Herland

CHAPTER 1. A Not Unnatural Enterprise

CHƯƠNG 1. Một chuyến đi không có gì lạ

This is written from memory, unfortunately. If I could have brought with me the material I so carefully prepared, this would be a very different story. Whole books full of notes, carefully copied records, firsthand descriptions, and the pictures—that’s the worst loss. We had some bird’s-eyes of the cities and parks; a lot of lovely views of streets, of buildings, outside and in, and some of those gorgeous gardens, and, most important of all, of the women themselves.

Tiếc thay, những trang này phải viết bằng trí nhớ. Giá tôi mang theo được những tư liệu đã chuẩn bị công phu thì câu chuyện này đã khác hẳn. Cả mấy quyển ghi chép đầy ắp, những bản chép tay cẩn thận, những mô tả tận mắt, và các bức ảnh—mất ảnh là đau nhất. Chúng tôi có vài tấm chụp các thành phố và công viên từ trên cao, nhiều tấm chụp đẹp những con phố, những tòa nhà, cả bên ngoài lẫn bên trong, vài tấm chụp những khu vườn lộng lẫy, và quan trọng hơn hết là những tấm chụp chính các người phụ nữ.

Nobody will ever believe how they looked. Descriptions aren’t any good when it comes to women, and I never was good at descriptions anyhow. But it’s got to be done somehow; the rest of the world needs to know about that country.

Sẽ chẳng ai tin nổi họ trông như thế nào. Tả phụ nữ thì lời lẽ nào cũng vô dụng, mà tôi vốn chẳng giỏi tả. Nhưng thế nào cũng phải làm; thiên hạ cần biết về xứ sở ấy.

I haven’t said where it was for fear some self-appointed missionaries, or traders, or land-greedy expansionists, will take it upon themselves to push in. They will not be wanted, I can tell them that, and will fare worse than we did if they do find it.

Tôi không nói nó nằm ở đâu, vì sợ có những kẻ tự phong là nhà truyền giáo, hay lái buôn, hay bọn bành trướng thèm đất, sẽ tự cho mình quyền xông vào. Tôi dám nói trước rằng họ sẽ không được chào đón, và nếu tìm ra được nơi ấy, họ sẽ còn khốn đốn hơn chúng tôi.

It began this way. There were three of us, classmates and friends—Terry O. Nicholson (we used to call him the Old Nick, with good reason), Jeff Margrave, and I, Vandyck Jennings.

Chuyện bắt đầu thế này. Chúng tôi có ba người, bạn học kiêm bạn thân—Terry O. Nicholson (chúng tôi quen gọi cậu ấy là Lão Quỷ, và gọi thế là có lý do chính đáng), Jeff Margrave, và tôi, Vandyck Jennings.

We had known each other years and years, and in spite of our differences we had a good deal in common. All of us were interested in science.

Chúng tôi quen nhau đã nhiều năm, và dù khác nhau nhiều điều, ba người vẫn có khá nhiều điểm chung. Ai cũng quan tâm đến khoa học.

Terry was rich enough to do as he pleased. His great aim was exploration. He used to make all kinds of a row because there was nothing left to explore now, only patchwork and filling in, he said. He filled in well enough—he had a lot of talents—great on mechanics and electricity. Had all kinds of boats and motorcars, and was one of the best of our airmen.

Terry giàu đủ để muốn làm gì thì làm. Mục đích lớn nhất của cậu ấy là thám hiểm. Cậu ấy hay làm ầm lên rằng bây giờ chẳng còn gì để khám phá nữa, chỉ còn chắp vá và lấp chỗ trống, cậu ấy bảo thế. Mà lấp chỗ trống thì cậu ấy cũng khá lắm—cậu ấy lắm tài—đặc biệt giỏi cơ khí và điện. Cậu ấy có đủ loại thuyền và xe hơi, và là một trong những phi công giỏi nhất trong giới chúng tôi.

We never could have done the thing at all without Terry.

Không có Terry thì chúng tôi chẳng bao giờ làm nổi việc này.

Jeff Margrave was born to be a poet, a botanist—or both—but his folks persuaded him to be a doctor instead. He was a good one, for his age, but his real interest was in what he loved to call “the wonders of science.”

Jeff Margrave sinh ra để làm thi sĩ, hay nhà thực vật học—hoặc cả hai—nhưng gia đình thuyết phục cậu ấy đi học làm bác sĩ. Cậu ấy làm bác sĩ cũng giỏi, so với tuổi, nhưng mối quan tâm thực sự của cậu ấy là cái mà cậu ấy thích gọi là “những kỳ quan của khoa học”.

As for me, sociology’s my major. You have to back that up with a lot of other sciences, of course. I’m interested in them all.

Còn tôi, môn chính của tôi là xã hội học. Dĩ nhiên phải có nhiều ngành khoa học khác làm chỗ dựa. Tôi quan tâm đến tất cả.

Terry was strong on facts—geography and meteorology and those; Jeff could beat him any time on biology, and I didn’t care what it was they talked about, so long as it connected with human life, somehow. There are few things that don’t.

Terry vững về các sự kiện thực tế—địa lý, khí tượng và đại loại thế; về sinh học thì Jeff lúc nào cũng hơn cậu ấy; còn tôi thì họ bàn chuyện gì cũng được, miễn bằng cách nào đó nó dính đến đời sống con người. Mà ít thứ nào không dính.

We three had a chance to join a big scientific expedition. They needed a doctor, and that gave Jeff an excuse for dropping his just opening practice; they needed Terry’s experience, his machine, and his money; and as for me, I got in through Terry’s influence.

Ba chúng tôi có cơ hội tham gia một đoàn thám hiểm khoa học lớn. Họ cần một bác sĩ, và thế là Jeff có cớ bỏ phòng mạch vừa mới mở; họ cần kinh nghiệm của Terry, chiếc máy bay và tiền của cậu ấy; còn tôi thì vào được nhờ thế lực của Terry.

The expedition was up among the thousand tributaries and enormous hinterland of a great river, up where the maps had to be made, savage dialects studied, and all manner of strange flora and fauna expected.

Đoàn đi lên giữa muôn ngàn nhánh sông và vùng nội địa mênh mông của một con sông lớn, lên tận nơi bản đồ còn phải vẽ, thổ ngữ man dã còn phải nghiên cứu, và người ta chờ đợi đủ loại động thực vật lạ.

But this story is not about that expedition. That was only the merest starter for ours.

Nhưng câu chuyện này không nói về chuyến đi ấy. Nó chỉ là màn khởi động sơ sài cho chuyến đi của chúng tôi.

My interest was first roused by talk among our guides. I’m quick at languages, know a good many, and pick them up readily. What with that and a really good interpreter we took with us, I made out quite a few legends and folk myths of these scattered tribes.

Mối quan tâm của tôi trước tiên bị khơi dậy từ những câu chuyện của đám hướng dẫn. Tôi học ngôn ngữ nhanh, biết kha khá thứ tiếng và dễ tiếp thu. Nhờ thế, lại có một người phiên dịch thật giỏi đi cùng, tôi nắm được không ít truyền thuyết và huyền thoại dân gian của những bộ tộc rải rác này.

And as we got farther and farther upstream, in a dark tangle of rivers, lakes, morasses, and dense forests, with here and there an unexpected long spur running out from the big mountains beyond, I noticed that more and more of these savages had a story about a strange and terrible Woman Land in the high distance.

Và càng đi sâu lên thượng nguồn, vào mớ rối đen kịt của sông, hồ, đầm lầy và rừng rậm, đây đó có những dải đất dài bất ngờ nhô ra từ dãy núi lớn phía xa, tôi càng nhận thấy nhiều người trong số những kẻ man dã ấy có chung một câu chuyện về một Xứ Đàn Bà kỳ lạ và đáng sợ ở nơi cao xa.

“Up yonder,” “Over there,” “Way up”—was all the direction they could offer, but their legends all agreed on the main point—that there was this strange country where no men lived—only women and girl children.

“Trên kia,” “Đằng đó,” “Xa lắm trên cao”—họ chỉ chỉ được hướng đi như vậy, nhưng các truyền thuyết đều nhất trí ở điểm chính—có một xứ sở kỳ lạ không có đàn ông—chỉ có đàn bà và con gái nhỏ.

None of them had ever seen it. It was dangerous, deadly, they said, for any man to go there. But there were tales of long ago, when some brave investigator had seen it—a Big Country, Big Houses, Plenty People—All Women.

Chưa ai trong họ từng thấy nơi ấy. Họ bảo đàn ông đến đó thì nguy hiểm, chết người. Nhưng có những chuyện từ rất xa xưa, kể rằng có một nhà thám hiểm gan dạ đã thấy nó—Xứ Lớn, Nhà Lớn, Nhiều Người—Toàn Đàn Bà.

Had no one else gone? Yes—a good many—but they never came back. It was no place for men—of that they seemed sure.

Không ai khác đã đến sao? Có—khá nhiều—nhưng họ chẳng bao giờ trở về. Đó không phải chỗ cho đàn ông—họ có vẻ chắc chắn về điều đó.

I told the boys about these stories, and they laughed at them. Naturally I did myself. I knew the stuff that savage dreams are made of.

Tôi kể những chuyện này cho hai cậu bạn, họ cười. Dĩ nhiên bản thân tôi cũng cười. Tôi biết những giấc mơ của kẻ man dã được dệt bằng chất liệu gì.

But when we had reached our farthest point, just the day before we all had to turn around and start for home again, as the best of expeditions must in time, we three made a discovery.

Nhưng khi chúng tôi đã đến điểm xa nhất, chỉ một ngày trước khi cả đoàn phải quay đầu về nhà, như mọi chuyến thám hiểm tốt đẹp nhất rồi cũng đến hồi phải thế, ba chúng tôi đã có một phát hiện.

The main encampment was on a spit of land running out into the main stream, or what we thought was the main stream. It had the same muddy color we had been seeing for weeks past, the same taste.

Trại chính đóng trên một mỏm đất nhô ra giữa dòng sông chính, hay cái mà chúng tôi tưởng là dòng chính. Nó có cùng màu đục ngầu chúng tôi đã thấy suốt mấy tuần qua, cùng một vị.

I happened to speak of that river to our last guide, a rather superior fellow with quick, bright eyes.

Tình cờ tôi nhắc đến con sông ấy với người hướng dẫn cuối cùng của chúng tôi, một gã khá khôn, mắt sáng và nhanh.

He told me that there was another river—“over there, short river, sweet water, red and blue.”

Anh ta nói còn có một con sông khác—“đằng kia, sông ngắn, nước ngọt, đỏ và xanh”.

I was interested in this and anxious to see if I had understood, so I showed him a red and blue pencil I carried, and asked again.

Tôi hứng thú và muốn chắc mình hiểu đúng, nên đưa anh ta xem cây bút chì đỏ xanh tôi mang theo và hỏi lại.

Yes, he pointed to the river, and then to the southwestward. “River—good water—red and blue.”

Phải, anh ta chỉ xuống sông rồi chỉ về phía tây nam. “Sông—nước tốt—đỏ và xanh.”

Terry was close by and interested in the fellow’s pointing.

Terry đứng gần đó, chăm chú nhìn cái tay chỉ của anh ta.

“What does he say, Van?”

“Hắn nói gì thế, Van?”

I told him.

Tôi kể lại.

Terry blazed up at once.

Terry bừng bừng lên ngay.

“Ask him how far it is.”

“Hỏi xem cách bao xa.”

The man indicated a short journey; I judged about two hours, maybe three.

Người kia ra hiệu một quãng đi ngắn; tôi đoán chừng hai tiếng, có thể ba.

“Let’s go,” urged Terry. “Just us three. Maybe we can really find something. May be cinnabar in it.”

“Đi thôi,” Terry giục. “Chỉ ba đứa mình. Biết đâu thật sự tìm được cái gì. Có khi trong đó có chu sa.”

“May be indigo,” Jeff suggested, with his lazy smile.

“Có khi có chàm,” Jeff gợi ý, với nụ cười lười nhác.

It was early yet; we had just breakfasted; and leaving word that we’d be back before night, we got away quietly, not wishing to be thought too gullible if we failed, and secretly hoping to have some nice little discovery all to ourselves.

Trời còn sớm; chúng tôi vừa ăn sáng xong; để lại lời nhắn là tối sẽ về, chúng tôi lặng lẽ đi, không muốn bị cho là quá cả tin nếu thất bại, mà thầm hy vọng có một khám phá nho nhỏ thú vị để riêng ba đứa hưởng.

It was a long two hours, nearer three. I fancy the savage could have done it alone much quicker. There was a desperate tangle of wood and water and a swampy patch we never should have found our way across alone. But there was one, and I could see Terry, with compass and notebook, marking directions and trying to place landmarks.

Đó là hai tiếng dài, gần như ba. Tôi đoán anh chàng man dã kia đi một mình thì nhanh hơn nhiều. Đường đi là một mớ rối khủng khiếp của cây và nước và một đoạn đầm lầy mà chúng tôi không bao giờ tự vượt qua nổi. Nhưng có một lối, và tôi thấy Terry, với la bàn và sổ tay, đánh dấu phương hướng và cố xác định các mốc.

We came after a while to a sort of marshy lake, very big, so that the circling forest looked quite low and dim across it. Our guide told us that boats could go from there to our camp—but “long way—all day.”

Một lúc sau chúng tôi đến một cái hồ đầm lầy, rất rộng, đến nỗi rừng vây quanh bên kia hồ trông thấp và mờ. Người hướng dẫn bảo thuyền có thể đi từ đó về trại chúng tôi—nhưng “đường dài—cả ngày”.

This water was somewhat clearer than that we had left, but we could not judge well from the margin. We skirted it for another half hour or so, the ground growing firmer as we advanced, and presently we turned the corner of a wooded promontory and saw a quite different country—a sudden view of mountains, steep and bare.

Nước này trong hơn nước chúng tôi vừa rời, nhưng đứng ở mép thì không đoán rõ được. Chúng tôi men theo hồ thêm nửa giờ nữa, mặt đất càng đi càng rắn, rồi chẳng bao lâu rẽ qua góc một mũi đất có cây, và thấy một miền đất khác hẳn—bất ngờ hiện ra những ngọn núi dốc đứng và trơ trụi.

“One of those long easterly spurs,” Terry said appraisingly. “May be hundreds of miles from the range. They crop out like that.”

“Một trong những dải nhô dài về phía đông,” Terry nhận xét, như người định giá. “Có thể cách dãy chính hàng trăm dặm. Chúng thường trồi lên như thế.”

Suddenly we left the lake and struck directly toward the cliffs. We heard running water before we reached it, and the guide pointed proudly to his river.

Đột nhiên chúng tôi rời hồ và đi thẳng về phía vách đá. Chúng tôi nghe tiếng nước chảy trước khi tới nơi, và người hướng dẫn tự hào chỉ con sông của anh ta.

It was short. We could see where it poured down a narrow vertical cataract from an opening in the face of the cliff. It was sweet water. The guide drank eagerly and so did we.

Nó ngắn. Chúng tôi thấy nước đổ xuống thành một thác hẹp thẳng đứng từ một khe hở trên mặt vách. Đó là nước ngọt. Người hướng dẫn uống ngay, chúng tôi cũng thế.

“That’s snow water,” Terry announced. “Must come from way back in the hills.”

“Nước tuyết đấy,” Terry tuyên bố. “Chắc từ tận sâu trong núi chảy ra.”

But as to being red and blue—it was greenish in tint. The guide seemed not at all surprised. He hunted about a little and showed us a quiet marginal pool where there were smears of red along the border; yes, and of blue.

Nhưng còn đỏ và xanh—nó mang sắc lục nhạt. Người hướng dẫn chẳng có vẻ gì ngạc nhiên. Anh ta tìm quanh một lúc rồi chỉ cho chúng tôi một vũng nước lặng ven bờ, nơi có những vệt đỏ loang dọc mép; phải, và cả xanh nữa.

Terry got out his magnifying glass and squatted down to investigate.

Terry rút kính lúp ra, ngồi xổm xuống xem xét.

“Chemicals of some sort—I can’t tell on the spot. Look to me like dyestuffs. Let’s get nearer,” he urged, “up there by the fall.”

“Hóa chất gì đó—tớ chưa nói được ngay tại chỗ. Trông giống thuốc nhuộm. Lại gần hơn đi,” cậu ấy giục, “lên chỗ gần thác kia.”

We scrambled along the steep banks and got close to the pool that foamed and boiled beneath the falling water. Here we searched the border and found traces of color beyond dispute. More—Jeff suddenly held up an unlooked-for trophy.

Chúng tôi trèo dọc những bờ dốc đến sát vũng nước sủi bọt sôi réo dưới dòng thác. Ở đây chúng tôi lục tìm mép nước và thấy dấu vết màu sắc không thể chối cãi. Hơn nữa—Jeff bỗng giơ lên một chiến lợi phẩm không ngờ tới.

It was only a rag, a long, raveled fragment of cloth. But it was a well-woven fabric, with a pattern, and of a clear scarlet that the water had not faded. No savage tribe that we had heard of made such fabrics.

Chỉ là một mảnh giẻ, một đoạn vải dài sờn tua. Nhưng đó là vải dệt kỹ, có hoa văn, màu đỏ tươi trong trẻo mà nước chưa phai. Chẳng bộ tộc man dã nào chúng tôi từng nghe nói dệt ra được thứ vải như thế.

The guide stood serenely on the bank, well pleased with our excitement.

Người hướng dẫn đứng điềm nhiên trên bờ, hài lòng trước sự phấn khích của chúng tôi.

“One day blue—one day red—one day green,” he told us, and pulled from his pouch another strip of bright-hued cloth.

“Một ngày xanh—một ngày đỏ—một ngày lục,” anh ta nói, và rút từ túi ra một dải vải màu sặc sỡ khác.

“Come down,” he said, pointing to the cataract. “Woman Country—up there.”

“Từ trên xuống,” anh ta nói, chỉ về phía thác. “Xứ Đàn Bà—trên kia.”

Then we were interested. We had our rest and lunch right there and pumped the man for further information. He could tell us only what the others had—a land of women—no men—babies, but all girls. No place for men—dangerous. Some had gone to see—none had come back.

Đến đây thì chúng tôi thật sự hứng thú. Chúng tôi nghỉ và ăn trưa ngay tại đó, rồi gặng hỏi anh ta thêm. Anh ta chỉ kể được những điều các người kia đã kể—xứ của đàn bà—không đàn ông—có trẻ con nhưng toàn con gái. Không chỗ cho đàn ông—nguy hiểm. Có người đã đi xem—không ai trở về.

I could see Terry’s jaw set at that. No place for men? Dangerous? He looked as if he might shin up the waterfall on the spot. But the guide would not hear of going up, even if there had been any possible method of scaling that sheer cliff, and we had to get back to our party before night.

Tôi thấy hàm Terry nghiến lại. Không chỗ cho đàn ông? Nguy hiểm? Trông cậu ấy như sẵn sàng leo ngay lên thác. Nhưng người hướng dẫn nhất định không chịu lên, mà dù có cách nào trèo lên vách đá dựng đứng ấy đi nữa, chúng tôi cũng phải về với đoàn trước tối.

“They might stay if we told them,” I suggested.

“Họ có thể ở lại nếu mình nói với họ,” tôi gợi ý.

But Terry stopped in his tracks. “Look here, fellows,” he said. “This is our find. Let’s not tell those cocky old professors. Let’s go on home with ’em, and then come back—just us—have a little expedition of our own.”

Nhưng Terry đứng khựng lại. “Này các cậu,” cậu ấy nói. “Đây là phát hiện của chúng ta. Đừng nói với mấy ông giáo sư vênh váo ấy. Cứ về nhà cùng họ, rồi quay lại—chỉ ba đứa mình—tổ chức một chuyến thám hiểm nho nhỏ của riêng mình.”

We looked at him, much impressed. There was something attractive to a bunch of unattached young men in finding an undiscovered country of a strictly Amazonian nature.

Chúng tôi nhìn cậu ấy, nể lắm. Với một nhóm thanh niên còn độc thân, được khám phá ra một xứ sở chưa ai biết, mang đúng tính chất Amazon, thì sức hấp dẫn thật khó cưỡng.

Of course we didn’t believe the story—but yet!

Dĩ nhiên chúng tôi không tin câu chuyện—nhưng mà, biết đâu!

“There is no such cloth made by any of these local tribes,” I announced, examining those rags with great care. “Somewhere up yonder they spin and weave and dye—as well as we do.”

“Không bộ tộc địa phương nào làm ra thứ vải thế này,” tôi tuyên bố, xem xét mấy mảnh giẻ rất kỹ. “Ở đâu đó trên kia người ta kéo sợi, dệt và nhuộm—cũng giỏi như mình.”

“That would mean a considerable civilization, Van. There couldn’t be such a place—and not known about.”

“Thế nghĩa là một nền văn minh đáng kể đấy, Van. Không thể có một nơi như thế—mà thiên hạ không biết.”

“Oh, well, I don’t know. What’s that old republic up in the Pyrenees somewhere—Andorra? Precious few people know anything about that, and it’s been minding its own business for a thousand years. Then there’s Montenegro—splendid little state—you could lose a dozen Montenegroes up and down these great ranges.”

“Ồ, thì tớ cũng chẳng rõ. Cái nước cộng hòa cổ trên dãy Pyrenees ấy—tên gì nhỉ, Andorra? Rất ít người biết gì về nó, mà nó đã lo chuyện của mình cả nghìn năm nay. Rồi còn Montenegro—một quốc gia nhỏ tuyệt vời—dọc dài những dãy núi lớn này, giấu mất cả chục Montenegro cũng được.”

We discussed it hotly all the way back to camp. We discussed it with care and privacy on the voyage home. We discussed it after that, still only among ourselves, while Terry was making his arrangements.

Chúng tôi bàn luận sôi nổi suốt đường về trại. Chúng tôi bàn kín đáo, cẩn trọng suốt chuyến tàu về. Rồi sau đó vẫn bàn tiếp, vẫn chỉ trong ba người, trong lúc Terry lo liệu việc chuẩn bị.

He was hot about it. Lucky he had so much money—we might have had to beg and advertise for years to start the thing, and then it would have been a matter of public amusement—just sport for the papers.

Cậu ấy hăng lắm. May mà cậu ấy lắm tiền—nếu không, chúng tôi có thể phải xin xỏ và quảng cáo nhiều năm mới khởi sự được, mà rồi nó sẽ thành trò mua vui cho cả công chúng—miếng mồi cho báo chí.

But T. O. Nicholson could fix up his big steam yacht, load his specially-made big motorboat aboard, and tuck in a “dissembled” biplane without any more notice than a snip in the society column.

Nhưng T. O. Nicholson thì có thể sửa soạn chiếc du thuyền hơi nước lớn, chất lên chiếc xuồng máy lớn đóng riêng, và nhét thêm một chiếc hai tầng cánh “tháo rời”, mà chẳng ai để ý hơn một dòng ngắn trong mục xã giao.

We had provisions and preventives and all manner of supplies. His previous experience stood him in good stead there. It was a very complete little outfit.

Chúng tôi có lương thực, thuốc phòng bệnh và đủ loại vật dụng. Kinh nghiệm trước đây giúp cậu ấy rất nhiều ở khoản này. Đó là một bộ đồ nghề nhỏ rất đầy đủ.

We were to leave the yacht at the nearest safe port and go up that endless river in our motorboat, just the three of us and a pilot; then drop the pilot when we got to that last stopping place of the previous party, and hunt up that clear water stream ourselves.

Kế hoạch là để du thuyền ở cảng an toàn gần nhất rồi đi ngược con sông bất tận ấy bằng xuồng máy, chỉ ba chúng tôi và một hoa tiêu; đến điểm dừng cuối cùng của đoàn trước thì cho hoa tiêu xuống, rồi tự tìm con sông nước ngọt ấy.

The motorboat we were going to leave at anchor in that wide shallow lake. It had a special covering of fitted armor, thin but strong, shut up like a clamshell.

Chiếc xuồng máy chúng tôi định để neo ở cái hồ nông rộng đó. Nó có một lớp bọc giáp vừa khít, mỏng mà chắc, đóng kín như vỏ trai.

“Those natives can’t get into it, or hurt it, or move it,” Terry explained proudly. “We’ll start our flier from the lake and leave the boat as a base to come back to.”

“Bọn thổ dân không vào được, không làm hỏng được, cũng không xê dịch được nó,” Terry giải thích tự hào. “Mình sẽ cất cánh từ hồ và để xuồng lại làm căn cứ quay về.”

“If we come back,” I suggested cheerfully.

“Nếu mình quay về được,” tôi vui vẻ gợi ý.

“‘Fraid the ladies will eat you?” he scoffed.

“Sợ các quý bà ăn thịt cậu à?” cậu ấy chế nhạo.

“We’re not so sure about those ladies, you know,” drawled Jeff. “There may be a contingent of gentlemen with poisoned arrows or something.”

“Bọn mình đâu có chắc gì về các quý bà đó, cậu biết đấy,” Jeff kéo dài giọng. “Có thể có cả một đội các quý ông với tên độc hay gì đó.”

“You don’t need to go if you don’t want to,” Terry remarked drily.

“Không muốn đi thì cậu khỏi đi,” Terry nhận xét khô khốc.

“Go? You’ll have to get an injunction to stop me!” Both Jeff and I were sure about that.

“Đi á? Phải có lệnh tòa cấm mới ngăn nổi tớ!” Cả Jeff lẫn tôi đều chắc chắn về điều đó.

But we did have differences of opinion, all the long way.

Nhưng suốt chặng đường dài, chúng tôi vẫn có những bất đồng ý kiến.

An ocean voyage is an excellent time for discussion. Now we had no eavesdroppers, we could loll and loaf in our deck chairs and talk and talk—there was nothing else to do. Our absolute lack of facts only made the field of discussion wider.

Một chuyến vượt đại dương là dịp tuyệt vời để tranh luận. Giờ không còn ai nghe lén, chúng tôi nằm dài ườn ra trên ghế boong mà nói và nói—chẳng có gì khác để làm. Chính việc hoàn toàn thiếu dữ kiện lại làm cho phạm vi tranh luận rộng thêm.

“We’ll leave papers with our consul where the yacht stays,” Terry planned. “If we don’t come back in—say a month—they can send a relief party after us.”

“Mình sẽ để giấy tờ ở lãnh sự quán chỗ đậu du thuyền,” Terry vạch kế hoạch. “Nếu không về trong—thôi thì một tháng—họ có thể phái đội cứu viện theo.”

“A punitive expedition,” I urged. “If the ladies do eat us we must make reprisals.”

“Một đội viễn chinh trừng phạt,” tôi nói thêm. “Nếu các quý bà ăn thịt bọn mình thật thì phải có trả đũa.”

“They can locate that last stopping place easy enough, and I’ve made a sort of chart of that lake and cliff and waterfall.”

“Họ tìm điểm dừng cuối cùng ấy dễ thôi, và tớ đã vẽ một loại sơ đồ cái hồ, vách đá với thác nước.”

“Yes, but how will they get up?” asked Jeff.

“Ừ, nhưng họ lên bằng cách nào?” Jeff hỏi.

“Same way we do, of course. If three valuable American citizens are lost up there, they will follow somehow—to say nothing of the glittering attractions of that fair land—let’s call it ‘Feminisia,’” he broke off.

“Cũng như mình thôi, dĩ nhiên. Nếu ba công dân Mỹ quý giá bị mất tích trên đó, họ sẽ tìm cách theo—chưa kể sức hấp dẫn lấp lánh của xứ sở xinh đẹp ấy—cứ gọi là ‘Xứ Nữ Nhi’ đi,” cậu ấy nói dở câu.

“You’re right, Terry. Once the story gets out, the river will crawl with expeditions and the airships rise like a swarm of mosquitoes.” I laughed as I thought of it. “We’ve made a great mistake not to let Mr. Yellow Press in on this. Save us! What headlines!”

“Cậu nói đúng, Terry. Một khi chuyện lọt ra, con sông sẽ lúc nhúc đoàn thám hiểm và máy bay bay lên như bầy muỗi.” Nghĩ đến đó tôi bật cười. “Mình đã sai lầm lớn khi không cho ông Báo Lá Cải xen vào chuyện này. Trời ơi! Các tít báo mới kinh chứ!”

“Not much!” said Terry grimly. “This is our party. We’re going to find that place alone.”

“Đừng hòng!” Terry nói gằn. “Đây là cuộc vui của chúng ta. Chúng ta sẽ tự tìm nơi ấy, chỉ ba đứa.”

“What are you going to do with it when you do find it—if you do?” Jeff asked mildly.

“Thế cậu định làm gì với nó khi tìm ra—nếu tìm ra?” Jeff hỏi nhẹ nhàng.

Jeff was a tender soul. I think he thought that country—if there was one—was just blossoming with roses and babies and canaries and tidies, and all that sort of thing.

Jeff là một tâm hồn dịu dàng. Tôi nghĩ cậu ấy hình dung xứ sở đó—nếu có—đang nở rộ hoa hồng, em bé, chim hoàng yến, khăn ren phủ ghế và đủ thứ như thế.

And Terry, in his secret heart, had visions of a sort of sublimated summer resort—just Girls and Girls and Girls—and that he was going to be—well, Terry was popular among women even when there were other men around, and it’s not to be wondered at that he had pleasant dreams of what might happen. I could see it in his eyes as he lay there, looking at the long blue rollers slipping by, and fingering that impressive mustache of his.

Còn Terry, trong thâm tâm, mơ về một khu nghỉ mát được lý tưởng hóa—toàn con gái, con gái và con gái—và cậu ấy sẽ là—ừ thì, Terry vốn được phụ nữ mến ngay cả khi có đàn ông khác bên cạnh, nên chẳng lạ gì khi cậu ấy mơ những giấc mơ thú vị về điều có thể xảy ra. Tôi đọc được điều đó trong mắt cậu ấy khi cậu ấy nằm đó, nhìn những con sóng dài xanh trôi qua, tay mân mê bộ ria đồ sộ.

But I thought—then—that I could form a far clearer idea of what was before us than either of them.

Nhưng tôi nghĩ—khi ấy—mình hình dung được những gì chờ phía trước rõ ràng hơn cả hai người họ.

“You’re all off, boys,” I insisted. “If there is such a place—and there does seem some foundation for believing it—you’ll find it’s built on a sort of matriarchal principle, that’s all. The men have a separate cult of their own, less socially developed than the women, and make them an annual visit—a sort of wedding call. This is a condition known to have existed—here’s just a survival. They’ve got some peculiarly isolated valley or tableland up there, and their primeval customs have survived. That’s all there is to it.”

“Các cậu sai hết rồi,” tôi nhấn mạnh. “Nếu có nơi như thế—mà quả có vài cơ sở để tin vậy—thì các cậu sẽ thấy nó dựng trên một loại nguyên tắc mẫu hệ, thế thôi. Đàn ông có một giáo phái riêng, kém phát triển về xã hội hơn đàn bà, và mỗi năm đến thăm họ một lần—kiểu như một chuyến viếng thăm xã giao nhân dịp cưới. Tình trạng này được biết là từng tồn tại—đây chỉ là một tàn dư. Họ có một thung lũng hay cao nguyên biệt lập đặc biệt nào đó trên kia, và những tập tục nguyên thủy của họ còn sống sót. Chỉ có thế.”

“How about the boys?” Jeff asked.

“Còn con trai thì sao?” Jeff hỏi.

“Oh, the men take them away as soon as they are five or six, you see.”

“Ồ, đàn ông đem chúng đi ngay khi chúng được năm sáu tuổi, cậu thấy đấy.”

“And how about this danger theory all our guides were so sure of?”

“Thế còn cái thuyết về nguy hiểm mà mọi người hướng dẫn đều tin chắc?”

“Danger enough, Terry, and we’ll have to be mighty careful. Women of that stage of culture are quite able to defend themselves and have no welcome for unseasonable visitors.”

“Nguy hiểm thì có thừa, Terry, và mình sẽ phải hết sức cẩn thận. Phụ nữ ở giai đoạn văn hóa đó hoàn toàn đủ sức tự vệ, và không hoan nghênh những vị khách đến không đúng lúc.”

We talked and talked.

Chúng tôi nói và nói mãi.

And with all my airs of sociological superiority I was no nearer than any of them.

Và dù tôi tỏ ra ta đây hơn người về xã hội học, tôi cũng chẳng đến gần chân lý hơn bất kỳ ai trong họ.

It was funny though, in the light of what we did find, those extremely clear ideas of ours as to what a country of women would be like. It was no use to tell ourselves and one another that all this was idle speculation. We were idle and we did speculate, on the ocean voyage and the river voyage, too.

Nhưng thật buồn cười, nếu nhìn lại những gì chúng tôi rốt cuộc tìm thấy, là những ý niệm cực kỳ rõ ràng của chúng tôi về một xứ sở phụ nữ sẽ ra sao. Chẳng ích gì khi tự nhủ và bảo nhau rằng tất cả chỉ là phỏng đoán vu vơ. Chúng tôi rảnh rỗi và chúng tôi phỏng đoán, cả trên chuyến vượt biển lẫn chuyến đi sông.

“Admitting the improbability,” we’d begin solemnly, and then launch out again.

“Cứ cho là khó tin đi,” chúng tôi mở đầu trịnh trọng, rồi lại lao vào.

“They would fight among themselves,” Terry insisted. “Women always do. We mustn’t look to find any sort of order and organization.”

“Họ sẽ đánh nhau với nhau,” Terry khăng khăng. “Đàn bà lúc nào cũng thế. Đừng mong tìm thấy trật tự hay tổ chức nào.”

“You’re dead wrong,” Jeff told him. “It will be like a nunnery under an abbess—a peaceful, harmonious sisterhood.”

“Cậu sai bét,” Jeff bảo cậu ấy. “Sẽ giống như một nữ tu viện dưới quyền bà viện trưởng—một tình chị em hòa thuận êm đềm.”

I snorted derision at this idea.

Tôi khịt mũi chế giễu ý nghĩ này.

“Nuns, indeed! Your peaceful sisterhoods were all celibate, Jeff, and under vows of obedience. These are just women, and mothers, and where there’s motherhood you don’t find sisterhood—not much.”

“Nữ tu cơ đấy! Mấy cái tình chị em êm đềm của cậu toàn là người sống độc thân và thề vâng lời, Jeff ạ. Đây chỉ là đàn bà thường, và là những người mẹ, mà chỗ nào có thiên chức làm mẹ thì chẳng thấy tình chị em đâu—ít ra cũng không nhiều.”

“No, sir—they’ll scrap,” agreed Terry. “Also we mustn’t look for inventions and progress; it’ll be awfully primitive.”

“Đúng vậy—họ sẽ choảng nhau,” Terry đồng ý. “Cũng đừng mong có phát minh hay tiến bộ gì; sẽ nguyên thủy kinh khủng.”

“How about that cloth mill?” Jeff suggested.

“Thế còn xưởng dệt vải kia thì sao?” Jeff gợi ý.

“Oh, cloth! Women have always been spinsters. But there they stop—you’ll see.”

“Ôi, vải! Đàn bà xưa nay chỉ biết kéo sợi, đúng nghĩa gái kéo sợi. Nhưng họ chỉ dừng ở đó thôi—rồi cậu xem.”

We joked Terry about his modest impression that he would be warmly received, but he held his ground.

Chúng tôi trêu Terry về ý nghĩ khiêm tốn rằng mình sẽ được tiếp đón nồng nhiệt, nhưng cậu ấy vẫn giữ vững lập trường.

“You’ll see,” he insisted. “I’ll get solid with them all—and play one bunch against another. I’ll get myself elected king in no time—whew! Solomon will have to take a back seat!”

“Rồi cậu xem,” cậu ấy khẳng định. “Tớ sẽ thân với tất cả bọn họ—rồi cho nhóm này đấu nhóm kia. Chẳng mấy chốc tớ sẽ được bầu làm vua—ô hô! Salomon cũng phải lùi ra sau!”

“Where do we come in on that deal?” I demanded. “Aren’t we Viziers or anything?”

“Thế bọn tớ được gì trong vụ đó?” tôi hỏi. “Chẳng lẽ bọn tớ không làm thượng thư hay gì sao?”

“Couldn’t risk it,” he asserted solemnly. “You might start a revolution—probably would. No, you’ll have to be beheaded, or bowstrung—or whatever the popular method of execution is.”

“Không dám liều,” cậu ấy tuyên bố long trọng. “Các cậu có thể gây cách mạng—mà chắc chắn sẽ gây. Không, các cậu sẽ phải bị chém đầu, hay bị thắt cổ bằng dây cung—hoặc bất kể cách hành quyết nào được ưa chuộng.”

“You’d have to do it yourself, remember,” grinned Jeff. “No husky black slaves and mamelukes! And there’d be two of us and only one of you—eh, Van?”

“Cậu phải tự tay làm, nhớ đấy,” Jeff cười toe. “Không có nô lệ da đen lực lưỡng với lính nô lệ Mamluk đâu! Mà bên này hai người, bên kia một mình cậu—phải không Van?”

Jeff’s ideas and Terry’s were so far apart that sometimes it was all I could do to keep the peace between them. Jeff idealized women in the best Southern style. He was full of chivalry and sentiment, and all that. And he was a good boy; he lived up to his ideals.

Ý tưởng của Jeff và Terry cách nhau xa đến nỗi có lúc tôi phải hết sức mới giữ được hòa khí giữa họ. Jeff lý tưởng hóa phụ nữ theo kiểu miền Nam tốt đẹp nhất. Cậu ấy đầy tinh thần hiệp sĩ và đa cảm, vân vân. Và cậu ấy là một chàng trai tốt; cậu ấy sống đúng với lý tưởng của mình.

You might say Terry did, too, if you can call his views about women anything so polite as ideals. I always liked Terry. He was a man’s man, very much so, generous and brave and clever; but I don’t think any of us in college days was quite pleased to have him with our sisters. We weren’t very stringent, heavens no! But Terry was “the limit.” Later on—why, of course a man’s life is his own, we held, and asked no questions.

Có thể nói Terry cũng thế, nếu quan điểm của cậu ấy về phụ nữ mà gọi được bằng cái từ lịch sự như lý tưởng. Tôi luôn quý Terry. Cậu ấy là người đàn ông của đàn ông, đúng nghĩa, rộng rãi, can đảm và khôn ngoan; nhưng tôi không nghĩ hồi đại học có ai trong bọn tôi thật sự vui khi thấy cậu ấy quanh quẩn bên các chị em gái mình. Chúng tôi đâu có khắt khe, trời đất! Nhưng Terry thì “quá quắt”. Về sau thì—ờ, dĩ nhiên, đời một người đàn ông là của riêng anh ta, chúng tôi cho là vậy, và không hỏi han gì.

But barring a possible exception in favor of a not impossible wife, or of his mother, or, of course, the fair relatives of his friends, Terry’s idea seemed to be that pretty women were just so much game and homely ones not worth considering.

Nhưng trừ một ngoại lệ có thể dành cho một người vợ tương lai nào đó, cũng chẳng phải điều bất khả, hay mẹ cậu ấy, hay dĩ nhiên các nữ thân quyến xinh đẹp của bạn bè, thì ý niệm của Terry dường như là: phụ nữ đẹp chỉ là con mồi, còn phụ nữ xấu thì không đáng xét đến.

It was really unpleasant sometimes to see the notions he had.

Đôi khi thấy những quan niệm của cậu ấy thật khó chịu.

But I got out of patience with Jeff, too. He had such rose-colored halos on his womenfolks. I held a middle ground, highly scientific, of course, and used to argue learnedly about the physiological limitations of the sex.

Nhưng tôi cũng hết kiên nhẫn với Jeff. Cậu ấy gắn lên mọi phụ nữ quanh mình những vầng hào quang màu hồng. Tôi giữ lập trường trung dung, dĩ nhiên rất khoa học, và hay lý luận uyên bác về những giới hạn sinh lý của giới ấy.

We were not in the least “advanced” on the woman question, any of us, then.

Hồi đó cả ba chúng tôi đều không chút “tiến bộ” nào về vấn đề phụ nữ.

So we joked and disputed and speculated, and after an interminable journey, we got to our old camping place at last.

Thế là chúng tôi đùa, cãi, phỏng đoán, và sau một hành trình dài vô tận, cuối cùng cũng đến chỗ cắm trại cũ.

It was not hard to find the river, just poking along that side till we came to it, and it was navigable as far as the lake.

Không khó tìm con sông, cứ lần dọc phía đó cho đến khi gặp, và nó đi thuyền được đến tận hồ.

When we reached that and slid out on its broad glistening bosom, with that high gray promontory running out toward us, and the straight white fall clearly visible, it began to be really exciting.

Khi tới hồ và lướt ra trên mặt nước rộng lấp lánh, với mỏm đá xám cao nhô về phía mình và dòng thác trắng thẳng tắp nhìn rõ, thì mọi chuyện bắt đầu thật sự hồi hộp.

There was some talk, even then, of skirting the rock wall and seeking a possible footway up, but the marshy jungle made that method look not only difficult but dangerous.

Thậm chí khi ấy cũng có bàn về chuyện đi vòng theo tường đá để tìm một lối đi lên, nhưng khu rừng đầm lầy khiến cách ấy không chỉ khó mà còn nguy hiểm.

Terry dismissed the plan sharply.

Terry gạt phắt kế hoạch này.

“Nonsense, fellows! We’ve decided that. It might take months—we haven’t got the provisions. No, sir—we’ve got to take our chances. If we get back safe—all right. If we don’t, why, we’re not the first explorers to get lost in the shuffle. There are plenty to come after us.”

“Vớ vẩn, các cậu! Chuyện này quyết rồi. Có thể mất nhiều tháng—mình đâu đủ lương thực. Không—phải liều thôi. Về được bình an—thì tốt. Không về được thì thôi, mình đâu phải nhà thám hiểm đầu tiên bị bỏ quên giữa cuộc xô bồ. Còn khối người đến sau.”

So we got the big biplane together and loaded it with our scientifically compressed baggage: the camera, of course; the glasses; a supply of concentrated food. Our pockets were magazines of small necessities, and we had our guns, of course—there was no knowing what might happen.

Thế là chúng tôi lắp chiếc hai tầng cánh lớn và chất lên đó hành lý nén gọn một cách khoa học: dĩ nhiên có máy ảnh; ống nhòm; một lượng thực phẩm cô đặc. Túi áo chúng tôi là kho của những vật nhỏ cần thiết, và dĩ nhiên có súng—vì chẳng biết điều gì có thể xảy ra.

Up and up and up we sailed, way up at first, to get “the lay of the land” and make note of it.

Chúng tôi bay lên, lên mãi, lúc đầu rất cao, để “nắm địa thế” và ghi chép.

Out of that dark green sea of crowding forest this high-standing spur rose steeply. It ran back on either side, apparently, to the far-off white-crowned peaks in the distance, themselves probably inaccessible.

Từ biển xanh thẫm của rừng chen chúc, dải đất cao này trồi lên dựng đứng. Nó kéo dài về hai phía, hình như đến những đỉnh đội mão trắng ở xa, bản thân chúng có lẽ không thể tới được.

“Let’s make the first trip geographical,” I suggested. “Spy out the land, and drop back here for more gasoline. With your tremendous speed we can reach that range and back all right. Then we can leave a sort of map on board—for that relief expedition.”

“Chuyến đầu mình làm chuyến địa lý đi,” tôi gợi ý. “Do thám địa hình rồi quay về đây lấy thêm xăng. Với tốc độ kinh người của cậu, mình tới dãy núi rồi về được thôi. Rồi mình để lại một bản đồ trên thuyền—cho đội cứu viện.”

“There’s sense in that,” Terry agreed. “I’ll put off being king of Ladyland for one more day.”

“Có lý đấy,” Terry đồng ý. “Tớ sẽ hoãn làm vua Xứ Quý Bà thêm một ngày.”

So we made a long skirting voyage, turned the point of the cape which was close by, ran up one side of the triangle at our best speed, crossed over the base where it left the higher mountains, and so back to our lake by moonlight.

Thế là chúng tôi bay một vòng dài men theo, rẽ qua mũi đất gần đó, chạy dọc một cạnh của hình tam giác hết tốc độ, vượt qua đáy nơi nó rời các dãy núi cao hơn, rồi về lại hồ dưới ánh trăng.

“That’s not a bad little kingdom,” we agreed when it was roughly drawn and measured. We could tell the size fairly by our speed. And from what we could see of the sides—and that icy ridge at the back end—“It’s a pretty enterprising savage who would manage to get into it,” Jeff said.

“Một vương quốc nhỏ không tồi,” chúng tôi đồng ý khi đã vẽ phác và đo xong. Chúng tôi ước chừng được kích cỡ nhờ tốc độ. Và từ những gì thấy được ở các cạnh—và cả dãy núi băng giá ở cuối phía sau—“Kẻ man dã nào vào được đó thì phải liều lĩnh lắm,” Jeff nói.

Of course we had looked at the land itself—eagerly, but we were too high and going too fast to see much. It appeared to be well forested about the edges, but in the interior there were wide plains, and everywhere parklike meadows and open places.

Dĩ nhiên chúng tôi đã nhìn xuống chính xứ sở ấy—háo hức—nhưng bay quá cao và quá nhanh nên không thấy được nhiều. Quanh rìa có vẻ rừng rậm, còn bên trong có những đồng bằng rộng, và đâu đâu cũng có đồng cỏ như công viên và những khoảng thoáng.

There were cities, too; that I insisted. It looked—well, it looked like any other country—a civilized one, I mean.

Còn có các thành phố nữa; tôi khăng khăng như vậy. Trông nó—ừ thì, trông nó như bất kỳ xứ nào khác—ý tôi là một xứ văn minh.

We had to sleep after that long sweep through the air, but we turned out early enough next day, and again we rose softly up the height till we could top the crowning trees and see the broad fair land at our pleasure.

Sau chặng bay dài ấy chúng tôi phải ngủ, nhưng hôm sau dậy sớm đủ, và lại nhẹ nhàng bay lên cho tới khi vượt được ngọn cây trên cùng mà ngắm thỏa thích miền đất rộng đẹp.

“Semitropical. Looks like a first-rate climate. It’s wonderful what a little height will do for temperature.” Terry was studying the forest growth.

“Bán nhiệt đới. Có vẻ khí hậu hạng nhất. Thật kỳ diệu là chỉ cần cao một chút thì nhiệt độ khác hẳn.” Terry đang quan sát cây rừng.

“Little height! Is that what you call little?” I asked. Our instruments measured it clearly. We had not realized the long gentle rise from the coast perhaps.

“Một chút? Cậu gọi thế là một chút à?” tôi hỏi. Dụng cụ đo của chúng tôi cho thấy rõ. Có lẽ chúng tôi đã không nhận ra con dốc dài thoai thoải từ bờ biển.

“Mighty lucky piece of land, I call it,” Terry pursued. “Now for the folks—I’ve had enough scenery.”

“Tớ gọi là mảnh đất may mắn kinh khủng,” Terry tiếp. “Giờ đến dân cư—tớ chán cảnh rồi.”

So we sailed low, crossing back and forth, quartering the country as we went, and studying it. We saw—I can’t remember now how much of this we noted then and how much was supplemented by our later knowledge, but we could not help seeing this much, even on that excited day—a land in a state of perfect cultivation, where even the forests looked as if they were cared for; a land that looked like an enormous park, only it was even more evidently an enormous garden.

Thế là chúng tôi bay thấp, lượn qua lượn lại, chia xứ sở thành từng phần tư mà quan sát. Chúng tôi thấy—giờ tôi không nhớ nổi bao nhiêu điều trong số này đã ghi nhận lúc ấy và bao nhiêu được bổ sung bằng hiểu biết về sau, nhưng dù trong ngày phấn khích ấy, chúng tôi cũng không thể không thấy chừng này—một xứ sở canh tác hoàn hảo, nơi cả những khu rừng cũng trông như được chăm sóc; một xứ sở trông như một công viên khổng lồ, nhưng rõ ràng hơn nữa, là một khu vườn khổng lồ.

“I don’t see any cattle,” I suggested, but Terry was silent. We were approaching a village.

“Tôi không thấy con gia súc nào,” tôi nói, nhưng Terry im lặng. Chúng tôi đang đến gần một ngôi làng.

I confess that we paid small attention to the clean, well-built roads, to the attractive architecture, to the ordered beauty of the little town. We had our glasses out; even Terry, setting his machine for a spiral glide, clapped the binoculars to his eyes.

Tôi thú nhận chúng tôi chẳng để ý mấy đến những con đường sạch sẽ, xây chắc, kiến trúc dễ mến, vẻ đẹp ngăn nắp của thị trấn nhỏ. Chúng tôi lấy ống nhòm ra; ngay cả Terry, đặt máy bay lượn xoắn ốc xuống, cũng áp ống nhòm vào mắt.

They heard our whirring screw. They ran out of the houses—they gathered in from the fields, swift-running light figures, crowds of them. We stared and stared until it was almost too late to catch the levers, sweep off and rise again; and then we held our peace for a long run upward.

Họ nghe tiếng chong chóng vù vù của chúng tôi. Họ chạy ra khỏi nhà—từ đồng ruộng kéo về, những dáng người nhẹ nhàng chạy nhanh, đông nghịt. Chúng tôi nhìn, nhìn mãi, cho đến khi gần như quá muộn mới kịp nắm cần, vút ra rồi bay lên lại; rồi cả ba im lặng suốt một quãng dài đi lên.

“Gosh!” said Terry, after a while.

“Trời!” Terry nói sau một lúc.

“Only women there—and children,” Jeff urged excitedly.

“Chỉ có đàn bà ở đó—và trẻ con,” Jeff háo hức nói.

“But they look—why, this is a civilized country!” I protested. “There must be men.”

“Nhưng họ trông—ơ, đây là một xứ văn minh!” tôi phản đối. “Phải có đàn ông chứ.”

“Of course there are men,” said Terry. “Come on, let’s find ’em.”

“Dĩ nhiên có đàn ông,” Terry nói. “Đi nào, đi tìm họ.”

He refused to listen to Jeff’s suggestion that we examine the country further before we risked leaving our machine.

Cậu ấy không chịu nghe lời Jeff đề nghị xem xét xứ này kỹ hơn trước khi liều rời chiếc máy bay.

“There’s a fine landing place right there where we came over,” he insisted, and it was an excellent one—a wide, flat-topped rock, overlooking the lake, and quite out of sight from the interior.

“Có một chỗ hạ cánh tuyệt vời ngay chỗ mình bay qua,” cậu ấy khăng khăng, và quả là tuyệt—một tảng đá rộng đỉnh phẳng nhìn xuống hồ, hoàn toàn khuất tầm nhìn từ nội địa.

“They won’t find this in a hurry,” he asserted, as we scrambled with the utmost difficulty down to safer footing. “Come on, boys—there were some good lookers in that bunch.”

“Họ sẽ không tìm ra chỗ này nhanh đâu,” cậu ấy khẳng định, khi chúng tôi vất vả hết sức trèo xuống nền đất chắc chắn hơn. “Đi nào các cậu—trong đám ấy có mấy cô xinh ra phết.”

Of course it was unwise of us.

Dĩ nhiên làm thế là thiếu khôn ngoan.

It was quite easy to see afterward that our best plan was to have studied the country more fully before we left our swooping airship and trusted ourselves to mere foot service. But we were three young men. We had been talking about this country for over a year, hardly believing that there was such a place, and now—we were in it.

Về sau mới thấy rõ lẽ ra nên nghiên cứu xứ sở này kỹ hơn rồi hãy rời chiếc máy bay đang sà lượn của mình mà phó mặc cho đôi chân. Nhưng chúng tôi là ba chàng trai trẻ. Hơn một năm trời chúng tôi bàn mãi về xứ này, mà hầu như chẳng tin có thật, vậy mà giờ đây—chúng tôi đang ở ngay trong đó.

It looked safe and civilized enough, and among those upturned, crowding faces, though some were terrified enough, there was great beauty—on that we all agreed.

Nó trông đủ an toàn và văn minh, và giữa những gương mặt ngửa lên chen chúc kia, dù có người khá sợ hãi, vẫn có rất nhiều nét đẹp—về điều đó cả ba chúng tôi đều đồng ý.

“Come on!” cried Terry, pushing forward. “Oh, come on! Here goes for Herland!”

“Đi nào!” Terry kêu, xông lên. “Ôi đi nào! Tiến tới Herland!”

CHAPTER 2. Rash Advances

CHƯƠNG 2. Những bước tiến liều lĩnh

Not more than ten or fifteen miles we judged it from our landing rock to that last village. For all our eagerness we thought it wise to keep to the woods and go carefully.

Chúng tôi ước chừng từ tảng đá hạ cánh đến ngôi làng cuối cùng ấy không quá mười hay mười lăm dặm. Dù háo hức, chúng tôi vẫn thấy nên đi theo lối rừng và thận trọng.

Even Terry’s ardor was held in check by his firm conviction that there were men to be met, and we saw to it that each of us had a good stock of cartridges.

Ngay cả nhiệt huyết của Terry cũng bị kìm lại bởi niềm tin chắc rằng sẽ gặp đàn ông, và chúng tôi bảo đảm ai cũng có đủ đạn.

“They may be scarce, and they may be hidden away somewhere—some kind of a matriarchate, as Jeff tells us; for that matter, they may live up in the mountains yonder and keep the women in this part of the country—sort of a national harem! But there are men somewhere—didn’t you see the babies?”

“Họ có thể hiếm, có thể bị giấu ở đâu đó—một kiểu mẫu hệ như Jeff nói—mà cũng có thể họ sống trên núi kia và giữ phụ nữ ở vùng này—một kiểu hậu cung quốc gia! Nhưng đàn ông phải có ở đâu đó—các cậu không thấy mấy đứa bé à?”

We had all seen babies, children big and little, everywhere that we had come near enough to distinguish the people. And though by dress we could not be sure of all the grown persons, still there had not been one man that we were certain of.

Cả ba chúng tôi đều đã thấy trẻ con, lớn có nhỏ có, ở khắp nơi chúng tôi lại gần đủ để phân biệt người. Và dù nhìn quần áo thì không chắc được hết những người lớn, vẫn không có một người đàn ông nào mà chúng tôi dám chắc.

“I always liked that Arab saying, ‘First tie your camel and then trust in the Lord,’” Jeff murmured; so we all had our weapons in hand, and stole cautiously through the forest. Terry studied it as we progressed.

“Tớ luôn thích câu ngạn ngữ Ả Rập: ‘Trước hết buộc lạc đà của anh đã, rồi hãy tin vào Chúa,’” Jeff lẩm bẩm; thế là ai nấy cầm sẵn vũ khí trong tay, lén lút đi qua rừng. Vừa đi Terry vừa quan sát.

“Talk of civilization,” he cried softly in restrained enthusiasm. “I never saw a forest so petted, even in Germany. Look, there’s not a dead bough—the vines are trained—actually! And see here”—he stopped and looked about him, calling Jeff’s attention to the kinds of trees.

“Nói chuyện văn minh,” cậu ấy khẽ kêu, đầy hăng hái bị kìm nén. “Tớ chưa từng thấy khu rừng nào được cưng chiều đến thế, ngay cả ở Đức. Nhìn kìa, không có một cành chết nào—dây leo được uốn nắn—thật sự đấy! Và nhìn đây”—cậu ấy dừng lại, nhìn quanh, gọi Jeff chú ý đến các loại cây.

They left me for a landmark and made a limited excursion on either side.

Họ để tôi lại làm mốc và đi một đoạn ngắn về hai phía.

“Food-bearing, practically all of them,” they announced returning. “The rest, splendid hardwood. Call this a forest? It’s a truck farm!”

“Gần như tất cả đều cho quả hay hạt ăn được,” họ thông báo khi quay lại. “Số còn lại là gỗ cứng tuyệt hảo. Gọi đây là rừng ư? Đây là vườn rau!”

“Good thing to have a botanist on hand,” I agreed. “Sure there are no medicinal ones? Or any for pure ornament?”

“Có nhà thực vật học bên cạnh thì tốt thật,” tôi đồng ý. “Chắc không có cây thuốc nào à? Hay cây nào thuần để làm cảnh?”

As a matter of fact they were quite right. These towering trees were under as careful cultivation as so many cabbages. In other conditions we should have found those woods full of fair foresters and fruit gatherers; but an airship is a conspicuous object, and by no means quiet—and women are cautious.

Thực ra họ nói đúng. Những cây cao vút này được chăm sóc cẩn thận như những cây bắp cải. Trong hoàn cảnh khác, chúng tôi hẳn đã thấy những khu rừng ấy đầy những cô gái xinh đẹp coi rừng và hái quả; nhưng máy bay là vật gây chú ý, mà chẳng hề êm ái—và phụ nữ thì cẩn trọng.

All we found moving in those woods, as we started through them, were birds, some gorgeous, some musical, all so tame that it seemed almost to contradict our theory of cultivation—at least until we came upon occasional little glades, where carved stone seats and tables stood in the shade beside clear fountains, with shallow bird baths always added.

Khi chúng tôi bắt đầu đi qua, thứ duy nhất chúng tôi thấy cựa quậy trong rừng là chim, con rực rỡ, con hót hay, con nào cũng thuần đến nỗi gần như trái với giả thuyết về canh tác của chúng tôi—ít ra cho tới khi thỉnh thoảng gặp những khoảng trống nhỏ, nơi có những ghế đá và bàn đá chạm trổ đặt trong bóng râm cạnh những vòi nước trong, luôn kèm một chậu tắm nông cho chim.

“They don’t kill birds, and apparently they do kill cats,” Terry declared. “Must be men here. Hark!”

“Họ không giết chim, mà có vẻ giết mèo,” Terry tuyên bố. “Chắc có đàn ông ở đây. Nghe kìa!”

We had heard something: something not in the least like a birdsong, and very much like a suppressed whisper of laughter—a little happy sound, instantly smothered. We stood like so many pointers, and then used our glasses, swiftly, carefully.

Chúng tôi vừa nghe thấy một âm thanh, hoàn toàn không giống tiếng chim hót, mà rất giống tiếng cười thì thầm bị nén lại—một âm thanh nhỏ vui vẻ, lập tức bị bóp nghẹt. Chúng tôi đứng như những con chó săn chỉ điểm, rồi dùng ống nhòm, nhanh và cẩn thận.

“It couldn’t have been far off,” said Terry excitedly. “How about this big tree?”

“Không thể xa đâu,” Terry nói, phấn khích. “Cái cây lớn này thì sao?”

There was a very large and beautiful tree in the glade we had just entered, with thick wide-spreading branches that sloped out in lapping fans like a beech or pine. It was trimmed underneath some twenty feet up, and stood there like a huge umbrella, with circling seats beneath.

Trong khoảng trống chúng tôi vừa vào có một cái cây rất lớn và đẹp, cành dày xòe rộng, xếp thành những tán gối lên nhau như cây sồi hay thông. Phía dưới nó được tỉa trụi từ độ sáu mét trở lên, và đứng đó như một cái dù khổng lồ, có những ghế ngồi quây tròn bên dưới.

“Look,” he pursued. “There are short stumps of branches left to climb on. There’s someone up that tree, I believe.”

“Nhìn kìa,” cậu ấy nói tiếp. “Có những gốc cành ngắn để lại cho người ta trèo. Tớ tin có ai đó trên cây.”

We stole near, cautiously.

Chúng tôi rón rén lại gần.

“Look out for a poisoned arrow in your eye,” I suggested, but Terry pressed forward, sprang up on the seat-back, and grasped the trunk. “In my heart, more likely,” he answered. “Gee! Look, boys!”

“Coi chừng mũi tên độc vào mắt đấy,” tôi nói, nhưng Terry vẫn tiến lên, nhảy lên lưng ghế và nắm lấy thân cây. “Vào tim thì đúng hơn,” cậu ấy đáp. “Chà! Nhìn kìa, các cậu!”

We rushed close in and looked up. There among the boughs overhead was something—more than one something—that clung motionless, close to the great trunk at first, and then, as one and all we started up the tree, separated into three swift-moving figures and fled upward. As we climbed we could catch glimpses of them scattering above us. By the time we had reached about as far as three men together dared push, they had left the main trunk and moved outward, each one balanced on a long branch that dipped and swayed beneath the weight.

Chúng tôi lao đến gần và nhìn lên. Trên kia, giữa những cành, có một thứ gì đó—hơn một thứ—lúc đầu bám bất động sát thân cây lớn, rồi khi cả ba chúng tôi cùng bắt đầu trèo lên, thì tách thành ba dáng người di chuyển nhanh và chạy lên cao. Trong lúc trèo, chúng tôi thoáng thấy họ tản ra phía trên. Khi chúng tôi lên được đến chỗ cao nhất mà ba người đàn ông cùng dám đẩy tới, họ đã rời thân chính và đi ra ngoài, mỗi người giữ thăng bằng trên một cành dài oằn xuống, đung đưa dưới sức nặng.

We paused uncertain. If we pursued further, the boughs would break under the double burden. We might shake them off, perhaps, but none of us was so inclined. In the soft dappled light of these high regions, breathless with our rapid climb, we rested awhile, eagerly studying our objects of pursuit; while they in turn, with no more terror than a set of frolicsome children in a game of tag, sat as lightly as so many big bright birds on their precarious perches and frankly, curiously, stared at us.

Chúng tôi dừng lại, phân vân. Nếu đuổi thêm, cành sẽ gãy dưới sức nặng gấp đôi. Có lẽ chúng tôi lắc họ rơi xuống được, nhưng không ai muốn thế. Trong ánh sáng lốm đốm dịu của miền cao ấy, thở không ra hơi sau cú trèo nhanh, chúng tôi nghỉ một lúc, háo hức ngắm những đối tượng mình đuổi theo; còn họ, chẳng sợ hãi hơn một bầy trẻ nghịch ngợm chơi trò đuổi bắt, ngồi nhẹ như những con chim lớn sặc sỡ trên những chỗ đậu chênh vênh và thẳng thắn, tò mò nhìn chúng tôi.

“Girls!” whispered Jeff, under his breath, as if they might fly if he spoke aloud.

“Các cô gái!” Jeff thì thầm, khẽ giọng, như thể nói to họ sẽ bay mất.

“Peaches!” added Terry, scarcely louder. “Peacherinos—apricot-nectarines! Whew!”

“Đào tiên!” Terry thêm vào, gần như không to hơn. “Đào xinh—đào mơ, đào trơn! Chà!”

They were girls, of course, no boys could ever have shown that sparkling beauty, and yet none of us was certain at first.

Dĩ nhiên họ là con gái, chẳng chàng trai nào có thể có vẻ đẹp long lanh ấy, thế mà lúc đầu không ai trong chúng tôi dám chắc.

We saw short hair, hatless, loose, and shining; a suit of some light firm stuff, the closest of tunics and kneebreeches, met by trim gaiters. As bright and smooth as parrots and as unaware of danger, they swung there before us, wholly at ease, staring as we stared, till first one, and then all of them burst into peals of delighted laughter.

Chúng tôi thấy tóc ngắn, không mũ, buông xõa và óng ánh; một bộ đồ bằng loại vải nhẹ mà chắc, gồm áo chẽn ôm sát nhất và quần ống túm đến đầu gối, nối với đôi xà cạp gọn gàng. Bóng mượt và rực rỡ như vẹt, và cũng chẳng biết gì về nguy hiểm, họ đu đưa trước mặt chúng tôi, hoàn toàn thoải mái, nhìn chúng tôi như chúng tôi nhìn họ, cho tới khi một người, rồi cả ba bật lên những tràng cười thích thú.

Then there was a torrent of soft talk tossed back and forth; no savage sing-song, but clear musical fluent speech.

Rồi một dòng chuyện trò mềm mại tuôn qua tuôn lại; không phải giọng đều đều man dã, mà là lời nói rõ ràng, du dương, trôi chảy.

We met their laughter cordially, and doffed our hats to them, at which they laughed again, delightedly.

Chúng tôi đáp lại tiếng cười của họ bằng sự niềm nở, và bỏ mũ chào, khiến họ lại cười, thích thú.

Then Terry, wholly in his element, made a polite speech, with explanatory gestures, and proceeded to introduce us, with pointing finger. “Mr. Jeff Margrave,” he said clearly; Jeff bowed as gracefully as a man could in the fork of a great limb. “Mr. Vandyck Jennings”—I also tried to make an effective salute and nearly lost my balance.

Rồi Terry, hoàn toàn như cá gặp nước, phát biểu một bài lịch thiệp kèm cử chỉ giải thích, rồi tiến hành giới thiệu chúng tôi, chỉ từng người. “Ông Jeff Margrave,” cậu ấy nói rõ ràng; Jeff cúi chào duyên dáng hết mức một người đàn ông có thể làm giữa chạc một cành lớn. “Ông Vandyck Jennings”—tôi cũng cố chào cho ra vẻ và suýt mất thăng bằng.

Then Terry laid his hand upon his chest—a fine chest he had, too, and introduced himself; he was braced carefully for the occasion and achieved an excellent obeisance.

Rồi Terry đặt tay lên ngực—cậu ấy có bộ ngực đẹp thật—và tự giới thiệu; cậu ấy chống chân cẩn thận cho dịp này và cúi chào rất xuất sắc.

Again they laughed delightedly, and the one nearest me followed his tactics.

Họ lại cười thích thú, và người gần tôi nhất làm theo chiêu của cậu ấy.

“Celis,” she said distinctly, pointing to the one in blue; “Alima”—the one in rose; then, with a vivid imitation of Terry’s impressive manner, she laid a firm delicate hand on her gold-green jerkin—“Ellador.” This was pleasant, but we got no nearer.

“Celis,” cô nói rõ ràng, chỉ người mặc xanh lam; “Alima”—người mặc hồng; rồi, bắt chước sinh động phong thái oai vệ của Terry, cô đặt bàn tay thon vững lên chiếc áo ngắn xanh lục ánh vàng của mình—“Ellador.” Thế là dễ chịu, nhưng chúng tôi chẳng đến gần hơn.

“We can’t sit here and learn the language,” Terry protested. He beckoned to them to come nearer, most winningly—but they gaily shook their heads. He suggested, by signs, that we all go down together; but again they shook their heads, still merrily. Then Ellador clearly indicated that we should go down, pointing to each and all of us, with unmistakable firmness; and further seeming to imply by the sweep of a lithe arm that we not only go downward, but go away altogether—at which we shook our heads in turn.

“Mình không thể ngồi đây học tiếng được,” Terry phản đối. Cậu ấy vẫy họ lại gần, hết sức quyến rũ—nhưng họ vui vẻ lắc đầu. Cậu ấy ra hiệu đề nghị tất cả cùng xuống; họ lại lắc đầu, vẫn vui vẻ. Rồi Ellador chỉ rõ rằng chúng tôi nên xuống, chỉ vào từng người trong chúng tôi, với sự cương quyết không thể nhầm; và hơn nữa, với một cái vung cánh tay mềm dẻo, có vẻ ngụ ý chúng tôi không chỉ xuống mà phải đi hẳn—và đến lượt chúng tôi lắc đầu.

“Have to use bait,” grinned Terry. “I don’t know about you fellows, but I came prepared.” He produced from an inner pocket a little box of purple velvet, that opened with a snap—and out of it he drew a long sparkling thing, a necklace of big varicolored stones that would have been worth a million if real ones. He held it up, swung it, glittering in the sun, offered it first to one, then to another, holding it out as far as he could reach toward the girl nearest him. He stood braced in the fork, held firmly by one hand—the other, swinging his bright temptation, reached far out along the bough, but not quite to his full stretch.

“Phải dùng mồi,” Terry cười toe. “Tớ không biết các cậu thế nào, nhưng tớ có chuẩn bị.” Cậu ấy rút từ túi trong ra một cái hộp nhỏ bọc nhung tím, bật mở đánh tách—và từ đó kéo ra một thứ dài lấp lánh—một chuỗi dây chuyền đá lớn đủ màu, nếu thật thì đáng cả triệu. Cậu ấy giơ lên, đung đưa, lấp lánh dưới nắng, chìa ra cho cô này rồi cô kia, đưa ra xa hết mức về phía cô gái gần nhất. Cậu ấy đứng chống chân giữa chạc cây, một tay giữ chắc—tay kia đung đưa món mồi sáng, vươn xa dọc theo cành, nhưng chưa hết tầm.

She was visibly moved, I noted, hesitated, spoke to her companions. They chattered softly together, one evidently warning her, the other encouraging. Then, softly and slowly, she drew nearer. This was Alima, a tall long-limbed lass, well-knit and evidently both strong and agile. Her eyes were splendid, wide, fearless, as free from suspicion as a child’s who has never been rebuked. Her interest was more that of an intent boy playing a fascinating game than of a girl lured by an ornament.

Tôi nhận thấy cô ấy rõ ràng bị xúc động, do dự, nói với các bạn. Họ thì thầm chuyện trò, một người rõ ràng đang can, người kia khuyến khích. Rồi, nhẹ nhàng và chậm rãi, cô lại gần hơn. Đó là Alima, một cô gái cao, chân tay dài, thân hình rắn rỏi, rõ ràng vừa khỏe vừa nhanh nhẹn. Đôi mắt cô tuyệt đẹp, rộng, không sợ hãi, chẳng chút nghi ngờ như mắt đứa trẻ chưa từng bị mắng. Sự quan tâm của cô giống một chú bé chăm chú chơi một trò hấp dẫn hơn là một cô gái bị món trang sức dụ dỗ.

The others moved a bit farther out, holding firmly, watching. Terry’s smile was irreproachable, but I did not like the look in his eyes—it was like a creature about to spring. I could already see it happen—the dropped necklace, the sudden clutching hand, the girl’s sharp cry as he seized her and drew her in. But it didn’t happen. She made a timid reach with her right hand for the gay swinging thing—he held it a little nearer—then, swift as light, she seized it from him with her left, and dropped on the instant to the bough below.

Hai người kia nhích ra xa hơn một chút, bám chắc, quan sát. Nụ cười của Terry không chê vào đâu được, nhưng tôi không thích ánh mắt cậu ấy—giống một con thú sắp vồ. Tôi đã thấy trước cảnh đó—sợi dây chuyền rơi, bàn tay chộp đột ngột, tiếng kêu thất thanh của cô gái khi cậu ấy túm lấy và kéo cô vào. Nhưng nó đã không xảy ra. Cô rụt rè đưa tay phải với món đồ vui mắt đang đung đưa—cậu ấy đưa lại gần thêm chút nữa—rồi, nhanh như ánh sáng, cô giật nó khỏi tay cậu bằng tay trái, và ngay tức khắc buông mình xuống cành bên dưới.

He made his snatch, quite vainly, almost losing his position as his hand clutched only air; and then, with inconceivable rapidity, the three bright creatures were gone. They dropped from the ends of the big boughs to those below, fairly pouring themselves off the tree, while we climbed downward as swiftly as we could. We heard their vanishing gay laughter, we saw them fleeting away in the wide open reaches of the forest, and gave chase, but we might as well have chased wild antelopes; so we stopped at length somewhat breathless.

Cậu ấy chộp theo, hoàn toàn vô ích, suýt mất chỗ đứng khi bàn tay chỉ nắm vào không khí; và rồi, nhanh không thể tưởng tượng nổi, ba sinh linh sáng rực ấy biến mất. Họ nhảy từ đầu những cành lớn xuống những cành thấp hơn, gần như đổ mình xuống khỏi cây, còn chúng tôi trèo xuống nhanh hết mức có thể. Chúng tôi nghe tiếng cười vui vẻ xa dần, thấy họ chạy khuất trong những khoảng rừng thoáng rộng, và đuổi theo, nhưng có khác gì đuổi theo linh dương hoang; cuối cùng chúng tôi dừng lại, hơi hụt hơi.

“No use,” gasped Terry. “They got away with it. My word! The men of this country must be good sprinters!”

“Vô ích,” Terry thở hổn hển. “Họ chạy thoát cùng cái dây chuyền. Trời ạ! Đàn ông xứ này chắc chạy nước rút giỏi lắm!”

“Inhabitants evidently arboreal,” I grimly suggested. “Civilized and still arboreal—peculiar people.”

“Dân cư rõ ràng sống trên cây,” tôi nói cộc lốc. “Văn minh mà vẫn sống trên cây—một dân tộc lạ lùng.”

“You shouldn’t have tried that way,” Jeff protested. “They were perfectly friendly; now we’ve scared them.”

“Lẽ ra cậu không nên làm cách ấy,” Jeff phản đối. “Họ hoàn toàn thân thiện; giờ mình làm họ sợ rồi.”

But it was no use grumbling, and Terry refused to admit any mistake. “Nonsense,” he said. “They expected it. Women like to be run after. Come on, let’s get to that town; maybe we’ll find them there. Let’s see, it was in this direction and not far from the woods, as I remember.”

Nhưng cằn nhằn cũng vô ích, và Terry không chịu nhận có sai lầm nào. “Vớ vẩn,” cậu ấy nói. “Họ chờ thế đấy. Phụ nữ thích bị đuổi theo. Đi nào, vào thị trấn kia; biết đâu gặp họ ở đó. Để xem, theo tớ nhớ thì nó theo hướng này và không xa rừng.”

When we reached the edge of the open country we reconnoitered with our field glasses. There it was, about four miles off, the same town, we concluded, unless, as Jeff ventured, they all had pink houses. The broad green fields and closely cultivated gardens sloped away at our feet, a long easy slant, with good roads winding pleasantly here and there, and narrower paths besides.

Khi tới rìa vùng đất trống, chúng tôi dùng ống nhòm thăm dò. Nó kia, cách khoảng bốn dặm, chúng tôi kết luận là cùng một thị trấn, trừ khi, như Jeff mạo muội nói, nhà nào ở đây cũng màu hồng. Những cánh đồng xanh rộng và vườn canh tác kỹ dốc xuống dưới chân chúng tôi, một triền dài thoai thoải, với những con đường tốt uốn lượn dễ chịu đây đó, và thêm những lối nhỏ hẹp hơn.

“Look at that!” cried Jeff suddenly. “There they go!”

“Nhìn kìa!” Jeff bỗng kêu. “Họ kia rồi!”

Sure enough, close to the town, across a wide meadow, three bright-hued figures were running swiftly.

Đúng thế, gần thị trấn, băng qua một đồng cỏ rộng, ba bóng người màu sắc rực rỡ đang chạy nhanh.

“How could they have got that far in this time? It can’t be the same ones,” I urged. But through the glasses we could identify our pretty tree-climbers quite plainly, at least by costume.

“Sao họ đến được chỗ đó trong thời gian này? Không thể là cùng những người ấy,” tôi nói. Nhưng qua ống nhòm, chúng tôi nhận ra khá rõ mấy cô gái leo cây xinh đẹp, ít ra là qua trang phục.

Terry watched them, we all did for that matter, till they disappeared among the houses. Then he put down his glass and turned to us, drawing a long breath. “Mother of Mike, boys—what Gorgeous Girls! To climb like that! to run like that! and afraid of nothing. This country suits me all right. Let’s get ahead.”

Terry nhìn theo họ, mà thực ra cả ba chúng tôi đều thế, cho tới khi họ biến mất giữa các ngôi nhà. Rồi cậu ấy hạ ống nhòm xuống, quay lại phía chúng tôi, thở dài một hơi. “Trời đất, các cậu—những cô gái lộng lẫy! Leo như thế! Chạy như thế! Mà chẳng sợ gì. Xứ này hợp với tớ lắm. Tiến lên thôi.”

“Nothing venture, nothing have,” I suggested, but Terry preferred “Faint heart ne’er won fair lady.”

“Không liều thì không được gì,” tôi nói, nhưng Terry thích câu “Kẻ nhát gan chưa bao giờ chinh phục được giai nhân” hơn.

We set forth in the open, walking briskly. “If there are any men, we’d better keep an eye out,” I suggested, but Jeff seemed lost in heavenly dreams, and Terry in highly practical plans.

Chúng tôi lên đường giữa nơi trống trải, bước nhanh. “Nếu có đàn ông thì nên để mắt cho kỹ,” tôi nói, nhưng Jeff có vẻ lạc vào những giấc mơ thiên đường, còn Terry lạc vào những kế hoạch rất thực tế.

“What a perfect road! What a heavenly country! See the flowers, will you?”

“Con đường hoàn hảo làm sao! Xứ sở như thiên đường! Nhìn hoa kìa, các cậu có thấy không?”

This was Jeff, always an enthusiast; but we could agree with him fully.

Đó là Jeff, luôn là người nhiệt tình; nhưng chúng tôi hoàn toàn đồng ý với cậu ấy.

The road was some sort of hard manufactured stuff, sloped slightly to shed rain, with every curve and grade and gutter as perfect as if it were Europe’s best. “No men, eh?” sneered Terry. On either side a double row of trees shaded the footpaths; between the trees bushes or vines, all fruit-bearing, now and then seats and little wayside fountains; everywhere flowers.

Con đường làm bằng một loại vật liệu cứng nhân tạo, hơi dốc để thoát nước mưa, mọi khúc quanh, độ dốc và rãnh thoát đều hoàn hảo như thể đây là đường tốt nhất châu Âu. “Không có đàn ông, hả?” Terry cười khẩy. Hai bên có hai hàng cây che bóng cho lối đi bộ; giữa các cây là bụi hay dây leo, tất cả đều ra quả, thỉnh thoảng có ghế và những vòi nước nhỏ bên đường; khắp nơi là hoa.

“We’d better import some of these ladies and set ’em to parking the United States,” I suggested. “Mighty nice place they’ve got here.” We rested a few moments by one of the fountains, tested the fruit that looked ripe, and went on, impressed, for all our gay bravado by the sense of quiet potency which lay about us.

“Mình nên nhập khẩu vài quý bà này về và giao cho họ làm công viên hóa nước Mỹ,” tôi nói. “Họ có một nơi tuyệt thật.” Chúng tôi nghỉ một lát cạnh một vòi nước, nếm thử mấy trái trông đã chín, rồi đi tiếp; dù ra vẻ ngang tàng vui vẻ, chúng tôi vẫn thấy ấn tượng trước cảm giác về một sức mạnh lặng lẽ bao quanh.

Here was evidently a people highly skilled, efficient, caring for their country as a florist cares for his costliest orchids. Under the soft brilliant blue of that clear sky, in the pleasant shade of those endless rows of trees, we walked unharmed, the placid silence broken only by the birds.

Rõ ràng đây là một dân tộc khéo tay, hiệu quả, chăm sóc xứ sở như người trồng hoa chăm những giống lan quý nhất. Dưới bầu trời xanh trong dịu mà rực rỡ, trong bóng râm dễ chịu của những hàng cây bất tận, chúng tôi đi mà không bị làm hại, sự yên tĩnh thanh bình chỉ bị tiếng chim phá vỡ.

Presently there lay before us at the foot of a long hill the town or village we were aiming for. We stopped and studied it.

Chẳng bao lâu, dưới chân một con dốc dài, hiện ra thị trấn hay ngôi làng mà chúng tôi nhắm tới. Chúng tôi dừng lại ngắm nó.

Jeff drew a long breath. “I wouldn’t have believed a collection of houses could look so lovely,” he said.

Jeff thở dài. “Tớ không tin một cụm nhà lại có thể đẹp đến thế,” cậu ấy nói.

“They’ve got architects and landscape gardeners in plenty, that’s sure,” agreed Terry.

“Họ có nhiều kiến trúc sư và nhà thiết kế cảnh quan, chắc chắn thế,” Terry đồng ý.

I was astonished myself. You see, I come from California, and there’s no country lovelier, but when it comes to towns—! I have often groaned at home to see the offensive mess man made in the face of nature, even though I’m no art sharp, like Jeff. But this place! It was built mostly of a sort of dull rose-colored stone, with here and there some clear white houses; and it lay abroad among the green groves and gardens like a broken rosary of pink coral.

Chính tôi cũng kinh ngạc. Các bạn thấy đấy, tôi đến từ California, và không có xứ nào đẹp hơn, nhưng nói đến thị trấn thì—! Ở quê nhà, tôi vẫn thường rên rỉ khi thấy mớ bầy hầy chướng mắt con người làm ra trên gương mặt thiên nhiên, dù tôi không sành nghệ thuật như Jeff. Nhưng nơi này! Nó xây phần lớn bằng một loại đá màu hồng mờ, đây đó xen vài ngôi nhà trắng sáng; và nó nằm trải giữa những lùm cây xanh và khu vườn như một chuỗi tràng hạt san hô hồng bị đứt.

“Those big white ones are public buildings evidently,” Terry declared. “This is no savage country, my friend. But no men? Boys, it behooves us to go forward most politely.”

“Mấy tòa lớn màu trắng kia rõ ràng là công trình công cộng,” Terry tuyên bố. “Đây không phải xứ man dã, anh bạn ạ. Nhưng không có đàn ông? Các cậu ơi, ta nên tiến tới thật lịch sự.”

The place had an odd look, more impressive as we approached. “It’s like an exposition.” “It’s too pretty to be true.” “Plenty of palaces, but where are the homes?” “Oh there are little ones enough—but—.” It certainly was different from any towns we had ever seen.

Nơi này có vẻ ngoài kỳ lạ, càng đến gần càng gây ấn tượng. “Giống một hội chợ triển lãm.” “Đẹp quá, khó mà thật.” “Nhiều cung điện, nhưng nhà ở đâu?” “Ồ có đủ nhà nhỏ chứ—nhưng—” Rõ ràng nó khác với mọi thị trấn chúng tôi từng thấy.

“There’s no dirt,” said Jeff suddenly. “There’s no smoke,” he added after a little.

“Không có bụi bẩn,” Jeff chợt nói. “Không có khói,” cậu ấy thêm sau một lát.

“There’s no noise,” I offered; but Terry snubbed me—“That’s because they are laying low for us; we’d better be careful how we go in there.”

“Không có tiếng ồn,” tôi nói; nhưng Terry gạt đi—“Đó là vì họ đang rình mình; ta nên cẩn thận khi vào đó.”

Nothing could induce him to stay out, however, so we walked on.

Tuy nhiên chẳng gì khiến cậu ấy ở ngoài được, nên chúng tôi đi tiếp.

Everything was beauty, order, perfect cleanness, and the pleasantest sense of home over it all. As we neared the center of the town the houses stood thicker, ran together as it were, grew into rambling palaces grouped among parks and open squares, something as college buildings stand in their quiet greens.

Mọi thứ đều đẹp, ngăn nắp, sạch hoàn hảo, và trên tất cả là cảm giác ấm cúng dễ chịu nhất của một mái nhà. Khi đến gần trung tâm thị trấn, các ngôi nhà mọc dày hơn, nối liền nhau, rồi thành những cung điện trải rộng, nhóm lại giữa công viên và quảng trường thoáng, hơi giống các tòa nhà đại học nằm giữa thảm cỏ yên tĩnh.

And then, turning a corner, we came into a broad paved space and saw before us a band of women standing close together in even order, evidently waiting for us.

Và rồi, rẽ qua một góc, chúng tôi bước vào một khoảng lát đá rộng và thấy trước mặt một đoàn phụ nữ đứng sát nhau theo hàng đều, rõ ràng đang chờ chúng tôi.

We stopped a moment and looked back. The street behind was closed by another band, marching steadily, shoulder to shoulder. We went on—there seemed no other way to go—and presently found ourselves quite surrounded by this close-massed multitude, women, all of them, but—

Chúng tôi dừng lại một lát và nhìn lại. Con phố phía sau bị chặn bởi một đoàn khác, đang bước đều, vai kề vai. Chúng tôi đi tiếp—dường như không còn đường nào khác—và chẳng mấy chốc thấy mình bị bao vây hoàn toàn bởi đám đông dày đặc này, toàn đàn bà, nhưng—

They were not young. They were not old. They were not, in the girl sense, beautiful. They were not in the least ferocious. And yet, as I looked from face to face, calm, grave, wise, wholly unafraid, evidently assured and determined, I had the funniest feeling—a very early feeling—a feeling that I traced back and back in memory until I caught up with it at last. It was that sense of being hopelessly in the wrong that I had so often felt in early youth when my short legs’ utmost effort failed to overcome the fact that I was late to school.

Họ không trẻ. Họ cũng không già. Họ không đẹp theo kiểu của con gái trẻ. Họ không hề hung dữ. Vậy mà khi tôi nhìn từ gương mặt này sang gương mặt khác, bình thản, nghiêm nghị, thông tuệ, hoàn toàn không sợ, rõ ràng tự tin và quyết tâm, tôi có một cảm giác buồn cười nhất—một cảm giác rất xa xưa—cảm giác tôi lần ngược mãi trong ký ức cho đến khi bắt kịp nó. Đó là cảm giác sai rành rành, không còn đường chối cãi, mà hồi nhỏ tôi đã bao lần trải qua, khi đôi chân ngắn cố hết sức cũng không cứu nổi việc mình đi học trễ.

Jeff felt it too; I could see he did. We felt like small boys, very small boys, caught doing mischief in some gracious lady’s house. But Terry showed no such consciousness. I saw his quick eyes darting here and there, estimating numbers, measuring distances, judging chances of escape. He examined the close ranks about us, reaching back far on every side, and murmured softly to me, “Every one of ’em over forty as I’m a sinner.”

Jeff cũng cảm thấy thế; tôi thấy rõ. Chúng tôi thấy mình như những cậu bé, những cậu bé rất nhỏ, bị bắt quả tang nghịch ngợm trong nhà một quý bà tử tế. Nhưng Terry chẳng tỏ ra ý thức như vậy. Tôi thấy đôi mắt nhanh của cậu ấy liếc chỗ này chỗ kia, ước lượng quân số, đo khoảng cách, cân nhắc khả năng thoát thân. Cậu ấy xem xét những hàng sát bên chúng tôi, kéo dài xa ra mọi phía, và thì thầm với tôi: “Ai cũng trên bốn mươi, có Chúa chứng cho tớ.”

Yet they were not old women. Each was in the full bloom of rosy health, erect, serene, standing sure-footed and light as any pugilist. They had no weapons, and we had, but we had no wish to shoot.

Nhưng họ không phải bà già. Ai cũng đang độ chín của sức khỏe hồng hào, dáng thẳng, điềm tĩnh, đứng vững vàng và nhẹ nhàng như bất kỳ võ sĩ quyền anh nào. Họ không vũ khí, còn chúng tôi có, nhưng chúng tôi chẳng muốn bắn.

“I’d as soon shoot my aunts,” muttered Terry again. “What do they want with us anyhow? They seem to mean business.” But in spite of that businesslike aspect, he determined to try his favorite tactics. Terry had come armed with a theory.

“Bắn họ thì chẳng khác nào bắn các bà cô của tớ,” Terry lại lẩm bẩm. “Họ muốn gì ở ta nhỉ? Có vẻ họ làm thật đấy.” Nhưng bất chấp vẻ nghiêm túc, đâu ra đấy của họ, cậu ấy quyết định thử chiến thuật ưa thích. Terry đến đây có vũ trang bằng một lý thuyết.

He stepped forward, with his brilliant ingratiating smile, and made low obeisance to the women before him. Then he produced another tribute, a broad soft scarf of filmy texture, rich in color and pattern, a lovely thing, even to my eye, and offered it with a deep bow to the tall unsmiling woman who seemed to head the ranks before him. She took it with a gracious nod of acknowledgment, and passed it on to those behind her.

Cậu ấy bước ra, với nụ cười rạng rỡ lấy lòng, và cúi chào thấp trước những người phụ nữ phía trước. Rồi cậu ấy lấy ra một lễ vật khác, một chiếc khăn quàng rộng mềm, dệt mỏng như sương, màu sắc và hoa văn phong phú, một thứ đáng yêu, ngay cả trong mắt tôi, và dâng nó với một cái cúi chào sâu cho người phụ nữ cao, không cười, có vẻ đứng đầu hàng trước mặt. Bà nhận nó với cái gật đầu ghi nhận lịch thiệp, rồi chuyền cho những người phía sau.

He tried again, this time bringing out a circlet of rhinestones, a glittering crown that should have pleased any woman on earth. He made a brief address, including Jeff and me as partners in his enterprise, and with another bow presented this. Again his gift was accepted and, as before, passed out of sight.

Cậu ấy thử lần nữa, lần này lấy ra một vòng đá giả kim cương, một chiếc vương miện lấp lánh đáng lẽ làm hài lòng bất kỳ người phụ nữ nào trên đời. Cậu ấy phát biểu ngắn, bao gồm cả Jeff và tôi như những cộng sự trong sự nghiệp của mình, và với một cái cúi chào nữa, dâng nó. Lần nữa quà của cậu ấy được nhận và, như trước, chuyền khuất khỏi tầm mắt.

“If they were only younger,” he muttered between his teeth. “What on earth is a fellow to say to a regiment of old Colonels like this?”

“Giá họ trẻ hơn,” cậu ấy rít qua kẽ răng. “Trời ơi, một anh chàng biết nói gì với một trung đoàn đại tá già thế này?”

In all our discussions and speculations we had always unconsciously assumed that the women, whatever else they might be, would be young. Most men do think that way, I fancy.

Trong mọi cuộc bàn luận và phỏng đoán của mình, chúng tôi luôn vô thức cho rằng phụ nữ, dù thế nào chăng nữa, cũng sẽ trẻ. Tôi nghĩ phần lớn đàn ông đều nghĩ vậy.

“Woman” in the abstract is young, and, we assume, charming. As they get older they pass off the stage, somehow, into private ownership mostly, or out of it altogether. But these good ladies were very much on the stage, and yet any one of them might have been a grandmother.

“Người phụ nữ” trừu tượng thì trẻ, và ta cho là duyên dáng. Khi họ già hơn, họ rời sân khấu bằng cách nào đó, phần lớn vào quyền sở hữu riêng tư, hoặc biến mất hẳn. Nhưng những quý bà tử tế này lại đang đứng sừng sững trên sân khấu, vậy mà ai trong họ cũng có thể đã là bà nội, bà ngoại.

We looked for nervousness—there was none.

Chúng tôi tìm sự lo lắng—không có.

For terror, perhaps—there was none.

Tìm sự sợ hãi, có lẽ—không có.

For uneasiness, for curiosity, for excitement—and all we saw was what might have been a vigilance committee of women doctors, as cool as cucumbers, and evidently meaning to take us to task for being there.

Tìm sự bồn chồn, sự tò mò, sự phấn khích—và tất cả những gì chúng tôi thấy là cái có thể là một ủy ban an ninh tự phát gồm các nữ bác sĩ, bình thản đến lạnh lùng, và rõ ràng định quở trách chúng tôi vì có mặt ở đó.

Six of them stepped forward now, one on either side of each of us, and indicated that we were to go with them. We thought it best to accede, at first anyway, and marched along, one of these close at each elbow, and the others in close masses before, behind, on both sides.

Sáu người trong họ bước ra, mỗi bên một người cạnh mỗi chúng tôi, ra hiệu rằng chúng tôi phải đi cùng. Chúng tôi nghĩ tốt nhất là chiều theo, ít nhất lúc đầu, và đi theo, một người sát khuỷu tay mỗi bên, những người còn lại thành khối dày phía trước, phía sau, hai bên.

A large building opened before us, a very heavy thick-walled impressive place, big, and old-looking; of gray stone, not like the rest of the town.

Một tòa nhà lớn mở ra trước mặt, một nơi rất nặng nề, tường dày, oai nghiêm, to và trông cổ; bằng đá xám, không giống phần còn lại của thị trấn.

“This won’t do!” said Terry to us, quickly. “We mustn’t let them get us in this, boys. All together, now—”

“Thế này không được!” Terry nói nhanh với chúng tôi. “Đừng để họ đưa mình vào đó, các cậu. Tất cả cùng nào—”

We stopped in our tracks. We began to explain, to make signs pointing away toward the big forest—indicating that we would go back to it—at once.

Chúng tôi dừng khựng. Chúng tôi bắt đầu giải thích, ra hiệu chỉ về phía khu rừng lớn—nghĩa là chúng tôi sẽ quay lại đó—ngay.

It makes me laugh, knowing all I do now, to think of us three boys—nothing else; three audacious impertinent boys—butting into an unknown country without any sort of a guard or defense. We seemed to think that if there were men we could fight them, and if there were only women—why, they would be no obstacles at all.

Nay biết những gì tôi biết, tôi bật cười khi nghĩ đến ba chúng tôi, ba chàng trai—không hơn; ba chàng trai táo tợn xấc xược—húc vào một xứ lạ mà không chút hộ vệ hay phòng thủ nào. Chúng tôi dường như nghĩ rằng nếu có đàn ông thì ta đánh được, còn nếu chỉ có đàn bà—thì họ sẽ chẳng cản trở gì.

Jeff, with his gentle romantic old-fashioned notions of women as clinging vines. Terry, with his clear decided practical theories that there were two kinds of women—those he wanted and those he didn’t; Desirable and Undesirable was his demarcation. The latter as a large class, but negligible—he had never thought about them at all.

Jeff, với những quan niệm dịu dàng lãng mạn cổ lỗ về phụ nữ như dây leo bám víu. Terry, với những lý thuyết thực tế rõ ràng dứt khoát rằng có hai loại phụ nữ—loại cậu ấy muốn và loại không; Đáng Khao Khát và Không Đáng Khao Khát là cách phân định của cậu ấy. Loại sau là một lớp đông, nhưng không đáng kể—cậu ấy chưa từng nghĩ đến họ.

And now here they were, in great numbers, evidently indifferent to what he might think, evidently determined on some purpose of their own regarding him, and apparently well able to enforce their purpose.

Và giờ đây họ ở đây, đông đảo, rõ ràng thờ ơ trước điều cậu ấy có thể nghĩ, rõ ràng quyết tâm theo một mục đích riêng liên quan đến cậu ấy, và dường như hoàn toàn đủ sức thực hiện mục đích ấy.

We all thought hard just then. It had not seemed wise to object to going with them, even if we could have; our one chance was friendliness—a civilized attitude on both sides.

Cả ba chúng tôi lúc ấy nghĩ rất căng. Phản đối việc đi cùng họ có vẻ không khôn, dù có thể làm được; cơ hội duy nhất của chúng tôi là sự thân thiện—một thái độ văn minh từ cả hai phía.

But once inside that building, there was no knowing what these determined ladies might do to us. Even a peaceful detention was not to our minds, and when we named it imprisonment it looked even worse.

Nhưng một khi vào trong tòa nhà ấy, không biết những quý bà kiên quyết này sẽ làm gì với chúng tôi. Ngay cả một sự giam giữ êm thấm cũng không hợp ý chúng tôi, và khi gọi nó là bỏ tù thì trông còn tệ hơn.

So we made a stand, trying to make clear that we preferred the open country. One of them came forward with a sketch of our flier, asking by signs if we were the aerial visitors they had seen.

Thế là chúng tôi đứng vững, cố cho họ hiểu rằng chúng tôi thích vùng đất mở hơn. Một người bước ra cầm bản phác họa chiếc máy bay của chúng tôi, hỏi bằng dấu hiệu xem có phải chúng tôi là những vị khách trên không họ đã thấy không.

This we admitted.

Chúng tôi thừa nhận.

They pointed to it again, and to the outlying country, in different directions—but we pretended we did not know where it was, and in truth we were not quite sure and gave a rather wild indication of its whereabouts.

Họ chỉ lại vào bản phác, rồi chỉ về vùng xa theo nhiều hướng khác nhau—nhưng chúng tôi giả vờ không biết nó ở đâu, và thực ra cũng không chắc lắm nên chỉ bừa vị trí của nó.

Again they motioned us to advance, standing so packed about the door that there remained but the one straight path open. All around us and behind they were massed solidly—there was simply nothing to do but go forward—or fight.

Họ lại ra hiệu cho chúng tôi tiến, đứng chật cứng quanh cửa đến nỗi chỉ còn một lối thẳng. Quanh chúng tôi và phía sau họ dồn thành khối đặc—chẳng còn cách nào ngoài đi tới—hoặc đánh nhau.

We held a consultation.

Chúng tôi họp bàn.

“I never fought with women in my life,” said Terry, greatly perturbed, “but I’m not going in there. I’m not going to be—herded in—as if we were in a cattle chute.”

“Cả đời tớ chưa đánh nhau với đàn bà,” Terry nói, rất bối rối, “nhưng tớ không vào đó. Tớ sẽ không bị—lùa vào—như thể vào đường dẫn gia súc.”

“We can’t fight them, of course,” Jeff urged. “They’re all women, in spite of their nondescript clothes; nice women, too; good strong sensible faces. I guess we’ll have to go in.”

“Dĩ nhiên ta không đánh họ được,” Jeff nói. “Họ toàn là đàn bà, dù quần áo chẳng ra kiểu gì; mà là những phụ nữ tử tế, gương mặt mạnh mẽ, biết điều. Tớ đoán là phải vào thôi.”

“We may never get out, if we do,” I told them. “Strong and sensible, yes; but I’m not so sure about the good. Look at those faces!”

“Vào rồi có thể không ra được nữa,” tôi nói với họ. “Mạnh mẽ và biết điều thì đúng; nhưng còn tử tế thì tớ không chắc lắm. Nhìn những gương mặt kia xem!”

They had stood at ease, waiting while we conferred together, but never relaxing their close attention.

Họ đứng nghỉ, chờ trong lúc chúng tôi bàn bạc, nhưng không lúc nào buông lơi sự chú ý sát sao.

Their attitude was not the rigid discipline of soldiers; there was no sense of compulsion about them. Terry’s term of a “vigilance committee” was highly descriptive. They had just the aspect of sturdy burghers, gathered hastily to meet some common need or peril, all moved by precisely the same feelings, to the same end.

Thái độ của họ không phải kỷ luật cứng nhắc của binh lính; không có cảm giác cưỡng bức nào quanh họ. Thuật ngữ “ủy ban an ninh tự phát” của Terry rất tả đúng. Họ có đúng vẻ của những thị dân vững chãi, tụ lại vội vàng để đối phó một nhu cầu hay hiểm họa chung, tất cả cùng xúc động bởi đúng một cảm xúc, hướng tới đúng một mục đích.

Never, anywhere before, had I seen women of precisely this quality. Fishwives and market women might show similar strength, but it was coarse and heavy. These were merely athletic—light and powerful. College professors, teachers, writers—many women showed similar intelligence but often wore a strained nervous look, while these were as calm as cows, for all their evident intellect.

Chưa bao giờ, ở bất cứ đâu, tôi từng thấy những người phụ nữ có đúng phẩm chất này. Các bà bán cá và bán chợ có thể cho thấy sức mạnh tương tự, nhưng thô và nặng. Những người này chỉ đơn thuần là lực lưỡng—nhẹ nhàng và mạnh mẽ. Giáo sư đại học, giáo viên, nhà văn—nhiều phụ nữ cho thấy trí tuệ tương tự nhưng thường mang vẻ căng thẳng bồn chồn, còn những người này thì điềm tĩnh như bò cái, dù rõ ràng đầy trí tuệ.

We observed pretty closely just then, for all of us felt that it was a crucial moment.

Lúc ấy chúng tôi quan sát khá kỹ, vì cả ba đều cảm thấy đây là khoảnh khắc quyết định.

The leader gave some word of command and beckoned us on, and the surrounding mass moved a step nearer.

Người đứng đầu ra một lệnh nào đó và vẫy chúng tôi đi tiếp, và đám đông xung quanh nhích gần thêm một bước.

“We’ve got to decide quick,” said Terry.

“Phải quyết nhanh,” Terry nói.

“I vote to go in,” Jeff urged. But we were two to one against him and he loyally stood by us. We made one more effort to be let go, urgent, but not imploring. In vain.

“Tớ bỏ phiếu vào,” Jeff nói. Nhưng hai chọi một, và cậu ấy trung thành đứng về phía chúng tôi. Chúng tôi cố thêm một lần nữa để được thả, khẩn khoản nhưng không van nài. Vô ích.

“Now for a rush, boys!” Terry said. “And if we can’t break ’em, I’ll shoot in the air.”

“Giờ xông lên, các cậu!” Terry nói. “Và nếu không phá nổi họ, tớ sẽ bắn chỉ thiên.”

Then we found ourselves much in the position of the suffragette trying to get to the Parliament buildings through a triple cordon of London police.

Rồi chúng tôi thấy mình ở đúng hoàn cảnh của một nữ đấu sĩ đòi quyền bầu cử cố tiến tới tòa nhà Nghị viện qua ba vòng cảnh sát London.

The solidity of those women was something amazing. Terry soon found that it was useless, tore himself loose for a moment, pulled his revolver, and fired upward. As they caught at it, he fired again—we heard a cry—.

Sự vững chãi của những người phụ nữ ấy thật đáng kinh ngạc. Terry nhanh chóng nhận ra là vô ích, giằng mình ra được một thoáng, rút súng lục và bắn lên trời. Khi họ chộp lấy súng, cậu ấy bắn lần nữa—chúng tôi nghe một tiếng kêu—

Instantly each of us was seized by five women, each holding arm or leg or head; we were lifted like children, straddling helpless children, and borne onward, wriggling indeed, but most ineffectually.

Lập tức mỗi chúng tôi bị năm người phụ nữ tóm, mỗi người giữ một tay, một chân hay đầu; chúng tôi bị nhấc lên như trẻ con, những đứa trẻ dạng chân bất lực, rồi bị khiêng đi, quả có giãy giụa, nhưng vô hiệu hết sức.

We were borne inside, struggling manfully, but held secure most womanfully, in spite of our best endeavors.

Chúng tôi bị khiêng vào trong, vùng vẫy rất ra dáng đàn ông, và bị giữ chặt rất ra dáng đàn bà, bất chấp mọi cố gắng của chúng tôi.

So carried and so held, we came into a high inner hall, gray and bare, and were brought before a majestic gray-haired woman who seemed to hold a judicial position.

Bị khiêng và bị giữ như thế, chúng tôi vào một đại sảnh bên trong cao, xám và trống, rồi bị đưa đến trước một người phụ nữ tóc bạc oai nghiêm có vẻ giữ vị trí xét xử.

There was some talk, not much, among them, and then suddenly there fell upon each of us at once a firm hand holding a wetted cloth before mouth and nose—an order of swimming sweetness—anesthesia.

Họ nói với nhau vài câu, không nhiều, rồi bất thình lình, một bàn tay chắc nịch ụp xuống mỗi chúng tôi cùng lúc, giữ miếng vải ướt trên miệng và mũi—một mùi ngọt làm choáng váng, quay cuồng—thuốc mê.

CHAPTER 3. A Peculiar Imprisonment

CHƯƠNG 3. Một cuộc giam giữ kỳ lạ

From a slumber as deep as death, as refreshing as that of a healthy child, I slowly awakened.

Từ một giấc ngủ sâu như cái chết, mà tươi mát như giấc ngủ của một đứa trẻ khỏe mạnh, tôi từ từ tỉnh dậy.

It was like rising up, up, up through a deep warm ocean, nearer and nearer to full light and stirring air. Or like the return to consciousness after concussion of the brain. I was once thrown from a horse while on a visit to a wild mountainous country quite new to me, and I can clearly remember the mental experience of coming back to life, through lifting veils of dream. When I first dimly heard the voices of those about me, and saw the shining snowpeaks of that mighty range, I assumed that this too would pass, and I should presently find myself in my own home.

Như trồi lên, lên, lên qua một đại dương sâu và ấm, gần dần ánh sáng đầy đủ và không khí chuyển động. Hay như tỉnh lại sau chấn động não. Tôi từng bị ngựa hất xuống khi thăm một miền núi hoang dã hoàn toàn mới lạ với mình, và còn nhớ rõ trải nghiệm tinh thần của việc sống lại qua những lớp màn mơ vén lên. Khi lần đầu nghe mơ hồ những giọng nói quanh mình và thấy các đỉnh núi tuyết sáng lấp lánh của dãy núi hùng vĩ ấy, tôi cho rằng điều này rồi cũng sẽ qua, và chẳng mấy chốc tôi sẽ thấy mình ở nhà.

That was precisely the experience of this awakening: receding waves of half-caught swirling vision, memories of home, the steamer, the boat, the airship, the forest—at last all sinking away one after another, till my eyes were wide open, my brain clear, and I realized what had happened.

Đó chính xác là trải nghiệm của lần tỉnh này: những con sóng thoái lui của những hình ảnh xoáy chập chờn nửa nắm bắt được, ký ức về nhà, chiếc tàu hơi nước, chiếc xuồng, chiếc máy bay, khu rừng—cuối cùng tất cả lần lượt chìm đi, cho đến khi mắt tôi mở to, đầu óc sáng rõ, và tôi nhận ra chuyện gì đã xảy ra.

The most prominent sensation was of absolute physical comfort. I was lying in a perfect bed: long, broad, smooth; firmly soft and level; with the finest linen, some warm light quilt of blanket, and a counterpane that was a joy to the eye. The sheet turned down some fifteen inches, yet I could stretch my feet at the foot of the bed free but warmly covered.

Cảm giác nổi bật nhất là sự thoải mái thể xác tuyệt đối. Tôi nằm trong một chiếc giường hoàn hảo: dài, rộng, phẳng mịn; mềm mà chắc và bằng phẳng; với vải lanh tốt nhất, một tấm chăn nhẹ ấm, và một tấm phủ giường là niềm vui cho mắt. Tấm ga gấp xuống chừng bốn mươi phân, vậy mà tôi vẫn duỗi được chân ở cuối giường, thoải mái mà vẫn được đắp ấm.

I felt as light and clean as a white feather. It took me some time to conscientiously locate my arms and legs, to feel the vivid sense of life radiate from the wakening center to the extremities.

Tôi thấy mình nhẹ và sạch như một chiếc lông trắng. Phải mất một lúc tôi mới có ý thức tìm ra tay chân mình, cảm thấy sự sống sinh động tỏa từ trung tâm đang thức dậy ra các đầu chi.

A big room, high and wide, with many lofty windows whose closed blinds let through soft green-lit air; a beautiful room, in proportion, in color, in smooth simplicity; a scent of blossoming gardens outside.

Một căn phòng lớn, cao và rộng, với nhiều cửa sổ cao vút có mành khép lọc vào không khí dịu ánh xanh; một căn phòng đẹp, về tỷ lệ, về màu sắc, về sự giản dị mịn màng; mùi hương của những khu vườn đang nở hoa ngoài kia.

I lay perfectly still, quite happy, quite conscious, and yet not actively realizing what had happened till I heard Terry.

Tôi nằm yên hoàn toàn, khá hạnh phúc, khá tỉnh táo, mà chưa chủ động nhận ra chuyện gì đã xảy ra cho tới khi tôi nghe tiếng Terry.

“Gosh!” was what he said.

“Trời!” là điều cậu ấy nói.

I turned my head. There were three beds in this chamber, and plenty of room for them.

Tôi quay đầu. Có ba chiếc giường trong căn phòng này, và dư chỗ cho chúng.

Terry was sitting up, looking about him, alert as ever. His remark, though not loud, roused Jeff also. We all sat up.

Terry đang ngồi dậy, nhìn quanh, vẫn tỉnh táo như mọi khi. Nhận xét của cậu ấy, dù không to, cũng đánh thức Jeff. Cả ba chúng tôi ngồi dậy.

Terry swung his legs out of bed, stood up, stretched himself mightily. He was in a long nightrobe, a sort of seamless garment, undoubtedly comfortable—we all found ourselves so covered. Shoes were beside each bed, also quite comfortable and goodlooking though by no means like our own.

Terry đung đưa chân ra khỏi giường, đứng lên, vươn vai mạnh mẽ. Cậu ấy mặc một chiếc áo ngủ dài, một loại áo liền không đường may, chắc chắn là thoải mái—chúng tôi thấy ai cũng được mặc như thế. Cạnh mỗi giường có một đôi giày, cũng khá thoải mái và đẹp dù hoàn toàn không giống giày của chúng tôi.

We looked for our clothes—they were not there, nor anything of all the varied contents of our pockets.

Chúng tôi tìm quần áo của mình—chúng không ở đó, cũng không còn thứ gì trong muôn vàn thứ trong túi áo.

A door stood somewhat ajar; it opened into a most attractive bathroom, copiously provided with towels, soap, mirrors, and all such convenient comforts, with indeed our toothbrushes and combs, our notebooks, and thank goodness, our watches—but no clothes.

Một cánh cửa hé mở; nó dẫn vào một phòng tắm rất dễ chịu, được trang bị dư dả khăn, xà phòng, gương và đủ thứ tiện nghi như thế, quả thực có cả bàn chải đánh răng, lược, sổ tay của chúng tôi, và ơn trời, cả đồng hồ—nhưng không có quần áo.

Then we made a search of the big room again and found a large airy closet, holding plenty of clothing, but not ours.

Rồi chúng tôi lại lục soát căn phòng lớn và tìm thấy một tủ âm tường rộng thoáng, đựng nhiều quần áo, nhưng không phải của chúng tôi.

“A council of war!” demanded Terry. “Come on back to bed—the bed’s all right anyhow. Now then, my scientific friend, let us consider our case dispassionately.”

“Họp tác chiến!” Terry yêu cầu. “Quay lại giường đi—ít ra giường thì tốt. Nào, ông bạn khoa học của tớ, ta hãy xét tình cảnh của mình cho bình tĩnh.”

He meant me, but Jeff seemed most impressed.

Cậu ấy nói tôi, nhưng Jeff có vẻ ấn tượng nhất.

“They haven’t hurt us in the least!” he said. “They could have killed us—or—or anything—and I never felt better in my life.”

“Họ chẳng làm gì hại ta cả!” cậu ấy nói. “Họ có thể giết ta—hay—hay làm gì cũng được—vậy mà tớ chưa bao giờ thấy khỏe hơn.”

“That argues that they are all women,” I suggested, “and highly civilized. You know you hit one in the last scrimmage—I heard her sing out—and we kicked awfully.”

“Điều đó chứng tỏ họ toàn là phụ nữ,” tôi nói, “và rất văn minh. Cậu biết đấy, cậu đã đánh trúng một người trong trận hỗn chiến cuối—tớ nghe cô ấy kêu—mà bọn mình đã đá dữ lắm.”

Terry was grinning at us. “So you realize what these ladies have done to us?” he pleasantly inquired. “They have taken away all our possessions, all our clothes—every stitch. We have been stripped and washed and put to bed like so many yearling babies—by these highly civilized women.”

Terry nhăn nhở nhìn chúng tôi. “Thế các cậu nhận ra những quý bà này đã làm gì chúng ta chưa?” cậu ấy hỏi dễ chịu. “Họ lấy đi mọi tài sản, mọi quần áo của ta—từng sợi chỉ. Ta bị lột trần, tắm rửa và đặt lên giường như mấy đứa bé một tuổi—bởi những phụ nữ rất văn minh này.”

Jeff actually blushed. He had a poetic imagination. Terry had imagination enough, of a different kind. So had I, also different. I always flattered myself I had the scientific imagination, which, incidentally, I considered the highest sort. One has a right to a certain amount of egotism if founded on fact—and kept to one’s self—I think.

Jeff thật sự đỏ mặt. Cậu ấy có trí tưởng tượng thi sĩ. Terry cũng chẳng thiếu trí tưởng tượng, nhưng thuộc loại khác. Tôi cũng thế, lại một loại khác nữa. Tôi vẫn tự khen mình có trí tưởng tượng khoa học, mà tiện thể, tôi cho là bậc cao nhất. Người ta có quyền có một chút tự phụ nếu nó dựa trên sự thật—và giữ cho riêng mình—tôi nghĩ.

“No use kicking, boys,” I said. “They’ve got us, and apparently they’re perfectly harmless. It remains for us to cook up some plan of escape like any other bottled heroes. Meanwhile we’ve got to put on these clothes—Hobson’s choice.”

“Đá vô ích thôi, các cậu,” tôi nói. “Họ bắt được ta rồi, và có vẻ họ hoàn toàn vô hại. Việc còn lại là nghĩ ra một kế hoạch trốn thoát như bao anh hùng bị nhốt trong chai khác. Trong lúc đó, ta phải mặc những bộ này—chẳng có lựa chọn nào khác.”

The garments were simple in the extreme, and absolutely comfortable, physically, though of course we all felt like supes in the theater. There was a one-piece cotton undergarment, thin and soft, that reached over the knees and shoulders, something like the one-piece pajamas some fellows wear, and a kind of half-hose, that came up to just under the knee and stayed there—had elastic tops of their own, and covered the edges of the first.

Quần áo giản dị đến cực điểm và hoàn toàn thoải mái về thể xác, dù dĩ nhiên cả ba chúng tôi đều thấy mình như vai phụ trên sân khấu. Có một món đồ lót bằng vải bông liền một mảnh, mỏng và mềm, phủ qua đầu gối và vai, hơi giống bộ pyjama liền mảnh một số chàng mặc, và một loại vớ ngắn, lên đến ngay dưới gối rồi ở yên đó—có gấu chun riêng, và che mép món đồ đầu.

Then there was a thicker variety of union suit, a lot of them in the closet, of varying weights and somewhat sturdier material—evidently they would do at a pinch with nothing further. Then there were tunics, knee-length, and some long robes. Needless to say, we took tunics.

Rồi còn một loại đồ lót liền dày hơn, nhiều bộ trong tủ, độ dày khác nhau, chất liệu chắc hơn—rõ ràng lúc cần mặc một mình nó cũng được. Rồi có áo chẽn dài đến gối, và vài áo choàng dài. Khỏi nói, chúng tôi lấy áo chẽn.

We bathed and dressed quite cheerfully.

Chúng tôi tắm và mặc đồ khá vui vẻ.

“Not half bad,” said Terry, surveying himself in a long mirror. His hair was somewhat longer than when we left the last barber, and the hats provided were much like those seen on the prince in the fairy tale, lacking the plume.

“Không tệ chút nào,” Terry nói, ngắm mình trong chiếc gương dài. Tóc cậu ấy dài hơn lúc rời tiệm hớt tóc cuối cùng, và những chiếc mũ được cấp rất giống mũ của hoàng tử trong truyện cổ tích, thiếu cái lông chim.

The costume was similar to that which we had seen on all the women, though some of them, those working in the fields, glimpsed by our glasses when we first flew over, wore only the first two.

Trang phục giống cái chúng tôi đã thấy trên mọi người phụ nữ, dù một số, những người làm việc đồng ruộng thoáng thấy qua ống nhòm lúc chúng tôi mới bay qua, chỉ mặc hai món đầu.

I settled my shoulders and stretched my arms, remarking: “They have worked out a mighty sensible dress, I’ll say that for them.” With which we all agreed.

Tôi xoay vai và duỗi tay, nhận xét: “Họ đã nghĩ ra một bộ trang phục cực kỳ hợp lý, phải công nhận điều đó.” Cả ba cùng đồng ý.

“Now then,” Terry proclaimed, “we’ve had a fine long sleep—we’ve had a good bath—we’re clothed and in our right minds, though feeling like a lot of neuters. Do you think these highly civilized ladies are going to give us any breakfast?”

“Nào,” Terry tuyên bố, “ta đã có một giấc ngủ dài tuyệt vời—đã tắm thoải mái—đã mặc quần áo và tỉnh táo, dù cảm thấy như một lũ vô tính. Các cậu có nghĩ mấy quý bà rất văn minh này sẽ cho ta bữa sáng không?”

“Of course they will,” Jeff asserted confidently. “If they had meant to kill us, they would have done it before. I believe we are going to be treated as guests.”

“Dĩ nhiên có,” Jeff khẳng định tự tin. “Nếu họ định giết ta thì đã giết rồi. Tớ tin ta sẽ được đối xử như khách.”

“Hailed as deliverers, I think,” said Terry.

“Được tung hô như người giải cứu thì đúng hơn,” Terry nói.

“Studied as curiosities,” I told them. “But anyhow, we want food. So now for a sortie!”

“Bị nghiên cứu như vật lạ,” tôi nói với họ. “Nhưng dù sao ta cần thức ăn. Nào, xuất kích!”

A sortie was not so easy.

Xuất kích không dễ như thế.

The bathroom only opened into our chamber, and that had but one outlet, a big heavy door, which was fastened.

Phòng tắm chỉ mở vào phòng chúng tôi, mà phòng này chỉ có một lối ra, một cánh cửa lớn nặng, đã bị cài.

We listened.

Chúng tôi lắng nghe.

“There’s someone outside,” Jeff suggested. “Let’s knock.”

“Có ai ngoài kia,” Jeff nói. “Gõ cửa đi.”

So we knocked, whereupon the door opened.

Thế là chúng tôi gõ, và cửa mở.

Outside was another large room, furnished with a great table at one end, long benches or couches against the wall, some smaller tables and chairs. All these were solid, strong, simple in structure, and comfortable in use—also, incidentally, beautiful.

Bên ngoài là một phòng lớn khác, bày một chiếc bàn lớn ở đầu phòng, những ghế dài hoặc đi-văng dọc tường, vài bàn và ghế nhỏ hơn. Tất cả đều chắc, bền, cấu trúc giản dị, dùng thoải mái—và tiện thể, cũng đẹp.

This room was occupied by a number of women, eighteen to be exact, some of whom we distinctly recalled.

Căn phòng này có một số phụ nữ, đúng ra là mười tám người, trong đó chúng tôi nhớ rõ vài người.

Terry heaved a disappointed sigh. “The Colonels!” I heard him whisper to Jeff.

Terry thở dài thất vọng. “Các Đại tá!” tôi nghe cậu ấy thì thầm với Jeff.

Jeff, however, advanced and bowed in his best manner; so did we all, and we were saluted civilly by the tall-standing women.

Tuy nhiên Jeff tiến ra và cúi chào bằng điệu tốt nhất; cả chúng tôi cũng thế, và được những người phụ nữ cao lớn đứng đó đáp lễ lịch sự.

We had no need to make pathetic pantomime of hunger; the smaller tables were already laid with food, and we were gravely invited to be seated. The tables were set for two; each of us found ourselves placed vis-a-vis with one of our hosts, and each table had five other stalwarts nearby, unobtrusively watching. We had plenty of time to get tired of those women!

Chúng tôi chẳng cần làm trò điệu bộ thảm hại để tỏ ra đói; những chiếc bàn nhỏ đã bày sẵn thức ăn, và chúng tôi được mời ngồi một cách nghiêm trang. Bàn kê cho hai người; mỗi chúng tôi thấy mình được xếp ngồi đối diện với một người chủ nhà, và quanh mỗi bàn có thêm năm người lực lưỡng khác đứng gần, lặng lẽ quan sát. Chúng tôi có dư thời gian để phát chán những người phụ nữ ấy!

The breakfast was not profuse, but sufficient in amount and excellent in quality. We were all too good travelers to object to novelty, and this repast with its new but delicious fruit, its dish of large rich-flavored nuts, and its highly satisfactory little cakes was most agreeable. There was water to drink, and a hot beverage of a most pleasing quality, some preparation like cocoa.

Bữa sáng không dư dả, nhưng đủ lượng và tuyệt hảo về chất lượng. Chúng tôi đều là dân đi xa dày dạn nên không phàn nàn về cái lạ, và bữa ăn này, với thứ trái cây mới mà ngon, một đĩa hạt lớn vị đậm, và những chiếc bánh nhỏ hết sức vừa ý, rất dễ chịu. Có nước để uống, và một thức uống nóng chất lượng dễ chịu nhất, một chế phẩm gần như ca cao.

And then and there, willy-nilly, before we had satisfied our appetites, our education began.

Và ngay lúc ấy, ngay tại đó, dù muốn hay không, trước khi chúng tôi thỏa cơn đói, việc học của chúng tôi bắt đầu.

By each of our plates lay a little book, a real printed book, though different from ours both in paper and binding, as well, of course, as in type. We examined them curiously.

Cạnh mỗi đĩa của chúng tôi có một quyển sách nhỏ, một quyển sách in thật, dù khác sách của ta cả về giấy lẫn bìa, và dĩ nhiên cả về chữ in. Chúng tôi tò mò xem xét.

“Shades of Sauveur!” muttered Terry. “We’re to learn the language!”

“Trời ơi, phương pháp Sauveur!” Terry lẩm bẩm. “Ta phải học ngôn ngữ rồi!”

We were indeed to learn the language, and not only that, but to teach our own. There were blank books with parallel columns, neatly ruled, evidently prepared for the occasion, and in these, as fast as we learned and wrote down the name of anything, we were urged to write our own name for it by its side.

Quả thực chúng tôi phải học ngôn ngữ, và không chỉ thế, mà còn phải dạy tiếng của mình. Có những quyển vở trắng chia cột song song, kẻ ngay ngắn, rõ ràng được chuẩn bị cho dịp này, và vào đó, hễ chúng tôi học và viết ra tên một thứ gì, chúng tôi được thúc giục viết tên của mình cho nó bên cạnh.

The book we had to study was evidently a schoolbook, one in which children learned to read, and we judged from this, and from their frequent consultation as to methods, that they had had no previous experience in the art of teaching foreigners their language, or of learning any other.

Quyển sách chúng tôi phải học rõ ràng là sách giáo khoa, loại trẻ con học đọc, và từ đó, cũng như từ việc họ thường xuyên bàn bạc về phương pháp, chúng tôi đoán họ chưa có kinh nghiệm nào trước đây về việc dạy người nước ngoài ngôn ngữ của mình, hay học bất kỳ ngôn ngữ nào khác.

On the other hand, what they lacked in experience, they made up for in genius. Such subtle understanding, such instant recognition of our difficulties, and readiness to meet them, were a constant surprise to us.

Mặt khác, cái họ thiếu về kinh nghiệm thì họ bù bằng thiên tài. Sự thấu hiểu tinh tế, sự nhận ra tức thì những khó khăn của chúng tôi và sẵn sàng đáp ứng, luôn làm chúng tôi ngạc nhiên.

Of course, we were willing to meet them halfway. It was wholly to our advantage to be able to understand and speak with them, and as to refusing to teach them—why should we? Later on we did try open rebellion, but only once.

Dĩ nhiên chúng tôi sẵn lòng gặp họ nửa đường. Hiểu và nói được với họ hoàn toàn có lợi cho chúng tôi, còn chuyện từ chối dạy họ—vì sao phải thế? Về sau chúng tôi có thử nổi loạn công khai, nhưng chỉ một lần.

That first meal was pleasant enough, each of us quietly studying his companion, Jeff with sincere admiration, Terry with that highly technical look of his, as of a past master—like a lion tamer, a serpent charmer, or some such professional. I myself was intensely interested.

Bữa ăn đầu tiên ấy khá dễ chịu, mỗi chúng tôi lặng lẽ nghiên cứu người bạn đồng bàn, Jeff với sự ngưỡng mộ chân thành, Terry với cái vẻ rất chuyên môn của cậu ấy, như bậc thầy từng trải—như người thuần sư tử, người dụ rắn, hay một nghề kiểu thế. Bản thân tôi thì hết sức quan tâm.

It was evident that those sets of five were there to check any outbreak on our part. We had no weapons, and if we did try to do any damage, with a chair, say, why five to one was too many for us, even if they were women; that we had found out to our sorrow. It was not pleasant, having them always around, but we soon got used to it.

Rõ ràng những nhóm năm người kia ở đó để dẹp mọi cơn manh động từ phía chúng tôi. Chúng tôi không vũ khí, và nếu có thử gây hại gì, bằng cái ghế chẳng hạn, thì năm chọi một là quá nhiều với chúng tôi, dù họ là phụ nữ; điều đó chúng tôi đã biết trong cay đắng. Có họ luôn quanh mình thì không dễ chịu, nhưng chẳng bao lâu chúng tôi quen.

“It’s better than being physically restrained ourselves,” Jeff philosophically suggested when we were alone. “They’ve given us a room—with no great possibility of escape—and personal liberty—heavily chaperoned. It’s better than we’d have been likely to get in a man-country.”

“Còn hơn bị trói tay trói chân,” Jeff triết lý khi chỉ còn chúng tôi với nhau. “Họ cho ta một căn phòng—hầu như không có khả năng trốn—và tự do cá nhân—kèm người giám hộ dày đặc. Thế còn tốt hơn những gì ta có thể được ở một xứ của đàn ông.”

“Man-Country! Do you really believe there are no men here, you innocent? Don’t you know there must be?” demanded Terry.

“Xứ của đàn ông! Cậu thật sự tin là ở đây không có đàn ông sao, đồ ngây thơ? Cậu không biết là phải có à?” Terry hỏi vặn.

“Ye—es,” Jeff agreed. “Of course—and yet—”

“Ừ—ừm,” Jeff đồng ý. “Dĩ nhiên—vậy mà—”

“And yet—what! Come, you obdurate sentimentalist—what are you thinking about?”

“Vậy mà—gì! Nào, đồ đa cảm cứng đầu—cậu đang nghĩ gì?”

“They may have some peculiar division of labor we’ve never heard of,” I suggested. “The men may live in separate towns, or they may have subdued them—somehow—and keep them shut up. But there must be some.”

“Họ có thể có một cách phân công lao động đặc biệt nào đó mà ta chưa từng nghe,” tôi nói. “Đàn ông có thể sống trong những thị trấn riêng, hoặc họ đã khuất phục được đàn ông—bằng cách nào đó—và nhốt họ lại. Nhưng chắc chắn phải có.”

“That last suggestion of yours is a nice one, Van,” Terry protested. “Same as they’ve got us subdued and shut up! you make me shiver.”

“Gợi ý cuối của cậu hay thật, Van,” Terry phản đối. “Y như họ đã khuất phục ta và nhốt ta lại! Cậu làm tớ rùng mình.”

“Well, figure it out for yourself, anyway you please. We saw plenty of kids, the first day, and we’ve seen those girls—”

“Thì tự cậu tính đi, tùy ý cậu. Ngày đầu ta thấy khối trẻ con, và ta đã thấy những cô gái kia—”

“Real girls!” Terry agreed, in immense relief. “Glad you mentioned ’em. I declare, if I thought there was nothing in the country but those grenadiers I’d jump out the window.”

“Những cô gái thật!” Terry đồng ý, nhẹ nhõm vô cùng. “Mừng là cậu nhắc đến. Tớ thề, nếu tớ nghĩ trong xứ này chỉ có mấy bà lính cận vệ cao to ấy thì tớ nhảy cửa sổ.”

“Speaking of windows,” I suggested, “let’s examine ours.”

“Nhắc đến cửa sổ,” tôi nói, “xem cửa sổ của ta đi.”

We looked out of all the windows. The blinds opened easily enough, and there were no bars, but the prospect was not reassuring.

Chúng tôi nhìn ra từ mọi cửa sổ. Mành mở dễ dàng, và không có song, nhưng khung cảnh không đáng yên tâm.

This was not the pink-walled town we had so rashly entered the day before. Our chamber was high up, in a projecting wing of a sort of castle, built out on a steep spur of rock. Immediately below us were gardens, fruitful and fragrant, but their high walls followed the edge of the cliff which dropped sheer down, we could not see how far. The distant sound of water suggested a river at the foot.

Đây không phải thị trấn tường hồng mà chúng tôi đã liều lĩnh bước vào hôm trước. Phòng chúng tôi ở rất cao, trong một cánh nhô ra của một loại lâu đài, xây trên một mỏm đá dốc. Ngay bên dưới chúng tôi là những khu vườn, trĩu quả và thơm ngát, nhưng bức tường cao của chúng chạy dọc mép vách đá đổ thẳng xuống, không biết sâu bao nhiêu. Tiếng nước xa xa gợi ý có một con sông dưới chân.

We could look out east, west, and south. To the southeastward stretched the open country, lying bright and fair in the morning light, but on either side, and evidently behind, rose great mountains.

Chúng tôi nhìn ra được hướng đông, tây và nam. Về phía đông nam trải ra miền đất mở, nằm sáng và đẹp trong nắng sớm, nhưng hai bên, và rõ ràng cả phía sau, là những dãy núi lớn.

“This thing is a regular fortress—and no women built it, I can tell you that,” said Terry. We nodded agreeingly. “It’s right up among the hills—they must have brought us a long way.”

“Cái này đúng là pháo đài—mà không phải phụ nữ xây nên, tớ nói cho các cậu biết,” Terry nói. Chúng tôi gật đầu đồng ý. “Nó nằm ngay giữa đồi núi—họ chắc đã khiêng ta đi rất xa.”

“We saw some kind of swift-moving vehicles the first day,” Jeff reminded us. “If they’ve got motors, they are civilized.”

“Ngày đầu ta thấy vài loại xe chạy nhanh,” Jeff nhắc chúng tôi. “Nếu họ có động cơ thì họ văn minh.”

“Civilized or not, we’ve got our work cut out for us to get away from here. I don’t propose to make a rope of bedclothes and try those walls till I’m sure there is no better way.”

“Văn minh hay không, ta cũng phải vất vả mới trốn khỏi đây. Tớ không định kết dây bằng chăn ga rồi thử mấy bức tường kia cho đến khi chắc chắn không còn cách nào tốt hơn.”

We all concurred on this point, and returned to our discussion as to the women.

Về điểm này cả ba đồng ý, và quay lại cuộc thảo luận về những người phụ nữ.

Jeff continued thoughtful. “All the same, there’s something funny about it,” he urged. “It isn’t just that we don’t see any men—but we don’t see any signs of them. The—the—reaction of these women is different from any that I’ve ever met.”

Jeff vẫn trầm ngâm. “Dù sao thì vẫn có gì đó lạ,” cậu ấy nói. “Không chỉ là ta không thấy đàn ông—mà ta không thấy dấu hiệu nào của họ. Cái—cái—phản ứng của những phụ nữ này khác bất kỳ phản ứng nào tớ từng gặp.”

“There is something in what you say, Jeff,” I agreed. “There is a different—atmosphere.”

“Cậu nói có lý, Jeff,” tôi đồng ý. “Có một—bầu không khí khác.”

“They don’t seem to notice our being men,” he went on. “They treat us—well—just as they do one another. It’s as if our being men was a minor incident.”

“Họ dường như không để ý chuyện ta là đàn ông,” cậu ấy tiếp. “Họ đối xử với ta—ừ—đúng như họ đối xử với nhau. Như thể chuyện ta là đàn ông chỉ là một việc phụ.”

I nodded. I’d noticed it myself. But Terry broke in rudely.

Tôi gật đầu. Tôi cũng đã để ý. Nhưng Terry xen vào thô lỗ.

“Fiddlesticks!” he said. “It’s because of their advanced age. They’re all grandmas, I tell you—or ought to be. Great aunts, anyhow. Those girls were girls all right, weren’t they?”

“Vớ vẩn!” cậu ấy nói. “Chỉ vì tuổi tác cao của họ thôi. Tớ bảo họ toàn là bà nội bà ngoại—hay lẽ ra phải thế. Ít nhất cũng là bà cô. Mấy cô kia đúng là con gái chứ, phải không?”

“Yes—” Jeff agreed, still slowly. “But they weren’t afraid—they flew up that tree and hid, like schoolboys caught out of bounds—not like shy girls.”

“Ừ—” Jeff đồng ý, vẫn chậm rãi. “Nhưng họ không sợ—họ leo lên cây và trốn như học trò bị bắt quả tang đi ra ngoài giới hạn—không giống những cô gái e thẹn.”

“And they ran like marathon winners—you’ll admit that, Terry,” he added.

“Và họ chạy như người thắng giải marathon—cậu phải công nhận, Terry,” cậu ấy thêm.

Terry was moody as the days passed. He seemed to mind our confinement more than Jeff or I did; and he harped on Alima, and how near he’d come to catching her. “If I had—” he would say, rather savagely, “we’d have had a hostage and could have made terms.”

Terry ủ rũ khi những ngày trôi qua. Cậu ấy có vẻ bực chuyện giam giữ hơn Jeff hay tôi; và cứ nhắc mãi Alima, rằng suýt nữa cậu đã bắt được cô. “Giá mà tớ—” cậu ấy hay nói, khá cục cằn, “thì ta đã có con tin và đòi được điều kiện.”

But Jeff was getting on excellent terms with his tutor, and even his guards, and so was I. It interested me profoundly to note and study the subtle difference between these women and other women, and try to account for them. In the matter of personal appearance, there was a great difference. They all wore short hair, some few inches at most; some curly, some not; all light and clean and fresh-looking.

Nhưng Jeff đang hòa hợp rất tốt với gia sư của mình, và cả những người canh gác, tôi cũng vậy. Tôi cực kỳ hứng thú khi ghi nhận và nghiên cứu sự khác biệt tinh tế giữa những người phụ nữ này và những phụ nữ khác, rồi cố giải thích chúng. Về ngoại hình thì có sự khác biệt lớn. Họ đều để tóc ngắn, nhiều lắm là vài phân; người xoăn người không; tất cả đều nhẹ nhàng, sạch sẽ và tươi tắn.

“If their hair was only long,” Jeff would complain, “they would look so much more feminine.”

“Giá tóc họ dài,” Jeff hay than, “thì họ trông nữ tính hơn nhiều.”

I rather liked it myself, after I got used to it. Why we should so admire “a woman’s crown of hair” and not admire a Chinaman’s queue is hard to explain, except that we are so convinced that the long hair “belongs” to a woman. Whereas the “mane” in horses is on both, and in lions, buffalos, and such creatures only on the male. But I did miss it—at first.

Bản thân tôi lại khá thích, sau khi quen. Vì sao ta ngưỡng mộ “vương miện tóc của người phụ nữ” mà không ngưỡng mộ bím tóc của người Trung Hoa thì khó giải thích, trừ việc ta quá tin rằng tóc dài “thuộc về” phụ nữ. Trong khi “bờm” ở ngựa có ở cả hai giống, còn ở sư tử, trâu rừng và các loài tương tự thì chỉ ở con đực. Nhưng tôi có nhớ nó—lúc đầu.

Our time was quite pleasantly filled. We were free of the garden below our windows, quite long in its irregular rambling shape, bordering the cliff. The walls were perfectly smooth and high, ending in the masonry of the building; and as I studied the great stones I became convinced that the whole structure was extremely old. It was built like the pre-Incan architecture in Peru, of enormous monoliths, fitted as closely as mosaics.

Thời gian của chúng tôi trôi qua khá dễ chịu. Chúng tôi được tự do ra khu vườn dưới cửa sổ, khá dài, hình dạng ngoằn ngoèo bất quy tắc, giáp mép vách đá. Những bức tường hoàn toàn nhẵn và cao, kết thúc ở phần xây đá của tòa nhà; và khi nghiên cứu những tảng đá lớn, tôi tin chắc toàn bộ công trình cực kỳ cổ. Nó được xây giống kiến trúc tiền Inca ở Peru, bằng những khối đá nguyên khổng lồ, ghép khít như tranh ghép đá.

“These folks have a history, that’s sure,” I told the others. “And SOME time they were fighters—else why a fortress?”

“Những người này có một lịch sử, chắc chắn thế,” tôi nói với hai bạn. “Và có LÚC nào đó họ đã từng là chiến binh—nếu không thì sao lại có pháo đài?”

I said we were free of the garden, but not wholly alone in it. There was always a string of those uncomfortably strong women sitting about, always one of them watching us even if the others were reading, playing games, or busy at some kind of handiwork.

Tôi nói chúng tôi được tự do trong vườn, nhưng không hoàn toàn một mình ở đó. Luôn có một dãy những người phụ nữ mạnh đến khó chịu ấy ngồi quanh, luôn có một người trông chừng chúng tôi, dù những người khác đang đọc sách, chơi trò chơi hay bận một thứ việc tay nào đó.

“When I see them knit,” Terry said, “I can almost call them feminine.”

“Khi thấy họ đan len,” Terry nói, “tớ gần như gọi được họ là nữ tính.”

“That doesn’t prove anything,” Jeff promptly replied. “Scotch shepherds knit—always knitting.”

“Chẳng chứng minh được gì,” Jeff đáp ngay. “Mục đồng Scotland cũng đan—lúc nào cũng đan.”

“When we get out—” Terry stretched himself and looked at the far peaks, “when we get out of this and get to where the real women are—the mothers, and the girls—”

“Khi ta ra được—” Terry vươn người và nhìn các đỉnh xa, “khi ta thoát khỏi chuyện này và đến nơi có những phụ nữ thật—các bà mẹ, và các cô gái—”

“Well, what’ll we do then?” I asked, rather gloomily. “How do you know we’ll ever get out?”

“Thế rồi ta làm gì?” tôi hỏi, khá u ám. “Sao cậu biết ta sẽ ra được?”

This was an unpleasant idea, which we unanimously considered, returning with earnestness to our studies.

Đây là một ý nghĩ khó chịu, mà cả ba nhất trí cân nhắc, rồi nghiêm túc quay lại việc học.

“If we are good boys and learn our lessons well,” I suggested. “If we are quiet and respectful and polite and they are not afraid of us—then perhaps they will let us out. And anyway—when we do escape, it is of immense importance that we know the language.”

“Nếu ta là những cậu bé ngoan và học bài giỏi,” tôi gợi ý. “Nếu ta yên lặng, kính trọng, lịch sự và họ không sợ ta—thì có lẽ họ sẽ cho ta ra. Và dù sao—khi ta trốn thoát—việc biết ngôn ngữ là cực kỳ quan trọng.”

Personally, I was tremendously interested in that language, and seeing they had books, was eager to get at them, to dig into their history, if they had one.

Về phần mình, tôi hết sức hứng thú với ngôn ngữ ấy, và thấy họ có sách, tôi háo hức muốn tiếp cận chúng, đào vào lịch sử của họ, nếu họ có.

It was not hard to speak, smooth and pleasant to the ear, and so easy to read and write that I marveled at it. They had an absolutely phonetic system, the whole thing was as scientific as Esparanto yet bore all the marks of an old and rich civilization.

Nó không khó nói, êm và dễ nghe, và dễ đọc dễ viết đến nỗi tôi lấy làm lạ. Họ có một hệ thống chữ viết ghi âm hoàn toàn, cả thứ ấy khoa học như Esperanto mà vẫn mang mọi dấu hiệu của một nền văn minh cổ và giàu có.

We were free to study as much as we wished, and were not left merely to wander in the garden for recreation but introduced to a great gymnasium, partly on the roof and partly in the story below. Here we learned real respect for our tall guards. No change of costume was needed for this work, save to lay off outer clothing. The first one was as perfect a garment for exercise as need be devised, absolutely free to move in, and, I had to admit, much better-looking than our usual one.

Chúng tôi được tự do học bao nhiêu tùy thích, và không chỉ bị bỏ mặc lang thang trong vườn để giải trí mà còn được đưa đến một phòng tập thể dục lớn, một phần trên mái và một phần ở tầng dưới. Ở đây chúng tôi học được sự kính trọng thật sự đối với những người canh gác cao lớn. Không cần đổi trang phục cho việc này, chỉ cần cởi lớp ngoài. Món đầu tiên là trang phục hoàn hảo cho tập luyện như có thể nghĩ ra, hoàn toàn tự do cử động, và tôi phải thừa nhận, đẹp hơn nhiều so với trang phục thường ngày của ta.

“Forty—over forty—some of ’em fifty, I bet—and look at ’em!” grumbled Terry in reluctant admiration.

“Bốn mươi—hơn bốn mươi—có người năm mươi, tớ cá thế—mà nhìn họ kìa!” Terry cằn nhằn, ngưỡng mộ miễn cưỡng.

There were no spectacular acrobatics, such as only the young can perform, but for all-around development they had a most excellent system. A good deal of music went with it, with posture dancing and, sometimes, gravely beautiful processional performances.

Không có những màn nhào lộn ngoạn mục chỉ người trẻ mới làm được, nhưng để phát triển toàn diện thì họ có một hệ thống xuất sắc nhất. Đi kèm là nhiều âm nhạc, múa tạo dáng, và đôi khi những màn diễu hành nghiêm trang mà đẹp.

Jeff was much impressed by it. We did not know then how small a part of their physical culture methods this really was, but found it agreeable to watch, and to take part in.

Jeff rất ấn tượng. Lúc đó chúng tôi chưa biết đây chỉ là phần nhỏ đến thế nào trong phương pháp rèn luyện thể chất của họ, nhưng thấy xem và tham gia đều dễ chịu.

Oh yes, we took part all right! It wasn’t absolutely compulsory, but we thought it better to please.

Ồ vâng, chúng tôi tham gia chứ! Không hoàn toàn bắt buộc, nhưng chúng tôi nghĩ nên làm cho họ vừa lòng.

Terry was the strongest of us, though I was wiry and had good staying power, and Jeff was a great sprinter and hurdler, but I can tell you those old ladies gave us cards and spades. They ran like deer, by which I mean that they ran not as if it was a performance, but as if it was their natural gait. We remembered those fleeting girls of our first bright adventure, and concluded that it was.

Terry khỏe nhất trong ba chúng tôi, dù tôi gân guốc và bền sức, còn Jeff là tay chạy nước rút và nhảy rào cừ khôi, nhưng tôi nói cho các bạn biết, những bà già ấy cho chúng tôi hít khói. Họ chạy như nai, ý tôi là họ chạy không như đang biểu diễn, mà như đó là dáng đi tự nhiên của họ. Chúng tôi nhớ những cô gái lướt đi trong cuộc phiêu lưu sáng rực đầu tiên, và kết luận rằng đúng là thế.

They leaped like deer, too, with a quick folding motion of the legs, drawn up and turned to one side with a sidelong twist of the body. I remembered the sprawling spread-eagle way in which some of the fellows used to come over the line—and tried to learn the trick. We did not easily catch up with these experts, however.

Họ cũng nhảy như nai, với một chuyển động gập chân nhanh, co lên và xoay sang một bên cùng cú vặn mình nghiêng. Tôi nhớ cách dang tay dang chân sải bước lúc vượt vạch của vài anh chàng—và cố học mẹo ấy. Tuy nhiên chúng tôi không dễ gì đuổi kịp những tay thạo ấy.

“Never thought I’d live to be bossed by a lot of elderly lady acrobats,” Terry protested.

“Chưa bao giờ nghĩ mình sống đến lúc bị một lũ nữ lực sĩ nhào lộn lớn tuổi sai bảo,” Terry phản đối.

They had games, too, a good many of them, but we found them rather uninteresting at first. It was like two people playing solitaire to see who would get it first; more like a race or a—a competitive examination, than a real game with some fight in it.

Họ cũng có trò chơi, khá nhiều, nhưng lúc đầu chúng tôi thấy khá nhạt. Nó giống hai người chơi bài solitaire xem ai xong trước; giống một cuộc chạy đua hay một—một kỳ thi tuyển hơn là một trò chơi thật có chút đấu tranh.

I philosophized a bit over this and told Terry it argued against their having any men about. “There isn’t a man-size game in the lot,” I said.

Tôi triết lý một chút về chuyện này và nói với Terry rằng nó chống lại giả thuyết họ có đàn ông ở quanh. “Không có một trò nào vừa cỡ đàn ông,” tôi nói.

“But they are interesting—I like them,” Jeff objected, “and I’m sure they are educational.”

“Nhưng chúng thú vị—tớ thích,” Jeff phản đối, “và tớ chắc chúng có tính giáo dục.”

“I’m sick and tired of being educated,” Terry protested. “Fancy going to a dame school—at our age. I want to Get Out!”

“Tớ chán ngấy bị giáo dục rồi,” Terry phản đối. “Thử nghĩ xem, đi học trường làng của mấy bà giáo—ở tuổi này. Tớ muốn Ra Khỏi Đây!”

But we could not get out, and we were being educated swiftly. Our special tutors rose rapidly in our esteem. They seemed of rather finer quality than the guards, though all were on terms of easy friendliness. Mine was named Somel, Jeff’s Zava, and Terry’s Moadine. We tried to generalize from the names, those of the guards, and of our three girls, but got nowhere.

Nhưng chúng tôi không ra được, và chúng tôi được giáo dục rất nhanh. Các gia sư riêng nhanh chóng lên cao trong lòng quý mến của chúng tôi. Họ có vẻ phẩm chất tốt hơn những người canh gác, dù tất cả đều thân thiện tự nhiên. Người của tôi tên Somel, của Jeff là Zava, của Terry là Moadine. Chúng tôi cố khái quát từ những cái tên, của các người canh gác và của ba cô gái, nhưng chẳng đi đến đâu.

“They sound well enough, and they’re mostly short, but there’s no similarity of termination—and no two alike. However, our acquaintance is limited as yet.”

“Nghe cũng được, mà phần lớn ngắn, nhưng không có vần cuối tương tự—và không hai tên nào giống nhau. Tuy nhiên, hiểu biết của ta còn hạn chế.”

There were many things we meant to ask—as soon as we could talk well enough. Better teaching I never saw. From morning to night there was Somel, always on call except between two and four; always pleasant with a steady friendly kindness that I grew to enjoy very much. Jeff said Miss Zava—he would put on a title, though they apparently had none—was a darling, that she reminded him of his Aunt Esther at home; but Terry refused to be won, and rather jeered at his own companion, when we were alone.

Có nhiều điều chúng tôi định hỏi—ngay khi nói đủ giỏi. Tôi chưa từng thấy cách dạy nào tốt hơn. Từ sáng đến tối có Somel, luôn sẵn sàng trừ giữa hai và bốn giờ; luôn dễ chịu với một lòng tốt thân thiện đều đặn mà tôi dần thấy rất thích. Jeff nói cô Zava—cậu ấy cứ muốn gắn một danh xưng dù họ dường như không có—là một người đáng yêu, cô nhắc cậu nhớ bà dì Esther ở quê nhà; nhưng Terry không chịu bị thu phục, và còn giễu người kèm mình khi chúng tôi ở riêng.

“I’m sick of it!” he protested. “Sick of the whole thing. Here we are cooped up as helpless as a bunch of three-year-old orphans, and being taught what they think is necessary—whether we like it or not. Confound their old-maid impudence!”

“Tớ chán rồi!” cậu ấy phản đối. “Chán toàn bộ chuyện này. Ta bị nhốt ở đây bất lực như một lũ trẻ mồ côi ba tuổi, và bị dạy những gì họ cho là cần thiết—dù thích hay không. Đồ quỷ, cái thói láo xược của mấy bà cô già!”

Nevertheless we were taught. They brought in a raised map of their country, beautifully made, and increased our knowledge of geographical terms; but when we inquired for information as to the country outside, they smilingly shook their heads.

Tuy vậy chúng tôi vẫn được dạy. Họ mang đến một bản đồ nổi của xứ sở họ, làm rất đẹp, và làm tăng vốn từ địa lý của chúng tôi; nhưng khi chúng tôi hỏi thông tin về xứ bên ngoài, họ mỉm cười lắc đầu.

They brought pictures, not only the engravings in the books but colored studies of plants and trees and flowers and birds. They brought tools and various small objects—we had plenty of “material” in our school.

Họ mang tranh đến, không chỉ tranh khắc trong sách mà còn những bản vẽ màu về cây bụi, cây to, hoa và chim. Họ mang dụng cụ và nhiều vật nhỏ—chúng tôi có thừa “giáo cụ” trong lớp của mình.

If it had not been for Terry we would have been much more contented, but as the weeks ran into months he grew more and more irritable.

Nếu không có Terry, chúng tôi hẳn đã mãn nguyện hơn nhiều, nhưng khi tuần thành tháng, cậu ấy càng ngày càng cáu kỉnh.

“Don’t act like a bear with a sore head,” I begged him. “We’re getting on finely. Every day we can understand them better, and pretty soon we can make a reasonable plea to be let out—”

“Đừng cáu như gấu thế,” tôi van cậu ấy. “Ta đang tiến bộ tốt. Mỗi ngày ta hiểu họ hơn, và chẳng mấy chốc ta có thể đưa ra lời cầu xin hợp lý để được cho ra—”

“Let out!” he stormed. “Let out—like children kept after school. I want to Get Out, and I’m going to. I want to find the men of this place and fight!—or the girls—”

“Cho ra!” cậu ấy gầm lên. “Cho ra—như trẻ bị phạt ở lại sau giờ học. Tớ muốn Ra Khỏi Đây, và tớ sẽ ra. Tớ muốn tìm đàn ông ở chốn này và đánh nhau!—hay các cô gái—”

“Guess it’s the girls you’re most interested in,” Jeff commented. “What are you going to fight with—your fists?”

“Tớ đoán các cô gái mới là thứ cậu quan tâm nhất,” Jeff nhận xét. “Cậu định đánh bằng gì—bằng nắm đấm à?”

“Yes—or sticks and stones—I’d just like to!” And Terry squared off and tapped Jeff softly on the jaw. “Just for instance,” he said.

“Phải—hay gậy gộc đá tảng—tớ chỉ muốn thế thôi!” Và Terry gồng thế đấm, khẽ chạm vào hàm Jeff. “Chỉ để ví dụ,” cậu nói.

“Anyhow,” he went on, “we could get back to our machine and clear out.”

“Dù sao,” cậu tiếp, “ta có thể quay lại máy bay và biến khỏi đây.”

“If it’s there,” I cautiously suggested.

“Nếu nó còn ở đó,” tôi dè dặt nói.

“Oh, don’t croak, Van! If it isn’t there, we’ll find our way down somehow—the boat’s there, I guess.”

“Ôi đừng gở miệng, Van! Nếu nó không ở đó, ta sẽ tìm đường xuống bằng cách nào đó—chắc chiếc xuồng vẫn ở đó.”

It was hard on Terry, so hard that he finally persuaded us to consider a plan of escape. It was difficult, it was highly dangerous, but he declared that he’d go alone if we wouldn’t go with him, and of course we couldn’t think of that.

Điều này khổ cho Terry, khổ đến nỗi cuối cùng cậu thuyết phục được chúng tôi cân nhắc một kế hoạch trốn. Nó khó, nó rất nguy hiểm, nhưng cậu ấy tuyên bố sẽ đi một mình nếu chúng tôi không đi cùng, và dĩ nhiên chúng tôi không thể nghĩ đến chuyện đó.

It appeared he had made a pretty careful study of the environment. From our end window that faced the point of the promontory we could get a fair idea of the stretch of wall, and the drop below. Also from the roof we could make out more, and even, in one place, glimpse a sort of path below the wall.

Hóa ra cậu ấy đã nghiên cứu khá kỹ môi trường. Từ cửa sổ đầu hồi hướng về mũi mỏm đá, chúng tôi nhìn được khá rõ đoạn tường và vực bên dưới. Từ mái nhà cũng thấy thêm được, thậm chí ở một chỗ thoáng thấy một lối đi dưới chân tường.

“It’s a question of three things,” he said. “Ropes, agility, and not being seen.”

“Chuyện gồm ba thứ,” cậu nói. “Dây thừng, sự nhanh nhẹn, và không bị thấy.”

“That’s the hardest part,” I urged, still hoping to dissuade him. “One or another pair of eyes is on us every minute except at night.”

“Phần đó khó nhất,” tôi nói, vẫn hy vọng can được cậu. “Cứ mỗi phút lại có đôi mắt nào đó nhìn ta, trừ ban đêm.”

“Therefore we must do it at night,” he answered. “That’s easy.”

“Vậy phải làm ban đêm,” cậu đáp. “Dễ thôi.”

“We’ve got to think that if they catch us we may not be so well treated afterward,” said Jeff.

“Phải nghĩ rằng nếu họ bắt được ta, sau đó ta có thể không được đối xử tốt thế này,” Jeff nói.

“That’s the business risk we must take. I’m going—if I break my neck.” There was no changing him.

“Đó là rủi ro nghề nghiệp ta phải chấp nhận. Tớ đi—dù có gãy cổ.” Không gì thay đổi được cậu.

The rope problem was not easy. Something strong enough to hold a man and long enough to let us down into the garden, and then down over the wall. There were plenty of strong ropes in the gymnasium—they seemed to love to swing and climb on them—but we were never there by ourselves.

Vấn đề dây thừng không dễ. Cần thứ gì đủ chắc để giữ một người đàn ông và đủ dài để thả ta xuống vườn, rồi xuống qua tường. Có nhiều dây thừng chắc trong phòng tập—họ có vẻ thích đu và leo trên đó—nhưng chúng tôi chưa bao giờ ở đó một mình.

We should have to piece it out from our bedding, rugs, and garments, and moreover, we should have to do it after we were shut in for the night, for every day the place was cleaned to perfection by two of our guardians.

Chúng tôi sẽ phải ghép từ chăn ga, thảm và quần áo, hơn nữa phải làm sau khi bị nhốt qua đêm, vì mỗi ngày nơi này được hai người canh gác dọn sạch hoàn hảo.

We had no shears, no knives, but Terry was resourceful. “These Jennies have glass and china, you see. We’ll break a glass from the bathroom and use that. ‘Love will find out a way,’” he hummed. “When we’re all out of the window, we’ll stand three-man high and cut the rope as far up as we can reach, so as to have more for the wall. I know just where I saw that bit of path below, and there’s a big tree there, too, or a vine or something—I saw the leaves.”

Chúng tôi không có kéo, không dao, nhưng Terry rất lắm mưu. “Mấy mụ này có đồ thủy tinh và đồ sứ, thấy không. Ta sẽ đập vỡ một cái ly trong phòng tắm và dùng nó. ‘Tình yêu sẽ tìm ra đường,’” cậu ngâm nga. “Khi cả ba ra khỏi cửa sổ, ta đứng chồng ba người và cắt dây ở chỗ cao nhất với tới, để có thêm dây cho bức tường. Tớ biết đúng chỗ tớ thấy đoạn lối đi bên dưới, và còn có một cái cây lớn ở đó, hay dây leo gì đó—tớ thấy lá.”

It seemed a crazy risk to take, but this was, in a way, Terry’s expedition, and we were all tired of our imprisonment.

Có vẻ là một canh bạc điên rồ, nhưng theo một nghĩa nào đó, đây là chuyến thám hiểm của Terry, và cả ba đều đã chán bị giam.

So we waited for full moon, retired early, and spent an anxious hour or two in the unskilled manufacture of man-strong ropes.

Thế là chúng tôi chờ trăng tròn, đi ngủ sớm, và dành một hai tiếng lo âu vụng về làm những sợi dây chịu được sức đàn ông.

To retire into the depths of the closet, muffle a glass in thick cloth, and break it without noise was not difficult, and broken glass will cut, though not as deftly as a pair of scissors.

Rút vào sâu trong tủ âm tường, bọc một cái ly trong vải dày và đập vỡ không tiếng động không khó, và thủy tinh vỡ cắt được, dù không khéo như cây kéo.

The broad moonlight streamed in through four of our windows—we had not dared leave our lights on too long—and we worked hard and fast at our task of destruction.

Ánh trăng rộng tràn qua bốn cửa sổ của chúng tôi—chúng tôi không dám để đèn sáng quá lâu—và chúng tôi làm việc phá hoại hăng hái và nhanh.

Hangings, rugs, robes, towels, as well as bed-furniture—even the mattress covers—we left not one stitch upon another, as Jeff put it.

Rèm, thảm, áo choàng, khăn, cả đồ giường—thậm chí vỏ nệm—chúng tôi không để lại một sợi nào chồng lên sợi nào, như Jeff nói.

Then at an end window, as less liable to observation, we fastened one end of our cable, strongly, to the firm-set hinge of the inner blind, and dropped our coiled bundle of rope softly over.

Rồi ở một cửa sổ đầu hồi, vì ít bị để ý hơn, chúng tôi buộc một đầu dây chắc chắn vào bản lề cố định của mành trong, và nhẹ nhàng thả cuộn dây xuống.

“This part’s easy enough—I’ll come last, so as to cut the rope,” said Terry.

“Phần này đủ dễ rồi—tớ xuống sau cùng để cắt dây,” Terry nói.

So I slipped down first, and stood, well braced against the wall; then Jeff on my shoulders, then Terry, who shook us a little as he sawed through the cord above his head. Then I slowly dropped to the ground, Jeff following, and at last we all three stood safe in the garden, with most of our rope with us.

Thế là tôi tuột xuống trước, đứng tựa vững vào tường; rồi Jeff lên vai tôi, rồi Terry, người lắc chúng tôi một chút khi cưa đứt dây trên đầu mình. Rồi tôi từ từ hạ xuống đất, Jeff theo sau, và cuối cùng cả ba chúng tôi đứng an toàn trong vườn, mang theo phần lớn sợi dây.

“Good-bye, Grandma!” whispered Terry, under his breath, and we crept softly toward the wall, taking advantage of the shadow of every bush and tree. He had been foresighted enough to mark the very spot, only a scratch of stone on stone, but we could see to read in that light. For anchorage there was a tough, fair-sized shrub close to the wall.

“Tạm biệt bà nội!” Terry thì thầm, khẽ giọng, và chúng tôi rón rén tiến về bức tường, tận dụng bóng của từng bụi và từng cây. Cậu ấy đủ biết lo xa để đánh dấu đúng chỗ, chỉ một vết đá xước đá, nhưng dưới ánh sáng ấy chúng tôi đọc được. Để neo, có một bụi cây dai, cỡ vừa, sát tường.

“Now I’ll climb up on you two again and go over first,” said Terry. “That’ll hold the rope firm till you both get up on top. Then I’ll go down to the end. If I can get off safely, you can see me and follow—or, say, I’ll twitch it three times. If I find there’s absolutely no footing—why I’ll climb up again, that’s all. I don’t think they’ll kill us.”

“Giờ tớ trèo lên hai cậu lần nữa và leo qua trước,” Terry nói. “Như thế giữ dây chắc cho đến khi cả hai lên đỉnh. Rồi tớ xuống tận cuối. Nếu tớ xuống an toàn, các cậu sẽ thấy tớ và theo—hay thế này, tớ giật dây ba lần. Nếu tớ thấy hoàn toàn không có chỗ đặt chân—thì tớ trèo lên lại, thế thôi. Tớ không nghĩ họ sẽ giết ta.”

From the top he reconnoitered carefully, waved his hand, and whispered, “OK,” then slipped over. Jeff climbed up and I followed, and we rather shivered to see how far down that swaying, wavering figure dropped, hand under hand, till it disappeared in a mass of foliage far below.

Từ đỉnh tường cậu ấy thám sát cẩn thận, vẫy tay, thì thầm “Được,” rồi tuột qua. Jeff trèo lên và tôi theo sau, và chúng tôi hơi rùng mình khi thấy dáng người đung đưa chập chờn ấy tụt xuống xa đến thế, tay nối tay, cho đến khi khuất trong một đám lá rậm tận dưới kia.

Then there were three quick pulls, and Jeff and I, not without a joyous sense of recovered freedom, successfully followed our leader.

Rồi có ba cái giật nhanh, và Jeff với tôi, không thiếu cảm giác vui sướng vì lấy lại tự do, thành công theo người dẫn đầu.

CHAPTER 4. Our Venture

CHƯƠNG 4. Cuộc phiêu lưu của chúng tôi

We were standing on a narrow, irregular, all too slanting little ledge, and should doubtless have ignominiously slipped off and broken our rash necks but for the vine. This was a thick-leaved, wide-spreading thing, a little like Amphelopsis.

Chúng tôi đứng trên một mỏm đá hẹp, gồ ghề, dốc nghiêng đến phát sợ, và hẳn là đã trượt xuống một cách nhục nhã rồi gãy cổ vì liều lĩnh, nếu không có cây dây leo. Đó là một loại cây lá dày, tán rộng, hao hao cây nho dại.

“It’s not quite vertical here, you see,” said Terry, full of pride and enthusiasm. “This thing never would hold our direct weight, but I think if we sort of slide down on it, one at a time, sticking in with hands and feet, we’ll reach that next ledge alive.”

“Chỗ này chưa phải dựng đứng đâu, các cậu thấy chứ,” Terry nói, đầy tự hào và hăng hái. “Cái dây này không chịu nổi sức nặng của cả người mình đâu, nhưng tớ nghĩ nếu cứ trườn xuống từng người một, bám chặt cả tay lẫn chân, thì sẽ xuống được mỏm kế tiếp mà còn sống.”

“As we do not wish to get up our rope again—and can’t comfortably stay here—I approve,” said Jeff solemnly.

“Vì chúng ta không muốn kéo dây thừng lên lại—mà ở đây thì không thể ngồi yên thoải mái được—nên tớ tán thành,” Jeff nói nghiêm trang.

Terry slid down first—said he’d show us how a Christian meets his death. Luck was with us. We had put on the thickest of those intermediate suits, leaving our tunics behind, and made this scramble quite successfully, though I got a pretty heavy fall just at the end, and was only kept on the second ledge by main force. The next stage was down a sort of “chimney”—a long irregular fissure; and so with scratches many and painful and bruises not a few, we finally reached the stream.

Terry xuống trước—bảo để làm mẫu cho chúng tôi xem một người Cơ Đốc chết như thế nào. May mắn đứng về phía chúng tôi. Chúng tôi đã mặc những bộ đồ dày nhất trong số các bộ trung gian, bỏ lại áo chùng, và vượt đoạn này khá trót lọt, dù tôi ngã khá nặng ngay phút cuối, chỉ nhờ gắng hết sức mà không rơi khỏi mỏm thứ hai. Chặng kế tiếp là một kiểu “ống khói”—một khe nứt dài và gồ ghề; thế là, với nhiều vết xước đau điếng và không ít vết bầm, cuối cùng chúng tôi cũng xuống tới con suối.

It was darker there, but we felt it highly necessary to put as much distance as possible behind us; so we waded, jumped, and clambered down that rocky riverbed, in the flickering black and white moonlight and leaf shadow, till growing daylight forced a halt.

Ở dưới tối hơn, nhưng chúng tôi thấy nhất thiết phải bỏ lại sau lưng càng nhiều đường càng tốt; vì vậy chúng tôi lội, nhảy, rồi bò xuống lòng sông đầy đá ấy, dưới thứ ánh trăng và bóng lá chập chờn đen trắng, cho đến khi trời dần sáng buộc phải dừng.

We found a friendly nut-tree, those large, satisfying, soft-shelled nuts we already knew so well, and filled our pockets.

Chúng tôi tìm thấy một cây hạt thân thiện, thứ hạt to, vỏ mềm, ăn rất đã mà chúng tôi đã quá quen, và nhét đầy túi.

I see that I have not remarked that these women had pockets in surprising number and variety. They were in all their garments, and the middle one in particular was shingled with them. So we stocked up with nuts till we bulged like Prussian privates in marching order, drank all we could hold, and retired for the day.

Tôi thấy mình chưa kể rằng những người phụ nữ ấy có túi nhiều và đủ kiểu đến ngạc nhiên. Quần áo của họ cái nào cũng có, và chiếc áo ở giữa thì túi xếp lớp như ngói lợp. Vậy là chúng tôi nhét hạt đến phồng lên như lính Phổ trong hành quân đầy đủ trang bị, uống nước đến mức chứa được, rồi lui vào chỗ trú cho hết ngày.

It was not a very comfortable place, not at all easy to get at, just a sort of crevice high up along the steep bank, but it was well veiled with foliage and dry. After our exhaustive three- or four-hour scramble and the good breakfast food, we all lay down along that crack—heads and tails, as it were—and slept till the afternoon sun almost toasted our faces.

Chỗ ấy không thoải mái lắm, cũng chẳng dễ lên tới, chỉ là một khe nứt trên cao dọc bờ dốc, nhưng được tán lá che kín và khô ráo. Sau ba bốn giờ leo trèo kiệt sức và bữa sáng ngon lành, cả ba chúng tôi nằm dọc theo cái khe ấy—đầu kề chân, có thể nói vậy—và ngủ cho đến khi nắng chiều gần như nướng chín mặt.

Terry poked a tentative foot against my head.

Terry thò một chân dò dẫm vào đầu tôi.

“How are you, Van? Alive yet?”

“Thế nào, Van? Còn sống không?”

“Very much so,” I told him. And Jeff was equally cheerful.

“Còn lắm,” tôi bảo anh. Jeff cũng vui vẻ không kém.

We had room to stretch, if not to turn around; but we could very carefully roll over, one at a time, behind the sheltering foliage.

Chúng tôi có chỗ để duỗi người, tuy không xoay trở được; nhưng có thể thật cẩn thận lăn qua một lượt từng người, sau tán lá che chở.

It was no use to leave there by daylight. We could not see much of the country, but enough to know that we were now at the beginning of the cultivated area, and no doubt there would be an alarm sent out far and wide.

Ban ngày mà đi thì vô ích. Chúng tôi không nhìn được nhiều về vùng đất này, nhưng đủ để biết mình đang ở rìa khu canh tác, và chắc chắn báo động đã được phát đi khắp nơi.

Terry chuckled softly to himself, lying there on that hot narrow little rim of rock. He dilated on the discomfiture of our guards and tutors, making many discourteous remarks.

Terry khẽ cười khúc khích một mình, nằm đó trên gờ đá hẹp nóng bỏng. Anh thao thao về nỗi bẽ mặt của những người canh giữ và dạy dỗ chúng tôi, kèm nhiều lời thiếu lịch sự.

I reminded him that we had still a long way to go before getting to the place where we’d left our machine, and no probability of finding it there; but he only kicked me, mildly, for a croaker.

Tôi nhắc anh rằng chúng tôi còn một quãng đường dài mới tới chỗ để lại chiếc máy bay, mà nhiều khả năng nó cũng chẳng còn ở đó; nhưng anh chỉ đá tôi một cái nhẹ, bảo tôi là đồ gở mồm.

“If you can’t boost, don’t knock,” he protested. “I never said ‘twould be a picnic. But I’d run away in the Antarctic ice fields rather than be a prisoner.”

“Không cổ vũ được thì đừng phá đám,” anh phản đối. “Tớ có bao giờ nói đây là đi dã ngoại đâu. Nhưng tớ thà bỏ trốn giữa băng nguyên Nam Cực còn hơn làm tù nhân.”

We soon dozed off again.

Chẳng bao lâu chúng tôi lại thiếp đi.

The long rest and penetrating dry heat were good for us, and that night we covered a considerable distance, keeping always in the rough forested belt of land which we knew bordered the whole country. Sometimes we were near the outer edge, and caught sudden glimpses of the tremendous depths beyond.

Giấc nghỉ dài và cái nóng khô thấm sâu rất có ích cho chúng tôi, và đêm ấy chúng tôi đi được một quãng đáng kể, luôn bám dải đất rừng rậm gồ ghề mà chúng tôi biết là viền quanh cả xứ này. Có lúc chúng tôi ở gần mép ngoài, thoáng thấy những vực sâu khủng khiếp bên kia.

“This piece of geography stands up like a basalt column,” Jeff said. “Nice time we’ll have getting down if they have confiscated our machine!” For which suggestion he received summary chastisement.

“Cái địa thế này dựng lên như cột đá bazan,” Jeff nói. “Xuống núi sẽ vui lắm đây, nếu họ tịch thu mất cái máy bay của mình!” Vì lời gợi ý ấy, anh bị trừng phạt ngay tại chỗ.

What we could see inland was peaceable enough, but only moonlit glimpses; by daylight we lay very close. As Terry said, we did not wish to kill the old ladies—even if we could; and short of that they were perfectly competent to pick us up bodily and carry us back, if discovered. There was nothing for it but to lie low, and sneak out unseen if we could do it.

Phần đất liền mà chúng tôi nhìn thấy trông yên bình, nhưng chỉ là những thoáng thấy dưới trăng; ban ngày thì chúng tôi nằm sát đất. Như Terry nói, chúng tôi không muốn giết các bà cụ—mà dù có muốn cũng chưa chắc được; còn nếu không thế thì các bà hoàn toàn đủ sức nhấc bổng chúng tôi lên mà khiêng về nếu bị phát hiện. Chẳng còn cách nào khác ngoài nằm im, rồi lẻn ra nếu không ai thấy.

There wasn’t much talking done. At night we had our marathon-obstacle race; we “stayed not for brake and we stopped not for stone,” and swam whatever water was too deep to wade and could not be got around; but that was only necessary twice. By day, sleep, sound and sweet. Mighty lucky it was that we could live off the country as we did. Even that margin of forest seemed rich in foodstuffs.

Chúng tôi nói chuyện chẳng nhiều. Ban đêm là cuộc chạy việt dã vượt chướng ngại; chúng tôi “không dừng vì bụi rậm, không ngừng vì đá tảng,” và bơi qua bất cứ chỗ nước nào quá sâu để lội mà không đi vòng được; nhưng chỉ cần thế hai lần. Ban ngày thì ngủ, say và ngọt. May mắn thay, chúng tôi sống nhờ vào đất đai như vậy được. Ngay cả dải rừng ven ấy cũng có vẻ giàu thực phẩm.

But Jeff thoughtfully suggested that that very thing showed how careful we should have to be, as we might run into some stalwart group of gardeners or foresters or nut-gatherers at any minute. Careful we were, feeling pretty sure that if we did not make good this time we were not likely to have another opportunity; and at last we reached a point from which we could see, far below, the broad stretch of that still lake from which we had made our ascent.