
Phù điêu Jātaka ở Borobudur, Java: ba vị sư đi khất thựcẢnh: Anandajoti Bhikkhu (Photo Dharma) · CC BY-SA 3.0 ↗
Kinh Trung Bộ · MN151 · Majjhima Nikāya
Kinh Thanh Tịnh Khất Thực
Piṇḍapātapārisuddhisutta
- Đã xuất bản
- Khoảng 9 phút đọc
- 109 đoạn Pāli
- Bản nghe 15 phút
Pāli đọc tại bilara commit 11c9d708978c · 4 bản: Pāli, English, Việt hiện hành, Việt 2026
Tóm tắt & diễn giải
Tại Trúc Lâm gần Rājagaha, Đức Phật nhận xét các căn của Tôn giả Sāriputta hoàn toàn trong sáng, da màu thanh tịnh, rồi hỏi ông thời nay thường trú bằng pháp trú nào. Sāriputta đáp là pháp trú chân không. Đức Phật nói rằng đó chính là pháp trú của bậc đại trượng phu, rồi chỉ cho ông con đường để thường trú như vậy.
Đọc tiếp phần tóm tắt (3 đoạn)
Một tỳ-kheo mong trú bằng pháp trú chân không nên suy niệm dọc con đường vào làng khất thực, tại nơi khất thực và dọc đường trở về: trong lòng có chăng mong muốn, tham, sân, si hay bất mãn đối với các sắc do mắt nhận biết? Công thức ấy lặp lại cho các tiếng do tai, hương do mũi, vị do lưỡi, xúc do thân, pháp do ý nhận biết. Mỗi lần suy niệm có hai lối ra: nếu thấy những pháp ác bất thiện ấy có trong lòng, vị ấy tinh cần để đoạn tận; nếu thấy không có, vị ấy trú với hỷ và hoan lạc ấy, ngày đêm học tập trong các thiện pháp.
Sau đó là chuỗi tự kiểm tiếp nối, mỗi câu theo cùng quy luật hai phía: năm dục đã đoạn tận chưa, năm triền cái đã đoạn tận chưa, năm thủ uẩn đã hoàn toàn hiểu chưa, bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi và Thánh đạo tám ngành đã tu tập chưa, an tịnh và minh sát đã tu tập chưa, minh và giải thoát đã chứng ngộ chưa. Còn thiếu thì tinh cần để đạt, đã đạt thì trú với hỷ và hoan lạc ấy.
Đức Phật kết luận rằng mọi đạo sĩ hay bà-la-mon thanh lọc đồ khất thực ở quá khứ, tương lai và hiện nay đều thanh lọc bằng cách suy niệm đi suy niệm lại như vậy. Ý chính của kinh nằm ở đó: đời sống khất thực được thanh lọc không nơi vật dùng, mà nơi việc tự soi lại tâm mình sau từng lần đi và về.
Phần tóm tắt do dự án biên soạn để hỗ trợ đọc, không phải kinh văn. Bản Pāli và các bản dịch hiển thị bên dưới mới là nội dung có thẩm quyền.
Diễn giải hiện đại
Ba cách tìm hiểu cùng một bài kinh, với ngôn ngữ và ví dụ phù hợp từng nhóm độc giả. Bạn có thể chọn bất kỳ bản nào.
Phần diễn giải do dự án biên soạn để hỗ trợ tìm hiểu; đây không phải nguyên văn lời Phật. Các ví dụ đời sống và gợi ý thực hành là lời của người biên soạn.
Diễn giải dành cho trẻ emĐã duyệt
MN151 — Nhìn lại tâm khi nhận điều được cho
Liên kết mục nàyTìm hiểu bài kinh
Một câu hỏi sau giờ yên tĩnh
Kinh Thanh Tịnh Khất Thực là bài 151 của Trung Bộ. Khất thực là đi nhận thức ăn được người khác tự nguyện cho để nuôi đời sống tu hành. Bài này nói việc người tu nhìn lại tâm mình trong chính sinh hoạt ấy.
Người kể kinh thuật điều đã nghe. Khi Phật ở Trúc Lâm, khu nuôi sóc gần thành Rājagaha, Tôn giả Sāriputta ra khỏi chỗ ở riêng yên tĩnh vào buổi chiều. Vị ấy đến lễ Phật rồi ngồi một bên.
Phật thấy các căn của Sāriputta trong sáng, sắc da thanh tịnh và sáng, nên hỏi gần đây vị ấy thường an trú theo cách nào. Sāriputta đáp: an trú không. Phật hai lần khen là tốt và gọi không là sự an trú của bậc đại nhân, tức người cao quý trong tu tập.
Tìm hiểu bài kinh
Nhớ lại cả đường đi lẫn đường về
Phật dạy: một tỳ-kheo, người nam đã xuất gia, nếu muốn thường an trú không thì cần tự xem lại ba chặng. Đó là đường vào làng, nơi đi nhận thức ăn và đường từ làng trở về.
Với những hình sắc mắt đã thấy ở đó, vị ấy xét xem tâm có dục muốn, tham giữ, giận ghét, si mê hoặc chống đối khó chịu không. Ở đây, điều cần bỏ là những trạng thái bất thiện ấy; không phải mọi mong muốn học điều tốt đều là lỗi.
Nếu nhận ra có, vị ấy cố gắng từ bỏ chính điều xấu ấy. Nếu nhận ra không có, vị ấy sống với niềm vui hân hoan, rồi vẫn học điều thiện cả ngày lẫn đêm. Thấy mình chưa tốt thì sửa; thấy điều tốt thì vui và tiếp tục học.
Tìm hiểu bài kinh
Không chỉ nhìn lại điều mắt thấy
Phép nhìn lại cũng áp dụng với tiếng tai nghe, mùi mũi ngửi, vị lưỡi nếm, sự chạm thân cảm nhận và những điều tâm biết. Cùng với hình sắc, đó là sáu nhóm đối tượng.
Ở mỗi nhóm, người tu nhớ đủ ba chặng đi, ở và về; xem có dục muốn, tham, sân, si hay tâm chống đối không. Có thì cố gắng bỏ; không có thì vui và ngày đêm tiếp tục nuôi điều thiện. Kinh lược một số câu lặp, nhưng cách xét ấy không đổi.
Đối chiếu với kinh văn (10 đoạn)
Tìm hiểu bài kinh
Có điều cần bỏ, có điều cần hiểu
Tiếp theo, người tu hỏi mình đã từ bỏ năm loại thú vui giác quan, gọi là năm dục, chưa. Chưa bỏ thì nỗ lực bỏ; đã bỏ thì sống vui và ngày đêm học điều thiện.
Cũng vậy, vị ấy xét đã bỏ năm triền cái chưa. Triền cái là tên của năm điều che lấp, cản trở tâm tu học. Chưa bỏ thì làm việc từ bỏ; đã bỏ thì vui mà tiếp tục học điều thiện.
Với năm thủ uẩn, tức năm nhóm thân tâm bị bám giữ, câu hỏi lại là: đã hiểu thấu chưa? Chưa hiểu thấu thì nỗ lực hiểu thấu; đã hiểu thấu thì vui và ngày đêm học điều thiện. Kinh dùng việc hiểu thấu ở đây, không đổi thành chỉ cố đẩy mọi thứ đi.
Tìm hiểu bài kinh
Những nhóm pháp cần rèn luyện
Phật tiếp tục nêu ba câu tự xét: đã tu tập bốn niệm xứ, bốn chánh cần và bốn như ý túc chưa? Có thể hiểu tên gọi ở mức đầu: những chỗ đặt sự ghi nhận; những việc cố gắng đúng; những nền tảng cho thành tựu tu tập.
Mỗi nhóm đều được xét riêng. Nhóm nào chưa tu tập thì nỗ lực tu tập nhóm đó. Nhóm nào đã tu tập thì người tu sống vui hân hoan và vẫn ngày đêm học các điều thiện. Bài này gọi tên và số lượng các nhóm, không giảng từng thành phần bên trong.
Tìm hiểu bài kinh
Năng lực, sức mạnh và con đường
Rồi người tu xét riêng năm căn, năm lực, bảy giác chi và Thánh đạo tám chi. Năm căn ở đây là các năng lực tu học, không phải chỉ năm giác quan. Năm lực nói sức mạnh tu học; bảy giác chi là những yếu tố giúp giác ngộ; Thánh đạo tám chi là con đường cao quý gồm tám phần.
Với từng nhóm, chưa tu tập thì cố gắng tu tập. Đã tu tập thì sống với hỷ và hân hoan, tức niềm vui của việc thiện, đồng thời ngày đêm tiếp tục học. Nhớ tên các nhóm chưa đồng nghĩa đã làm trọn việc tu tập.
Tìm hiểu bài kinh
Tâm lắng, thấy rõ và giải thoát
Người tu còn tự xét đã tu tập chỉ và quán chưa. Chỉ nói sự an tịnh của tâm; quán nói sự thấy rõ bằng tuệ. Chưa tu thì nỗ lực tu; đã tu thì vui và tiếp tục học thiện pháp ngày đêm.
Cuối cùng, câu hỏi là đã chứng ngộ minh và giải thoát chưa. Minh là sự biết sáng rõ trong tu tập; giải thoát là thoát sự trói buộc. Chưa trực tiếp chứng ngộ thì nỗ lực hướng đến chứng ngộ; đã chứng ngộ thì sống vui hân hoan, ngày đêm học thiện pháp. Đây là mục tiêu sâu của người tu, không phải phần thưởng sau một lần tự kiểm điểm.
Đối chiếu với kinh văn (12 đoạn)
Tìm hiểu bài kinh
Nhìn lại nhiều lần
Phật nói những sa-môn và bà-la-môn, tức các người tu trong bối cảnh bài kinh, làm thanh tịnh việc khất thực đều nhờ xét đi xét lại như vậy. Ngài nói riêng cả người trong quá khứ, người trong tương lai và người hiện tại.
Vì thế, các tỳ-kheo cần học cách làm thanh tịnh việc khất thực bằng sự tự xét nhiều lần. Nghe Phật dạy xong, Sāriputta vui lòng tán đồng. Dòng cuối của ấn bản ghi đây là bài thứ chín trong nhóm đang đọc; số toàn bộ kinh vẫn là MN151.
Đối chiếu với kinh văn (8 đoạn)
Chỗ dễ hiểu sai
Tên gọi không thay việc thực hành
Ở bài này, Phật không giải dài mọi nghĩa của chữ không. Lời dạy đi thẳng vào việc nhìn lại tâm, bỏ điều bất thiện và phát triển sự tu học. Thanh tịnh khất thực cũng không có nghĩa làm thức ăn sạch bằng một ý nghĩ. Đây là lời làm rõ của bản diễn giải.
Ví dụ trong đời sống hôm nay
Ví dụ: nhận một món quà
Tình huống minh họa do người biên soạn đặt ra.
Em được một người tặng bút. Khi về nhà, em nhớ rằng mình đã so bút của mình với bút của bạn rồi sinh ghen. Em nhận ra điều ấy và tập trân trọng món được cho. Nếu em đã nhận quà mà không ghen, em có thể vui với điều tốt đó. Tình huống này chỉ minh họa việc nhìn lại; đây không phải chuyện được kể trong kinh.
Gợi ý suy xét và thực hành
Thử nhớ một việc trong ngày
Gợi ý vận dụng của người biên soạn.
Em có thể chọn một việc nhỏ đã xảy ra, nhớ lúc đi đến, lúc ở đó và lúc trở về. Có điều tham giữ hay giận ghét nào cần sửa không? Có điều tốt nào đáng tiếp tục không? Em có thể nói với người lớn mình tin cậy nếu cần giúp hiểu. Gợi ý này không thay toàn bộ việc tu học dành cho tỳ-kheo.
Diễn giải dành cho người trưởng thànhĐã duyệt
MN151 — Tự xét để thanh tịnh đời sống khất thực
Liên kết mục nàyTìm hiểu bài kinh
Thanh tịnh việc nhận và dùng sự cúng dường
MN151, Kinh Thanh Tịnh Khất Thực, đặt việc tự xét vào sinh hoạt nhận thức ăn cúng dường. Người truyền kinh kể: tại Trúc Lâm, khu nuôi sóc ở Rājagaha, Sāriputta ra khỏi độc cư vào buổi chiều, đến đảnh lễ Phật và ngồi một bên.
Phật nhận xét các căn của Sāriputta trong sáng, sắc da thanh tịnh, sáng rõ, rồi hỏi vị ấy thường an trú trong pháp nào. Sāriputta trả lời là an trú không. Phật tán thán hai lần và xác nhận không là sự an trú của bậc đại nhân. Từ cuộc trao đổi ấy, bài kinh triển khai những việc người muốn thường an trú như thế phải tự kiểm.
Tìm hiểu bài kinh
Xét đủ ba chặng và hai nhánh
Một tỳ-kheo muốn thường an trú không cần nhớ lại con đường vào làng khất thực, nơi mình đi khất thực và con đường trở về. Với hình sắc mắt nhận biết ở ba chặng ấy, vị ấy xem có dục muốn, tham, sân, si hoặc sự chống đối trong tâm hay không.
Nếu có những pháp ác bất thiện ấy, nhiệm vụ là nỗ lực từ bỏ chính chúng. Nếu không có, vị ấy an trú trong hỷ và hân hoan, ngày đêm học tập các thiện pháp. Nhánh không có bất thiện vẫn gồm sự tu học liên tục; sự yên ổn nhất thời không thành lý do buông việc rèn luyện.
Tìm hiểu bài kinh
Sáu loại đối tượng của kinh nghiệm
Cùng phép tự xét được lặp cho tiếng do tai biết, mùi do mũi biết, vị do lưỡi biết, xúc chạm do thân biết và pháp do ý biết. Cộng với sắc do mắt biết, phạm vi bao gồm cả sáu cửa, không chỉ hành vi dễ thấy bên ngoài.
Với từng loại, cả ba chặng đều cần xét; cả năm trạng thái dục, tham, sân, si và chống đối đều được kiểm. Có thì nỗ lực đoạn trừ; không có thì sống trong niềm hỷ hoan và ngày đêm học thiện. Những dấu lược trong nguồn giữ cùng cấu trúc này.
Đối chiếu với kinh văn (10 đoạn)
Tìm hiểu bài kinh
Phân biệt đoạn trừ với hiểu thấu
Hai câu hỏi kế tiếp xét việc đoạn trừ năm loại đối tượng dục và năm triền cái, những chướng ngại che lấp tâm. Với mỗi nhóm, nếu chưa đoạn trừ thì nỗ lực đoạn trừ; nếu đã đoạn trừ thì sống với hỷ hoan, ngày đêm tiếp tục học thiện pháp.
Đến năm thủ uẩn, năm nhóm thân tâm bị chấp giữ, nhiệm vụ được đổi thành hiểu thấu, thường gọi là liễu tri. Chưa hiểu thấu thì nỗ lực hiểu thấu; đã hiểu thấu thì hỷ hoan và tiếp tục tu học ngày đêm. Sự khác nhau giữa các động từ là một phần nội dung, không chỉ thay đổi cách nói.
Tìm hiểu bài kinh
Bảy nhóm pháp được xét từng nhóm
Bài kinh nêu lần lượt: bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi và Thánh đạo tám chi. Đó là các nhóm pháp về ghi nhận, tinh cần đúng hướng, nền tảng thành tựu, năng lực và sức mạnh tu tập, các yếu tố giác ngộ cùng con đường cao quý.
Ở mỗi nhóm, câu hỏi là đã tu tập chưa. Nếu chưa, nỗ lực tu tập chính nhóm ấy; nếu đã, an trú hỷ hoan và ngày đêm học thiện pháp. Bài không triển khai từng thành phần bên trong các nhóm. Giữ nguyên tên và số lượng giúp người đọc nhận ra phạm vi rộng của cuộc tự xét mà không gán thêm một bài giảng khác vào MN151.
Đối chiếu với kinh văn (42 đoạn)
- mn151:12.1
- mn151:12.2
- mn151:12.3
- mn151:12.4
- mn151:12.5
- mn151:12.6
- mn151:13.1
- mn151:13.2
- mn151:13.3
- mn151:13.4
- mn151:13.5
- mn151:13.6
- mn151:14.1
- mn151:14.2
- mn151:14.3
- mn151:14.4
- mn151:14.5
- mn151:14.6
- mn151:15.1
- mn151:15.2
- mn151:15.3
- mn151:15.4
- mn151:15.5
- mn151:15.6
- mn151:16.1
- mn151:16.2
- mn151:16.3
- mn151:16.4
- mn151:16.5
- mn151:16.6
- mn151:17.1
- mn151:17.2
- mn151:17.3
- mn151:17.4
- mn151:17.5
- mn151:17.6
- mn151:18.1
- mn151:18.2
- mn151:18.3
- mn151:18.4
- mn151:18.5
- mn151:18.6
Tìm hiểu bài kinh
Chỉ–quán và minh–giải thoát
Chỉ và quán, sự an tịnh và thấy rõ bằng tuệ, cũng phải được xét theo việc tu tập: chưa tu thì nỗ lực tu, đã tu thì hỷ hoan và ngày đêm tiếp tục học thiện.
Với minh và giải thoát, kinh dùng nhiệm vụ chứng ngộ. Nếu chưa trực tiếp chứng ngộ sự biết sáng rõ và giải thoát, vị ấy nỗ lực hướng đến chứng ngộ; nếu đã chứng ngộ, vị ấy sống trong hỷ hoan, ngày đêm học thiện pháp. Một kết quả tự đánh giá thuận lợi trong ngày không được đánh đồng với thành tựu giải thoát.
Đối chiếu với kinh văn (12 đoạn)
Tìm hiểu bài kinh
Tự xét được lặp qua cả ba thời
Phật kết luận: các sa-môn và bà-la-môn đã thanh tịnh khất thực trong quá khứ, sẽ thanh tịnh trong tương lai, hoặc đang thanh tịnh trong hiện tại đều nhờ xét đi xét lại như vậy. Các tỳ-kheo cần học đúng cách ấy.
Sāriputta hoan hỷ tán đồng lời dạy. Dòng kết của ấn bản gọi đây là bài thứ chín trong nhóm; đó là thông tin sắp xếp văn bản, không đổi số thứ tự toàn bộ là MN151.
Đối chiếu với kinh văn (8 đoạn)
Chỗ dễ hiểu sai
Giới hạn của cách diễn giải
An trú không được nêu làm hướng tu, nhưng bài này không cung cấp một định nghĩa đầy đủ về mọi cách dùng tánh không. Không nên tự thay nó bằng đầu óc trống rỗng. Tương tự, dục muốn ở chuỗi bất thiện cần xét theo ngữ cảnh, không gom cả ý muốn tu tập vào điều phải bỏ. Thanh tịnh khất thực ở đây là vấn đề tu dưỡng khi sống nhờ cúng dường, không phải khẳng định về vệ sinh thực phẩm.
Ví dụ trong đời sống hôm nay
Ví dụ: nhận hỗ trợ rồi nhìn lại
Tình huống minh họa do người biên soạn đặt ra.
Một người được đồng nghiệp giúp hoàn thành công việc. Sau cuộc trao đổi, họ nhớ cả lúc chuẩn bị gặp, lúc nói chuyện và lúc rời đi. Họ nhận ra mình đã tham công, khó chịu khi bị góp ý và bỏ qua thiện chí của người giúp. Việc nhận ra ấy cho một hướng sửa cụ thể. Đây là ví dụ biên tập về tự xét, không đồng nhất quan hệ công việc với đời sống khất thực.
Gợi ý suy xét và thực hành
Một cuộc tự xét có việc tiếp theo
Gợi ý vận dụng của người biên soạn.
Có thể chọn một tình huống trong ngày, ghi điều bất thiện đã có cùng việc mình sẽ sửa; nếu thấy một phản ứng thiện đã giữ được, ghi cách tiếp tục nuôi dưỡng nó. Việc ghi nhận cần dựa vào điều thực xảy ra. Gợi ý này chỉ mượn cấu trúc nhìn lại của bài kinh, không thay các nhiệm vụ đoạn trừ, hiểu thấu, tu tập và chứng ngộ.
Diễn giải dành cho người lớn tuổiĐã duyệt
MN151 — Nhìn lại để tiếp tục tu học
Liên kết mục nàyTìm hiểu bài kinh
Một buổi thăm hỏi tại Trúc Lâm
Bài 151 của Trung Bộ mang tên Kinh Thanh Tịnh Khất Thực. Người truyền kinh thuật lại: Phật ở Trúc Lâm, khu nuôi sóc gần Rājagaha. Vào buổi chiều, Sāriputta ra khỏi nơi độc cư, đến lễ Phật rồi ngồi một bên.
Phật thấy các căn của vị ấy trong sáng, sắc da thanh tịnh và sáng rõ. Ngài hỏi gần đây Sāriputta thường an trú như thế nào. Vị ấy thưa là an trú không. Phật khen hai lần, gọi đó là sự an trú của bậc đại nhân. Từ lời hỏi thăm này, bài kinh đi vào cách nhìn lại đời sống tu học.
Tìm hiểu bài kinh
Nhìn lại một lần đi khất thực
Người tỳ-kheo muốn thường an trú không cần xét đủ ba nơi: con đường vào làng, nơi nhận thức ăn cúng dường và con đường trở về. Đối với những hình sắc mắt biết tại đó, tâm có dục muốn, tham giữ, giận ghét, si mê hoặc chống đối hay không?
Nếu có, vị ấy nỗ lực bỏ những pháp ác bất thiện vừa nhận ra. Nếu không có, vị ấy an trú với hỷ và hân hoan, tức niềm vui lành, rồi ngày đêm tiếp tục học thiện pháp. Cả hai trường hợp đều đưa đến một việc cần làm; tự xét không chỉ để tự khen hay tự trách.
Tìm hiểu bài kinh
Cũng xét điều nghe, ngửi, nếm, chạm và nghĩ
Phép xét ấy tiếp tục với tiếng tai nghe, mùi mũi ngửi, vị lưỡi nếm, xúc chạm thân biết và pháp ý biết. Cả kinh nghiệm của tâm cũng ở trong phạm vi xét lại.
Mỗi nhóm đều theo ba chặng đi vào, ở trong làng và trở về. Có dục, tham, sân, si hay chống đối thì nỗ lực từ bỏ. Không có thì sống vui hân hoan và ngày đêm học điều thiện. Phần lược của kinh không bỏ một trong hai nhánh này.
Đối chiếu với kinh văn (10 đoạn)
Tìm hiểu bài kinh
Hai nhóm được hỏi về việc từ bỏ
Phật hướng người tu xét riêng năm loại đối tượng dục, những thú vui giác quan, và năm triền cái, những điều che lấp cản trở tâm. Câu hỏi cho mỗi nhóm là đã từ bỏ chưa.
Nếu chưa từ bỏ thì phải nỗ lực từ bỏ chính nhóm ấy. Nếu đã từ bỏ thì an trú trong niềm hỷ hoan, tiếp tục học thiện pháp ngày đêm. Ở đây, nhìn lại điều đã làm được vẫn đi cùng sự chăm sóc đời sống tu học.
Đối chiếu với kinh văn (12 đoạn)
Tìm hiểu bài kinh
Hiểu thấu điều mình còn bám giữ
Với năm thủ uẩn, tức năm nhóm thân tâm bị chấp giữ, Phật dạy tự hỏi đã hiểu thấu chưa. Hiểu thấu, hay liễu tri, sâu hơn việc nhớ được tên gọi.
Chưa hiểu thấu thì nỗ lực hiểu thấu. Đã hiểu thấu thì sống trong hỷ hoan và ngày đêm học thiện pháp. Bài kinh không dùng cùng một động từ cho mọi việc: có việc cần từ bỏ, có việc cần hiểu rõ đến nơi.
Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)
Tìm hiểu bài kinh
Ba nhóm đầu cần tu tập
Người tu tiếp tục tự xét bốn niệm xứ, bốn chánh cần và bốn như ý túc. Tên gọi lần lượt hướng đến những chỗ đặt niệm, những nỗ lực đúng và những nền tảng của thành tựu tu tập.
Từng nhóm được xét riêng: chưa tu tập thì nỗ lực tu tập; đã tu tập thì an trú với hỷ hoan, ngày đêm tiếp tục học thiện. Trong bài này, kinh nêu tên và số lượng, không phân tích mọi thành phần của các nhóm ấy.
Tìm hiểu bài kinh
Năng lực tu học và đường đến giác ngộ
Bốn nhóm tiếp theo là năm căn, năm lực, bảy giác chi và Thánh đạo tám chi. Căn và lực ở đây nói đến năng lực, sức mạnh trong tu học; giác chi là yếu tố giác ngộ; Thánh đạo là con đường cao quý. Chữ căn trong nhóm năm căn này không nên bị lẫn với các giác quan ở đầu bài.
Với mỗi nhóm, nếu chưa tu tập thì nỗ lực tu tập. Nếu đã tu tập thì sống vui hỷ hoan và vẫn ngày đêm học thiện pháp. Một chặng đã làm được không làm mất giá trị của việc tiếp tục chăm sóc điều thiện.
Tìm hiểu bài kinh
An tịnh, thấy rõ và chứng ngộ
Người tu còn xét đã tu tập chỉ và quán chưa: làm tâm an tịnh và thấy rõ bằng tuệ. Chưa tu thì nỗ lực tu; đã tu thì hỷ hoan và ngày đêm học điều thiện.
Với minh và giải thoát, câu hỏi là đã chứng ngộ chưa. Minh chỉ sự biết sáng rõ trong tu tập; giải thoát nói sự thoát trói buộc. Chưa chứng ngộ thì nỗ lực hướng đến chứng ngộ; đã chứng ngộ thì sống trong hỷ hoan và tiếp tục học thiện ngày đêm. Kinh giữ mục tiêu giải thoát ấy, không thu hẹp thành một ngày cảm thấy nhẹ lòng.
Đối chiếu với kinh văn (12 đoạn)
Tìm hiểu bài kinh
Tự xét nhiều lần là điều cần học
Phật nói riêng về ba thời: những sa-môn và bà-la-môn trong quá khứ, tương lai và hiện tại làm thanh tịnh khất thực đều nhờ xét đi xét lại như thế. Các tỳ-kheo được dạy học cách làm thanh tịnh việc khất thực bằng sự tự xét lặp lại.
Sāriputta nghe xong hoan hỷ tán đồng. Dòng kết của ấn bản ghi bài thứ chín trong nhóm đang sắp xếp; toàn bài vẫn được nhận diện là MN151.
Đối chiếu với kinh văn (8 đoạn)
Chỗ dễ hiểu sai
Đọc tên kinh trong mạch tu học
Lời giải ở đây hiểu thanh tịnh khất thực theo những việc tu học bài kinh chỉ ra, không xem đó là làm sạch thức ăn bằng tâm. An trú không cũng không được giải thành không nhìn, không nghe hay làm đầu óc trống đi. Bài chỉ nêu tên an trú ấy rồi dạy một tiến trình tự xét. Dục trong chuỗi bất thiện không bao gồm mọi ý muốn làm điều thiện.
Ví dụ trong đời sống hôm nay
Ví dụ: sau một buổi gặp người thân
Tình huống minh họa do người biên soạn đặt ra.
Sau một buổi nhận sự giúp đỡ của người thân, ta nhớ lại mình đã mong họ làm theo ý mình ra sao, đã nghe lời góp ý thế nào và ra về với tâm gì. Nếu có giận hoặc tham giữ, ta nhận ra một chỗ cần sửa. Nếu đã biết trân trọng và bình tĩnh, ta vui với điều ấy rồi tiếp tục giữ gìn. Đây là tình huống minh họa do người biên tập đặt ra.
Gợi ý suy xét và thực hành
Chọn một việc để nhìn lại thong thả
Gợi ý vận dụng của người biên soạn.
Có thể nhìn lại một cuộc gặp theo ba chặng, không cần kể hết cả ngày. Gọi đúng một điều cần bỏ hoặc một điều thiện cần nuôi, rồi chọn việc tiếp theo vừa sức. Đây là gợi ý ứng dụng hạn chế; toàn bộ hướng tu của kinh còn gồm hiểu thấu, tu tập và chứng ngộ.
Kinh văn Việt 2026
Chờ nghe duyệtKinh Thanh Tịnh Khất Thực
Không tải được âm thanh. Bạn có thể thử lại hoặc mở MP3 trực tiếp.
Bản đang biên tập: Việt 2026 · trạng thái published
English
Tham khảo
Bản tham khảo do SuttaCentral phát hành, không phải bản của dự án.
Gồm chỗ Sujato để trống, bù bằng bản lấp của dự án (bản nháp của chúng ta).
109/109 segment có nội dung · ghép từ english-sujato, english-project
NguồnBhikkhu Sujato — lấy từ SuttaCentral, translation/en/sujato @ 11c9d708978c (bản quyền thuộc Bhikkhu Sujato; dùng theo giấy phép của dịch giả) · SuttaCentral yêu cầu ghi rõ nguồn gốc khi sử dụng lại
Việt hiện hành
Tham khảo
Bản Việt đang lưu hành, tại bản chụp đã pin.
HT. Thích Minh Châu.
Bản chụp đã pin không có bản dịch cho bài này. Đây là giới hạn của bản chụp SuttaCentral, không phải thiếu sót của dự án.
Bản Việt nguyên bài của Hòa thượng Thích Minh Châu có ở mục Tra cứu toàn văn bên dưới. Đó là văn bản liền mạch, chưa căn theo segment, nên không điền vào cột này.
Việt 2026
Bản của dự án
Bản dịch canonical của dự án. Đây là bản đang biên tập.
109/109 segment có nội dung
NguồnBản dịch của dự án Kinh Tạng Pāli Việt — CC0 1.0, không phải bản của SuttaCentral
Tra cứu toàn văn
Nguồn dưới đây không phải cột đối chiếu. Nó là văn xuôi liên tục, không chia theo segment, nên không đặt cạnh Pāli từng câu được — dùng để tra từ ngữ và đối chiếu ở mức câu.
Bản Việt của Hòa thượng Thích Minh Châu, hiệu đính Bình Anson ↗
Hòa thượng Thích Minh Châu, hiệu đính Bình Anson — lấy từ BuddhaSasana (budsas.org) (bản sao chép bên thứ ba). Không theo segment, không dùng để đối chiếu từng câu. NOASSERTION: Hòa thượng Thích Minh Châu (bản dịch); Bình Anson (hiệu đính).
- Văn xuôi liên tục, không chia theo segment của bilara — đối chiếu ở mức câu chứ không ở mức segment.
- Trang ghi rõ: "Bình Anson hiệu đính, dựa theo bản Anh ngữ 'The Middle Length Discourses of the Buddha', Tỳ kheo Nanamoli". Tức đây là bản hiệu đính của bản dịch Hòa thượng Thích Minh Châu, có đối chiếu bản Anh của Tỳ khẻo Nanamoli — không phải nguyên văn bản dịch của Hòa thượng Thích Minh Châu.
- Đây là bản sao của bên thứ ba, không phải bản xuất bản. Bản in lần đầu của Hòa thượng Thích Minh Châu, 1973 (Trung Bộ Kinh, tập I); lần in lại 1986. Trang này là bản sao bên thứ ba, không phải bản xuất bản. Tác phẩm vẫn được tái bản thương mại, nên việc dùng bản sao phải ghi rõ là bản sao.
- Không có tuyên bố quyền tác giả máy đọc được: NOASSERTION. Không suy ra CC0.
Hòa thượng Thích Minh Châu, Bình Anson hiệu đính (SuttaCentral, nguyên bài) ↗
Hòa thượng Thích Minh Châu, hiệu đính Bình Anson — lấy từ SuttaCentral (bản sao chép bên thứ ba). Không theo segment, không dùng để đối chiếu từng câu. NOASSERTION: Hòa thượng Thích Minh Châu (bản dịch); Bình Anson (hiệu đính).
- Văn xuôi liên tục, không chia theo segment của bilara — đối chiếu ở mức câu chứ không ở mức segment.
- Chân trang các tệp ghi "Bình Anson hiệu đính … dựa theo bản Anh ngữ": "The Middle Length Discourses of the Buddha", Tỳ kheo Nanamoli và Tỳ kheo Bodhi dịch, 1995 (Trung Bộ); "The Long Discourses of the Buddha", Maurice Walshe dịch, 1987 (Trường Bộ). Tức đây là bản Bình Anson hiệu đính lại bản dịch của Hòa thượng Thích Minh Châu có đối chiếu bản Anh, không phải nguyên văn bản dịch của Hòa thượng.
- Đây là bản sao của bên thứ ba, không phải bản xuất bản. Chân trang ghi người hiệu đính, ngày hiệu đính, lời cảm ơn người gửi bản điện tử và người chuẩn bị cho SuttaCentral (ví dụ MN 1: hiệu đính tháng 8–1999 và 10–06–2004, nhắc bản in 1986 ở một chú thích, Blake Walsh chuẩn bị; DN 1: hiệu đính 15–06–2007). Chân trang không nêu ấn bản in gốc cho từng bài; không suy ra ấn bản cho toàn bộ từ ví dụ trên.
- Không có tuyên bố quyền tác giả máy đọc được: NOASSERTION. Không suy ra CC0.
Đọc toàn bài · 18 khối văn bản
Như vầy tôi nghe.
Một thời, Thế Tôn ở Rājagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc lâm), tại chỗ nuôi dưỡng sóc (Kalandakanivapa).
Rồi Tôn giả Sāriputta vào buổi chiều, từ Thiền tịnh độc cư đứng dậy, đi đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Sāriputta đang ngồi một bên
—Này Sāriputta, các căn của Ông rất sáng suốt, sắc da của Ông thanh tịnh trong sáng. Này Sāriputta, Ông nay đang phần lớn an trú với loại an trú nào?
—Bạch Thế Tôn, con nay đang phần lớn an trú với Không trú.
—Lành thay, lành thay! Này Sāriputta, Ông nay đang phần lớn an trú với sự an trú của bậc Ðại nhân. Này Sāriputta, sự an trú của bậc Ðại nhân tức là không tánh. Do vậy, này Sāriputta, nếu Tỷ-kheo ước mong rằng: “Mong rằng tôi nay phần lớn an trú với sự an trú không tánh”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy cần phải suy tư như sau: “Trên con đường ta đã đi vào làng để khất thực, tại trú xứ ta đã đi khất thực, và trên con đường từ làng ta đi khất thực trở về, tại chỗ ấy, đối với các sắc do mắt nhận thức, có khởi lên ở nơi ta dục, tham, sân si, hay hận tâm không?”
Này Sāriputta, nếu Tỷ-kheo sau khi tư duy biết rằng: “Trên con đường ta đã đi vào làng để khất thực, tại trú xứ ta đã đi khất thực và trên con đường từ làng ta đi khất thực trở về, đối với các sắc do mắt nhận thức, có khởi lên nơi ta dục, tham, sân, si hay hận tâm”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận các ác bất thiện pháp ấy. Nhưng này Sāriputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: “Trên con đường ta đã đi … ta đi khất thực trở về, đối với các sắc do mắt nhận thức, không có khởi lên nơi dục, tham, sân, si hay hận tâm”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện pháp.
Lại nữa, này Sāriputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: “Trên con đường ta đã đi …, ta đi khất thực trở về, đối với các tiếng do tai nhận thức, … đối với các hương do mũi nhận thức, … đối với cácvị do lưỡi nhận thức, … đối với các xúc do thân nhận thức, … đối với các pháp do ý nhận thức, có khởi lên dục, tham, sân, si hay hận tâm không?”
Này Sāriputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: “Trên con đường ta đã đi …, ta đi khất thực trở về, đối với các tiếng do tai nhận thức, … đối với các hương do mũi nhận thức, … đối với các vị do lưỡi nhận thức, … đối với các xúc do thân nhận thức, … đối với các pháp do ý nhận thức, có khởi lên nơi ta dục, tham, sân, si, hay hận tâm”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận các ác bất thiện pháp ấy. Nhưng này Sāriputta, nếu Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: “Trên con đường ta đã đi…, ta đi khất thực trở về, đối với các tiếng do tai nhận thức, … đối với các hương do mũi nhận thức, … đối với các vị do lưỡi nhận thức, … đối với các xúc do thân nhận thức, … đối với các pháp do ý nhận thức, không có khởi lên nơi ta dục, tham, sân, si hay hận tâm”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện pháp.
Lại nữa, này Sāriputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: “Ta đã đoạn tận năm dục trưởng dưỡng chưa? Này Sāriputta, nếu Tỷ-kheo, trong khi suy tư được biết như sau: “Ta chưa đoạn tận năm dục trưởng dưỡng”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận năm dục trưởng dưỡng. Nhưng nếu, này Sāriputta, Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: “Ta đã đoạn tận năm dục trưởng dưỡng”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện pháp.
Lại nữa, này Sāriputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: “Ta đã đoạn tận năm triền cái chưa?” Nếu, này Sāriputta, trong khi suy tư, Tỷ-kheo được biết như sau: “Ta chưa đoạn tận năm triền cái”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy phải tinh tấn đoạn tận năm triền cái. Nhưng nếu, này Sāriputta, Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: “Ta đã đoạn tận năm triền cái ”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện pháp.
Lại nữa, này Sāriputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư: “Ta có liễu tri năm thủ uẩn chưa?” Này Sāriputta, nếu trong khi suy tư, Tỷ-kheo được biết như sau: “Ta chưa có liễu tri năm thủ uẩn”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tán liễu tri năm thủ uẩn. Nhưng nếu, này Sāriputta, trong khi suy tư, Tỷ-kheo ấy được biết như sau: “Ta đã liễu tri năm thủ uẩn”, thời này Sāriputta, vị Tỷ-kheo ấy phải an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện pháp.
Lại nữa, này Sāriputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: “Ta đã tu tập bốn niệm xứ chưa?” Này Sāriputta, nếu trong khi suy tư, Tỷ-kheo được biết: “Ta chưa tu tập bốn niệm xứ”, thời này Sāriputta, vị Tỷ-kheo cần phải tinh tấn tu tập bốn niệm xứ. Nhưng nếu, này Sāriputta, trong khi suy tư, Tỷ-kheo được biết như sau: “Ta đã tu tập bốn niệm xứ ”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy cần phải an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện pháp.
Lại nữa, này Sāriputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư: “Ta đã tu tập bốn chánh cần chưa? ” … “Ta đã tu tập bốn như ý túc chưa?” … “Ta đã tu tập năm căn chưa?” … “Ta đã tu tập năm lực chưa?” … “Ta đã tu tập bảy giác chi chưa?” … Lại nữa, này Sāriputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: “Ta đã tu tập Thánh đạo Tám ngành chưa?” Nếu Tỷ-kheo, này Sāriputta, trong khi suy tư được biết như sau: “Ta chưa tu tập Thánh đạo Tám ngành”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tấn tu tập Thánh đạo Tám ngành. Nhưng nếu, này Sāriputta, Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: “Ta đã tu tập Thánh đạo Tám ngành”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy cần phải an trú trong hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện pháp.
Lại nữa, này Sāriputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư: “Ta đã tu tập Chỉ và Quán chưa? ” Nếu Tỷ-kheo, này Sāriputta, trong khi suy tư được biết như sau: “Ta chưa tu tập Chỉ và Quán ”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tấn tu tập Chỉ và Quán. Nhưng nếu, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: “Ta đã tu tập Chỉ và Quán ”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy cần phải an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện pháp.
Lại nữa, này Sāriputta, Tỷ-kheo cần phải suy tư như sau: “Ta đã chứng ngộ minh và giải thoát chưa? ” Nếu Tỷ-kheo, này Sāriputta, trong khi suy tư được biết như sau: “Ta chưa chứng ngộ minh và giải thoát”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy cần phải tinh tấn tu tập minh và giải thoát. Nhưng nếu, này Sāriputta, Tỷ-kheo trong khi suy tư được biết như sau: “Ta đã chứng ngộ minh và giải thoát ”, thời này Sāriputta, Tỷ-kheo ấy cần phải an trú với hỷ và hân hoan ngày đêm tu học trong các thiện pháp.
Này Sāriputta, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ đã làm cho khất thực được thanh tịnh, tất cả những vị ấy đã làm cho khất thực được thanh tịnh bằng cách suy tư, suy tư như vậy. Này Sāriputta, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời gian tương lai sẽ làm cho khất thực được thanh tịnh, tất cả những vị ấy sẽ làm cho khất thực được thanh tịnh, bằng cách suy tư, suy tư như vậy. Và này Sāriputta, những Sa-môn, Bà-la-môn nào trong thời hiện tại, làm cho khất thực được thanh tịnh, tất cả những vị ấy đã làm cho khất thực được thanh tịnh, bằng cách suy tư, suy tư như vậy. Vậy này Sāriputta, các Ông cần phải học tập như sau: “Sau khi suy tư, suy tư, chúng ta sẽ làm cho khất thực được thanh tịnh”. Này Sāriputta, các Ông phải tu tập như vậy.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Tôn giả Sāriputta hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.
Nguồn của bản này, nguyên văn chân trang của tệp
Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt
Chân thành cám ơn anh HDC và nhóm Phật tử VH đã có thiện tâm gửi tặng ấn bản điện tử. (Bình Anson hiệu đính, dựa theo bản Anh ngữ “The Middle Length Discourses of the Buddha”, Tỳ kheo Nanamoli và Tỳ kheo Bodhi dịch, 1995). 15–07–2004
Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.
Rubric chất lượng tóm tắt
Mỗi tiêu chí chấm từ 0 đến 10. Điểm chung là trung bình của đủ 10 tiêu chí. Kiểm tra kỹ thuật chỉ chấm phần đo được; ô chưa đánh giá không phải điểm 0.
10 tiêu chí chấm tóm tắt
| Tiêu chí | Cách đánh giá |
|---|---|
| Bám sát bài kinh | Mọi khẳng định có căn cứ trong kinh; không thêm giáo lý hoặc suy diễn. |
| Đủ ý chính | Nêu được trọng tâm và kết luận; không bỏ ý khiến người đọc hiểu sai. |
| Cấu trúc lập luận | Giữ trình tự và các quan hệ điều kiện, đối chiếu, nhân quả của kinh. |
| Bối cảnh & người nói | Đúng địa điểm, người nói, người nghe và tình huống khi được nêu. |
| Thuật ngữ | Dùng đúng nghĩa theo ngữ cảnh, nhất quán với bản dịch. |
| Sáng rõ & tự nhiên | Văn xuôi dễ hiểu với người Việt hiện đại, không calque hay giả cổ. |
| Súc tích | Chọn lọc ý, tránh lặp thừa; không quá 500 từ. |
| Tách biệt lời kinh | Phân biệt tóm tắt với nguyên văn; không gán diễn giải cho Đức Phật. |
| Bất định & trung thực | Không biến cách hiểu chưa chắc thành kết luận chắc chắn. |
| Kỹ thuật & trình bày | Văn xuôi thuần, NFC, đoạn văn hợp lệ và hiển thị đúng. |
2026-10-06 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng
Người/công cụ đánh giá: Repository summary validator.
Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.
Kiểm tra tự động: 350 từ, 4 đoạn, văn xuôi thuần và NFC. Chưa đối chiếu nội dung tóm tắt với toàn bài kinh; chưa chấm độ đúng nghĩa, đủ ý hay văn phong.
| Tiêu chí | Điểm / 10 |
|---|---|
| Bám sát bài kinh | Chưa đánh giá |
| Đủ ý chính | Chưa đánh giá |
| Cấu trúc lập luận | Chưa đánh giá |
| Bối cảnh & người nói | Chưa đánh giá |
| Thuật ngữ | Chưa đánh giá |
| Sáng rõ & tự nhiên | Chưa đánh giá |
| Súc tích | Chưa đánh giá |
| Tách biệt lời kinh | Chưa đánh giá |
| Bất định & trung thực | Chưa đánh giá |
| Kỹ thuật & trình bày | 10 |
Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.
Mã lần chấm: 922cc2c1-072d-4fa0-879a-cedfe46c1ccd · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 5f651ef3aa3e9ac4de7022c358babb8589badfbf8c8f909e408df156db3514b3
2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng
Người/công cụ đánh giá: Repository summary validator.
Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.
Kiểm tra tự động: 350 từ, 4 đoạn, văn xuôi thuần và NFC. Chưa đối chiếu nội dung tóm tắt với toàn bài kinh; chưa chấm độ đúng nghĩa, đủ ý hay văn phong.
| Tiêu chí | Điểm / 10 |
|---|---|
| Bám sát bài kinh | Chưa đánh giá |
| Đủ ý chính | Chưa đánh giá |
| Cấu trúc lập luận | Chưa đánh giá |
| Bối cảnh & người nói | Chưa đánh giá |
| Thuật ngữ | Chưa đánh giá |
| Sáng rõ & tự nhiên | Chưa đánh giá |
| Súc tích | Chưa đánh giá |
| Tách biệt lời kinh | Chưa đánh giá |
| Bất định & trung thực | Chưa đánh giá |
| Kỹ thuật & trình bày | 10 |
Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.
Mã lần chấm: 5598f435-de40-4836-acb3-229a0916924d · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 5f651ef3aa3e9ac4de7022c358babb8589badfbf8c8f909e408df156db3514b3
Rubric chất lượng bản dịch
Mỗi tiêu chí chấm từ 0 đến 10. Điểm chung là trung bình của đủ 10 tiêu chí. Kiểm tra kỹ thuật chỉ chấm phần đo được; ô chưa đánh giá không phải điểm 0.
Điểm trên 9, không có lỗi chặn và vượt kiểm tra phát hành mới đủ điều kiện published. Lỗi chặn luôn thắng điểm số.
10 tiêu chí chấm bản dịch
| Tiêu chí | Cách đánh giá |
|---|---|
| Nguồn & xuất xứ | Đúng UID, nguồn Pāli đã ghim; xác định đúng tác giả và nguồn tham khảo. |
| Đúng nghĩa Pāli | Giữ đủ ý; không thêm diễn giải vào lời kinh, không làm lệch giáo nghĩa. |
| Ngữ pháp & logic | Đúng người nói, chủ thể, phủ định, điều kiện, số lượng và quan hệ mệnh đề. |
| Đủ đoạn & căn chỉnh | Đủ segment, đúng ID và ranh giới; bảo toàn lặp và dấu lược. |
| Thuật ngữ | Chính xác theo ngữ cảnh, giữ các phân biệt quan trọng và nhất quán. |
| Đối chiếu nguồn | Đọc Pāli, English và Việt truyền thống khi có; phân xử bất đồng bằng Pāli. |
| Tiếng Việt sáng rõ | Câu tự nhiên, dễ hiểu, không dịch máy móc hay giả cổ. |
| Hán–Việt & súc tích | Giữ thuật ngữ hữu ích, giảm từ tối nghĩa và diễn đạt dài dòng. |
| Bất định & trung thực | Ghi nhận cách hiểu khác; không bịa nguồn hoặc che giấu bất định. |
| Kỹ thuật & phát hành | JSON/YAML, NFC, metadata, giấy phép và các kiểm tra bắt buộc đều đạt. |
2026-10-07 · Đánh giá đầy đủ · 9.16/10
Người/công cụ đánh giá: Claude Opus 5.5 (Claude Code).
Khớp nội dung và nguồn đang hiển thị.
Lượt review đối kháng của AI (không phải chứng nhận của chuyên gia Pāli độc lập). Đã đọc đủ 109 segment và trọn bản HT. Thích Minh Châu. Sửa 51 segment + 3 comment. Accuracy/terminology: 21.1–21.3 samaṇā vā brāhmaṇā “đạo sĩ hay bà-la-mon” → “sa-môn hay bà-la-môn”; suññatāvihāra “pháp trú chân không” (sắc thái hậu kỳ, lệch MN121/122) → “sự an trú không”, 2.7 suññatā → “tánh không”; pariññātā “hoàn toàn hiểu” → “liễu tri” (đồng bộ MN149); pañca kāmaguṇā “năm dục” → “năm loại đối tượng dục” (như MN122/139). Alignment: 4-8.2 đã chứa phần “mong muốn, tham, sân, si, bất mãn” của 4-8.6 (lặp nội dung segment kề) → tách đúng vế. Hô cách/kính ngữ: 2.3 “Thưa Ngài” → “Bạch Thế Tôn”; 21.5 “các người” → “các ông”. Clarity: 2.2, 2.5, 2.6 calque (“Thời nay…”, “Sự trú… là điều này”) → viết lại; 9.2–20.6 câu tự vấn bị động “năm dục của tôi đã được đoạn tận chưa?” → chủ động “Tôi đã đoạn tận… chưa?”, viết hoa đầu câu trích; 3.1 trật tự từ; 21.1–21.3 viết lại cho rõ “phàm những… nào”, “làm thanh tịnh đồ khất thực” (khớp tên kinh). Comment 2.1/3.1/21.1 sửa thuật ngữ và “đạo sĩ”. Hô cách Sāriputta được giữ ở mọi segment Pāli có.
| Tiêu chí | Điểm / 10 |
|---|---|
| Nguồn & xuất xứ | 9.3 |
| Đúng nghĩa Pāli | 9.2 |
| Ngữ pháp & logic | 9.2 |
| Đủ đoạn & căn chỉnh | 9.2 |
| Thuật ngữ | 9 |
| Đối chiếu nguồn | 9.1 |
| Tiếng Việt sáng rõ | 9.1 |
| Hán–Việt & súc tích | 9.1 |
| Bất định & trung thực | 9.1 |
| Kỹ thuật & phát hành | 9.3 |
Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.
Mã lần chấm: 7fc906a9-e00e-4a4e-a45f-a287a52e7e57 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: cedc0fd53a11f0588b6e6c8a31a032e5ecdde0ab99fe85b0507b32b1c3f1e588
2026-10-06 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng
Người/công cụ đánh giá: Repository segment validator.
Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.
Kiểm tra tự động 109 segment với Pāli trong cache: đủ ID, giá trị, NFC và hệ chữ Latin. Chưa đọc đối chiếu nghĩa, ngữ pháp hoặc văn phong; chưa chấm lại 10 tiêu chí. Đây không phải chứng nhận hash upstream hoặc giấy phép, không xác nhận trạng thái xuất bản.
| Tiêu chí | Điểm / 10 |
|---|---|
| Nguồn & xuất xứ | Chưa đánh giá |
| Đúng nghĩa Pāli | Chưa đánh giá |
| Ngữ pháp & logic | Chưa đánh giá |
| Đủ đoạn & căn chỉnh | 10 |
| Thuật ngữ | Chưa đánh giá |
| Đối chiếu nguồn | Chưa đánh giá |
| Tiếng Việt sáng rõ | Chưa đánh giá |
| Hán–Việt & súc tích | Chưa đánh giá |
| Bất định & trung thực | Chưa đánh giá |
| Kỹ thuật & phát hành | Chưa đánh giá |
Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.
Mã lần chấm: f6e3d018-053e-4280-92ab-86ddbacd299c · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: cbfee48bf69218fc78f9861d089030e7106e0526818395a3d6de66998661d22b
2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng
Người/công cụ đánh giá: Repository segment validator.
Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.
Kiểm tra tự động 109 segment với Pāli trong cache: đủ ID, giá trị, NFC và hệ chữ Latin. Chưa đọc đối chiếu nghĩa, ngữ pháp hoặc văn phong; chưa chấm lại 10 tiêu chí. Đây không phải chứng nhận hash upstream hoặc giấy phép, không xác nhận trạng thái xuất bản.
| Tiêu chí | Điểm / 10 |
|---|---|
| Nguồn & xuất xứ | Chưa đánh giá |
| Đúng nghĩa Pāli | Chưa đánh giá |
| Ngữ pháp & logic | Chưa đánh giá |
| Đủ đoạn & căn chỉnh | 10 |
| Thuật ngữ | Chưa đánh giá |
| Đối chiếu nguồn | Chưa đánh giá |
| Tiếng Việt sáng rõ | Chưa đánh giá |
| Hán–Việt & súc tích | Chưa đánh giá |
| Bất định & trung thực | Chưa đánh giá |
| Kỹ thuật & phát hành | Chưa đánh giá |
Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.
Mã lần chấm: a686cb1d-3a8f-45ff-9a50-04b7acefda08 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: cbfee48bf69218fc78f9861d089030e7106e0526818395a3d6de66998661d22b
2026-09-12 · Scorecard lịch sử · 9.69/10
Người/công cụ đánh giá: GLM-5.3 Flash (ZCode).
Scorecard trong metadata cũ; chưa lưu dấu vân tay nội dung hoặc ghi chú của lần chấm. Không coi đây là một lượt chấm lại.
| Tiêu chí | Điểm / 10 |
|---|---|
| Nguồn & xuất xứ | 9.8 |
| Đúng nghĩa Pāli | 9.6 |
| Ngữ pháp & logic | 9.6 |
| Đủ đoạn & căn chỉnh | 10 |
| Thuật ngữ | 9.6 |
| Đối chiếu nguồn | 9.6 |
| Tiếng Việt sáng rõ | 9.6 |
| Hán–Việt & súc tích | 9.5 |
| Bất định & trung thực | 9.6 |
| Kỹ thuật & phát hành | 10 |
Lỗi chặn: không ghi nhận.