at the mercy of his heirs. Two little voices, that frequently met my ear, seemed to plead with me not to let their father depart without striving to make their freedom secure. Years had passed since I had spoken to him. I had not even seen him since the night I passed him, unrecognized, in my disguise of a sailor. I supposed he would call before he left, to say something to my grandmother concerning the children, and I resolved what course to take.
Tiếng Việt
Bác sĩ phí rượu vô ích. Ông Sands đắc cử; một sự kiện làm tôi lo nghĩ không ít. Ông chưa giải phóng các con tôi, và nếu ông chết chúng sẽ nằm trong tay những người thừa kế của ông. Hai giọng nói nhỏ, thường lọt vào tai tôi, dường như nài tôi đừng để cha chúng ra đi mà chưa cố gắng làm cho tự do của chúng được bảo đảm. Nhiều năm đã trôi qua từ lần tôi nói chuyện với ông. Tôi thậm chí chưa nhìn thấy ông từ cái đêm tôi đi lướt qua ông, không bị nhận ra, trong bộ đồ thủy thủ cải trang. Tôi đoán trước khi đi ông sẽ ghé nhà để nói đôi lời với bà ngoại về các con, và tôi quyết định phải làm gì.
English
The day before his departure for Washington I made arrangements, towards evening, to get from my hiding-place into the storeroom below. I found myself so stiff and clumsy that it was with great difficulty I could hitch from one resting place to another. When I reached the storeroom my ankles gave way under me, and I sank exhausted on the floor. It seemed as if I could never use my limbs again. But the purpose I had in view roused all the strength I had. I crawled on my hands and knees to the window, and, screened behind a barrel, I waited for his coming. The clock struck nine, and I knew the steamboat would leave between ten and eleven. My hopes were failing. But presently I heard his voice, saying to some one, “Wait for me a moment. I wish to see aunt Martha.” When he came out, as he passed the window, I said, “Stop one moment, and let me speak for my children.” He started, hesitated, and then passed on, and went out of the gate. I closed the shutter I had partially opened, and sank down behind the barrel. I had suffered much; but seldom had I experienced a keener pang than I then felt. Had my children, then, become of so little consequence to him? And had he so little feeling for their wretched mother that he would not listen a moment while she pleaded for them? Painful memories were so busy within me, that I forgot I had not hooked the shutter, till I heard some one opening it. I looked up. He had come back. “Who called me?” said he, in a low tone. “I did,” I replied. “Oh, Linda,” said he, “I knew your voice; but I was afraid to answer, lest my friend should hear me. Why do you come here? Is it possible you risk yourself in this house? They are mad to allow it. I shall expect to hear that you are all ruined.” I did not wish to implicate him, by letting him know my place of concealment; so I merely said, “I thought you would come to bid grandmother good by, and so I came here to speak a few words to you about emancipating my children. Many changes may take place during the six months you are gone to Washington, and it does not seem right for you to expose them to the risk of such changes. I want nothing for myself; all I ask is, that you will free my children, or authorize some friend to do it, before you go.”
Tiếng Việt
Hôm trước ngày ông lên đường đi Washington, đến chiều tối tôi thu xếp để từ chỗ ẩn đi xuống gian kho bên dưới. Tôi thấy mình cứng đờ và vụng về đến mức rất khó khăn mới nhích từ điểm tựa này sang điểm tựa khác. Khi đến gian kho, cổ chân tôi khuỵu xuống, và tôi ngã sụp, kiệt sức, trên sàn. Dường như tôi sẽ không bao giờ dùng được tay chân nữa. Nhưng mục đích tôi nhắm đến đã khơi dậy mọi sức lực còn lại. Tôi bò bằng hai tay hai đầu gối đến cửa sổ, và, nấp sau một cái thùng, chờ ông đến. Đồng hồ điểm chín giờ, và tôi biết tàu hơi nước sẽ rời đi vào khoảng mười đến mười một giờ. Hy vọng tôi đang tàn. Nhưng chợt tôi nghe giọng ông nói với ai đó: “Đợi tôi một lát. Tôi muốn gặp bà Martha.” Khi ông bước ra, đi ngang cửa sổ, tôi nói: “Dừng lại một chút, và để tôi nói đôi lời cho các con tôi.” Ông giật mình, do dự, rồi đi tiếp, ra khỏi cổng. Tôi đóng cánh cửa chớp tôi đã hé mở, và ngồi sụp xuống sau cái thùng. Tôi đã chịu nhiều đau đớn; nhưng hiếm khi tôi trải qua cơn nhói nào nhức nhối hơn lúc ấy. Vậy ra các con tôi đã trở nên chẳng đáng gì với ông? Và ông có ít tình cảm với người mẹ khốn khổ của chúng đến mức không chịu nghe một lát khi cô van xin cho chúng? Những ký ức đau đớn bận rộn trong tôi đến mức tôi quên mình chưa gài chốt cửa chớp, cho đến khi nghe ai đó mở nó ra. Tôi ngước nhìn. Ông đã quay lại. “Ai gọi tôi?” ông nói khẽ. “Tôi,” tôi đáp. “Ôi, Linda,” ông nói, “tôi nhận ra giọng cô; nhưng tôi sợ không dám trả lời, kẻo bạn tôi nghe. Sao cô đến đây? Lẽ nào cô liều mình trong ngôi nhà này? Họ điên khi cho phép như vậy. Tôi sẽ chờ nghe tin tất cả các người đều tan nát.” Tôi không muốn làm ông dính líu bằng cách cho ông biết chỗ ẩn của mình; nên tôi chỉ nói: “Tôi nghĩ ông sẽ đến chào bà ngoại, nên tôi đến đây để nói đôi lời với ông về việc giải phóng các con tôi. Nhiều thay đổi có thể xảy ra trong sáu tháng ông ở Washington, và có vẻ không phải khi để chúng chịu rủi ro của những thay đổi ấy. Tôi không xin gì cho bản thân; tất cả những gì tôi xin là ông hãy giải phóng các con tôi, hoặc ủy quyền cho một người bạn làm việc ấy, trước khi ông đi.”
English
He promised he would do it, and also expressed a readiness to make any arrangements whereby I could be purchased.
Tiếng Việt
Ông hứa sẽ làm việc ấy, và cũng bày tỏ sẵn lòng thu xếp mọi cách để tôi có thể được chuộc.
English
I heard footsteps approaching, and closed the shutter hastily. I wanted to crawl back to my den, without letting the family know what I had done; for I knew they would deem it very imprudent. But he stepped back into the house, to tell my grandmother that he had spoken with me at the storeroom window, and to beg of her not to allow me to remain in the house over night. He said it was the height of madness for me to be there; that we should certainly all be ruined. Luckily, he was in too much of a hurry to wait for a reply, or the dear old woman would surely have told him all.
Tiếng Việt
Tôi nghe tiếng chân đến gần, và vội đóng cửa chớp. Tôi muốn bò về hang mà không để gia đình biết tôi đã làm gì; vì tôi biết họ sẽ cho là rất liều lĩnh. Nhưng ông quay trở vào nhà, nói với bà ngoại tôi rằng ông đã nói chuyện với tôi ở cửa sổ gian kho, và xin bà đừng để tôi ở lại trong nhà qua đêm. Ông nói tôi ở đó là đỉnh điểm của sự điên rồ; rằng chắc chắn tất cả chúng tôi sẽ tan nát. May thay, ông quá vội để chờ câu trả lời, nếu không bà già thân yêu hẳn đã kể hết với ông.
English
I tried to go back to my den, but found it more difficult to go up than I had to come down. Now that my mission was fulfilled, the little strength that had supported me through it was gone, and I sank helpless on the floor. My grandmother, alarmed at the risk I had run, came into the storeroom in the dark, and locked the door behind her. “Linda,” she whispered, “where are you?”
Tiếng Việt
Tôi cố trở về hang, nhưng thấy đi lên khó hơn đi xuống. Giờ sứ mệnh đã hoàn thành, chút sức lực đã nâng đỡ tôi qua nó biến mất, và tôi ngã bất lực xuống sàn. Bà ngoại, hoảng sợ vì mối nguy tôi đã chịu, vào gian kho trong bóng tối, khóa cửa sau lưng. “Linda,” bà thì thầm, “cháu ở đâu?”
English
“I am here by the window,” I replied. “I couldn’t have him go away without emancipating the children. Who knows what may happen?”
Tiếng Việt
“Cháu ở đây, bên cửa sổ,” tôi đáp. “Cháu không thể để ông ấy đi mà chưa giải phóng hai đứa nhỏ. Ai biết điều gì có thể xảy ra?”
English
“Come, come, child,” said she, “it won’t do for you to stay here another minute. You’ve done wrong; but I can’t blame you, poor thing!”
Tiếng Việt
“Thôi, thôi, cháu,” bà nói, “cháu không thể ở đây thêm một phút nào nữa. Cháu làm sai rồi; nhưng bà không thể trách cháu, tội nghiệp!”
English
I told her I could not return without assistance, and she must call my uncle. Uncle Phillip came, and pity prevented him from scolding me. He carried me back to my dungeon, laid me tenderly on the bed, gave me some medicine, and asked me if there was any thing more he could do. Then he went away, and I was left with my own thoughts—starless as the midnight darkness around me.
Tiếng Việt
Tôi nói với bà rằng tôi không thể quay về nếu không có người giúp, và bà phải gọi cậu. Cậu Phillip đến, và lòng thương xót ngăn cậu mắng tôi. Cậu bế tôi trở về địa lao, nhẹ nhàng đặt tôi lên giường, đưa tôi chút thuốc, và hỏi tôi còn điều gì cậu có thể làm nữa không. Rồi cậu đi, và tôi bị bỏ lại với những ý nghĩ của mình—không một vì sao, như bóng đêm đen đặc quanh tôi.
English
My friends feared I should become a cripple for life; and I was so weary of my long imprisonment that, had it not been for the hope of serving my children, I should have been thankful to die; but, for their sakes, I was willing to bear on.
Tiếng Việt
Bạn bè tôi sợ tôi sẽ thành tàn phế suốt đời; và tôi chán ngán cuộc giam cầm dài đằng đẵng đến mức, nếu không có hy vọng giúp được các con, tôi hẳn đã biết ơn mà chết; nhưng vì chúng, tôi bằng lòng chịu đựng tiếp.
Parte 26
English
XXV. Competition In Cunning.
Tiếng Việt
XXV. Cuộc đua mưu mẹo.
English
Dr. Flint had not given me up. Every now and then he would say to my grandmother that I would yet come back, and voluntarily surrender myself; and that when I did, I could be purchased by my relatives, or any one who wished to buy me. I knew his cunning nature too well not to perceive that this was a trap laid for me; and so all my friends understood it. I resolved to match my cunning against his cunning. In order to make him believe that I was in New York, I resolved to write him a letter dated from that place. I sent for my friend Peter, and asked him if he knew any trustworthy seafaring person, who would carry such a letter to New York, and put it in the post office there. He said he knew one that he would trust with his own life to the ends of the world. I reminded him that it was a hazardous thing for him to undertake. He said he knew it, but he was willing to do any thing to help me. I expressed a wish for a New York paper, to ascertain the names of some of the streets. He run his hand into his pocket, and said, “Here is half a one, that was round a cap I bought of a pedler yesterday.” I told him the letter would be ready the next evening. He bade me good by, adding, “Keep up your spirits, Linda; brighter days will come by and by.”
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint chưa bỏ cuộc với tôi. Thỉnh thoảng ông lại nói với bà ngoại rằng rồi tôi sẽ quay về, và tự nguyện đầu thú; và khi đó, họ hàng tôi, hay bất cứ ai muốn mua tôi, đều có thể mua. Tôi hiểu bản tính xảo quyệt của ông quá rõ để không nhận ra đây là cái bẫy giăng cho tôi; và tất cả bạn bè tôi cũng hiểu vậy. Tôi quyết đem mưu của mình đấu với mưu của ông. Để làm ông tin tôi ở New York, tôi quyết viết cho ông một lá thư ghi nơi gửi từ đó. Tôi cho gọi Peter, bạn tôi, hỏi anh có biết người đi biển đáng tin nào sẽ mang một lá thư như thế đến New York, và bỏ vào bưu điện ở đó không. Anh nói anh biết một người anh dám giao cả mạng sống đến tận cùng thế giới. Tôi nhắc anh rằng đảm nhận việc ấy rất liều lĩnh. Anh nói anh biết, nhưng sẵn lòng làm bất cứ điều gì để giúp tôi. Tôi bày tỏ muốn có một tờ báo New York, để biết tên vài con phố. Anh thọc tay vào túi, nói: “Đây có một nửa tờ, bọc quanh cái mũ tôi mua của một người bán rong hôm qua.” Tôi bảo anh thư sẽ sẵn sàng vào tối hôm sau. Anh chào tạm biệt tôi, thêm: “Giữ vững tinh thần, Linda; những ngày sáng sủa hơn rồi sẽ đến.”
English
My uncle Phillip kept watch over the gate until our brief interview was over. Early the next morning, I seated myself near the little aperture to examine the newspaper. It was a piece of the New York Herald; and, for once, the paper that systematically abuses the colored people, was made to render them a service. Having obtained what information I wanted concerning streets and numbers, I wrote two letters, one to my grandmother, the other to Dr. Flint. I reminded him how he, a gray-headed man, had treated a helpless child, who had been placed in his power, and what years of misery he had brought upon her. To my grandmother, I expressed a wish to have my children sent to me at the north, where I could teach them to respect themselves, and set them a virtuous example; which a slave mother was not allowed to do at the south. I asked her to direct her answer to a certain street in Boston, as I did not live in New York, though I went there sometimes. I dated these letters ahead, to allow for the time it would take to carry them, and sent a memorandum of the date to the messenger. When my friend came for the letters, I said, “God bless and reward you, Peter, for this disinterested kindness. Pray be careful. If you are detected, both you and I will have to suffer dreadfully. I have not a relative who would dare to do it for me.” He replied, “You may trust to me, Linda. I don’t forget that your father was my best friend, and I will be a friend to his children so long as God lets me live.”
Tiếng Việt
Cậu Phillip canh cổng cho đến khi cuộc gặp ngắn của chúng tôi kết thúc. Sáng sớm hôm sau, tôi ngồi gần khe hở nhỏ để xem tờ báo. Đó là một mảnh của tờ New York Herald; và lần này, tờ báo vẫn thường xuyên lăng mạ người da màu đã bị bắt phải làm cho họ một việc có ích. Sau khi có được thông tin tôi cần về tên đường và số nhà, tôi viết hai lá thư, một cho bà ngoại, một cho bác sĩ Flint. Tôi nhắc ông rằng ông, một người đầu bạc, đã đối xử thế nào với một đứa trẻ bất lực bị đặt vào quyền lực của ông, và ông đã mang đến cho nó bao năm khốn khổ ra sao. Với bà ngoại, tôi bày tỏ mong muốn được gửi các con đến chỗ tôi ở miền Bắc, nơi tôi có thể dạy chúng biết tự trọng, và nêu gương đạo đức cho chúng; điều mà một người mẹ nô lệ không được phép làm ở miền Nam. Tôi xin bà gửi thư trả lời đến một phố nhất định ở Boston, vì tôi không sống ở New York, dù đôi khi tôi đến đó. Tôi ghi ngày các lá thư lùi về sau, để dành thời gian chuyển đi, và gửi cho người đưa thư một ghi chú về ngày. Khi bạn tôi đến lấy thư, tôi nói: “Chúa phù hộ và đền đáp anh, Peter, vì lòng tốt vô tư này. Xin anh hãy cẩn thận. Nếu bị phát hiện, cả anh lẫn tôi đều sẽ khổ khủng khiếp. Tôi không có người thân nào dám làm điều này cho tôi.” Anh đáp: “Cô có thể tin tôi, Linda. Tôi không quên cha cô là người bạn tốt nhất của tôi, và tôi sẽ là bạn của các con ông chừng nào Chúa còn cho tôi sống.”
English
It was necessary to tell my grandmother what I had done, in order that she might be ready for the letter, and prepared to hear what Dr. Flint might say about my being at the north. She was sadly troubled. She felt sure mischief would come of it. I also told my plan to aunt Nancy, in order that she might report to us what was said at Dr. Flint’s house. I whispered it to her through a crack, and she whispered back, “I hope it will succeed. I shan’t mind being a slave all my life, if I can only see you and the children free.”
Tiếng Việt
Cần phải nói với bà ngoại điều tôi đã làm, để bà sẵn sàng đón lá thư, và chuẩn bị nghe những gì bác sĩ Flint có thể nói về việc tôi ở miền Bắc. Bà rất lo lắng. Bà chắc rằng sẽ có tai họa. Tôi cũng kể kế hoạch cho dì Nancy, để dì báo lại cho chúng tôi chuyện gì được nói ở nhà bác sĩ Flint. Tôi thì thầm kể dì qua một kẽ hở, và dì thì thầm đáp: “Dì mong nó thành công. Dì sẽ không ngại làm nô lệ cả đời, nếu chỉ cần được thấy cháu và các con được tự do.”
English
I had directed that my letters should be put into the New York post office on the 20th of the month. On the evening of the 24th my aunt came to say that Dr. Flint and his wife had been talking in a low voice about a letter he had received, and that when he went to his office he promised to bring it when he came to tea. So I concluded I should hear my letter read the next morning. I told my grandmother Dr. Flint would be sure to come, and asked her to have him sit near a certain door, and leave it open, that I might hear what he said. The next morning I took my station within sound of that door, and remained motionless as a statue. It was not long before I heard the gate slam, and the well-known footsteps enter the house. He seated himself in the chair that was placed for him, and said, “Well, Martha, I’ve brought you a letter from Linda. She has sent me a letter, also. I know exactly where to find her; but I don’t choose to go to Boston for her. I had rather she would come back of her own accord, in a respectable manner. Her uncle Phillip is the best person to go for her. With him, she would feel perfectly free to act. I am willing to pay his expenses going and returning. She shall be sold to her friends. Her children are free; at least I suppose they are; and when you obtain her freedom, you’ll make a happy family. I suppose, Martha, you have no objection to my reading to you the letter Linda has written to you.”
Tiếng Việt
Tôi đã dặn thư của tôi phải được bỏ vào bưu điện New York vào ngày hai mươi trong tháng. Tối ngày hai mươi bốn dì tôi đến báo rằng bác sĩ Flint và vợ đã nói chuyện thì thầm về một lá thư ông nhận được, và khi ông đến văn phòng, ông hứa sẽ mang nó khi đến uống trà. Vì vậy tôi kết luận sáng hôm sau tôi sẽ nghe lá thư của mình được đọc. Tôi bảo bà ngoại rằng bác sĩ Flint chắc chắn sẽ đến, và nhờ bà mời ông ngồi gần một cánh cửa nhất định, và để cửa mở, để tôi nghe ông nói gì. Sáng hôm sau tôi đứng ở chỗ trong tầm nghe cánh cửa ấy, bất động như tượng. Chẳng bao lâu tôi nghe cổng đóng sầm, và tiếng chân quen thuộc bước vào nhà. Ông ngồi xuống chiếc ghế dành sẵn, nói: “Này, Martha, tôi mang cho bà một lá thư của Linda. Nó cũng gửi cho tôi một lá. Tôi biết chính xác tìm nó ở đâu; nhưng tôi không muốn đến Boston vì nó. Tôi thà để nó tự ý quay về, một cách đàng hoàng. Phillip, cậu của nó, là người thích hợp nhất để đi đón nó. Với hắn, nó sẽ thấy hoàn toàn tự do hành động. Tôi sẵn lòng trả chi phí đi lại của hắn. Nó sẽ được bán cho bạn bè nó. Con cái nó đã tự do; ít nhất tôi đoán vậy; và khi bà có được tự do cho nó, bà sẽ có một gia đình hạnh phúc. Tôi đoán, Martha, bà không phản đối việc tôi đọc cho bà nghe lá thư Linda viết cho bà.”
English
He broke the seal, and I heard him read it. The old villain! He had suppressed the letter I wrote to grandmother, and prepared a substitute of his own, the purport of which was as follows:—
Tiếng Việt
Ông bóc dấu niêm phong, và tôi nghe ông đọc. Lão ác ôn! Ông đã giấu lá thư tôi viết cho bà ngoại, và soạn một bản thay thế của riêng mình, đại ý như sau:—
English
“It is very much as I expected it would be,” said the old hypocrite, rising to go. “You see the foolish girl has repented of her rashness, and wants to return. We must help her to do it, Martha. Talk with Phillip about it. If he will go for her, she will trust to him, and come back. I should like an answer to-morrow. Good morning, Martha.”
Tiếng Việt
“Đúng như tôi mong đợi,” lão đạo đức giả nói, đứng dậy ra về. “Bà thấy đấy, con bé ngốc đã hối hận vì sự liều lĩnh, và muốn trở về. Chúng ta phải giúp nó làm vậy, Martha. Nói chuyện với Phillip đi. Nếu hắn chịu đi đón, nó sẽ tin hắn, và quay về. Tôi muốn có câu trả lời ngày mai. Chào bà, Martha.”
English
As he stepped out on the piazza, he stumbled over my little girl. “Ah, Ellen, is that you?” he said, in his most gracious manner. “I didn’t see you. How do you do?”
Tiếng Việt
Khi ông bước ra hiên, ông vấp phải con gái nhỏ của tôi. “À, Ellen, con đấy à?” ông nói, bằng giọng ân cần nhất. “Ta không thấy con. Con khỏe không?”
English
“Pretty well, sir,” she replied. “I heard you tell grandmother that my mother is coming home. I want to see her.”
Tiếng Việt
“Khá khỏe, thưa ông,” con bé đáp. “Cháu nghe ông nói với bà ngoại là mẹ cháu sắp về nhà. Cháu muốn gặp mẹ.”
English
“Yes, Ellen, I am going to bring her home very soon,” rejoined he; “and you shall see her as much as you like, you little curly-headed nigger.”
Tiếng Việt
“Phải, Ellen, ta sắp đem mẹ con về nhà rất sớm,” ông đáp; “và con sẽ gặp mẹ bao nhiêu tùy thích, con mọi nhỏ tóc xoăn.”
English
This was as good as a comedy to me, who had heard it all; but grandmother was frightened and distressed, because the doctor wanted my uncle to go for me.
Tiếng Việt
Điều này đối với tôi, người đã nghe tất cả, chẳng khác gì một vở hài kịch; nhưng bà ngoại thì hoảng sợ và đau khổ, vì bác sĩ muốn cậu tôi đi đón tôi.
English
The next evening Dr. Flint called to talk the matter over. My uncle told him that from what he had heard of Massachusetts, he judged he should be mobbed if he went there after a runaway slave. “All stuff and nonsense, Phillip!” replied the doctor. “Do you suppose I want you to kick up a row in Boston? The business can all be done quietly. Linda writes that she wants to come back. You are her relative, and she would trust you. The case would be different if I went. She might object to coming with me; and the damned abolitionists, if they knew I was her master, would not believe me, if I told them she had begged to go back. They would get up a row; and I should not like to see Linda dragged through the streets like a common negro. She has been very ungrateful to me for all my kindness; but I forgive her, and want to act the part of a friend towards her. I have no wish to hold her as my slave. Her friends can buy her as soon as she arrives here.”
Tiếng Việt
Tối hôm sau bác sĩ Flint đến để bàn chuyện. Cậu tôi nói với ông rằng từ những gì cậu nghe về Massachusetts, cậu đoán nếu cậu đến đó săn một nô lệ bỏ trốn, cậu sẽ bị đám đông xông vào. “Toàn chuyện nhảm nhí, Phillip!” bác sĩ đáp. “Anh tưởng tôi muốn anh gây náo loạn ở Boston à? Việc này có thể làm êm thấm. Linda viết rằng nó muốn quay về. Anh là họ hàng nó, nó sẽ tin anh. Nếu tôi đi thì khác. Nó có thể không chịu đi với tôi; và bọn bãi nô khốn kiếp, nếu biết tôi là chủ nó, sẽ không tin tôi, dù tôi nói nó đã xin quay về. Chúng sẽ gây ồn ào; và tôi không muốn thấy Linda bị lôi qua phố như một đứa da đen tầm thường. Nó đã rất vô ơn với mọi lòng tốt của tôi; nhưng tôi tha thứ, và muốn đối xử với nó như một người bạn. Tôi không muốn giữ nó làm nô lệ của tôi. Bạn bè nó có thể mua nó ngay khi nó về đây.”
English
Finding that his arguments failed to convince my uncle, the doctor “let the cat out of the bag,” by saying that he had written to the mayor of Boston, to ascertain whether there was a person of my description at the street and number from which my letter was dated. He had omitted this date in the letter he had made up to read to my grandmother. If I had dated from New York, the old man would probably have made another journey to that city. But even in that dark region, where knowledge is so carefully excluded from the slave, I had heard enough about Massachusetts to come to the conclusion that slaveholders did not consider it a comfortable place to go to in search of a runaway. That was before the Fugitive Slave Law was passed; before Massachusetts had consented to become a “nigger hunter” for the south.
Tiếng Việt
Thấy lý lẽ của mình không thuyết phục được cậu tôi, bác sĩ “để lòi đuôi,” khi nói rằng ông đã viết thư cho thị trưởng Boston, để biết có người nào giống mô tả của tôi ở phố và số nhà mà thư của tôi ghi ngày hay không. Ông đã bỏ nơi gửi đó trong lá thư ông soạn để đọc cho bà ngoại. Nếu tôi gửi từ New York, lão già hẳn đã có chuyến đi nữa đến thành phố ấy. Nhưng ngay cả trong vùng tối tăm đó, nơi tri thức bị loại trừ kỹ lưỡng khỏi người nô lệ, tôi cũng đã nghe đủ về Massachusetts để kết luận rằng các chủ nô không coi đó là nơi dễ chịu để đến tìm một kẻ bỏ trốn. Đó là trước khi Đạo luật Nô lệ Bỏ trốn được thông qua; trước khi Massachusetts đồng ý làm “kẻ săn mọi” cho miền Nam.
English
My grandmother, who had become skittish by seeing her family always in danger, came to me with a very distressed countenance, and said, “What will you do if the mayor of Boston sends him word that you haven’t been there? Then he will suspect the letter was a trick; and maybe he’ll find out something about it, and we shall all get into trouble. O Linda, I wish you had never sent the letters.”
Tiếng Việt
Bà ngoại tôi, vốn đã nhát như thỏ đế vì thấy gia đình mình luôn gặp nguy, đến chỗ tôi với vẻ mặt rất đau khổ, nói: “Cháu sẽ làm gì nếu thị trưởng Boston gửi tin cho ông ta rằng cháu chưa từng đến đó? Khi đó ông ta sẽ nghi lá thư là mưu mẹo; và có thể ông ta sẽ phát hiện ra điều gì đó, và tất cả chúng ta sẽ gặp rắc rối. Ôi Linda, giá cháu đừng bao giờ gửi mấy lá thư ấy.”
English
“Don’t worry yourself, Grandmother,” said I. “The mayor of Boston won’t trouble himself to hunt niggers for Dr. Flint. The letters will do good in the end. I shall get out of this dark hole some time or other.”
Tiếng Việt
“Bà đừng lo, bà ngoại,” tôi nói. “Thị trưởng Boston sẽ không bận tâm đi săn nô lệ cho bác sĩ Flint đâu. Rồi những lá thư sẽ có ích. Sớm muộn gì cháu cũng ra khỏi cái hang tối này.”
English
“I hope you will, child,” replied the good, patient old friend. “You have been here a long time; almost five years; but whenever you do go, it will break your old grandmother’s heart. I should be expecting every day to hear that you were brought back in irons and put in jail. God help you, poor child! Let us be thankful that some time or other we shall go ‘where the wicked cease from troubling, and the weary are at rest.’” My heart responded, Amen.
Tiếng Việt
“Bà mong thế, cháu,” người bạn già tốt bụng, kiên nhẫn đáp. “Cháu đã ở đây lâu lắm rồi; gần năm năm; nhưng bất cứ khi nào cháu đi, nó sẽ làm tan nát lòng bà già này. Bà sẽ ngày nào cũng chờ nghe tin cháu bị đưa về trong xiềng rồi nhốt vào tù. Chúa giúp cháu, tội nghiệp! Hãy tạ ơn rằng sớm muộn chúng ta sẽ đến ‘nơi kẻ ác thôi quấy phá, và người mệt mỏi được nghỉ ngơi.’” Lòng tôi đáp, A-men.
English
The fact that Dr. Flint had written to the mayor of Boston convinced me that he believed my letter to be genuine, and of course that he had no suspicion of my being any where in the vicinity. It was a great object to keep up this delusion, for it made me and my friends feel less anxious, and it would be very convenient whenever there was a chance to escape. I resolved, therefore, to continue to write letters from the north from time to time.
Tiếng Việt
Việc bác sĩ Flint viết thư cho thị trưởng Boston thuyết phục tôi rằng ông tin lá thư của tôi là thật, và dĩ nhiên rằng ông không nghi tôi ở bất cứ nơi nào gần đây. Giữ cho ảo tưởng này tiếp diễn là mục tiêu lớn, vì nó làm tôi và bạn bè bớt lo, và sẽ rất thuận tiện bất cứ khi nào có cơ hội trốn thoát. Vì vậy tôi quyết định thỉnh thoảng tiếp tục viết thư từ miền Bắc.
English
Two or three weeks passed, and as no news came from the mayor of Boston, grandmother began to listen to my entreaty to be allowed to leave my cell, sometimes, and exercise my limbs to prevent my becoming a cripple. I was allowed to slip down into the small storeroom, early in the morning, and remain there a little while. The room was all filled up with barrels, except a small open space under my trap-door. This faced the door, the upper part of which was of glass, and purposely left uncurtained, that the curious might look in. The air of this place was close; but it was so much better than the atmosphere of my cell, that I dreaded to return. I came down as soon as it was light, and remained till eight o’clock, when people began to be about, and there was danger that some one might come on the piazza. I had tried various applications to bring warmth and feeling into my limbs, but without avail. They were so numb and stiff that it was a painful effort to move; and had my enemies come upon me during the first mornings I tried to exercise them a little in the small unoccupied space of the storeroom, it would have been impossible for me to have escaped.
Tiếng Việt
Hai ba tuần trôi qua, và vì không có tin gì từ thị trưởng Boston, bà ngoại bắt đầu nghe theo lời nài nỉ của tôi, cho phép tôi đôi khi rời cái buồng, để vận động chân tay, ngăn tôi thành tàn phế. Tôi được phép lẻn xuống gian kho nhỏ, sáng sớm, và ở lại đó một lúc. Căn phòng chất đầy thùng, trừ một khoảng trống nhỏ dưới cửa sập của tôi. Chỗ này đối diện cánh cửa, phần trên của cánh cửa bằng kính, và cố ý không treo rèm, để người tò mò có thể nhìn vào. Không khí chỗ này ngột ngạt; nhưng nó tốt hơn nhiều so với bầu không khí trong buồng của tôi, đến nỗi tôi sợ phải quay lại. Tôi xuống ngay khi trời sáng, và ở lại đến tám giờ, khi người ta bắt đầu đi lại, và có nguy cơ ai đó đến hiên. Tôi đã thử nhiều cách đắp để mang hơi ấm và cảm giác vào chân tay, nhưng vô ích. Chúng tê và cứng đến mức cử động là nỗ lực đau đớn; và nếu kẻ thù đến bắt tôi vào những buổi sáng đầu tiên tôi thử vận động trong khoảng trống nhỏ ở gian kho, thì tôi đã không thể thoát được.
Parte 27
English
XXVI. Important Era In My Brother’s Life.
Tiếng Việt
XXVI. Thời điểm quan trọng trong đời em trai tôi.
English
I missed the company and kind attentions of my brother William, who had gone to Washington with his master, Mr. Sands. We received several letters from him, written without any allusion to me, but expressed in such a manner that I knew he did not forget me. I disguised my hand, and wrote to him in the same manner. It was a long session; and when it closed, William wrote to inform us that Mr. Sands was going to the north, to be gone some time, and that he was to accompany him. I knew that his master had promised to give him his freedom, but no time had been specified. Would William trust to a slave’s chances? I remembered how we used to talk together, in our young days, about obtaining our freedom, and I thought it very doubtful whether he would come back to us.
Tiếng Việt
Tôi nhớ sự có mặt và những chăm sóc ân cần của em trai William, nó đã đi Washington cùng ông chủ của nó, ông Sands. Chúng tôi nhận được vài lá thư của nó, viết mà không nhắc gì đến tôi, nhưng diễn đạt theo cách khiến tôi biết nó không quên tôi. Tôi đổi nét chữ, và viết cho nó theo cách ấy. Đó là một khóa họp dài; và khi nó bế mạc, William viết báo cho chúng tôi biết ông Sands sắp đi lên miền Bắc, đi một thời gian, và nó sẽ đi cùng ông. Tôi biết ông chủ nó đã hứa cho nó tự do, nhưng không nói rõ lúc nào. William có tin vào những cơ may của một nô lệ không? Tôi nhớ chúng tôi đã từng cùng nhau nói chuyện, thuở nhỏ, về việc giành lấy tự do, và tôi thấy rất đáng ngờ rằng nó sẽ quay về với chúng tôi.
English
Grandmother received a letter from Mr. Sands, saying that William had proved a most faithful servant, and he would also say a valued friend; that no mother had ever trained a better boy. He said he had travelled through the Northern States and Canada; and though the abolitionists had tried to decoy him away, they had never succeeded. He ended by saying they should be at home shortly.
Tiếng Việt
Bà ngoại nhận được thư của ông Sands, nói rằng William tỏ ra là người hầu trung thành nhất, và ông cũng muốn nói, một người bạn đáng quý; rằng chưa người mẹ nào dạy được một đứa con trai tốt hơn. Ông nói ông đã đi qua các bang miền Bắc và Canada; và dù những người bãi nô đã cố dụ nó đi, họ chưa bao giờ thành công. Ông kết thư bằng cách nói họ sẽ về nhà chẳng bao lâu.
English
We expected letters from William, describing the novelties of his journey, but none came. In time, it was reported that Mr. Sands would return late in the autumn, accompanied by a bride. Still no letters from William. I felt almost sure I should never see him again on southern soil; but had he no word of comfort to send to his friends at home? to the poor captive in her dungeon? My thoughts wandered through the dark past, and over the uncertain future. Alone in my cell, where no eye but God’s could see me, I wept bitter tears. How earnestly I prayed to him to restore me to my children, and enable me to be a useful woman and a good mother!
Tiếng Việt
Chúng tôi trông thư của William, mô tả những điều mới lạ của chuyến đi, nhưng chẳng có thư nào. Rồi có tin đồn rằng ông Sands sẽ trở về vào cuối thu, cùng một cô dâu. Vẫn không có thư của William. Tôi gần như chắc mình sẽ không bao giờ gặp lại nó trên đất miền Nam; nhưng chẳng lẽ nó không có lấy một lời an ủi gửi cho bạn bè ở nhà? cho người tù khốn khổ trong địa lao? Tâm trí tôi lang thang qua quá khứ tối tăm, và qua tương lai mờ mịt. Một mình trong buồng, nơi không con mắt nào ngoài mắt Chúa thấy tôi, tôi khóc những giọt lệ cay đắng. Tôi đã cầu xin Ngài tha thiết biết bao để trả tôi về với các con, và cho tôi thành một người đàn bà có ích và một người mẹ tốt!
English
At last the day arrived for the return of the travellers. Grandmother had made loving preparations to welcome her absent boy back to the old hearthstone. When the dinner table was laid, William’s plate occupied its old place. The stage coach went by empty. My grandmother waited dinner. She thought perhaps he was necessarily detained by his master. In my prison I listened anxiously, expecting every moment to hear my dear brother’s voice and step. In the course of the afternoon a lad was sent by Mr. Sands to tell grandmother that William did not return with him; that the abolitionists had decoyed him away. But he begged her not to feel troubled about it, for he felt confident she would see William in a few days. As soon as he had time to reflect he would come back, for he could never expect to be so well off at the north as he had been with him.
Tiếng Việt
Cuối cùng ngày về của những người đi xa cũng đến. Bà ngoại đã chuẩn bị đầy yêu thương để đón đứa cháu xa nhà trở về bên bếp lửa cũ. Khi bàn ăn được dọn, đĩa của William nằm ở chỗ cũ. Chiếc xe ngựa chở khách chạy ngang qua trống không. Bà ngoại tôi chờ cơm. Bà nghĩ có lẽ nó bị ông chủ giữ lại vì việc cần thiết. Trong nhà giam của mình tôi lắng nghe lo âu, mong từng phút nghe giọng nói và tiếng bước của em trai yêu quý. Trong buổi chiều, ông Sands sai một chú bé đến báo bà ngoại rằng William không về cùng ông; rằng những người bãi nô đã dụ nó đi. Nhưng ông xin bà đừng buồn vì chuyện này, vì ông tin chắc bà sẽ gặp William trong vài ngày. Ngay khi nó có thời gian suy nghĩ nó sẽ quay lại, vì nó không bao giờ có thể mong ở miền Bắc sung sướng như khi ở với ông.
English
If you had seen the tears, and heard the sobs, you would have thought the messenger had brought tidings of death instead of freedom. Poor old grandmother felt that she should never see her darling boy again. And I was selfish. I thought more of what I had lost, than of what my brother had gained. A new anxiety began to trouble me. Mr. Sands had expended a good deal of money, and would naturally feel irritated by the loss he had incurred. I greatly feared this might injure the prospects of my children, who were now becoming valuable property. I longed to have their emancipation made certain. The more so, because their master and father was now married. I was too familiar with slavery not to know that promises made to slaves, though with kind intentions, and sincere at the time, depend upon many contingencies for their fulfilment.
Tiếng Việt
Nếu bạn thấy những giọt nước mắt, và nghe những tiếng nức nở, bạn sẽ nghĩ người đưa tin mang đến tin chết chứ không phải tin tự do. Bà ngoại già tội nghiệp cảm thấy bà sẽ không bao giờ gặp lại đứa cháu yêu. Còn tôi thì ích kỷ. Tôi nghĩ nhiều đến điều tôi mất hơn là điều em trai tôi giành được. Một nỗi lo mới bắt đầu quấy rầy tôi. Ông Sands đã tiêu nhiều tiền, và tự nhiên sẽ bực bội vì khoản thiệt hại phải chịu. Tôi rất sợ điều này có thể làm hại triển vọng của các con tôi, giờ đã thành tài sản có giá trị. Tôi khao khát việc giải phóng chúng được đảm bảo chắc chắn. Càng hơn thế, vì ông chủ và cha chúng giờ đã lập gia đình. Tôi quá quen với chế độ nô lệ để không biết rằng những lời hứa với nô lệ, dù xuất phát từ ý tốt, và chân thành vào lúc đó, còn phụ thuộc vào nhiều biến cố mới thành hiện thực.
English
Much as I wished William to be free, the step he had taken made me sad and anxious. The following Sabbath was calm and clear; so beautiful that it seemed like a Sabbath in the eternal world. My grandmother brought the children out on the piazza, that I might hear their voices. She thought it would comfort me in my despondency; and it did. They chatted merrily, as only children can. Benny said, “Grandmother, do you think uncle Will has gone for good? Won’t he ever come back again? May be he’ll find mother. If he does, won’t she be glad to see him! Why don’t you and uncle Phillip, and all of us, go and live where mother is? I should like it; wouldn’t you, Ellen?”
Tiếng Việt
Dù tôi muốn William được tự do biết bao, bước đi nó đã làm khiến tôi buồn và lo. Ngày Sabbath hôm sau yên tĩnh và trong trẻo; đẹp đến nỗi như một ngày Sabbath trong thế giới vĩnh hằng. Bà ngoại đưa các con ra hiên, để tôi nghe giọng chúng. Bà nghĩ nó sẽ an ủi tôi trong nỗi chán nản; và đúng vậy. Chúng trò chuyện vui vẻ, như chỉ trẻ con mới biết. Benny nói: “Bà ơi, bà nghĩ cậu Will đi hẳn rồi sao? Cậu sẽ không bao giờ về nữa sao? Biết đâu cậu sẽ tìm thấy mẹ. Nếu cậu tìm thấy, mẹ sẽ mừng gặp cậu biết bao! Sao bà với cậu Phillip, và tất cả chúng ta, không đi ở nơi mẹ ở? Cháu thích vậy; còn em, Ellen?”
English
“Yes, I should like it,” replied Ellen; “but how could we find her? Do you know the place, grandmother? I don’t remember how mother looked—do you, Benny?”
Tiếng Việt
“Vâng, em thích,” Ellen đáp; “nhưng làm sao tìm được mẹ? Bà biết chỗ đó không, bà? Em không nhớ mẹ trông thế nào—anh nhớ không, Benny?”
English
Benny was just beginning to describe me when they were interrupted by an old slave woman, a near neighbor, named Aggie. This poor creature had witnessed the sale of her children, and seen them carried off to parts unknown, without any hopes of ever hearing from them again. She saw that my grandmother had been weeping, and she said, in a sympathizing tone, “What’s the matter, aunt Marthy?”
Tiếng Việt
Benny vừa bắt đầu tả tôi thì bị cắt ngang bởi một bà nô lệ già, hàng xóm gần, tên Aggie. Người khốn khổ này đã chứng kiến việc bán các con mình, và thấy chúng bị đem đi những nơi không ai biết, không hy vọng nghe tin chúng nữa. Bà thấy bà ngoại tôi đã khóc, và nói, với giọng đồng cảm: “Có chuyện gì thế, bà Marthy?”
English
“O Aggie,” she replied, “it seems as if I shouldn’t have any of my children or grandchildren left to hand me a drink when I’m dying, and lay my old body in the ground. My boy didn’t come back with Mr. Sands. He staid at the north.”
Tiếng Việt
“Ôi Aggie,” bà đáp, “có vẻ như tôi sẽ chẳng còn đứa con hay đứa cháu nào để đưa cho tôi ngụm nước khi tôi hấp hối, và chôn cái thân già này xuống đất. Thằng bé nhà tôi không về cùng ông Sands. Nó ở lại miền Bắc.”
English
Poor old Aggie clapped her hands for joy. “Is dat what you’s crying fur?” she exclaimed. “Git down on your knees and bress de Lord! I don’t know whar my poor chillern is, and I nebber ’spect to know. You don’t know whar poor Linda’s gone to; but you do know whar her brudder is. He’s in free parts; and dat’s de right place. Don’t murmur at de Lord’s doings, but git down on your knees and tank him for his goodness.”
Tiếng Việt
Bà Aggie già tội nghiệp vỗ tay mừng rỡ. “Vậy là bà khóc vì cái đó hả?” bà kêu lên. “Quỳ xuống đi mà tạ ơn Chúa! Tôi không biết mấy đứa con khốn khổ của tôi ở đâu, và chẳng bao giờ mong biết được. Bà không biết Linda tội nghiệp đi đâu; nhưng bà biết em trai nó ở đâu. Nó ở xứ tự do; đó là chỗ đúng. Đừng than phiền việc Chúa làm, mà quỳ xuống tạ ơn lòng tốt của Ngài đi.”
English
My selfishness was rebuked by what poor Aggie said. She rejoiced over the escape of one who was merely her fellow-bondman, while his own sister was only thinking what his good fortune might cost her children. I knelt and prayed God to forgive me; and I thanked him from my heart, that one of my family was saved from the grasp of slavery.
Tiếng Việt
Lời bà Aggie tội nghiệp trách cho sự ích kỷ của tôi. Bà vui mừng vì sự trốn thoát của một người chỉ là bạn nô lệ của mình, trong khi chính chị ruột của người ấy chỉ nghĩ xem vận may của nó có thể làm thiệt các con mình đến đâu. Tôi quỳ xuống cầu xin Chúa tha thứ cho tôi; và tôi tạ ơn Ngài từ đáy lòng rằng một người trong gia đình tôi đã được cứu khỏi nanh vuốt của chế độ nô lệ.
English
It was not long before we received a letter from William. He wrote that Mr. Sands had always treated him kindly, and that he had tried to do his duty to him faithfully. But ever since he was a boy, he had longed to be free; and he had already gone through enough to convince him he had better not lose the chance that offered. He concluded by saying, “Don’t worry about me, dear grandmother. I shall think of you always; and it will spur me on to work hard and try to do right. When I have earned money enough to give you a home, perhaps you will come to the north, and we can all live happy together.”
Tiếng Việt
Chẳng bao lâu chúng tôi nhận được thư của William. Nó viết rằng ông Sands luôn đối xử tử tế với nó, và nó đã cố làm bổn phận với ông một cách trung thành. Nhưng từ khi còn là cậu bé, nó vẫn khao khát được tự do; và nó đã trải qua đủ để tin rằng tốt hơn nó đừng bỏ lỡ cơ hội đến. Nó kết bằng cách nói: “Bà đừng lo cho cháu, bà thân yêu. Cháu sẽ luôn nghĩ đến bà; và điều đó sẽ thúc đẩy cháu làm việc chăm chỉ và cố gắng sống đúng. Khi cháu kiếm đủ tiền để cho bà một mái nhà, có lẽ bà sẽ đến miền Bắc, và tất cả chúng ta có thể sống hạnh phúc bên nhau.”
English
Mr. Sands told my uncle Phillip the particulars about William’s leaving him. He said, “I trusted him as if he were my own brother, and treated him as kindly. The abolitionists talked to him in several places; but I had no idea they could tempt him. However, I don’t blame William. He’s young and inconsiderate, and those Northern rascals decoyed him. I must confess the scamp was very bold about it. I met him coming down the steps of the Astor House with his trunk on his shoulder, and I asked him where he was going. He said he was going to change his old trunk. I told him it was rather shabby, and asked if he didn’t need some money. He said, No, thanked me, and went off. He did not return so soon as I expected; but I waited patiently. At last I went to see if our trunks were packed, ready for our journey. I found them locked, and a sealed note on the table informed me where I could find the keys. The fellow even tried to be religious. He wrote that he hoped God would always bless me, and reward me for my kindness; that he was not unwilling to serve me; but he wanted to be a free man; and that if I thought he did wrong, he hoped I would forgive him. I intended to give him his freedom in five years. He might have trusted me. He has shown himself ungrateful; but I shall not go for him, or send for him. I feel confident that he will soon return to me.”
Tiếng Việt
Ông Sands kể cho cậu Phillip tôi những chi tiết về việc William rời bỏ ông. Ông nói: “Tôi tin nó như em ruột của mình, và đối xử với nó tử tế như thế. Những người bãi nô đã nói chuyện với nó ở vài nơi; nhưng tôi không ngờ họ có thể cám dỗ nó. Tuy nhiên, tôi không trách William. Nó còn trẻ và thiếu suy nghĩ, và bọn vô lại miền Bắc đã dụ nó. Tôi phải thú nhận thằng nhóc rất táo bạo về chuyện này. Tôi gặp nó đi xuống bậc thềm Astor House với cái rương trên vai, và tôi hỏi nó đi đâu. Nó nói nó đi đổi cái rương cũ. Tôi bảo cái rương khá tồi tàn, và hỏi nó có cần tiền không. Nó nói không, cảm ơn tôi, rồi đi. Nó không về sớm như tôi mong; nhưng tôi kiên nhẫn đợi. Cuối cùng tôi đi xem hành lý của chúng tôi đã được đóng sẵn cho chuyến đi chưa. Tôi thấy chúng đã khóa, và một mẩu giấy niêm phong trên bàn cho tôi biết tìm chìa khóa ở đâu. Thằng này thậm chí còn cố ra vẻ đạo đức. Nó viết rằng nó mong Chúa luôn ban phước cho tôi, và đền đáp lòng tốt của tôi; rằng nó không hề miễn cưỡng phục vụ tôi; nhưng nó muốn làm người tự do; và nếu tôi cho là nó sai, nó mong tôi tha thứ. Tôi định cho nó tự do trong năm năm. Nó có thể đã tin tôi. Nó tỏ ra vô ơn; nhưng tôi sẽ không đi tìm nó, cũng không cho người đi tìm. Tôi tin chắc nó sẽ sớm quay về với tôi.”
English
I afterwards heard an account of the affair from William himself. He had not been urged away by abolitionists. He needed no information they could give him about slavery to stimulate his desire for freedom. He looked at his hands, and remembered that they were once in irons. What security had he that they would not be so again? Mr. Sands was kind to him; but he might indefinitely postpone the promise he had made to give him his freedom. He might come under pecuniary embarrassments, and his property be seized by creditors; or he might die, without making any arrangements in his favor. He had too often known such accidents to happen to slaves who had kind masters, and he wisely resolved to make sure of the present opportunity to own himself. He was scrupulous about taking any money from his master on false pretences; so he sold his best clothes to pay for his passage to Boston. The slaveholders pronounced him a base, ungrateful wretch, for thus requiting his master’s indulgence. What would they have done under similar circumstances?
Tiếng Việt
Sau này tôi nghe chính William kể lại sự việc. Nó không bị những người bãi nô thúc giục bỏ đi. Nó chẳng cần thông tin nào họ có thể đưa về chế độ nô lệ để khơi dậy ham muốn tự do. Nó nhìn đôi tay mình, và nhớ rằng chúng từng bị cùm. Nó có gì đảm bảo chúng sẽ không bị cùm nữa? Ông Sands tử tế với nó; nhưng ông có thể hoãn vô thời hạn lời hứa cho nó tự do. Ông có thể gặp khó khăn tiền bạc, và tài sản bị chủ nợ tịch thu; hoặc ông có thể chết mà không sắp xếp gì cho nó. Nó đã quá thường biết những tai nạn như thế xảy ra cho những nô lệ có chủ tử tế, và nó khôn ngoan quyết định nắm chắc cơ hội hiện tại để làm chủ chính mình. Nó rất không muốn lấy tiền của ông chủ bằng lý do giả dối; nên nó bán bộ quần áo tốt nhất để trả tiền vé đến Boston. Những chủ nô tuyên bố nó là kẻ hèn hạ, vô ơn, vì đền đáp lòng khoan dung của ông chủ như vậy. Họ sẽ làm gì trong hoàn cảnh tương tự?
English
When Dr. Flint’s family heard that William had deserted Mr. Sands, they chuckled greatly over the news. Mrs. Flint made her usual manifestations of Christian feeling, by saying, “I’m glad of it. I hope he’ll never get him again. I like to see people paid back in their own coin. I reckon Linda’s children will have to pay for it. I should be glad to see them in the speculator’s hands again, for I’m tired of seeing those little niggers march about the streets.”
Tiếng Việt
Khi gia đình bác sĩ Flint nghe William đã bỏ ông Sands, họ cười khoái trá về tin ấy. Bà Flint thể hiện tình cảm Cơ Đốc quen thuộc của bà bằng cách nói: “Tôi mừng. Tôi mong ông ta không bao giờ bắt lại được nó. Tôi thích thấy người ta bị trả bằng chính đồng tiền của mình. Tôi đoán con cái Linda sẽ phải trả giá. Tôi muốn thấy chúng lại vào tay tên lái buôn, vì tôi chán nhìn đám mọi nhỏ ấy đi lại ngoài phố rồi.”
Parte 28
English
XXVII. New Destination For The Children.
Tiếng Việt
XXVII. Nơi đến mới của những đứa trẻ.
English
Mrs. Flint proclaimed her intention of informing Mrs. Sands who was the father of my children. She likewise proposed to tell her what an artful devil I was; that I had made a great deal of trouble in her family; that when Mr. Sands was at the north, she didn’t doubt I had followed him in disguise, and persuaded William to run away. She had some reason to entertain such an idea; for I had written from the north, from time to time, and I dated my letters from various places. Many of them fell into Dr. Flint’s hands, as I expected they would; and he must have come to the conclusion that I travelled about a good deal. He kept a close watch over my children, thinking they would eventually lead to my detection.
Tiếng Việt
Bà Flint tuyên bố ý định cho bà Sands biết ai là cha của các con tôi. Bà cũng định nói với bà ấy tôi là một con quỷ xảo trá thế nào; rằng tôi đã gây nhiều rắc rối trong gia đình bà; rằng khi ông Sands ở miền Bắc, bà không nghi ngờ gì tôi đã đi theo ông cải trang, và thuyết phục William bỏ trốn. Bà có lý do nào đó để nghĩ vậy; vì tôi đã viết thư từ miền Bắc, thỉnh thoảng, và tôi ghi nơi gửi từ nhiều chỗ khác nhau. Nhiều thư rơi vào tay bác sĩ Flint, như tôi đã dự liệu; và ông hẳn kết luận rằng tôi đi lại khắp nơi nhiều. Ông canh chừng các con tôi sát sao, nghĩ rằng cuối cùng chúng sẽ dẫn đến việc phát hiện tôi.
English
A new and unexpected trial was in store for me. One day, when Mr. Sands and his wife were walking in the street, they met Benny. The lady took a fancy to him, and exclaimed, “What a pretty little negro! Whom does he belong to?”
Tiếng Việt
Một thử thách mới và bất ngờ đang chờ tôi. Một hôm, khi ông Sands và vợ đi bộ ngoài phố, họ gặp Benny. Người đàn bà thích nó, và thốt lên: “Thằng bé da đen xinh quá! Nó là của ai vậy?”
English
Benny did not hear the answer; but he came home very indignant with the stranger lady, because she had called him a negro. A few days afterwards, Mr. Sands called on my grandmother, and told her he wanted her to take the children to his house. He said he had informed his wife of his relation to them, and told her they were motherless; and she wanted to see them.
Tiếng Việt
Benny không nghe câu trả lời; nhưng nó về nhà rất phẫn nộ với bà lạ, vì bà đã gọi nó là đứa da đen. Vài ngày sau, ông Sands đến thăm bà ngoại tôi, và nói ông muốn bà đưa các cháu đến nhà ông. Ông nói ông đã cho vợ biết mối quan hệ của ông với chúng, và bảo bà rằng chúng không có mẹ; và bà muốn gặp chúng.
English
When he had gone, my grandmother came and asked what I would do. The question seemed a mockery. What could I do? They were Mr. Sands’s slaves, and their mother was a slave, whom he had represented to be dead. Perhaps he thought I was. I was too much pained and puzzled to come to any decision; and the children were carried without my knowledge.
Tiếng Việt
Khi ông đi rồi, bà ngoại tôi đến hỏi tôi sẽ làm gì. Câu hỏi nghe như lời chế nhạo. Tôi làm gì được? Chúng là nô lệ của ông Sands, và mẹ chúng là một nô lệ, mà ông đã nói là đã chết. Có lẽ ông nghĩ tôi đã chết thật. Tôi quá đau đớn và bối rối để đi đến quyết định nào; và các con bị đưa đi mà tôi không hay biết.
English
Mrs. Sands had a sister from Illinois staying with her. This lady, who had no children of her own, was so much pleased with Ellen, that she offered to adopt her, and bring her up as she would a daughter. Mrs. Sands wanted to take Benjamin. When grandmother reported this to me, I was tried almost beyond endurance. Was this all I was to gain by what I had suffered for the sake of having my children free? True, the prospect seemed fair; but I knew too well how lightly slaveholders held such “parental relations.” If pecuniary troubles should come, or if the new wife required more money than could conveniently be spared, my children might be thought of as a convenient means of raising funds. I had no trust in thee, O Slavery! Never should I know peace till my children were emancipated with all due formalities of law.
Tiếng Việt
Bà Sands có một người chị từ Illinois đến ở với bà. Bà này, không có con riêng, vui thích Ellen đến mức đề nghị nhận nó làm con nuôi, và nuôi dạy nó như con gái. Bà Sands muốn nhận Benjamin. Khi bà ngoại thuật lại điều này cho tôi, tôi bị thử thách gần quá sức chịu đựng. Phải chăng đây là tất cả những gì tôi nhận được sau mọi điều đã chịu vì muốn các con được tự do? Đúng là viễn cảnh có vẻ tốt đẹp; nhưng tôi biết quá rõ các chủ nô coi nhẹ những “quan hệ cha con” như vậy đến mức nào. Nếu rắc rối tiền bạc đến, hay nếu người vợ mới đòi nhiều tiền hơn mức có thể dễ dàng dành ra, các con tôi có thể bị nghĩ đến như một phương tiện tiện lợi để gây quỹ. Tôi không tin ngươi, hỡi Chế độ Nô lệ! Tôi sẽ chẳng bao giờ biết bình yên cho đến khi các con tôi được giải phóng đầy đủ thủ tục pháp luật.
English
I was too proud to ask Mr. Sands to do any thing for my own benefit; but I could bring myself to become a supplicant for my children. I resolved to remind him of the promise he had made me, and to throw myself upon his honor for the performance of it. I persuaded my grandmother to go to him, and tell him I was not dead, and that I earnestly entreated him to keep the promise he had made me; that I had heard of the recent proposals concerning my children, and did not feel easy to accept them; that he had promised to emancipate them, and it was time for him to redeem his pledge. I knew there was some risk in thus betraying that I was in the vicinity; but what will not a mother do for her children? He received the message with surprise, and said, “The children are free. I have never intended to claim them as slaves. Linda may decide their fate. In my opinion, they had better be sent to the north. I don’t think they are quite safe here. Dr. Flint boasts that they are still in his power. He says they were his daughter’s property, and as she was not of age when they were sold, the contract is not legally binding.”
Tiếng Việt
Tôi quá kiêu hãnh để xin ông Sands làm điều gì vì lợi ích riêng của tôi; nhưng tôi có thể ép mình thành người cầu xin cho các con. Tôi quyết nhắc ông lời hứa ông đã hứa với tôi, và đặt mình vào danh dự của ông để ông thực hiện. Tôi thuyết phục bà ngoại đến gặp ông, nói với ông rằng tôi chưa chết, và rằng tôi tha thiết xin ông giữ lời hứa đã hứa với tôi; rằng tôi đã nghe về những đề nghị gần đây liên quan đến các con tôi, và không thấy yên tâm khi nhận chúng; rằng ông đã hứa giải phóng chúng, và đã đến lúc ông thực hiện lời cam kết. Tôi biết có rủi ro khi để lộ rằng tôi ở gần đây; nhưng người mẹ nào mà không làm tất cả vì con? Ông nhận lời nhắn với vẻ ngạc nhiên, và nói: “Các cháu đã tự do. Tôi chưa bao giờ có ý định đòi chúng làm nô lệ. Linda có thể quyết định số phận chúng. Theo ý tôi, tốt hơn nên gửi chúng lên miền Bắc. Tôi nghĩ ở đây chúng không hoàn toàn an toàn. Bác sĩ Flint khoe rằng chúng vẫn nằm trong quyền lực của ông ta. Ông ta nói chúng là tài sản của con gái ông ta, và vì nó chưa đến tuổi khi chúng bị bán, hợp đồng không có giá trị ràng buộc theo luật.”
English
So, then, after all I had endured for their sakes, my poor children were between two fires; between my old master and their new master! And I was powerless. There was no protecting arm of the law for me to invoke. Mr. Sands proposed that Ellen should go, for the present, to some of his relatives, who had removed to Brooklyn, Long Island. It was promised that she should be well taken care of, and sent to school. I consented to it, as the best arrangement I could make for her. My grandmother, of course, negotiated it all; and Mrs. Sands knew of no other person in the transaction. She proposed that they should take Ellen with them to Washington, and keep her till they had a good chance of sending her, with friends, to Brooklyn. She had an infant daughter. I had had a glimpse of it, as the nurse passed with it in her arms. It was not a pleasant thought to me, that the bondwoman’s child should tend her free-born sister; but there was no alternative. Ellen was made ready for the journey. O, how it tried my heart to send her away, so young, alone, among strangers! Without a mother’s love to shelter her from the storms of life; almost without memory of a mother! I doubted whether she and Benny would have for me the natural affection that children feel for a parent. I thought to myself that I might perhaps never see my daughter again, and I had a great desire that she should look upon me, before she went, that she might take my image with her in her memory. It seemed to me cruel to have her brought to my dungeon. It was sorrow enough for her young heart to know that her mother was a victim of slavery, without seeing the wretched hiding-place to which it had driven her. I begged permission to pass the last night in one of the open chambers, with my little girl. They thought I was crazy to think of trusting such a young child with my perilous secret. I told them I had watched her character, and I felt sure she would not betray me; that I was determined to have an interview, and if they would not facilitate it, I would take my own way to obtain it. They remonstrated against the rashness of such a proceeding; but finding they could not change my purpose, they yielded. I slipped through the trap-door into the storeroom, and my uncle kept watch at the gate, while I passed into the piazza and went up stairs, to the room I used to occupy. It was more than five years since I had seen it; and how the memories crowded on me! There I had taken shelter when my mistress drove me from her house; there came my old tyrant, to mock, insult, and curse me; there my children were first laid in my arms; there I had watched over them, each day with a deeper and sadder love; there I had knelt to God, in anguish of heart, to forgive the wrong I had done. How vividly it all came back! And after this long, gloomy interval, I stood there such a wreck!
Tiếng Việt
Vậy là, sau tất cả những gì tôi đã chịu vì chúng, các con tội nghiệp của tôi bị kẹp giữa hai ngọn lửa; giữa ông chủ cũ của tôi và ông chủ mới của chúng! Còn tôi bất lực. Không có cánh tay bảo vệ của pháp luật để tôi kêu cầu. Ông Sands đề nghị Ellen đi, tạm thời, đến chỗ vài người họ hàng của ông, đã dọn đến Brooklyn, Long Island. Có lời hứa rằng nó sẽ được chăm sóc chu đáo, và được cho đi học. Tôi đồng ý, vì đó là sắp xếp tốt nhất tôi có thể làm cho nó. Bà ngoại, dĩ nhiên, thương lượng tất cả; và bà Sands không biết ai khác trong việc này. Bà đề nghị họ đưa Ellen đi cùng đến Washington, và giữ nó cho tới khi có dịp tốt gửi nó, cùng bạn bè, đến Brooklyn. Bà có một con gái nhỏ. Tôi đã thoáng thấy cháu bé, khi người vú đi ngang bế nó. Tôi không vui khi nghĩ con của người nô lệ sẽ chăm sóc chị em cùng cha khác mẹ sinh ra tự do; nhưng không có lựa chọn nào khác. Ellen được chuẩn bị cho chuyến đi. Ôi, lòng tôi nặng nề biết bao khi phải gửi nó đi, quá nhỏ, một mình, giữa người lạ! Không có tình yêu của mẹ che chở khỏi bão táp đời, gần như không còn ký ức về mẹ! Tôi nghi ngờ rằng nó và Benny sẽ có đối với tôi tình cảm tự nhiên mà con cái dành cho cha mẹ. Tôi nghĩ có lẽ tôi sẽ không bao giờ gặp lại con gái, và tôi rất muốn nó nhìn tôi, trước khi đi, để mang hình ảnh tôi theo trong ký ức. Tôi thấy thật tàn nhẫn nếu đưa nó đến địa lao của tôi. Đã là nỗi buồn đủ cho trái tim nhỏ của nó khi biết mẹ nó là nạn nhân của chế độ nô lệ, mà không phải thấy nơi ẩn náu khốn khổ mà chế độ ấy đã đẩy tôi vào. Tôi xin phép được qua đêm cuối cùng trong một căn phòng ngoài, với con gái nhỏ. Họ nghĩ tôi điên khi nghĩ đến chuyện tin một đứa trẻ nhỏ như vậy với bí mật nguy hiểm của tôi. Tôi nói tôi đã quan sát tính nết nó, và tôi chắc nó sẽ không phản bội tôi; rằng tôi quyết phải có một cuộc gặp, và nếu họ không giúp thì tôi sẽ tự tìm cách. Họ can ngăn sự liều lĩnh của việc làm ấy; nhưng thấy không thể thay đổi quyết tâm của tôi, họ nhượng bộ. Tôi lách qua cửa sập vào gian kho, và cậu tôi canh ở cổng, trong khi tôi băng ra hiên và lên gác, đến căn phòng tôi từng ở. Đã hơn năm năm tôi không thấy nó; và ký ức tràn về với tôi biết bao! Ở đó tôi đã trú ẩn khi bà chủ đuổi tôi khỏi nhà; ở đó lão bạo chúa cũ của tôi đến, nhạo báng, sỉ nhục và nguyền rủa tôi; ở đó các con tôi lần đầu được đặt vào tay tôi; ở đó tôi đã trông chừng chúng, mỗi ngày với tình yêu sâu hơn và buồn hơn; ở đó tôi đã quỳ trước Chúa, trong nỗi đau lòng, xin tha thứ cho lỗi tôi đã phạm. Tất cả hiện về sống động làm sao! Và sau khoảng cách dài, u ám này, tôi đứng đó, tàn tạ như một đống đổ nát!
English
In the midst of these meditations, I heard footsteps on the stairs. The door opened, and my uncle Phillip came in, leading Ellen by the hand. I put my arms round her, and said, “Ellen, my dear child, I am your mother.” She drew back a little, and looked at me; then, with sweet confidence, she laid her cheek against mine, and I folded her to the heart that had been so long desolated. She was the first to speak. Raising her head, she said, inquiringly, “You really are my mother?” I told her I really was; that during all the long time she had not seen me, I had loved her most tenderly; and that now she was going away, I wanted to see her and talk with her, that she might remember me. With a sob in her voice, she said, “I’m glad you’ve come to see me; but why didn’t you ever come before? Benny and I have wanted so much to see you! He remembers you, and sometimes he tells me about you. Why didn’t you come home when Dr. Flint went to bring you?”
Tiếng Việt
Giữa những suy tưởng ấy, tôi nghe tiếng chân trên cầu thang. Cửa mở, và cậu Phillip bước vào, dắt Ellen bằng tay. Tôi vòng tay ôm nó, nói: “Ellen, con yêu quý, mẹ là mẹ của con.” Nó lùi lại một chút, nhìn tôi; rồi, với niềm tin ngọt ngào, nó áp má vào má tôi, và tôi ôm nó vào trái tim đã hoang vắng bấy lâu. Nó nói trước. Ngẩng đầu lên, nó hỏi: “Mẹ thật sự là mẹ của con?” Tôi bảo nó thật sự là vậy; rằng suốt thời gian dài nó không gặp tôi, tôi đã yêu nó hết mực dịu dàng; và giờ nó sắp đi xa, tôi muốn gặp nó và nói chuyện với nó, để nó nhớ tôi. Giọng nghẹn ngào, nó nói: “Con mừng mẹ đến thăm con; nhưng sao mẹ không đến sớm hơn? Benny và con đã muốn gặp mẹ biết bao! Anh ấy nhớ mẹ, và đôi khi kể con nghe về mẹ. Sao mẹ không về nhà khi bác sĩ Flint đi đón mẹ?”
English
I answered, “I couldn’t come before, dear. But now that I am with you, tell me whether you like to go away.” “I don’t know,” said she, crying. “Grandmother says I ought not to cry; that I am going to a good place, where I can learn to read and write, and that by and by I can write her a letter. But I shan’t have Benny, or grandmother, or uncle Phillip, or any body to love me. Can’t you go with me? O, do go, dear mother!”
Tiếng Việt
Tôi đáp: “Mẹ không thể đến sớm hơn, con yêu. Nhưng giờ mẹ ở bên con, hãy nói cho mẹ biết con có thích đi xa không.” “Con không biết,” nó nói, khóc. “Bà bảo con không nên khóc; rằng con sắp đến một nơi tốt, nơi con có thể học đọc học viết, và rồi con có thể viết thư cho bà. Nhưng con sẽ không có Benny, hay bà, hay cậu Phillip, hay bất kỳ ai yêu thương con. Mẹ không đi với con được sao? Ôi, đi đi, mẹ yêu!”
English
I told her I couldn’t go now; but sometime I would come to her, and then she and Benny and I would live together, and have happy times. She wanted to run and bring Benny to see me now. I told her he was going to the north, before long, with uncle Phillip, and then I would come to see him before he went away. I asked if she would like to have me stay all night and sleep with her. “O, yes,” she replied. Then, turning to her uncle, she said, pleadingly, “May I stay? Please, uncle! She is my own mother.” He laid his hand on her head, and said, solemnly, “Ellen, this is the secret you have promised grandmother never to tell. If you ever speak of it to any body, they will never let you see your grandmother again, and your mother can never come to Brooklyn.” “Uncle,” she replied, “I will never tell.” He told her she might stay with me; and when he had gone, I took her in my arms and told her I was a slave, and that was the reason she must never say she had seen me. I exhorted her to be a good child, to try to please the people where she was going, and that God would raise her up friends. I told her to say her prayers, and remember always to pray for her poor mother, and that God would permit us to meet again. She wept, and I did not check her tears. Perhaps she would never again have a chance to pour her tears into a mother’s bosom. All night she nestled in my arms, and I had no inclination to slumber. The moments were too precious to lose any of them. Once, when I thought she was asleep, I kissed her forehead softly, and she said, “I am not asleep, dear mother.”
Tiếng Việt
Tôi nói tôi không thể đi bây giờ; nhưng sẽ có lúc tôi đến với nó, và rồi nó, Benny và tôi sẽ sống với nhau, và có những ngày vui. Nó muốn chạy đi gọi Benny đến gặp tôi ngay. Tôi bảo ít lâu nữa nó sẽ lên miền Bắc cùng cậu Phillip, và tôi sẽ đến gặp nó trước khi nó đi. Tôi hỏi nó có muốn tôi ở lại cả đêm và ngủ với nó không. “Ôi, có,” nó đáp. Rồi, quay sang cậu, nó nói, nài nỉ: “Cho con ở lại nhé? Xin cậu! Đây là mẹ ruột của con.” Cậu đặt tay lên đầu nó, và nói, nghiêm trang: “Ellen, đây là bí mật con đã hứa với bà sẽ không bao giờ nói. Nếu con nói với bất kỳ ai, họ sẽ không bao giờ cho con gặp bà nữa, và mẹ con sẽ không bao giờ đến Brooklyn được.” “Cậu,” nó đáp, “con sẽ không bao giờ nói.” Cậu bảo nó có thể ở lại với tôi; và khi cậu đi, tôi ôm nó vào lòng và nói tôi là nô lệ, và đó là lý do nó không bao giờ được nói đã gặp tôi. Tôi khuyên nó làm đứa trẻ ngoan, cố làm vừa lòng những người nơi nó sắp đến, và rằng Chúa sẽ dựng lên bạn bè cho nó. Tôi bảo nó đọc kinh, và luôn nhớ cầu nguyện cho người mẹ khốn khổ, và rằng Chúa sẽ cho phép chúng tôi gặp lại. Nó khóc, và tôi không ngăn nước mắt nó. Có lẽ nó sẽ không bao giờ còn dịp rơi lệ vào lòng mẹ. Suốt đêm nó nép trong vòng tay tôi, và tôi không muốn chợp mắt. Những khoảnh khắc ấy quá quý giá để mất dù một chút. Một lần, khi tôi nghĩ nó đã ngủ, tôi khẽ hôn trán nó, và nó nói: “Con chưa ngủ, mẹ yêu.”
English
Before dawn they came to take me back to my den. I drew aside the window curtain, to take a last look of my child. The moonlight shone on her face, and I bent over her, as I had done years before, that wretched night when I ran away. I hugged her close to my throbbing heart; and tears, too sad for such young eyes to shed, flowed down her cheeks, as she gave her last kiss, and whispered in my ear, “Mother, I will never tell.” And she never did.
Tiếng Việt
Trước rạng đông họ đến đưa tôi trở về hang. Tôi vén rèm cửa sổ, để nhìn lần cuối con tôi. Ánh trăng chiếu lên mặt nó, và tôi cúi xuống nó, như tôi đã làm nhiều năm trước, đêm khốn khổ khi tôi bỏ trốn. Tôi ôm nó sát vào trái tim đang đập dồn của tôi; và những giọt nước mắt, quá buồn cho đôi mắt non trẻ, chảy xuống má nó, khi nó trao nụ hôn cuối và thì thầm vào tai tôi: “Mẹ ơi, con sẽ không bao giờ nói.” Và nó chưa bao giờ nói.
English
When I got back to my den, I threw myself on the bed and wept there alone in the darkness. It seemed as if my heart would burst. When the time for Ellen’s departure drew nigh, I could hear neighbors and friends saying to her, “Good by, Ellen. I hope your poor mother will find you out. Won’t you be glad to see her!” She replied, “Yes, ma’am;” and they little dreamed of the weighty secret that weighed down her young heart. She was an affectionate child, but naturally very reserved, except with those she loved, and I felt secure that my secret would be safe with her. I heard the gate close after her, with such feelings as only a slave mother can experience. During the day my meditations were very sad. Sometimes I feared I had been very selfish not to give up all claim to her, and let her go to Illinois, to be adopted by Mrs. Sands’s sister. It was my experience of slavery that decided me against it. I feared that circumstances might arise that would cause her to be sent back. I felt confident that I should go to New York myself; and then I should be able to watch over her, and in some degree protect her.
Tiếng Việt
Khi trở về hang, tôi ngã xuống giường và khóc một mình trong bóng tối. Dường như tim tôi sắp vỡ. Khi gần đến giờ Ellen ra đi, tôi nghe hàng xóm và bạn bè nói với nó: “Tạm biệt, Ellen. Mong mẹ tội nghiệp của con sẽ tìm ra con. Con sẽ mừng gặp mẹ biết bao!” Nó đáp: “Vâng, thưa bà;” và họ ít mơ tới bí mật nặng nề đang đè lên trái tim nhỏ của nó. Nó là đứa trẻ tình cảm, nhưng bản tính rất kín đáo, trừ với những người nó yêu, và tôi tin chắc bí mật của tôi an toàn nơi nó. Tôi nghe cổng đóng lại sau lưng nó, với những cảm xúc mà chỉ người mẹ nô lệ mới có thể biết. Ban ngày những suy tư của tôi rất buồn. Đôi khi tôi sợ mình đã quá ích kỷ khi không từ bỏ mọi quyền với nó, để nó đi Illinois, được chị của bà Sands nhận làm con nuôi. Chính kinh nghiệm của tôi về chế độ nô lệ đã quyết định tôi chống lại việc đó. Tôi sợ có thể xảy ra hoàn cảnh khiến nó bị gửi trả về. Tôi tin chắc rằng chính tôi sẽ đến New York; và khi đó tôi có thể trông chừng nó, và bảo vệ nó phần nào.
English
Dr. Flint’s family knew nothing of the proposed arrangement till after Ellen was gone, and the news displeased them greatly. Mrs. Flint called on Mrs. Sands’s sister to inquire into the matter. She expressed her opinion very freely as to the respect Mr. Sands showed for his wife, and for his own character, in acknowledging those “young niggers.” And as for sending Ellen away, she pronounced it to be just as much stealing as it would be for him to come and take a piece of furniture out of her parlor. She said her daughter was not of age to sign the bill of sale, and the children were her property; and when she became of age, or was married, she could take them, wherever she could lay hands on them.
Tiếng Việt
Gia đình bác sĩ Flint không biết gì về sắp xếp dự kiến cho đến khi Ellen đã đi, và tin này làm họ rất không vừa lòng. Bà Flint đến thăm chị của bà Sands để hỏi han việc này. Bà bày tỏ thẳng ý kiến về sự tôn trọng ông Sands dành cho vợ mình, và cho chính phẩm giá ông, khi nhận những “đứa mọi nhỏ” ấy. Còn việc đưa Ellen đi, bà tuyên bố đó chẳng khác nào trộm cắp, như việc ông đến lấy một món đồ nội thất khỏi phòng khách của bà. Bà nói con gái bà chưa đến tuổi ký giấy bán, và bọn trẻ là tài sản của nó; và khi nó đến tuổi, hoặc lấy chồng, nó có thể đem chúng về, bất cứ nơi nào nó đặt tay lên chúng.
English
Miss Emily Flint, the little girl to whom I had been bequeathed, was now in her sixteenth year. Her mother considered it all right and honorable for her, or her future husband, to steal my children; but she did not understand how any body could hold up their heads in respectable society, after they had purchased their own children, as Mr. Sands had done. Dr. Flint said very little. Perhaps he thought that Benny would be less likely to be sent away if he kept quiet. One of my letters, that fell into his hands, was dated from Canada; and he seldom spoke of me now. This state of things enabled me to slip down into the storeroom more frequently, where I could stand upright, and move my limbs more freely.
Tiếng Việt
Cô Emily Flint, cô bé mà tôi được để lại cho, nay đã vào tuổi mười sáu. Mẹ cô cho rằng việc cô, hay chồng tương lai của cô, ăn cắp các con tôi là hoàn toàn đúng đắn và đáng kính; nhưng bà không hiểu làm sao ai đó còn ngẩng đầu giữa xã hội đứng đắn sau khi đã mua lại con mình, như ông Sands đã làm. Bác sĩ Flint nói rất ít. Có lẽ ông nghĩ Benny sẽ ít có khả năng bị đưa đi nếu ông im lặng. Một trong những lá thư của tôi, rơi vào tay ông, ghi nơi gửi từ Canada; và giờ ông hiếm khi nói về tôi. Tình trạng này cho phép tôi lẻn xuống gian kho thường hơn, nơi tôi có thể đứng thẳng, và cử động tay chân thoải mái hơn.
English
Days, weeks, and months passed, and there came no news of Ellen. I sent a letter to Brooklyn, written in my grandmother’s name, to inquire whether she had arrived there. Answer was returned that she had not. I wrote to her in Washington; but no notice was taken of it. There was one person there, who ought to have had some sympathy with the anxiety of the child’s friends at home; but the links of such relations as he had formed with me, are easily broken and cast away as rubbish. Yet how protectingly and persuasively he once talked to the poor, helpless slave girl! And how entirely I trusted him! But now suspicions darkened my mind. Was my child dead, or had they deceived me, and sold her?
Tiếng Việt
Ngày, tuần, tháng trôi qua, và không có tin gì về Ellen. Tôi gửi một lá thư đến Brooklyn, viết nhân danh bà ngoại, để hỏi nó đã đến chưa. Có thư trả lời là chưa. Tôi viết cho nó ở Washington; nhưng không ai đáp. Ở đó có một người lẽ ra phải có chút thông cảm với nỗi lo của bạn bè đứa trẻ ở nhà; nhưng những mối dây của những quan hệ như ông đã hình thành với tôi dễ bị đứt và vứt như rác. Vậy mà xưa kia ông từng nói che chở và thuyết phục biết bao với cô gái nô lệ nghèo, bất lực! Và tôi đã hoàn toàn tin ông biết bao! Nhưng giờ nghi ngờ phủ tối tâm trí tôi. Con tôi đã chết, hay họ đã lừa dối tôi, và bán nó?
English
If the secret memoirs of many members of Congress should be published, curious details would be unfolded. I once saw a letter from a member of Congress to a slave, who was the mother of six of his children. He wrote to request that she would send her children away from the great house before his return, as he expected to be accompanied by friends. The woman could not read, and was obliged to employ another to read the letter. The existence of the colored children did not trouble this gentleman, it was only the fear that friends might recognize in their features a resemblance to him.
Tiếng Việt
Nếu những hồi ký bí mật của nhiều nghị sĩ Quốc hội được công bố, những chi tiết kỳ lạ sẽ được phơi bày. Có lần tôi thấy một lá thư của một nghị sĩ Quốc hội gửi một nô lệ, người mẹ của sáu đứa con ông. Ông viết để yêu cầu bà đưa các con ra khỏi nhà lớn trước khi ông về, vì ông dự tính sẽ đưa bạn bè đến cùng. Người đàn bà không biết đọc, và buộc phải nhờ người khác đọc lá thư. Sự tồn tại của những đứa trẻ da màu không làm vị quý ông này phiền; chỉ là nỗi sợ bạn bè có thể nhận ra nơi nét mặt chúng một nét giống ông.
English
At the end of six months, a letter came to my grandmother, from Brooklyn. It was written by a young lady in the family, and announced that Ellen had just arrived. It contained the following message from her: “I do try to do just as you told me to, and I pray for you every night and morning.” I understood that these words were meant for me; and they were a balsam to my heart. The writer closed her letter by saying, “Ellen is a nice little girl, and we shall like to have her with us. My cousin, Mr. Sands, has given her to me, to be my little waiting maid. I shall send her to school, and I hope some day she will write to you herself.” This letter perplexed and troubled me. Had my child’s father merely placed her there till she was old enough to support herself? Or had he given her to his cousin, as a piece of property? If the last idea was correct, his cousin might return to the south at any time, and hold Ellen as a slave. I tried to put away from me the painful thought that such a foul wrong could have been done to us. I said to myself, “Surely there must be some justice in man;” then I remembered, with a sigh, how slavery perverted all the natural feelings of the human heart. It gave me a pang to look on my light-hearted boy. He believed himself free; and to have him brought under the yoke of slavery, would be more than I could bear. How I longed to have him safely out of the reach of its power!
Tiếng Việt
Cuối sáu tháng, một lá thư đến bà ngoại tôi từ Brooklyn. Nó do một cô gái trẻ trong gia đình viết, và báo Ellen vừa mới đến. Thư có lời nhắn sau của nó: “Con cố làm đúng như bà dặn, và con cầu nguyện cho bà mỗi tối và mỗi sáng.” Tôi hiểu những lời ấy dành cho tôi; và chúng là thuốc dịu cho trái tim tôi. Người viết kết thư bằng cách nói: “Ellen là một cô bé ngoan, và chúng tôi sẽ vui lòng có nó ở với mình. Anh họ tôi, ông Sands, đã giao nó cho tôi, để làm hầu gái nhỏ của tôi. Tôi sẽ cho nó đi học, và tôi hy vọng một ngày nào đó nó sẽ tự viết thư cho bà.” Lá thư này làm tôi bối rối và lo lắng. Cha của con tôi chỉ đặt nó ở đó cho đến khi nó đủ lớn tự nuôi mình sao? Hay ông đã cho nó cô em họ của ông, như một món tài sản? Nếu ý nghĩ sau đúng, cô em họ ấy có thể trở về miền Nam bất cứ lúc nào, và giữ Ellen làm nô lệ. Tôi cố xua ý nghĩ đau đớn rằng một sự bất công tồi tệ như thế có thể đã làm với chúng tôi. Tôi tự nhủ: “Chắc chắn phải có chút công lý trong con người;” rồi tôi thở dài nhớ ra chế độ nô lệ đã bóp méo mọi tình cảm tự nhiên của trái tim người như thế nào. Tôi nhói đau khi nhìn đứa con trai vô tư của mình. Nó tin mình tự do; và để nó bị đặt dưới ách nô lệ sẽ là điều tôi không thể chịu nổi. Tôi khao khát biết bao thấy nó an toàn ngoài tầm với của quyền lực ấy!
Parte 29
English
XXVIII. Aunt Nancy.
Tiếng Việt
XXVIII. Dì Nancy.
English
I have mentioned my great-aunt, who was a slave in Dr. Flint’s family, and who had been my refuge during the shameful persecutions I suffered from him. This aunt had been married at twenty years of age; that is, as far as slaves can marry. She had the consent of her master and mistress, and a clergyman performed the ceremony. But it was a mere form, without any legal value. Her master or mistress could annul it any day they pleased. She had always slept on the floor in the entry, near Mrs. Flint’s chamber door, that she might be within call. When she was married, she was told she might have the use of a small room in an out-house. Her mother and her husband furnished it. He was a seafaring man, and was allowed to sleep there when he was at home. But on the wedding evening, the bride was ordered to her old post on the entry floor.
Tiếng Việt
Tôi đã nhắc đến dì tôi, một nô lệ trong gia đình bác sĩ Flint, người đã là chốn nương náu cho tôi trong những cuộc bức hại nhục nhã tôi chịu từ ông. Dì này kết hôn năm hai mươi tuổi; nghĩa là, theo mức mà nô lệ có thể kết hôn. Dì có sự đồng ý của ông chủ và bà chủ, và một mục sư cử hành nghi lễ. Nhưng đó chỉ là hình thức, không có giá trị pháp lý. Ông chủ hay bà chủ có thể hủy nó bất cứ ngày nào họ muốn. Dì luôn ngủ trên sàn ở hành lang, gần cửa buồng bà Flint, để có thể nghe gọi. Khi dì kết hôn, dì được bảo dì có thể dùng một căn phòng nhỏ ở nhà phụ. Mẹ và chồng dì trang bị nó. Ông là người đi biển, và được phép ngủ ở đó khi ở nhà. Nhưng vào buổi tối cưới, cô dâu bị lệnh trở lại vị trí cũ trên sàn hành lang.
English
Mrs. Flint, at that time, had no children; but she was expecting to be a mother, and if she should want a drink of water in the night, what could she do without her slave to bring it? So my aunt was compelled to lie at her door, until one midnight she was forced to leave, to give premature birth to a child. In a fortnight she was required to resume her place on the entry floor, because Mrs. Flint’s babe needed her attentions. She kept her station there through summer and winter, until she had given premature birth to six children; and all the while she was employed as night-nurse to Mrs. Flint’s children. Finally, toiling all day, and being deprived of rest at night, completely broke down her constitution, and Dr. Flint declared it was impossible she could ever become the mother of a living child. The fear of losing so valuable a servant by death, now induced them to allow her to sleep in her little room in the out-house, except when there was sickness in the family. She afterwards had two feeble babes, one of whom died in a few days, and the other in four weeks. I well remember her patient sorrow as she held the last dead baby in her arms. “I wish it could have lived,” she said; “it is not the will of God that any of my children should live. But I will try to be fit to meet their little spirits in heaven.”
Tiếng Việt
Lúc ấy bà Flint chưa có con; nhưng bà sắp làm mẹ, và nếu bà muốn một ly nước giữa đêm, bà biết làm sao nếu không có người nô lệ mang đến? Vì vậy dì tôi bị buộc nằm ở cửa bà, cho đến một nửa đêm dì buộc phải rời đi, để sinh non một đứa con. Hai tuần sau dì bị đòi trở lại vị trí trên sàn hành lang, vì đứa bé của bà Flint cần dì chăm sóc. Dì giữ chỗ ấy suốt hè lẫn đông, cho đến khi dì đã sinh non sáu đứa con; và suốt thời gian ấy dì làm người trông trẻ ban đêm cho con bà Flint. Cuối cùng, lao động cả ngày và bị tước nghỉ ngơi ban đêm đã hoàn toàn phá hủy thể trạng dì, và bác sĩ Flint tuyên bố dì không thể nào làm mẹ một đứa con sống. Nỗi sợ mất một người hầu quý giá như vậy vì cái chết giờ khiến họ cho phép dì ngủ trong căn phòng nhỏ ở nhà phụ, trừ khi nhà có người ốm. Sau đó dì có hai đứa bé yếu ớt, một đứa chết sau vài ngày, đứa kia sau bốn tuần. Tôi nhớ rõ nỗi buồn nhẫn nại của dì khi bế đứa bé chết cuối cùng trong tay. “Dì ước nó đã sống được,” dì nói; “Chúa không muốn bất cứ đứa nào của dì sống. Nhưng dì sẽ cố xứng đáng để gặp những linh hồn bé bỏng của chúng ở thiên đường.”
English
Aunt Nancy was housekeeper and waiting-maid in Dr. Flint’s family. Indeed, she was the factotum of the household. Nothing went on well without her. She was my mother’s twin sister, and, as far as was in her power, she supplied a mother’s place to us orphans. I slept with her all the time I lived in my old master’s house, and the bond between us was very strong. When my friends tried to discourage me from running away, she always encouraged me. When they thought I had better return and ask my master’s pardon, because there was no possibility of escape, she sent me word never to yield. She said if I persevered I might, perhaps, gain the freedom of my children; and even if I perished in doing it, that was better than to leave them to groan under the same persecutions that had blighted my own life. After I was shut up in my dark cell, she stole away, whenever she could, to bring me the news and say something cheering. How often did I kneel down to listen to her words of consolation, whispered through a crack! “I am old, and have not long to live,” she used to say; “and I could die happy if I could only see you and the children free. You must pray to God, Linda, as I do for you, that he will lead you out of this darkness.” I would beg her not to worry herself on my account; that there was an end of all suffering sooner or later, and that whether I lived in chains or in freedom, I should always remember her as the good friend who had been the comfort of my life. A word from her always strengthened me; and not me only. The whole family relied upon her judgment, and were guided by her advice.
Tiếng Việt
Dì Nancy là quản gia và hầu gái trong gia đình bác sĩ Flint. Thật vậy, dì là người lo mọi việc trong nhà. Không việc gì suôn sẻ nếu thiếu dì. Dì là chị em sinh đôi của mẹ tôi, và trong khả năng của mình, dì thay mẹ cho đám trẻ mồ côi chúng tôi. Tôi ngủ với dì suốt thời gian tôi sống ở nhà ông chủ cũ, và sợi dây giữa chúng tôi rất bền chặt. Khi bạn bè tôi cố làm tôi nản lòng không trốn đi, dì luôn khích lệ tôi. Khi họ nghĩ tôi nên quay về xin ông chủ tha thứ, vì không có khả năng trốn thoát, dì nhắn tôi đừng bao giờ nhượng bộ. Dì nói nếu tôi kiên trì tôi có thể giành được tự do cho các con tôi; và dù tôi chết trong khi làm, vẫn còn hơn bỏ chúng rên rỉ dưới những bức hại đã tàn phá đời tôi. Sau khi tôi bị nhốt trong buồng tối, dì lẻn đến, bất cứ khi nào có thể, để mang tin và nói điều gì khích lệ. Biết bao lần tôi quỳ xuống nghe lời an ủi của dì, thì thầm qua một kẽ hở! “Dì già rồi, không còn sống lâu,” dì thường nói; “và dì có thể chết hạnh phúc nếu chỉ được thấy cháu và các con được tự do. Cháu phải cầu nguyện Chúa, Linda, như dì cầu nguyện cho cháu, để Ngài dẫn cháu ra khỏi bóng tối này.” Tôi sẽ nài dì đừng lo lắng vì tôi; rằng mọi đau khổ sớm muộn sẽ có hồi kết, và dù tôi sống trong xiềng xích hay trong tự do, tôi sẽ luôn nhớ dì như người bạn tốt đã là niềm an ủi của đời tôi. Một lời của dì luôn làm tôi mạnh mẽ; và không chỉ mình tôi. Cả gia đình dựa vào phán đoán của dì, và được dẫn dắt bởi lời khuyên của dì.
English
I had been in my cell six years when my grandmother was summoned to the bedside of this, her last remaining daughter. She was very ill, and they said she would die. Grandmother had not entered Dr. Flint’s house for several years. They had treated her cruelly, but she thought nothing of that now. She was grateful for permission to watch by the death-bed of her child. They had always been devoted to each other; and now they sat looking into each other’s eyes, longing to speak of the secret that had weighed so much on the hearts of both. My aunt had been stricken with paralysis. She lived but two days, and the last day she was speechless. Before she lost the power of utterance, she told her mother not to grieve if she could not speak to her; that she would try to hold up her hand, to let her know that all was well with her. Even the hard-hearted doctor was a little softened when he saw the dying woman try to smile on the aged mother, who was kneeling by her side. His eyes moistened for a moment, as he said she had always been a faithful servant, and they should never be able to supply her place. Mrs. Flint took to her bed, quite overcome by the shock. While my grandmother sat alone with the dead, the doctor came in, leading his youngest son, who had always been a great pet with aunt Nancy, and was much attached to her. “Martha,” said he, “aunt Nancy loved this child, and when he comes where you are, I hope you will be kind to him, for her sake.” She replied, “Your wife was my foster-child, Dr. Flint, the foster-sister of my poor Nancy, and you little know me if you think I can feel any thing but good will for her children.”
Tiếng Việt
Tôi đã ở trong buồng sáu năm khi bà ngoại được gọi đến bên giường người con gái cuối cùng còn lại của bà. Dì ốm rất nặng, và họ nói dì sẽ chết. Bà ngoại đã nhiều năm không bước vào nhà bác sĩ Flint. Họ đã đối xử tàn nhẫn với bà, nhưng giờ bà không còn bận tâm. Bà biết ơn vì được phép canh bên giường người con hấp hối. Hai người luôn hết lòng với nhau; và giờ họ ngồi nhìn vào mắt nhau, khao khát nói về bí mật đã đè nặng lên trái tim cả hai. Dì tôi bị liệt. Dì chỉ sống hai ngày, và ngày cuối dì không nói được. Trước khi mất khả năng phát âm, dì dặn mẹ dì đừng đau buồn nếu dì không nói được với bà; rằng dì sẽ cố giơ tay lên, để bà biết mọi điều đều ổn với dì. Ngay cả ông bác sĩ nhẫn tâm cũng hơi mủi lòng khi thấy người đàn bà hấp hối cố mỉm cười với bà mẹ già đang quỳ bên cạnh. Mắt ông ướt một thoáng, khi ông nói dì luôn là người hầu trung thành, và họ sẽ không bao giờ thay thế được. Bà Flint nằm liệt giường, hoàn toàn bị cú sốc đánh gục. Trong lúc bà ngoại tôi ngồi một mình với người chết, bác sĩ vào, dắt đứa con trai út, vốn luôn được dì Nancy cưng chiều, và rất quấn quýt với dì. “Martha,” ông nói, “dì Nancy yêu đứa bé này, và khi nó đến chỗ bà, tôi mong bà sẽ tử tế với nó, vì dì ấy.” Bà đáp: “Vợ ông là đứa con tôi nuôi bằng sữa của mình, thưa bác sĩ Flint, em cùng bú với Nancy tội nghiệp của tôi, và ông chẳng hiểu tôi chút nào nếu nghĩ tôi có thể cảm thấy điều gì ngoài thiện ý với con cái của bà ấy.”
English
“I wish the past could be forgotten, and that we might never think of it,” said he; “and that Linda would come to supply her aunt’s place. She would be worth more to us than all the money that could be paid for her. I wish it for your sake also, Martha. Now that Nancy is taken away from you, she would be a great comfort to your old age.”
Tiếng Việt
“Tôi ước gì quá khứ có thể được quên, và chúng ta không bao giờ nghĩ tới nữa,” ông nói; “và Linda sẽ đến thay chỗ dì nó. Nó sẽ đáng giá với chúng tôi hơn mọi số tiền có thể trả cho nó. Tôi ước vậy cũng vì bà, Martha. Giờ Nancy đã mất, nó sẽ là niềm an ủi lớn cho tuổi già của bà.”
English
He knew he was touching a tender chord. Almost choking with grief, my grandmother replied, “It was not I that drove Linda away. My grandchildren are gone; and of my nine children only one is left. God help me!”
Tiếng Việt
Ông biết mình đang chạm vào sợi dây dịu dàng. Gần nghẹn vì đau buồn, bà ngoại tôi đáp: “Không phải tôi đã đuổi Linda đi. Các cháu tôi đã đi; và trong chín đứa con của tôi chỉ còn một. Chúa giúp tôi!”
English
To me, the death of this kind relative was an inexpressible sorrow. I knew that she had been slowly murdered; and I felt that my troubles had helped to finish the work. After I heard of her illness, I listened constantly to hear what news was brought from the great house; and the thought that I could not go to her made me utterly miserable. At last, as uncle Phillip came into the house, I heard some one inquire, “How is she?” and he answered, “She is dead.” My little cell seemed whirling round, and I knew nothing more till I opened my eyes and found uncle Phillip bending over me. I had no need to ask any questions. He whispered, “Linda, she died happy.” I could not weep. My fixed gaze troubled him. “Don’t look so,” he said. “Don’t add to my poor mother’s trouble. Remember how much she has to bear, and that we ought to do all we can to comfort her.” Ah, yes, that blessed old grandmother, who for seventy-three years had borne the pelting storms of a slave-mother’s life. She did indeed need consolation!
Tiếng Việt
Đối với tôi, cái chết của người họ hàng tốt bụng này là nỗi buồn không tả xiết. Tôi biết dì đã bị giết dần dần; và tôi thấy những rắc rối của tôi đã góp phần hoàn tất việc đó. Sau khi nghe dì ốm, tôi liên tục lắng nghe xem có tin gì từ nhà lớn; và ý nghĩ rằng tôi không thể đến bên dì khiến tôi khổ sở tột cùng. Cuối cùng, khi cậu Phillip vào nhà, tôi nghe ai đó hỏi: “Dì thế nào rồi?” và cậu đáp: “Dì chết rồi.” Cái buồng nhỏ của tôi như xoay tròn, và tôi chẳng biết gì nữa cho đến khi mở mắt thấy cậu Phillip cúi xuống bên tôi. Tôi không cần hỏi gì. Cậu thì thầm: “Linda, dì mất trong hạnh phúc.” Tôi không khóc được. Cái nhìn chằm chằm của tôi làm cậu lo. “Đừng nhìn như vậy,” cậu nói. “Đừng làm thêm nỗi khổ của mẹ cậu tội nghiệp. Hãy nhớ mẹ phải chịu bao nhiêu, và chúng ta nên làm tất cả để an ủi mẹ.” À vâng, người bà ngoại được ban phước ấy, suốt bảy mươi ba năm đã chịu những cơn bão dội của đời người mẹ nô lệ. Bà thực sự cần được an ủi!
English
Mrs. Flint had rendered her poor foster-sister childless, apparently without any compunction; and with cruel selfishness had ruined her health by years of incessant, unrequited toil, and broken rest. But now she became very sentimental. I suppose she thought it would be a beautiful illustration of the attachment existing between slaveholder and slave, if the body of her old worn-out servant was buried at her feet. She sent for the clergyman and asked if he had any objection to burying aunt Nancy in the doctor’s family burial-place. No colored person had ever been allowed interment in the white people’s burying-ground, and the minister knew that all the deceased of our family reposed together in the old graveyard of the slaves. He therefore replied, “I have no objection to complying with your wish; but perhaps aunt Nancy’s mother may have some choice as to where her remains shall be deposited.”
Tiếng Việt
Bà Flint đã khiến người chị nuôi tội nghiệp của mình mất hết con, dường như không chút day dứt; và với sự ích kỷ tàn nhẫn đã phá hủy sức khỏe dì bằng nhiều năm lao dịch không ngừng, không công, và giấc ngủ vỡ vụn. Nhưng giờ bà trở nên rất đa cảm. Tôi đoán bà nghĩ sẽ là một minh họa đẹp cho sự gắn bó giữa chủ nô và nô lệ nếu thi thể người hầu già kiệt sức được chôn dưới chân bà. Bà cho gọi mục sư và hỏi ông có phản đối việc chôn dì Nancy ở nghĩa địa của gia đình bác sĩ không. Chưa người da màu nào được phép chôn trong nghĩa địa của người da trắng, và vị mục sư biết toàn bộ người quá cố của gia đình chúng tôi an nghỉ cùng nhau trong nghĩa địa cũ của nô lệ. Vì vậy ông đáp: “Tôi không phản đối việc làm theo ý bà; nhưng có lẽ mẹ của dì Nancy có ý muốn riêng về nơi để di hài dì.”
English
It had never occurred to Mrs. Flint that slaves could have any feelings. When my grandmother was consulted, she at once said she wanted Nancy to lie with all the rest of her family, and where her own old body would be buried. Mrs. Flint graciously complied with her wish, though she said it was painful to her to have Nancy buried away from her. She might have added with touching pathos, “I was so long used to sleep with her lying near me, on the entry floor.”
Tiếng Việt
Bà Flint chưa bao giờ nghĩ rằng nô lệ có thể có tình cảm. Khi hỏi ý bà ngoại tôi, bà lập tức nói muốn Nancy nằm cùng toàn thể gia đình của dì, và nơi thân xác già của chính bà sẽ được chôn. Bà Flint nhã nhặn thuận theo ý bà, dù nói bà thấy đau khi Nancy bị chôn xa bà. Bà có thể nói thêm, bằng nỗi xót xa cảm động: “Tôi đã quen ngủ với dì ấy nằm gần tôi, trên sàn hành lang, lâu đến thế.”
English
My uncle Phillip asked permission to bury his sister at his own expense; and slaveholders are always ready to grant such favors to slaves and their relatives. The arrangements were very plain, but perfectly respectable. She was buried on the Sabbath, and Mrs. Flint’s minister read the funeral service. There was a large concourse of colored people, bond and free, and a few white persons who had always been friendly to our family. Dr. Flint’s carriage was in the procession; and when the body was deposited in its humble resting place, the mistress dropped a tear, and returned to her carriage, probably thinking she had performed her duty nobly.
Tiếng Việt
Cậu Phillip xin phép chôn chị mình bằng tiền của cậu; và các chủ nô luôn sẵn lòng ban những ân huệ ấy cho nô lệ và họ hàng của họ. Việc sắp xếp rất đơn giản, nhưng hoàn toàn tươm tất. Dì được chôn vào ngày Sabbath, và mục sư của bà Flint đọc kinh tang lễ. Có đông người da màu, nô lệ lẫn tự do, và vài người da trắng luôn thân thiện với gia đình chúng tôi. Xe của bác sĩ Flint ở trong đoàn đưa tang; và khi thi thể được đặt vào nơi an nghỉ khiêm tốn, bà chủ rơi một giọt lệ, và quay về xe, chắc nghĩ rằng mình đã làm tròn bổn phận một cách cao quý.
English
It was talked of by the slaves as a mighty grand funeral. Northern travellers, passing through the place, might have described this tribute of respect to the humble dead as a beautiful feature in the “patriarchal institution;” a touching proof of the attachment between slaveholders and their servants; and tender-hearted Mrs. Flint would have confirmed this impression, with handkerchief at her eyes. We could have told them a different story. We could have given them a chapter of wrongs and sufferings, that would have touched their hearts, if they had any hearts to feel for the colored people. We could have told them how the poor old slave-mother had toiled, year after year, to earn eight hundred dollars to buy her son Phillip’s right to his own earnings; and how that same Phillip paid the expenses of the funeral, which they regarded as doing so much credit to the master. We could also have told them of a poor, blighted young creature, shut up in a living grave for years, to avoid the tortures that would be inflicted on her, if she ventured to come out and look on the face of her departed friend.
Tiếng Việt
Các nô lệ bàn tán đó là một đám tang vô cùng long trọng. Những du khách miền Bắc đi ngang qua nơi này có thể đã mô tả sự tôn kính dành cho người quá cố khiêm tốn ấy là một nét đẹp trong “định chế gia trưởng;” một bằng chứng cảm động của tình gắn bó giữa chủ nô và người hầu; và bà Flint dịu dàng sẽ củng cố ấn tượng ấy, với chiếc khăn tay trên mắt. Chúng tôi có thể kể cho họ một câu chuyện khác. Chúng tôi có thể kể cho họ một chương những bất công và đau khổ, sẽ làm động lòng họ, nếu họ có trái tim để thương người da màu. Chúng tôi có thể kể họ nghe người mẹ nô lệ già nghèo đã lao nhọc năm này sang năm khác thế nào, để kiếm tám trăm đô la mua cho con trai bà Phillip quyền được hưởng thu nhập của chính mình; và chính Phillip ấy đã trả chi phí tang lễ mà họ coi là đem lại nhiều vinh dự cho ông chủ. Chúng tôi cũng có thể kể họ nghe về một sinh linh trẻ tội nghiệp, héo úa, bị nhốt trong ngôi mộ sống nhiều năm, để tránh những cực hình sẽ giáng xuống nếu cô dám ra ngoài và nhìn mặt người bạn đã khuất.
English
All this, and much more, I thought of, as I sat at my loophole, waiting for the family to return from the grave; sometimes weeping, sometimes falling asleep, dreaming strange dreams of the dead and the living.
Tiếng Việt
Tất cả điều này, và nhiều hơn thế, tôi nghĩ đến khi ngồi bên lỗ nhìn, chờ gia đình trở về từ mộ; đôi khi khóc, đôi khi thiếp đi, mơ những giấc mơ lạ về người chết và người sống.
English
It was sad to witness the grief of my bereaved grandmother. She had always been strong to bear, and now, as ever, religious faith supported her. But her dark life had become still darker, and age and trouble were leaving deep traces on her withered face. She had four places to knock for me to come to the trap-door, and each place had a different meaning. She now came oftener than she had done, and talked to me of her dead daughter, while tears trickled slowly down her furrowed cheeks. I said all I could to comfort her; but it was a sad reflection, that instead of being able to help her, I was a constant source of anxiety and trouble. The poor old back was fitted to its burden. It bent under it, but did not break.
Tiếng Việt
Thật buồn khi chứng kiến nỗi đau của người bà ngoại mất con. Bà luôn mạnh mẽ chịu đựng, và bây giờ, như mọi khi, đức tin tôn giáo nâng đỡ bà. Nhưng cuộc đời tối tăm của bà đã thành tối hơn, và tuổi tác cùng phiền muộn để lại dấu vết sâu trên khuôn mặt nhăn nheo. Bà có bốn chỗ để gõ gọi tôi đến cửa sập, và mỗi chỗ có một ý nghĩa khác nhau. Giờ bà đến thường hơn trước, và nói với tôi về đứa con gái đã mất, trong khi nước mắt chậm rãi lăn trên đôi má hằn nếp. Tôi nói mọi điều có thể để an ủi bà; nhưng thật buồn khi nghĩ rằng thay vì giúp được bà, tôi lại là nguồn lo âu và phiền muộn thường trực. Tấm lưng già tội nghiệp đã vừa với gánh. Nó cong xuống dưới gánh, nhưng không gãy.
English
XXIX. Preparations For Escape.
Tiếng Việt
XXIX. Chuẩn bị trốn đi
English
I hardly expect that the reader will credit me, when I affirm that I lived in that little dismal hole, almost deprived of light and air, and with no space to move my limbs, for nearly seven years. But it is a fact; and to me a sad one, even now; for my body still suffers from the effects of that long imprisonment, to say nothing of my soul. Members of my family, now living in New York and Boston, can testify to the truth of what I say.
Tiếng Việt
Tôi khó mong bạn đọc tin lời tôi, khi tôi quả quyết rằng mình đã sống trong cái hang nhỏ ảm đạm ấy, gần như không có ánh sáng và không khí, không đủ chỗ để cử động chân tay, suốt gần bảy năm. Nhưng đó là sự thật; và với tôi là một sự thật buồn, đến tận bây giờ; vì thân thể tôi vẫn còn chịu hậu quả của cuộc giam cầm dài ấy, chưa nói đến tâm hồn. Những người trong gia đình tôi, nay đang sống ở New York và Boston, có thể làm chứng rằng tôi nói đúng.
English
Countless were the nights that I sat late at the little loophole scarcely large enough to give me a glimpse of one twinkling star. There, I heard the patrols and slave-hunters conferring together about the capture of runaways, well knowing how rejoiced they would be to catch me.
Tiếng Việt
Đếm không xuể những đêm tôi ngồi đến khuya bên cái khe nhỏ, chỉ vừa đủ rộng để tôi thoáng thấy một vì sao lấp lánh. Ở đó, tôi nghe đội tuần tra và bọn săn nô lệ bàn nhau chuyện bắt những kẻ trốn chạy, và tôi biết rất rõ chúng sẽ mừng đến thế nào nếu bắt được tôi.
English
Season after season, year after year, I peeped at my children’s faces, and heard their sweet voices, with a heart yearning all the while to say, “Your mother is here.” Sometimes it appeared to me as if ages had rolled away since I entered upon that gloomy, monotonous existence. At times, I was stupefied and listless; at other times I became very impatient to know when these dark years would end, and I should again be allowed to feel the sunshine, and breathe the pure air.
Tiếng Việt
Hết mùa này sang mùa khác, hết năm này sang năm khác, tôi ngó trộm mặt các con, nghe giọng nói ngọt ngào của chúng, lòng lúc nào cũng khát khao được nói: “Mẹ ở đây.” Có lúc tôi tưởng như đã trôi qua cả những thế kỷ kể từ ngày tôi bước vào cuộc sống u ám, đơn điệu ấy. Có lúc tôi mụ mẫm và uể oải; có lúc tôi sốt ruột khôn xiết, chỉ mong biết khi nào những năm tháng tăm tối này chấm dứt, để tôi lại được cảm thấy ánh nắng và hít thở không khí trong lành.
English
After Ellen left us, this feeling increased. Mr. Sands had agreed that Benny might go to the north whenever his uncle Phillip could go with him; and I was anxious to be there also, to watch over my children, and protect them so far as I was able. Moreover, I was likely to be drowned out of my den, if I remained much longer; for the slight roof was getting badly out of repair, and uncle Phillip was afraid to remove the shingles, lest some one should get a glimpse of me. When storms occurred in the night, they spread mats and bits of carpet, which in the morning appeared to have been laid out to dry; but to cover the roof in the daytime might have attracted attention. Consequently, my clothes and bedding were often drenched; a process by which the pains and aches in my cramped and stiffened limbs were greatly increased. I revolved various plans of escape in my mind, which I sometimes imparted to my grandmother, when she came to whisper with me at the trap-door. The kind-hearted old woman had an intense sympathy for runaways. She had known too much of the cruelties inflicted on those who were captured. Her memory always flew back at once to the sufferings of her bright and handsome son, Benjamin, the youngest and dearest of her flock. So, whenever I alluded to the subject, she would groan out, “O, don’t think of it, child. You’ll break my heart.” I had no good old aunt Nancy now to encourage me; but my brother William and my children were continually beckoning me to the north.
Tiếng Việt
Từ khi Ellen rời đi, cảm giác ấy càng tăng. Ông Sands đã thuận rằng Benny có thể lên miền Bắc bất cứ khi nào cậu Phillip đi được cùng nó; và tôi cũng nóng lòng được ở đó, để trông nom các con và che chở chúng trong chừng mực tôi làm được. Hơn nữa, nếu ở lại lâu hơn, có lẽ tôi sẽ bị nước dột đuổi ra khỏi cái hang của mình; vì mái nhà mỏng manh đã hư hỏng nặng, mà cậu Phillip không dám gỡ ngói ra sửa, sợ có người trông thấy tôi. Những đêm có bão, họ trải chiếu và mấy mảnh thảm lên mái, sáng ra trông như đem phơi; nhưng che mái giữa ban ngày thì có thể gây chú ý. Vì thế quần áo và chăn nệm của tôi thường ướt sũng; và như vậy những cơn đau nhức ở tay chân co quắp, cứng đờ của tôi càng thêm nặng. Tôi nghĩ đi tính lại đủ cách trốn thoát, và đôi khi nói với bà ngoại, mỗi lần bà đến thì thầm với tôi ở cửa sập. Bà cụ tốt bụng ấy có lòng thương cảm sâu xa đối với những người bỏ trốn. Bà đã biết quá nhiều về những sự tàn nhẫn giáng xuống những người bị bắt lại. Ký ức bà bao giờ cũng bay ngay về những nỗi đau của đứa con trai sáng sủa và đẹp trai, Benjamin, đứa út và thương yêu nhất trong bầy con. Cho nên mỗi khi tôi nhắc đến chuyện ấy, bà lại rên lên: “Ôi, đừng nghĩ đến chuyện đó, cháu ơi. Cháu làm bà đứt ruột mất.” Giờ tôi không còn dì Nancy hiền hậu để khuyến khích mình; nhưng em trai tôi, William, và các con tôi không ngừng vẫy gọi tôi lên miền Bắc.
English
And now I must go back a few months in my story. I have stated that the first of January was the time for selling slaves, or leasing them out to new masters. If time were counted by heart-throbs, the poor slaves might reckon years of suffering during that festival so joyous to the free. On the New Year’s day preceding my aunt’s death, one of my friends, named Fanny, was to be sold at auction, to pay her master’s debts. My thoughts were with her during all the day, and at night I anxiously inquired what had been her fate. I was told that she had been sold to one master, and her four little girls to another master, far distant; that she had escaped from her purchaser, and was not to be found. Her mother was the old Aggie I have spoken of. She lived in a small tenement belonging to my grandmother, and built on the same lot with her own house. Her dwelling was searched and watched, and that brought the patrols so near me that I was obliged to keep very close in my den. The hunters were somehow eluded; and not long afterwards Benny accidentally caught sight of Fanny in her mother’s hut. He told his grandmother, who charged him never to speak of it, explaining to him the frightful consequences; and he never betrayed the trust. Aggie little dreamed that my grandmother knew where her daughter was concealed, and that the stooping form of her old neighbor was bending under a similar burden of anxiety and fear; but these dangerous secrets deepened the sympathy between the two old persecuted mothers.
Tiếng Việt
Và bây giờ tôi phải quay lại vài tháng trước trong câu chuyện của mình. Tôi đã kể rằng mồng một tháng Giêng là ngày bán nô lệ, hoặc cho thuê họ cho những ông chủ mới. Nếu thời gian tính bằng nhịp tim đập, thì những người nô lệ khốn khổ có thể kể hàng năm đau khổ trong cái ngày hội mà người tự do thấy vui sướng. Vào ngày Tết năm trước khi dì tôi mất, một người bạn của tôi tên Fanny sắp bị đem bán đấu giá để trả nợ cho chủ. Cả ngày tôi nghĩ về chị, đến tối tôi lo lắng hỏi xem số phận chị ra sao. Người ta bảo chị đã bị bán cho một ông chủ, còn bốn đứa con gái nhỏ của chị bán cho một ông chủ khác ở rất xa; chị đã trốn khỏi người mua, và không ai tìm được. Mẹ chị là bà Aggie già mà tôi đã nhắc đến. Bà ở trong một căn nhà nhỏ thuộc về bà ngoại tôi, dựng trên cùng khu đất với nhà bà. Chỗ ở của bà Aggie bị lục soát và canh chừng, và điều ấy đưa bọn tuần tra đến gần tôi đến nỗi tôi buộc phải nép thật kín trong hang. Bằng cách nào đó, bọn săn người bị đánh lạc hướng; và không lâu sau, Benny tình cờ thấy Fanny trong túp lều của mẹ chị. Nó nói với bà ngoại, bà dặn nó đừng bao giờ hé răng, và giảng cho nó nghe những hậu quả khủng khiếp; nó không hề phụ lòng tin ấy. Bà Aggie nào ngờ bà ngoại tôi biết con gái mình đang trốn ở đâu, và dáng lưng còng của người bạn láng giềng già cũng đang oằn xuống dưới một gánh lo âu và sợ hãi tương tự; nhưng những bí mật nguy hiểm ấy càng làm sâu thêm tình thương giữa hai bà mẹ già bị săn đuổi.
English
My friend Fanny and I remained many weeks hidden within call of each other; but she was unconscious of the fact. I longed to have her share my den, which seemed a more secure retreat than her own; but I had brought so much trouble on my grandmother, that it seemed wrong to ask her to incur greater risks. My restlessness increased. I had lived too long in bodily pain and anguish of spirit. Always I was in dread that by some accident, or some contrivance, slavery would succeed in snatching my children from me. This thought drove me nearly frantic, and I determined to steer for the North Star at all hazards. At this crisis, Providence opened an unexpected way for me to escape. My friend Peter came one evening, and asked to speak with me. “Your day has come, Linda,” said he. “I have found a chance for you to go to the Free States. You have a fortnight to decide.” The news seemed too good to be true; but Peter explained his arrangements, and told me all that was necessary was for me to say I would go. I was going to answer him with a joyful yes, when the thought of Benny came to my mind. I told him the temptation was exceedingly strong, but I was terribly afraid of Dr. Flint’s alleged power over my child, and that I could not go and leave him behind. Peter remonstrated earnestly. He said such a good chance might never occur again; that Benny was free, and could be sent to me; and that for the sake of my children’s welfare I ought not to hesitate a moment. I told him I would consult with uncle Phillip. My uncle rejoiced in the plan, and bade me go by all means. He promised, if his life was spared, that he would either bring or send my son to me as soon as I reached a place of safety. I resolved to go, but thought nothing had better be said to my grandmother till very near the time of departure. But my uncle thought she would feel it more keenly if I left her so suddenly. “I will reason with her,” said he, “and convince her how necessary it is, not only for your sake, but for hers also. You cannot be blind to the fact that she is sinking under her burdens.” I was not blind to it. I knew that my concealment was an ever-present source of anxiety, and that the older she grew the more nervously fearful she was of discovery. My uncle talked with her, and finally succeeded in persuading her that it was absolutely necessary for me to seize the chance so unexpectedly offered.
Tiếng Việt
Tôi và Fanny ở ẩn nhiều tuần liền, gọi một tiếng là nghe thấy nhau, vậy mà chị không biết điều đó. Tôi mong chị đến ở chung hang với tôi, vì hang tôi có vẻ kín đáo hơn nơi chị trốn; nhưng tôi đã gây cho bà ngoại quá nhiều khổ sở, nên thấy thật không phải khi xin bà chịu thêm nguy hiểm. Tôi ngày một bồn chồn. Tôi đã sống quá lâu trong đau đớn thể xác và quằn quại tinh thần. Tôi luôn sợ rằng do một tai nạn nào đó, hay một mưu mô nào đó, chế độ nô lệ sẽ giật các con khỏi tay tôi. Ý nghĩ ấy gần như làm tôi phát điên, và tôi quyết tâm lái về phía Sao Bắc Cực bằng mọi giá. Vào lúc nguy cấp ấy, Đấng Quan phòng mở ra cho tôi một lối thoát không ngờ. Một buổi tối, Peter, bạn tôi, đến và xin nói chuyện với tôi. “Ngày của chị đến rồi, Linda,” anh nói. “Tôi tìm được cơ hội cho chị sang các bang Tự do. Chị có hai tuần để quyết định.” Tin ấy tốt đến mức khó tin; nhưng Peter giải thích những sắp xếp của anh, và nói tất cả những gì cần là tôi nói rằng tôi đi. Tôi sắp trả lời anh bằng một tiếng vâng mừng rỡ thì hình ảnh Benny hiện lên trong đầu. Tôi bảo anh rằng sự cám dỗ rất lớn, nhưng tôi sợ quyền lực mà bác sĩ Flint được cho là có đối với con tôi, và tôi không thể đi mà bỏ nó lại. Peter hết lời can ngăn. Anh nói cơ hội tốt như vậy có thể không bao giờ có lại; Benny là người tự do, có thể gửi nó đến với tôi; và vì phúc lợi của các con tôi không nên do dự một phút. Tôi bảo anh rằng tôi sẽ hỏi ý cậu Phillip. Cậu tôi mừng rỡ với kế hoạch, bảo tôi cứ đi, nhất định phải đi. Cậu hứa rằng nếu còn sống, cậu sẽ đưa hoặc gửi con trai tôi đến với tôi ngay khi tôi tới nơi an toàn. Tôi quyết định đi, nhưng nghĩ rằng chưa nên nói gì với bà ngoại cho đến sát lúc lên đường. Nhưng cậu tôi cho rằng nếu tôi bỏ đi đột ngột như vậy, bà sẽ đau đớn hơn. “Để cậu nói chuyện phải trái với bà,” cậu nói, “và làm cho bà thấy điều này cần thiết thế nào, không chỉ vì con mà cả vì bà nữa. Con không thể không thấy rằng bà đang gục xuống dưới những gánh nặng của mình.” Tôi không thể không thấy. Tôi biết sự ẩn náu của tôi là nguồn lo âu thường trực, và bà càng già thì càng run sợ chuyện bị phát hiện. Cậu tôi nói chuyện với bà, và cuối cùng thuyết phục được bà rằng tôi tuyệt đối phải nắm lấy cơ hội bất ngờ này.
English
The anticipation of being a free woman proved almost too much for my weak frame. The excitement stimulated me, and at the same time bewildered me. I made busy preparations for my journey, and for my son to follow me. I resolved to have an interview with him before I went, that I might give him cautions and advice, and tell him how anxiously I should be waiting for him at the north. Grandmother stole up to me as often as possible to whisper words of counsel. She insisted upon my writing to Dr. Flint, as soon as I arrived in the Free States, and asking him to sell me to her. She said she would sacrifice her house, and all she had in the world, for the sake of having me safe with my children in any part of the world. If she could only live to know that she could die in peace. I promised the dear old faithful friend that I would write to her as soon as I arrived, and put the letter in a safe way to reach her; but in my own mind I resolved that not another cent of her hard earnings should be spent to pay rapacious slaveholders for what they called their property. And even if I had not been unwilling to buy what I had already a right to possess, common humanity would have prevented me from accepting the generous offer, at the expense of turning my aged relative out of house and home, when she was trembling on the brink of the grave.
Tiếng Việt
Viễn cảnh được làm một người đàn bà tự do gần như quá sức với thân thể yếu ớt của tôi. Sự phấn khích vừa thúc đẩy vừa làm tôi choáng váng. Tôi tất bật chuẩn bị cho chuyến đi, và cho việc con trai tôi theo sau. Tôi quyết định gặp nó một lần trước khi đi, để dặn dò, khuyên bảo nó, và nói cho nó biết tôi sẽ nôn nóng chờ nó thế nào ở miền Bắc. Bà ngoại lén lên chỗ tôi mỗi khi có thể để thì thầm những lời khuyên. Bà nằng nặc bảo tôi, vừa đến các bang Tự do, phải viết thư cho bác sĩ Flint và xin ông bán tôi cho bà. Bà nói bà sẽ hy sinh ngôi nhà và tất cả những gì bà có trên đời, chỉ để biết tôi được yên ổn bên các con ở bất cứ nơi nào trên thế giới. Chỉ cần bà sống đến lúc biết được điều đó, bà có thể nhắm mắt bình yên. Tôi hứa với người bạn già trung thành, thân yêu ấy rằng tôi sẽ viết thư cho bà ngay khi đến nơi, và tìm cách gửi thư đến bà an toàn; nhưng trong lòng tôi đã quyết rằng không thêm một xu nào trong số tiền bà vất vả kiếm được sẽ phải đem trả cho những tên chủ nô tham lam để mua cái mà chúng gọi là tài sản của chúng. Và dù tôi không ngần ngại chuyện mua cái mà tôi vốn đã có quyền sở hữu, lẽ nhân đạo thông thường cũng sẽ ngăn tôi nhận tấm lòng hào phóng ấy, với cái giá là đuổi người thân già yếu của tôi khỏi nhà cửa, khi bà đang run rẩy bên bờ mộ.
English
I was to escape in a vessel; but I forbear to mention any further particulars. I was in readiness, but the vessel was unexpectedly detained several days. Meantime, news came to town of a most horrible murder committed on a fugitive slave, named James. Charity, the mother of this unfortunate young man, had been an old acquaintance of ours. I have told the shocking particulars of his death, in my description of some of the neighboring slaveholders. My grandmother, always nervously sensitive about runaways, was terribly frightened. She felt sure that a similar fate awaited me, if I did not desist from my enterprise. She sobbed, and groaned, and entreated me not to go. Her excessive fear was somewhat contagious, and my heart was not proof against her extreme agony. I was grievously disappointed, but I promised to relinquish my project.
Tiếng Việt
Tôi sẽ trốn bằng một con tàu; nhưng tôi xin thôi không nói thêm chi tiết nào. Tôi đã sẵn sàng, song con tàu bất ngờ bị giữ lại mấy ngày. Trong lúc đó, tin về một vụ giết người kinh khủng nhất nhằm vào một nô lệ bỏ trốn tên James lan đến thành phố. Charity, mẹ của chàng trai bất hạnh này, là người quen cũ của chúng tôi. Tôi đã kể những chi tiết rùng rợn về cái chết của anh khi tả mấy ông chủ nô láng giềng. Bà ngoại tôi, vốn luôn nhạy cảm đến run rẩy về chuyện những người trốn chạy, hoảng sợ vô cùng. Bà tin chắc một số phận tương tự chờ tôi nếu tôi không bỏ dự định. Bà nức nở, rên rỉ, van xin tôi đừng đi. Nỗi sợ quá mức của bà phần nào lây sang tôi, và lòng tôi không chống nổi nỗi đau tột cùng của bà. Tôi thất vọng nặng nề, nhưng hứa sẽ từ bỏ kế hoạch.
English
When my friend Peter was apprised of this, he was both disappointed and vexed. He said, that judging from our past experience, it would be a long time before I had such another chance to throw away. I told him it need not be thrown away; that I had a friend concealed near by, who would be glad enough to take the place that had been provided for me. I told him about poor Fanny, and the kind-hearted, noble fellow, who never turned his back upon any body in distress, white or black, expressed his readiness to help her. Aggie was much surprised when she found that we knew her secret. She was rejoiced to hear of such a chance for Fanny, and arrangements were made for her to go on board the vessel the next night. They both supposed that I had long been at the north, therefore my name was not mentioned in the transaction. Fanny was carried on board at the appointed time, and stowed away in a very small cabin. This accommodation had been purchased at a price that would pay for a voyage to England. But when one proposes to go to fine old England, they stop to calculate whether they can afford the cost of the pleasure; while in making a bargain to escape from slavery, the trembling victim is ready to say, “take all I have, only don’t betray me!”
Tiếng Việt
Khi Peter biết chuyện, anh vừa thất vọng vừa bực. Anh nói rằng theo kinh nghiệm của chúng tôi, sẽ rất lâu nữa tôi mới có một cơ hội như thế để mà vứt đi. Tôi bảo anh không cần phải vứt đi; rằng tôi có một người bạn đang ẩn gần đây, sẽ rất sẵn lòng thế chỗ đã dành cho tôi. Tôi kể cho anh nghe về Fanny khốn khổ, và con người tốt bụng, cao thượng ấy, chưa bao giờ quay lưng với bất kỳ ai gặp hoạn nạn, da trắng hay da đen, nói rằng anh sẵn sàng giúp chị. Bà Aggie rất ngạc nhiên khi biết chúng tôi đã biết bí mật của bà. Bà mừng rỡ khi nghe có cơ hội như vậy cho Fanny, và người ta sắp xếp để chị lên tàu vào đêm hôm sau. Cả hai đều tưởng tôi đã ở miền Bắc từ lâu, nên tên tôi không được nhắc đến trong việc này. Fanny được đưa lên tàu đúng giờ hẹn, và giấu trong một cái buồng rất nhỏ. Chỗ ấy đã được mua với giá đủ để trả cho cả một chuyến đi sang nước Anh. Nhưng khi người ta định đi nước Anh tươi đẹp thì còn dừng lại tính xem mình có đủ tiền chi cho thú vui ấy không; còn khi mặc cả để thoát khỏi chế độ nô lệ, nạn nhân run rẩy sẵn sàng nói: “Cứ lấy hết của tôi, chỉ xin đừng phản tôi!”
English
The next morning I peeped through my loophole, and saw that it was dark and cloudy. At night I received news that the wind was ahead, and the vessel had not sailed. I was exceedingly anxious about Fanny, and Peter too, who was running a tremendous risk at my instigation. Next day the wind and weather remained the same. Poor Fanny had been half dead with fright when they carried her on board, and I could readily imagine how she must be suffering now. Grandmother came often to my den, to say how thankful she was I did not go. On the third morning she rapped for me to come down to the storeroom. The poor old sufferer was breaking down under her weight of trouble. She was easily flurried now. I found her in a nervous, excited state, but I was not aware that she had forgotten to lock the door behind her, as usual. She was exceedingly worried about the detention of the vessel. She was afraid all would be discovered, and then Fanny, and Peter, and I, would all be tortured to death, and Phillip would be utterly ruined, and her house would be torn down. Poor Peter! If he should die such a horrible death as the poor slave James had lately done, and all for his kindness in trying to help me, how dreadful it would be for us all! Alas, the thought was familiar to me, and had sent many a sharp pang through my heart. I tried to suppress my own anxiety, and speak soothingly to her. She brought in some allusion to aunt Nancy, the dear daughter she had recently buried, and then she lost all control of herself. As she stood there, trembling and sobbing, a voice from the piazza called out, “Whar is you, aunt Marthy?” Grandmother was startled, and in her agitation opened the door, without thinking of me. In stepped Jenny, the mischievous housemaid, who had tried to enter my room, when I was concealed in the house of my white benefactress. “I’s bin huntin ebery whar for you, aunt Marthy,” said she. “My missis wants you to send her some crackers.” I had slunk down behind a barrel, which entirely screened me, but I imagined that Jenny was looking directly at the spot, and my heart beat violently. My grandmother immediately thought what she had done, and went out quickly with Jenny to count the crackers, locking the door after her. She returned to me, in a few minutes, the perfect picture of despair. “Poor child!” she exclaimed, “my carelessness has ruined you. The boat ain’t gone yet. Get ready immediately, and go with Fanny. I ain’t got another word to say against it now; for there’s no telling what may happen this day.”
Tiếng Việt
Sáng hôm sau tôi ngó qua cái khe nhỏ, thấy trời tối và nhiều mây. Đến đêm tôi nhận tin gió ngược, tàu chưa nhổ neo. Tôi vô cùng lo cho Fanny, và cả cho Peter, người đang liều một mạo hiểm khủng khiếp vì tôi xúi giục. Ngày hôm sau gió và thời tiết vẫn vậy. Fanny khốn khổ lúc được đưa lên tàu đã sợ đến nửa sống nửa chết, và tôi dễ dàng hình dung chị đang đau khổ ra sao. Bà ngoại thường đến hang tôi, nói bà biết ơn thế nào vì tôi đã không đi. Sáng ngày thứ ba, bà gõ ra hiệu bảo tôi xuống nhà kho. Bà cụ khổ sở đang gục xuống dưới sức nặng của muộn phiền. Giờ bà dễ hoảng hốt. Tôi thấy bà trong tình trạng bồn chồn, kích động, nhưng không biết rằng bà đã quên khóa cửa sau lưng như mọi khi. Bà lo lắng khôn tả về việc con tàu bị giữ lại. Bà sợ mọi chuyện sẽ bị phát giác, rồi Fanny, Peter và tôi đều sẽ bị hành hạ đến chết, Phillip sẽ tan nát hoàn toàn, và nhà bà sẽ bị phá. Peter tội nghiệp! Nếu anh chết một cái chết khủng khiếp như James mới đây, mà chỉ vì lòng tốt giúp tôi, thì thật kinh khủng cho tất cả chúng tôi! Than ôi, ý nghĩ ấy tôi vốn đã quen, và đã đâm vào tim tôi bao nhiêu nhát nhói. Tôi cố nén nỗi lo của mình và nói những lời dịu dàng với bà. Bà nhắc đến dì Nancy, đứa con gái thân yêu bà mới chôn, rồi hoàn toàn mất tự chủ. Khi bà đứng đó, run rẩy và nức nở, một giọng từ hiên gọi vào: “Bà Marthy ở đâu rồi?” Bà ngoại giật mình, trong cơn bấn loạn mở cửa mà không nghĩ đến tôi. Jenny bước vào, con bé hầu gái tinh quái từng cố vào phòng tôi khi tôi trốn trong nhà người bà ân nhân da trắng của tôi. “Con tìm bà khắp nơi, bà Marthy,” nó nói. “Bà chủ con muốn bà gửi cho ít bánh quy.” Tôi đã thụp xuống sau một cái thùng chắn hẳn người tôi, nhưng tôi tưởng tượng Jenny đang nhìn thẳng vào chỗ ấy, và tim tôi đập dữ dội. Bà ngoại lập tức nghĩ ra điều mình đã làm, vội đi ra cùng Jenny để đếm bánh quy, khóa cửa lại sau lưng. Vài phút sau bà trở lại với tôi, hiện thân hoàn hảo của nỗi tuyệt vọng. “Cháu khốn khổ!” bà kêu lên, “vì bà bất cẩn mà cháu hỏng rồi. Thuyền chưa đi đâu. Chuẩn bị ngay đi, và đi cùng Fanny. Bà không còn một lời nào để can nữa; vì không biết hôm nay sẽ xảy ra chuyện gì.”
English
Uncle Phillip was sent for, and he agreed with his mother in thinking that Jenny would inform Dr. Flint in less than twenty-four hours. He advised getting me on board the boat, if possible; if not, I had better keep very still in my den, where they could not find me without tearing the house down. He said it would not do for him to move in the matter, because suspicion would be immediately excited; but he promised to communicate with Peter. I felt reluctant to apply to him again, having implicated him too much already; but there seemed to be no alternative. Vexed as Peter had been by my indecision, he was true to his generous nature, and said at once that he would do his best to help me, trusting I should show myself a stronger woman this time.
Tiếng Việt
Người ta cho gọi cậu Phillip đến, và cậu đồng ý với mẹ cậu rằng Jenny sẽ báo cho bác sĩ Flint trong chưa đầy hai mươi bốn giờ. Cậu khuyên nên đưa tôi lên tàu nếu có thể; nếu không, tốt hơn là tôi cứ nằm im trong hang, nơi họ không thể tìm thấy tôi nếu không phá nhà. Cậu nói chính cậu không thể động tay vào việc này, vì sẽ lập tức gây nghi ngờ; nhưng cậu hứa sẽ liên lạc với Peter. Tôi ngại phải nhờ anh lần nữa, vì đã liên lụy anh quá nhiều; nhưng dường như không còn cách nào khác. Dù Peter đã bực vì sự do dự của tôi, anh vẫn trung thành với bản tính hào hiệp, nói ngay rằng anh sẽ cố hết sức giúp tôi, và tin rằng lần này tôi sẽ tỏ ra là người đàn bà mạnh mẽ hơn.
English
He immediately proceeded to the wharf, and found that the wind had shifted, and the vessel was slowly beating down stream. On some pretext of urgent necessity, he offered two boatmen a dollar apiece to catch up with her. He was of lighter complexion than the boatmen he hired, and when the captain saw them coming so rapidly, he thought officers were pursuing his vessel in search of the runaway slave he had on board. They hoisted sails, but the boat gained upon them, and the indefatigable Peter sprang on board.
Tiếng Việt
Anh lập tức ra bến tàu, thấy gió đã đổi chiều và con tàu đang chậm rãi ngược xuôi xuống sông. Viện cớ có việc gấp, anh trả mỗi người trong hai người chèo thuyền một đô la để đuổi kịp nó. Anh có nước da sáng hơn mấy người chèo thuyền anh thuê, nên khi thuyền trưởng thấy họ đuổi nhanh như thế, ông nghĩ có sĩ quan đang đuổi theo tàu mình để tìm người nô lệ bỏ trốn ông chở. Họ kéo buồm lên, nhưng chiếc thuyền vẫn gần dần, và Peter, người không biết mệt mỏi, nhảy lên tàu.
English
The captain at once recognized him. Peter asked him to go below, to speak about a bad bill he had given him. When he told his errand, the captain replied, “Why, the woman’s here already; and I’ve put her where you or the devil would have a tough job to find her.”
Tiếng Việt
Thuyền trưởng nhận ra anh ngay. Peter xin ông xuống dưới để nói về một tờ hóa đơn xấu ông đã đưa anh. Khi anh nói ra việc mình đến, thuyền trưởng đáp: “Sao, người đàn bà ấy đã ở đây rồi; và tôi giấu cô ta ở chỗ mà anh hay quỷ sứ cũng khó mà tìm ra.”
English
“But it is another woman I want to bring,” said Peter. “She is in great distress, too, and you shall be paid any thing within reason, if you’ll stop and take her.”
Tiếng Việt
“Nhưng tôi muốn đưa đến một người đàn bà khác,” Peter nói. “Cô ấy cũng đang vô cùng khốn khổ, và ông sẽ được trả bất cứ giá nào hợp lý nếu ông chịu dừng lại đón cô ấy.”
English
“What’s her name?” inquired the captain.
Tiếng Việt
“Tên cô ta là gì?” thuyền trưởng hỏi.
English
“Linda,” he replied.
Tiếng Việt
“Linda,” anh đáp.
English
“That’s the name of the woman already here,” rejoined the captain. “By George! I believe you mean to betray me.”
Tiếng Việt
“Đó là tên của người đàn bà đã ở đây,” thuyền trưởng nói lại. “Trời ơi! Tôi tin anh định phản tôi.”
English
“O!” exclaimed Peter, “God knows I wouldn’t harm a hair of your head. I am too grateful to you. But there really is another woman in great danger. Do have the humanity to stop and take her!”
Tiếng Việt
“Ôi!” Peter kêu lên, “Chúa biết tôi không hề muốn làm hại một sợi tóc của ông. Tôi mang ơn ông quá nhiều. Nhưng thật sự có một người đàn bà khác đang gặp nguy lớn. Xin ông hãy có lòng nhân đạo, dừng lại mà đón cô ấy!”
English
After a while they came to an understanding. Fanny, not dreaming I was any where about in that region, had assumed my name, though she called herself Johnson. “Linda is a common name,” said Peter, “and the woman I want to bring is Linda Brent.”
Tiếng Việt
Một lúc sau họ hiểu nhau. Fanny, không ngờ tôi ở đâu đó quanh vùng ấy, đã dùng tên tôi, dù chị tự xưng là Johnson. “Linda là một cái tên thông thường,” Peter nói, “và người đàn bà tôi muốn đưa đến là Linda Brent.”
English
The captain agreed to wait at a certain place till evening, being handsomely paid for his detention.
Tiếng Việt
Thuyền trưởng đồng ý chờ ở một chỗ nhất định cho đến tối, vì được trả hậu hĩnh cho sự chậm trễ.
English
Of course, the day was an anxious one for us all. But we concluded that if Jenny had seen me, she would be too wise to let her mistress know of it; and that she probably would not get a chance to see Dr. Flint’s family till evening, for I knew very well what were the rules in that household. I afterwards believed that she did not see me; for nothing ever came of it, and she was one of those base characters that would have jumped to betray a suffering fellow being for the sake of thirty pieces of silver.
Tiếng Việt
Dĩ nhiên, ngày hôm đó là một ngày lo âu với tất cả chúng tôi. Nhưng chúng tôi kết luận rằng nếu Jenny đã thấy tôi, nó cũng đủ khôn để không cho bà chủ nó biết; và có lẽ nó sẽ không có dịp gặp gia đình bác sĩ Flint trước tối, vì tôi biết rất rõ lề lối trong nhà ấy. Về sau tôi tin rằng nó đã không thấy tôi; vì chẳng có chuyện gì xảy ra, mà nó lại là loại người hèn hạ sẵn sàng nhảy vào phản bội một đồng loại đau khổ chỉ vì ba mươi đồng bạc.
English
I made all my arrangements to go on board as soon as it was dusk. The intervening time I resolved to spend with my son. I had not spoken to him for seven years, though I had been under the same roof, and seen him every day, when I was well enough to sit at the loophole. I did not dare to venture beyond the storeroom; so they brought him there, and locked us up together, in a place concealed from the piazza door. It was an agitating interview for both of us. After we had talked and wept together for a little while, he said, “Mother, I’m glad you’re going away. I wish I could go with you. I knew you was here; and I have been so afraid they would come and catch you!”
Tiếng Việt
Tôi sắp xếp xong mọi thứ để lên tàu ngay khi trời chạng vạng. Quãng thời gian còn lại tôi quyết định dành cho con trai. Tôi đã không nói chuyện với nó bảy năm, dù ở chung một mái nhà và ngày nào cũng thấy nó, những khi tôi đủ khỏe để ngồi bên khe nhỏ. Tôi không dám đi xa hơn nhà kho; nên họ đưa nó đến đó, và khóa chúng tôi lại với nhau, ở chỗ khuất cửa hiên. Đó là cuộc gặp xúc động với cả hai chúng tôi. Sau khi nói chuyện và khóc cùng nhau một lúc, nó nói: “Mẹ ơi, con mừng là mẹ sắp đi. Con ước gì con đi được với mẹ. Con biết là mẹ ở đây; và con sợ lắm là họ sẽ đến bắt mẹ!”
English
I was greatly surprised, and asked him how he had found it out.
Tiếng Việt
Tôi hết sức ngạc nhiên, và hỏi nó đã biết ra bằng cách nào.
English
He replied, “I was standing under the eaves, one day, before Ellen went away, and I heard somebody cough up over the wood shed. I don’t know what made me think it was you, but I did think so. I missed Ellen, the night before she went away; and grandmother brought her back into the room in the night; and I thought maybe she’d been to see you, before she went, for I heard grandmother whisper to her, ‘Now go to sleep; and remember never to tell.’”
Tiếng Việt
Nó đáp: “Một hôm, trước khi Ellen đi, con đứng dưới mái hiên, và nghe có ai ho trên cái chuồng chứa củi. Con không biết sao con lại nghĩ đó là mẹ, nhưng con nghĩ vậy. Con thấy thiếu Ellen vào cái đêm trước khi em đi; rồi bà ngoại đưa em về phòng trong đêm; và con nghĩ có lẽ em đã đi gặp mẹ trước khi đi, vì con nghe bà thì thầm với em, ‘Giờ ngủ đi; và nhớ đừng bao giờ nói với ai.’”
English
I asked him if he ever mentioned his suspicions to his sister. He said he never did; but after he heard the cough, if he saw her playing with other children on that side of the house, he always tried to coax her round to the other side, for fear they would hear me cough, too. He said he had kept a close lookout for Dr. Flint, and if he saw him speak to a constable, or a patrol, he always told grandmother. I now recollected that I had seen him manifest uneasiness, when people were on that side of the house, and I had at the time been puzzled to conjecture a motive for his actions. Such prudence may seem extraordinary in a boy of twelve years, but slaves, being surrounded by mysteries, deceptions, and dangers, early learn to be suspicious and watchful, and prematurely cautious and cunning. He had never asked a question of grandmother, or uncle Phillip, and I had often heard him chime in with other children, when they spoke of my being at the north.
Tiếng Việt
Tôi hỏi nó đã bao giờ nói những nghi ngờ ấy với em gái chưa. Nó nói chưa; nhưng từ khi nghe tiếng ho, nếu thấy em chơi với bọn trẻ khác ở bên ấy của căn nhà, nó luôn dỗ em sang phía bên kia, vì sợ chúng cũng nghe tiếng ho của tôi. Nó nói nó đã canh chừng bác sĩ Flint rất kỹ, và nếu thấy ông nói chuyện với một viên cảnh sát hay một người tuần tra, nó luôn báo cho bà ngoại. Giờ tôi mới nhớ là tôi đã thấy nó tỏ ra bất an mỗi khi có người ở phía ấy của căn nhà, và lúc đó tôi lấy làm khó hiểu không đoán được lý do. Sự cẩn trọng như thế ở một cậu bé mười hai tuổi có vẻ phi thường, nhưng những người nô lệ, bị bao quanh bởi bí ẩn, lừa dối và hiểm nguy, sớm biết nghi ngờ và đề phòng, và cẩn trọng, khôn lỏi trước tuổi. Nó chưa bao giờ hỏi bà ngoại hay cậu Phillip một câu nào, và tôi thường nghe nó hùa theo những đứa trẻ khác khi chúng nói chuyện tôi đang ở miền Bắc.
English
I told him I was now really going to the Free States, and if he was a good, honest boy, and a loving child to his dear old grandmother, the Lord would bless him, and bring him to me, and we and Ellen would live together. He began to tell me that grandmother had not eaten any thing all day. While he was speaking, the door was unlocked, and she came in with a small bag of money, which she wanted me to take. I begged her to keep a part of it, at least, to pay for Benny’s being sent to the north; but she insisted, while her tears were falling fast, that I should take the whole. “You may be sick among strangers,” she said, “and they would send you to the poorhouse to die.” Ah, that good grandmother!
Tiếng Việt
Tôi bảo nó là bây giờ tôi thật sự sắp đến các bang Tự do, và nếu nó là đứa trẻ ngoan, thật thà, và là đứa cháu thương bà ngoại già, thì Chúa sẽ ban phước cho nó và đưa nó đến với mẹ, và chúng tôi cùng Ellen sẽ sống với nhau. Nó bắt đầu nói với tôi rằng bà ngoại cả ngày chưa ăn gì. Đang lúc nó nói, cửa mở khóa, và bà bước vào với một túi tiền nhỏ, muốn tôi cầm lấy. Tôi xin bà giữ lại ít nhất một phần, để trả chi phí đưa Benny lên miền Bắc; nhưng bà nhất quyết, nước mắt rơi lã chã, bắt tôi lấy hết. “Cháu có thể ốm giữa những người xa lạ,” bà nói, “và họ sẽ đưa cháu vào nhà tế bần để chết.” Ôi, bà ngoại tốt bụng của tôi!
English
For the last time I went up to my nook. Its desolate appearance no longer chilled me, for the light of hope had risen in my soul. Yet, even with the blessed prospect of freedom before me, I felt very sad at leaving forever that old homestead, where I had been sheltered so long by the dear old grandmother; where I had dreamed my first young dream of love; and where, after that had faded away, my children came to twine themselves so closely round my desolate heart. As the hour approached for me to leave, I again descended to the storeroom. My grandmother and Benny were there. She took me by the hand, and said, “Linda, let us pray.” We knelt down together, with my child pressed to my heart, and my other arm round the faithful, loving old friend I was about to leave forever. On no other occasion has it ever been my lot to listen to so fervent a supplication for mercy and protection. It thrilled through my heart, and inspired me with trust in God.
Tiếng Việt
Lần cuối cùng tôi lên cái hốc của mình. Vẻ hoang vắng của nó không còn làm tôi lạnh lòng nữa, vì ánh sáng hy vọng đã mọc lên trong tâm hồn tôi. Thế nhưng, dù có viễn cảnh tự do phước lành trước mặt, tôi vẫn rất buồn khi rời bỏ mãi mãi ngôi nhà cũ ấy, nơi tôi được bà ngoại thân yêu che chở bấy lâu; nơi tôi đã mơ giấc mơ tình yêu đầu đời; và nơi, sau khi giấc mơ ấy tan đi, các con tôi đến quấn quýt lấy trái tim hoang vắng của tôi. Khi đến giờ phải đi, tôi lại xuống nhà kho. Bà ngoại và Benny ở đó. Bà nắm tay tôi và nói: “Linda, ta cầu nguyện nhé.” Chúng tôi quỳ xuống cùng nhau, con tôi áp vào ngực, cánh tay kia tôi vòng quanh người bạn già trung thành, thương yêu mà tôi sắp rời xa mãi mãi. Chưa lần nào khác trong đời tôi được nghe một lời cầu xin lòng thương xót và sự che chở thống thiết đến vậy. Nó rung lên khắp lòng tôi, và truyền cho tôi niềm tin vào Chúa.
English
Peter was waiting for me in the street. I was soon by his side, faint in body, but strong of purpose. I did not look back upon the old place, though I felt that I should never see it again.
Tiếng Việt
Peter đang chờ tôi ngoài phố. Tôi nhanh chóng đến bên anh, thể xác yếu ớt, nhưng ý chí mạnh mẽ. Tôi không ngoái nhìn nơi cũ, dù tôi cảm thấy mình sẽ không bao giờ thấy lại nó nữa.
English
XXX. Northward Bound.
Tiếng Việt
XXX. Hướng về phương Bắc
English
I never could tell how we reached the wharf. My brain was all of a whirl, and my limbs tottered under me. At an appointed place we met my uncle Phillip, who had started before us on a different route, that he might reach the wharf first, and give us timely warning if there was any danger. A row-boat was in readiness. As I was about to step in, I felt something pull me gently, and turning round I saw Benny, looking pale and anxious. He whispered in my ear, “I’ve been peeping into the doctor’s window, and he’s at home. Good by, mother. Don’t cry; I’ll come.” He hastened away. I clasped the hand of my good uncle, to whom I owed so much, and of Peter, the brave, generous friend who had volunteered to run such terrible risks to secure my safety. To this day I remember how his bright face beamed with joy, when he told me he had discovered a safe method for me to escape. Yet that intelligent, enterprising, noble-hearted man was a chattel! Liable, by the laws of a country that calls itself civilized, to be sold with horses and pigs! We parted in silence. Our hearts were all too full for words!
Tiếng Việt
Tôi không bao giờ kể được chúng tôi đến bến tàu bằng cách nào. Đầu óc tôi quay cuồng, đôi chân loạng choạng. Ở một chỗ đã hẹn chúng tôi gặp cậu Phillip, người đã đi trước chúng tôi bằng một lối khác, để đến bến trước và báo kịp cho chúng tôi nếu có nguy hiểm. Một chiếc thuyền chèo đã sẵn sàng. Khi tôi sắp bước xuống, tôi cảm thấy có ai kéo nhẹ tôi, quay lại tôi thấy Benny, mặt tái và lo lắng. Nó thì thầm vào tai tôi: “Con vừa ngó vào cửa sổ nhà ông bác sĩ, ông ấy ở nhà. Tạm biệt mẹ. Đừng khóc; con sẽ đến.” Nó vội vã chạy đi. Tôi siết tay người cậu tốt bụng, người tôi mang ơn rất nhiều, và tay Peter, người bạn dũng cảm, hào hiệp đã tình nguyện đương đầu những hiểm nguy khủng khiếp để bảo đảm an toàn cho tôi. Đến nay tôi vẫn nhớ khuôn mặt sáng của anh rạng rỡ niềm vui thế nào khi anh nói anh đã tìm ra một cách an toàn để tôi trốn thoát. Thế mà con người thông minh, dám nghĩ dám làm, cao thượng ấy lại là một món đồ vật! Theo luật của một đất nước tự xưng là văn minh, có thể bị đem bán chung với ngựa và lợn! Chúng tôi chia tay trong im lặng. Lòng chúng tôi đều quá đầy để nói thành lời!
English
Swiftly the boat glided over the water. After a while, one of the sailors said, “Don’t be down-hearted, madam. We will take you safely to your husband, in ——.” At first I could not imagine what he meant; but I had presence of mind to think that it probably referred to something the captain had told him; so I thanked him, and said I hoped we should have pleasant weather.
Tiếng Việt
Chiếc thuyền lướt nhanh trên mặt nước. Một lúc sau, một thủy thủ nói: “Đừng buồn, thưa bà. Chúng tôi sẽ đưa bà an toàn đến chỗ chồng bà ở ——.” Thoạt đầu tôi không hiểu ông nói gì; nhưng tôi đủ bình tĩnh nghĩ rằng chắc chuyện đó liên quan đến điều thuyền trưởng đã nói với ông; vì thế tôi cảm ơn ông, và nói tôi hy vọng thời tiết sẽ đẹp.
English
When I entered the vessel the captain came forward to meet me. He was an elderly man, with a pleasant countenance. He showed me to a little box of a cabin, where sat my friend Fanny. She started as if she had seen a spectre. She gazed on me in utter astonishment, and exclaimed, “Linda, can this be you? or is it your ghost?” When we were locked in each other’s arms, my overwrought feelings could no longer be restrained. My sobs reached the ears of the captain, who came and very kindly reminded us, that for his safety, as well as our own, it would be prudent for us not to attract any attention. He said that when there was a sail in sight he wished us to keep below; but at other times, he had no objection to our being on deck. He assured us that he would keep a good lookout, and if we acted prudently, he thought we should be in no danger. He had represented us as women going to meet our husbands in ——. We thanked him, and promised to observe carefully all the directions he gave us.
Tiếng Việt
Khi tôi bước lên tàu, thuyền trưởng tiến ra đón. Ông là một người đứng tuổi, vẻ mặt dễ chịu. Ông dẫn tôi đến một cái buồng nhỏ như cái hộp, nơi bạn tôi, Fanny, đang ngồi. Chị giật mình như thấy một bóng ma. Chị nhìn tôi sững sờ, và kêu lên: “Linda, có thật là chị không? hay là hồn chị?” Khi chúng tôi ôm chặt nhau, cảm xúc dồn nén của tôi không còn kìm được nữa. Tiếng nức nở của chúng tôi đến tai thuyền trưởng, ông đến và rất tử tế nhắc chúng tôi rằng, vì an toàn của ông cũng như của chính chúng tôi, nên khôn ngoan là đừng gây chú ý. Ông nói khi có buồm nào trong tầm mắt, ông muốn chúng tôi ở dưới; còn những lúc khác, ông không phản đối chuyện chúng tôi lên boong. Ông cam đoan sẽ canh chừng kỹ, và nếu chúng tôi cư xử thận trọng, ông nghĩ chúng tôi sẽ không gặp nguy hiểm. Ông đã giới thiệu chúng tôi là hai người đàn bà đi gặp chồng ở ——. Chúng tôi cảm ơn ông, và hứa sẽ cẩn thận làm theo mọi chỉ dẫn ông đưa ra.
English
Fanny and I now talked by ourselves, low and quietly, in our little cabin. She told me of the sufferings she had gone through in making her escape, and of her terrors while she was concealed in her mother’s house. Above all, she dwelt on the agony of separation from all her children on that dreadful auction day. She could scarcely credit me, when I told her of the place where I had passed nearly seven years. “We have the same sorrows,” said I. “No,” replied she, “you are going to see your children soon, and there is no hope that I shall ever even hear from mine.”
Tiếng Việt
Tôi và Fanny bây giờ nói chuyện riêng với nhau, khe khẽ và lặng lẽ, trong cái buồng nhỏ. Chị kể cho tôi những đau khổ chị đã trải qua khi trốn chạy, và nỗi khiếp sợ khi chị ẩn trong nhà mẹ. Hơn hết, chị dừng lại ở nỗi đau lìa xa tất cả các con trong cái ngày đấu giá khủng khiếp ấy. Chị gần như không tin nổi khi tôi kể về nơi tôi đã sống gần bảy năm. “Chúng ta có cùng những nỗi buồn,” tôi nói. “Không,” chị đáp, “chị sắp gặp lại các con chị, còn tôi thì không hy vọng gì cả, đến một tin về chúng cũng chẳng bao giờ nghe được.”
English
The vessel was soon under way, but we made slow progress. The wind was against us. I should not have cared for this, if we had been out of sight of the town; but until there were miles of water between us and our enemies, we were filled with constant apprehensions that the constables would come on board. Neither could I feel quite at ease with the captain and his men. I was an entire stranger to that class of people, and I had heard that sailors were rough, and sometimes cruel. We were so completely in their power, that if they were bad men, our situation would be dreadful. Now that the captain was paid for our passage, might he not be tempted to make more money by giving us up to those who claimed us as property? I was naturally of a confiding disposition, but slavery had made me suspicious of every body. Fanny did not share my distrust of the captain or his men. She said she was afraid at first, but she had been on board three days while the vessel lay in the dock, and nobody had betrayed her, or treated her otherwise than kindly.
Tiếng Việt
Tàu chẳng mấy chốc ra khơi, nhưng đi chậm. Gió ngược. Lẽ ra tôi không để ý, nếu chúng tôi đã khuất tầm mắt thị trấn; nhưng cho đến khi có hàng dặm nước ngăn giữa chúng tôi và kẻ thù, chúng tôi luôn lo sợ rằng bọn cảnh sát sẽ lên tàu. Tôi cũng không thể hoàn toàn yên tâm với thuyền trưởng và các thủy thủ của ông. Tôi hoàn toàn xa lạ với hạng người ấy, và tôi nghe nói thủy thủ thô lỗ, đôi khi tàn nhẫn. Chúng tôi hoàn toàn nằm trong tay họ, nếu họ là người xấu thì cảnh ngộ chúng tôi sẽ thật kinh khủng. Giờ thuyền trưởng đã nhận tiền vé của chúng tôi, liệu ông có bị cám dỗ kiếm thêm bằng cách giao chúng tôi cho những kẻ coi chúng tôi là tài sản chăng? Vốn tôi có bản tính hay tin người, nhưng chế độ nô lệ đã làm tôi nghi ngờ tất cả mọi người. Fanny không chia sẻ sự ngờ vực của tôi đối với thuyền trưởng hay thủy thủ. Chị nói lúc đầu chị cũng sợ, nhưng chị đã ở trên tàu ba ngày khi tàu còn đậu ở bến, và không ai phản chị, hay đối xử với chị khác hơn là tử tế.
English
The captain soon came to advise us to go on deck for fresh air. His friendly and respectful manner, combined with Fanny’s testimony, reassured me, and we went with him. He placed us in a comfortable seat, and occasionally entered into conversation. He told us he was a Southerner by birth, and had spent the greater part of his life in the Slave States, and that he had recently lost a brother who traded in slaves. “But,” said he, “it is a pitiable and degrading business, and I always felt ashamed to acknowledge my brother in connection with it.” As we passed Snaky Swamp, he pointed to it, and said, “There is a slave territory that defies all the laws.” I thought of the terrible days I had spent there, and though it was not called Dismal Swamp, it made me feel very dismal as I looked at it.
Tiếng Việt
Chẳng bao lâu thuyền trưởng đến khuyên chúng tôi lên boong hít không khí trong lành. Thái độ thân thiện và kính trọng của ông, cộng với lời chứng của Fanny, làm tôi yên lòng, và chúng tôi theo ông lên. Ông đặt chúng tôi ngồi ở một chỗ thoải mái, và thỉnh thoảng trò chuyện. Ông kể ông là người miền Nam sinh ra, đã sống phần lớn đời ở các bang Nô lệ, và mới mất một người anh buôn nô lệ. “Nhưng,” ông nói, “đó là một nghề đáng thương và hèn hạ, và tôi luôn thấy xấu hổ khi phải nhận anh tôi liên quan đến nó.” Khi chúng tôi đi qua Đầm Rắn, ông chỉ vào đó và nói: “Đó là một vùng nô lệ coi thường mọi luật lệ.” Tôi nghĩ đến những ngày kinh khủng tôi đã trải qua ở đó, và dù nó không tên là Đầm Ảm Đạm, nhìn nó tôi vẫn thấy lòng ảm đạm.
English
I shall never forget that night. The balmy air of spring was so refreshing! And how shall I describe my sensations when we were fairly sailing on Chesapeake Bay? O, the beautiful sunshine! the exhilarating breeze! And I could enjoy them without fear or restraint. I had never realized what grand things air and sunlight are till I had been deprived of them.
Tiếng Việt
Tôi sẽ không bao giờ quên đêm ấy. Không khí dịu mát của mùa xuân sao mà sảng khoái! Và làm sao tôi tả được cảm giác của tôi khi chúng tôi thực sự đang đi trên vịnh Chesapeake? Ôi, ánh nắng tươi đẹp! làn gió phấn chấn! Và tôi tận hưởng chúng mà không sợ hãi hay gò bó. Tôi chưa bao giờ hiểu không khí và ánh sáng là những điều lớn lao thế nào cho đến khi tôi bị tước mất chúng.
English
Ten days after we left land we were approaching Philadelphia. The captain said we should arrive there in the night, but he thought we had better wait till morning, and go on shore in broad daylight, as the best way to avoid suspicion.
Tiếng Việt
Mười ngày sau khi rời đất liền, chúng tôi đến gần Philadelphia. Thuyền trưởng nói chúng tôi sẽ đến đó vào ban đêm, nhưng ông nghĩ tốt hơn là chờ đến sáng, rồi lên bờ giữa ban ngày, đó là cách tốt nhất để tránh nghi ngờ.
English
I replied, “You know best. But will you stay on board and protect us?”
Tiếng Việt
Tôi đáp: “Ông biết rõ nhất. Nhưng ông sẽ ở lại trên tàu để bảo vệ chúng tôi chứ?”
English
He saw that I was suspicious, and he said he was sorry, now that he had brought us to the end of our voyage, to find I had so little confidence in him. Ah, if he had ever been a slave he would have known how difficult it was to trust a white man. He assured us that we might sleep through the night without fear; that he would take care we were not left unprotected. Be it said to the honor of this captain, Southerner as he was, that if Fanny and I had been white ladies, and our passage lawfully engaged, he could not have treated us more respectfully. My intelligent friend, Peter, had rightly estimated the character of the man to whose honor he had intrusted us.
Tiếng Việt
Ông thấy tôi còn ngờ vực, và nói rằng ông lấy làm tiếc, giờ ông đã đưa chúng tôi đến cuối chuyến đi, mà thấy tôi tin ông ít như vậy. Ôi, nếu ông từng là nô lệ thì ông sẽ biết khó tin một người da trắng đến thế nào. Ông cam đoan chúng tôi có thể ngủ suốt đêm không sợ hãi; rằng ông sẽ lo để chúng tôi không bị bỏ mặc không ai che chở. Xin nói để tôn vinh vị thuyền trưởng này, dù là người miền Nam, rằng nếu tôi và Fanny là những quý bà da trắng, và vé của chúng tôi được đặt một cách hợp pháp, ông cũng không thể đối xử với chúng tôi kính trọng hơn. Peter, người bạn thông minh của tôi, đã đánh giá đúng tính cách của người mà anh phó thác danh dự cho chúng tôi.
English
The next morning I was on deck as soon as the day dawned. I called Fanny to see the sun rise, for the first time in our lives, on free soil; for such I then believed it to be. We watched the reddening sky, and saw the great orb come up slowly out of the water, as it seemed. Soon the waves began to sparkle, and every thing caught the beautiful glow. Before us lay the city of strangers. We looked at each other, and the eyes of both were moistened with tears. We had escaped from slavery, and we supposed ourselves to be safe from the hunters. But we were alone in the world, and we had left dear ties behind us; ties cruelly sundered by the demon Slavery.
Tiếng Việt
Sáng hôm sau tôi đã lên boong ngay khi trời hửng sáng. Tôi gọi Fanny ra xem mặt trời mọc, lần đầu tiên trong đời, trên đất tự do; vì lúc ấy tôi tin đó là đất tự do. Chúng tôi ngắm bầu trời dần ửng đỏ, và thấy vầng thái dương lớn từ từ nhô lên khỏi mặt nước, trông như vậy. Chẳng mấy chốc sóng bắt đầu lấp lánh, và mọi thứ đều đượm sắc rực rỡ tuyệt đẹp. Trước mặt chúng tôi là thành phố của những người xa lạ. Chúng tôi nhìn nhau, và mắt cả hai đều ướt lệ. Chúng tôi đã thoát khỏi chế độ nô lệ, và chúng tôi tưởng mình đã an toàn khỏi những kẻ săn người. Nhưng chúng tôi cô độc trên đời, và đã bỏ lại sau lưng những mối ràng buộc thân yêu; những mối ràng buộc bị con quỷ Nô lệ tàn nhẫn cắt đứt.
English
XXXI. Incidents In Philadelphia.
Tiếng Việt
XXXI. Những biến cố ở Philadelphia
English
I had heard that the poor slave had many friends at the north. I trusted we should find some of them. Meantime, we would take it for granted that all were friends, till they proved to the contrary. I sought out the kind captain, thanked him for his attentions, and told him I should never cease to be grateful for the service he had rendered us. I gave him a message to the friends I had left at home, and he promised to deliver it. We were placed in a row-boat, and in about fifteen minutes were landed on a wood wharf in Philadelphia. As I stood looking round, the friendly captain touched me on the shoulder, and said, “There is a respectable-looking colored man behind you. I will speak to him about the New York trains, and tell him you wish to go directly on.” I thanked him, and asked him to direct me to some shops where I could buy gloves and veils. He did so, and said he would talk with the colored man till I returned. I made what haste I could. Constant exercise on board the vessel, and frequent rubbing with salt water, had nearly restored the use of my limbs. The noise of the great city confused me, but I found the shops, and bought some double veils and gloves for Fanny and myself. The shopman told me they were so many levies. I had never heard the word before, but I did not tell him so. I thought if he knew I was a stranger he might ask me where I came from. I gave him a gold piece, and when he returned the change, I counted it, and found out how much a levy was. I made my way back to the wharf, where the captain introduced me to the colored man, as the Rev. Jeremiah Durham, minister of Bethel church. He took me by the hand, as if I had been an old friend. He told us we were too late for the morning cars to New York, and must wait until the evening, or the next morning. He invited me to go home with him, assuring me that his wife would give me a cordial welcome; and for my friend he would provide a home with one of his neighbors. I thanked him for so much kindness to strangers, and told him if I must be detained, I should like to hunt up some people who formerly went from our part of the country. Mr. Durham insisted that I should dine with him, and then he would assist me in finding my friends. The sailors came to bid us good by. I shook their hardy hands, with tears in my eyes. They had all been kind to us, and they had rendered us a greater service than they could possibly conceive of.
Tiếng Việt
Tôi từng nghe nói người nô lệ nghèo có nhiều bạn ở miền Bắc. Tôi tin chúng tôi sẽ gặp một số người trong họ. Trong lúc chờ, chúng tôi sẽ coi mọi người đều là bạn, cho đến khi họ chứng tỏ điều ngược lại. Tôi tìm đến vị thuyền trưởng tốt bụng, cảm ơn ông đã chăm sóc, và nói tôi sẽ không bao giờ thôi biết ơn về sự giúp đỡ ông đã dành cho chúng tôi. Tôi nhờ ông chuyển lời tới những người bạn tôi để lại ở quê, và ông hứa sẽ chuyển. Chúng tôi được đưa lên một chiếc thuyền chèo, và khoảng mười lăm phút sau lên bờ ở một bến gỗ tại Philadelphia. Khi tôi đứng nhìn quanh, vị thuyền trưởng thân thiện chạm vào vai tôi và nói: “Có một người da màu trông đàng hoàng đứng sau bà. Tôi sẽ nói với ông ấy về các chuyến tàu đi New York, và bảo ông ấy bà muốn đi thẳng.” Tôi cảm ơn, và nhờ ông chỉ cho vài cửa hiệu nơi tôi mua được găng tay và mạng che mặt. Ông chỉ, và nói ông sẽ trò chuyện với người da màu cho đến khi tôi quay lại. Tôi đi nhanh hết sức. Việc vận động liên tục trên tàu và thường xuyên xoa bằng nước muối đã gần như làm tay chân tôi dùng lại được. Tiếng ồn của thành phố lớn làm tôi rối trí, nhưng tôi tìm thấy các cửa hiệu, và mua vài tấm mạng đôi và găng tay cho Fanny và tôi. Người bán hàng bảo chúng là bấy nhiêu levy. Tôi chưa từng nghe từ ấy bao giờ, nhưng tôi không nói với anh ta. Tôi nghĩ nếu anh ta biết tôi là người lạ, anh ta có thể hỏi tôi từ đâu đến. Tôi đưa một đồng vàng, và khi anh ta trả tiền thừa, tôi đếm và biết một levy là bao nhiêu. Tôi tìm đường trở lại bến, nơi thuyền trưởng giới thiệu tôi với người da màu, là mục sư Jeremiah Durham, của nhà thờ Bethel. Ông nắm tay tôi như thể tôi là bạn cũ. Ông nói chúng tôi đã lỡ chuyến tàu hỏa sáng đi New York, phải chờ đến tối hoặc sáng hôm sau. Ông mời tôi về nhà ông, cam đoan vợ ông sẽ đón tôi nồng hậu; còn bạn tôi thì ông sẽ lo chỗ ở với một người hàng xóm. Tôi cảm ơn ông đã tử tế đến thế với những người xa lạ, và nói nếu phải bị giữ lại thì tôi muốn đi tìm vài người trước kia từ vùng của chúng tôi đến. Ông Durham nhất định bắt tôi ăn trưa với ông, rồi ông sẽ giúp tôi tìm bạn bè. Các thủy thủ đến chào từ biệt chúng tôi. Tôi bắt bàn tay chai sạn của họ, nước mắt rưng rưng. Tất cả họ đều tử tế với chúng tôi, và họ đã giúp chúng tôi một việc lớn hơn họ có thể hình dung.
English
I had never seen so large a city, or been in contact with so many people in the streets. It seemed as if those who passed looked at us with an expression of curiosity. My face was so blistered and peeled, by sitting on deck, in wind and sunshine, that I thought they could not easily decide to what nation I belonged.
Tiếng Việt
Tôi chưa từng thấy một thành phố lớn như thế, hay tiếp xúc với nhiều người ngoài phố đến vậy. Dường như những người đi qua nhìn chúng tôi với vẻ tò mò. Mặt tôi phồng rộp và bong tróc vì ngồi trên boong giữa gió và nắng, đến nỗi tôi nghĩ họ không dễ đoán được tôi thuộc dân tộc nào.
English
Mrs. Durham met me with a kindly welcome, without asking any questions. I was tired, and her friendly manner was a sweet refreshment. God bless her! I was sure that she had comforted other weary hearts, before I received her sympathy. She was surrounded by her husband and children, in a home made sacred by protecting laws. I thought of my own children, and sighed.
Tiếng Việt
Bà Durham đón tôi rất niềm nở, không hỏi một câu nào. Tôi mệt, và vẻ thân thiện của bà là một sự tươi mát ngọt ngào. Chúa phù hộ bà! Tôi chắc rằng bà đã an ủi những trái tim mệt mỏi khác trước khi bà dành lòng cảm thông cho tôi. Bà được chồng con vây quanh, trong một mái nhà được các đạo luật che chở làm cho thiêng liêng. Tôi nghĩ đến các con tôi, và thở dài.
English
After dinner Mr. Durham went with me in quest of the friends I had spoken of. They went from my native town, and I anticipated much pleasure in looking on familiar faces. They were not at home, and we retraced our steps through streets delightfully clean. On the way, Mr. Durham observed that I had spoken to him of a daughter I expected to meet; that he was surprised, for I looked so young he had taken me for a single woman. He was approaching a subject on which I was extremely sensitive. He would ask about my husband next, I thought, and if I answered him truly, what would he think of me? I told him I had two children, one in New York the other at the south. He asked some further questions, and I frankly told him some of the most important events of my life. It was painful for me to do it; but I would not deceive him. If he was desirous of being my friend, I thought he ought to know how far I was worthy of it. “Excuse me, if I have tried your feelings,” said he. “I did not question you from idle curiosity. I wanted to understand your situation, in order to know whether I could be of any service to you, or your little girl. Your straight-forward answers do you credit; but don’t answer every body so openly. It might give some heartless people a pretext for treating you with contempt.”
Tiếng Việt
Sau bữa ăn, ông Durham cùng tôi đi tìm những người bạn tôi đã nói. Họ từ quê tôi đến, và tôi mong chờ nhiều niềm vui khi thấy những khuôn mặt quen thuộc. Họ không có nhà, và chúng tôi quay lại trên những con phố sạch sẽ dễ chịu. Trên đường, ông Durham nói rằng tôi đã nhắc với ông một cô con gái tôi sắp gặp; ông ngạc nhiên, vì tôi trông trẻ quá nên ông đã tưởng tôi là người chưa chồng. Ông đang đến gần một chủ đề mà tôi cực kỳ nhạy cảm. Tôi nghĩ tiếp theo ông sẽ hỏi về chồng tôi, và nếu tôi trả lời thật, ông sẽ nghĩ gì về tôi? Tôi nói tôi có hai con, một ở New York, đứa kia ở miền Nam. Ông hỏi thêm vài câu, và tôi thẳng thắn kể cho ông vài biến cố quan trọng nhất đời mình. Làm vậy thật đau đớn với tôi; nhưng tôi không muốn lừa dối ông. Nếu ông muốn là bạn tôi, tôi nghĩ ông phải biết tôi xứng đáng được vậy đến đâu. “Xin thứ lỗi nếu tôi đã làm chị đau lòng,” ông nói. “Tôi hỏi không phải vì tò mò vu vơ. Tôi muốn hiểu hoàn cảnh của chị, để biết liệu tôi có thể giúp gì cho chị hay cho bé gái của chị. Những câu trả lời thẳng thắn của chị làm chị đáng trọng; nhưng đừng trả lời mọi người cởi mở như thế. Nó có thể cho vài kẻ vô tâm cái cớ để khinh miệt chị.”
English
That word contempt burned me like coals of fire. I replied, “God alone knows how I have suffered; and He, I trust, will forgive me. If I am permitted to have my children, I intend to be a good mother, and to live in such a manner that people cannot treat me with contempt.”
Tiếng Việt
Chữ khinh miệt ấy đốt tôi như than hồng. Tôi đáp: “Chỉ Chúa biết tôi đã đau khổ ra sao; và tôi tin Ngài sẽ tha thứ cho tôi. Nếu tôi được phép có các con tôi, tôi định làm một người mẹ tốt, và sống sao cho người ta không thể khinh miệt tôi.”
English
“I respect your sentiments,” said he. “Place your trust in God, and be governed by good principles, and you will not fail to find friends.”
Tiếng Việt
“Tôi kính trọng những tình cảm của chị,” ông nói. “Hãy đặt lòng tin nơi Chúa, và để những nguyên tắc tốt đẹp dẫn dắt, thì chị sẽ không thiếu bạn bè.”
English
When we reached home, I went to my room, glad to shut out the world for a while. The words he had spoken made an indelible impression upon me. They brought up great shadows from the mournful past. In the midst of my meditations I was startled by a knock at the door. Mrs. Durham entered, her face all beaming with kindness, to say that there was an anti-slavery friend down stairs, who would like to see me. I overcame my dread of encountering strangers, and went with her. Many questions were asked concerning my experiences, and my escape from slavery; but I observed how careful they all were not to say any thing that might wound my feelings. How gratifying this was, can be fully understood only by those who have been accustomed to be treated as if they were not included within the pale of human beings. The anti-slavery friend had come to inquire into my plans, and to offer assistance, if needed. Fanny was comfortably established, for the present, with a friend of Mr. Durham. The Anti-Slavery Society agreed to pay her expenses to New York. The same was offered to me, but I declined to accept it; telling them that my grandmother had given me sufficient to pay my expenses to the end of my journey. We were urged to remain in Philadelphia a few days, until some suitable escort could be found for us. I gladly accepted the proposition, for I had a dread of meeting slaveholders, and some dread also of railroads. I had never entered a railroad car in my life, and it seemed to me quite an important event.
Tiếng Việt
Khi về đến nhà, tôi lên phòng, mừng được tạm đóng cửa với thế giới. Những lời ông nói để lại ấn tượng không phai trong tôi. Chúng gợi lên những bóng tối lớn từ quá khứ thê lương. Giữa lúc trầm tư tôi giật mình vì tiếng gõ cửa. Bà Durham bước vào, mặt rạng rỡ lòng tốt, báo có một người bạn của phong trào chống nô lệ ở dưới nhà muốn gặp tôi. Tôi vượt qua nỗi sợ gặp người lạ và đi theo bà. Người ta hỏi nhiều điều về những trải nghiệm của tôi và về cuộc trốn khỏi chế độ nô lệ; nhưng tôi nhận thấy tất cả họ đều cẩn thận không nói điều gì có thể làm tổn thương cảm xúc của tôi. Điều đó làm tôi thỏa lòng đến mức nào, chỉ những người quen bị đối xử như thể không thuộc vào hàng loài người mới hiểu hết được. Người bạn chống nô lệ đến để hỏi về kế hoạch của tôi, và đề nghị giúp đỡ nếu cần. Fanny được sắp xếp ở thoải mái, tạm thời, với một người bạn của ông Durham. Hội Chống Nô lệ đồng ý trả chi phí đi New York cho chị. Họ cũng đề nghị như vậy với tôi, nhưng tôi từ chối, nói rằng bà ngoại đã cho tôi đủ để trả chi phí đến hết chuyến đi. Người ta thúc giục chúng tôi ở lại Philadelphia vài ngày, cho đến khi tìm được một người đi cùng thích hợp. Tôi vui vẻ nhận đề nghị, vì tôi sợ gặp chủ nô, và cũng hơi sợ tàu hỏa. Cả đời tôi chưa từng bước vào một toa tàu, và với tôi đó là một biến cố khá trọng đại.
English
That night I sought my pillow with feelings I had never carried to it before. I verily believed myself to be a free woman. I was wakeful for a long time, and I had no sooner fallen asleep, than I was roused by fire-bells. I jumped up, and hurried on my clothes. Where I came from, every body hastened to dress themselves on such occasions. The white people thought a great fire might be used as a good opportunity for insurrection, and that it was best to be in readiness; and the colored people were ordered out to labor in extinguishing the flames. There was but one engine in our town, and colored women and children were often required to drag it to the river’s edge and fill it. Mrs. Durham’s daughter slept in the same room with me, and seeing that she slept through all the din, I thought it was my duty to wake her. “What’s the matter?” said she, rubbing her eyes.
Tiếng Việt
Đêm ấy tôi tìm đến chiếc gối với những cảm xúc mà tôi chưa bao giờ mang đến với nó. Tôi thật sự tin mình là một người đàn bà tự do. Tôi thao thức rất lâu, và vừa thiếp đi thì bị đánh thức bởi chuông báo cháy. Tôi nhảy dậy, vội vã mặc áo quần. Ở nơi tôi đến, mọi người đều vội vàng mặc đồ khi có chuyện như thế. Người da trắng nghĩ rằng một vụ cháy lớn có thể bị lợi dụng làm dịp nổi dậy, nên tốt nhất là phải sẵn sàng; còn người da màu thì bị ra lệnh ra làm việc dập lửa. Thị trấn chúng tôi chỉ có một chiếc xe bơm, và đàn bà, trẻ em da màu thường bị bắt kéo nó ra bờ sông và đổ đầy nước. Con gái bà Durham ngủ cùng phòng với tôi, và thấy cô ngủ suốt trong tiếng ồn, tôi nghĩ mình có bổn phận đánh thức cô. “Có chuyện gì thế?” cô vừa dụi mắt vừa nói.
English
“They’re screaming fire in the streets, and the bells are ringing,” I replied.
Tiếng Việt
“Họ đang kêu cháy ngoài phố, và chuông đang reo,” tôi đáp.
English
“What of that?” said she, drowsily. “We are used to it. We never get up, without the fire is very near. What good would it do?”
Tiếng Việt
“Thì sao?” cô nói, ngái ngủ. “Chúng tôi quen rồi. Chúng tôi không bao giờ dậy, trừ khi lửa rất gần. Dậy thì được gì?”
English
I was quite surprised that it was not necessary for us to go and help fill the engine. I was an ignorant child, just beginning to learn how things went on in great cities.
Tiếng Việt
Tôi khá ngạc nhiên là chúng tôi không cần ra phụ đổ đầy xe bơm. Tôi là một đứa trẻ dốt nát, mới bắt đầu học xem mọi chuyện ở các thành phố lớn diễn ra thế nào.
English
At daylight, I heard women crying fresh fish, berries, radishes, and various other things. All this was new to me. I dressed myself at an early hour, and sat at the window to watch that unknown tide of life. Philadelphia seemed to me a wonderfully great place. At the breakfast table, my idea of going out to drag the engine was laughed over, and I joined in the mirth.
Tiếng Việt
Rạng sáng, tôi nghe những người đàn bà rao cá tươi, quả mọng, củ cải, và đủ thứ khác. Tất cả đều mới lạ với tôi. Tôi mặc áo quần từ sớm, và ngồi bên cửa sổ ngắm dòng đời chưa từng biết ấy. Philadelphia với tôi dường như là một nơi lớn lao kỳ diệu. Ở bàn ăn sáng, ý nghĩ ra kéo xe bơm của tôi được đem ra cười, và tôi cười chung.
English
I went to see Fanny, and found her so well contented among her new friends that she was in no haste to leave. I was also very happy with my kind hostess. She had had advantages for education, and was vastly my superior. Every day, almost every hour, I was adding to my little stock of knowledge. She took me out to see the city as much as she deemed prudent. One day she took me to an artist’s room, and showed me the portraits of some of her children. I had never seen any paintings of colored people before, and they seemed to me beautiful.
Tiếng Việt
Tôi đi thăm Fanny, thấy chị hài lòng giữa những người bạn mới đến nỗi chị không vội đi. Tôi cũng rất hạnh phúc bên bà chủ nhà tốt bụng. Bà có điều kiện được học hành, và hơn tôi rất xa. Mỗi ngày, gần như mỗi giờ, tôi thêm vào kho kiến thức nhỏ nhoi của mình. Bà đưa tôi ra xem thành phố chừng nào bà thấy là khôn ngoan. Một hôm bà đưa tôi đến phòng một họa sĩ, và cho tôi xem chân dung vài đứa con của bà. Tôi chưa từng thấy bức tranh nào vẽ người da màu, và chúng với tôi thật đẹp.
English
At the end of five days, one of Mrs. Durham’s friends offered to accompany us to New York the following morning. As I held the hand of my good hostess in a parting clasp, I longed to know whether her husband had repeated to her what I had told him. I supposed he had, but she never made any allusion to it. I presume it was the delicate silence of womanly sympathy.
Tiếng Việt
Sau năm ngày, một người bạn của bà Durham đề nghị đi cùng chúng tôi đến New York sáng hôm sau. Khi tôi nắm tay bà chủ nhà tốt bụng trong cái siết tay chia biệt, tôi tha thiết muốn biết chồng bà có kể lại với bà những gì tôi đã nói với ông không. Tôi đoán là có, nhưng bà không bao giờ nhắc đến. Tôi cho rằng đó là sự im lặng tế nhị của lòng cảm thông phụ nữ.
English
When Mr. Durham handed us our tickets, he said, “I am afraid you will have a disagreeable ride; but I could not procure tickets for the first class cars.”
Tiếng Việt
Khi ông Durham đưa vé cho chúng tôi, ông nói: “Tôi e chị sẽ có một chuyến đi khó chịu; nhưng tôi không mua được vé toa hạng nhất.”
English
Supposing I had not given him money enough, I offered more. “O, no,” said he, “they could not be had for any money. They don’t allow colored people to go in the first-class cars.”
Tiếng Việt
Tưởng tôi chưa đưa ông đủ tiền, tôi đưa thêm. “Ồ không,” ông nói, “có bao nhiêu tiền cũng không mua được. Họ không cho người da màu đi toa hạng nhất.”
English
This was the first chill to my enthusiasm about the Free States. Colored people were allowed to ride in a filthy box, behind white people, at the south, but there they were not required to pay for the privilege. It made me sad to find how the north aped the customs of slavery.
Tiếng Việt
Đó là cái lạnh đầu tiên dội vào lòng nhiệt tình của tôi đối với các bang Tự do. Ở miền Nam, người da màu được phép ngồi trong một cái thùng bẩn thỉu sau người da trắng, nhưng ở đó họ không phải trả tiền cho đặc quyền ấy. Tôi buồn khi thấy miền Bắc bắt chước các tập tục của chế độ nô lệ.
English
We were stowed away in a large, rough car, with windows on each side, too high for us to look out without standing up. It was crowded with people, apparently of all nations. There were plenty of beds and cradles, containing screaming and kicking babies. Every other man had a cigar or pipe in his mouth, and jugs of whiskey were handed round freely. The fumes of the whiskey and the dense tobacco smoke were sickening to my senses, and my mind was equally nauseated by the coarse jokes and ribald songs around me. It was a very disagreeable ride. Since that time there has been some improvement in these matters.
Tiếng Việt
Chúng tôi bị nhét vào một toa lớn, thô sơ, cửa sổ hai bên cao đến mức muốn nhìn ra ngoài phải đứng lên. Toa chật người, dường như thuộc đủ mọi dân tộc. Có đầy giường và nôi, trong đó những đứa bé gào khóc và đạp chân. Cứ hai người đàn ông thì có một người ngậm xì gà hay tẩu, và những bình rượu whiskey được chuyền tay thoải mái. Hơi whiskey và khói thuốc dày đặc làm giác quan tôi buồn nôn, còn đầu óc tôi cũng ghê tởm không kém trước những câu đùa thô tục và những bài hát tục tĩu quanh tôi. Đó là một chuyến đi rất khó chịu. Từ đó đến nay những chuyện này đã được cải thiện phần nào.
English
XXXII. The Meeting Of Mother And Daughter.
Tiếng Việt
XXXII. Cuộc gặp của mẹ và con gái
English
When we arrived in New York, I was half crazed by the crowd of coachmen calling out, “Carriage, ma’am?” We bargained with one to take us to Sullivan Street for twelve shillings. A burly Irishman stepped up and said, “I’ll tak’ ye for sax shillings.” The reduction of half the price was an object to us, and we asked if he could take us right away. “Troth an I will, ladies,” he replied. I noticed that the hackmen smiled at each other, and I inquired whether his conveyance was decent. “Yes, it’s dacent it is, marm. Devil a bit would I be after takin’ ladies in a cab that was not dacent.” We gave him our checks. He went for the baggage, and soon reappeared, saying, “This way, if you plase, ladies.” We followed, and found our trunks on a truck, and we were invited to take our seats on them. We told him that was not what we bargained for, and he must take the trunks off. He swore they should not be touched till we had paid him six shillings. In our situation it was not prudent to attract attention, and I was about to pay him what he required, when a man near by shook his head for me not to do it. After a great ado we got rid of the Irishman, and had our trunks fastened on a hack. We had been recommended to a boarding-house in Sullivan Street, and thither we drove. There Fanny and I separated. The Anti-Slavery Society provided a home for her, and I afterwards heard of her in prosperous circumstances. I sent for an old friend from my part of the country, who had for some time been doing business in New York. He came immediately. I told him I wanted to go to my daughter, and asked him to aid me in procuring an interview.
Tiếng Việt
Khi đến New York, tôi gần như điên lên vì đám phu xe gọi: “Xe không, thưa bà?” Chúng tôi trả giá với một người để đi đến phố Sullivan với mười hai shilling. Một người Ireland to lớn bước lên nói: “Tôi chở bà với sáu shilling.” Giá giảm một nửa là điều đáng kể với chúng tôi, và chúng tôi hỏi ông có chở ngay được không. “Chắc chắn là được, thưa các bà,” ông đáp. Tôi để ý các phu xe nhìn nhau cười, và tôi hỏi xe của ông có tươm tất không. “Vâng, tươm tất, thưa bà. Đời nào tôi chở các bà trong một cái xe không tươm tất.” Chúng tôi đưa ông phiếu gửi hành lý. Ông đi lấy hành lý, rồi chẳng mấy chốc trở lại, nói: “Lối này, xin mời các bà.” Chúng tôi theo, và thấy các rương của mình nằm trên một xe đẩy, còn chúng tôi được mời ngồi lên đó. Chúng tôi bảo đó không phải điều chúng tôi đã thỏa thuận, và ông phải dỡ các rương xuống. Ông thề rằng sẽ không ai được đụng vào cho đến khi chúng tôi trả sáu shilling. Trong hoàn cảnh chúng tôi thì không nên gây chú ý, và tôi sắp trả ông số tiền ông đòi thì một người đàn ông gần đó lắc đầu ra hiệu bảo tôi đừng. Sau một hồi ầm ĩ chúng tôi thoát được người Ireland ấy, và cho buộc các rương lên một chiếc xe thuê. Chúng tôi đã được giới thiệu một nhà trọ ở phố Sullivan, và chúng tôi đi đến đó. Ở đó tôi và Fanny chia tay. Hội Chống Nô lệ lo chỗ ở cho chị, và về sau tôi nghe chị sống sung túc. Tôi cho gọi một người bạn cũ từ vùng tôi, đã làm ăn ở New York một thời gian. Ông đến ngay. Tôi nói tôi muốn đến với con gái, và nhờ ông giúp thu xếp một cuộc gặp.
English
I cautioned him not to let it be known to the family that I had just arrived from the south, because they supposed I had been at the north seven years. He told me there was a colored woman in Brooklyn who came from the same town I did, and I had better go to her house, and have my daughter meet me there. I accepted the proposition thankfully, and he agreed to escort me to Brooklyn. We crossed Fulton ferry, went up Myrtle Avenue, and stopped at the house he designated. I was just about to enter, when two girls passed. My friend called my attention to them. I turned, and recognized in the eldest, Sarah, the daughter of a woman who used to live with my grandmother, but who had left the south years ago. Surprised and rejoiced at this unexpected meeting, I threw my arms round her, and inquired concerning her mother.
Tiếng Việt
Tôi dặn ông đừng để gia đình nó biết tôi vừa từ miền Nam đến, vì họ tưởng tôi ở miền Bắc đã bảy năm. Ông nói ở Brooklyn có một phụ nữ da màu cùng quê tôi, và tôi nên đến nhà bà, rồi cho con gái tôi gặp tôi ở đó. Tôi cảm ơn nhận lời, và ông đồng ý đưa tôi đến Brooklyn. Chúng tôi qua bến phà Fulton, đi lên đại lộ Myrtle, rồi dừng ở ngôi nhà ông chỉ. Tôi vừa định bước vào thì có hai bé gái đi qua. Bạn tôi kéo sự chú ý của tôi tới họ. Tôi quay lại, và nhận ra đứa lớn là Sarah, con gái một người đàn bà từng sống với bà ngoại tôi, nhưng đã rời miền Nam nhiều năm trước. Ngạc nhiên và mừng rỡ vì cuộc gặp bất ngờ, tôi ôm chầm lấy nó, và hỏi thăm mẹ nó.
English
“You take no notice of the other girl,” said my friend. I turned, and there stood my Ellen! I pressed her to my heart, then held her away from me to take a look at her. She had changed a good deal in the two years since I parted from her. Signs of neglect could be discerned by eyes less observing than a mother’s. My friend invited us all to go into the house; but Ellen said she had been sent of an errand, which she would do as quickly as possible, and go home and ask Mrs. Hobbs to let her come and see me. It was agreed that I should send for her the next day. Her companion, Sarah, hastened to tell her mother of my arrival. When I entered the house, I found the mistress of it absent, and I waited for her return. Before I saw her, I heard her saying, “Where is Linda Brent? I used to know her father and mother.” Soon Sarah came with her mother. So there was quite a company of us, all from my grandmother’s neighborhood. These friends gathered round me and questioned me eagerly. They laughed, they cried, and they shouted. They thanked God that I had got away from my persecutors and was safe on Long Island. It was a day of great excitement. How different from the silent days I had passed in my dreary den!
Tiếng Việt
“Chị chẳng để ý gì đến đứa bé kia,” bạn tôi nói. Tôi quay lại, và Ellen của tôi đứng đó! Tôi ôm nó vào lòng, rồi giữ nó ra xa để nhìn cho kỹ. Nó đã đổi nhiều trong hai năm từ khi tôi chia tay nó. Những dấu hiệu bị bỏ bê, đôi mắt kém tinh hơn mắt người mẹ cũng nhận ra. Bạn tôi mời tất cả chúng tôi vào nhà; nhưng Ellen nói nó được sai đi làm một việc vặt, nó sẽ làm nhanh hết sức, rồi về nhà xin bà Hobbs cho đến thăm tôi. Chúng tôi đồng ý rằng hôm sau tôi sẽ cho gọi nó. Bạn nó, Sarah, chạy đi báo mẹ nó tôi đã đến. Khi tôi vào nhà, thấy bà chủ nhà vắng, và tôi đợi bà về. Trước khi thấy bà, tôi nghe bà nói: “Linda Brent đâu? Tôi từng biết cha mẹ nó.” Chẳng mấy chốc Sarah đến cùng mẹ. Thế là có cả một nhóm chúng tôi, đều từ vùng lân cận của bà ngoại tôi. Những người bạn ấy xúm quanh tôi và háo hức hỏi han. Họ cười, họ khóc, và họ reo lên. Họ tạ ơn Chúa vì tôi đã thoát khỏi những kẻ săn đuổi và được an toàn ở Long Island. Đó là một ngày xúc động lớn. Khác biệt biết bao với những ngày im lặng tôi đã sống trong cái hang buồn thảm của mình!
English
The next morning was Sunday. My first waking thoughts were occupied with the note I was to send to Mrs. Hobbs, the lady with whom Ellen lived. That I had recently come into that vicinity was evident; otherwise I should have sooner inquired for my daughter. It would not do to let them know I had just arrived from the south, for that would involve the suspicion of my having been harbored there, and might bring trouble, if not ruin, on several people.
Tiếng Việt
Sáng hôm sau là Chủ nhật. Những ý nghĩ đầu tiên khi thức dậy của tôi đều dồn vào lá thư tôi phải gửi bà Hobbs, người phụ nữ Ellen đang ở với. Rõ ràng là tôi mới đến vùng ấy gần đây; nếu không thì tôi đã hỏi thăm con gái sớm hơn. Không thể để họ biết tôi vừa từ miền Nam đến, vì điều đó kéo theo nghi ngờ rằng tôi đã được che giấu ở đó, và có thể mang rắc rối, nếu không phải là sự tan nát, đến cho nhiều người.
English
I like a straightforward course, and am always reluctant to resort to subterfuges. So far as my ways have been crooked, I charge them all upon slavery. It was that system of violence and wrong which now left me no alternative but to enact a falsehood. I began my note by stating that I had recently arrived from Canada, and was very desirous to have my daughter come to see me. She came and brought a message from Mrs. Hobbs, inviting me to her house, and assuring me that I need not have any fears. The conversation I had with my child did not leave my mind at ease. When I asked if she was well treated, she answered yes; but there was no heartiness in the tone, and it seemed to me that she said it from an unwillingness to have me troubled on her account. Before she left me, she asked very earnestly, “Mother, when will you take me to live with you?” It made me sad to think that I could not give her a home till I went to work and earned the means; and that might take me a long time. When she was placed with Mrs. Hobbs, the agreement was that she should be sent to school. She had been there two years, and was now nine years old, and she scarcely knew her letters. There was no excuse for this, for there were good public schools in Brooklyn, to which she could have been sent without expense.
Tiếng Việt
Tôi thích đi thẳng đường ngay, và luôn ngại phải dùng đến mánh khóe. Chừng nào đường tôi đi có chỗ quanh co, tôi đổ tất cả cho chế độ nô lệ. Chính cái hệ thống bạo lực và bất công ấy đã bỏ tôi lại không có lựa chọn nào khác ngoài việc dựng nên một điều dối trá. Tôi mở đầu thư bằng việc nói rằng tôi vừa từ Canada đến, và rất mong con gái tôi đến thăm. Nó đến, mang theo một lời nhắn của bà Hobbs mời tôi đến nhà bà, và đảm bảo rằng tôi không cần sợ gì cả. Cuộc trò chuyện với con tôi không để lòng tôi yên. Khi tôi hỏi nó có được đối xử tử tế không, nó đáp có; nhưng giọng không có chút nhiệt tình nào, và với tôi dường như nó nói vậy vì không muốn tôi phiền lòng vì nó. Trước khi nó đi, nó hỏi rất tha thiết: “Mẹ ơi, bao giờ mẹ đón con về ở với mẹ?” Tôi buồn khi nghĩ rằng mình không thể cho nó một mái nhà cho đến khi tôi đi làm và kiếm đủ phương tiện; và điều ấy có thể mất rất lâu. Khi nó được gửi cho bà Hobbs, hai bên thỏa thuận là nó sẽ được cho đi học. Nó ở đó hai năm, giờ chín tuổi, mà gần như chưa biết mặt chữ. Chuyện này không có lý do biện hộ, vì Brooklyn có những trường công tốt, nó có thể được cho đi học mà không tốn tiền.
English
She staid with me till dark, and I went home with her. I was received in a friendly manner by the family, and all agreed in saying that Ellen was a useful, good girl. Mrs. Hobbs looked me coolly in the face, and said, “I suppose you know that my cousin, Mr. Sands, has given her to my eldest daughter. She will make a nice waiting-maid for her when she grows up.” I did not answer a word. How could she, who knew by experience the strength of a mother’s love, and who was perfectly aware of the relation Mr. Sands bore to my children,—how could she look me in the face, while she thrust such a dagger into my heart?
Tiếng Việt
Nó ở với tôi đến tối, và tôi cùng nó về nhà. Gia đình tiếp tôi thân thiện, và tất cả đều nói Ellen là một cô bé có ích, ngoan. Bà Hobbs nhìn thẳng vào mặt tôi một cách lạnh nhạt, và nói: “Tôi đoán cô biết rằng anh họ tôi, ông Sands, đã cho nó cho con gái lớn của tôi. Lớn lên nó sẽ làm một cô hầu phòng đẹp.” Tôi không đáp một lời. Làm sao bà ta, người biết bằng kinh nghiệm sức mạnh của tình mẹ, và hoàn toàn biết rõ mối quan hệ của ông Sands với các con tôi,—làm sao bà ta có thể nhìn thẳng vào mặt tôi khi đâm một nhát dao găm như thế vào tim tôi?
English
I was no longer surprised that they had kept her in such a state of ignorance. Mr. Hobbs had formerly been wealthy, but he had failed, and afterwards obtained a subordinate situation in the Custom House. Perhaps they expected to return to the south some day; and Ellen’s knowledge was quite sufficient for a slave’s condition. I was impatient to go to work and earn money, that I might change the uncertain position of my children. Mr. Sands had not kept his promise to emancipate them. I had also been deceived about Ellen. What security had I with regard to Benjamin? I felt that I had none.
Tiếng Việt
Tôi không còn ngạc nhiên vì họ giữ nó trong tình trạng dốt nát như vậy. Ông Hobbs trước kia giàu có, nhưng đã phá sản, rồi nhận một chức vụ thấp ở Sở Hải quan. Có lẽ họ trông đợi một ngày nào đó trở lại miền Nam; và hiểu biết của Ellen đối với cảnh ngộ một nô lệ là quá đủ. Tôi nóng lòng đi làm kiếm tiền, để thay đổi địa vị bấp bênh của các con tôi. Ông Sands đã không giữ lời hứa trả tự do cho chúng. Tôi cũng đã bị lừa về chuyện Ellen. Tôi có gì bảo đảm về Benjamin? Tôi cảm thấy không có gì cả.
English
I returned to my friend’s house in an uneasy state of mind. In order to protect my children, it was necessary that I should own myself. I called myself free, and sometimes felt so; but I knew I was insecure. I sat down that night and wrote a civil letter to Dr. Flint, asking him to state the lowest terms on which he would sell me; and as I belonged by law to his daughter, I wrote to her also, making a similar request.
Tiếng Việt
Tôi trở về nhà bạn với tâm trạng bất an. Để bảo vệ các con, tôi cần phải là chủ chính mình. Tôi tự gọi mình là người tự do, và đôi khi cảm thấy thế; nhưng tôi biết mình không an toàn. Đêm ấy tôi ngồi xuống viết một lá thư lễ độ gửi bác sĩ Flint, xin ông cho biết điều kiện thấp nhất ông sẽ bán tôi; và vì theo luật tôi thuộc về con gái ông, tôi cũng viết cho cô, với yêu cầu tương tự.
English
Since my arrival at the north I had not been unmindful of my dear brother William. I had made diligent inquiries for him, and having heard of him in Boston, I went thither. When I arrived there, I found he had gone to New Bedford. I wrote to that place, and was informed he had gone on a whaling voyage, and would not return for some months. I went back to New York to get employment near Ellen. I received an answer from Dr. Flint, which gave me no encouragement. He advised me to return and submit myself to my rightful owners, and then any request I might make would be granted. I lent this letter to a friend, who lost it; otherwise I would present a copy to my readers.
Tiếng Việt
Từ khi đến miền Bắc, tôi không hề quên William, người em trai thân yêu của tôi. Tôi cần mẫn hỏi thăm em, và nghe tin em ở Boston, tôi đến đó. Khi tới nơi, tôi biết em đã đi New Bedford. Tôi viết thư đến đó, và được báo em đã đi một chuyến săn cá voi, vài tháng nữa mới về. Tôi trở lại New York để kiếm việc gần Ellen. Tôi nhận được thư trả lời của bác sĩ Flint, không cho tôi chút khích lệ nào. Ông khuyên tôi quay về và quy phục những người chủ hợp pháp của tôi, rồi mọi yêu cầu của tôi sẽ được chấp nhận. Tôi cho một người bạn mượn lá thư này, bạn làm mất; nếu không tôi đã đưa một bản sao cho độc giả.
English
XXXIII. A Home Found.
Tiếng Việt
XXXIII. Tìm được một mái nhà
English
My greatest anxiety now was to obtain employment. My health was greatly improved, though my limbs continued to trouble me with swelling whenever I walked much. The greatest difficulty in my way was, that those who employed strangers required a recommendation; and in my peculiar position, I could, of course, obtain no certificates from the families I had so faithfully served.
Tiếng Việt
Nỗi lo lớn nhất của tôi lúc này là tìm việc làm. Sức khỏe tôi đã khá lên nhiều, dù tay chân vẫn làm tôi khổ vì sưng mỗi khi đi bộ nhiều. Khó khăn lớn nhất cản đường tôi là những người thuê người lạ đều đòi giấy giới thiệu; và trong hoàn cảnh đặc biệt của tôi, dĩ nhiên tôi không thể xin được giấy chứng nhận nào từ những gia đình mà tôi đã phục vụ tận tụy.
English
One day an acquaintance told me of a lady who wanted a nurse for her babe, and I immediately applied for the situation. The lady told me she preferred to have one who had been a mother, and accustomed to the care of infants. I told her I had nursed two babes of my own. She asked me many questions, but, to my great relief, did not require a recommendation from my former employers. She told me she was an English woman, and that was a pleasant circumstance to me, because I had heard they had less prejudice against color than Americans entertained. It was agreed that we should try each other for a week. The trial proved satisfactory to both parties, and I was engaged for a month.
Tiếng Việt
Một hôm một người quen nói với tôi về một bà đang cần một vú nuôi cho đứa con nhỏ, và tôi lập tức xin việc ấy. Bà nói bà thích người đã làm mẹ và quen chăm sóc trẻ sơ sinh. Tôi nói tôi đã nuôi hai đứa con của chính mình. Bà hỏi tôi nhiều câu, nhưng, làm tôi nhẹ nhõm vô cùng, bà không đòi giấy giới thiệu của những người chủ cũ. Bà nói bà là người Anh, và đó là một hoàn cảnh dễ chịu với tôi, vì tôi nghe nói họ ít định kiến về màu da hơn người Mỹ. Chúng tôi thỏa thuận thử nhau một tuần. Lần thử làm cả hai bên hài lòng, và tôi được thuê một tháng.
English
The heavenly Father had been most merciful to me in leading me to this place. Mrs. Bruce was a kind and gentle lady, and proved a true and sympathizing friend. Before the stipulated month expired, the necessity of passing up and down stairs frequently, caused my limbs to swell so painfully, that I became unable to perform my duties. Many ladies would have thoughtlessly discharged me; but Mrs. Bruce made arrangements to save me steps, and employed a physician to attend upon me. I had not yet told her that I was a fugitive slave. She noticed that I was often sad, and kindly inquired the cause. I spoke of being separated from my children, and from relatives who were dear to me; but I did not mention the constant feeling of insecurity which oppressed my spirits. I longed for some one to confide in; but I had been so deceived by white people, that I had lost all confidence in them. If they spoke kind words to me, I thought it was for some selfish purpose. I had entered this family with the distrustful feelings I had brought with me out of slavery; but ere six months had passed, I found that the gentle deportment of Mrs. Bruce and the smiles of her lovely babe were thawing my chilled heart. My narrow mind also began to expand under the influences of her intelligent conversation, and the opportunities for reading, which were gladly allowed me whenever I had leisure from my duties. I gradually became more energetic and more cheerful.
Tiếng Việt
Cha trên trời đã rất thương xót tôi khi dẫn tôi đến nơi này. Bà Bruce là một phụ nữ tốt bụng, dịu dàng, và tỏ ra là một người bạn chân thật, giàu cảm thông. Trước khi hết tháng đã thỏa thuận, việc phải lên xuống cầu thang thường xuyên làm chân tôi sưng đau đến mức tôi không làm nổi việc. Nhiều bà chủ sẽ cho tôi nghỉ việc mà không suy nghĩ; nhưng bà Bruce sắp xếp để đỡ cho tôi phải đi lại, và thuê một thầy thuốc đến chữa cho tôi. Tôi vẫn chưa nói với bà rằng tôi là nô lệ bỏ trốn. Bà nhận thấy tôi thường buồn, và ân cần hỏi nguyên do. Tôi nói về chuyện xa các con, xa những người thân yêu của tôi; nhưng tôi không nhắc đến cảm giác bất an thường trực đè nặng tâm trí tôi. Tôi khao khát có ai đó để tâm sự; nhưng tôi đã bị người da trắng lừa dối quá nhiều, nên mất hết lòng tin vào họ. Nếu họ nói lời tử tế với tôi, tôi nghĩ đó là vì một mục đích ích kỷ nào đó. Tôi bước vào gia đình này với những cảm giác ngờ vực mang theo từ thời nô lệ; nhưng chưa đầy sáu tháng, tôi thấy phong thái dịu dàng của bà Bruce và nụ cười của đứa bé đáng yêu của bà đang làm tan trái tim giá lạnh của tôi. Tâm trí hạn hẹp của tôi cũng bắt đầu mở rộng dưới ảnh hưởng của những cuộc trò chuyện thông minh của bà, và những dịp đọc sách mà người ta vui lòng cho tôi mỗi khi tôi rảnh việc. Dần dần tôi trở nên nhiều sinh lực và vui vẻ hơn.
English
The old feeling of insecurity, especially with regard to my children, often threw its dark shadow across my sunshine. Mrs. Bruce offered me a home for Ellen; but pleasant as it would have been, I did not dare to accept it, for fear of offending the Hobbs family. Their knowledge of my precarious situation placed me in their power; and I felt that it was important for me to keep on the right side of them, till, by dint of labor and economy, I could make a home for my children. I was far from feeling satisfied with Ellen’s situation. She was not well cared for. She sometimes came to New York to visit me; but she generally brought a request from Mrs. Hobbs that I would buy her a pair of shoes, or some article of clothing. This was accompanied by a promise of payment when Mr. Hobbs’s salary at the Custom House became due; but some how or other the pay-day never came. Thus many dollars of my earnings were expended to keep my child comfortably clothed. That, however, was a slight trouble, compared with the fear that their pecuniary embarrassments might induce them to sell my precious young daughter. I knew they were in constant communication with Southerners, and had frequent opportunities to do it. I have stated that when Dr. Flint put Ellen in jail, at two years old, she had an inflammation of the eyes, occasioned by measles. This disease still troubled her; and kind Mrs. Bruce proposed that she should come to New York for a while, to be under the care of Dr. Elliott, a well known oculist. It did not occur to me that there was any thing improper in a mother’s making such a request; but Mrs. Hobbs was very angry, and refused to let her go. Situated as I was, it was not politic to insist upon it. I made no complaint, but I longed to be entirely free to act a mother’s part towards my children. The next time I went over to Brooklyn, Mrs. Hobbs, as if to apologize for her anger, told me she had employed her own physician to attend to Ellen’s eyes, and that she had refused my request because she did not consider it safe to trust her in New York. I accepted the explanation in silence; but she had told me that my child belonged to her daughter, and I suspected that her real motive was a fear of my conveying her property away from her. Perhaps I did her injustice; but my knowledge of Southerners made it difficult for me to feel otherwise.
Tiếng Việt
Cảm giác bất an cũ, nhất là về các con, thường ném bóng tối của nó ngang qua ánh nắng của tôi. Bà Bruce đề nghị cho Ellen một chỗ ở; nhưng dù điều đó dễ chịu thế nào, tôi không dám nhận, vì sợ làm phật lòng gia đình Hobbs. Việc họ biết hoàn cảnh bấp bênh của tôi đặt tôi trong tay họ; và tôi cảm thấy điều quan trọng là phải giữ được thiện cảm của họ, cho đến khi, bằng lao động và tiết kiệm, tôi có thể dựng một mái nhà cho các con. Tôi còn lâu mới hài lòng về hoàn cảnh của Ellen. Nó không được chăm sóc chu đáo. Thỉnh thoảng nó đến New York thăm tôi; nhưng thường mang theo lời nhờ của bà Hobbs rằng tôi mua cho nó một đôi giày, hay món áo quần nào đó. Kèm theo là lời hứa sẽ trả tiền khi lương của ông Hobbs ở Sở Hải quan đến kỳ; nhưng không hiểu sao ngày lãnh lương chẳng bao giờ tới. Thế là nhiều đô la trong số tiền tôi kiếm được đã tiêu để giữ cho con tôi có áo quần tươm tất. Nhưng đó chỉ là phiền muộn nhỏ, so với nỗi sợ rằng cảnh túng quẫn của họ có thể xui họ bán đứa con gái nhỏ quý giá của tôi. Tôi biết họ thường xuyên liên lạc với người miền Nam, và có nhiều dịp để làm vậy. Tôi đã kể rằng khi bác sĩ Flint bỏ Ellen vào tù, lúc nó hai tuổi, nó bị viêm mắt do bệnh sởi. Bệnh ấy vẫn làm nó khổ; và bà Bruce tử tế đề nghị cho nó đến New York một thời gian, để bác sĩ Elliott, một chuyên gia mắt có tiếng, chữa cho. Tôi không nghĩ có điều gì không phải trong việc một người mẹ đưa ra yêu cầu ấy; nhưng bà Hobbs rất giận, và từ chối cho nó đi. Ở vào hoàn cảnh của tôi, nài ép là không khôn ngoan. Tôi không phàn nàn, nhưng tôi khao khát được hoàn toàn tự do làm tròn vai trò người mẹ với các con. Lần sau tôi sang Brooklyn, bà Hobbs, như để xin lỗi vì cơn giận, nói rằng bà đã thuê bác sĩ riêng của mình chữa mắt cho Ellen, và bà từ chối yêu cầu của tôi vì không thấy an toàn khi giao nó ở New York. Tôi lặng lẽ chấp nhận lời giải thích; nhưng bà đã nói với tôi rằng con tôi thuộc về con gái bà, và tôi ngờ động cơ thật của bà là sợ tôi đem tài sản của bà đi. Có lẽ tôi đã bất công với bà; nhưng hiểu biết của tôi về người miền Nam khiến tôi khó nghĩ khác.
English
Sweet and bitter were mixed in the cup of my life, and I was thankful that it had ceased to be entirely bitter. I loved Mrs. Bruce’s babe. When it laughed and crowed in my face, and twined its little tender arms confidingly about my neck, it made me think of the time when Benny and Ellen were babies, and my wounded heart was soothed. One bright morning, as I stood at the window, tossing baby in my arms, my attention was attracted by a young man in sailor’s dress, who was closely observing every house as he passed. I looked at him earnestly. Could it be my brother William? It must be he—and yet, how changed! I placed the baby safely, flew down stairs, opened the front door, beckoned to the sailor, and in less than a minute I was clasped in my brother’s arms. How much we had to tell each other! How we laughed, and how we cried, over each other’s adventures! I took him to Brooklyn, and again saw him with Ellen, the dear child whom he had loved and tended so carefully, while I was shut up in my miserable den. He staid in New York a week. His old feelings of affection for me and Ellen were as lively as ever. There are no bonds so strong as those which are formed by suffering together.
Tiếng Việt
Ngọt và đắng trộn lẫn trong chén đời tôi, và tôi biết ơn vì nó đã thôi hoàn toàn đắng. Tôi yêu đứa bé của bà Bruce. Khi nó cười, bi bô trước mặt tôi, vòng đôi tay bé xíu mềm mại tin cậy quanh cổ tôi, nó khiến tôi nhớ đến thời Benny và Ellen còn bé, và trái tim bị thương của tôi được xoa dịu. Một buổi sáng đẹp trời, khi tôi đứng bên cửa sổ, tung bé trong tay, sự chú ý của tôi bị thu hút bởi một chàng trai trong bộ đồ thủy thủ, đang quan sát kỹ từng ngôi nhà khi đi qua. Tôi nhìn em chăm chú. Có thể là William, em trai tôi không? Chắc là em—nhưng sao em thay đổi nhiều thế! Tôi đặt đứa bé xuống chỗ an toàn, lao xuống cầu thang, mở cửa trước, vẫy người thủy thủ, và chưa đầy một phút sau tôi đã nằm trong vòng tay em. Chúng tôi có biết bao nhiêu điều để kể nhau! Chúng tôi cười, chúng tôi khóc thế nào, về những cuộc phiêu lưu của nhau! Tôi đưa em sang Brooklyn, và em lại gặp Ellen, đứa bé thân yêu mà em từng thương và chăm sóc rất cẩn thận khi tôi bị nhốt trong cái hang khốn khổ. Em ở New York một tuần. Tình cảm cũ của em với tôi và Ellen vẫn sống động như xưa. Không có sợi dây nào bền chặt bằng những sợi dây hình thành khi cùng nhau chịu khổ.
English
XXXIV. The Old Enemy Again.
Tiếng Việt
XXXIV. Kẻ thù cũ trở lại
English
My young mistress, Miss Emily Flint, did not return any answer to my letter requesting her to consent to my being sold. But after a while, I received a reply, which purported to be written by her younger brother. In order rightly to enjoy the contents of this letter, the reader must bear in mind that the Flint family supposed I had been at the north many years. They had no idea that I knew of the doctor’s three excursions to New York in search of me; that I had heard his voice, when he came to borrow five hundred dollars for that purpose; and that I had seen him pass on his way to the steamboat. Neither were they aware that all the particulars of aunt Nancy’s death and burial were conveyed to me at the time they occurred. I have kept the letter, of which I herewith subjoin a copy:—
Tiếng Việt
Cô chủ trẻ của tôi, cô Emily Flint, không trả lời lá thư tôi xin cô đồng ý cho tôi được bán. Nhưng sau một thời gian, tôi nhận được một bức thư trả lời, đề là do em trai cô viết. Để thưởng thức đúng nội dung bức thư này, bạn đọc phải nhớ rằng gia đình Flint tưởng tôi đã ở miền Bắc nhiều năm. Họ không biết rằng tôi hay chuyện bác sĩ ba lần đi New York tìm tôi; rằng tôi đã nghe tiếng ông khi ông đến vay năm trăm đô la cho việc ấy; và rằng tôi đã thấy ông đi qua trên đường ra tàu hơi nước. Họ cũng không biết rằng mọi chi tiết về cái chết và đám tang của dì Nancy đã được báo cho tôi đúng lúc chúng xảy ra. Tôi đã giữ bức thư, và xin phụ đây một bản sao:—
English
“Your letter to sister was received a few days ago. I gather from it that you are desirous of returning to your native place, among your friends and relatives. We were all gratified with the contents of your letter; and let me assure you that if any members of the family have had any feeling of resentment towards you, they feel it no longer. We all sympathize with you in your unfortunate condition, and are ready to do all in our power to make you contented and happy. It is difficult for you to return home as a free person. If you were purchased by your grandmother, it is doubtful whether you would be permitted to remain, although it would be lawful for you to do so. If a servant should be allowed to purchase herself, after absenting herself so long from her owners, and return free, it would have an injurious effect. From your letter, I think your situation must be hard and uncomfortable. Come home. You have it in your power to be reinstated in our affections. We would receive you with open arms and tears of joy. You need not apprehend any unkind treatment, as we have not put ourselves to any trouble or expense to get you. Had we done so, perhaps we should feel otherwise. You know my sister was always attached to you, and that you were never treated as a slave. You were never put to hard work, nor exposed to field labor. On the contrary, you were taken into the house, and treated as one of us, and almost as free; and we, at least, felt that you were above disgracing yourself by running away. Believing you may be induced to come home voluntarily has induced me to write for my sister. The family will be rejoiced to see you; and your poor old grandmother expressed a great desire to have you come, when she heard your letter read. In her old age she needs the consolation of having her children round her. Doubtless you have heard of the death of your aunt. She was a faithful servant, and a faithful member of the Episcopal church. In her Christian life she taught us how to live—and, O, too high the price of knowledge, she taught us how to die! Could you have seen us round her death bed, with her mother, all mingling our tears in one common stream, you would have thought the same heartfelt tie existed between a master and his servant, as between a mother and her child. But this subject is too painful to dwell upon. I must bring my letter to a close. If you are contented to stay away from your old grandmother, your child, and the friends who love you, stay where you are. We shall never trouble ourselves to apprehend you. But should you prefer to come home, we will do all that we can to make you happy. If you do not wish to remain in the family, I know that father, by our persuasion, will be induced to let you be purchased by any person you may choose in our community. You will please answer this as soon as possible, and let us know your decision. Sister sends much love to you. In the mean time believe me your sincere friend and well wisher.”
Tiếng Việt
“Thư của chị gửi chị tôi đã nhận được cách đây vài ngày. Tôi hiểu từ đó rằng chị muốn trở về quê hương, giữa bạn bè và họ hàng. Chúng tôi đều hài lòng với nội dung thư chị; và xin cam đoan với chị rằng nếu có ai trong gia đình từng có chút oán giận chị, thì nay họ không còn nữa. Chúng tôi đều thông cảm với hoàn cảnh bất hạnh của chị, và sẵn sàng làm mọi việc trong khả năng để chị được bằng lòng và hạnh phúc. Chị khó mà trở về nhà với tư cách một người tự do. Nếu bà ngoại chị mua chị, thì chưa chắc chị sẽ được phép ở lại, mặc dù theo luật chị có quyền làm vậy. Nếu một người hầu được phép tự chuộc mình, sau khi vắng mặt chủ lâu như thế, rồi trở về tự do, điều đó sẽ có ảnh hưởng xấu. Từ thư chị, tôi nghĩ hoàn cảnh chị hẳn khó khăn và không thoải mái. Hãy về nhà. Chị có khả năng được phục hồi trong tình cảm của chúng tôi. Chúng tôi sẽ đón chị với vòng tay rộng mở và nước mắt vui mừng. Chị không cần lo bị đối xử tàn tệ, vì chúng tôi không hề bỏ công sức hay tiền của để bắt chị về. Nếu chúng tôi đã làm vậy, có lẽ chúng tôi sẽ cảm thấy khác. Chị biết chị tôi luôn quý chị, và chị chưa bao giờ bị đối xử như một nô lệ. Chị chưa bao giờ phải làm việc nặng, hay phải lao động đồng áng. Trái lại, chị được đưa vào trong nhà, và đối xử như một người trong chúng tôi, gần như tự do; và chúng tôi, ít nhất, cảm thấy chị đứng trên chuyện làm ô danh bản thân bằng cách bỏ trốn. Tin rằng chị có thể được thuyết phục tự nguyện về nhà đã khiến tôi viết thay chị tôi. Cả nhà sẽ mừng rỡ khi gặp chị; và bà ngoại già tội nghiệp của chị bày tỏ mong muốn tha thiết chị trở về, khi bà nghe đọc thư chị. Tuổi già rồi, bà cần niềm an ủi có con cái quanh mình. Hẳn chị đã nghe tin dì chị mất. Bà là một người hầu trung thành, và là một tín đồ trung thành của Giáo hội Episcopal. Trong đời sống đạo, bà dạy chúng tôi cách sống—và, ôi, cái giá của tri thức quá đắt, bà dạy chúng tôi cách chết! Giá chị thấy chúng tôi quanh giường bệnh bà, cùng với mẹ bà, tất cả hòa nước mắt thành một dòng, chị sẽ nghĩ rằng giữa chủ và người hầu cũng có sợi dây tình cảm chân thành như giữa mẹ và con. Nhưng đề tài này quá đau đớn để nấn ná. Tôi phải kết thư. Nếu chị bằng lòng ở xa bà ngoại già, con chị, và những người bạn yêu chị, thì cứ ở nơi chị đang ở. Chúng tôi sẽ không bao giờ bận tâm đi bắt chị. Nhưng nếu chị muốn về nhà, chúng tôi sẽ làm mọi việc có thể để chị được hạnh phúc. Nếu chị không muốn ở lại trong gia đình, tôi biết cha, dưới sự thuyết phục của chúng tôi, sẽ chịu cho chị được mua bởi bất kỳ người nào chị chọn trong cộng đồng chúng tôi. Xin chị trả lời thư này sớm nhất có thể, và cho chúng tôi biết quyết định của chị. Chị tôi gửi chị nhiều thương mến. Trong lúc này xin tin tôi là bạn chân thành và người chúc phúc chị.”
English
This letter was signed by Emily’s brother, who was as yet a mere lad. I knew, by the style, that it was not written by a person of his age, and though the writing was disguised, I had been made too unhappy by it, in former years, not to recognize at once the hand of Dr. Flint. O, the hypocrisy of slaveholders! Did the old fox suppose I was goose enough to go into such a trap? Verily, he relied too much on “the stupidity of the African race.” I did not return the family of Flints any thanks for their cordial invitation—a remissness for which I was, no doubt, charged with base ingratitude.
Tiếng Việt
Bức thư này ký tên em trai của Emily, khi ấy mới chỉ là một cậu thiếu niên. Tôi biết, qua văn phong, rằng nó không do người ở tuổi ấy viết, và dù nét chữ đã được che giấu, tôi đã bị nó làm cho đau khổ quá nhiều những năm trước, nên không thể không nhận ra ngay bàn tay bác sĩ Flint. Ôi, sự giả dối của bọn chủ nô! Con cáo già ấy tưởng tôi là con ngỗng ngốc đến mức chui vào cái bẫy như thế sao? Quả thật, hắn đã quá trông cậy vào “sự ngu dốt của chủng tộc châu Phi.” Tôi đã không gửi lời cảm ơn nào tới nhà Flint vì lời mời nồng hậu của họ—một sự sơ suất mà chắc chắn tôi đã bị kết tội là vô ơn hèn hạ.
English
Not long afterwards I received a letter from one of my friends at the south, informing me that Dr. Flint was about to visit the north. The letter had been delayed, and I supposed he might be already on the way. Mrs. Bruce did not know I was a fugitive. I told her that important business called me to Boston, where my brother then was, and asked permission to bring a friend to supply my place as nurse, for a fortnight. I started on my journey immediately; and as soon as I arrived, I wrote to my grandmother that if Benny came, he must be sent to Boston. I knew she was only waiting for a good chance to send him north, and, fortunately, she had the legal power to do so, without asking leave of any body. She was a free woman; and when my children were purchased, Mr. Sands preferred to have the bill of sale drawn up in her name. It was conjectured that he advanced the money, but it was not known. At the south, a gentleman may have a shoal of colored children without any disgrace; but if he is known to purchase them, with the view of setting them free, the example is thought to be dangerous to their “peculiar institution,” and he becomes unpopular.
Tiếng Việt
Không lâu sau, tôi nhận được thư của một người bạn ở miền Nam, báo rằng bác sĩ Flint sắp đến miền Bắc. Thư đến chậm, và tôi đoán ông có thể đã lên đường rồi. Bà Bruce không biết tôi là kẻ bỏ trốn. Tôi nói với bà rằng một việc quan trọng gọi tôi đến Boston, nơi em tôi lúc ấy đang ở, và xin phép đưa một người bạn đến thay chỗ làm vú nuôi trong hai tuần. Tôi lên đường ngay; và vừa đến nơi, tôi viết cho bà ngoại rằng nếu Benny đến, phải gửi nó sang Boston. Tôi biết bà chỉ chờ một cơ hội tốt để gửi nó lên miền Bắc, và may thay, bà có quyền pháp lý để làm vậy, không cần xin phép ai. Bà là một người đàn bà tự do; và khi các con tôi được mua, ông Sands thích để giấy bán soạn ra đứng tên bà. Người ta phỏng đoán ông ứng tiền, nhưng không ai biết. Ở miền Nam, một quý ông có thể có cả bầy con da màu mà không bị mang tiếng; nhưng nếu người ta biết ông mua chúng với ý định trả tự do cho chúng, thì tấm gương ấy bị cho là nguy hiểm cho “định chế đặc thù” của họ, và ông trở nên không được lòng người.
English
There was a good opportunity to send Benny in a vessel coming directly to New York. He was put on board with a letter to a friend, who was requested to see him off to Boston. Early one morning, there was a loud rap at my door, and in rushed Benjamin, all out of breath. “O mother!” he exclaimed, “here I am! I run all the way; and I come all alone. How d’you do?”
Tiếng Việt
Có một cơ hội tốt để gửi Benny trên một con tàu đi thẳng đến New York. Nó được đưa lên tàu cùng một lá thư gửi một người bạn, người được nhờ đưa nó lên chuyến đi Boston. Sáng sớm một hôm, có tiếng gõ cửa mạnh, và Benjamin xông vào, thở hổn hển. “Ôi mẹ!” nó kêu lên, “con đây! Con chạy suốt đường; và con đến một mình. Mẹ khỏe không?”
English
O reader, can you imagine my joy? No, you cannot, unless you have been a slave mother. Benjamin rattled away as fast as his tongue could go. “Mother, why don’t you bring Ellen here? I went over to Brooklyn to see her, and she felt very bad when I bid her good by. She said, ‘O Ben, I wish I was going too.’ I thought she’d know ever so much; but she don’t know so much as I do; for I can read, and she can’t. And, mother, I lost all my clothes coming. What can I do to get some more? I ’spose free boys can get along here at the north as well as white boys.”
Tiếng Việt
Ôi bạn đọc, bạn có hình dung được niềm vui của tôi không? Không, bạn không thể, trừ khi bạn từng là một người mẹ nô lệ. Benjamin ríu rít nói nhanh hết mức lưỡi nó chạy được. “Mẹ ơi, sao mẹ không đưa Ellen đến đây? Con sang Brooklyn thăm em, và em buồn lắm khi con chào từ biệt. Em nói, ‘Ôi Ben, em ước gì em cũng đi.’ Con tưởng em biết nhiều lắm; nhưng em không biết nhiều bằng con; vì con biết đọc, còn em không. Và, mẹ ơi, con làm mất hết áo quần trên đường đến. Con làm sao kiếm cái mới đây? Con đoán trẻ con tự do ở miền Bắc này sống được cũng như trẻ con da trắng.”
English
I did not like to tell the sanguine, happy little fellow how much he was mistaken. I took him to a tailor, and procured a change of clothes. The rest of the day was spent in mutual asking and answering of questions, with the wish constantly repeated that the good old grandmother was with us, and frequent injunctions from Benny to write to her immediately, and be sure to tell her every thing about his voyage, and his journey to Boston.
Tiếng Việt
Tôi không nỡ nói với cậu bé lạc quan, hạnh phúc ấy rằng nó lầm to đến mức nào. Tôi đưa nó đến một người thợ may, mua cho nó một bộ áo quần thay. Phần còn lại của ngày trôi qua trong việc hỏi và đáp nhau, với ước muốn cứ lặp đi lặp lại rằng bà ngoại tốt bụng ở đây với chúng tôi, và những lời dặn liên tục của Benny rằng phải viết thư ngay cho bà, và nhớ kể cho bà mọi chuyện về chuyến đi biển, và chuyến đi sang Boston của nó.
English
Dr. Flint made his visit to New York, and made every exertion to call upon me, and invite me to return with him; but not being able to ascertain where I was, his hospitable intentions were frustrated, and the affectionate family, who were waiting for me with “open arms,” were doomed to disappointment.
Tiếng Việt
Bác sĩ Flint đã đến New York, và đã nỗ lực hết sức để đến thăm tôi và mời tôi cùng ông trở về; nhưng không dò ra tôi ở đâu, những ý định hiếu khách của ông bị hụt, và gia đình thương yêu đang chờ tôi với “vòng tay rộng mở” đành phải thất vọng.
English
As soon as I knew he was safely at home, I placed Benjamin in the care of my brother William, and returned to Mrs. Bruce. There I remained through the winter and spring, endeavoring to perform my duties faithfully, and finding a good degree of happiness in the attractions of baby Mary, the considerate kindness of her excellent mother, and occasional interviews with my darling daughter.
Tiếng Việt
Ngay khi biết ông đã về nhà an toàn, tôi gửi Benjamin cho William trông nom, và trở về với bà Bruce. Ở đó tôi ở lại suốt mùa đông và mùa xuân, cố làm tròn bổn phận, và tìm được khá nhiều hạnh phúc trong sức quyến rũ của bé Mary, lòng tử tế chu đáo của người mẹ tuyệt vời của bé, và những lần thỉnh thoảng gặp con gái yêu của tôi.
English
But when summer came, the old feeling of insecurity haunted me. It was necessary for me to take little Mary out daily, for exercise and fresh air, and the city was swarming with Southerners, some of whom might recognize me. Hot weather brings out snakes and slaveholders, and I like one class of the venomous creatures as little as I do the other. What a comfort it is, to be free to say so!
Tiếng Việt
Nhưng khi mùa hè đến, cảm giác bất an cũ ám ảnh tôi. Tôi phải đưa bé Mary ra ngoài mỗi ngày để vận động và hít khí trời, mà thành phố đầy ắp người miền Nam, trong đó có thể có kẻ nhận ra tôi. Thời tiết nóng đưa rắn và chủ nô ra ngoài, và tôi không thích loại sinh vật độc này hơn loại kia. Thật là một niềm an ủi khi được tự do nói ra như vậy!
English
XXXV. Prejudice Against Color.
Tiếng Việt
XXXV. Định kiến về màu da
English
It was a relief to my mind to see preparations for leaving the city. We went to Albany in the steamboat Knickerbocker. When the gong sounded for tea, Mrs. Bruce said, “Linda, it is late, and you and baby had better come to the table with me.” I replied, “I know it is time baby had her supper, but I had rather not go with you, if you please. I am afraid of being insulted.” “O no, not if you are with me,” she said. I saw several white nurses go with their ladies, and I ventured to do the same. We were at the extreme end of the table. I was no sooner seated, than a gruff voice said, “Get up! You know you are not allowed to sit here.” I looked up, and, to my astonishment and indignation, saw that the speaker was a colored man. If his office required him to enforce the by-laws of the boat, he might, at least, have done it politely. I replied, “I shall not get up, unless the captain comes and takes me up.” No cup of tea was offered me, but Mrs. Bruce handed me hers and called for another. I looked to see whether the other nurses were treated in a similar manner. They were all properly waited on.
Tiếng Việt
Tôi thấy nhẹ lòng khi thấy người ta chuẩn bị rời thành phố. Chúng tôi đi Albany bằng tàu hơi nước Knickerbocker. Khi cồng báo giờ uống trà, bà Bruce nói: “Linda, muộn rồi, chị và bé nên cùng tôi ra bàn.” Tôi đáp: “Tôi biết đã đến giờ bé ăn tối, nhưng nếu bà cho phép thì tôi không muốn đi cùng bà. Tôi sợ bị sỉ nhục.” “Ồ không, không đâu nếu chị đi với tôi,” bà nói. Tôi thấy vài vú nuôi da trắng đi cùng các bà chủ, nên tôi mạnh dạn làm theo. Chúng tôi ngồi ở tận cuối bàn. Tôi vừa ngồi xuống thì một giọng cộc cằn nói: “Đứng dậy! Cô biết là cô không được phép ngồi đây.” Tôi ngước lên, và, trong ngạc nhiên và phẫn nộ, thấy người nói là một người da màu. Nếu chức việc buộc anh ta phải thi hành nội quy của tàu, thì ít nhất anh ta cũng nên làm một cách lịch sự. Tôi đáp: “Tôi sẽ không đứng dậy, trừ khi thuyền trưởng đến nhấc tôi lên.” Không có tách trà nào dọn cho tôi, nhưng bà Bruce đưa tôi tách của bà và gọi tách khác. Tôi nhìn xem các vú nuôi khác có bị đối xử như thế không. Họ đều được phục vụ chu đáo.
English
Next morning, when we stopped at Troy for breakfast, every body was making a rush for the table. Mrs. Bruce said, “Take my arm, Linda, and we’ll go in together.” The landlord heard her, and said, “Madam, will you allow your nurse and baby to take breakfast with my family?” I knew this was to be attributed to my complexion; but he spoke courteously, and therefore I did not mind it.
Tiếng Việt
Sáng hôm sau, khi chúng tôi dừng ở Troy ăn điểm tâm, ai nấy đều xô nhau vào bàn. Bà Bruce nói: “Chị khoác tay tôi đi, Linda, chúng ta cùng vào.” Ông chủ quán nghe thấy, nói: “Thưa bà, bà có cho phép vú nuôi và đứa bé dùng bữa sáng cùng gia đình tôi không?” Tôi biết điều này là do nước da của tôi; nhưng ông nói năng lịch sự, nên tôi không để bụng.
English
At Saratoga we found the United States Hotel crowded, and Mr. Bruce took one of the cottages belonging to the hotel. I had thought, with gladness, of going to the quiet of the country, where I should meet few people, but here I found myself in the midst of a swarm of Southerners. I looked round me with fear and trembling, dreading to see some one who would recognize me. I was rejoiced to find that we were to stay but a short time.
Tiếng Việt
Ở Saratoga chúng tôi thấy khách sạn United States đông nghịt, và ông Bruce thuê một trong những căn nhà nhỏ của khách sạn. Tôi đã vui mừng nghĩ đến chuyện về miền quê yên tĩnh, nơi tôi sẽ gặp ít người, nhưng ở đây tôi thấy mình giữa một bầy người miền Nam. Tôi nhìn quanh với nỗi sợ hãi run rẩy, kinh hoàng sợ thấy ai đó nhận ra mình. Tôi mừng khi biết chúng tôi chỉ ở lại một thời gian ngắn.
English
We soon returned to New York, to make arrangements for spending the remainder of the summer at Rockaway. While the laundress was putting the clothes in order, I took an opportunity to go over to Brooklyn to see Ellen. I met her going to a grocery store, and the first words she said, were, “O, mother, don’t go to Mrs. Hobbs’s. Her brother, Mr. Thorne, has come from the south, and may be he’ll tell where you are.” I accepted the warning. I told her I was going away with Mrs. Bruce the next day, and would try to see her when I came back.
Tiếng Việt
Chúng tôi sớm trở về New York, để thu xếp dành phần còn lại của mùa hè ở Rockaway. Trong lúc người giặt đồ sắp xếp áo quần, tôi nhân dịp sang Brooklyn thăm Ellen. Tôi gặp nó đang đi đến một cửa hàng tạp hóa, và những lời đầu tiên nó nói là: “Ôi mẹ, đừng đến nhà bà Hobbs. Em trai bà, ông Thorne, đã từ miền Nam đến, và có thể ông sẽ nói chỗ mẹ ở.” Tôi nghe theo lời cảnh báo. Tôi nói với nó rằng ngày mai tôi sẽ đi xa cùng bà Bruce, và sẽ cố gặp nó khi tôi về.
English
Being in servitude to the Anglo-Saxon race, I was not put into a “Jim Crow car,” on our way to Rockaway, neither was I invited to ride through the streets on the top of trunks in a truck; but every where I found the same manifestations of that cruel prejudice, which so discourages the feelings, and represses the energies of the colored people. We reached Rockaway before dark, and put up at the Pavilion—a large hotel, beautifully situated by the sea-side—a great resort of the fashionable world. Thirty or forty nurses were there, of a great variety of nations. Some of the ladies had colored waiting-maids and coachmen, but I was the only nurse tinged with the blood of Africa. When the tea bell rang, I took little Mary and followed the other nurses. Supper was served in a long hall. A young man, who had the ordering of things, took the circuit of the table two or three times, and finally pointed me to a seat at the lower end of it. As there was but one chair, I sat down and took the child in my lap. Whereupon the young man came to me and said, in the blandest manner possible, “Will you please to seat the little girl in the chair, and stand behind it and feed her? After they have done, you will be shown to the kitchen, where you will have a good supper.”
Tiếng Việt
Vì phục dịch chủng tộc Anglo-Saxon, tôi không bị nhét vào “toa Jim Crow” trên đường đến Rockaway, cũng không bị mời ngồi trên đống rương trong xe đẩy đi qua phố; nhưng ở đâu tôi cũng thấy cùng những biểu hiện của thứ định kiến tàn nhẫn ấy, thứ làm nản lòng tình cảm và đè nén sinh lực của người da màu. Chúng tôi đến Rockaway trước khi trời tối, và nghỉ ở Pavilion—một khách sạn lớn, tọa lạc tuyệt đẹp bên bờ biển—một nơi lui tới đông đúc của giới thời thượng. Ba bốn chục vú nuôi ở đó, thuộc đủ các quốc tịch. Vài bà có hầu gái và xà ích da màu, nhưng tôi là người vú nuôi duy nhất mang dòng máu châu Phi. Khi chuông trà reo, tôi bế bé Mary và theo các vú nuôi khác. Bữa tối được dọn trong một phòng dài. Một thanh niên có trách nhiệm sắp xếp mọi việc đi vòng quanh bàn hai ba lần, rồi cuối cùng chỉ cho tôi một chỗ ở đầu dưới bàn. Vì chỉ có một cái ghế, tôi ngồi xuống và để đứa bé trên lòng. Thế là chàng thanh niên đến chỗ tôi và nói, bằng giọng dịu ngọt nhất có thể: “Cô vui lòng cho cô bé ngồi vào ghế, rồi đứng sau ghế mà cho bé ăn nhé? Sau khi họ ăn xong, cô sẽ được dẫn xuống bếp, ở đó cô sẽ có một bữa tối ngon.”
English
This was the climax! I found it hard to preserve my self-control, when I looked round, and saw women who were nurses, as I was, and only one shade lighter in complexion, eyeing me with a defiant look, as if my presence were a contamination. However, I said nothing. I quietly took the child in my arms, went to our room, and refused to go to the table again. Mr. Bruce ordered meals to be sent to the room for little Mary and I. This answered for a few days; but the waiters of the establishment were white, and they soon began to complain, saying they were not hired to wait on negroes. The landlord requested Mr. Bruce to send me down to my meals, because his servants rebelled against bringing them up, and the colored servants of other boarders were dissatisfied because all were not treated alike.
Tiếng Việt
Đây là đỉnh điểm! Tôi khó giữ được bình tĩnh khi nhìn quanh và thấy những người đàn bà cũng là vú nuôi như tôi, và chỉ sáng hơn tôi một sắc da, nhìn tôi với vẻ thách thức, như thể sự có mặt của tôi là một sự ô uế. Tuy nhiên, tôi không nói gì. Tôi lặng lẽ bế đứa bé, về phòng chúng tôi, và từ chối ra bàn ăn nữa. Ông Bruce cho đem bữa ăn lên phòng cho bé Mary và tôi. Việc này ổn được vài ngày; nhưng các bồi bàn của khách sạn là người da trắng, và chẳng bao lâu họ bắt đầu phàn nàn, nói họ không được thuê để hầu hạ đồ mọi. Ông chủ khách sạn yêu cầu ông Bruce cho tôi xuống ăn, vì người của ông phản đối việc mang đồ ăn lên, và những người hầu da màu của các khách trọ khác không bằng lòng vì không phải ai cũng được đối xử như nhau.
English
My answer was that the colored servants ought to be dissatisfied with themselves, for not having too much self-respect to submit to such treatment; that there was no difference in the price of board for colored and white servants, and there was no justification for difference of treatment. I staid a month after this, and finding I was resolved to stand up for my rights, they concluded to treat me well. Let every colored man and woman do this, and eventually we shall cease to be trampled under foot by our oppressors.
Tiếng Việt
Tôi đáp rằng những người hầu da màu đáng lẽ phải bất bình với chính mình, vì thiếu lòng tự trọng nên mới chịu khuất phục trước sự đối xử như thế; rằng giá tiền ăn ở cho người hầu da màu và da trắng không khác nhau, nên không có lý do gì để đối xử khác nhau. Sau đó tôi ở lại một tháng, và thấy tôi quyết đứng lên bảo vệ quyền của mình, họ đành đối xử tử tế với tôi. Mỗi người đàn ông, đàn bà da màu hãy làm như vậy, và rồi chúng ta sẽ thôi bị những kẻ áp bức giẫm dưới chân.
English
XXXVI. The Hairbreadth Escape.
Tiếng Việt
XXXVI. Thoát nạn trong gang tấc
English
After we returned to New York, I took the earliest opportunity to go and see Ellen. I asked to have her called down stairs; for I supposed Mrs. Hobbs’s southern brother might still be there, and I was desirous to avoid seeing him, if possible. But Mrs. Hobbs came to the kitchen, and insisted on my going up stairs. “My brother wants to see you,” said she, “and he is sorry you seem to shun him. He knows you are living in New York. He told me to say to you that he owes thanks to good old aunt Martha for too many little acts of kindness for him to be base enough to betray her grandchild.”
Tiếng Việt
Sau khi chúng tôi trở về New York, tôi nhân cơ hội sớm nhất để đi thăm Ellen. Tôi xin cho gọi nó xuống nhà dưới; vì tôi đoán người em trai miền Nam của bà Hobbs có thể vẫn còn ở đó, và tôi muốn tránh gặp ông ta nếu được. Nhưng bà Hobbs xuống bếp, nhất định bắt tôi lên lầu. “Em tôi muốn gặp cô,” bà nói, “và em ấy tiếc là cô có vẻ lánh mặt. Em ấy biết cô đang sống ở New York. Em ấy bảo tôi nói với cô rằng em ấy mang ơn bà Martha già tốt bụng vì quá nhiều việc tử tế nhỏ bà đã làm cho em ấy, nên không thể hèn hạ đến mức phản cháu bà.”
English
This Mr. Thorne had become poor and reckless long before he left the south, and such persons had much rather go to one of the faithful old slaves to borrow a dollar, or get a good dinner, than to go to one whom they consider an equal. It was such acts of kindness as these for which he professed to feel grateful to my grandmother. I wished he had kept at a distance, but as he was here, and knew where I was, I concluded there was nothing to be gained by trying to avoid him; on the contrary, it might be the means of exciting his ill will. I followed his sister up stairs. He met me in a very friendly manner, congratulated me on my escape from slavery, and hoped I had a good place, where I felt happy.
Tiếng Việt
Ông Thorne này đã trở nên nghèo và liều lĩnh từ lâu trước khi rời miền Nam, và những người như thế thà đến với một nô lệ già trung thành để vay một đô la, hay kiếm một bữa ăn ngon, còn hơn đến với người họ coi là ngang hàng. Chính những việc tử tế như vậy là cái ông tự nhận biết ơn bà ngoại tôi. Tôi ước gì ông ta cứ ở xa, nhưng đã đến đây, và biết tôi ở đâu, tôi kết luận rằng cố tránh ông ta chẳng được gì; trái lại, có thể khiến ông ta sinh lòng thù ghét. Tôi theo chị ông lên lầu. Ông tiếp tôi rất thân thiện, chúc mừng tôi đã thoát khỏi chế độ nô lệ, và hy vọng tôi có một chỗ làm tốt, nơi tôi thấy hạnh phúc.
English
I continued to visit Ellen as often as I could. She, good thoughtful child, never forgot my hazardous situation, but always kept a vigilant lookout for my safety. She never made any complaint about her own inconveniences and troubles; but a mother’s observing eye easily perceived that she was not happy. On the occasion of one of my visits I found her unusually serious. When I asked her what was the matter, she said nothing was the matter. But I insisted upon knowing what made her look so very grave. Finally, I ascertained that she felt troubled about the dissipation that was continually going on in the house. She was sent to the store very often for rum and brandy, and she felt ashamed to ask for it so often; and Mr. Hobbs and Mr. Thorne drank a great deal, and their hands trembled so that they had to call her to pour out the liquor for them. “But for all that,” said she, “Mr. Hobbs is good to me, and I can’t help liking him. I feel sorry for him.” I tried to comfort her, by telling her that I had laid up a hundred dollars, and that before long I hoped to be able to give her and Benjamin a home, and send them to school. She was always desirous not to add to my troubles more than she could help, and I did not discover till years afterwards that Mr. Thorne’s intemperance was not the only annoyance she suffered from him. Though he professed too much gratitude to my grandmother to injure any of her descendants, he had poured vile language into the ears of her innocent great-grandchild.
Tiếng Việt
Tôi tiếp tục đến thăm Ellen thường xuyên nhất có thể. Con bé, đứa trẻ ngoan, chu đáo, không bao giờ quên tình cảnh nguy hiểm của tôi, mà luôn cảnh giác canh chừng sự an toàn cho tôi. Nó chưa bao giờ phàn nàn về những bất tiện và khổ sở của chính mình; nhưng con mắt quan sát của người mẹ dễ dàng nhận ra nó không hạnh phúc. Một lần đến thăm tôi thấy nó nghiêm trang khác thường. Khi tôi hỏi có chuyện gì, nó nói không có gì. Nhưng tôi nhất định muốn biết điều gì làm nó trông nghiêm trọng như vậy. Cuối cùng tôi biết rằng nó phiền lòng về cảnh chè chén liên tục trong nhà. Nó bị sai đến cửa hàng rất thường xuyên để mua rượu rum và brandy, và nó thấy xấu hổ khi phải xin nhiều lần như vậy; ông Hobbs và ông Thorne uống rất nhiều, tay họ run đến nỗi phải gọi nó rót rượu cho. “Nhưng dù vậy,” nó nói, “ông Hobbs tốt với con, và con không thể không mến ông. Con thấy thương ông.” Tôi cố an ủi nó, bằng cách nói tôi đã dành dụm được một trăm đô la, và sớm hay muộn tôi hy vọng có thể cho nó và Benjamin một mái nhà, và cho chúng đi học. Nó luôn muốn không thêm vào nỗi khổ của tôi hơn mức nó có thể tránh, và tôi không biết cho đến nhiều năm sau rằng sự nát rượu của ông Thorne không phải là điều phiền toái duy nhất nó phải chịu từ ông. Dù ông tự nhận quá biết ơn bà ngoại tôi để làm hại bất kỳ hậu duệ nào của bà, ông đã rót những lời tục tĩu vào tai đứa chắt gái ngây thơ của bà.
English
I usually went to Brooklyn to spend Sunday afternoon. One Sunday, I found Ellen anxiously waiting for me near the house. “O, mother,” said she, “I’ve been waiting for you this long time. I’m afraid Mr. Thorne has written to tell Dr. Flint where you are. Make haste and come in. Mrs. Hobbs will tell you all about it!”
Tiếng Việt
Tôi thường sang Brooklyn để dành chiều Chủ nhật. Một Chủ nhật, tôi thấy Ellen đang lo lắng chờ tôi gần nhà. “Ôi mẹ,” nó nói, “con chờ mẹ lâu lắm rồi. Con sợ ông Thorne đã viết thư báo cho bác sĩ Flint mẹ ở đâu. Mẹ mau vào đi. Bà Hobbs sẽ kể mẹ nghe hết!”
English
The story was soon told. While the children were playing in the grape-vine arbor, the day before, Mr. Thorne came out with a letter in his hand, which he tore up and scattered about. Ellen was sweeping the yard at the time, and having her mind full of suspicions of him, she picked up the pieces and carried them to the children, saying, “I wonder who Mr. Thorne has been writing to.”
Tiếng Việt
Câu chuyện được kể ngay. Hôm trước, khi bọn trẻ đang chơi trong giàn nho, ông Thorne đi ra với một lá thư trong tay, rồi xé nó vụn ra và rải khắp nơi. Lúc ấy Ellen đang quét sân, và vì trong đầu đầy nghi ngờ ông, nó nhặt những mảnh giấy đem đến cho bọn trẻ, nói: “Không biết ông Thorne đã viết thư cho ai.”
English
“I’m sure I don’t know, and don’t care,” replied the oldest of the children; “and I don’t see how it concerns you.”
Tiếng Việt
“Tớ không biết, và cũng không quan tâm,” đứa lớn nhất trong đám trẻ đáp; “và tớ không thấy chuyện đó liên quan gì đến cậu.”
English
“But it does concern me,” replied Ellen; “for I’m afraid he’s been writing to the south about my mother.”
Tiếng Việt
“Nhưng nó liên quan đến tớ,” Ellen đáp; “vì tớ sợ ông ấy đã viết xuống miền Nam về mẹ tớ.”
English
They laughed at her, and called her a silly thing, but good-naturedly put the fragments of writing together, in order to read them to her. They were no sooner arranged, than the little girl exclaimed, “I declare, Ellen, I believe you are right.”
Tiếng Việt
Chúng cười nó, gọi nó là đồ ngốc, nhưng vui tính ghép những mảnh giấy lại để đọc cho nó nghe. Vừa ghép xong, cô bé kêu lên: “Trời ơi, Ellen, tớ tin là cậu đúng.”
English
The contents of Mr. Thorne’s letter, as nearly as I can remember, were as follows: “I have seen your slave, Linda, and conversed with her. She can be taken very easily, if you manage prudently. There are enough of us here to swear to her identity as your property. I am a patriot, a lover of my country, and I do this as an act of justice to the laws.” He concluded by informing the doctor of the street and number where I lived. The children carried the pieces to Mrs. Hobbs, who immediately went to her brother’s room for an explanation. He was not to be found. The servants said they saw him go out with a letter in his hand, and they supposed he had gone to the post office. The natural inference was, that he had sent to Dr. Flint a copy of those fragments. When he returned, his sister accused him of it, and he did not deny the charge. He went immediately to his room, and the next morning he was missing. He had gone over to New York, before any of the family were astir.
Tiếng Việt
Nội dung lá thư của ông Thorne, theo như tôi nhớ được, như sau: “Tôi đã thấy nô lệ của ông, Linda, và đã trò chuyện với cô ta. Có thể bắt cô ta rất dễ, nếu ông xoay xở khéo. Ở đây có đủ người chúng tôi để thề cô ta đúng là tài sản của ông. Tôi là một người yêu nước, yêu đất nước mình, và tôi làm việc này như một hành động công lý đối với luật pháp.” Ông kết thư bằng cách báo cho bác sĩ phố và số nhà nơi tôi sống. Bọn trẻ đem các mảnh giấy đến cho bà Hobbs, bà lập tức vào phòng em trai đòi giải thích. Không tìm thấy ông. Người hầu nói họ thấy ông đi ra với một lá thư trong tay, và họ đoán ông đã ra bưu điện. Suy ra tự nhiên là ông đã gửi cho bác sĩ Flint một bản sao những mảnh giấy ấy. Khi ông về, chị ông buộc tội, và ông không chối. Ông đi thẳng về phòng, và sáng hôm sau ông biến mất. Ông đã sang New York trước khi ai trong nhà thức dậy.
English
It was evident that I had no time to lose; and I hastened back to the city with a heavy heart. Again I was to be torn from a comfortable home, and all my plans for the welfare of my children were to be frustrated by that demon Slavery! I now regretted that I never told Mrs. Bruce my story. I had not concealed it merely on account of being a fugitive; that would have made her anxious, but it would have excited sympathy in her kind heart. I valued her good opinion, and I was afraid of losing it, if I told her all the particulars of my sad story. But now I felt that it was necessary for her to know how I was situated. I had once left her abruptly, without explaining the reason, and it would not be proper to do it again. I went home resolved to tell her in the morning. But the sadness of my face attracted her attention, and, in answer to her kind inquiries, I poured out my full heart to her, before bed time. She listened with true womanly sympathy, and told me she would do all she could to protect me. How my heart blessed her!
Tiếng Việt
Rõ ràng là tôi không còn thời gian để mất; và tôi vội vã trở lại thành phố với trái tim nặng trĩu. Một lần nữa tôi sắp bị giật khỏi một mái nhà êm ấm, và mọi kế hoạch của tôi vì phúc lợi của các con lại sắp bị con quỷ Nô lệ ấy phá hỏng! Giờ tôi hối hận vì chưa bao giờ kể cho bà Bruce nghe chuyện của mình. Tôi giấu không chỉ vì mình là kẻ bỏ trốn; điều đó sẽ làm bà lo, nhưng nó sẽ khơi lòng cảm thông trong trái tim tốt bụng của bà. Tôi quý sự đánh giá tốt của bà, và tôi sợ mất nó nếu tôi kể hết mọi chi tiết của câu chuyện buồn của mình. Nhưng giờ tôi thấy bà cần biết hoàn cảnh của tôi ra sao. Có lần tôi đã bỏ đi đột ngột mà không giải thích lý do, và làm vậy lần nữa là không phải lẽ. Tôi về nhà, quyết tâm sáng mai sẽ nói với bà. Nhưng vẻ buồn trên mặt tôi thu hút sự chú ý của bà, và để trả lời những câu hỏi ân cần của bà, tôi trút cả nỗi lòng với bà trước giờ đi ngủ. Bà lắng nghe với sự cảm thông thật sự của người phụ nữ, và nói bà sẽ làm mọi việc có thể để bảo vệ tôi. Lòng tôi đã chúc phúc cho bà biết bao!
English
Early the next morning, Judge Vanderpool and Lawyer Hopper were consulted. They said I had better leave the city at once, as the risk would be great if the case came to trial. Mrs. Bruce took me in a carriage to the house of one of her friends, where she assured me I should be safe until my brother could arrive, which would be in a few days. In the interval my thoughts were much occupied with Ellen. She was mine by birth, and she was also mine by Southern law, since my grandmother held the bill of sale that made her so. I did not feel that she was safe unless I had her with me. Mrs. Hobbs, who felt badly about her brother’s treachery, yielded to my entreaties, on condition that she should return in ten days. I avoided making any promise. She came to me clad in very thin garments, all outgrown, and with a school satchel on her arm, containing a few articles. It was late in October, and I knew the child must suffer; and not daring to go out in the streets to purchase any thing, I took off my own flannel skirt and converted it into one for her. Kind Mrs. Bruce came to bid me good by, and when she saw that I had taken off my clothing for my child, the tears came to her eyes. She said, “Wait for me, Linda,” and went out. She soon returned with a nice warm shawl and hood for Ellen. Truly, of such souls as hers are the kingdom of heaven.
Tiếng Việt
Sáng sớm hôm sau, người ta hỏi ý kiến thẩm phán Vanderpool và luật sư Hopper. Họ nói tốt hơn tôi nên rời thành phố ngay, vì nguy cơ sẽ rất lớn nếu vụ việc ra tòa. Bà Bruce đưa tôi bằng xe ngựa đến nhà một người bạn của bà, nơi bà bảo đảm tôi sẽ an toàn cho đến khi em tôi tới, tức là trong vài ngày. Trong khoảng thời gian ấy tâm trí tôi dồn nhiều vào Ellen. Nó là của tôi theo huyết thống, và cũng là của tôi theo luật miền Nam, vì bà ngoại tôi giữ giấy bán làm cho nó thành như vậy. Tôi không cảm thấy nó an toàn trừ khi nó ở bên tôi. Bà Hobbs, người thấy áy náy về sự phản bội của em trai, chịu theo lời nài nỉ của tôi, với điều kiện nó phải trở về sau mười ngày. Tôi tránh hứa hẹn gì. Nó đến với tôi mặc những bộ áo quần rất mỏng, tất cả đều đã chật, và đeo trên tay một cái cặp đi học, đựng vài món đồ. Lúc ấy đã cuối tháng Mười, tôi biết đứa bé sẽ khổ vì lạnh; và vì không dám ra phố mua gì, tôi cởi chiếc váy lót flannel của chính mình ra và sửa thành một cái cho nó. Bà Bruce tốt bụng đến chào từ biệt, và khi thấy tôi đã cởi áo quần của mình cho con, nước mắt bà trào ra. Bà nói: “Chờ tôi, Linda,” rồi đi ra. Chẳng mấy chốc bà trở lại với một cái khăn choàng và mũ trùm ấm đẹp cho Ellen. Quả thật, nước thiên đàng là của những tâm hồn như bà.
English
My brother reached New York on Wednesday. Lawyer Hopper advised us to go to Boston by the Stonington route, as there was less Southern travel in that direction. Mrs. Bruce directed her servants to tell all inquirers that I formerly lived there, but had gone from the city.
Tiếng Việt
Em tôi đến New York vào thứ Tư. Luật sư Hopper khuyên chúng tôi đi Boston theo đường Stonington, vì hướng ấy ít người miền Nam qua lại hơn. Bà Bruce dặn người hầu bảo mọi người đến hỏi rằng trước kia tôi ở đó nhưng đã rời thành phố.
English
We reached the steamboat Rhode Island in safety. That boat employed colored hands, but I knew that colored passengers were not admitted to the cabin. I was very desirous for the seclusion of the cabin, not only on account of exposure to the night air, but also to avoid observation. Lawyer Hopper was waiting on board for us. He spoke to the stewardess, and asked, as a particular favor, that she would treat us well. He said to me, “Go and speak to the captain yourself by and by. Take your little girl with you, and I am sure that he will not let her sleep on deck.” With these kind words and a shake of the hand he departed.
Tiếng Việt
Chúng tôi đến tàu hơi nước Rhode Island an toàn. Tàu ấy dùng nhân công da màu, nhưng tôi biết hành khách da màu không được vào khoang. Tôi rất muốn được ở trong khoang kín, không chỉ vì sợ gió đêm, mà còn để tránh bị chú ý. Luật sư Hopper chờ chúng tôi trên tàu. Ông nói với người phụ nữ quản khoang, và xin, như một ơn đặc biệt, bà đối xử tốt với chúng tôi. Ông nói với tôi: “Lát nữa chị tự đến nói với thuyền trưởng. Đưa bé gái đi cùng, tôi chắc ông sẽ không để bé ngủ trên boong.” Với những lời tử tế ấy và một cái bắt tay, ông ra đi.
English
The boat was soon on her way, bearing me rapidly from the friendly home where I had hoped to find security and rest. My brother had left me to purchase the tickets, thinking that I might have better success than he would. When the stewardess came to me, I paid what she asked, and she gave me three tickets with clipped corners. In the most unsophisticated manner I said, “You have made a mistake; I asked you for cabin tickets. I cannot possibly consent to sleep on deck with my little daughter.” She assured me there was no mistake. She said on some of the routes colored people were allowed to sleep in the cabin, but not on this route, which was much travelled by the wealthy. I asked her to show me to the captain’s office, and she said she would after tea. When the time came, I took Ellen by the hand and went to the captain, politely requesting him to change our tickets, as we should be very uncomfortable on deck. He said it was contrary to their custom, but he would see that we had berths below; he would also try to obtain comfortable seats for us in the cars; of that he was not certain, but he would speak to the conductor about it, when the boat arrived. I thanked him, and returned to the ladies’ cabin. He came afterwards and told me that the conductor of the cars was on board, that he had spoken to him, and he had promised to take care of us. I was very much surprised at receiving so much kindness. I don’t know whether the pleasing face of my little girl had won his heart, or whether the stewardess inferred from Lawyer Hopper’s manner that I was a fugitive, and had pleaded with him in my behalf.
Tiếng Việt
Tàu chẳng mấy chốc lên đường, đưa tôi nhanh chóng rời xa mái nhà thân thiện nơi tôi đã hy vọng tìm được an toàn và nghỉ ngơi. Em tôi đã để tôi đi mua vé, nghĩ rằng tôi có thể gặp may hơn em. Khi người phụ nữ quản khoang đến chỗ tôi, tôi trả số tiền bà đòi, và bà đưa tôi ba tấm vé bị cắt góc. Một cách hết sức ngây thơ tôi nói: “Bà nhầm rồi; tôi đã xin vé khoang. Tôi tuyệt đối không thể chịu cho con gái nhỏ ngủ trên boong.” Bà quả quyết là không nhầm. Bà nói trên vài tuyến, người da màu được phép ngủ trong khoang, nhưng không phải tuyến này, vốn có nhiều người giàu đi. Tôi nhờ bà chỉ cho tôi văn phòng thuyền trưởng, và bà nói sẽ chỉ sau bữa trà. Đến lúc ấy, tôi nắm tay Ellen đến gặp thuyền trưởng, lịch sự xin ông đổi vé cho chúng tôi, vì chúng tôi sẽ rất khó chịu trên boong. Ông nói điều đó trái thông lệ của họ, nhưng ông sẽ lo để chúng tôi có giường ở dưới; ông cũng sẽ cố tìm chỗ ngồi thoải mái cho chúng tôi trên tàu hỏa; điều đó ông không chắc, nhưng ông sẽ nói với người soát vé khi tàu cập bến. Tôi cảm ơn ông, rồi trở về khoang các bà. Sau đó ông đến nói với tôi rằng người soát vé tàu hỏa đang có mặt trên tàu, ông đã nói chuyện với anh ta, và anh ta hứa sẽ chăm sóc chúng tôi. Tôi rất ngạc nhiên khi nhận được lòng tử tế đến vậy. Tôi không biết khuôn mặt dễ thương của con gái nhỏ tôi đã chinh phục lòng ông, hay người phụ nữ quản khoang đã suy ra từ thái độ của luật sư Hopper rằng tôi là kẻ bỏ trốn, và đã nói giúp tôi với ông.
English
When the boat arrived at Stonington, the conductor kept his promise, and showed us to seats in the first car, nearest the engine. He asked us to take seats next the door, but as he passed through, we ventured to move on toward the other end of the car. No incivility was offered us, and we reached Boston in safety.
Tiếng Việt
Khi tàu cập bến Stonington, người soát vé giữ lời hứa, đưa chúng tôi đến chỗ ngồi ở toa đầu, gần đầu máy nhất. Anh bảo chúng tôi ngồi cạnh cửa, nhưng khi anh đi qua, chúng tôi mạnh dạn dời về phía cuối toa. Không ai tỏ ra thô lỗ với chúng tôi, và chúng tôi đến Boston an toàn.
English
The day after my arrival was one of the happiest of my life. I felt as if I was beyond the reach of the bloodhounds; and, for the first time during many years, I had both my children together with me. They greatly enjoyed their reunion, and laughed and chatted merrily. I watched them with a swelling heart. Their every motion delighted me.
Tiếng Việt
Ngày sau khi tôi đến là một trong những ngày hạnh phúc nhất đời tôi. Tôi cảm thấy mình ở ngoài tầm với của những con chó săn; và lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi có cả hai con ở cùng mình. Chúng rất thích cuộc đoàn tụ, cười nói vui vẻ. Tôi nhìn chúng với trái tim dâng đầy. Mỗi cử động của chúng đều làm tôi vui.
English
I could not feel safe in New York, and I accepted the offer of a friend, that we should share expenses and keep house together. I represented to Mrs. Hobbs that Ellen must have some schooling, and must remain with me for that purpose. She felt ashamed of being unable to read or spell at her age, so instead of sending her to school with Benny, I instructed her myself till she was fitted to enter an intermediate school. The winter passed pleasantly, while I was busy with my needle, and my children with their books.
Tiếng Việt
Tôi không thể cảm thấy an toàn ở New York, và tôi nhận lời đề nghị của một người bạn, rằng chúng tôi chia chi phí và ở chung một nhà. Tôi nói với bà Hobbs rằng Ellen phải được học hành đôi chút, và phải ở với tôi vì mục đích ấy. Nó thấy xấu hổ vì không biết đọc hay đánh vần ở tuổi nó, nên thay vì cho nó đi học cùng Benny, tôi tự dạy nó cho đến khi nó đủ trình độ vào một trường trung cấp. Mùa đông trôi qua vui vẻ, khi tôi bận với kim chỉ, và các con tôi với sách vở.
English
XXXVII. A Visit To England
Tiếng Việt
XXXVII. Một chuyến đi Anh
English
In the spring, sad news came to me. Mrs. Bruce was dead. Never again, in this world, should I see her gentle face, or hear her sympathizing voice. I had lost an excellent friend, and little Mary had lost a tender mother. Mr. Bruce wished the child to visit some of her mother’s relatives in England, and he was desirous that I should take charge of her. The little motherless one was accustomed to me, and attached to me, and I thought she would be happier in my care than in that of a stranger. I could also earn more in this way than I could by my needle. So I put Benny to a trade, and left Ellen to remain in the house with my friend and go to school.
Tiếng Việt
Mùa xuân, tin buồn đến với tôi. Bà Bruce đã mất. Tôi sẽ không bao giờ, trên đời này, được thấy lại gương mặt dịu dàng của bà, hay nghe giọng nói đầy cảm thông của bà. Tôi mất một người bạn tuyệt vời, và bé Mary mất một người mẹ âu yếm. Ông Bruce muốn đứa bé đến thăm một số họ hàng bên mẹ ở Anh, và ông muốn tôi trông nom bé. Đứa bé mồ côi mẹ đã quen với tôi và quấn quýt tôi, và tôi nghĩ bé sẽ hạnh phúc hơn khi ở với tôi so với ở với một người lạ. Tôi cũng kiếm được nhiều hơn bằng cách này so với bằng kim chỉ. Vì vậy tôi cho Benny đi học một nghề, và để Ellen ở lại trong nhà cùng người bạn của tôi và đi học.
English
We sailed from New York, and arrived in Liverpool after a pleasant voyage of twelve days. We proceeded directly to London, and took lodgings at the Adelaide Hotel. The supper seemed to me less luxurious than those I had seen in American hotels; but my situation was indescribably more pleasant. For the first time in my life I was in a place where I was treated according to my deportment, without reference to my complexion. I felt as if a great millstone had been lifted from my breast. Ensconced in a pleasant room, with my dear little charge, I laid my head on my pillow, for the first time, with the delightful consciousness of pure, unadulterated freedom.
Tiếng Việt
Chúng tôi rời New York, và đến Liverpool sau một chuyến đi biển dễ chịu mười hai ngày. Chúng tôi đi thẳng đến London, và thuê chỗ ở ở khách sạn Adelaide. Bữa tối với tôi có vẻ kém sang hơn những bữa tôi từng thấy ở các khách sạn Mỹ; nhưng hoàn cảnh của tôi dễ chịu hơn không sao tả nổi. Lần đầu tiên trong đời tôi ở một nơi mà người ta đối xử với tôi theo cách cư xử của tôi, không liên quan đến nước da. Tôi cảm thấy như một cối đá lớn đã được nhấc khỏi ngực. Ngồi trong một căn phòng dễ chịu, với đứa bé thân yêu trong tầm chăm sóc, tôi đặt đầu lên gối, lần đầu tiên, với ý thức thích thú về sự tự do thuần khiết, không pha tạp.
English
As I had constant care of the child, I had little opportunity to see the wonders of that great city; but I watched the tide of life that flowed through the streets, and found it a strange contrast to the stagnation in our Southern towns. Mr. Bruce took his little daughter to spend some days with friends in Oxford Crescent, and of course it was necessary for me to accompany her. I had heard much of the systematic method of English education, and I was very desirous that my dear Mary should steer straight in the midst of so much propriety. I closely observed her little playmates and their nurses, being ready to take any lessons in the science of good management. The children were more rosy than American children, but I did not see that they differed materially in other respects. They were like all children—sometimes docile and sometimes wayward.
Tiếng Việt
Vì phải chăm đứa bé liên tục, tôi ít có dịp ngắm những kỳ quan của thành phố lớn ấy; nhưng tôi quan sát dòng đời chảy qua các con phố, và thấy nó tương phản lạ lùng với sự đình trệ ở các thị trấn miền Nam của chúng tôi. Ông Bruce đưa con gái nhỏ đến ở vài ngày với bạn bè ở Oxford Crescent, và dĩ nhiên tôi cần đi cùng bé. Tôi đã nghe nhiều về phương pháp giáo dục có hệ thống của người Anh, và tôi rất muốn Mary thân yêu của tôi đi thẳng giữa bao nhiêu sự đứng đắn. Tôi quan sát kỹ các bạn chơi nhỏ của bé và các vú nuôi của chúng, sẵn sàng học bất kỳ bài học nào trong khoa học quản lý tốt. Bọn trẻ hồng hào hơn trẻ Mỹ, nhưng tôi không thấy chúng khác về căn bản ở những điểm khác. Chúng giống mọi đứa trẻ—lúc ngoan ngoãn, lúc bướng bỉnh.
English
We next went to Steventon, in Berkshire. It was a small town, said to be the poorest in the county. I saw men working in the fields for six shillings, and seven shillings, a week, and women for sixpence, and sevenpence, a day, out of which they boarded themselves. Of course they lived in the most primitive manner; it could not be otherwise, where a woman’s wages for an entire day were not sufficient to buy a pound of meat. They paid very low rents, and their clothes were made of the cheapest fabrics, though much better than could have been procured in the United States for the same money. I had heard much about the oppression of the poor in Europe. The people I saw around me were, many of them, among the poorest poor. But when I visited them in their little thatched cottages, I felt that the condition of even the meanest and most ignorant among them was vastly superior to the condition of the most favored slaves in America. They labored hard; but they were not ordered out to toil while the stars were in the sky, and driven and slashed by an overseer, through heat and cold, till the stars shone out again. Their homes were very humble; but they were protected by law. No insolent patrols could come, in the dead of night, and flog them at their pleasure. The father, when he closed his cottage door, felt safe with his family around him. No master or overseer could come and take from him his wife, or his daughter. They must separate to earn their living; but the parents knew where their children were going, and could communicate with them by letters. The relations of husband and wife, parent and child, were too sacred for the richest noble in the land to violate with impunity. Much was being done to enlighten these poor people. Schools were established among them, and benevolent societies were active in efforts to ameliorate their condition. There was no law forbidding them to learn to read and write; and if they helped each other in spelling out the Bible, they were in no danger of thirty-nine lashes, as was the case with myself and poor, pious, old uncle Fred. I repeat that the most ignorant and the most destitute of these peasants was a thousand fold better off than the most pampered American slave.
Tiếng Việt
Tiếp đó chúng tôi đến Steventon, ở Berkshire. Đó là một thị trấn nhỏ, được nói là nghèo nhất hạt. Tôi thấy đàn ông làm đồng với sáu shilling, bảy shilling một tuần, và đàn bà với sáu xu, bảy xu một ngày, mà phải tự lo ăn. Dĩ nhiên họ sống theo lối sơ khai nhất; không thể khác được, khi lương cả ngày của một người đàn bà không đủ mua một cân thịt. Họ trả tiền thuê nhà rất thấp, và áo quần may bằng loại vải rẻ nhất, dù tốt hơn nhiều so với thứ có thể mua ở Hoa Kỳ với cùng số tiền. Tôi đã nghe nhiều về sự áp bức người nghèo ở châu Âu. Những người tôi thấy quanh mình, nhiều người trong số họ thuộc hạng nghèo nhất trong những người nghèo. Nhưng khi tôi thăm họ trong những túp nhà tranh nhỏ, tôi cảm thấy cảnh ngộ ngay cả của người thấp kém và ít học nhất trong họ vẫn hơn hẳn cảnh ngộ của những nô lệ được ưu đãi nhất ở Mỹ. Họ làm việc vất vả; nhưng họ không bị ra lệnh ra làm lụng khi sao còn trên trời, rồi bị một giám thị đuổi và quất, qua nóng và lạnh, cho đến khi sao lại hiện. Nhà họ rất khiêm tốn; nhưng họ được pháp luật bảo vệ. Không có đội tuần tra xấc xược nào đến giữa đêm khuya mà đánh đòn họ theo ý thích. Người cha, khi đóng cửa túp nhà tranh, thấy an toàn với gia đình quanh mình. Không ông chủ hay giám thị nào đến và lấy đi vợ hay con gái ông. Họ phải xa nhau để kiếm sống; nhưng cha mẹ biết con mình đi đâu, và có thể liên lạc với chúng bằng thư. Quan hệ vợ chồng, cha mẹ con cái quá thiêng liêng để một quý tộc giàu nhất xứ có thể xâm phạm mà không bị trừng phạt. Người ta đang làm nhiều để mở mang trí tuệ cho những người nghèo này. Trường học được lập giữa họ, và các hội từ thiện tích cực nỗ lực cải thiện cảnh ngộ họ. Không có luật nào cấm họ học đọc học viết; và nếu họ giúp nhau đánh vần Kinh Thánh, họ không có nguy cơ bị ba mươi chín roi, như trường hợp của tôi và bác Fred già đạo đức, tội nghiệp. Tôi xin nhắc lại rằng người nông dân dốt nát nhất và túng thiếu nhất trong số này sống tốt hơn ngàn lần so với người nô lệ Mỹ được nuông chiều nhất.
English
I do not deny that the poor are oppressed in Europe. I am not disposed to paint their condition so rose-colored as the Hon. Miss Murray paints the condition of the slaves in the United States. A small portion of my experience would enable her to read her own pages with anointed eyes. If she were to lay aside her title, and, instead of visiting among the fashionable, become domesticated, as a poor governess, on some plantation in Louisiana or Alabama, she would see and hear things that would make her tell quite a different story.
Tiếng Việt
Tôi không phủ nhận rằng người nghèo bị áp bức ở châu Âu. Tôi không định tô hồng cảnh ngộ họ như cô Murray quý phái tô hồng cảnh ngộ của các nô lệ ở Hoa Kỳ. Chỉ một phần nhỏ kinh nghiệm của tôi cũng đủ để cô đọc những trang của chính mình bằng đôi mắt được xức dầu. Nếu cô gác tước hiệu sang một bên, và thay vì thăm viếng giữa giới thời thượng, cô về sống như một cô gia sư nghèo ở một đồn điền nào đó tại Louisiana hay Alabama, cô sẽ thấy và nghe những điều khiến cô kể một câu chuyện hoàn toàn khác.
English
My visit to England is a memorable event in my life, from the fact of my having there received strong religious impressions. The contemptuous manner in which the communion had been administered to colored people, in my native place; the church membership of Dr. Flint, and others like him; and the buying and selling of slaves, by professed ministers of the gospel, had given me a prejudice against the Episcopal church. The whole service seemed to me a mockery and a sham. But my home in Steventon was in the family of a clergyman, who was a true disciple of Jesus. The beauty of his daily life inspired me with faith in the genuineness of Christian professions. Grace entered my heart, and I knelt at the communion table, I trust, in true humility of soul.
Tiếng Việt
Chuyến đi Anh là một biến cố đáng nhớ trong đời tôi, vì ở đó tôi nhận được những ấn tượng tôn giáo mạnh mẽ. Cái cách khinh miệt mà lễ Tiệc Thánh được ban cho người da màu ở quê tôi; việc bác sĩ Flint và những kẻ như ông là tín hữu của nhà thờ; và việc các mục sư tự xưng của Tin Mừng mua bán nô lệ đã gây cho tôi một định kiến với Giáo hội Episcopal. Toàn bộ nghi lễ với tôi như một trò nhạo báng và giả dối. Nhưng nhà tôi ở Steventon là gia đình của một giáo sĩ, một môn đệ thật của Chúa Giêsu. Vẻ đẹp trong đời sống hằng ngày của ông truyền cho tôi niềm tin vào sự chân thật của những lời xưng đạo. Ân sủng vào lòng tôi, và tôi quỳ bên bàn Tiệc Thánh, tôi tin, với tâm hồn khiêm nhường thật sự.
English
I remained abroad ten months, which was much longer than I had anticipated. During all that time, I never saw the slightest symptom of prejudice against color. Indeed, I entirely forgot it, till the time came for us to return to America.
Tiếng Việt
Tôi ở nước ngoài mười tháng, lâu hơn nhiều so với tôi dự liệu. Suốt thời gian ấy, tôi không hề thấy một dấu hiệu nhỏ nào của định kiến về màu da. Thật vậy, tôi hoàn toàn quên nó, cho đến khi đến lúc chúng tôi trở về Mỹ.
Parte 39
English
XXXVIII. Renewed Invitations To Go South.
Tiếng Việt
XXXVIII. Những lời mời lại đến, bảo về miền Nam
English
We had a tedious winter passage, and from the distance spectres seemed to rise up on the shores of the United States. It is a sad feeling to be afraid of one’s native country. We arrived in New York safely, and I hastened to Boston to look after my children. I found Ellen well, and improving at her school; but Benny was not there to welcome me. He had been left at a good place to learn a trade, and for several months every thing worked well. He was liked by the master, and was a favorite with his fellow-apprentices; but one day they accidentally discovered a fact they had never before suspected—that he was colored! This at once transformed him into a different being. Some of the apprentices were Americans, others American-born Irish; and it was offensive to their dignity to have a “nigger” among them, after they had been told that he was a “nigger.” They began by treating him with silent scorn, and finding that he returned the same, they resorted to insults and abuse. He was too spirited a boy to stand that, and he went off. Being desirous to do something to support himself, and having no one to advise him, he shipped for a whaling voyage. When I received these tidings I shed many tears, and bitterly reproached myself for having left him so long. But I had done it for the best, and now all I could do was to pray to the heavenly Father to guide and protect him.
Tiếng Việt
Chúng tôi có một chuyến đi mùa đông dài lê thê, và từ xa, những bóng ma dường như trồi lên trên bờ biển Hoa Kỳ. Thật buồn khi phải sợ chính đất nước quê hương mình. Chúng tôi đến New York an toàn, và tôi vội đến Boston để trông nom các con. Tôi thấy Ellen khỏe, và tiến bộ ở trường; nhưng Benny không có đó để đón tôi. Nó được để lại ở một nơi tốt để học nghề, và vài tháng liền mọi việc đều ổn. Ông chủ quý nó, và nó được các bạn học việc ưa thích; nhưng một hôm họ tình cờ phát hiện một sự thật chưa bao giờ ngờ—rằng nó là người da màu! Điều đó lập tức biến nó thành một con người khác. Vài người học việc là người Mỹ, những người khác là người Ireland sinh ở Mỹ; và việc có một “đồ mọi” ở giữa họ làm tổn thương phẩm giá họ, sau khi họ được cho biết nó là “đồ mọi”. Họ mở đầu bằng cách đối xử với nó bằng sự khinh bỉ lặng lẽ, và thấy nó đáp lại như thế, họ chuyển sang lăng mạ và hành hạ. Nó là một cậu bé quá cương trực để chịu điều đó, và nó bỏ đi. Muốn làm gì đó để tự nuôi mình, và không có ai khuyên bảo, nó đăng ký đi một chuyến săn cá voi. Khi nhận tin này tôi rơi nhiều nước mắt, và cay đắng tự trách đã bỏ nó lại lâu như vậy. Nhưng tôi đã làm vì điều tốt nhất, và giờ tất cả những gì tôi có thể làm là cầu nguyện Cha trên trời dẫn dắt và che chở nó.
English
Not long after my return, I received the following letter from Miss Emily Flint, now Mrs. Dodge:—
Tiếng Việt
Không lâu sau khi trở về, tôi nhận được bức thư sau của cô Emily Flint, nay là bà Dodge:—
English
“In this you will recognize the hand of your friend and mistress. Having heard that you had gone with a family to Europe, I have waited to hear of your return to write to you. I should have answered the letter you wrote to me long since, but as I could not then act independently of my father, I knew there could be nothing done satisfactory to you. There were persons here who were willing to buy you and run the risk of getting you. To this I would not consent. I have always been attached to you, and would not like to see you the slave of another, or have unkind treatment. I am married now, and can protect you. My husband expects to move to Virginia this spring, where we think of settling. I am very anxious that you should come and live with me. If you are not willing to come, you may purchase yourself; but I should prefer having you live with me. If you come, you may, if you like, spend a month with your grandmother and friends, then come to me in Norfolk, Virginia. Think this over, and write as soon as possible, and let me know the conclusion. Hoping that your children are well, I remain your friend and mistress.”
Tiếng Việt
“Trong thư này chị sẽ nhận ra bàn tay của người bạn và bà chủ của chị. Nghe tin chị đã cùng một gia đình đi châu Âu, tôi đã chờ nghe chị trở về để viết thư cho chị. Lẽ ra tôi đã trả lời lá thư chị viết cho tôi từ lâu, nhưng vì khi ấy tôi không thể hành động độc lập với cha, tôi biết sẽ không thể làm được gì để chị hài lòng. Ở đây có những người sẵn sàng mua chị và chịu rủi ro để có được chị. Tôi không đồng ý với điều này. Tôi luôn quý chị, và không muốn thấy chị làm nô lệ cho người khác, hay bị đối xử tàn tệ. Bây giờ tôi đã có chồng, và có thể bảo vệ chị. Chồng tôi dự định chuyển đến Virginia mùa xuân này, nơi chúng tôi nghĩ sẽ định cư. Tôi rất mong chị đến sống với tôi. Nếu chị không muốn đến, chị có thể tự chuộc mình; nhưng tôi thích hơn là chị sống với tôi. Nếu chị đến, chị có thể, nếu muốn, ở một tháng với bà ngoại và bạn bè rồi đến với tôi ở Norfolk, Virginia. Hãy nghĩ kỹ việc này, và viết thư sớm nhất có thể, cho tôi biết kết luận. Hy vọng các con chị khỏe, tôi vẫn là bạn và bà chủ của chị.”
English
Of course I did not write to return thanks for this cordial invitation. I felt insulted to be thought stupid enough to be caught by such professions.
Tiếng Việt
Dĩ nhiên tôi không viết thư cảm ơn lời mời nồng hậu ấy. Tôi cảm thấy bị xúc phạm khi bị coi là đủ ngu để mắc bẫy những lời như vậy.
English
It was plain that Dr. Flint’s family were apprised of my movements, since they knew of my voyage to Europe. I expected to have further trouble from them; but having eluded them thus far, I hoped to be as successful in future. The money I had earned, I was desirous to devote to the education of my children, and to secure a home for them. It seemed not only hard, but unjust, to pay for myself. I could not possibly regard myself as a piece of property. Moreover, I had worked many years without wages, and during that time had been obliged to depend on my grandmother for many comforts in food and clothing. My children certainly belonged to me; but though Dr. Flint had incurred no expense for their support, he had received a large sum of money for them. I knew the law would decide that I was his property, and would probably still give his daughter a claim to my children; but I regarded such laws as the regulations of robbers, who had no rights that I was bound to respect.
Tiếng Việt
Rõ ràng gia đình bác sĩ Flint đã biết rõ các bước đi của tôi, vì họ biết cả chuyến đi châu Âu của tôi. Tôi đoán sẽ còn rắc rối từ họ; nhưng đã thoát được họ đến giờ, tôi hy vọng sẽ thành công như vậy trong tương lai. Số tiền tôi đã kiếm được, tôi muốn dành cho việc học hành của các con, và để bảo đảm một mái nhà cho chúng. Trả tiền cho chính mình dường như không chỉ khắc nghiệt mà còn bất công. Tôi tuyệt đối không thể coi mình là một món tài sản. Hơn nữa, tôi đã làm việc nhiều năm không công, và suốt thời gian ấy đã buộc phải nhờ bà ngoại cho nhiều thứ tiện nghi về ăn mặc. Các con tôi chắc chắn thuộc về tôi; nhưng dù bác sĩ Flint không tốn khoản nào để nuôi chúng, ông đã nhận một số tiền lớn cho chúng. Tôi biết luật sẽ phán rằng tôi là tài sản của ông, và có lẽ vẫn cho con gái ông quyền đòi các con tôi; nhưng tôi coi những luật như thế là quy ước của kẻ cướp, những kẻ không có quyền nào mà tôi buộc phải tôn trọng.
English
The Fugitive Slave Law had not then passed. The judges of Massachusetts had not then stooped under chains to enter her courts of justice, so called. I knew my old master was rather skittish of Massachusetts. I relied on her love of freedom, and felt safe on her soil. I am now aware that I honored the old Commonwealth beyond her deserts.
Tiếng Việt
Đạo luật Nô lệ Bỏ trốn khi ấy chưa được thông qua. Các thẩm phán Massachusetts khi ấy chưa cúi mình dưới xiềng xích để bước vào những tòa án gọi là công lý của bang. Tôi biết ông chủ cũ của tôi khá e dè Massachusetts. Tôi dựa vào tình yêu tự do của bang, và cảm thấy an toàn trên đất ấy. Giờ tôi biết rằng tôi đã tôn vinh Khối Thịnh vượng chung cũ hơn mức bang đáng được.
English
XXXIX. The Confession.
Tiếng Việt
XXXIX. Lời thú nhận
English
For two years my daughter and I supported ourselves comfortably in Boston. At the end of that time, my brother William offered to send Ellen to a boarding school. It required a great effort for me to consent to part with her, for I had few near ties, and it was her presence that made my two little rooms seem home-like. But my judgment prevailed over my selfish feelings. I made preparations for her departure. During the two years we had lived together I had often resolved to tell her something about her father; but I had never been able to muster sufficient courage. I had a shrinking dread of diminishing my child’s love. I knew she must have curiosity on the subject, but she had never asked a question. She was always very careful not to say any thing to remind me of my troubles. Now that she was going from me, I thought if I should die before she returned, she might hear my story from some one who did not understand the palliating circumstances; and that if she were entirely ignorant on the subject, her sensitive nature might receive a rude shock.
Tiếng Việt
Hai năm, mẹ con tôi tự nuôi sống thoải mái ở Boston. Cuối thời gian ấy, William, em trai tôi, đề nghị gửi Ellen vào một trường nội trú. Tôi phải cố gắng rất nhiều mới đồng ý xa nó, vì tôi có ít ràng buộc gần gũi, và chính sự có mặt của nó khiến hai căn phòng nhỏ của tôi có không khí gia đình. Nhưng lý trí tôi thắng tình cảm ích kỷ. Tôi chuẩn bị cho chuyến đi của nó. Hai năm chúng tôi sống chung, tôi nhiều lần quyết định kể cho nó nghe đôi điều về cha nó; nhưng tôi chưa bao giờ đủ can đảm. Tôi có nỗi sợ co rúm về việc làm giảm tình thương của con. Tôi biết nó hẳn tò mò về chuyện ấy, nhưng nó chưa bao giờ hỏi một câu. Nó luôn rất cẩn thận không nói gì gợi tôi nhớ đến những nỗi khổ của tôi. Giờ nó sắp xa tôi, tôi nghĩ nếu tôi chết trước khi nó về, nó có thể nghe chuyện của tôi từ ai đó không hiểu những hoàn cảnh giảm khinh; và nếu nó hoàn toàn không biết gì về chuyện này, bản tính nhạy cảm của nó có thể bị một cú sốc thô bạo.
English
When we retired for the night, she said, “Mother, it is very hard to leave you alone. I am almost sorry I am going, though I do want to improve myself. But you will write to me often; won’t you, mother?”
Tiếng Việt
Khi chúng tôi đi nghỉ đêm, nó nói: “Mẹ ơi, để mẹ một mình khó lắm. Con gần như tiếc là mình đi, dù con rất muốn học thêm. Nhưng mẹ sẽ viết thư cho con thường chứ; mẹ nhé?”
English
I did not throw my arms round her. I did not answer her. But in a calm, solemn way, for it cost me great effort, I said, “Listen to me, Ellen; I have something to tell you!” I recounted my early sufferings in slavery, and told her how nearly they had crushed me. I began to tell her how they had driven me into a great sin, when she clasped me in her arms, and exclaimed, “O, don’t, mother! Please don’t tell me any more.”
Tiếng Việt
Tôi không vòng tay ôm nó. Tôi không trả lời nó. Nhưng với giọng bình tĩnh, nghiêm trang, vì tôi phải gắng sức rất nhiều, tôi nói: “Nghe mẹ, Ellen; mẹ có điều muốn nói với con!” Tôi kể những đau khổ thuở đầu của mình trong cảnh nô lệ, và nói với nó chúng đã suýt nghiền nát tôi thế nào. Tôi bắt đầu kể với nó chúng đã đẩy tôi vào một tội lớn ra sao, thì nó ôm chầm lấy tôi, kêu lên: “Ôi, đừng, mẹ! Xin mẹ đừng nói thêm nữa.”
English
I said, “But, my child, I want you to know about your father.”
Tiếng Việt
Tôi nói: “Nhưng, con ơi, mẹ muốn con biết về cha con.”
English
“I know all about it, mother,” she replied; “I am nothing to my father, and he is nothing to me. All my love is for you. I was with him five months in Washington, and he never cared for me. He never spoke to me as he did to his little Fanny. I knew all the time he was my father, for Fanny’s nurse told me so; but she said I must never tell any body, and I never did. I used to wish he would take me in his arms and kiss me, as he did Fanny; or that he would sometimes smile at me, as he did at her. I thought if he was my own father, he ought to love me. I was a little girl then, and didn’t know any better. But now I never think any thing about my father. All my love is for you.” She hugged me closer as she spoke, and I thanked God that the knowledge I had so much dreaded to impart had not diminished the affection of my child. I had not the slightest idea she knew that portion of my history. If I had, I should have spoken to her long before; for my pent-up feelings had often longed to pour themselves out to some one I could trust. But I loved the dear girl better for the delicacy she had manifested towards her unfortunate mother.
Tiếng Việt
“Con biết hết rồi, mẹ,” nó đáp; “con chẳng là gì với cha, và cha chẳng là gì với con. Tất cả tình thương của con là dành cho mẹ. Con đã ở với ông năm tháng ở Washington, và ông chưa bao giờ quan tâm đến con. Ông chưa bao giờ nói với con như nói với bé Fanny của ông. Con biết suốt thời gian ấy ông là cha con, vì vú nuôi của Fanny nói với con; nhưng bà bảo con không bao giờ được nói với ai, và con chưa bao giờ nói. Con thường ước ông bế con vào lòng và hôn con, như ông làm với Fanny; hay thỉnh thoảng ông mỉm cười với con, như ông cười với nó. Con nghĩ nếu ông là cha ruột của con thì ông phải yêu con. Khi ấy con còn là một bé gái, và không biết gì hơn. Nhưng bây giờ con không bao giờ nghĩ gì về cha. Tất cả tình thương của con là dành cho mẹ.” Vừa nói nó vừa ôm tôi chặt hơn, và tôi tạ ơn Chúa vì điều hiểu biết mà tôi đã sợ phải truyền đạt đến thế lại không làm giảm tình thương của con tôi. Tôi không hề có ý niệm nào rằng nó biết phần ấy trong đời tôi. Nếu biết, tôi đã nói với nó từ lâu; vì những cảm xúc dồn nén của tôi đã nhiều lần khao khát trút ra với ai đó tôi có thể tin cậy. Nhưng tôi thương đứa con gái thân yêu hơn vì sự tế nhị nó đã tỏ ra đối với người mẹ bất hạnh của mình.
English
The next morning, she and her uncle started on their journey to the village in New York, where she was to be placed at school. It seemed as if all the sunshine had gone away. My little room was dreadfully lonely. I was thankful when a message came from a lady, accustomed to employ me, requesting me to come and sew in her family for several weeks. On my return, I found a letter from brother William. He thought of opening an anti-slavery reading room in Rochester, and combining with it the sale of some books and stationery; and he wanted me to unite with him. We tried it, but it was not successful. We found warm anti-slavery friends there, but the feeling was not general enough to support such an establishment. I passed nearly a year in the family of Isaac and Amy Post, practical believers in the Christian doctrine of human brotherhood. They measure a man’s worth by his character, not by his complexion. The memory of those beloved and honored friends will remain with me to my latest hour.
Tiếng Việt
Sáng hôm sau, nó và cậu nó lên đường đến ngôi làng ở New York, nơi nó sẽ được xếp vào trường học. Dường như mọi ánh nắng đã đi mất. Căn phòng nhỏ của tôi cô quạnh khủng khiếp. Tôi biết ơn khi có lời nhắn từ một bà vốn quen thuê tôi, yêu cầu tôi đến may vá trong gia đình bà vài tuần. Khi trở về, tôi thấy một lá thư của William. Em ấy nghĩ đến việc mở một phòng đọc sách chống nô lệ ở Rochester, và kết hợp bán một số sách và văn phòng phẩm; và em ấy muốn tôi cùng làm với em ấy. Chúng tôi thử, nhưng không thành công. Chúng tôi thấy ở đó có những người bạn chống nô lệ nhiệt thành, nhưng tình cảm ấy chưa đủ phổ biến để nuôi một cơ sở như vậy. Tôi ở gần một năm trong gia đình Isaac và Amy Post, những người tin theo, trong thực tế, giáo lý Kitô giáo về tình huynh đệ nhân loại. Họ đo giá trị một con người bằng nhân cách, không bằng nước da. Ký ức về những người bạn thân yêu và đáng kính ấy sẽ ở với tôi đến giờ phút cuối đời.
English
XL. The Fugitive Slave Law.
Tiếng Việt
XL. Đạo luật Nô lệ Bỏ trốn
English
My brother, being disappointed in his project, concluded to go to California; and it was agreed that Benjamin should go with him. Ellen liked her school, and was a great favorite there. They did not know her history, and she did not tell it, because she had no desire to make capital out of their sympathy. But when it was accidentally discovered that her mother was a fugitive slave, every method was used to increase her advantages and diminish her expenses.
Tiếng Việt
Em tôi, thất vọng với dự án của mình, quyết định đi California; và đã thỏa thuận rằng Benjamin sẽ đi cùng em. Ellen thích trường, và được yêu mến lắm ở đó. Họ không biết lai lịch nó, và nó không kể, vì nó không muốn lợi dụng sự cảm thông của họ. Nhưng khi tình cờ phát hiện mẹ nó là một nô lệ bỏ trốn, người ta dùng mọi cách để tăng thêm lợi ích cho nó và giảm chi phí của nó.
English
I was alone again. It was necessary for me to be earning money, and I preferred that it should be among those who knew me. On my return from Rochester, I called at the house of Mr. Bruce, to see Mary, the darling little babe that had thawed my heart, when it was freezing into a cheerless distrust of all my fellow-beings. She was growing a tall girl now, but I loved her always. Mr. Bruce had married again, and it was proposed that I should become nurse to a new infant. I had but one hesitation, and that was my feeling of insecurity in New York, now greatly increased by the passage of the Fugitive Slave Law. However, I resolved to try the experiment. I was again fortunate in my employer. The new Mrs. Bruce was an American, brought up under aristocratic influences, and still living in the midst of them; but if she had any prejudice against color, I was never made aware of it; and as for the system of slavery, she had a most hearty dislike of it. No sophistry of Southerners could blind her to its enormity. She was a person of excellent principles and a noble heart. To me, from that hour to the present, she has been a true and sympathizing friend. Blessings be with her and hers!
Tiếng Việt
Tôi lại một mình. Tôi cần kiếm tiền, và tôi thích làm điều đó giữa những người quen biết tôi. Khi từ Rochester trở về, tôi ghé nhà ông Bruce, để thăm Mary, đứa bé yêu quý đã làm tan trái tim tôi khi nó đang đông cứng thành sự ngờ vực tăm tối với mọi đồng loại. Giờ bé đã lớn thành một cô gái cao, nhưng tôi luôn yêu bé. Ông Bruce đã tái hôn, và người ta đề nghị tôi làm vú nuôi cho một đứa trẻ sơ sinh mới. Tôi chỉ do dự một điều, đó là cảm giác bất an của tôi ở New York, nay tăng nhiều vì việc thông qua Đạo luật Nô lệ Bỏ trốn. Tuy nhiên, tôi quyết định thử. Tôi lại may mắn có người chủ. Bà Bruce mới là người Mỹ, lớn lên dưới những ảnh hưởng quý tộc, và vẫn sống giữa chúng; nhưng nếu bà có định kiến nào về màu da, tôi chưa bao giờ nhận ra; còn về chế độ nô lệ, bà ghét nó hết lòng. Không ngụy biện nào của người miền Nam có thể làm bà mù quáng trước sự tàn ác của nó. Bà là một người có nguyên tắc tuyệt vời và trái tim cao thượng. Với tôi, từ giờ phút ấy đến nay, bà là một người bạn chân thật và giàu cảm thông. Cầu phước lành cho bà và gia đình bà!
English
About the time that I reëntered the Bruce family, an event occurred of disastrous import to the colored people. The slave Hamlin, the first fugitive that came under the new law, was given up by the bloodhounds of the north to the bloodhounds of the south. It was the beginning of a reign of terror to the colored population. The great city rushed on in its whirl of excitement, taking no note of the “short and simple annals of the poor.” But while fashionables were listening to the thrilling voice of Jenny Lind in Metropolitan Hall, the thrilling voices of poor hunted colored people went up, in an agony of supplication, to the Lord, from Zion’s church. Many families, who had lived in the city for twenty years, fled from it now. Many a poor washerwoman, who, by hard labor, had made herself a comfortable home, was obliged to sacrifice her furniture, bid a hurried farewell to friends, and seek her fortune among strangers in Canada. Many a wife discovered a secret she had never known before—that her husband was a fugitive, and must leave her to insure his own safety. Worse still, many a husband discovered that his wife had fled from slavery years ago, and as “the child follows the condition of its mother,” the children of his love were liable to be seized and carried into slavery. Every where, in those humble homes, there was consternation and anguish. But what cared the legislators of the “dominant race” for the blood they were crushing out of trampled hearts?
Tiếng Việt
Vào khoảng lúc tôi trở lại gia đình Bruce, một biến cố xảy ra mang ý nghĩa tai họa đối với người da màu. Nô lệ Hamlin, người bỏ trốn đầu tiên rơi vào dưới đạo luật mới, bị bọn chó săn miền Bắc trao cho bọn chó săn miền Nam. Đó là sự mở đầu một thời kỳ khủng bố đối với dân da màu. Thành phố lớn lao đi trong cơn xoáy náo động của nó, không để ý đến “những biên niên ngắn ngủi và giản dị của người nghèo.” Nhưng trong lúc những người thời thượng đang lắng nghe giọng hát nao lòng của Jenny Lind ở Metropolitan Hall, thì những tiếng kêu nao lòng của những người da màu nghèo bị săn đuổi dâng lên Chúa, trong quằn quại cầu xin, từ nhà thờ Zion. Nhiều gia đình, đã sống ở thành phố hai mươi năm, bỏ chạy khỏi nó lúc này. Nhiều bà giặt đồ nghèo, người nhờ lao động vất vả mà tạo nên cho mình một mái nhà thoải mái, buộc phải bán đồ đạc, vội vã chào từ biệt bạn bè, và đi tìm vận may giữa những người xa lạ ở Canada. Nhiều người vợ khám phá một bí mật chưa từng biết—rằng chồng mình là kẻ bỏ trốn, và phải rời bà để bảo đảm an toàn cho mình. Tệ hơn nữa, nhiều người chồng khám phá rằng vợ mình đã trốn khỏi chế độ nô lệ từ nhiều năm trước, và vì “đứa con theo thân phận của người mẹ,” những đứa con của tình yêu ông có nguy cơ bị bắt và đem vào cảnh nô lệ. Khắp nơi, trong những mái nhà khiêm tốn ấy, đều có hoảng loạn và đau đớn. Nhưng các nhà lập pháp của “chủng tộc thống trị” có để ý gì đến máu họ đang ép ra từ những trái tim bị giày xéo?
English
When my brother William spent his last evening with me, before he went to California, we talked nearly all the time of the distress brought on our oppressed people by the passage of this iniquitous law; and never had I seen him manifest such bitterness of spirit, such stern hostility to our oppressors. He was himself free from the operation of the law; for he did not run from any Slaveholding State, being brought into the Free States by his master. But I was subject to it; and so were hundreds of intelligent and industrious people all around us. I seldom ventured into the streets; and when it was necessary to do an errand for Mrs. Bruce, or any of the family, I went as much as possible through back streets and by-ways. What a disgrace to a city calling itself free, that inhabitants, guiltless of offence, and seeking to perform their duties conscientiously, should be condemned to live in such incessant fear, and have nowhere to turn for protection! This state of things, of course, gave rise to many impromptu vigilance committees. Every colored person, and every friend of their persecuted race, kept their eyes wide open. Every evening I examined the newspapers carefully, to see what Southerners had put up at the hotels. I did this for my own sake, thinking my young mistress and her husband might be among the list; I wished also to give information to others, if necessary; for if many were “running to and fro,” I resolved that “knowledge should be increased.”
Tiếng Việt
Khi William, em trai tôi, dành buổi tối cuối cùng với tôi trước khi em đi California, chúng tôi nói gần như suốt thời gian về nỗi khốn khổ mà việc thông qua đạo luật bất công này gây ra cho dân tộc bị áp bức của chúng tôi; và tôi chưa bao giờ thấy em bộc lộ sự cay đắng của tinh thần, sự thù địch nghiêm khắc với những kẻ áp bức chúng tôi như vậy. Bản thân em không bị đạo luật chi phối; vì em không chạy khỏi bất kỳ bang nô lệ nào, mà do chủ đưa vào các bang Tự do. Nhưng tôi thì bị nó chi phối; và hàng trăm người thông minh, cần cù quanh chúng tôi cũng vậy. Tôi hiếm khi dám ra phố; và khi cần làm việc vặt cho bà Bruce, hay bất kỳ ai trong gia đình, tôi đi càng nhiều càng tốt qua những phố sau và đường nhỏ. Thật là nỗi nhục cho một thành phố tự xưng là tự do, rằng những cư dân vô tội, và đang tìm cách làm tròn bổn phận một cách lương tâm, lại bị kết án sống trong nỗi sợ không dứt như vậy, và không có nơi nào để tìm sự che chở! Cảnh ấy, dĩ nhiên, đã sinh ra nhiều ủy ban cảnh giác ứng biến. Mỗi người da màu, và mỗi người bạn của chủng tộc bị săn đuổi của họ, đều mở to mắt. Mỗi tối tôi xem báo cẩn thận, để biết những người miền Nam nào đã trọ ở các khách sạn. Tôi làm vậy vì chính mình, nghĩ rằng cô chủ trẻ của tôi và chồng cô có thể có trong danh sách; tôi cũng muốn báo tin cho người khác, nếu cần; vì nếu nhiều người đang “chạy đi chạy lại,” tôi quyết rằng “tri thức sẽ được gia tăng.”
English
This brings up one of my Southern reminiscences, which I will here briefly relate. I was somewhat acquainted with a slave named Luke, who belonged to a wealthy man in our vicinity. His master died, leaving a son and daughter heirs to his large fortune. In the division of the slaves, Luke was included in the son’s portion. This young man became a prey to the vices growing out of the “patriarchal institution,” and when he went to the north, to complete his education, he carried his vices with him. He was brought home, deprived of the use of his limbs, by excessive dissipation. Luke was appointed to wait upon his bed-ridden master, whose despotic habits were greatly increased by exasperation at his own helplessness. He kept a cowhide beside him, and, for the most trivial occurrence, he would order his attendant to bare his back, and kneel beside the couch, while he whipped him till his strength was exhausted. Some days he was not allowed to wear any thing but his shirt, in order to be in readiness to be flogged. A day seldom passed without his receiving more or less blows. If the slightest resistance was offered, the town constable was sent for to execute the punishment, and Luke learned from experience how much more the constable’s strong arm was to be dreaded than the comparatively feeble one of his master. The arm of his tyrant grew weaker, and was finally palsied; and then the constable’s services were in constant requisition. The fact that he was entirely dependent on Luke’s care, and was obliged to be tended like an infant, instead of inspiring any gratitude or compassion towards his poor slave, seemed only to increase his irritability and cruelty. As he lay there on his bed, a mere degraded wreck of manhood, he took into his head the strangest freaks of despotism; and if Luke hesitated to submit to his orders, the constable was immediately sent for. Some of these freaks were of a nature too filthy to be repeated. When I fled from the house of bondage, I left poor Luke still chained to the bedside of this cruel and disgusting wretch.
Tiếng Việt
Điều này gợi lên một ký ức miền Nam của tôi, mà tôi sẽ kể ngắn gọn ở đây. Tôi quen biết đôi chút một nô lệ tên Luke, thuộc về một người giàu trong vùng chúng tôi. Ông chủ chết, để lại một con trai và một con gái thừa kế gia tài lớn. Khi chia nô lệ, Luke thuộc phần của người con trai. Chàng trai này trở thành con mồi của những tật xấu sinh ra từ “định chế gia trưởng,” và khi lên miền Bắc để học nốt, hắn mang theo tật xấu ấy. Hắn được đưa về nhà, mất khả năng cử động chân tay vì chè chén quá độ. Luke được chỉ định hầu hạ ông chủ nằm liệt giường, kẻ có thói chuyên chế càng tăng vì bực bội về sự bất lực của chính mình. Hắn để một cây roi da bên mình, và chỉ vì việc nhỏ nhặt nhất, hắn bắt người hầu cởi trần lưng, quỳ bên đi-văng, trong khi hắn quất cho đến khi hết sức. Có ngày Luke không được mặc gì ngoài cái áo sơ mi, để sẵn sàng bị đánh. Hiếm ngày nào trôi qua mà anh không nhận ít nhiều roi. Nếu anh tỏ ra chút kháng cự nào, cảnh sát thị trấn bị cho gọi đến thi hành hình phạt, và Luke học được từ kinh nghiệm rằng cánh tay cứng cỏi của viên cảnh sát đáng sợ hơn bao nhiêu so với cánh tay tương đối yếu của ông chủ. Cánh tay của tên bạo chúa ngày một yếu đi, và cuối cùng bị liệt; và khi ấy dịch vụ của viên cảnh sát được cần đến thường xuyên. Việc hắn hoàn toàn dựa vào sự chăm sóc của Luke, và phải được chăm như một đứa trẻ sơ sinh, thay vì gợi lòng biết ơn hay thương xót đối với người nô lệ tội nghiệp, dường như chỉ làm tăng thêm tính cáu kỉnh và tàn nhẫn của hắn. Nằm đó trên giường, một phế tích hạ cấp của con người, hắn nghĩ ra những trò chuyên chế kỳ quặc nhất; và nếu Luke chần chừ không tuân lệnh, cảnh sát lập tức bị cho gọi. Một vài trò trong số ấy mang tính chất quá dơ bẩn để kể lại. Khi tôi trốn khỏi ngôi nhà nô dịch, tôi để Luke tội nghiệp vẫn bị xích bên giường của kẻ độc ác và đáng ghê tởm ấy.
English
One day, when I had been requested to do an errand for Mrs. Bruce, I was hurrying through back streets, as usual, when I saw a young man approaching, whose face was familiar to me. As he came nearer, I recognized Luke. I always rejoiced to see or hear of any one who had escaped from the black pit; but, remembering this poor fellow’s extreme hardships, I was peculiarly glad to see him on Northern soil, though I no longer called it free soil. I well remembered what a desolate feeling it was to be alone among strangers, and I went up to him and greeted him cordially. At first, he did not know me; but when I mentioned my name, he remembered all about me. I told him of the Fugitive Slave Law, and asked him if he did not know that New York was a city of kidnappers.
Tiếng Việt
Một hôm, khi tôi được nhờ đi làm một việc vặt cho bà Bruce, tôi đang vội vã đi qua những con phố sau, như thường lệ, thì thấy một chàng trai đi tới, gương mặt quen với tôi. Khi anh đến gần hơn, tôi nhận ra Luke. Tôi luôn mừng khi thấy hay nghe tin ai đó đã thoát khỏi cái hố đen; nhưng, nhớ đến những nỗi khổ cực độ của chàng trai tội nghiệp này, tôi đặc biệt mừng khi thấy anh trên đất miền Bắc, dù tôi không còn gọi nó là đất tự do. Tôi nhớ rất rõ cảm giác hoang vắng thế nào khi ở một mình giữa những người xa lạ, và tôi đến bên anh, chào hỏi thân mật. Lúc đầu anh không nhận ra tôi; nhưng khi tôi nói tên mình, anh nhớ hết về tôi. Tôi kể anh nghe về Đạo luật Nô lệ Bỏ trốn, và hỏi anh có biết New York là một thành phố của bọn bắt cóc người không.
English
He replied, “De risk ain’t so bad for me, as ’tis fur you. ’Cause I runned away from de speculator, and you runned away from de massa. Dem speculators vont spen dar money to come here fur a runaway, if dey ain’t sartin sure to put dar hans right on him. An I tell you I’s tuk good car ’bout dat. I had too hard times down dar, to let ’em ketch dis nigger.”
Tiếng Việt
Anh đáp: “Cái nguy với tôi không tệ bằng với chị. Vì tôi trốn khỏi tay lái buôn, còn chị trốn khỏi ông chủ. Bọn lái buôn ấy không chịu tốn tiền đến tận đây vì một đứa bỏ trốn, nếu không chắc chắn đặt tay lên nó được. Mà tôi nói chị nghe, tôi lo kỹ vụ đó rồi. Tôi chịu cực quá nhiều ở dưới đó, nên không để chúng bắt thằng này đâu.”
English
He then told me of the advice he had received, and the plans he had laid. I asked if he had money enough to take him to Canada. “’Pend upon it, I hab,” he replied. “I tuk car fur dat. I’d bin workin all my days fur dem cussed whites, an got no pay but kicks and cuffs. So I tought dis nigger had a right to money nuff to bring him to de Free States. Massa Henry he lib till ebery body vish him dead; an ven he did die, I knowed de debbil would hab him, an vouldn’t vant him to bring his money ’long too. So I tuk some of his bills, and put ’em in de pocket of his ole trousers. An ven he was buried, dis nigger ask fur dem ole trousers, an dey gub ’em to me.” With a low, chuckling laugh, he added, “You see I didn’t steal it; dey gub it to me. I tell you, I had mighty hard time to keep de speculator from findin it; but he didn’t git it.”
Tiếng Việt
Rồi anh kể tôi nghe những lời khuyên anh đã nhận, và những kế hoạch anh đã vạch. Tôi hỏi anh có đủ tiền để đi Canada không. “Chị cứ tin đi, có chứ,” anh đáp. “Tôi lo vụ đó rồi. Cả đời tôi làm việc cho bọn da trắng đáng nguyền rủa ấy, chẳng nhận được gì ngoài đá với tát. Nên tôi nghĩ thằng này có quyền có đủ tiền để đến các bang Tự do. Ông chủ Henry sống cho đến khi ai cũng mong ông chết; và khi ông chết, tôi biết quỷ sẽ bắt ông, và sẽ không muốn ông mang tiền theo. Nên tôi lấy mấy tờ tiền của ông, bỏ vào túi cái quần cũ của ông. Và khi ông được chôn, thằng này xin cái quần cũ ấy, và họ cho tôi.” Với tiếng cười khúc khích trầm trầm, anh nói thêm: “Chị thấy đó, tôi đâu có ăn cắp; họ cho tôi. Tôi nói chị nghe, tôi khổ lắm mới giữ được cho tên lái buôn không tìm ra nó; nhưng hắn không lấy được.”
English
This is a fair specimen of how the moral sense is educated by slavery. When a man has his wages stolen from him, year after year, and the laws sanction and enforce the theft, how can he be expected to have more regard to honesty than has the man who robs him? I have become somewhat enlightened, but I confess that I agree with poor, ignorant, much-abused Luke, in thinking he had a right to that money, as a portion of his unpaid wages. He went to Canada forthwith, and I have not since heard from him.
Tiếng Việt
Đây là một ví dụ điển hình về cách chế độ nô lệ giáo dục ý thức đạo đức. Khi một người bị ăn cắp tiền công, hết năm này sang năm khác, mà luật pháp chuẩn y và cưỡng chế sự ăn cắp ấy, làm sao có thể mong người ấy coi trọng sự lương thiện hơn kẻ cướp của mình? Tôi đã được mở mang đôi chút, nhưng tôi thú nhận mình đồng ý với Luke, một người tội nghiệp, dốt nát, bị đối xử tàn tệ, rằng anh có quyền với số tiền đó, như một phần tiền công chưa được trả. Anh đi Canada ngay lập tức, và từ đó tôi không còn nghe tin anh.
English
All that winter I lived in a state of anxiety. When I took the children out to breathe the air, I closely observed the countenances of all I met. I dreaded the approach of summer, when snakes and slaveholders make their appearance. I was, in fact, a slave in New York, as subject to slave laws as I had been in a Slave State. Strange incongruity in a State called free!
Tiếng Việt
Suốt mùa đông ấy tôi sống trong lo âu. Khi tôi đưa bọn trẻ ra ngoài hít thở, tôi quan sát kỹ vẻ mặt của mọi người gặp. Tôi sợ mùa hè đến gần, khi rắn và chủ nô xuất hiện. Thật ra, tôi là một nô lệ ở New York, phải chịu các luật nô lệ như khi ở một bang Nô lệ. Một sự mâu thuẫn lạ lùng trong một bang được gọi là tự do!
English
Spring returned, and I received warning from the south that Dr. Flint knew of my return to my old place, and was making preparations to have me caught. I learned afterwards that my dress, and that of Mrs. Bruce’s children, had been described to him by some of the Northern tools, which slaveholders employ for their base purposes, and then indulge in sneers at their cupidity and mean servility.
Tiếng Việt
Mùa xuân trở lại, và tôi nhận cảnh báo từ miền Nam rằng bác sĩ Flint biết tôi đã trở về chỗ cũ, và đang chuẩn bị để bắt tôi. Về sau tôi biết rằng trang phục của tôi và của các con bà Bruce đã được một số tay sai miền Bắc, loại công cụ mà bọn chủ nô dùng cho mục đích hèn hạ của chúng rồi sau đó chế nhạo lòng tham và thói luồn cúi của chúng, tả lại cho ông.
English
I immediately informed Mrs. Bruce of my danger, and she took prompt measures for my safety. My place as nurse could not be supplied immediately, and this generous, sympathizing lady proposed that I should carry her baby away. It was a comfort to me to have the child with me; for the heart is reluctant to be torn away from every object it loves. But how few mothers would have consented to have one of their own babes become a fugitive, for the sake of a poor, hunted nurse, on whom the legislators of the country had let loose the bloodhounds! When I spoke of the sacrifice she was making, in depriving herself of her dear baby, she replied, “It is better for you to have baby with you, Linda; for if they get on your track, they will be obliged to bring the child to me; and then, if there is a possibility of saving you, you shall be saved.”
Tiếng Việt
Tôi lập tức báo cho bà Bruce biết nguy cơ của tôi, và bà nhanh chóng có biện pháp cho sự an toàn của tôi. Không thể lập tức tìm người thay chỗ vú nuôi, và người phụ nữ hào hiệp, giàu cảm thông này đề nghị tôi mang đứa bé của bà đi. Có đứa bé bên mình là một niềm an ủi với tôi; vì trái tim không muốn bị xé rời khỏi mọi thứ nó yêu. Nhưng mấy người mẹ chịu để một đứa con của chính mình trở thành kẻ bỏ trốn, vì một người vú nuôi nghèo, bị săn đuổi, người mà các nhà lập pháp của đất nước đã thả chó săn vào! Khi tôi nói đến sự hy sinh của bà, khi bà tự tước đi đứa bé thân yêu của mình, bà đáp: “Có bé bên chị thì tốt hơn, Linda; vì nếu họ lần ra dấu chị, họ sẽ buộc phải đưa đứa bé về cho tôi; và rồi, nếu có khả năng cứu chị, chị sẽ được cứu.”
English
This lady had a very wealthy relative, a benevolent gentleman in many respects, but aristocratic and pro-slavery. He remonstrated with her for harboring a fugitive slave; told her she was violating the laws of her country; and asked her if she was aware of the penalty. She replied, “I am very well aware of it. It is imprisonment and one thousand dollars fine. Shame on my country that it is so! I am ready to incur the penalty. I will go to the state’s prison, rather than have any poor victim torn from my house, to be carried back to slavery.”
Tiếng Việt
Bà có một người họ hàng rất giàu, một quý ông nhân từ về nhiều mặt, nhưng quý tộc và ủng hộ chế độ nô lệ. Ông can ngăn bà về việc che giấu một nô lệ bỏ trốn; nói bà đang vi phạm luật pháp đất nước; và hỏi bà có biết mức phạt không. Bà đáp: “Tôi biết rất rõ. Đó là tù giam và phạt một ngàn đô la. Thật nhục cho đất nước tôi khi như thế! Tôi sẵn sàng chịu mức phạt. Tôi sẽ vào nhà tù của bang, còn hơn để một nạn nhân tội nghiệp nào bị giật khỏi nhà tôi, để bị đem trở lại cảnh nô lệ.”
English
The noble heart! The brave heart! The tears are in my eyes while I write of her. May the God of the helpless reward her for her sympathy with my persecuted people!
Tiếng Việt
Trái tim cao thượng! Trái tim dũng cảm! Mắt tôi rơm rớm khi viết về bà. Cầu xin Chúa của những kẻ bất lực thưởng cho bà vì lòng thương cảm của bà với dân tộc bị săn đuổi của tôi!
English
I was sent into New England, where I was sheltered by the wife of a senator, whom I shall always hold in grateful remembrance. This honorable gentleman would not have voted for the Fugitive Slave Law, as did the senator in “Uncle Tom’s Cabin;” on the contrary, he was strongly opposed to it; but he was enough under its influence to be afraid of having me remain in his house many hours. So I was sent into the country, where I remained a month with the baby. When it was supposed that Dr. Flint’s emissaries had lost track of me, and given up the pursuit for the present, I returned to New York.
Tiếng Việt
Tôi được gửi đến New England, nơi tôi được vợ một thượng nghị sĩ che chở, người mà tôi sẽ luôn nhớ với lòng biết ơn. Quý ông đáng kính này sẽ không bỏ phiếu cho Đạo luật Nô lệ Bỏ trốn như vị thượng nghị sĩ trong “Túp lều bác Tom”; trái lại, ông kiên quyết phản đối; nhưng ông đủ bị nó chi phối để sợ chuyện tôi ở lại nhà ông nhiều giờ. Vì vậy tôi được gửi về miền quê, nơi tôi ở một tháng với đứa bé. Khi người ta cho rằng bọn sai của bác sĩ Flint đã mất dấu tôi, và tạm bỏ cuộc truy đuổi, tôi trở về New York.
Parte 42
English
XLI. Free At Last.
Tiếng Việt
XLI. Cuối cùng cũng tự do.
English
Mrs. Bruce, and every member of her family, were exceedingly kind to me. I was thankful for the blessings of my lot, yet I could not always wear a cheerful countenance. I was doing harm to no one; on the contrary, I was doing all the good I could in my small way; yet I could never go out to breathe God’s free air without trepidation at my heart. This seemed hard; and I could not think it was a right state of things in any civilized country.
Tiếng Việt
Bà Bruce và mọi người trong gia đình bà đều đối xử với tôi hết sức tử tế. Tôi biết ơn những phước lành của số phận mình, nhưng tôi không phải lúc nào cũng giữ được vẻ mặt vui. Tôi không làm hại ai; trái lại, tôi làm mọi điều tốt trong khả năng nhỏ bé của mình; vậy mà tôi không bao giờ ra ngoài hít khí trời tự do của Chúa mà tim không thót lên. Điều này có vẻ khắc nghiệt; và tôi không thể nghĩ đó là một tình trạng đúng đắn ở bất kỳ nước văn minh nào.
English
From time to time I received news from my good old grandmother. She could not write; but she employed others to write for her. The following is an extract from one of her last letters:—
Tiếng Việt
Thỉnh thoảng tôi nhận được tin của bà ngoại thân yêu. Bà không viết được; nhưng bà nhờ người viết hộ. Sau đây là trích đoạn một trong những lá thư cuối của bà:—
English
These letters both cheered and saddened me. I was always glad to have tidings from the kind, faithful old friend of my unhappy youth; but her messages of love made my heart yearn to see her before she died, and I mourned over the fact that it was impossible. Some months after I returned from my flight to New England, I received a letter from her, in which she wrote, “Dr. Flint is dead. He has left a distressed family. Poor old man! I hope he made his peace with God.”
Tiếng Việt
Những lá thư ấy vừa làm tôi vui vừa làm tôi buồn. Tôi luôn mừng khi nhận tin từ người bạn già tốt bụng, trung thành của tuổi trẻ bất hạnh của tôi; nhưng những lời nhắn yêu thương của bà làm lòng tôi khao khát gặp bà trước khi bà mất, và tôi than khóc vì điều đó là không thể. Vài tháng sau khi tôi trở về từ chuyến trốn đến New England, tôi nhận được một lá thư của bà, trong đó bà viết: “Bác sĩ Flint chết rồi. Ông để lại một gia đình đau buồn. Ông già tội nghiệp! Bà hy vọng ông đã làm hòa với Chúa.”
English
I remembered how he had defrauded my grandmother of the hard earnings she had loaned; how he had tried to cheat her out of the freedom her mistress had promised her, and how he had persecuted her children; and I thought to myself that she was a better Christian than I was, if she could entirely forgive him. I cannot say, with truth, that the news of my old master’s death softened my feelings towards him. There are wrongs which even the grave does not bury. The man was odious to me while he lived, and his memory is odious now.
Tiếng Việt
Tôi nhớ ông đã lừa gạt bà ngoại tôi thế nào về số tiền bà vất vả kiếm được đã cho vay; ông đã tìm cách lừa bà để bà mất cái tự do mà bà chủ của bà đã hứa, và ông đã hành hạ con cái bà thế nào; và tôi tự nhủ rằng bà là một tín đồ tốt hơn tôi, nếu bà có thể tha thứ cho ông hoàn toàn. Tôi không thể nói thật rằng tin ông chủ cũ của tôi chết đã làm dịu tình cảm của tôi với ông. Có những sai trái mà ngay cả nấm mồ cũng không chôn được. Con người ấy là điều ghê tởm với tôi khi còn sống, và ký ức về ông cũng ghê tởm với tôi bây giờ.
English
His departure from this world did not diminish my danger. He had threatened my grandmother that his heirs should hold me in slavery after he was gone; that I never should be free so long as a child of his survived. As for Mrs. Flint, I had seen her in deeper afflictions than I supposed the loss of her husband would be, for she had buried several children; yet I never saw any signs of softening in her heart. The doctor had died in embarrassed circumstances, and had little to will to his heirs, except such property as he was unable to grasp. I was well aware what I had to expect from the family of Flints; and my fears were confirmed by a letter from the south, warning me to be on my guard, because Mrs. Flint openly declared that her daughter could not afford to lose so valuable a slave as I was.
Tiếng Việt
Việc ông rời thế giới này không làm giảm nguy cơ của tôi. Ông đã đe dọa bà ngoại tôi rằng những người thừa kế của ông sẽ giữ tôi trong cảnh nô lệ sau khi ông đi; rằng tôi sẽ không bao giờ được tự do chừng nào còn một đứa con của ông sống. Còn bà Flint, tôi đã thấy bà trong những nỗi đau sâu hơn điều tôi cho là việc mất chồng sẽ gây ra, vì bà đã chôn mấy đứa con; vậy mà tôi chưa bao giờ thấy dấu hiệu nào của sự mềm lòng trong tim bà. Ông bác sĩ chết trong hoàn cảnh túng bấn, và để lại ít thứ cho những người thừa kế, ngoài cái tài sản mà ông không thể nắm lấy. Tôi biết rất rõ mình phải chờ đợi gì ở gia đình Flint; và nỗi sợ của tôi được xác nhận bởi một lá thư từ miền Nam, cảnh báo tôi phải đề phòng, vì bà Flint công khai tuyên bố rằng con gái bà không thể chịu mất một nô lệ quý giá như tôi.
English
I kept close watch of the newspapers for arrivals; but one Saturday night, being much occupied, I forgot to examine the Evening Express as usual. I went down into the parlor for it, early in the morning, and found the boy about to kindle a fire with it. I took it from him and examined the list of arrivals. Reader, if you have never been a slave, you cannot imagine the acute sensation of suffering at my heart, when I read the names of Mr. and Mrs. Dodge, at a hotel in Courtland Street. It was a third-rate hotel, and that circumstance convinced me of the truth of what I had heard, that they were short of funds and had need of my value, as they valued me; and that was by dollars and cents. I hastened with the paper to Mrs. Bruce. Her heart and hand were always open to every one in distress, and she always warmly sympathized with mine. It was impossible to tell how near the enemy was. He might have passed and repassed the house while we were sleeping. He might at that moment be waiting to pounce upon me if I ventured out of doors. I had never seen the husband of my young mistress, and therefore I could not distinguish him from any other stranger. A carriage was hastily ordered; and, closely veiled, I followed Mrs. Bruce, taking the baby again with me into exile. After various turnings and crossings, and returnings, the carriage stopped at the house of one of Mrs. Bruce’s friends, where I was kindly received. Mrs. Bruce returned immediately, to instruct the domestics what to say if any one came to inquire for me.
Tiếng Việt
Tôi canh chừng báo chí để xem danh sách khách đến; nhưng một tối thứ Bảy, vì bận nhiều, tôi quên xem tờ Evening Express như thường lệ. Sáng sớm tôi xuống phòng khách tìm nó, thì thấy thằng bé định dùng nó để nhóm lửa. Tôi giật nó lại và xem danh sách khách đến. Thưa bạn đọc, nếu bạn chưa bao giờ là nô lệ, bạn không thể hình dung cảm giác đau đớn nhói buốt trong tim tôi khi tôi đọc tên ông bà Dodge, ở một khách sạn trên phố Courtland. Đó là một khách sạn hạng ba, và hoàn cảnh ấy làm tôi tin điều tôi đã nghe là đúng, rằng họ thiếu tiền và cần đến giá trị của tôi, như họ đánh giá tôi; và đó là bằng đô la và xu. Tôi vội mang tờ báo đến bà Bruce. Trái tim và bàn tay bà luôn rộng mở với mọi người hoạn nạn, và bà luôn nhiệt thành cảm thông với tôi. Không thể nói kẻ thù đã gần đến đâu. Hắn có thể đã đi qua đi lại ngôi nhà trong khi chúng tôi ngủ. Hắn có thể lúc này đang chờ vồ lấy tôi nếu tôi mạo hiểm ra khỏi cửa. Tôi chưa bao giờ gặp chồng của cô chủ trẻ, nên tôi không phân biệt được hắn với bất kỳ người lạ nào khác. Một chiếc xe được gọi vội; và, che mạng kín mặt, tôi theo bà Bruce, lại mang đứa bé theo mình vào cuộc lưu đày. Sau nhiều lần rẽ, băng qua, và quay lại, xe dừng ở nhà một người bạn của bà Bruce, nơi tôi được đón tử tế. Bà Bruce trở về ngay, để dặn người hầu phải nói gì nếu có ai đến hỏi tôi.
English
It was lucky for me that the evening paper was not burned up before I had a chance to examine the list of arrivals. It was not long after Mrs. Bruce’s return to her house, before several people came to inquire for me. One inquired for me, another asked for my daughter Ellen, and another said he had a letter from my grandmother, which he was requested to deliver in person.
Tiếng Việt
Tôi may là tờ báo chiều chưa bị đốt trước khi tôi có dịp xem danh sách khách đến. Không lâu sau khi bà Bruce về nhà, đã có mấy người đến hỏi tôi. Một người hỏi tôi, người khác hỏi con gái tôi Ellen, và người khác nữa nói ông có một lá thư của bà ngoại tôi, được dặn phải đích thân trao.
English
They were told, “She has lived here, but she has left.”
Tiếng Việt
Họ được trả lời: “Cô ấy đã sống ở đây, nhưng đã đi rồi.”
English
“How long ago?”
Tiếng Việt
“Đi bao lâu rồi?”
English
“I don’t know, sir.”
Tiếng Việt
“Tôi không biết, thưa ông.”
English
“Do you know where she went?”
Tiếng Việt
“Cô có biết cô ấy đi đâu không?”
English
“I do not, sir.” And the door was closed.
Tiếng Việt
“Tôi không biết, thưa ông.” Và cánh cửa đóng lại.
English
This Mr. Dodge, who claimed me as his property, was originally a Yankee pedler in the south; then he became a merchant, and finally a slaveholder. He managed to get introduced into what was called the first society, and married Miss Emily Flint. A quarrel arose between him and her brother, and the brother cowhided him. This led to a family feud, and he proposed to remove to Virginia. Dr. Flint left him no property, and his own means had become circumscribed, while a wife and children depended upon him for support. Under these circumstances, it was very natural that he should make an effort to put me into his pocket.
Tiếng Việt
Ông Dodge này, người nhận tôi là tài sản của mình, vốn là một người bán hàng rong Yankee ở miền Nam; rồi thành thương nhân, và cuối cùng thành chủ nô. Hắn xoay xở để được giới thiệu vào cái gọi là tầng lớp thượng lưu, và cưới cô Emily Flint. Một cuộc cãi vã nổ ra giữa hắn và em trai cô, và người em đánh hắn bằng roi da. Việc ấy dẫn đến mối thù gia đình, và hắn đề nghị chuyển đến Virginia. Bác sĩ Flint không để lại tài sản gì cho hắn, và phương tiện của hắn đã trở nên eo hẹp, trong khi vợ con phụ thuộc vào hắn để sống. Trong hoàn cảnh ấy, rất tự nhiên là hắn tìm cách nhét tôi vào túi mình.
English
I had a colored friend, a man from my native place, in whom I had the most implicit confidence. I sent for him, and told him that Mr. and Mrs. Dodge had arrived in New York. I proposed that he should call upon them to make inquiries about his friends at the south, with whom Dr. Flint’s family were well acquainted. He thought there was no impropriety in his doing so, and he consented. He went to the hotel, and knocked at the door of Mr. Dodge’s room, which was opened by the gentleman himself, who gruffly inquired, “What brought you here? How came you to know I was in the city?”
Tiếng Việt
Tôi có một người bạn da màu, một người đàn ông từ quê tôi, mà tôi hoàn toàn tin cậy. Tôi cho gọi anh, và nói ông bà Dodge đã đến New York. Tôi đề nghị anh đến thăm họ để hỏi thăm bạn bè anh ở miền Nam, những người mà gia đình bác sĩ Flint biết rõ. Anh nghĩ không có gì bất tiện trong việc ấy, và anh đồng ý. Anh đến khách sạn, gõ cửa phòng ông Dodge, cửa do chính quý ông ấy mở, hắn hỏi cộc cằn: “Mày đến đây làm gì? Làm sao mày biết tao ở thành phố?”
English
“Your arrival was published in the evening papers, sir; and I called to ask Mrs. Dodge about my friends at home. I didn’t suppose it would give any offence.”
Tiếng Việt
“Việc ông đến đã được đăng trên báo chiều, thưa ông; và tôi đến hỏi bà Dodge về bạn bè tôi ở quê. Tôi không nghĩ như vậy lại làm phật ý.”
English
“Where’s that negro girl, that belongs to my wife?”
Tiếng Việt
“Con đồ mọi gái thuộc về vợ tao đâu?”
English
“What girl, sir?”
Tiếng Việt
“Cô gái nào, thưa ông?”
English
“You know well enough. I mean Linda, that ran away from Dr. Flint’s plantation, some years ago. I dare say you’ve seen her, and know where she is.”
Tiếng Việt
“Mày biết rõ mà. Tao nói Linda, đứa trốn khỏi đồn điền của bác sĩ Flint, cách đây vài năm. Tao dám chắc mày đã thấy nó, và biết nó ở đâu.”
English
“Yes, sir, I’ve seen her, and know where she is. She is out of your reach, sir.”
Tiếng Việt
“Vâng, thưa ông, tôi đã thấy cô ấy, và biết cô ấy ở đâu. Cô ấy ở ngoài tầm với của ông, thưa ông.”
English
“Tell me where she is, or bring her to me, and I will give her a chance to buy her freedom.”
Tiếng Việt
“Nói tao nó ở đâu, hay dẫn nó đến cho tao, và tao sẽ cho nó cơ hội mua lại tự do.”
English
“I don’t think it would be of any use, sir. I have heard her say she would go to the ends of the earth, rather than pay any man or woman for her freedom, because she thinks she has a right to it. Besides, she couldn’t do it, if she would, for she has spent her earnings to educate her children.”
Tiếng Việt
“Tôi không nghĩ có ích gì, thưa ông. Tôi đã nghe cô ấy nói cô sẽ đi đến tận cùng thế giới, còn hơn trả tiền cho bất kỳ người đàn ông hay đàn bà nào để mua tự do của mình, vì cô nghĩ cô có quyền với nó. Hơn nữa, cô cũng không thể làm vậy, dù có muốn, vì cô đã tiêu hết tiền kiếm được để cho các con đi học.”
English
This made Mr. Dodge very angry, and some high words passed between them. My friend was afraid to come where I was; but in the course of the day I received a note from him. I supposed they had not come from the south, in the winter, for a pleasure excursion; and now the nature of their business was very plain.
Tiếng Việt
Điều này làm ông Dodge rất giận, và có vài lời nặng nề qua lại giữa họ. Bạn tôi sợ không dám đến chỗ tôi; nhưng trong ngày tôi nhận được một mẩu thư của anh. Tôi đoán họ không từ miền Nam xuống vào mùa đông để đi chơi giải trí; và giờ bản chất việc của họ đã quá rõ.
English
Mrs. Bruce came to me and entreated me to leave the city the next morning. She said her house was watched, and it was possible that some clew to me might be obtained. I refused to take her advice. She pleaded with an earnest tenderness, that ought to have moved me; but I was in a bitter, disheartened mood. I was weary of flying from pillar to post. I had been chased during half my life, and it seemed as if the chase was never to end. There I sat, in that great city, guiltless of crime, yet not daring to worship God in any of the churches. I heard the bells ringing for afternoon service, and, with contemptuous sarcasm, I said, “Will the preachers take for their text, ‘Proclaim liberty to the captive, and the opening of prison doors to them that are bound’? or will they preach from the text, ‘Do unto others as ye would they should do unto you’?” Oppressed Poles and Hungarians could find a safe refuge in that city; John Mitchell was free to proclaim in the City Hall his desire for “a plantation well stocked with slaves;” but there I sat, an oppressed American, not daring to show my face. God forgive the black and bitter thoughts I indulged on that Sabbath day! The Scripture says, “Oppression makes even a wise man mad;” and I was not wise.
Tiếng Việt
Bà Bruce đến chỗ tôi và nài tôi rời thành phố sáng hôm sau. Bà nói nhà bà đang bị canh, và có thể họ lần ra manh mối nào đó về tôi. Tôi từ chối nghe lời bà. Bà khẩn khoản với sự dịu dàng tha thiết, điều lẽ ra phải làm tôi mủi lòng; nhưng tôi đang trong tâm trạng cay đắng, chán nản. Tôi mệt vì chạy hết chỗ này đến chỗ khác. Tôi đã bị săn đuổi nửa đời người, và dường như cuộc săn đuổi ấy không bao giờ kết thúc. Tôi ngồi đó, trong thành phố lớn, vô tội, vậy mà không dám thờ phượng Chúa ở bất kỳ nhà thờ nào. Tôi nghe chuông reo giờ lễ chiều, và, với sự mỉa mai khinh miệt, tôi nói: “Các mục sư sẽ lấy làm đề tài ‘Hãy rao truyền tự do cho kẻ bị bắt, và mở cửa ngục cho người bị giam’ chăng? hay họ sẽ giảng từ đề tài ‘Hãy làm cho người khác điều các ngươi muốn người khác làm cho mình’?” Những người Ba Lan và Hungary bị áp bức có thể tìm một nơi nương náu an toàn trong thành phố ấy; John Mitchell được tự do tuyên bố trong Tòa thị chính ý muốn có “một đồn điền nuôi nhiều nô lệ;” nhưng tôi ngồi đó, một người Mỹ bị áp bức, không dám để lộ mặt. Xin Chúa tha thứ cho những ý nghĩ đen tối và cay đắng tôi nuông chiều trong ngày Sabát ấy! Kinh Thánh nói: “Áp bức làm cả người khôn cũng hóa điên;” mà tôi thì không khôn.
English
I had been told that Mr. Dodge said his wife had never signed away her right to my children, and if he could not get me, he would take them. This it was, more than any thing else, that roused such a tempest in my soul. Benjamin was with his uncle William in California, but my innocent young daughter had come to spend a vacation with me. I thought of what I had suffered in slavery at her age, and my heart was like a tiger’s when a hunter tries to seize her young.
Tiếng Việt
Tôi đã được báo rằng ông Dodge nói vợ ông chưa bao giờ ký từ bỏ quyền của bà đối với các con tôi, và nếu không bắt được tôi, ông sẽ bắt chúng. Chính điều này, hơn bất cứ điều gì khác, đã khơi lên cơn bão trong tâm hồn tôi. Benjamin ở với cậu William ở California, nhưng đứa con gái nhỏ ngây thơ của tôi đã đến nghỉ hè với tôi. Tôi nghĩ đến những gì tôi đã chịu trong cảnh nô lệ ở tuổi nó, và lòng tôi như lòng một con hổ cái khi thợ săn tìm cách bắt con của nó.
English
Dear Mrs. Bruce! I seem to see the expression of her face, as she turned away discouraged by my obstinate mood. Finding her expostulations unavailing, she sent Ellen to entreat me. When ten o’clock in the evening arrived and Ellen had not returned, this watchful and unwearied friend became anxious. She came to us in a carriage, bringing a well-filled trunk for my journey—trusting that by this time I would listen to reason. I yielded to her, as I ought to have done before.
Tiếng Việt
Bà Bruce thân yêu! Tôi như thấy vẻ mặt bà, khi bà quay đi nản lòng trước tâm trạng cứng đầu của tôi. Thấy những lời can ngăn vô hiệu, bà sai Ellen đến nài tôi. Khi mười giờ đêm đến mà Ellen chưa trở về, người bạn chu đáo và không mỏi mệt này lo lắng. Bà đến với chúng tôi trong một chiếc xe ngựa, mang theo một cái rương đầy cho chuyến đi của tôi—tin rằng giờ này tôi sẽ nghe theo lẽ phải. Tôi nhượng bộ bà, như lẽ ra tôi phải làm từ trước.
English
The next day, baby and I set out in a heavy snow storm, bound for New England again. I received letters from the City of Iniquity, addressed to me under an assumed name. In a few days one came from Mrs. Bruce, informing me that my new master was still searching for me, and that she intended to put an end to this persecution by buying my freedom. I felt grateful for the kindness that prompted this offer, but the idea was not so pleasant to me as might have been expected. The more my mind had become enlightened, the more difficult it was for me to consider myself an article of property; and to pay money to those who had so grievously oppressed me seemed like taking from my sufferings the glory of triumph. I wrote to Mrs. Bruce, thanking her, but saying that being sold from one owner to another seemed too much like slavery; that such a great obligation could not be easily cancelled; and that I preferred to go to my brother in California.
Tiếng Việt
Hôm sau, đứa bé và tôi lên đường trong một cơn bão tuyết nặng, lại hướng về New England. Tôi nhận thư từ Thành phố Gian ác, gửi cho tôi dưới một cái tên giả. Vài ngày sau có một lá thư của bà Bruce, báo rằng ông chủ mới của tôi vẫn đang tìm tôi, và bà định chấm dứt cuộc truy hại này bằng cách mua tự do cho tôi. Tôi biết ơn lòng tử tế thúc đẩy lời đề nghị này, nhưng ý ấy không dễ chịu với tôi như người ta có thể mong. Tâm trí tôi càng được mở mang, tôi càng khó coi mình là một món tài sản; và trả tiền cho những kẻ đã áp bức tôi tàn nhẫn đến thế dường như là lấy đi khỏi những đau khổ của tôi vinh quang của chiến thắng. Tôi viết thư cho bà Bruce, cảm ơn bà, nhưng nói rằng việc bị bán từ chủ này sang chủ khác có vẻ quá giống chế độ nô lệ; rằng một ơn nghĩa lớn như vậy không thể dễ dàng xóa; và rằng tôi thích đến chỗ em tôi ở California hơn.
English
Without my knowledge, Mrs. Bruce employed a gentleman in New York to enter into negotiations with Mr. Dodge. He proposed to pay three hundred dollars down, if Mr. Dodge would sell me, and enter into obligations to relinquish all claim to me or my children forever after. He who called himself my master said he scorned so small an offer for such a valuable servant. The gentleman replied, “You can do as you choose, sir. If you reject this offer you will never get any thing; for the woman has friends who will convey her and her children out of the country.”
Tiếng Việt
Không cho tôi hay, bà Bruce thuê một quý ông ở New York vào cuộc thương lượng với ông Dodge. Ông đề nghị trả ba trăm đô la ngay, nếu ông Dodge chịu bán tôi, và cam kết từ bỏ mọi quyền đối với tôi hay các con tôi mãi mãi về sau. Kẻ tự gọi là chủ của tôi nói hắn khinh một lời đề nghị nhỏ như vậy cho một người hầu quý giá như thế. Quý ông đáp: “Ông cứ làm theo ý ông. Nếu ông từ chối đề nghị này, ông sẽ chẳng bao giờ được gì; vì người đàn bà ấy có bạn bè sẽ đưa cô và các con ra khỏi đất nước.”
English
Mr. Dodge concluded that “half a loaf was better than no bread,” and he agreed to the proffered terms. By the next mail I received this brief letter from Mrs. Bruce: “I am rejoiced to tell you that the money for your freedom has been paid to Mr. Dodge. Come home to-morrow. I long to see you and my sweet babe.”
Tiếng Việt
Ông Dodge kết luận rằng “có nửa ổ bánh còn hơn không có bánh,” và hắn đồng ý với các điều kiện được đề nghị. Bằng chuyến thư sau tôi nhận lá thư ngắn này của bà Bruce: “Tôi mừng báo cho chị biết rằng tiền tự do của chị đã được trả cho ông Dodge. Mai hãy về nhà. Tôi mong gặp chị và đứa bé yêu của tôi.”
English
My brain reeled as I read these lines. A gentleman near me said, “It’s true; I have seen the bill of sale.” “The bill of sale!” Those words struck me like a blow. So I was sold at last! A human being sold in the free city of New York! The bill of sale is on record, and future generations will learn from it that women were articles of traffic in New York, late in the nineteenth century of the Christian religion. It may hereafter prove a useful document to antiquaries, who are seeking to measure the progress of civilization in the United States. I well know the value of that bit of paper; but much as I love freedom, I do not like to look upon it. I am deeply grateful to the generous friend who procured it, but I despise the miscreant who demanded payment for what never rightfully belonged to him or his.
Tiếng Việt
Đầu tôi quay cuồng khi đọc những dòng này. Một quý ông gần tôi nói: “Đúng đấy; tôi đã thấy giấy bán.” “Giấy bán!” Những lời ấy giáng vào tôi như một cú đánh. Thế là cuối cùng tôi đã bị bán! Một con người bị bán ở thành phố tự do New York! Giấy bán được ghi vào sổ, và các thế hệ tương lai sẽ biết từ đó rằng đàn bà là món hàng buôn bán ở New York, cuối thế kỷ mười chín của tôn giáo Kitô. Sau này nó có thể trở thành một văn kiện hữu ích cho các nhà cổ vật học, những người đang tìm cách đo tiến bộ của nền văn minh ở Hoa Kỳ. Tôi biết rất rõ giá trị của mảnh giấy ấy; nhưng dù tôi yêu tự do đến mấy, tôi không thích nhìn nó. Tôi biết ơn sâu sắc người bạn hào hiệp đã lo được nó, nhưng tôi khinh bỉ tên côn đồ đã đòi tiền cho cái chưa bao giờ thuộc về hắn hay người của hắn một cách chính đáng.
English
I had objected to having my freedom bought, yet I must confess that when it was done I felt as if a heavy load had been lifted from my weary shoulders. When I rode home in the cars I was no longer afraid to unveil my face and look at people as they passed. I should have been glad to have met Daniel Dodge himself; to have had him seen me and known me, that he might have mourned over the untoward circumstances which compelled him to sell me for three hundred dollars.
Tiếng Việt
Tôi đã phản đối việc mua tự do của mình, thế nhưng tôi phải thú nhận rằng khi việc ấy xong, tôi cảm thấy như một gánh nặng đã được nhấc khỏi đôi vai mệt mỏi của tôi. Khi tôi đi tàu hỏa về nhà, tôi không còn sợ vén mạng che mặt và nhìn những người đi qua. Tôi sẽ vui lòng gặp chính Daniel Dodge; để hắn thấy tôi và nhận ra tôi, để hắn than khóc về những hoàn cảnh trớ trêu buộc hắn bán tôi với ba trăm đô la.
English
When I reached home, the arms of my benefactress were thrown round me, and our tears mingled. As soon as she could speak, she said, “O Linda, I’m so glad it’s all over! You wrote to me as if you thought you were going to be transferred from one owner to another. But I did not buy you for your services. I should have done just the same, if you had been going to sail for California to-morrow. I should, at least, have the satisfaction of knowing that you left me a free woman.”
Tiếng Việt
Khi tôi về đến nhà, vòng tay người ân nhân của tôi ôm chầm lấy tôi, và nước mắt chúng tôi hòa vào nhau. Ngay khi nói được, bà nói: “Ôi Linda, tôi mừng quá là mọi chuyện đã xong! Chị viết cho tôi như thể chị nghĩ sẽ bị chuyển từ chủ này sang chủ khác. Nhưng tôi không mua chị vì sự phục vụ của chị. Tôi sẽ làm y như vậy, dù ngày mai chị đi tàu sang California. Ít nhất tôi cũng có niềm thỏa lòng biết rằng chị rời tôi là một người đàn bà tự do.”
English
My heart was exceedingly full. I remembered how my poor father had tried to buy me, when I was a small child, and how he had been disappointed. I hoped his spirit was rejoicing over me now. I remembered how my good old grandmother had laid up her earnings to purchase me in later years, and how often her plans had been frustrated. How that faithful, loving old heart would leap for joy, if she could look on me and my children now that we were free! My relatives had been foiled in all their efforts, but God had raised me up a friend among strangers, who had bestowed on me the precious, long-desired boon. Friend! It is a common word, often lightly used. Like other good and beautiful things, it may be tarnished by careless handling; but when I speak of Mrs. Bruce as my friend, the word is sacred.
Tiếng Việt
Lòng tôi tràn đầy. Tôi nhớ cha tôi tội nghiệp đã tìm cách mua tôi, khi tôi còn bé, và ông đã thất vọng thế nào. Tôi hy vọng linh hồn ông giờ đang vui mừng vì tôi. Tôi nhớ bà ngoại tốt bụng của tôi đã dành dụm tiền kiếm được để mua tôi những năm sau, và kế hoạch của bà bị phá bao nhiêu lần. Trái tim già trung thành, thương yêu ấy sẽ nhảy lên vì vui sướng biết bao, nếu bà có thể nhìn tôi và các con tôi bây giờ khi chúng tôi đã tự do! Họ hàng tôi đã bị ngăn trở trong mọi nỗ lực, nhưng Chúa đã dựng lên cho tôi một người bạn giữa những người xa lạ, người đã ban cho tôi ân huệ quý giá, mong mỏi từ lâu. Bạn! Đó là một từ thông thường, thường được dùng nhẹ dạ. Như những điều tốt đẹp khác, nó có thể bị hoen ố vì cách đụng chạm cẩu thả; nhưng khi tôi nói bà Bruce là bạn tôi, từ ấy là thiêng liêng.
English
My grandmother lived to rejoice in my freedom; but not long after, a letter came with a black seal. She had gone “where the wicked cease from troubling, and the weary are at rest.”
Tiếng Việt
Bà ngoại tôi sống đến lúc vui mừng vì tự do của tôi; nhưng không lâu sau đó, một lá thư đến với con dấu đen. Bà đã đi đến “nơi kẻ ác thôi quấy rối, và người mỏi mệt được nghỉ ngơi.”
English
Time passed on, and a paper came to me from the south, containing an obituary notice of my uncle Phillip. It was the only case I ever knew of such an honor conferred upon a colored person. It was written by one of his friends, and contained these words: “Now that death has laid him low, they call him a good man and a useful citizen; but what are eulogies to the black man, when the world has faded from his vision? It does not require man’s praise to obtain rest in God’s kingdom.” So they called a colored man a citizen! Strange words to be uttered in that region!
Tiếng Việt
Thời gian trôi qua, và một tờ báo từ miền Nam đến với tôi, có đăng một cáo phó về cậu Phillip của tôi. Đó là trường hợp duy nhất tôi biết về một vinh dự như vậy được trao cho một người da màu. Bài do một người bạn của cậu viết, và có những lời này: “Nay cái chết đã quật ngã ông, họ gọi ông là một người tốt và một công dân có ích; nhưng lời ca tụng là gì đối với người da đen, khi thế giới đã phai khỏi tầm mắt anh? Không cần lời khen của con người để được nghỉ ngơi trong vương quốc của Chúa.” Vậy là họ gọi một người da màu là công dân! Những lời lạ lùng thốt ra ở vùng ấy!
English
Reader, my story ends with freedom; not in the usual way, with marriage. I and my children are now free! We are as free from the power of slaveholders as are the white people of the north; and though that, according to my ideas, is not saying a great deal, it is a vast improvement in my condition. The dream of my life is not yet realized. I do not sit with my children in a home of my own. I still long for a hearthstone of my own, however humble. I wish it for my children’s sake far more than for my own. But God so orders circumstances as to keep me with my friend Mrs. Bruce. Love, duty, gratitude, also bind me to her side. It is a privilege to serve her who pities my oppressed people, and who has bestowed the inestimable boon of freedom on me and my children.
Tiếng Việt
Thưa bạn đọc, câu chuyện của tôi kết thúc bằng tự do; không phải theo lối thường, bằng hôn nhân. Tôi và các con tôi giờ đã tự do! Chúng tôi thoát khỏi quyền lực của chủ nô như người da trắng ở miền Bắc; và dù điều đó, theo quan niệm của tôi, không phải là nói nhiều, nó là một cải thiện lớn trong cảnh ngộ của tôi. Giấc mơ đời tôi chưa thành hiện thực. Tôi chưa ngồi với các con trong một mái nhà của riêng tôi. Tôi vẫn khao khát một bếp lửa của riêng mình, dù khiêm tốn đến đâu. Tôi mong điều đó vì các con tôi nhiều hơn vì chính tôi. Nhưng Chúa sắp đặt hoàn cảnh để giữ tôi bên người bạn của tôi, bà Bruce. Tình yêu, bổn phận, lòng biết ơn cũng ràng buộc tôi bên bà. Được phục vụ người đã thương xót dân tộc bị áp bức của tôi, và đã ban cho tôi và các con tôi ân huệ vô giá của tự do, là một đặc ân.
English
It has been painful to me, in many ways, to recall the dreary years I passed in bondage. I would gladly forget them if I could. Yet the retrospection is not altogether without solace; for with those gloomy recollections come tender memories of my good old grandmother, like light, fleecy clouds floating over a dark and troubled sea.
Tiếng Việt
Về nhiều mặt, thật đau đớn cho tôi khi nhớ lại những năm tháng thê lương tôi đã sống trong cảnh nô dịch. Tôi sẽ vui lòng quên chúng, nếu có thể. Thế nhưng sự nhìn lại không hoàn toàn thiếu an ủi; vì cùng với những hồi ức u ám ấy đến những ký ức dịu dàng về bà ngoại tốt bụng của tôi, như những áng mây nhẹ, mềm trôi trên một biển đen và sóng gió.
