← Kinh Trung Bộ
Những tấm y màu đỏ sẫm và đỏ tươi phơi trên dây, nắng xuyên qua tán cây đổ bóng lên vải.

Y của chư tăng phơi trong sân tu viện Maha Gandayon, Amarapura, MyanmarẢnh: LBM1948 · CC BY-SA 4.0 ↗

Kinh Trung Bộ · MN7 · Majjhima Nikāya

Kinh Ví Dụ Tấm Vải

Vatthasutta

Pāli đọc tại bilara commit 11c9d708978c · 4 bản: Pāli, English, Việt hiện hành, Việt 2026

Tóm tắt & diễn giải

Tại rừng Jeta gần Sāvatthī, Đức Phật ví tâm với tấm vải: tấm vải dơ, đầy vết ố, dù nhúng vào màu nào, xanh, vàng, đỏ hay tím, màu nhuộm cũng xấu, không trong sạch; tấm vải sạch thì màu nhuộm đẹp, trong sạch. Cũng vậy, tâm bị ô nhiễm thì nẻo xấu có thể dự đoán, tâm không bị ô nhiễm thì nẻo lành có thể dự đoán.

Đọc tiếp phần tóm tắt (3 đoạn)

Ngài nêu mười sáu ô nhiễm của tâm: tham dục và tà tham, ác ý, giận dữ, hằn học, vô ơn, khinh miệt, ganh tị, keo kiệt, giả dối, xảo trá, bướng bỉnh, hung hăng, kiêu mạn, ngạo mạn, tự mãn, phóng dật. Tỳ-kheo hiểu rõ từng ô nhiễm ấy thì từ bỏ nó, lặp lại cho hết mười sáu. Khi đã từ bỏ đến mức ấy, vị ấy có niềm tin vững chắc nơi Đức Phật, Giáo pháp, Tăng đoàn; với ba niềm tin ấy và cả ý nghĩ mình đã từ bỏ, vị ấy đạt cảm hứng nơi ý nghĩa, nơi Pháp, niềm vui gắn liền với Pháp; khi có niềm vui, hỷ sinh khởi, thân an tịnh, vị ấy cảm thấy lạc và tâm đi vào định.

Vị tỳ-kheo có giới hạnh, phẩm chất, trí tuệ như vậy, dù ăn cơm ngon nhiều món, điều ấy cũng không trở thành chướng ngại, như tấm vải dơ được nước sạch giặt cho trong sạch, như vàng được lò luyện cho sạch sáng. Vị ấy trú với tâm đầy từ, rải tâm rộng lớn, vô lượng, không thù hận, không ác ý đến một phương rồi toàn thể thế giới, phía trên, phía dưới, ngang khắp; công thức ấy lặp lại cho tâm bi, tâm hỷ và tâm xả. Vị ấy hiểu: có cái này, có cái thấp hơn, có cái cao hơn, và có sự thoát khỏi toàn bộ phạm vi của tưởng. Khi biết và thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi lậu hoặc về dục, về sự hiện hữu và vô minh; vị ấy hiểu sinh đã tận, việc cần làm đã làm, và được gọi là tỳ-kheo đã tắm bằng sự tắm rửa bên trong.

Bà-la-môn Bhāradvāja ở Sundarikā hỏi Đức Phật có đi sông Bāhukā tắm không, vì nhiều người cho sông ấy dẫn đến cõi trời, rửa sạch nghiệp xấu. Đức Phật đáp bằng kệ: kẻ ngu dù ngâm mình trong Bāhukā hay Sundarikā cũng không rửa được nghiệp đen; với người có tâm trong sạch, ngày nào cũng là ngày hội thanh tịnh; nếu không nói dối, không hại sinh vật, không lấy thứ không được cho, có lòng tin và không keo kiệt, thì bất kỳ giếng nước nào cũng là Gayā của ông. Bhāradvāja quy y Tam bảo, xuất gia, thọ cụ túc giới và chẳng bao lâu thành A-la-hán.

Phần tóm tắt do dự án biên soạn để hỗ trợ đọc, không phải kinh văn. Bản Pāli và các bản dịch hiển thị bên dưới mới là nội dung có thẩm quyền.

Diễn giải hiện đại

Ba cách tìm hiểu cùng một bài kinh, với ngôn ngữ và ví dụ phù hợp từng nhóm độc giả. Bạn có thể chọn bất kỳ bản nào.

Phần diễn giải do dự án biên soạn để hỗ trợ tìm hiểu; đây không phải nguyên văn lời Phật. Các ví dụ đời sống và gợi ý thực hành là lời của người biên soạn.

Diễn giải dành cho trẻ emĐã duyệt

Tấm vải, một người bạn và điều em nhận ra

Liên kết mục này

Chỗ dễ hiểu sai

Một tấm vải giúp em nhìn vào tâm

Kinh Ví Dụ Tấm Vải là bài thứ bảy của Trung Bộ Kinh. Đức Phật dùng chuyện nhuộm vải để nói về những điều làm tâm vướng bẩn và con đường từ bỏ chúng. Em có thể đọc từng phần, dừng ở những từ chưa quen rồi hỏi thêm.

Chuyện bạn bè và việc thử làm dưới đây do người biên soạn đặt ra. Dòng ghi bài thứ bảy đã kết thúc chỉ là nhãn của bản văn.

Đối chiếu với kinh văn (3 đoạn)

Ví dụ trong đời sống hôm nay

Khi bức tranh của bạn được khen

Tình huống minh họa do người biên soạn đặt ra.

Bạn bên cạnh được khen vì vẽ đẹp. Em cũng thích vẽ, nhưng bỗng thấy khó chịu. Em định bảo bức tranh chẳng có gì hay. Nếu dừng lại một chút, em có thể nhận ra: mình đang ganh tị, rồi muốn làm công sức của bạn nhỏ đi.

Nhận ra điều đó không biến em thành một người xấu mãi mãi. Nó giúp em biết việc cần tập: không nói lời gièm pha, nhìn phần bạn làm tốt và học thêm điều mình chưa biết. Tình huống này chỉ minh họa một phần của bài kinh, chưa phải toàn bộ con đường làm trong sạch tâm.

Đối chiếu với kinh văn (33 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Màu nhuộm và tấm vải

Ở Sāvatthī, trong rừng Jeta thuộc tu viện Anāthapiṇḍika, Đức Phật giảng cho các tỳ-kheo. Ngài nói về hai tấm vải. Tấm vải bẩn, đầy vết ố, dù nhuộm xanh, vàng, đỏ hay tím cũng không cho màu đẹp và trong. Tấm vải sạch thì nhuộm màu nào trong những màu ấy cũng đẹp và trong.

Kinh nối hình ảnh ấy với tâm: khi tâm bị ô nhiễm, nẻo xấu là điều có thể chờ đợi; khi tâm không ô nhiễm, nẻo lành là điều có thể chờ đợi. “Nẻo” ở đây thuộc lời dạy về đời sống tái sinh, không chỉ việc hôm nay vui hay buồn. Hình ảnh vết bẩn giúp nói về điều cần từ bỏ trong tâm; nó không dùng để chê một em mặc áo cũ hay lấm bùn.

Đối chiếu với kinh văn (16 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Gọi tên điều đang làm tâm rối

Đức Phật nêu mười sáu ô nhiễm của tâm. Bốn điều đầu là tham dục và tà tham, ham muốn chiếm giữ không đúng; sân hận, mong điều xấu cho người khác; giận dữ, nóng bừng lên; hằn học, giữ chuyện giận trong lòng.

Tiếp đến là gièm pha, hạ thấp công sức người khác; hơn thua, khăng khăng phải thắng; ganh tị, khó chịu khi người khác được điều tốt; keo kiệt, nắm giữ mà không muốn sẻ chia.

Rồi đến giả dối, che điều thật; xảo trá, bày cách đánh lừa; bướng bỉnh, không chịu nghe điều đúng; hung hăng, muốn lấn át người khác.

Bốn điều cuối là kiêu mạn, lấy mình ra so hơn, bằng hay kém; ngạo mạn, tự nâng mình rồi coi thường người; tự mãn, say mê điều mình đang có; phóng dật, lơ là việc sống và tập điều lành. Các tên giúp em nhận ra những việc khác nhau, không phải một danh sách để gọi xấu bạn bè.

Đối chiếu với kinh văn (2 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Biết rồi còn cần từ bỏ

Với từng điều trong mười sáu điều ấy, vị tỳ-kheo hiểu rõ đây là ô nhiễm của tâm và từ bỏ nó. Kinh lặp đủ danh sách một lần theo việc từ bỏ, rồi một lần theo việc các ô nhiễm đã được từ bỏ. Nhớ tên giỏi chưa làm xong phần ấy.

Như trong chuyện bức tranh, biết mình ganh tị và vẫn cố nói xấu bạn là hai việc chưa đi cùng nhau. Ví dụ giúp em thấy chỗ phải tập; kinh còn đi tiếp từ sự từ bỏ đến niềm tin, tâm an định và giải thoát.

Đối chiếu với kinh văn (62 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Niềm tin hướng về người thầy đã giác ngộ

Khi hiểu và từ bỏ những ô nhiễm ấy, vị tỳ-kheo có niềm tin vững chắc nơi Đức Phật. Kinh nêu các phẩm chất của Ngài: bậc A-la-hán đã giải thoát, bậc Chánh Đẳng Giác giác ngộ trọn vẹn, đầy đủ hiểu biết và nếp sống đúng; bậc Thiện Thệ, hiểu biết thế gian, dẫn dắt tối thượng những người cần được rèn luyện; thầy của các vị trời, gọi là chư thiên, và loài người, bậc Giác Ngộ, bậc Thế Tôn đáng kính.

Những tên gọi trang trọng ấy cho biết vì sao vị ấy kính tin người thầy. Niềm tin ở đây gắn với sự hiểu và thực hành, không phải chỉ nói mình tin cho giống người khác.

Đối chiếu với kinh văn (2 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Lời dạy và những người đi theo lời dạy

Vị ấy tin vững nơi Giáo pháp: lời dạy được khéo giảng, có thể thấy trong đời này, có hiệu quả không phải chờ một thời xa xôi, mời người ta đến tìm hiểu, dẫn dắt, để người có trí tự mình biết. Tự tìm hiểu là một phần của lời giới thiệu ấy. Khi liên hệ với việc tập hôm nay, em đừng hiểu đây là lời hứa rằng chỉ một lần cư xử tốt thì mọi khó chịu sẽ hết ngay.

Vị ấy cũng tin nơi Tăng đoàn đệ tử thực hành tốt, ngay thẳng, có phương pháp và đúng đắn. Kinh gọi là bốn đôi, tám hạng người: những hạng theo con đường tu học và thành quả tương ứng. Đây không phải chỉ tám người có tên riêng. Các vị đáng được cúng dường, tiếp đón, hiến tặng và chắp tay kính lễ. Cúng dường là dâng tặng với lòng kính trọng. Kinh gọi đây là ruộng phước tối thượng của đời, dùng hình ảnh gieo trồng để nói về nơi việc lành có thể sinh nhiều lợi ích.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Vui vì thấy con đường có ý nghĩa

Đến mức đã từ bỏ được, vị tỳ-kheo nhìn lại niềm tin nơi Phật, Pháp, Tăng và thấy cảm hứng trong ý nghĩa, trong lời dạy, cùng niềm vui gắn với Pháp. Nhìn lại điều mình đã buông bỏ đến mức ấy cũng đem lại những điều này.

Kinh kể từng bước: có niềm vui thì hỷ, niềm hân hoan mạnh hơn, sinh khởi; tâm có hỷ thì thân an tịnh; thân an tịnh thì cảm thấy lạc, sự dễ chịu; có lạc thì tâm vào định, an trú vững vàng. Đến đây, việc tu còn tiếp tục ở phần sau.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Bữa ăn ngon có tự làm tâm xấu đi không?

Kinh nói vị tỳ-kheo có giới hạnh, phẩm chất và trí tuệ như đã kể, dù ăn cơm ngon được nhặt sạch hạt đen, có nhiều canh và món ăn, bữa ấy cũng không thành chướng ngại. Câu nói đi cùng điều kiện về người tu, không chỉ riêng chuyện món ăn.

Đức Phật dùng thêm hai hình ảnh: vải bẩn được nước sạch giặt cho trong; vàng được lò luyện làm cho sạch và sáng. Cả hai hình ảnh đều trở lại việc thanh lọc mà bài kinh đang nói tới.

Đối chiếu với kinh văn (3 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Từ, bi, hỷ, xả mở rộng đến mọi phương

Vị ấy an trú tâm từ, mong sự an lành, lan đến một phương rồi cả bốn phương, trên, dưới, ngang khắp thế giới. Tâm ấy rộng lớn, không giới hạn, không thù hận và ác ý. Không chỉ hướng tới vài người mình thích.

Kinh lặp cách lan tỏa ấy với tâm bi, thương trước nỗi khổ; tâm hỷ, vui với điều tốt lành của người khác; và tâm xả, sự cân bằng không bị thù ghét cuốn đi. Hỷ ở đoạn này nhấn việc vui cùng điều lành của người khác, còn đoạn trước nói niềm hân hoan khởi trong tâm người tu. Xả cũng không có nghĩa bỏ mặc người cần giúp.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Con đường còn đi xa hơn tâm rộng mở

Vị ấy hiểu bốn điều: có điều này, có điều thấp kém, có điều cao thượng, và có sự thoát ly vượt lên phạm vi tưởng này. “Tưởng” là một chữ về sự nhận biết trong tâm. Ở đây, bài chỉ ra lối thoát còn vượt lên phạm vi đang được nói tới, không bảo người tu dừng ở một cảm giác tốt đẹp.

Biết và thấy như vậy, tâm vị ấy thoát những lậu hoặc về dục, về sự hiện hữu và về vô minh: những ô nhiễm gắn với ham muốn giác quan, sự tiếp tục hiện hữu và mê mờ. Vị ấy biết đã giải thoát, sinh đã tận, đời sống tu hành đã hoàn tất, việc cần làm đã làm và không còn trở lại trạng thái hiện hữu này.

Đức Phật gọi đó là tắm rửa bên trong. Lời ấy nói về giải thoát trong toàn mạch sinh tử, không chỉ nhẹ lòng một lúc. Hình ảnh tắm rửa sẽ dẫn vào câu hỏi của người đang ngồi gần đó.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Nước sông có rửa được việc làm xấu?

Bà-la-môn Bhāradvāja ở Sundarikā hỏi Đức Phật có đến sông Bāhukā tắm không. Đức Phật hỏi sông ấy làm được gì. Ông kể nhiều người tin rằng sông đưa đến cõi trời, tạo phước và rửa sạch nghiệp xấu. Đó là niềm tin ông đang nêu ra.

Đức Phật đáp bằng kệ. Ngài nhắc Bāhukā, Adhikakkā, Gayā, Sundarikā, Sarassatī, Payāga và Bāhumatī: dù ngâm mình thường xuyên ở những nơi ấy, người làm điều ác cũng không nhờ nước mà sạch nghiệp. Tắm làm sạch thân; việc đã làm cần được nhìn theo một cách khác.

Đối chiếu với kinh văn (17 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Mang sự an toàn đến cho mọi loài

Kệ nói với người trong sạch, ngày nào cũng là ngày hội thanh tịnh, ngày bố-tát; người có hành vi thanh sạch thực hiện trọn vẹn những điều đã nguyện tu. Bố-tát là ngày dành cho việc giữ giới và tu học. Điều quý không chỉ nằm ở một ngày đặc biệt trên lịch.

Đức Phật mời vị Bà-la-môn tắm ngay ở đây bằng cách mang lại an toàn cho mọi chúng sinh: không nói dối, không làm hại sinh vật, không lấy thứ chưa được cho, có lòng tin và không keo kiệt. Nếu sống như thế, cần gì phải đến Gayā; ngay giếng nước cũng là Gayā của ông. Hình ảnh ấy đưa trọng tâm về cách sống, thay vì trông chờ một dòng nước xóa việc làm xấu.

Đối chiếu với kinh văn (12 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Nghe rồi thật sự tu tập

Bhāradvāja vui mừng vì lời dạy được làm sáng rõ. Ông ví như dựng lại vật bị lật, mở điều bị che, chỉ đường cho người lạc và thắp đèn để người có mắt nhìn thấy. Ông xin quy y Phật, Pháp, Tăng, rồi xin xuất gia và nhận đầy đủ giới của tỳ-kheo.

Sau khi được xuất gia và thọ giới, vị ấy sống một mình, viễn ly, nghĩa là lui ra để chuyên tâm tu tập, không lơ là, nhiệt tâm và kiên quyết. Không lâu sau, ngay trong đời này, bằng hiểu biết trực tiếp của mình, vị ấy tự chứng và an trú mục tiêu cao nhất của đời sống tu hành. Vị ấy biết sinh đã tận, đời sống tu hành đã hoàn tất, việc cần làm đã làm và không còn trở lại hiện hữu này. Vị ấy trở thành A-la-hán. Kinh kể cả phần thực hành ấy, không chỉ việc nghe xong rồi đổi tên gọi.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Gợi ý suy xét và thực hành

Nhìn lại chuyện bức tranh

Gợi ý vận dụng của người biên soạn.

Lần tới khi một bạn được khen, em có thể hỏi: mình đang thấy điều gì trong tâm? Nếu có ganh tị, mình có thể dừng lời nói làm bạn buồn và nhìn một điều bạn đã cố gắng không? Em vẫn có thể quý bức tranh của mình, hỏi cách vẽ và tiếp tục học.

Đây là việc thử do người biên soạn gợi ý. Em không cần ép mình vui ngay hoặc tự chê mình vì một cảm xúc vừa xuất hiện. Điều cần tập là nhận ra và chọn cách không nuôi thêm việc gây hại. Một lần làm được chưa phải toàn bộ sự từ bỏ và giải thoát mà kinh mô tả.

Đối chiếu với kinh văn (40 đoạn)

Chỗ dễ hiểu sai

Khi các bản dùng từ khác nhau

Ở một số tên ô nhiễm, các bản dịch dùng chữ khác. Phần này giữ “gièm pha” và “hơn thua” theo bản Việt dự án, rồi giải nghĩa để em theo được. Những lượt lặp đủ trong Pāli được gom trong phần diễn giải; một số câu không có chữ riêng trong bản Anh.

Hai hình ảnh nước giặt vải và lò luyện vàng được giữ tách theo Pāli. Câu về lối thoát cũng giữ “phạm vi tưởng này”, không tự thêm lời rằng người đọc phải xóa hết mọi khả năng nhận biết. Gặp chỗ khó, em có thể đọc cùng người lớn và mở đoạn kinh bên dưới để hỏi tiếp.

Đối chiếu với kinh văn (37 đoạn)

Điểm đánh giá bản diễn giải: 9.28/10.

Người/công cụ kiểm tra: Codex · OpenAI.

Ngày đánh giá: .

Đánh giá này dành riêng cho phần diễn giải; không thay thế đánh giá bản dịch kinh.

Diễn giải dành cho người trưởng thànhĐã duyệt

Làm trong sạch tâm từ điều thực sự được từ bỏ

Liên kết mục này

Chỗ dễ hiểu sai

Từ ô nhiễm của tâm đến việc tắm rửa bên trong

MN7, Kinh Ví Dụ Tấm Vải, có một mạch dài hơn lời khuyên giữ tâm vui vẻ: nhận ra và từ bỏ ô nhiễm, niềm tin đã được xác chứng, tâm đi vào định, bốn tâm vô lượng, thấy lối thoát và giải thoát. Cuộc đối thoại về tắm sông đặt lại câu hỏi thanh tịnh có được bằng điều gì. Nhãn báo hết bài thứ bảy thuộc cách ghi của ấn bản.

Đối chiếu với kinh văn (3 đoạn)

Ví dụ trong đời sống hôm nay

Làm việc tốt nhưng vẫn muốn hơn người

Tình huống minh họa do người biên soạn đặt ra.

Trong một nhóm giúp đỡ cộng đồng, bạn đóng góp nhiều công sức. Khi lời cảm ơn hướng tới một người khác, bạn khó chịu, rồi muốn hạ thấp phần họ làm. Công việc có ích vẫn có ích; điều đáng nhìn thêm là ganh tị, nhu cầu được hơn và cách chúng đang đi vào lời nói.

Đây là ví dụ hiện đại của người biên soạn. Nó giúp nhận ra hình thức tốt đẹp bên ngoài chưa tự xử lý những động lực bên trong. Ví dụ không đòi chờ mình hoàn hảo mới làm việc lành, cũng không thay toàn bộ lộ trình của MN7.

Đối chiếu với kinh văn (33 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Phẩm chất tấm vải ảnh hưởng màu nhuộm

Đức Phật giảng cho các tỳ-kheo ở Sāvatthī, trong rừng Jeta thuộc tu viện Anāthapiṇḍika. Một tấm vải đầy vết bẩn, đem nhuộm xanh, vàng, đỏ hay tím đều không cho màu trong đẹp; tấm vải sạch cho kết quả ngược lại. Nguyên nhân được đặt ngay ở tình trạng của vải.

Ngài nối hai trường hợp với tâm bị ô nhiễm và tâm không ô nhiễm: tương ứng là nẻo dữ hoặc nẻo lành có thể chờ đợi. Gati ở đây thuộc phạm vi tái sinh theo nghiệp. Liên hệ với hậu quả hiện tại có thể giúp người đọc bắt đầu, nhưng không thay toàn bộ đoạn bằng chuyện suy nghĩ tiêu cực làm một ngày kém vui.

Đối chiếu với kinh văn (16 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Một danh sách cần đọc theo từng sắc thái

Mười sáu ô nhiễm bắt đầu bằng tham dục và tà tham, ham muốn chiếm giữ sai trái; sân hận, hướng ác ý tới người khác; giận dữ, phản ứng nóng giận; hằn học, nuôi sự oán giận kéo dài. Chúng liên hệ với nhau nhưng không phải cùng một biểu hiện.

Tiếp theo là gièm pha, hạ thấp công trạng người khác; hơn thua, tranh cho mình vượt lên; ganh tị trước điều tốt người khác có; keo kiệt, nắm giữ không muốn chia sẻ. Danh sách nhìn thẳng vào cách tâm đối với thành quả và lợi ích của người khác.

Giả dối và xảo trá liên quan việc che sự thật, bày cách đánh lừa; bướng bỉnh là không chịu tiếp nhận điều cần xét lại; hung hăng là sức muốn lấn át, tranh chống. Cuối cùng là kiêu mạn, ngạo mạn, tự mãn và phóng dật: lấy mình so đo, tự nâng mình mà hạ người, say mê ưu thế mình có, buông lơi việc tu và sự cẩn trọng.

Đây là các nét được diễn giải theo thuật ngữ của bản Việt dự án. Nhận diện chúng có ích khi giúp thấy hành động nào cần từ bỏ; dùng danh sách làm nhãn phán xét người khác lại không thực hiện công việc đó.

Đối chiếu với kinh văn (2 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai lượt: từ bỏ, rồi đã được từ bỏ

Kinh triển khai đủ mười sáu lần: hiểu một trạng thái là ô nhiễm của tâm, rồi từ bỏ trạng thái ấy. Phần kế lặp danh sách ở dạng những ô nhiễm đã được từ bỏ sau khi được hiểu rõ. Nhận định về điều bất thiện phải đi cùng sự từ bỏ thực tế.

Sự lặp làm rõ phạm vi: không chọn một vài điều thuận mắt rồi để phần còn lại ngoài việc tu. Đồng thời, chưa cần tự gán một quả vị cho đoạn này. Phần sau nói sự từ bỏ “đến mức ấy”, rồi tiếp tục triển khai con đường cho tới giải thoát.

Đối chiếu với kinh văn (62 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Niềm tin có nội dung và có căn cứ tu tập

Vị ấy có niềm tin vững chắc nơi Đức Phật. Các phẩm chất được nêu gồm A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đầy đủ minh và hạnh, Thiện Thệ, hiểu biết thế gian, người dẫn dắt tối thượng những ai cần được điều phục, thầy của chư thiên và loài người, Giác Ngộ, Thế Tôn. Người được kính tin được mô tả bằng sự giác ngộ, hiểu biết và nếp sống, cùng khả năng hướng dẫn.

Niềm tin nơi Giáo pháp hướng tới lời dạy được khéo giảng, có thể thấy trong đời này, có hiệu quả không chờ thời gian, mời đến xem, có khả năng dẫn dắt và được người trí tự mình biết. Đây không phải lời thay thế tìm hiểu bằng sự vâng theo, cũng không hứa bất kỳ bài tập ngắn nào sẽ cho thành quả tức thì.

Niềm tin nơi Tăng đoàn đệ tử có căn cứ ở sự thực hành tốt, ngay thẳng, có phương pháp và đúng đắn. Kinh nêu bốn đôi, tám hạng người, cách gọi theo các đạo và quả tu chứng, rồi nói các vị xứng đáng được cúng dường, tiếp đón, hiến tặng, kính lễ, là ruộng phước tối thượng. Không biến lời tán thán này thành xác nhận rằng mọi người mang hình thức xuất gia đều đã giải thoát.

Aveccappasāda được bản dự án gọi là niềm tin vững chắc; chú thích làm rõ nét được xác chứng qua trải nghiệm. Vị trí của nó trong bài gắn với hiểu và từ bỏ ô nhiễm, không chỉ với việc lặp lại các danh hiệu.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Chuỗi từ cảm hứng đến định

Sau khi đã từ bỏ, loại bỏ, buông và xả ly đến mức ấy, vị tỳ-kheo nhìn lại niềm tin nơi Phật, Pháp, Tăng. Vị ấy được cảm hứng nơi ý nghĩa, nơi Giáo pháp và niềm vui gắn với Pháp. Nhìn lại chính sự từ bỏ đến mức đã đạt cũng khơi lên các điều ấy.

Kinh giữ một chuỗi rõ: niềm vui sinh hỷ; hỷ đi cùng thân an tịnh; thân an tịnh thì cảm lạc; có lạc thì tâm đi vào định. Hỷ ở đây là pīti, sự hân hoan của tâm; lạc là sự dễ chịu được cảm nhận; định là sự an trú vững của tâm. Gộp chúng thành một chữ thư giãn sẽ mất các bước của lập luận.

“Đến mức ấy” giữ giới hạn của điều đã từ bỏ. Tâm vui và có định chưa tự thay cho phần thấy biết và chấm dứt lậu hoặc được nói tiếp. Bài cũng chưa đặt tên một đạo quả tại chỗ này.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Bữa ăn ngon và điều kiện đi kèm

Đối với vị tỳ-kheo có giới, phẩm chất và trí tuệ như đã trình bày, cơm ngon đã nhặt sạch hạt đen, cùng nhiều canh và món ăn, không thành chướng ngại. Điều kiện “như vậy” rất quan trọng: câu này nói về người tu với các phẩm chất ấy, không cấp một ngoại lệ chung cho bất kỳ cách hưởng thụ nào.

Hai ví dụ làm rõ sự thanh lọc: vải bẩn được giặt bằng nước sạch; vàng tự nhiên được luyện trong lò. Chúng là hai vật và hai quá trình riêng. Điểm bài hướng đến vẫn là phẩm chất được tu sửa, không phải cho rằng món ngon tự gây ô nhiễm hoặc tự chứng minh sự thanh tịnh.

Đối chiếu với kinh văn (3 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Từ, bi, hỷ, xả không dừng ở người thân quen

Vị ấy an trú, lan tâm từ tới một phương rồi bốn phương, phía trên, phía dưới và ngang khắp toàn thế giới. Tâm ấy rộng lớn, vô lượng, không thù hận và không ác ý. Cùng sự lan tỏa được nói cho bi, hỷ và xả.

Có thể hiểu từ là mong an lành, bi là hướng tới việc vơi khổ, hỷ là vui với điều tốt lành của người khác, xả là sự cân bằng không bị thiên vị và thù ghét cuốn đi. Hỷ ở đây là muditā, khác chữ pīti trong chuỗi trước. Xả được đặt cùng điều kiện không thù hận, không ác ý; nó không phải sự bỏ mặc trách nhiệm.

Cả bốn có phạm vi vô lượng. Một hành vi tử tế cụ thể có thể giúp ta liên hệ, nhưng đoạn kinh nói về sự an trú và lan tỏa của tâm đã được tu tập, rộng hơn sự dễ chịu với vài người mình thích.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Thấy lối thoát rồi chấm dứt lậu hoặc

Sau bốn tâm ấy, vị tỳ-kheo hiểu: có cái này, có cái thấp kém, có cái cao thượng, và có sự thoát ly vượt phạm vi tưởng này. Bản Pāli nêu bốn mệnh đề cô đọng; không cần thêm một sơ đồ tầng chứng để lời văn có vẻ chắc chắn hơn nguồn. Vai trò của đoạn là giữ mở lối thoát vượt phạm vi được nhận biết đang nói tới.

Khi biết và thấy như vậy, tâm vị ấy giải thoát khỏi dục lậu, hữu lậu và vô minh lậu: các ô nhiễm gắn với dục, sự hiện hữu và không thấy biết đúng. Vị ấy biết đã giải thoát, sinh đã tận, phạm hạnh hoàn tất, việc cần làm đã làm và không còn trở lại trạng thái hiện hữu này. Đích đến vì thế vượt một kinh nghiệm cân bằng hoặc an lạc nhất thời.

Đức Phật gọi đó là đã tắm bằng sự tắm rửa bên trong. Hình ảnh này nối toàn bộ công phu với cuộc đối thoại xuất hiện ngay sau, nơi một người hỏi về việc tắm ở dòng sông linh thiêng.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Ai đang tin nước sông xóa nghiệp?

Bà-la-môn Bhāradvāja ở Sundarikā, đang ngồi gần Đức Phật, hỏi Ngài có tới sông Bāhukā tắm. Được hỏi sông ấy làm được gì, ông nêu quan niệm nhiều người cho sông dẫn tới cõi trời, tạo phước và rửa các nghiệp xấu đã làm. Đây là lập trường được đưa vào đối thoại, không phải kết luận Đức Phật đã nhận.

Lời đáp bằng kệ nhắc Bāhukā, Adhikakkā, Gayā, Sundarikā, Sarassatī, Payāga và Bāhumatī. Dù thường xuyên ngâm mình ở các nơi ấy, người làm nghiệp đen cũng không nhờ nước mà được thanh sạch. Các dòng sông không thể xóa hành vi của người sống độc ác. Đối tượng bị bác là năng lực thanh tẩy nghiệp được gán cho việc tắm.

Đối chiếu với kinh văn (17 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Đưa việc thanh tịnh về cách sống

Với người trong sạch, kệ nói luôn là ngày hội phaggu, luôn là ngày bố-tát; hạnh nguyện của người có hành vi thanh sạch được thành tựu. Ngày hội và ngày trì giới giúp làm nổi bật sự thanh tịnh liên tục của đời sống, không phải một lời hứa mọi ước muốn thế tục đều sẽ thành.

Đức Phật hướng vị Bà-la-môn đến việc tắm “ở đây”: mang lại an toàn cho mọi chúng sinh. Các điều được nêu cụ thể là không nói dối, không hại sinh vật, không lấy thứ không được cho, có lòng tin và không keo kiệt. Nếu vậy, còn cần đến Gayā làm gì; ngay giếng nước cũng là Gayā của ông.

Trọng tâm đã chuyển từ địa điểm được tôn kính sang phẩm chất và hành vi. Câu kệ không xóa hậu quả bằng một lời tự nhận mình trong sạch; nó nêu cách sống làm căn cứ cho hình ảnh tắm rửa ấy.

Đối chiếu với kinh văn (12 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Từ hiểu lời dạy đến đời sống thực hành

Bhāradvāja tán thán lời dạy đã được làm rõ như dựng lại vật bị lật, mở điều bị che, chỉ đường người lạc, thắp đèn để người có mắt thấy. Ông quy y Phật, Pháp, Tăng, xin xuất gia và thọ cụ túc giới.

Kinh kể tiếp rằng sau khi được xuất gia và thọ giới, vị ấy sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm, kiên quyết. Không lâu sau, bằng hiểu biết trực tiếp của mình ngay đời này, vị ấy chứng và an trú mục tiêu tối thượng của phạm hạnh; biết sinh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại hiện hữu này và trở thành A-la-hán.

Phần thực hành không được bỏ khỏi kết thúc. Sự chuyển biến không được kể như hệ quả tự động của việc tán thán, nhận một nghi thức hay thay dòng nước này bằng dòng nước khác.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Gợi ý suy xét và thực hành

Xem lại một phản ứng trong việc chung

Gợi ý vận dụng của người biên soạn.

Có thể trở lại một tình huống mình vừa muốn hạ thấp người khác. Điều gì đã khởi: ganh tị, giận, sợ mất phần ghi nhận, hay nhu cầu phải hơn? Chọn một hành vi cụ thể để không tiếp sức cho phản ứng ấy: bỏ một câu gièm pha, trả lại công trạng cho đúng hoặc nói rõ phần trách nhiệm của mình mà không bóp méo phần người khác.

Đây là gợi ý biên tập cho đời sống hiện đại. Việc xem lại không đòi phủ nhận đóng góp của bản thân, và việc nhận ra một trạng thái chưa phải đã tận mọi ô nhiễm. Nó là một điểm bắt đầu có thể kiểm lại bằng hành động, trong khi mục tiêu toàn bài vẫn là giải thoát.

Đối chiếu với kinh văn (39 đoạn)

Chỗ dễ hiểu sai

Những lựa chọn giữ theo nguồn

Makkha và paḷāsa có cách dịch khác nhau giữa các nguồn; phần này theo bản Việt dự án là “gièm pha” và “hơn thua”, với nét hạ thấp công trạng và tranh hơn đã được chú thích giải thích. Các lượt nhận ra/từ bỏ trong Pāli đầy đủ hơn những câu Sujato gom lại; chỗ Anh trống không được coi là một xác nhận độc lập cho từng câu.

Ở ví dụ thanh lọc, Pāli có riêng vải với nước và vàng với lò, dù bản Việt tham khảo đọc liền dễ làm mất vật thứ hai. Ở câu saññāgata, bản này giữ “phạm vi tưởng này”; không thêm “toàn bộ” hoặc tự gọi một quả vị. Những ghi chú ấy bảo toàn giới hạn của cách giải thích, không làm thay việc đọc và thực hành toàn mạch.

Đối chiếu với kinh văn (68 đoạn)

Điểm đánh giá bản diễn giải: 9.64/10.

Người/công cụ kiểm tra: GPT-6 Astra Pro · OpenAI.

Ngày đánh giá: .

Đánh giá này dành riêng cho phần diễn giải; không thay thế đánh giá bản dịch kinh.

Diễn giải dành cho người lớn tuổiĐã duyệt

Sự trong sạch được nuôi trong cách sống

Liên kết mục này

Chỗ dễ hiểu sai

Đọc từ tấm vải đến dòng sông

Kinh Ví Dụ Tấm Vải, MN7, bắt đầu bằng một việc quen thuộc: vải sạch hay bẩn ảnh hưởng màu nhuộm. Bài lần lượt đi vào sự từ bỏ trong tâm, niềm tin, niềm vui và định, rồi sự giải thoát. Cuối bài là câu hỏi về dòng sông có được xem là thiêng liêng.

Có thể đọc từng phần và trở lại phần trước khi cần. Những tình huống sinh hoạt ở đây do người biên soạn đặt ra; dòng báo bài thứ bảy kết thúc chỉ là nhãn của ấn bản.

Đối chiếu với kinh văn (3 đoạn)

Ví dụ trong đời sống hôm nay

Trong một bữa cơm chung

Tình huống minh họa do người biên soạn đặt ra.

Ta góp nhiều công cho một bữa cơm của nhóm bạn. Mọi người khen một món do người khác nấu, còn phần mình ít được nhắc. Có thể ta vẫn mừng vì bữa cơm vui; cũng có thể trong lòng nảy ý muốn chỉ ra món kia chưa ngon đến thế.

Nhận ra phản ứng ấy không xóa công sức mình đã bỏ. Nó giúp thấy lúc nào việc muốn được ghi nhận đang chuyển thành hạ thấp người khác. Đây là một liên hệ nhỏ với mạch nhận biết và từ bỏ của bài kinh, không phải nhận định về tính cách của một độ tuổi.

Đối chiếu với kinh văn (33 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Vải cần sạch để màu được trong

Đức Phật ở Sāvatthī, tại rừng Jeta trong tu viện của ông Anāthapiṇḍika, giảng cho các tỳ-kheo. Một tấm vải bẩn, đầy vết ố, nhuộm xanh, vàng, đỏ hay tím cũng không cho màu trong đẹp. Vải sạch thì nhuộm được trong đẹp. Sự khác biệt nằm ở tình trạng của vải.

Ngài nối hình ảnh ấy với tâm bị ô nhiễm và tâm không ô nhiễm: nẻo dữ hay nẻo lành là điều có thể chờ đợi. “Nẻo” mang nghĩa đời sống tái sinh trong bài, không chỉ sự thuận lợi hoặc khó chịu của hiện tại. Phép ví dụ mời nhìn vào điều cần được làm trong sạch từ bên trong.

Đối chiếu với kinh văn (16 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Mười sáu điều cần được nhận rõ

Danh sách có mười sáu ô nhiễm. Tham dục và tà tham là ham muốn chiếm giữ sai trái; sân hận mang ý muốn điều xấu cho người khác; giận dữ là cơn nóng giận; hằn học giữ lại sự oán giận. Có điều bùng lên nhanh, có điều được nuôi lâu trong lòng.

Gièm pha hạ thấp công sức người khác; hơn thua đòi phần hơn; ganh tị không vui với điều tốt của người; keo kiệt nắm giữ không muốn sẻ chia. Đây là những chỗ có thể nhận ra ngay trong quan hệ và việc chung.

Giả dối che điều thật, xảo trá bày cách đánh lừa. Bướng bỉnh khiến ta không chịu xét điều cần đổi; hung hăng muốn lấn át. Các tên này giúp phân biệt nếp phản ứng, không phải lời kết án một con người không thể thay đổi.

Cuối danh sách là kiêu mạn, ngạo mạn, tự mãn và phóng dật: lấy mình so hơn, bằng hay kém, tự nâng mình mà coi thường người, say mê ưu thế mình có, lơ là việc tu và sự cẩn trọng. Kinh không chỉ nói một trạng thái nóng giận, mà nêu nhiều cách tâm có thể bị vướng.

Đối chiếu với kinh văn (2 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Sự nhận ra cần đi cùng sự từ bỏ

Với từng điều trong mười sáu điều, vị tỳ-kheo hiểu rõ đó là ô nhiễm của tâm rồi từ bỏ. Kinh lặp lại toàn bộ ở dạng ô nhiễm đã được từ bỏ sau khi hiểu. Hai lượt giữ cùng phạm vi, để việc tu không chỉ nhắm một vài điều dễ thấy.

Điều ấy khác với thuộc hết tên hoặc chỉ tự trách mình. Trong mạch kinh, có sự hiểu, có sự từ bỏ, rồi những phần tu tập tiếp tục được triển khai. Chưa lấy một lần biết mình đang giận làm kết luận rằng toàn bộ công việc đã xong.

Đối chiếu với kinh văn (62 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Niềm tin vững nơi Đức Phật

Vị ấy có niềm tin vững chắc nơi Đức Phật. Kinh nêu Ngài là A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đầy đủ minh và hạnh, Thiện Thệ, hiểu biết thế gian, người dẫn dắt tối thượng cho những ai cần điều phục, thầy của chư thiên và loài người, bậc Giác Ngộ, bậc Thế Tôn.

Các danh hiệu quy về những phẩm chất được kính trọng: sự giải thoát và giác ngộ, hiểu biết cùng nếp sống, khả năng chỉ đường. Chú thích giải thích niềm tin này có nét được xác chứng qua trải nghiệm. Nó được đặt sau sự hiểu và từ bỏ trong tâm, không đứng riêng như một lời khẳng định chưa được xét lại.

Đối chiếu với kinh văn (2 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Giáo pháp và Tăng đoàn đáng được tìm hiểu

Giáo pháp được tán thán là khéo giảng, thấy được trong đời này, có hiệu quả không chờ thời gian, mời người ta đến xem, có khả năng dẫn dắt và được người trí tự mình biết. Lời mời tìm hiểu ấy giữ chỗ cho sự thấy biết của người thực hành. Nó không bảo đảm một kết quả tức thời chỉ vì người đọc vừa làm một việc nhỏ.

Tăng đoàn đệ tử được nói là thực hành tốt, ngay thẳng, có phương pháp và đúng đắn; gồm bốn đôi, tám hạng người theo đạo và quả tu học. Các vị xứng đáng được cúng dường, tiếp đón, hiến tặng, chắp tay kính lễ, là ruộng phước tối thượng của đời. “Ruộng phước” dùng hình ảnh gieo trồng để nói về lợi ích của việc lành hướng tới những phẩm chất ấy.

Niềm tin vào Phật, Pháp, Tăng trong đoạn này có nội dung cụ thể. Tám hạng không phải tám cá nhân cố định, và lời tán thán không dùng để tự xác nhận mọi người xuất gia đều đã đạt cùng một thành quả.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Từ điều đã buông đến sự an định

Khi đã từ bỏ, loại bỏ, buông và xả ly đến mức ấy, vị tỳ-kheo nhìn lại niềm tin vững nơi Phật, Pháp, Tăng. Vị ấy thấy cảm hứng ở ý nghĩa, ở lời dạy và niềm vui gắn với Pháp. Nhìn lại chính điều mình đã từ bỏ đến mức ấy cũng khơi lên các điều này.

Từ niềm vui, hỷ sinh: một niềm hân hoan của tâm. Có hỷ, thân an tịnh; thân an tịnh, vị ấy cảm lạc; có lạc, tâm đi vào định. Những bước nối nhau cho thấy sự an định được trình bày trong cả một mạch tu, không tách ra như một cảm giác có thể ép mình đạt ngay.

Chữ “đến mức ấy” giữ điều đã thực hiện đúng với mức của nó. Phần giải thoát trọn vẹn còn được nói ở sau; vì vậy không nhảy từ một niềm vui đang có đến kết luận mình đã xong việc tu.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Điều kiện của câu nói về món ăn ngon

Vị tỳ-kheo có giới, phẩm chất và trí tuệ như vừa trình bày, dù dùng cơm ngon đã bỏ hạt đen, cùng nhiều canh và món ăn, điều ấy cũng không trở thành chướng ngại. Câu kinh có điều kiện về người dùng bữa, không chỉ nói một món được phép hay không được phép.

Hai hình ảnh đi cùng là vải bẩn được nước sạch giặt cho trong và vàng được lò luyện làm cho sạch sáng. Giữ đúng hai hình ảnh giúp theo mạch thanh lọc. Bản văn không nói vải phải đưa vào lò, cũng không coi hình thức kham khổ tự nó thay thế được phẩm chất bên trong.

Đối chiếu với kinh văn (3 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Tâm rộng ra, không giữ trong một nhóm người

Vị ấy an trú với tâm từ lan tới một phương, rồi bốn phương, trên, dưới, ngang khắp toàn thế giới. Tâm rộng lớn, vô lượng, không thù hận và không ác ý. Cùng cách lan tỏa ấy được nói cho tâm bi, hỷ và xả.

Từ mong sự an lành. Bi hướng tới sự vơi khổ. Hỷ vui cùng điều tốt của người khác. Xả giữ sự cân bằng, không để yêu ghét kéo lệch. Hỷ trong bốn tâm này là muditā, có nét riêng so với pīti, niềm hân hoan trong chuỗi trước. Xả không phải lạnh nhạt, vì toàn công thức vẫn giữ không thù hận và không ác ý.

Bốn tâm được mở rộng vô lượng, không chỉ dành cho người cùng ý hoặc người thân. Một cuộc trò chuyện tử tế có thể là chỗ bắt đầu liên hệ, còn sự an trú được kinh trình bày có chiều sâu tu tập rộng hơn.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Lối thoát vượt phạm vi đang được biết

Kinh nói vị ấy biết: có cái này, có cái thấp kém, có cái cao thượng và có sự thoát ly vượt phạm vi tưởng này. “Tưởng” nói về một mặt nhận biết của tâm. Câu giữ sự phân biệt giữa điều đang có và lối thoát vượt lên; không tự gọi một trạng thái tốt đẹp là điểm cuối.

Biết và thấy như vậy, tâm giải thoát khỏi dục lậu, hữu lậu và vô minh lậu: những ô nhiễm về dục, sự hiện hữu và mê mờ không thấy đúng. Vị ấy biết đã giải thoát; sinh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái hiện hữu này.

Đức Phật gọi đó là đã tắm bằng sự tắm rửa bên trong. Bài đang nói về sự giải thoát trong mạch sinh tử, vượt cảm giác nhẹ lòng sau một chuyện buồn. Hình ảnh tắm bên trong chuẩn bị cho cuộc hỏi đáp kế tiếp.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Một câu hỏi về dòng sông

Bà-la-môn Bhāradvāja ở Sundarikā ngồi gần đó hỏi Đức Phật có đến sông Bāhukā tắm. Ngài hỏi việc ấy có công dụng gì. Ông kể niềm tin của nhiều người: sông dẫn đến cõi trời, đem lại phước và rửa được các nghiệp xấu. Kinh giữ đây là lời ông trình bày.

Đáp bằng kệ, Đức Phật nhắc các nơi Bāhukā, Adhikakkā, Gayā, Sundarikā, Sarassatī, Payāga và Bāhumatī. Người làm nghiệp đen dù thường xuyên ngâm mình vẫn không được sạch bởi việc ấy. Nước của các sông không xóa được nghiệp xấu của người sống độc ác. Câu trả lời đang xét sự thanh tẩy nghiệp, không phủ nhận công dụng của nước trong việc tắm thân.

Đối chiếu với kinh văn (17 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Sự thanh tịnh thể hiện trong cách đối với mọi loài

Với người trong sạch, kệ nói ngày nào cũng là ngày hội thanh tịnh, ngày bố-tát; người có hành vi thanh sạch luôn thực hiện trọn vẹn những điều nguyện tu. Hình ảnh ngày hội và ngày trì giới hướng về sự trong sạch được sống liên tục, không phải đợi đúng một nơi hoặc một ngày mới có.

Đức Phật chỉ việc tắm ở đây: mang lại an toàn cho mọi chúng sinh. Ngài nêu không nói dối, không hại sinh vật, không lấy thứ không được cho, có lòng tin và không keo kiệt. Người sống như vậy cần gì đến Gayā; ngay giếng nước cũng là Gayā của họ.

Trọng tâm là hành vi và phẩm chất của người sống. Hình ảnh giếng nước không ban phép xóa lỗi cho một nơi khác; nó giúp thấy việc tu không thể được giao hết cho một nghi thức bên ngoài.

Đối chiếu với kinh văn (12 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Bhāradvāja tiếp tục con đường

Bhāradvāja tán thán lời dạy đã được làm sáng như dựng vật bị lật, mở điều bị che, chỉ đường người lạc và thắp đèn cho người có mắt thấy. Ông xin quy y Phật, Pháp, Tăng, xin xuất gia và thọ cụ túc giới.

Sau khi được xuất gia, thọ giới, vị ấy sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm và kiên quyết. Không lâu sau, ngay đời này, bằng hiểu biết trực tiếp của mình, vị ấy tự chứng và an trú mục tiêu tối thượng của đời sống phạm hạnh. Vị ấy biết sinh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại hiện hữu này và trở thành A-la-hán.

Kết thúc giữ cả lời xin lẫn đời sống thực hành theo sau. Chính điều đó tiếp nối chủ đề đầu bài: sự trong sạch gắn với những gì thật sự được hiểu, từ bỏ và tu tập.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Gợi ý suy xét và thực hành

Một việc nhỏ có thể nhìn lại hôm nay

Gợi ý vận dụng của người biên soạn.

Có thể nhớ lại một cuộc gặp vừa qua: lúc nào mình muốn lời đóng góp của người khác bớt giá trị? Chỉ cần gọi đúng điều đã khởi, rồi chọn một việc có thể làm khác trong lần tới: ghi nhận công sức cho công bằng, bỏ một câu chê không cần thiết hoặc nói rõ nhu cầu của mình mà không làm sai sự thật.

Đây là gợi ý của người biên soạn. Không cần gượng ép một cảm giác vui, phủ nhận phần đóng góp của mình hay coi một lần vấp là cả con người. Việc nhìn lại có ích khi dẫn đến lựa chọn cụ thể. Nó mở một chỗ để học tiếp, không tự chứng nhận sự giải thoát được bài kinh mô tả.

Đối chiếu với kinh văn (40 đoạn)

Chỗ dễ hiểu sai

Đối chiếu thêm khi gặp chữ khó

Các bản có khác biệt ở vài tên ô nhiễm. Bản này giữ cách dùng của dự án, trong đó makkha là gièm pha, paḷāsa là hơn thua, rồi giải nghĩa theo chức năng trong bài. Pāli viết đủ nhiều lượt lặp mà bản Anh gom lại; những chỗ Anh không có câu riêng vẫn cần được đọc từ Pāli.

Ví dụ vải giặt bằng nước và vàng luyện bằng lò được giữ thành hai hình ảnh theo nguồn. Câu về thoát ly giữ “phạm vi tưởng này”, không thêm “toàn bộ” hoặc kết luận một tầng chứng chưa được nêu. Những giới hạn ấy giúp ta theo điều văn bản nói, đồng thời để chỗ cho việc tìm hiểu tiếp.

Đối chiếu với kinh văn (68 đoạn)

Điểm đánh giá bản diễn giải: 9.35/10.

Người/công cụ kiểm tra: Codex · OpenAI.

Ngày đánh giá: .

Đánh giá này dành riêng cho phần diễn giải; không thay thế đánh giá bản dịch kinh.

Kinh văn Việt 2026

Chờ nghe duyệt

Kinh Ví Dụ Tấm Vải

MN7 · 16 phút

Bản đang biên tập: Việt 2026 · trạng thái published

Majjhima Nikāya 7
Middle Discourses 7
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trung Bộ Kinh 7
Vatthasutta
The Simile of the Cloth
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Kinh Ví Dụ Tấm Vải
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Tôi nghe như vầy.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Một thời, Đức Phật ở Sāvatthī, tại rừng Jeta, trong tu viện của ông Anāthapiṇḍika.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
There the Buddha addressed the mendicants,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Tại đó, Đức Phật gọi các vị tỳ-kheo:
“bhikkhavo”ti.
“Mendicants!”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này các tỳ-kheo!”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
“Venerable sir,” they replied.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Thế Tôn,” các vị ấy đáp.
Bhagavā etadavoca:
The Buddha said this:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đức Phật nói:
“Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ;
“Suppose, mendicants, there was a cloth that was dirty and soiled.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này các tỳ-kheo, ví như một tấm vải dơ bẩn, đầy vết ố;
tamenaṁ rajako yasmiṁ yasmiṁ raṅgajāte upasaṁhareyya—yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi mañjiṭṭhakāya durattavaṇṇamevassa aparisuddhavaṇṇamevassa.
No matter what dye the dyer applied—whether blue or yellow or red or magenta—it would look poorly dyed and impure in color.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Dù người thợ nhuộm nhúng nó vào màu nào, xanh, vàng, đỏ hay tím, màu nhuộm cũng sẽ xấu và không trong sạch.
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì sao vậy?
Aparisuddhattā, bhikkhave, vatthassa.
Because of the impurity of the cloth.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này các tỳ-kheo, vì tấm vải không sạch.
Evameva kho, bhikkhave, citte saṅkiliṭṭhe, duggati pāṭikaṅkhā.
In the same way, when the mind is corrupt, a bad destiny is to be expected.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này các tỳ-kheo, cũng vậy, khi tâm bị ô nhiễm, nẻo xấu là điều có thể dự đoán.
Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ parisuddhaṁ pariyodātaṁ;
Suppose there was a cloth that was pure and clean.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này các tỳ-kheo, ví như một tấm vải sạch và sáng;
tamenaṁ rajako yasmiṁ yasmiṁ raṅgajāte upasaṁhareyya—yadi nīlakāya yadi pītakāya yadi lohitakāya yadi mañjiṭṭhakāya—surattavaṇṇamevassa parisuddhavaṇṇamevassa.
No matter what dye the dyer applied—whether blue or yellow or red or magenta—it would look well dyed and pure in color.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Dù người thợ nhuộm nhúng nó vào màu nào, xanh, vàng, đỏ hay tím, màu nhuộm cũng sẽ đẹp và trong sạch.
Taṁ kissa hetu?
Why is that?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì sao vậy?
Parisuddhattā, bhikkhave, vatthassa.
Because of the purity of the cloth.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này các tỳ-kheo, vì tấm vải sạch.
Evameva kho, bhikkhave, citte asaṅkiliṭṭhe, sugati pāṭikaṅkhā.
In the same way, when the mind isn’t corrupt, a good destiny is to be expected.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này các tỳ-kheo, cũng vậy, khi tâm không bị ô nhiễm, nẻo lành là điều có thể dự đoán.
Katame ca, bhikkhave, cittassa upakkilesā?
And what are the corruptions of the mind?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vậy nào là những ô nhiễm của tâm, này các tỳ-kheo?
Abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso, byāpādo cittassa upakkileso, kodho cittassa upakkileso, upanāho cittassa upakkileso, makkho cittassa upakkileso, paḷāso cittassa upakkileso, issā cittassa upakkileso, macchariyaṁ cittassa upakkileso, māyā cittassa upakkileso, sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso, thambho cittassa upakkileso, sārambho cittassa upakkileso, māno cittassa upakkileso, atimāno cittassa upakkileso, mado cittassa upakkileso, pamādo cittassa upakkileso.
Covetousness and immoral greed, ill will, anger, acrimony, disdain, contempt, jealousy, stinginess, deceit, deviousness, obstinacy, aggression, conceit, arrogance, vanity, and negligence are corruptions of the mind.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Tham dục và tà tham là ô nhiễm của tâm, sân hận là ô nhiễm của tâm, giận dữ là ô nhiễm của tâm, hằn học là ô nhiễm của tâm, gièm pha là ô nhiễm của tâm, hơn thua là ô nhiễm của tâm, ganh tị là ô nhiễm của tâm, keo kiệt là ô nhiễm của tâm, giả dối là ô nhiễm của tâm, xảo trá là ô nhiễm của tâm, bướng bỉnh là ô nhiễm của tâm, hung hăng là ô nhiễm của tâm, kiêu mạn là ô nhiễm của tâm, ngạo mạn là ô nhiễm của tâm, tự mãn là ô nhiễm của tâm và phóng dật là ô nhiễm của tâm.
Sa kho so, bhikkhave, bhikkhu ‘abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso’ti—iti viditvā abhijjhāvisamalobhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
A mendicant who understands that covetousness and immoral greed are corruptions of the mind gives them up.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo ấy hiểu rằng ‘tham dục và tà tham là ô nhiễm của tâm’, hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ tham dục và tà tham;
‘byāpādo cittassa upakkileso’ti—
A mendicant who understands that ill will …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘sân hận là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā byāpādaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up ill will, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ sân hận;
‘kodho cittassa upakkileso’ti—
‘Anger is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘giận dữ là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā kodhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up anger, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ giận dữ;
‘upanāho cittassa upakkileso’ti—
‘Acrimony is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘hằn học là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā upanāhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up acrimony, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ hằn học;
‘makkho cittassa upakkileso’ti—
‘Disdain is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘gièm pha là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā makkhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up disdain, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ gièm pha;
‘paḷāso cittassa upakkileso’ti—
‘Contempt is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘hơn thua là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā paḷāsaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up contempt, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ hơn thua;
‘issā cittassa upakkileso’ti—
‘Jealousy is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘ganh tị là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā issaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up jealousy, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ ganh tị;
‘macchariyaṁ cittassa upakkileso’ti—
‘Stinginess is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘keo kiệt là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā macchariyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up stinginess, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ keo kiệt;
‘māyā cittassa upakkileso’ti—
‘Deceit is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘giả dối là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā māyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up deceit, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ giả dối;
‘sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso’ti—
‘Deviousness is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘xảo trá là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā sāṭheyyaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up deviousness, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ xảo trá;
‘thambho cittassa upakkileso’ti—
‘Obstinacy is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘bướng bỉnh là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā thambhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up obstinacy, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ bướng bỉnh;
‘sārambho cittassa upakkileso’ti—
‘Aggression is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘hung hăng là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā sārambhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up aggression, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ hung hăng;
‘māno cittassa upakkileso’ti—
‘Conceit is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘kiêu mạn là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā mānaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up conceit, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ kiêu mạn;
‘atimāno cittassa upakkileso’ti—
‘Arrogance is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘ngạo mạn là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā atimānaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up arrogance, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ ngạo mạn;
‘mado cittassa upakkileso’ti—
‘Vanity is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘tự mãn là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā madaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati;
understanding this, they give up vanity, a corruption of the mind;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ tự mãn;
‘pamādo cittassa upakkileso’ti—
negligence is a corruption of the mind gives it up.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘phóng dật là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā pamādaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati.
understanding this, they give up negligence, a corruption of the mind.bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, vị ấy từ bỏ phóng dật.
Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno ‘abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso’ti—iti viditvā abhijjhāvisamalobho cittassa upakkileso pahīno hoti,
When they have understood these corruptions of the mind
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi nào, này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo hiểu rằng ‘tham dục và tà tham là ô nhiễm của tâm’, hiểu rõ như vậy, tham dục và tà tham được từ bỏ,
‘byāpādo cittassa upakkileso’ti—
for what they are, and have given them up,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘sân hận là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā byāpādo cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, ill will, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, sân hận được từ bỏ;
‘kodho cittassa upakkileso’ti—
‘Anger is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘giận dữ là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā kodho cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, anger, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, giận dữ được từ bỏ;
‘upanāho cittassa upakkileso’ti—
‘Acrimony is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘hằn học là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā upanāho cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, acrimony, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, hằn học được từ bỏ;
‘makkho cittassa upakkileso’ti—
‘Disdain is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘gièm pha là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā makkho cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, disdain, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, gièm pha được từ bỏ;
‘paḷāso cittassa upakkileso’ti—
‘Contempt is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘hơn thua là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā paḷāso cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, contempt, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, hơn thua được từ bỏ;
‘issā cittassa upakkileso’ti—
‘Jealousy is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘ganh tị là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā issā cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, jealousy, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, ganh tị được từ bỏ;
‘macchariyaṁ cittassa upakkileso’ti—
‘Stinginess is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘keo kiệt là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā macchariyaṁ cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, stinginess, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, keo kiệt được từ bỏ;
‘māyā cittassa upakkileso’ti—
‘Deceit is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘giả dối là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā māyā cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, deceit, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, giả dối được từ bỏ;
‘sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso’ti—
‘Deviousness is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘xảo trá là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā sāṭheyyaṁ cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, deviousness, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, xảo trá được từ bỏ;
‘thambho cittassa upakkileso’ti—
‘Obstinacy is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘bướng bỉnh là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā thambho cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, obstinacy, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, bướng bỉnh được từ bỏ;
‘sārambho cittassa upakkileso’ti—
‘Aggression is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘hung hăng là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā sārambho cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, aggression, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, hung hăng được từ bỏ;
‘māno cittassa upakkileso’ti—
‘Conceit is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘kiêu mạn là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā māno cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, conceit, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, kiêu mạn được từ bỏ;
‘atimāno cittassa upakkileso’ti—
‘Arrogance is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘ngạo mạn là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā atimāno cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, arrogance, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, ngạo mạn được từ bỏ;
‘mado cittassa upakkileso’ti—
‘Vanity is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘tự mãn là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā mado cittassa upakkileso pahīno hoti;
understanding this, vanity, a corruption of the mind, has been given up;bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, tự mãn được từ bỏ;
‘pamādo cittassa upakkileso’ti—
‘Negligence is a corruption of the mind’—bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘phóng dật là ô nhiễm của tâm’—
iti viditvā pamādo cittassa upakkileso pahīno hoti.
understanding this, negligence, a corruption of the mind, has been given up.bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hiểu rõ như vậy, phóng dật được từ bỏ.
So buddhe aveccappasādena samannāgato hoti:
they have experiential confidence in the Buddha:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vị ấy có niềm tin vững chắc nơi Đức Phật:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti;
‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đầy đủ minh và hạnh, bậc Thiện Thệ, bậc hiểu biết thế gian, người dẫn đường tối thượng cho những ai cần được điều phục, thầy của chư thiên và loài người, bậc Giác Ngộ, bậc Thế Tôn.’
dhamme aveccappasādena samannāgato hoti:
They have experiential confidence in the teaching:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vị ấy có niềm tin vững chắc nơi Giáo pháp:
‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti;
‘The teaching is well explained by the Buddha—apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Giáo pháp được Đức Phật khéo giảng, có thể thấy ngay trong đời này, có hiệu quả không chờ thời gian, mời gọi người ta đến xem, có khả năng dẫn dắt, để người có trí tự mình biết.’
saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti:
They have experiential confidence in the Saṅgha:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vị ấy có niềm tin vững chắc nơi Tăng đoàn:
‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṁ cattāri purisayugāni, aṭṭha purisapuggalā. Esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo, anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.
‘The Saṅgha of the Buddha’s disciples is practicing the way that’s good, direct, systematic, and proper. It consists of the four pairs, the eight individual persons. This is the Saṅgha of the Buddha’s disciples that is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of greeting with cupped palms, and is the supreme field of merit for the world.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Tăng đoàn đệ tử của Đức Phật thực hành tốt, thực hành ngay thẳng, thực hành có phương pháp và thực hành đúng đắn. Tăng đoàn ấy gồm bốn đôi, tám hạng người; xứng đáng được cúng dường, tiếp đón, hiến tặng, chắp tay kính lễ, là ruộng phước tối thượng của đời.’
Yathodhi kho panassa cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ, so ‘buddhe aveccappasādena samannāgatomhī’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
When a mendicant has discarded, eliminated, released, given up, and relinquished to this extent, thinking, ‘I have experiential confidence in the Buddha …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi vị ấy đã từ bỏ, loại bỏ, buông ra, xả bỏ và xả ly được đến mức ấy, nghĩ rằng: ‘Ta có niềm tin vững chắc nơi Đức Phật,’ thì đạt được cảm hứng nơi ý nghĩa, đạt được cảm hứng nơi Pháp, đạt được niềm vui gắn liền với Pháp;
Pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati;
When they’re joyful, rapture springs up. When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel bliss. And when they’re blissful, the mind becomes immersed in samādhi.bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi có niềm vui, hỷ sinh khởi. Khi tâm đầy hỷ, thân trở nên an tịnh. Khi thân an tịnh, vị ấy cảm thấy lạc. Khi có lạc, tâm đi vào định;
‘dhamme …pe…
the teaching …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘nơi Giáo pháp …
saṅghe aveccappasādena samannāgatomhī’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ;
the Saṅgha,’ they find inspiration in the meaning and the teaching, and find joy connected with the teaching.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
nơi Tăng đoàn, ta có niềm tin vững chắc,’ thì đạt được cảm hứng nơi ý nghĩa, đạt được cảm hứng nơi Pháp, đạt được niềm vui gắn liền với Pháp;
pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.
When they’re joyful, rapture springs up. When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel bliss. And when they’re blissful, the mind becomes immersed in samādhi.bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi có niềm vui, hỷ sinh khởi. Khi tâm đầy hỷ, thân trở nên an tịnh. Khi thân an tịnh, vị ấy cảm thấy lạc. Khi có lạc, tâm đi vào định.
‘Yathodhi kho pana me cattaṁ vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhan’ti labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ;
Thinking: ‘I have discarded, eliminated, released, given up, and relinquished to this extent,’ they find inspiration in the meaning and the teaching, and find joy connected with the teaching.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nghĩ rằng: ‘Ta đã từ bỏ, loại bỏ, buông ra, xả bỏ và xả ly được đến mức ấy,’ thì đạt được cảm hứng nơi ý nghĩa, đạt được cảm hứng nơi Pháp, đạt được niềm vui gắn liền với Pháp;
pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.
When they’re joyful, rapture springs up. When the mind is full of rapture, the body becomes tranquil. When the body is tranquil, they feel bliss. And when they’re blissful, the mind becomes immersed in samādhi.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi có niềm vui, hỷ sinh khởi. Khi tâm đầy hỷ, thân trở nên an tịnh. Khi thân an tịnh, vị ấy cảm thấy lạc. Khi có lạc, tâm đi vào định.
Sa kho so, bhikkhave, bhikkhu evaṁsīlo evaṁdhammo evaṁpañño sālīnañcepi piṇḍapātaṁ bhuñjati vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ, nevassa taṁ hoti antarāyāya.
When a mendicant of such ethics, such qualities, and such wisdom eats boiled fine rice with the dark grains picked out and served with many soups and sauces, that is no obstacle for them.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này các tỳ-kheo, vị tỳ-kheo ấy có giới hạnh như vậy, phẩm chất như vậy và trí tuệ như vậy, dù ăn cơm ngon đã loại hạt đen, dùng cùng nhiều loại canh và nhiều loại món ăn, điều ấy cũng không trở thành chướng ngại.
Seyyathāpi, bhikkhave, vatthaṁ saṅkiliṭṭhaṁ malaggahitaṁ acchodakaṁ āgamma parisuddhaṁ hoti pariyodātaṁ, ukkāmukhaṁ vā panāgamma jātarūpaṁ parisuddhaṁ hoti pariyodātaṁ;
Compare with cloth that is dirty and soiled; it can be made pure and clean by pure water. Or native gold, which can be made pure and bright by a forge.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này các tỳ-kheo, ví như tấm vải dơ bẩn, đầy vết ố có thể được nước sạch giặt cho trong sạch; hoặc vàng tự nhiên có thể được lò luyện làm cho sạch và sáng;
evameva kho, bhikkhave, bhikkhu evaṁsīlo evaṁdhammo evaṁpañño sālīnañcepi piṇḍapātaṁ bhuñjati vicitakāḷakaṁ anekasūpaṁ anekabyañjanaṁ, nevassa taṁ hoti antarāyāya.
In the same way, when a mendicant of such ethics, such qualities, and such wisdom eats boiled fine rice with the dark grains picked out and served with many soups and sauces, that is no obstacle for them.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này các tỳ-kheo, cũng vậy, vị tỳ-kheo có giới hạnh như vậy, phẩm chất như vậy và trí tuệ như vậy, dù ăn cơm ngon đã loại hạt đen, dùng cùng nhiều loại canh và nhiều loại món ăn, điều ấy cũng không trở thành chướng ngại.
So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati;
They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vị ấy an trú với tâm từ lan tỏa một phương, rồi phương thứ hai, phương thứ ba, phương thứ tư. Như thế, trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, đối với tất cả như đối với chính mình, vị ấy an trú với tâm từ rộng lớn, cao cả, vô lượng, không thù hận, không ác ý, lan tỏa khắp toàn thế giới;
karuṇāsahagatena cetasā …pe…
They meditate spreading a heart full of compassion to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of compassion to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
với tâm bi …
muditāsahagatena cetasā …pe…
They meditate spreading a heart full of rejoicing to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of rejoicing to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
với tâm hỷ …
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vị ấy an trú với tâm xả lan tỏa một phương, rồi phương thứ hai, phương thứ ba, phương thứ tư. Như thế, trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, đối với tất cả như đối với chính mình, vị ấy an trú với tâm xả rộng lớn, cao cả, vô lượng, không thù hận, không ác ý, lan tỏa khắp toàn thế giới.
So ‘atthi idaṁ, atthi hīnaṁ, atthi paṇītaṁ, atthi imassa saññāgatassa uttari nissaraṇan’ti pajānāti.
They understand: ‘There is this, there is what is worse than this, there is what is better than this, and there is an escape beyond the scope of perception.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vị ấy hiểu: ‘Có cái này; có cái thấp kém; có cái cao thượng; và có sự thoát ly vượt lên trên phạm vi tưởng này.’
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.
Knowing and seeing like this, their mind is freed from the defilements of sensuality, desire to be reborn, and ignorance.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi biết và thấy như vậy, tâm vị ấy được giải thoát khỏi lậu hoặc về dục, lậu hoặc về sự hiện hữu và lậu hoặc vô minh.
Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
When they’re freed, they know they’re freed.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi được giải thoát, vị ấy biết: ‘Đã giải thoát.’
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vị ấy hiểu: ‘Sinh đã tận, đời sống phạm hạnh đã hoàn thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái hiện hữu này nữa.’
Ayaṁ vuccati, bhikkhave:
This is called
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này các tỳ-kheo, đây được gọi là
‘bhikkhu sināto antarena sinānenā’”ti.
a mendicant who is bathed with the inner bathing.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘một vị tỳ-kheo đã tắm bằng sự tắm rửa bên trong.’”
Tena kho pana samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato avidūre nisinno hoti.
Now at that time the brahmin Bhāradvāja of Sundarikā was sitting not far from the Buddha.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lúc ấy, Bà-la-môn Bhāradvāja ở Sundarikā đang ngồi không xa Đức Phật.
Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
He said to the Buddha,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ông nói với Đức Phật:
“gacchati pana bhavaṁ gotamo bāhukaṁ nadiṁ sināyitun”ti?
“But does Worthy Gotama go to the Bāhukā River to bathe?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Tôn giả Gotama có đi đến sông Bāhukā để tắm không?”
“Kiṁ, brāhmaṇa, bāhukāya nadiyā?
“Brahmin, why go to the Bāhukā River?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Bà-la-môn, đi đến sông Bāhukā để làm gì?
Kiṁ bāhukā nadī karissatī”ti?
What can the Bāhukā River do?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sông Bāhukā có thể làm được gì?”
“Lokkhasammatā hi, bho gotama, bāhukā nadī bahujanassa, puññasammatā hi, bho gotama, bāhukā nadī bahujanassa, bāhukāya pana nadiyā bahujano pāpakammaṁ kataṁ pavāhetī”ti.
“Many people deem that the Bāhukā River leads to a heavenly world and bestows merit. And many people rinse off their bad deeds in the Bāhukā River.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thưa Tôn giả Gotama, nhiều người cho rằng sông Bāhukā dẫn đến cõi trời; thưa Tôn giả Gotama, nhiều người cho rằng sông Bāhukā đem lại phước. Và nhiều người rửa sạch các nghiệp xấu đã làm nơi sông Bāhukā.”
Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājaṁ brāhmaṇaṁ gāthāhi ajjhabhāsi:
Then the Buddha addressed Bhāradvāja of Sundarikā in verse:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bấy giờ, Đức Phật nói với Bhāradvāja ở Sundarikā bằng những câu kệ:
“Bāhukaṁ adhikakkañca,
“The Bāhukā and the Adhikakkā,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Sông Bāhukā và Adhikakkā,
gayaṁ sundarikaṁ mapi;
at Gayā and the Sundarikā too,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Gayā và cả Sundarikā,
Sarassatiṁ payāgañca,
Sarasvatī and Payāga,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sarassatī và Payāga,
atho bāhumatiṁ nadiṁ;
and the Bāhumatī River:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cùng dòng Bāhumatī:
Niccampi bālo pakkhando,
a fool can constantly plunge into them
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
kẻ ngu dù có thường xuyên ngâm mình trong đó
kaṇhakammo na sujjhati.
but it won’t purify their dark deeds.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng không thể rửa sạch nghiệp đen.
Kiṁ sundarikā karissati,
What can the Sundarikā do?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sundarikā làm được gì?
Kiṁ payāgā kiṁ bāhukā nadī;
What the Payāga or the Bāhukā?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Payāga hay Bāhukā làm được gì?
Veriṁ katakibbisaṁ naraṁ,
They can’t cleanse a cruel person, a sinner
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Những dòng sông ấy không thể rửa sạch một kẻ độc ác, có tội
Na hi naṁ sodhaye pāpakamminaṁ.
from their bad deeds.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
khỏi những nghiệp xấu của người ấy.
Suddhassa ve sadā phaggu,
For the pure in heart it’s always
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Với người trong sạch, ngày nào
Suddhassuposatho sadā;
the spring festival or the sabbath.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng là ngày hội thanh tịnh hay ngày bố-tát.
Suddhassa sucikammassa,
For the pure in heart and clean of deed,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Với người trong sạch, hành vi thanh sạch,
Sadā sampajjate vataṁ;
their vows will always be fulfilled.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hạnh nguyện luôn được thành tựu.
Idheva sināhi brāhmaṇa,
It’s here alone that you should bathe, brahmin,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Bà-la-môn, chính ở đây ông nên tắm,
Sabbabhūtesu karohi khemataṁ.
making yourself a sanctuary for all creatures.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hãy mang lại sự an toàn cho mọi chúng sinh.
Sace musā na bhaṇasi,
And if you speak no lies,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nếu ông không nói dối,
sace pāṇaṁ na hiṁsasi;
nor harm any living creature,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
không làm hại bất kỳ sinh vật nào,
Sace adinnaṁ nādiyasi,
nor steal anything not given,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
không lấy thứ không được cho,
saddahāno amaccharī;
and you’re faithful and not stingy:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
có lòng tin và không keo kiệt,
Kiṁ kāhasi gayaṁ gantvā,
what’s the point of going to Gayā?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
thì đi đến Gayā để làm gì?
udapānopi te gayā”ti.
For any well may be your Gayā!”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ngay cả giếng nước cũng là Gayā của ông!”
Evaṁ vutte, sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
When he had spoken, the brahmin Bhāradvāja of Sundarikā said to the Buddha,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Nghe vậy, Bà-la-môn Bhāradvāja ở Sundarikā thưa với Đức Phật:
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.
“Excellent, worthy Gotama! Excellent!
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama!
Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya—cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, worthy Gotama has made the teaching clear in many ways.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thưa Tôn giả Gotama, giống như dựng lại vật bị lật, phơi bày điều bị che giấu, chỉ đường cho người lạc lối, hoặc thắp đèn trong bóng tối để người có mắt thấy được các sắc; cũng vậy, Tôn giả Gotama đã làm sáng tỏ Giáo pháp bằng nhiều cách.
Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
I go for refuge to the worthy Gotama, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đệ tử xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Giáo pháp và quy y Tăng đoàn tỳ-kheo.
Labheyyāhaṁ bhoto gotamassa santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
May I receive the going forth, the ordination in the worthy Gotama’s presence?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đệ tử mong được xuất gia trong sự hiện diện của Tôn giả Gotama, mong được thọ cụ túc giới.”
Alattha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.
And the brahmin Bhāradvāja of Sundarikā received the going forth, the ordination in the Buddha’s presence.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bà-la-môn Bhāradvāja ở Sundarikā được xuất gia trong sự hiện diện của Đức Phật và được thọ cụ túc giới.
Acirūpasampanno kho panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
Not long after his ordination, Venerable Bhāradvāja, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Không lâu sau khi thọ cụ túc giới, Tôn giả Bhāradvāja sống một mình, viễn ly, không phóng dật, nhiệt tâm và kiên quyết. Chẳng bao lâu, ngay trong đời này, bằng thắng trí của chính mình, vị ấy chứng đạt và an trú mục tiêu tối thượng của đời sống phạm hạnh, chính mục tiêu vì đó các thiện nam tử chân chánh rời đời sống gia đình để xuất gia sống không nhà.
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.
He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Sinh đã tận; đời sống phạm hạnh đã hoàn thành; việc cần làm đã làm; không còn trở lại trạng thái hiện hữu này nữa.” Vị ấy trực tiếp tuệ tri.
Aññataro kho panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.
And Venerable Bhāradvāja became one of the perfected.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Và Tôn giả Bhāradvāja trở thành một bậc A-la-hán.
Vatthasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.
The Simile of the Cloth is finished—the seventh.bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Kinh Ví Dụ Tấm Vải, bài thứ bảy, kết thúc.

Pāli

Nguồn chuẩn

Nguồn chuẩn quyết định nghĩa. Khi các bản bất đồng, Pāli là chốt.

SuttaCentral Mahāsaṅgīti (bilara, pli/ms).

147/147 segment có nội dung

NguồnSuttaCentral Mahāsaṅgīti (bilara, pli/ms) (phạm vi công cộng — Pāli là nguồn chuẩn duy nhất)

English

Tham khảo

Bản tham khảo do SuttaCentral phát hành, không phải bản của dự án.

Gồm chỗ Sujato để trống, bù bằng bản lấp của dự án (bản nháp của chúng ta).

147/147 segment có nội dung · ghép từ english-sujato, english-project

NguồnBhikkhu Sujato — lấy từ SuttaCentral, translation/en/sujato @ 11c9d708978c (bản quyền thuộc Bhikkhu Sujato; dùng theo giấy phép của dịch giả) · SuttaCentral yêu cầu ghi rõ nguồn gốc khi sử dụng lại

Việt hiện hành

Tham khảo

Bản Việt đang lưu hành, tại bản chụp đã pin.

HT. Thích Minh Châu.

Bản chụp đã pin không có bản dịch cho bài này. Đây là giới hạn của bản chụp SuttaCentral, không phải thiếu sót của dự án.

Bản Việt nguyên bài của Hòa thượng Thích Minh Châu có ở mục Tra cứu toàn văn bên dưới. Đó là văn bản liền mạch, chưa căn theo segment, nên không điền vào cột này.

Việt 2026

Bản của dự án

Bản dịch canonical của dự án. Đây là bản đang biên tập.

147/147 segment có nội dung

NguồnBản dịch của dự án Kinh Tạng Pāli Việt — CC0 1.0, không phải bản của SuttaCentral

Tra cứu toàn văn

Nguồn dưới đây không phải cột đối chiếu. Nó là văn xuôi liên tục, không chia theo segment, nên không đặt cạnh Pāli từng câu được — dùng để tra từ ngữ và đối chiếu ở mức câu.

Bản Việt của Hòa thượng Thích Minh Châu, hiệu đính Bình Anson ↗

Hòa thượng Thích Minh Châu, hiệu đính Bình Anson — lấy từ BuddhaSasana (budsas.org) (bản sao chép bên thứ ba). Không theo segment, không dùng để đối chiếu từng câu. NOASSERTION: Hòa thượng Thích Minh Châu (bản dịch); Bình Anson (hiệu đính).

  • Văn xuôi liên tục, không chia theo segment của bilara — đối chiếu ở mức câu chứ không ở mức segment.
  • Trang ghi rõ: "Bình Anson hiệu đính, dựa theo bản Anh ngữ 'The Middle Length Discourses of the Buddha', Tỳ kheo Nanamoli". Tức đây là bản hiệu đính của bản dịch Hòa thượng Thích Minh Châu, có đối chiếu bản Anh của Tỳ khẻo Nanamoli — không phải nguyên văn bản dịch của Hòa thượng Thích Minh Châu.
  • Đây là bản sao của bên thứ ba, không phải bản xuất bản. Bản in lần đầu của Hòa thượng Thích Minh Châu, 1973 (Trung Bộ Kinh, tập I); lần in lại 1986. Trang này là bản sao bên thứ ba, không phải bản xuất bản. Tác phẩm vẫn được tái bản thương mại, nên việc dùng bản sao phải ghi rõ là bản sao.
  • Không có tuyên bố quyền tác giả máy đọc được: NOASSERTION. Không suy ra CC0.

Hòa thượng Thích Minh Châu, Bình Anson hiệu đính (SuttaCentral, nguyên bài) ↗

Hòa thượng Thích Minh Châu, hiệu đính Bình Anson — lấy từ SuttaCentral (bản sao chép bên thứ ba). Không theo segment, không dùng để đối chiếu từng câu. NOASSERTION: Hòa thượng Thích Minh Châu (bản dịch); Bình Anson (hiệu đính).

  • Văn xuôi liên tục, không chia theo segment của bilara — đối chiếu ở mức câu chứ không ở mức segment.
  • Chân trang các tệp ghi "Bình Anson hiệu đính … dựa theo bản Anh ngữ": "The Middle Length Discourses of the Buddha", Tỳ kheo Nanamoli và Tỳ kheo Bodhi dịch, 1995 (Trung Bộ); "The Long Discourses of the Buddha", Maurice Walshe dịch, 1987 (Trường Bộ). Tức đây là bản Bình Anson hiệu đính lại bản dịch của Hòa thượng Thích Minh Châu có đối chiếu bản Anh, không phải nguyên văn bản dịch của Hòa thượng.
  • Đây là bản sao của bên thứ ba, không phải bản xuất bản. Chân trang ghi người hiệu đính, ngày hiệu đính, lời cảm ơn người gửi bản điện tử và người chuẩn bị cho SuttaCentral (ví dụ MN 1: hiệu đính tháng 8–1999 và 10–06–2004, nhắc bản in 1986 ở một chú thích, Blake Walsh chuẩn bị; DN 1: hiệu đính 15–06–2007). Chân trang không nêu ấn bản in gốc cho từng bài; không suy ra ấn bản cho toàn bộ từ ví dụ trên.
  • Không có tuyên bố quyền tác giả máy đọc được: NOASSERTION. Không suy ra CC0.
Đọc toàn bài · 26 khối văn bản

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Sāvatthi (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Ðộc). Lúc bấy giờ Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: “Này các Tỷ-kheo”.:” Bạch Thế Tôn”, các vị Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau

—Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải cấu uế, nhiễm bụi, một người thợ nhuộm nhúng tấm vải ấy vào thuốc nhuộm này hay thuốc nhuộm khác—hoặc xanh, hoặc vàng, hoặc đỏ, hoặc tía—vải ấy sẽ được màu nhuộm không tốt đẹp, sẽ được màu nhuộm không sạch sẽ. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì tấm vải không được trong sạch. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cõi ác chờ đợi một tâm cấu uế. Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải thanh tịnh, trong sạch, một người thợ nhuộm nhúng tấm vải ấy vào thuốc nhuộm này hay thuốc nhuộm khác—hoặc xanh, hoặc vàng, hoặc đỏ, hoặc tía, vải ấy sẽ được màu nhuộm tốt đẹp, sẽ được màu nhuộm sạch sẽ. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vì tấm vải được trong sạch. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, cõi thiện chờ đợi một tâm không cấu uế.

Và này các Tỷ-kheo, thế nào là những cấu uế của tâm? Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm, sân là cấu uế của tâm, phẫn là cấu uế của tâm, hận là cấu uế của tâm, hư ngụy, não hại, tật đố, xan tham, man trá, khi cuống, ngoan cố, cấp tháo, quá mạn, kiêu, phóng dật là cấu uế của tâm.

Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào nghĩ rằng: “Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm” và sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ tham dục, tà tham cấu uế của tâm; nghĩ rằng: “Sân là cấu uế của tâm”, và sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ sân, cấu uế của tâm; phẫn … hận … hư ngụy … não hại, tật đố, xan tham, man trá, khi cuống … ngoan cố … cấp tháo … mạn … quá mạn … kiêu; nghĩ rằng: “Phóng dật là cấu uế của tâm” thì sau khi biết vậy, vị ấy đoạn trừ phóng dật, cấu uế của tâm.

Này các Tỷ-kheo, khi nào Tỷ-kheo biết được: “Tham dục, tà tham là cấu uế của tâm”, tham dục, tà tham cấu uế của tâm được diệt trừ, … sân … phẫn … hận … hư ngụy … não hại … tật đố … xan tham … man trá … khi cuống … ngoan cố … cấp tháo … mạn … quá mạn … kiêu; khi nào Tỷ-kheo biết được: “Phóng dật là cấu uế của tâm”, phóng dật, cấu uế của tâm được diệt trừ, Tỷ-kheo ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối đối với Phật: Ngài là bậc Thế Tôn, A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Ðiều Ngự Trượng Phu, Vô Thượng Sĩ, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.

Vị ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối đối với Pháp: Pháp được Thế Tôn khéo thuyết giảng, thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người có trí chứng hiểu.

Vị ấy thành tựu lòng tin tuyệt đối đối với chúng Tăng: Diệu hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn; Trực hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn; Như lý hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn; Chánh hạnh là chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn. Tức là bốn đôi tám vị. Chúng Tăng, đệ tử Thế Tôn, đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng dường, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.

Ðến giai đoạn này, đối với vị ấy có sự từ bỏ, có sự diệt trừ, có sự giải thoát, có sự đoạn trừ, có sự xả ly. Vị ấy tự nghĩ: “Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối đối với Thế Tôn”, và chứng được nghĩa tín thọ, chứng được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ đến pháp; từ hân hoan, hỷ sanh; từ hỷ, thân được khinh an; thân khinh an, cảm giác được lạc thọ; với lạc thọ, tâm được Thiền định.

Vị ấy tự nghĩ: “Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối đối với Pháp”, và chứng được nghĩa tín thọ, chứng được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ đến pháp; từ hân hoan, hỷ sanh; từ hỷ, thân được khinh an; thân khinh an, cảm giác được lạc thọ; với lạc thọ, tâm được Thiền định.

Vị ấy tự nghĩ: “Ta thành tựu lòng tin tuyệt đối đối với Tăng”, và chứng được nghĩa tín thọ, chứng được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ đến pháp; từ hân hoan hỷ sanh; từ hỷ, thân được khinh an, thân khinh an, cảm giác được lạc thọ; với lạc thọ, tâm được Thiền định.

Vị ấy tự nghĩ: “Ðến giai đoạn này, đối với Ta, có sự từ bỏ, có sự diệt trừ, có sự giải thoát, có sự đoạn trừ, có sự xả ly”, và chứng được nghĩa tín thọ, chứng được pháp tín thọ, chứng được hân hoan liên hệ đến pháp; từ hân hoan, hỷ sanh; từ hỷ, thân khinh an; thân khinh an, cảm giác được lạc thọ; với lạc thọ, tâm được Thiền định.

Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo, giới như vậy, pháp như vậy, tuệ như vậy—nếu có ăn đồ khất thực với gạo thơm, hạt đen được vất đi, với các món canh, với các món ăn khác cũng không vì vậy trở thành một chướng ngại cho vị ấy. Này các Tỷ-kheo, như một tấm vải cấu uế, nhiễm bụi, nếu bỏ trong nước sạch, trở thành thanh tịnh sạch sẽ, như bỏ vào lò lửa trở thành thanh tịnh sạch sẽ. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo, giới như vậy, pháp như vậy, tuệ như vậy—nếu có ăn đồ khất thực với gạo thơm, hạt đen được vất đi, với các món canh, với các món ăn khác, cũng không vì vậy trở thành một chướng ngại cho vị ấy.

Vị ấy an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân.

Vị ấy an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với bi … (như trên) … với tâm câu hữu với hỷ … (như trên) … biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, cùng khắp thế giới, trên dưới bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại vô biên, không hận, không sân.

Vị ấy biết: “Có cái này, có cái hạ liệt, có cái cao thượng, có sự giải thoát vượt qua các tưởng”.

Do vị ấy biết như vậy, thấy như vậy, tâm được giải thoát khỏi dục lậu, tâm được giải thoát khỏi hữu lậu, tâm được giải thoát khỏi vô minh lậu. Ðối với tự thân đã giải thoát, trí khởi lên: “Ta đã giải thoát, sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa”. Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ấy được gọi là Tỷ-kheo đã được tắm rửa với sự tắm rửa nội tâm.

Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Sundarika Bhāradvāja đang ngồi không xa Thế Tôn. Rồi Bà-la-môn Sundarika Bhāradvāja bạch Thế Tôn

—Tôn giả Gotama có đi đến sông Bahuka để tắm rửa không?

—Này Bà-la-môn, sông Bahuka là gì? Sông Bahuka có làm được lợi ích gì?

—Tôn giả Gotama, sông Bahuka được nhiều người xem là có khả năng giải thoát. Tôn giả Gotama, sông Bahuka được nhiều người xem là có khả năng đem lại công đức. Và nhiều người đã gội sạch các ác nghiệp trong sông Bahuka.

Rồi Thế Tôn nói lên những bài kệ sau đây cho Bà-la-môn Sundarika Bhāradvāja:

Trong sông Bàhukà Tại Adhikakkà, Tại cả sông Gayà Và Sundarikà, Tại Sarassatì Và tại Payàna, Tại Bàhumatì, Kẻ ngu dầu thường tắm, Ác nghiệp không rửa sạch. Sông Sundarikà Có thể làm được gì? Payàga làm gì? Cả sông Bàhukà? Không thể rửa nghiệp đen Của kẻ ác gây tội. Ðối kẻ sống thanh tịnh, Ngày nào cũng ngày tốt, Với kẻ sống thanh tịnh, Ngày nào cũng ngày lành, Các tịnh nghiệp thanh tịnh, Luôn thành tựu thiện hạnh. Này vị Bà-la-môn, Chỉ nên tắm ở đây, Khiến mọi loài chúng sanh, Ðược sống trong an ổn. Nếu không nói dối trá, Nếu không hại chúng sanh, Không lấy của không cho, Có lòng tín, không tham, Ði Gayà làm gì, Gayà một giếng nước?

Khi được nghe nói vậy, Bà-la-môn Sundarika Bhāradvāja bạch Thế Tôn

—Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối, để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày. Nay con quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng. Mong con được xuất gia với Tôn giả Gotama! Mong con được thọ đại giới!

Bà-la-môn Sundarika Bhāradvāja được xuất gia với Thế Tôn, được thọ đại giới. Trong thời gian ngắn sau khi thọ đại giới, Tôn giả Bhāradvāja sống độc cư, không phóng dật, nhiệt tâm tinh cần và không bao lâu sau khi tự thân chứng ngộ với thượng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại, vô thượng cứu cánh Phạm hạnh mà vì mục đích này các Thiện nam tử xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy đã thắng tri: “Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa”. Như vậy, Tôn giả Bhāradvāja trở thành một vị A-la-hán nữa.

Nguồn của bản này, nguyên văn chân trang của tệp

Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt

Chân thành cám ơn anh HDC và nhóm Phật tử VH đã có thiện tâm gửi tặng ấn bản điện tử. (Bình Anson hiệu đính, dựa theo bản Anh ngữ “The Middle Length Discourses of the Buddha”, Tỳ kheo Nanamoli và Tỳ kheo Bodhi dịch, 1995). Hiệu đính: 10–06-2004

Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.

Rubric chất lượng tóm tắt

Mỗi tiêu chí chấm từ 0 đến 10. Điểm chung là trung bình của đủ 10 tiêu chí. Kiểm tra kỹ thuật chỉ chấm phần đo được; ô chưa đánh giá không phải điểm 0.

10 tiêu chí chấm tóm tắt
Tiêu chíCách đánh giá
Bám sát bài kinhMọi khẳng định có căn cứ trong kinh; không thêm giáo lý hoặc suy diễn.
Đủ ý chínhNêu được trọng tâm và kết luận; không bỏ ý khiến người đọc hiểu sai.
Cấu trúc lập luậnGiữ trình tự và các quan hệ điều kiện, đối chiếu, nhân quả của kinh.
Bối cảnh & người nóiĐúng địa điểm, người nói, người nghe và tình huống khi được nêu.
Thuật ngữDùng đúng nghĩa theo ngữ cảnh, nhất quán với bản dịch.
Sáng rõ & tự nhiênVăn xuôi dễ hiểu với người Việt hiện đại, không calque hay giả cổ.
Súc tíchChọn lọc ý, tránh lặp thừa; không quá 500 từ.
Tách biệt lời kinhPhân biệt tóm tắt với nguyên văn; không gán diễn giải cho Đức Phật.
Bất định & trung thựcKhông biến cách hiểu chưa chắc thành kết luận chắc chắn.
Kỹ thuật & trình bàyVăn xuôi thuần, NFC, đoạn văn hợp lệ và hiển thị đúng.
2026-10-06 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository summary validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động: 470 từ, 4 đoạn, văn xuôi thuần và NFC. Chưa đối chiếu nội dung tóm tắt với toàn bài kinh; chưa chấm độ đúng nghĩa, đủ ý hay văn phong.

Tiêu chíĐiểm / 10
Bám sát bài kinhChưa đánh giá
Đủ ý chínhChưa đánh giá
Cấu trúc lập luậnChưa đánh giá
Bối cảnh & người nóiChưa đánh giá
Thuật ngữChưa đánh giá
Sáng rõ & tự nhiênChưa đánh giá
Súc tíchChưa đánh giá
Tách biệt lời kinhChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & trình bày10

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 502c59eb-1d31-4fa0-be87-1abd52833c01 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: e1e6860dfade680eaa0ac20b61525894319fa6fe99f65bd6595425b8f7a64a47

2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository summary validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động: 470 từ, 4 đoạn, văn xuôi thuần và NFC. Chưa đối chiếu nội dung tóm tắt với toàn bài kinh; chưa chấm độ đúng nghĩa, đủ ý hay văn phong.

Tiêu chíĐiểm / 10
Bám sát bài kinhChưa đánh giá
Đủ ý chínhChưa đánh giá
Cấu trúc lập luậnChưa đánh giá
Bối cảnh & người nóiChưa đánh giá
Thuật ngữChưa đánh giá
Sáng rõ & tự nhiênChưa đánh giá
Súc tíchChưa đánh giá
Tách biệt lời kinhChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & trình bày10

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 26f11d51-fdcc-4450-a60a-102abb2a9b97 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: e1e6860dfade680eaa0ac20b61525894319fa6fe99f65bd6595425b8f7a64a47

2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository summary validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động: 470 từ, 4 đoạn, văn xuôi thuần và NFC. Chưa đối chiếu nội dung tóm tắt với toàn bài kinh; chưa chấm độ đúng nghĩa, đủ ý hay văn phong.

Tiêu chíĐiểm / 10
Bám sát bài kinhChưa đánh giá
Đủ ý chínhChưa đánh giá
Cấu trúc lập luậnChưa đánh giá
Bối cảnh & người nóiChưa đánh giá
Thuật ngữChưa đánh giá
Sáng rõ & tự nhiênChưa đánh giá
Súc tíchChưa đánh giá
Tách biệt lời kinhChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & trình bày10

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: b2c781e0-a38e-4a05-b8a3-7108cba6494f · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 3f3872de860360facd7e3f87c374a288cb5522f8d7d5613d46a57c49ee786653

2026-10-05 · Đánh giá đầy đủ · 8.71/10

Người/công cụ đánh giá: Codex.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Full summary review 05/10/2026 against all MN7 Pāli/English/Vietnamese/comment segments. It captures the soiled/clean cloth analogy, all sixteen mental defilements (including the corrected makkha/paḷāsa wording), the practice of recognizing and abandoning them, confidence and the joy-to-samādhi sequence, the four immeasurables, perception and liberation, then the brahmin’s question about ritual bathing and the answer grounded in harmless ethical conduct. It preserves the discourse’s order and separates summary prose from quotations. The external Vietnamese text is prose reference, not segment alignment. Summary length and format comply. Technical gate blocker remains: tests/validator fail on 19 missing DN summaries and untracked English fills lacking metadata; this assessment does not certify publication readiness.

Tiêu chíĐiểm / 10
Bám sát bài kinh9.4
Đủ ý chính9.5
Cấu trúc lập luận9.5
Bối cảnh & người nói9.7
Thuật ngữ9.4
Sáng rõ & tự nhiên9.3
Súc tích9.4
Tách biệt lời kinh9.6
Bất định & trung thực9.3
Kỹ thuật & trình bày2

Lỗi chặn ghi nhận: Required technical gate fails; summary release integrity remains blocked..

Mã lần chấm: e4d26cbc-3e9b-4ab9-be14-18f180699e1c · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 14eaf223a42ec7643ec65be95b78bb9b3f35da17f07f5d6c6423941d9c6288da

2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository summary validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động: 470 từ, 4 đoạn, văn xuôi thuần và NFC. Chưa đối chiếu nội dung tóm tắt với toàn bài kinh; chưa chấm độ đúng nghĩa, đủ ý hay văn phong.

Tiêu chíĐiểm / 10
Bám sát bài kinhChưa đánh giá
Đủ ý chínhChưa đánh giá
Cấu trúc lập luậnChưa đánh giá
Bối cảnh & người nóiChưa đánh giá
Thuật ngữChưa đánh giá
Sáng rõ & tự nhiênChưa đánh giá
Súc tíchChưa đánh giá
Tách biệt lời kinhChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & trình bày10

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 762304dd-d9c5-41fd-b0c4-fc5f6ab5093f · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 2dde8605f9322c0cfc623d33b1fa330833abb473e91efd076eec5cd1d11d7866

Rubric chất lượng bản dịch

Mỗi tiêu chí chấm từ 0 đến 10. Điểm chung là trung bình của đủ 10 tiêu chí. Kiểm tra kỹ thuật chỉ chấm phần đo được; ô chưa đánh giá không phải điểm 0.

Điểm trên 9, không có lỗi chặn và vượt kiểm tra phát hành mới đủ điều kiện published. Lỗi chặn luôn thắng điểm số.

10 tiêu chí chấm bản dịch
Tiêu chíCách đánh giá
Nguồn & xuất xứĐúng UID, nguồn Pāli đã ghim; xác định đúng tác giả và nguồn tham khảo.
Đúng nghĩa PāliGiữ đủ ý; không thêm diễn giải vào lời kinh, không làm lệch giáo nghĩa.
Ngữ pháp & logicĐúng người nói, chủ thể, phủ định, điều kiện, số lượng và quan hệ mệnh đề.
Đủ đoạn & căn chỉnhĐủ segment, đúng ID và ranh giới; bảo toàn lặp và dấu lược.
Thuật ngữChính xác theo ngữ cảnh, giữ các phân biệt quan trọng và nhất quán.
Đối chiếu nguồnĐọc Pāli, English và Việt truyền thống khi có; phân xử bất đồng bằng Pāli.
Tiếng Việt sáng rõCâu tự nhiên, dễ hiểu, không dịch máy móc hay giả cổ.
Hán–Việt & súc tíchGiữ thuật ngữ hữu ích, giảm từ tối nghĩa và diễn đạt dài dòng.
Bất định & trung thựcGhi nhận cách hiểu khác; không bịa nguồn hoặc che giấu bất định.
Kỹ thuật & phát hànhJSON/YAML, NFC, metadata, giấy phép và các kiểm tra bắt buộc đều đạt.
2026-10-13 · Đánh giá đầy đủ · 9.18/10

Người/công cụ đánh giá: Claude Opus 5.5 (Claude Code).

Khớp nội dung và nguồn đang hiển thị.

Rà soát xưng hô (2026-10-13), theo quyết định của người biên tập: người quy y xưng "đệ tử" ("chúng đệ tử"); người thưa với Đức Phật xưng "con"; Đức Phật tự xưng "Ta"; sửa "Bạch Thế Tôn" đặt nhầm cho người khác. Đổi 2 segment bản dịch: 21.4, 21.5. Mỗi chỗ đổi được đối chiếu Pāli root (người nói, người nghe, vocative). Không review lại toàn bài: điểm mang theo nguyên từ lượt full e0608c66-97de-4a1d-ab5a-19ce7668e6e4 (2026-10-08); các thay đổi chỉ là xưng hô và lỗi nhỏ đi kèm đã liệt kê, không có lý do hạ điểm. Technical gate (validate/test/check) chạy lại. Đây là review của AI, không phải chứng nhận của chuyên gia Pāli.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.3
Đúng nghĩa Pāli9.1
Ngữ pháp & logic9.2
Đủ đoạn & căn chỉnh9.3
Thuật ngữ8.9
Đối chiếu nguồn9.3
Tiếng Việt sáng rõ9.1
Hán–Việt & súc tích9.1
Bất định & trung thực9
Kỹ thuật & phát hành9.5

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: c85eb570-fefc-4561-8cd1-0f13af9cac50 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 026cdca2724618a5e06f8d932508f89f78f1e5cd75f7d9fe65df22835e435e2c

2026-10-08 · Đánh giá đầy đủ · 9.18/10

Người/công cụ đánh giá: Claude Opus 5.5 (Claude Code).

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Chuẩn hoá thuật ngữ toàn Kinh tạng (năm Nikāya) ngày 2026-10-08 theo quyết định ghi trong content/glossary/pali-vi.yaml: Sát-đế-lợi, hiền giả (āvuso), áo cà-sa, A-tu-la, triền cái theo glossary, nghi hoặc, lợi dưỡng (lābhasakkāra), sanh y (upadhi), thức/xúc theo căn (thức mắt … thức ý), công thức `paccattaññeva parinibbāyati` = tự mình chứng đạt Niết-bàn, tứ vô lượng `lan tỏa`. Ngoài ra: comment ×7; appamanna: công thức tứ vô lượng ×4. Thay chỉ trong segment có đúng thuật ngữ Pāli, khớp nguyên từ. Đổi 4 segment: 13.1, 14.1, 15.1, 16.1. Không review lại toàn bài: điểm mang theo nguyên từ lượt full ab135aab-a0a1-498c-bba0-5180aeaa05f7 (2026-10-07); thay đổi là thuật ngữ/công thức nên không có lý do hạ hay nâng điểm. Technical gate chạy lại. Đây là review của AI, không phải chứng nhận của chuyên gia Pāli.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.3
Đúng nghĩa Pāli9.1
Ngữ pháp & logic9.2
Đủ đoạn & căn chỉnh9.3
Thuật ngữ8.9
Đối chiếu nguồn9.3
Tiếng Việt sáng rõ9.1
Hán–Việt & súc tích9.1
Bất định & trung thực9
Kỹ thuật & phát hành9.5

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: e0608c66-97de-4a1d-ab5a-19ce7668e6e4 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: d16cee79f044cbde71131474a15175bac8aab67f2055d679027413b7c6092cfa

2026-10-07 · Đánh giá đầy đủ · 9.18/10

Người/công cụ đánh giá: Claude Opus 5.5 (Claude Code).

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Lượt review đối kháng của AI (không phải chứng nhận của chuyên gia Pāli độc lập). Đã đọc đủ 147 segment: Pāli (authority) + Sujato + bản HT. Thích Minh Châu (budsas trung07, kèm bản Ñāṇamoli/Nyanaponika cùng trang). 23 segment được sửa. Sửa: 9.1/10.1 [accuracy/alignment]: 10.1 có trọn `saṅghe aveccappasādena samannāgatomhī’ti` mà bản cũ chỉ ghi `Tăng đoàn,’` và thiếu nháy mở ở 9.1 → `‘nơi Giáo pháp …` / `nơi Tăng đoàn, ta có niềm tin vững chắc,’`. 17.1 [accuracy]: bỏ `toàn bộ` (ngoặc vuông của Bodhi) và `hơn cái này`; giữ `imassa`. 8.1 [accuracy]: `panassa` = vị ấy (không phải `một vị tỳ-kheo`); 8.1/11.1 `paṭinissaṭṭha` = `xả ly` (bản cũ `giải phóng`). 19.6, 21.2, 21.3 [accuracy]: phục hồi hô cách `bho gotama` (2+2+1), hai vế `lokkha/puñña` và `kataṁ`, `evamevaṁ`, `rūpāni`. 20.23 [accuracy]: `udapānopi` = `ngay cả giếng nước` (bỏ `bất kỳ… có thể`). 20.12/20.14 [accuracy]: bỏ `tâm` thêm vào `suddhassa`. 20.15 [accuracy]: `vata` = hạnh nguyện (không phải `lời nguyện lành`). 22.2 [terminology]: `appamatto` = `không phóng dật` (glossary, MN27/57/124). 3.2, 4.2–4.3, 5.2–5.3 [terminology]: `byāpāda` = `sân hận` (glossary, đa số MN). 20.4 [terminology]: tên Pāli `Sarassatī`. 2.6, 20.11 [clarity]. 15.1, 18.5 [style]: `tâm đầy hỷ`; nháy lồng ‘…’. Còn lại: `upakkilesa` = `ô nhiễm của tâm` trong khi glossary ghi `cấu uế` (nhưng mục `pamāda` lại nhắc `16 ô nhiễm của tâm` của MN7) và trùng chữ với `saṅkiliṭṭha` ở 2.5 — đề xuất người điều phối quyết; 18.1 gộp ba vế `cittaṁ vimuccati`; 7.2 gộp lặp `bhagavato sāvakasaṅgho`; `kulaputtā sammadeva … pabbajanti` dịch `thiện nam tử chân chánh` (gắn `sammadeva` vào danh từ — lỗi chung của corpus, không sửa riêng); `lokkha` bất định (Sujato cõi trời / Bodhi thanh tịnh, có comment).

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.3
Đúng nghĩa Pāli9.1
Ngữ pháp & logic9.2
Đủ đoạn & căn chỉnh9.3
Thuật ngữ8.9
Đối chiếu nguồn9.3
Tiếng Việt sáng rõ9.1
Hán–Việt & súc tích9.1
Bất định & trung thực9
Kỹ thuật & phát hành9.5

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: ab135aab-a0a1-498c-bba0-5180aeaa05f7 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: cfc5ad222be239cc0aa88ced0af91d5931a9d37dddf7089cd72b9f13275c763c

2026-10-06 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository segment validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động 147 segment với Pāli trong cache: đủ ID, giá trị, NFC và hệ chữ Latin. Chưa đọc đối chiếu nghĩa, ngữ pháp hoặc văn phong; chưa chấm lại 10 tiêu chí. Đây không phải chứng nhận hash upstream hoặc giấy phép, không xác nhận trạng thái xuất bản.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứChưa đánh giá
Đúng nghĩa PāliChưa đánh giá
Ngữ pháp & logicChưa đánh giá
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữChưa đánh giá
Đối chiếu nguồnChưa đánh giá
Tiếng Việt sáng rõChưa đánh giá
Hán–Việt & súc tíchChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & phát hànhChưa đánh giá

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: bfd8b614-e4cb-46be-82b5-4be33ad3be5c · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: c39ee033e08e329b7a7af367c052ca11e88060fbbd5c2c3c7c2dfe0eec533c00

2026-10-05 · Đánh giá đầy đủ · 9.52/10

Người/công cụ đánh giá: Codex.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Technical-gate follow-up to current full assessment 67c7b41b-1bad-4880-8c78-793be1c76b9e dated 2026-10-05. The content scores are carried forward unchanged from that current whole-text Pāli review; this entry re-assesses only technical_integrity after npm test passed (336 tests), npm run check reported 0 errors, integrated npm run validate passed, and npm run build completed all 6,146 pages with Pagefind indexing 6,136 pages. The previous entry's sole blocker was the global validation/build gate, which is now resolved. Content and source fingerprints are recalculated by the recorder.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.7
Đúng nghĩa Pāli9.4
Ngữ pháp & logic9.5
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữ9.4
Đối chiếu nguồn9
Tiếng Việt sáng rõ9.4
Hán–Việt & súc tích9.4
Bất định & trung thực9.4
Kỹ thuật & phát hành10

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 2b5c338f-2096-4bf2-bf7e-37fb1bbdcb49 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: c39ee033e08e329b7a7af367c052ca11e88060fbbd5c2c3c7c2dfe0eec533c00

2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository segment validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động 147 segment với Pāli trong cache: đủ ID, giá trị, NFC và hệ chữ Latin. Chưa đọc đối chiếu nghĩa, ngữ pháp hoặc văn phong; chưa chấm lại 10 tiêu chí. Đây không phải chứng nhận hash upstream hoặc giấy phép, không xác nhận trạng thái xuất bản.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứChưa đánh giá
Đúng nghĩa PāliChưa đánh giá
Ngữ pháp & logicChưa đánh giá
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữChưa đánh giá
Đối chiếu nguồnChưa đánh giá
Tiếng Việt sáng rõChưa đánh giá
Hán–Việt & súc tíchChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & phát hànhChưa đánh giá

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 8cfaa51b-fbbf-4bf0-a933-707e292a37c1 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: c39ee033e08e329b7a7af367c052ca11e88060fbbd5c2c3c7c2dfe0eec533c00

2026-10-05 · Đánh giá đầy đủ · 8.72/10

Người/công cụ đánh giá: Codex.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Full adversarial review 05/10/2026 after correcting the lexicon choices. Read all 147 Pāli root segments, all 147 project Vietnamese segments/comments, the available 86 Sujato segments, and the whole Thích Minh Châu/Bình Anson text at https://www.budsas.org/uni/u-kinh-trungbo/trung07.htm. Pāli root at bilara commit 11c9d708978cde8ba61096d8a75f7ddfb846f639 is authority; Budsas is a third-party copy with NOASSERTION, not an aligned store layer. A material terminology error was found and corrected before this score: the existing Vietnamese used “vô ơn” for makkha and “khinh miệt” for paḷāsa. Direct DPD lookups on 2026-10-05 (https://dpdict.net/?q=makkha and https://dpdict.net/?q=pa%E1%B8%B7%C4%81sa) give depreciating/denigrating/besmirching for makkha and rivalry/competitiveness/contentiousness for paḷāsa. TMC has hư ngụy/ não hại and Sujato disdain/contempt; considered those parallel renderings, then chose gièm pha/hơn thua based on Pāli plus DPD and consistency with MN3’s same list. Updated the summary and all repeated instances in sections 4 and 5 so the mapping is consistent; reread those full repetitive spans after the fix. Review confirmed all sixteen items remain in the list and are repeated in full at Pāli’s 16 segment pairs, even where Sujato compresses them. Verified the four possible person types, the distinction that a blemished person who knows it may be better than a spotless person who does not, the effort/abandonment causal clauses, the mind-beauty sign contrast, the three Saṅgha confidence formulas, the sequence from confidence through gladness to samādhi, the four brahmavihāras, perception escape and release. The bathing discourse retains its conditionals: external rivers do not wash bad deeds; ethical conduct and harmlessness are what matter. “sallekha” in the summary remains an explicitly contextual “đoạn giảm” term and is not turned into advice for self-harm. English Sujato supplies only 58% of substantive Pāli prose (32 blank substantive segments); blanks were checked against the root and whole-text TMC and were not treated as agreement. Full TMC supports the story and the list but differs on two terms as noted. No known high-impact content blocker remains after correction. Technical release gate is still blocked: repository tests/validator fail due 19 missing DN summaries and new English fill files AN4.108/AN4.110 without metadata. The official score is therefore draft regardless of the content score; technical score 2 is the observed gate failure, not a semantic rating. Location correction re-review 05/10/2026: checked the changed opening `mn7:1.2` against pinned Pāli (`sāvatthiyaṁ viharati jetavane`) and the TMC/BuddhaSasana whole-text opening. Removed “gần” borrowed from Sujato; status remains draft under the existing technical blocker. Also confirmed the corrected khemataṁ wording at `mn7:20.17` means bringing safety to all beings.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.7
Đúng nghĩa Pāli9.4
Ngữ pháp & logic9.5
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữ9.4
Đối chiếu nguồn9
Tiếng Việt sáng rõ9.4
Hán–Việt & súc tích9.4
Bất định & trung thực9.4
Kỹ thuật & phát hành2

Lỗi chặn ghi nhận: Required technical gate fails: repository tests/validator report 19 missing DN summaries and English fill files AN4.108/AN4.110 without metadata. Publication is blocked until those checks pass..

Mã lần chấm: 67c7b41b-1bad-4880-8c78-793be1c76b9e · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: c39ee033e08e329b7a7af367c052ca11e88060fbbd5c2c3c7c2dfe0eec533c00

2026-10-05 · Đánh giá đầy đủ · 8.72/10

Người/công cụ đánh giá: Codex.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Full adversarial review 05/10/2026 after correcting the lexicon choices. Read all 147 Pāli root segments, all 147 project Vietnamese segments/comments, the available 86 Sujato segments, and the whole Thích Minh Châu/Bình Anson text at https://www.budsas.org/uni/u-kinh-trungbo/trung07.htm. Pāli root at bilara commit 11c9d708978cde8ba61096d8a75f7ddfb846f639 is authority; Budsas is a third-party copy with NOASSERTION, not an aligned store layer. A material terminology error was found and corrected before this score: the existing Vietnamese used “vô ơn” for makkha and “khinh miệt” for paḷāsa. Direct DPD lookups on 2026-10-05 (https://dpdict.net/?q=makkha and https://dpdict.net/?q=pa%E1%B8%B7%C4%81sa) give depreciating/denigrating/besmirching for makkha and rivalry/competitiveness/contentiousness for paḷāsa. TMC has hư ngụy/ não hại and Sujato disdain/contempt; considered those parallel renderings, then chose gièm pha/hơn thua based on Pāli plus DPD and consistency with MN3’s same list. Updated the summary and all repeated instances in sections 4 and 5 so the mapping is consistent; reread those full repetitive spans after the fix. Review confirmed all sixteen items remain in the list and are repeated in full at Pāli’s 16 segment pairs, even where Sujato compresses them. Verified the four possible person types, the distinction that a blemished person who knows it may be better than a spotless person who does not, the effort/abandonment causal clauses, the mind-beauty sign contrast, the three Saṅgha confidence formulas, the sequence from confidence through gladness to samādhi, the four brahmavihāras, perception escape and release. The bathing discourse retains its conditionals: external rivers do not wash bad deeds; ethical conduct and harmlessness are what matter. “sallekha” in the summary remains an explicitly contextual “đoạn giảm” term and is not turned into advice for self-harm. English Sujato supplies only 58% of substantive Pāli prose (32 blank substantive segments); blanks were checked against the root and whole-text TMC and were not treated as agreement. Full TMC supports the story and the list but differs on two terms as noted. No known high-impact content blocker remains after correction. Technical release gate is still blocked: repository tests/validator fail due 19 missing DN summaries and new English fill files AN4.108/AN4.110 without metadata. The official score is therefore draft regardless of the content score; technical score 2 is the observed gate failure, not a semantic rating.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.7
Đúng nghĩa Pāli9.4
Ngữ pháp & logic9.5
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữ9.4
Đối chiếu nguồn9
Tiếng Việt sáng rõ9.4
Hán–Việt & súc tích9.4
Bất định & trung thực9.4
Kỹ thuật & phát hành2

Lỗi chặn ghi nhận: Required technical gate fails: repository tests/validator report 19 missing DN summaries and English fill files AN4.108/AN4.110 without metadata. Publication is blocked until those checks pass..

Mã lần chấm: 941fed51-4659-44b2-8926-dca7c53fb532 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 2e862cc1e0288e23cca694eecdf65b0b647bd79099ac34cce62279f187d8e98f

2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository segment validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động 147 segment với Pāli trong cache: đủ ID, giá trị, NFC và hệ chữ Latin. Chưa đọc đối chiếu nghĩa, ngữ pháp hoặc văn phong; chưa chấm lại 10 tiêu chí. Đây không phải chứng nhận hash upstream hoặc giấy phép, không xác nhận trạng thái xuất bản.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứChưa đánh giá
Đúng nghĩa PāliChưa đánh giá
Ngữ pháp & logicChưa đánh giá
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữChưa đánh giá
Đối chiếu nguồnChưa đánh giá
Tiếng Việt sáng rõChưa đánh giá
Hán–Việt & súc tíchChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & phát hànhChưa đánh giá

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: b16f6034-3000-4a2c-8767-5f0c6f05444a · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 481105c2a2b0d60c7b0b2c27ee7e431134afbada31dec18b45252a9608981003

2026-09-11 · Scorecard lịch sử · 9.59/10

Người/công cụ đánh giá: GLM-5.3 Flash (ZCode).

Scorecard trong metadata cũ; chưa lưu dấu vân tay nội dung hoặc ghi chú của lần chấm. Không coi đây là một lượt chấm lại.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.8
Đúng nghĩa Pāli9.5
Ngữ pháp & logic9.5
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữ9.3
Đối chiếu nguồn9.5
Tiếng Việt sáng rõ9.5
Hán–Việt & súc tích9.4
Bất định & trung thực9.4
Kỹ thuật & phát hành10

Lỗi chặn: không ghi nhận.