← Kinh Trung Bộ
Ba ngọn đèn dầu nhỏ bằng đất nung cháy sáng trong bóng tối trên một gờ đá.

Đèn dầu đất nung cúng dường đêm rằm tháng Tazaungmon, MyanmarẢnh: SarKaLay စာကလေး · CC BY-SA 4.0 ↗

Kinh Trung Bộ · MN127 · Majjhima Nikāya

Kinh Anuruddha

Anuruddhasutta

Pāli đọc tại bilara commit 11c9d708978c · 4 bản: Pāli, English, Việt hiện hành, Việt 2026

Tóm tắt & diễn giải

Người thợ cả Pañcakaṅga mời Tôn giả Anuruddha thọ ăn và hỏi: các trưởng lão tỳ-kheo có người dạy ông hãy tu tập vô lượng tâm giải thoát, có người dạy hãy tu tập đại hành tâm giải thoát — hai pháp ấy khác nghĩa khác văn, hay đồng nghĩa chỉ khác văn? Anuruddha khẳng định khác nghĩa và khác văn.

Đọc tiếp phần tóm tắt (4 đoạn)

Anuruddha phân định: vô lượng tâm giải thoát là tỏa tâm từ, bi, hỷ, xả rộng lớn, cao cả, vô lượng, không hận, không sân đến một phương, rồi bốn phương, trên dưới, ngang khắp toàn thế giới. Còn đại hành tâm giải thoát là biến mãn trong phạm vi đo đếm được: đến một gốc cây, hai ba gốc cây, một vùng làng, hai ba vùng làng, một đại vương quốc, hai ba đại vương quốc, cho đến đất này được bao quanh bởi biển lớn.

Tiếp đó là bốn hữu sinh: người biến mãn với hào quang ít ỏi, vô lượng, nhiễm ô hay thanh tịnh thì sau khi chết sinh đồng cư với chư thiên có hào quang tương ứng. Khi các vị thiên ấy tụ họp một chỗ, chỉ thấy khác biệt về màu sắc chứ không về hào quang, ví như nhiều ngọn đèn dầu trong một nhà chỉ thấy khác lửa chứ không khác ánh sáng; khi tản ra thì thấy cả hai, ví như đèn được mang ra khỏi nhà. Các vị thiên ấy không nghĩ chỗ an trú của mình là thường còn, thường trú, ví như con ruồi được mang theo trên đòn gánh chỉ ưa nơi mình trú.

Tôn giả Sabhiya Kaccāna hỏi do nhân duyên gì trong một thiên chúng lại có vị thiên hào quang ít ỏi, vị thiên hào quang vô lượng. Anuruddha đưa Kaccāna tự trả lời qua chuỗi đối chiếu: đại hành càng mở rộng — từ gốc cây đến vùng làng, đại vương quốc, cho đến đất bao quanh biển lớn — thì càng hơn, đó là nhân duyên của khác biệt về hào quang. Về hào quang nhiễm ô và thanh tịnh, Anuruddha dùng ví dụ ngọn đèn: dầu và tim đèn không thanh tịnh thì cháy mờ đục — ứng với vị tỳ-kheo sự thô trọng của thân chưa lắng dịu, hôn trầm thùy miên chưa trừ dứt, trạo hối chưa điều phục; dầu và tim đèn thanh tịnh thì cháy sáng — ứng với vị đã lắng dịu, trừ dứt, điều phục hoàn toàn.

Kaccāna nhận xét Anuruddha không nói tôi đã nghe như vậy, mà khẳng định các vị thiên này, các vị thiên kia — hẳn Ngài từng sống chung với các vị thiên ấy. Anuruddha nói lời ấy thật xúc phạm và áp đặt, nhưng vẫn xác nhận: lâu dài về trước tôi đã từng sống chung với các vị thiên ấy. Pañcakaṅga được nói là từ bỏ được trạng thái hoài nghi.

Phần tóm tắt do dự án biên soạn để hỗ trợ đọc, không phải kinh văn. Bản Pāli và các bản dịch hiển thị bên dưới mới là nội dung có thẩm quyền.

Diễn giải hiện đại

Ba cách tìm hiểu cùng một bài kinh, với ngôn ngữ và ví dụ phù hợp từng nhóm độc giả. Bạn có thể chọn bất kỳ bản nào.

Phần diễn giải do dự án biên soạn để hỗ trợ tìm hiểu; đây không phải nguyên văn lời Phật. Các ví dụ đời sống và gợi ý thực hành là lời của người biên soạn.

Diễn giải dành cho trẻ emĐã duyệt

MN127 — Hai lời khuyên có giống nhau không?

Liên kết mục này

Tìm hiểu bài kinh

Lời mời cho một buổi sáng

Kinh Anuruddha là bài 127 trong Trung Bộ. Người truyền kinh kể điều đã nghe: khi ấy Đức Phật ở gần Sāvatthī, trong rừng Jeta, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Cuộc trò chuyện trong bài diễn ra với thầy Anuruddha, một vị xuất gia.

Bác thợ cả Pañcakaṅga nhờ một người đến gặp thầy, nhân danh bác cúi đầu kính lễ dưới chân thầy. Bác mời thầy cùng ba vị nữa dùng bữa vào ngày mai, và xin đến sớm hơn thường lệ vì bác có nhiều việc phải làm cho nhà vua.

Đối chiếu với kinh văn (11 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Người đưa tin làm đúng lời nhờ

Người ấy vâng lời, đến kính lễ Anuruddha rồi ngồi một bên. Anh thưa rằng Pañcakaṅga cúi đầu kính lễ dưới chân thầy, rồi chuyển lời mời thầy cùng ba vị nữa dùng bữa ngày mai và lời xin đến sớm vì công việc nhà vua. Anuruddha im lặng nhận lời.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Bữa ăn rồi đến câu hỏi

Sáng hôm sau, Anuruddha mặc áo tu, mang bát và áo ngoài đến nhà Pañcakaṅga, ngồi trên chỗ đã soạn. Bác thợ cả tự tay dọn những món ngon, cả loại cứng lẫn loại mềm, phục vụ cho thầy được đầy đủ, hài lòng.

Khi thầy đã ăn xong, rút tay khỏi bát, bác lấy một chỗ ngồi thấp và ngồi một bên để thưa chuyện.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai tên gọi có cùng nghĩa không?

Bác từng được các trưởng lão tỳ-kheo, những vị nam đã xuất gia tu lâu năm theo Phật, khuyên hai điều. Có vị bảo hãy tu vô lượng tâm giải thoát; có vị bảo hãy tu đại hành tâm giải thoát.

Đó là hai tên gọi về cách tu giải phóng tâm. Bác muốn biết: chúng khác cả ý nghĩa lẫn cách nói, hay chỉ dùng hai tên cho cùng một điều?

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Cứ nói điều mình đang hiểu

Anuruddha mời bác nói điều mình nghĩ, để từ đó hiểu cho chắc. Bác đáp rằng hai cách tu ấy có cùng nghĩa, chỉ khác cách gọi.

Thầy nói chúng khác cả nghĩa lẫn cách nói, rồi lần lượt giải thích.

Đối chiếu với kinh văn (5 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Từ, bi, hỷ, xả đến khắp nơi

Vô lượng tâm giải thoát được giảng bằng bốn tâm: từ là mong người khác được an vui; bi là thương người đang khổ; hỷ là vui cùng điều tốt của người; xả là giữ lòng cân bằng, không nghiêng theo yêu ghét.

Một vị tỳ-kheo, người nam xuất gia theo Phật, an trú với tâm từ, tức duy trì tâm ấy lan tỏa về phương thứ nhất, thứ hai, thứ ba, thứ tư; rồi trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, khắp thế giới. Vị ấy đối với tất cả như với chính mình, với tâm rộng lớn, cao cả, không giới hạn, không thù hận, không có ý muốn làm hại.

Tâm bi, tâm hỷ và tâm xả cũng được tu với đầy đủ các hướng, phạm vi và phẩm chất ấy. Giữ lòng cân bằng vẫn đi cùng việc không thù hận và không làm hại. Đó là cách tu được gọi vô lượng tâm giải thoát.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Một gốc cây, rồi hai hay ba gốc

Đại hành tâm giải thoát được giải theo phạm vi tâm trải rộng. Vị tu trải tâm khắp phạm vi một gốc cây, xác định đó là phạm vi rộng lớn rồi an trú như vậy. Cách ấy được gọi đại hành tâm giải thoát.

Có vị trải tâm khắp hai hay ba gốc cây, cũng xác định là rộng lớn rồi an trú. Cách này cũng mang tên đại hành tâm giải thoát.

Đối chiếu với kinh văn (5 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Mở đến phạm vi làng

Anuruddha kể tiếp hai phạm vi: một vùng làng; rồi hai hay ba vùng làng. Trong mỗi trường hợp, vị tu đều trải tâm khắp phạm vi ấy, xác định là rộng lớn và an trú. Mỗi cách đều được gọi đại hành tâm giải thoát.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Đến các vương quốc và mặt đất

Ba phạm vi tiếp theo là một đại vương quốc, nghĩa là một vương quốc lớn; hai hay ba đại vương quốc; và mặt đất có biển bao quanh. Với từng phạm vi, vị tu cũng trải tâm khắp, xác định là rộng lớn rồi an trú. Tất cả đều được gọi đại hành tâm giải thoát.

Qua bảy phạm vi vừa kể và cách tu từ, bi, hỷ, xả trước đó, Anuruddha làm rõ vì sao hai tên gọi ban đầu khác cả ý nghĩa lẫn cách nói.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Bốn cách tái sinh: hai trường hợp đầu

Thầy giảng tiếp bốn cách tái sinh, tức sinh vào một đời sống sau khi chết. Bài nói đến chư thiên, các vị trời, và hào quang, ánh sáng nơi các vị ấy.

Có người tu an trú, trải khắp và hướng tâm xác định với hào quang ít ỏi. Sau khi thân hoại, chết đi, người ấy sinh cùng các vị trời có hào quang ít ỏi. Có người tu như vậy với hào quang vô lượng, không giới hạn; sau khi thân hoại, chết đi, sinh cùng các vị trời có hào quang vô lượng.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai trường hợp tiếp theo

Người tu an trú, trải khắp và hướng tâm xác định với hào quang nhiễm ô, còn bị vẩn đục, thì sau khi thân hoại và chết đi, sinh cùng các vị trời có hào quang nhiễm ô.

Người tu như vậy với hào quang thanh tịnh, trong sạch, thì sau khi thân hoại và chết đi, sinh cùng các vị trời có hào quang thanh tịnh. Đó là đủ bốn cách tái sinh thầy vừa nêu.

Đối chiếu với kinh văn (5 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Nhiều ngọn đèn trong một ngôi nhà

Có lúc các vị trời tụ họp một chỗ. Khi ấy, thấy được sự khác nhau về màu sắc, nhưng không thấy khác nhau về hào quang.

Anuruddha ví như đem nhiều đèn dầu vào một ngôi nhà: vẫn nhận ra các ngọn lửa khác nhau, nhưng không thấy ánh sáng khác nhau. Ví dụ ấy giúp hiểu lại điều xảy ra khi các vị trời tụ họp: màu sắc khác nhau, hào quang không thấy khác nhau.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Khi những ngọn đèn được mang ra

Khi các vị trời tản ra, thấy được cả sự khác nhau về màu sắc lẫn hào quang. Cũng như mang những ngọn đèn ra khỏi nhà, người ta thấy khác nhau cả ở ngọn lửa lẫn ánh sáng. Thầy dùng cả hai cảnh, tụ họp và tản ra, để giải thích.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Ưa thích nơi mình đang ở

Các vị trời ấy không nghĩ điều đang có là thường còn, thường trú, thường hằng — những cách nói về sự tồn tại mãi không đổi. Tuy vậy, ở nơi nào, các vị lại ưa thích nơi ấy.

Thầy ví với những con ruồi được mang theo trên đòn gánh hay trong giỏ. Ruồi không nghĩ chỗ này là thường còn, thường trú, thường hằng, nhưng bám nơi nào lại thích nơi ấy. Các vị trời trong lời giảng cũng vậy: không nghĩ ba điều thường còn ấy mà vẫn ưa thích nơi mình an trú.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Một người nghe hỏi sâu hơn

Tôn giả Sabhiya Kaccāna khen lời giảng rồi hỏi thêm: các vị trời có hào quang đều chỉ có ít, hay có vị có hào quang vô lượng? Anuruddha đáp rằng có vị ít ỏi, có vị vô lượng.

Kaccāna hỏi vì nguyên nhân và điều kiện nào mà cùng sinh trong một nhóm các vị trời lại khác nhau như thế. Anuruddha mời ông trả lời các câu hỏi ngược, theo điều ông thấy hợp lý.

Đối chiếu với kinh văn (8 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai câu so sánh từ gốc cây

Mỗi câu hỏi so hai vị tu đang trải tâm khắp một phạm vi, xác định là đại hành rồi an trú. Anuruddha hỏi: trong hai cách tu tâm, cách nào rộng lớn hơn?

Một gốc cây so với hai hay ba gốc cây: Kaccāna đáp hai hay ba gốc cây rộng hơn. Hai hay ba gốc cây so với một vùng làng: ông đáp một vùng làng rộng hơn.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai câu so sánh qua các vùng làng

Thầy tiếp tục hỏi với cùng cách trải tâm, xác định phạm vi rộng lớn rồi an trú: một vùng làng so với hai hay ba vùng làng thì sao? Kaccāna đáp hai hay ba vùng làng rộng hơn.

Hai hay ba vùng làng so với một đại vương quốc thì sao? Ông đáp đại vương quốc rộng hơn.

Đối chiếu với kinh văn (8 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai câu so sánh còn lại

Vẫn với hai cách tu tâm được so như vậy, Anuruddha hỏi một đại vương quốc hay hai ba đại vương quốc rộng hơn. Kaccāna chọn hai hay ba đại vương quốc.

Cuối cùng, hai hay ba đại vương quốc so với mặt đất có biển bao quanh: ông chọn mặt đất ấy. Anuruddha kết luận: đó là nguyên nhân và điều kiện khiến cùng trong một nhóm các vị trời mà có vị hào quang ít ỏi, có vị vô lượng.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hào quang có đều vẩn đục không?

Kaccāna lại khen và hỏi: hào quang của các vị trời đều nhiễm ô, hay có vị thanh tịnh? Anuruddha nói có cả hai loại. Kaccāna muốn biết nguyên nhân và điều kiện khiến cùng một nhóm các vị trời mà có khác biệt này.

Anuruddha bảo sẽ dùng ví dụ, vì nhờ ví dụ mà một số người có trí hiểu được nghĩa của lời nói.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Dầu bẩn, bấc bẩn và tâm chưa yên

Đèn dầu có cả dầu và tim đèn, tức sợi bấc, không sạch thì cháy như mờ đục. Thầy nối ví dụ ấy với một vị tu đang an trú, trải khắp và xác định hào quang nhiễm ô.

Ở vị ấy, sự thô nặng của thân chưa hoàn toàn lắng dịu; tâm uể oải và buồn ngủ chưa hoàn toàn được trừ; xao động và hối tiếc chưa hoàn toàn được điều phục. Vì còn ba nhóm trở ngại ấy, việc tu thiền như bị mờ đục. Sau khi thân hoại, chết đi, vị ấy sinh cùng các vị trời có hào quang nhiễm ô.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Dầu sạch, bấc sạch và tâm được tu tập

Đèn có dầu sạch và tim đèn sạch thì không cháy như mờ đục. Tương tự, có vị tu an trú, trải khắp và xác định hào quang thanh tịnh.

Thân thô nặng đã hoàn toàn lắng dịu; tâm uể oải và buồn ngủ đã hoàn toàn được trừ; xao động và hối tiếc đã hoàn toàn được điều phục. Vì vậy, vị ấy tu thiền không như bị mờ đục. Sau khi thân hoại, chết đi, vị ấy sinh cùng các vị trời có hào quang thanh tịnh.

Anuruddha kết rằng đó là nguyên nhân và điều kiện của sự khác nhau về nhiễm ô và thanh tịnh trong cùng một nhóm các vị trời.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Lời nhận xét về điều thầy từng trải

Kaccāna lại tán thán. Ông nhận xét Anuruddha không nói rằng mình đã nghe kể như thế, hoặc sự việc lẽ ra phải thế. Thầy nói rõ các vị trời này như vậy, các vị kia như vậy.

Vì thế, Kaccāna nghĩ chắc thầy đã từng sống chung, trò chuyện và trao đổi với các vị trời ấy.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Điều được xác nhận và niềm vui được hiểu

Anuruddha đáp rằng lời ấy xúc phạm và áp đặt cho mình, nhưng thầy vẫn sẽ trả lời. Từ lâu, thầy đã từng sống chung, trò chuyện và trao đổi với các vị trời ấy.

Kaccāna quay sang Pañcakaṅga và nói: bác được lợi lớn, được lợi lành vì đã bỏ được điều nghi ngờ; còn chúng tôi được nghe bài giảng này. Kinh Anuruddha, bài thứ bảy trong nhóm kinh này, kết thúc.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Ví dụ trong đời sống hôm nay

Ví dụ hôm nay: đọc nhiều và đọc kỹ

Tình huống minh họa do người biên soạn đặt ra.

Một bạn nghe hai lời khuyên: đọc nhiều hơn và đọc kỹ hơn. Bạn hỏi cho rõ rồi nhận ra: số trang đã đọc và mức mình hiểu từng trang là hai điều cần xem riêng. Hỏi nghĩa của lời khuyên giúp bạn biết nên làm gì tiếp.

Đây là ví dụ hiện đại về việc làm rõ những lời nghe có vẻ gần nhau. Bài kinh giải thích những cách tu tâm cụ thể cùng kết quả của chúng.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Gợi ý suy xét và thực hành

Một câu hỏi rõ ràng, một việc tử tế

Gợi ý vận dụng của người biên soạn.

Nếu nghe một từ mình chưa hiểu, em có thể hỏi người biết hướng dẫn: điều ấy có nghĩa là gì, và thực hành ra sao? Với lòng từ, bi, hỷ, xả, một bước gần gũi là mong người khác được vui, biết thương khi họ khổ, vui cùng điều tốt của họ và tập giữ lòng công bằng. Đây là gợi ý thực hành hôm nay.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Điểm đánh giá bản diễn giải: 9.46/10.

Người/công cụ kiểm tra: Codex · OpenAI.

Ngày đánh giá: .

Đánh giá này dành riêng cho phần diễn giải; không thay thế đánh giá bản dịch kinh.

Diễn giải dành cho người trưởng thànhĐã duyệt

MN127 — Tâm vô lượng và tâm được mở rộng

Liên kết mục này

Tìm hiểu bài kinh

Lời mời trước một ngày bận việc

Kinh Anuruddha, Trung Bộ 127, bắt đầu bằng lời người truyền kinh thuật điều đã nghe. Phật đang ở Sāvatthī, rừng Jeta, tu viện của Anāthapiṇḍika. Thợ cả Pañcakaṅga nhờ một người đến Tôn giả Anuruddha, nhân danh mình cúi đầu kính lễ dưới chân vị ấy và mời dùng bữa ngày mai cùng ba vị nữa. Ông xin Anuruddha đến sớm hơn thường lệ vì có nhiều công việc phải làm cho vua.

Người đưa tin vâng lời, đến kính lễ Anuruddha, ngồi một bên và thưa rằng Pañcakaṅga cúi đầu kính lễ dưới chân vị ấy. Anh chuyển lời mời Anuruddha cùng ba vị nữa dùng bữa ngày mai và lời xin đến sớm vì việc vua. Anuruddha im lặng nhận lời.

Sáng hôm sau, Anuruddha mặc áo tu, mang bát và áo ngoài đến nhà Pañcakaṅga, ngồi trên chỗ đã soạn.

Đối chiếu với kinh văn (18 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Từ bữa ăn đến điều còn phân vân

Pañcakaṅga tự tay phục vụ Anuruddha với những món ngon, cả loại cứng lẫn loại mềm, làm vị ấy được đầy đủ và hài lòng. Khi Anuruddha ăn xong, rút tay khỏi bát, gia chủ lấy một chỗ ngồi thấp, ngồi một bên để hỏi.

Các trưởng lão tỳ-kheo, những vị nam xuất gia lâu năm, từng khuyên ông tu vô lượng tâm giải thoát; một số vị khác khuyên tu đại hành tâm giải thoát. Hai cách giải phóng tâm này khác cả ý nghĩa lẫn cách diễn đạt, hay cùng nghĩa và chỉ khác cách gọi?

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Nêu cách hiểu để đi đến chỗ rõ

Anuruddha mời gia chủ nói điều mình nghĩ, để vấn đề trở nên chắc chắn với ông. Pañcakaṅga cho rằng hai pháp cùng nghĩa, chỉ khác cách nói.

Anuruddha trả lời rằng chúng khác cả nghĩa lẫn cách nói, rồi trình bày cách phân biệt qua chính việc tu tập.

Đối chiếu với kinh văn (5 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Vô lượng: từ, bi, hỷ, xả lan tỏa

Vô lượng tâm giải thoát là cách an trú với tâm từ, tức duy trì tâm ấy lan một phương, rồi phương thứ hai, thứ ba, thứ tư; trên, dưới, ngang, mọi nơi, khắp toàn thế giới. Vị tu đối với tất cả như đối với chính mình, với tâm rộng lớn, cao cả, không giới hạn, không thù hận, không ác ý.

Tâm bi, tâm hỷ và tâm xả cũng được tu với cùng đầy đủ phạm vi và phẩm chất ấy. Từ là mong an vui; bi là thương trước khổ đau; hỷ là vui cùng điều tốt của người khác; xả là quân bình, không bị yêu ghét làm nghiêng lệch. Mỗi tâm đều đi khắp bốn phương, trên dưới và ngang, bao trùm tất cả, rộng lớn, cao cả, vô lượng, không thù hận hay ý làm hại. Đó là vô lượng tâm giải thoát.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Đại hành: bảy phạm vi được trải khắp

Đại hành tâm giải thoát được giải qua sự mở rộng phạm vi. Một vị tỳ-kheo trải tâm khắp một gốc cây, tác ý quyết định — hướng tâm xác định — phạm vi ấy là đại hành, rộng lớn, rồi an trú. Đây được gọi đại hành tâm giải thoát.

Cùng cách trải khắp, xác định và an trú ấy, bài kinh nêu lần lượt sáu phạm vi nữa: hai hay ba gốc cây; một vùng làng; hai hay ba vùng làng; một đại vương quốc; hai hay ba đại vương quốc; mặt đất có biển bao quanh. Mỗi trường hợp đều được gọi đại hành tâm giải thoát.

Qua cách tu vô lượng và bảy phạm vi này, Anuruddha kết luận hai pháp khác cả nghĩa lẫn cách diễn đạt.

Đối chiếu với kinh văn (16 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Bốn cách tái sinh liên quan đến hào quang

Anuruddha tiếp tục giảng bốn cách sinh vào đời sống sau, liên quan đến hào quang, ánh sáng nơi các vị trời được nói ở đây. Người an trú, trải khắp và hướng tâm xác định với hào quang ít ỏi thì khi thân hoại, sau khi chết, sinh cùng các vị trời có hào quang ít ỏi. Người tu như vậy với hào quang vô lượng thì khi thân hoại, sau khi chết, sinh cùng các vị trời có hào quang vô lượng.

Người an trú, trải khắp và xác định với hào quang nhiễm ô, còn vẩn đục, thì khi thân hoại, sau khi chết, sinh cùng các vị trời có hào quang nhiễm ô. Người tu như vậy với hào quang thanh tịnh, trong sạch, thì khi thân hoại, sau khi chết, sinh cùng các vị trời có hào quang thanh tịnh. Đó là đủ bốn cách tái sinh được nêu.

Đối chiếu với kinh văn (11 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Tụ họp và tản ra: màu sắc, hào quang

Khi các vị trời ấy tụ một chỗ, thấy được sự khác biệt về màu sắc, nhưng không thấy khác biệt về hào quang. Ví như mang nhiều đèn dầu vào một ngôi nhà: thấy khác ngọn lửa, nhưng không thấy khác ánh sáng. Anuruddha dùng ví dụ này trở lại cảnh các vị trời tụ họp.

Khi các vị trời tản ra, cả khác biệt về màu sắc lẫn hào quang đều được thấy. Ví như đem những ngọn đèn ấy ra khỏi ngôi nhà: thấy khác cả ngọn lửa lẫn ánh sáng. Cảnh đèn tách ra làm rõ điều tương ứng ở các vị trời.

Đối chiếu với kinh văn (8 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Ưa thích nơi an trú mà không nghĩ là vĩnh viễn

Các vị trời ấy không nghĩ cái đang có của mình là thường còn, thường trú, thường hằng. Tuy vậy, nơi nào họ an trú thì nơi ấy họ ưa thích.

Anuruddha ví như những con ruồi được mang trên đòn gánh hoặc trong giỏ. Chúng không nghĩ chỗ mình có là thường còn, thường trú, thường hằng; nhưng bám nơi nào, chúng thích nơi ấy. Tương tự, các vị trời không có ba ý nghĩ về sự thường tồn ấy mà vẫn ưa thích nơi an trú.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Vì sao cùng một thiên chúng lại khác mức sáng?

Tôn giả Sabhiya Kaccāna tán thán rồi hỏi thêm: các vị trời có hào quang đều thuộc loại ít ỏi, hay có một số vô lượng? Anuruddha nói có số ít ỏi, có số vô lượng.

Kaccāna hỏi nhân và duyên nào tạo nên sự khác biệt khi cùng sinh vào một thiên chúng, một nhóm các vị trời. Anuruddha hỏi lại, mời Kaccāna trả lời theo điều mình thấy hợp lý.

Đối chiếu với kinh văn (8 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai lần so sánh từ gốc cây đến vùng làng

Cả hai vế trong mỗi lần so đều là sự tu tâm trải khắp một phạm vi, xác định là đại hành và an trú. Anuruddha hỏi cách tu tâm nào đại hành hơn.

Lần đầu: một gốc cây với hai hay ba gốc cây. Kaccāna chọn hai hay ba gốc. Lần sau: hai hay ba gốc cây với một vùng làng. Ông chọn một vùng làng là rộng lớn hơn.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai lần so sánh qua các vùng làng

Anuruddha tiếp tục so hai cách trải tâm, xác định đại hành và an trú: một vùng làng với hai hay ba vùng làng. Kaccāna đáp rằng hai hay ba vùng làng rộng lớn hơn.

Rồi thầy so hai hay ba vùng làng với một đại vương quốc. Kaccāna đáp đại vương quốc rộng lớn hơn.

Đối chiếu với kinh văn (8 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai lần so sánh đến mặt đất có biển bao quanh

Với cùng cách tu tâm ấy, một đại vương quốc được so với hai hay ba đại vương quốc; Kaccāna chọn hai hay ba. Sau cùng, hai hay ba đại vương quốc được so với mặt đất có biển bao quanh; ông chọn mặt đất ấy.

Anuruddha kết luận: đây là nhân và duyên khiến các vị trời cùng một thiên chúng mà có số hào quang ít ỏi, có số vô lượng.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Câu hỏi chuyển sang sự trong sạch

Kaccāna lại tán thán và hỏi: các vị trời có hào quang đều nhiễm ô, hay có số thanh tịnh? Anuruddha đáp có số mỗi loại. Kaccāna hỏi tiếp vì nhân duyên gì mà cùng sinh một thiên chúng vẫn có khác biệt ấy.

Anuruddha sẽ dùng ví dụ, vì nhờ ví dụ mà một số người có trí hiểu được ý nghĩa lời nói.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Ngọn đèn mờ và những trở ngại chưa được xử lý

Đèn dầu đang cháy mà cả dầu và tim đèn, sợi bấc, đều không sạch thì cháy như mờ đục. Cũng vậy, có vị tỳ-kheo an trú, trải khắp và xác định với hào quang nhiễm ô.

Sự thô trọng, thô nặng của thân, chưa hoàn toàn lắng dịu; hôn trầm và buồn ngủ, trạng thái uể oải và muốn ngủ, chưa hoàn toàn được trừ; xao động và hối tiếc chưa hoàn toàn được điều phục. Do ba nhóm trở ngại đó, vị ấy tu thiền như mờ đục. Thân hoại, sau khi chết, vị ấy sinh cùng các vị trời hào quang nhiễm ô.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Dầu sạch, tim sạch và sự tu tập không mờ đục

Khi cả dầu lẫn tim đèn sạch, đèn không cháy như mờ đục. Tương ứng, có vị tu an trú, trải khắp và xác định với hào quang thanh tịnh.

Sự thô trọng của thân đã lắng dịu hoàn toàn; hôn trầm và buồn ngủ đã được trừ hoàn toàn; xao động và hối tiếc đã được điều phục hoàn toàn. Vì vậy, vị ấy tu thiền không như mờ đục. Thân hoại, sau khi chết, vị ấy sinh cùng các vị trời hào quang thanh tịnh.

Đó là nhân và duyên Anuruddha nêu để giải thích vì sao cùng một thiên chúng có hào quang nhiễm ô hoặc thanh tịnh.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Nhận xét từ cách Anuruddha nói

Kaccāna tán thán lần nữa. Ông nhận xét Anuruddha không viện lời đã nghe, cũng không nói sự việc lẽ ra phải như vậy. Vị ấy nói các vị trời này như thế này, các vị kia như thế kia.

Bởi vậy, Kaccāna nghĩ chắc Anuruddha từng sống chung, trò chuyện và trao đổi với các vị trời ấy.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Phản hồi và lời xác nhận

Anuruddha đáp rằng lời của Kaccāna xúc phạm và áp đặt, dù vậy vẫn sẽ trả lời. Từ lâu, ông đã từng sống chung, trò chuyện và trao đổi với các vị trời ấy.

Đối chiếu với kinh văn (3 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Gia chủ hết nghi, các vị được nghe pháp

Kaccāna nói với Pañcakaṅga: ông được lợi lớn, được lợi lành vì đã bỏ được trạng thái hoài nghi; còn chúng tôi được nghe bài giảng này. Kinh Anuruddha kết thúc, là bài thứ bảy trong nhóm kinh này.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Ví dụ trong đời sống hôm nay

Ví dụ hiện đại: hỏi điều một lời khuyên đòi hỏi

Tình huống minh họa do người biên soạn đặt ra.

Trong một nhóm làm việc, có người được khuyên mở rộng tầm nhìn, đồng thời được khuyên giữ thiện ý với mọi người. Khi hỏi rõ, họ nhận ra một lời yêu cầu nhìn đầy đủ các mặt công việc, còn lời kia nói đến cách đối xử. Hiểu từng lời giúp họ chọn việc cần làm.

Đây là minh họa hiện đại cho việc làm rõ nghĩa trước khi thực hành. Hai cách tu trong kinh có nội dung riêng đã được Anuruddha giải thích.

Đối chiếu với kinh văn (5 đoạn)

Gợi ý suy xét và thực hành

Đặt câu hỏi trước điều chưa thông suốt

Gợi ý vận dụng của người biên soạn.

Có thể chọn một lời hướng dẫn mình đang thực hành và tự hỏi: tôi hiểu nó thế nào, có điều gì cần hỏi lại người biết hướng dẫn? Trong ngày, thử nhận ra một lúc có thể nuôi lòng từ, thương trước khổ, vui với điều tốt của người khác hoặc giữ tâm quân bình. Đồng thời quan sát khi sự uể oải, xao động hay hối tiếc làm mình khó sáng rõ. Đây là gợi ý hiện đại để học và nhìn lại cách tu.

Đối chiếu với kinh văn (10 đoạn)

Điểm đánh giá bản diễn giải: 9.84/10.

Người/công cụ kiểm tra: GPT-6 Astra Pro · OpenAI.

Ngày đánh giá: .

Đánh giá này dành riêng cho phần diễn giải; không thay thế đánh giá bản dịch kinh.

Diễn giải dành cho người lớn tuổiĐã duyệt

MN127 — Hỏi cho rõ, hiểu cho đúng cách tu tâm

Liên kết mục này

Tìm hiểu bài kinh

Điều được nghe tại Sāvatthī

Kinh Anuruddha là bài 127 trong Trung Bộ. Người truyền kinh thuật lại điều đã nghe. Khi ấy, Đức Phật ở Sāvatthī, trong rừng Jeta, tu viện của Anāthapiṇḍika. Người giảng trong cuộc trò chuyện của bài này là Tôn giả Anuruddha.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Một lời mời dùng bữa

Thợ cả Pañcakaṅga gọi một người, nhờ đến Anuruddha và nhân danh mình cúi đầu kính lễ dưới chân vị ấy. Ông mời Anuruddha cùng ba vị nữa dùng bữa ngày mai.

Ông cũng xin Anuruddha đến sớm hơn thường lệ, vì có nhiều việc phải làm cho nhà vua.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Người ấy vâng lời, đến kính lễ Anuruddha rồi ngồi một bên. Anh thưa rằng Pañcakaṅga cúi đầu kính lễ dưới chân vị ấy, rồi chuyển lời mời Anuruddha cùng ba vị nữa dùng bữa ngày mai và lời xin đến sớm vì công việc nhà vua. Anuruddha nhận lời bằng sự im lặng.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Sự tiếp đãi chu đáo

Sáng hôm sau, Anuruddha mặc áo tu, mang bát và áo ngoài đến nhà gia chủ, ngồi trên chỗ đã soạn. Pañcakaṅga tự tay phục vụ những món ngon, cả loại cứng và loại mềm, làm Anuruddha được đầy đủ, hài lòng.

Khi vị ấy ăn xong, rút tay khỏi bát, gia chủ lấy một chỗ ngồi thấp, ngồi một bên và thưa chuyện.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Điều gia chủ muốn hiểu rõ

Pañcakaṅga kể: các trưởng lão tỳ-kheo, những vị nam xuất gia lâu năm, từng khuyên ông tu vô lượng tâm giải thoát. Một số trưởng lão khác lại khuyên tu đại hành tâm giải thoát.

Ông hỏi hai cách tu giải phóng tâm ấy khác cả nghĩa và cách nói, hay chỉ khác cách gọi mà cùng một nghĩa.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Bắt đầu từ điều mình nghĩ

Anuruddha mời ông nêu suy nghĩ của mình, để vấn đề trở nên chắc chắn. Pañcakaṅga đáp rằng theo ông, hai cách tu cùng nghĩa nhưng khác cách nói.

Anuruddha nói hai cách ấy khác cả nghĩa lẫn cách nói. Rồi vị ấy giải thích từng cách để gia chủ hiểu rõ.

Đối chiếu với kinh văn (5 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Tâm từ lan tỏa không giới hạn

Vô lượng tâm giải thoát trước hết được giải bằng tâm từ, lòng mong cho người khác an vui. Vị tu an trú với tâm từ, tức duy trì tâm ấy lan phương thứ nhất, thứ hai, thứ ba, thứ tư; trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi và toàn thế giới.

Vị ấy đối với tất cả như đối với chính mình. Tâm ấy rộng lớn, cao cả, vô lượng — không giới hạn — không thù hận và không ác ý muốn làm hại.

Đối chiếu với kinh văn (2 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Bi, hỷ, xả cũng được tu như vậy

Tâm bi là thương trước nỗi khổ. Tâm hỷ là vui cùng điều tốt của người khác. Tâm xả là giữ lòng cân bằng, không nghiêng lệch vì yêu ghét.

Mỗi tâm này cũng lan đủ bốn phương, trên, dưới, ngang, khắp nơi, khắp thế giới; đối với tất cả như với chính mình. Mỗi tâm đều rộng lớn, cao cả, vô lượng, không thù hận và không ác ý. Đó là vô lượng tâm giải thoát.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Đại hành: phạm vi một gốc cây

Đại hành tâm giải thoát được trình bày theo phạm vi tâm trải rộng. Vị tỳ-kheo trải tâm khắp một gốc cây, hướng tâm xác định đó là đại hành, rộng lớn, rồi an trú như vậy. Đây được gọi đại hành tâm giải thoát.

Có vị làm như thế với phạm vi hai hay ba gốc cây: trải khắp, xác định là rộng lớn và an trú. Đây cũng là đại hành tâm giải thoát.

Đối chiếu với kinh văn (5 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Từ một vùng làng đến hai hay ba vùng

Bài kinh nêu tiếp một vùng làng, rồi hai hay ba vùng làng. Ở từng phạm vi, vị tu cũng trải tâm khắp, xác định là đại hành rồi an trú. Mỗi cách đều được gọi đại hành tâm giải thoát.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Các vương quốc và mặt đất có biển bao quanh

Ba phạm vi nữa là một đại vương quốc, một vương quốc lớn; hai hay ba đại vương quốc; mặt đất có biển bao quanh. Vị tu cũng trải tâm khắp từng phạm vi, hướng tâm xác định là đại hành và an trú. Mỗi cách đều mang tên đại hành tâm giải thoát.

Anuruddha kết rằng cần hiểu qua những cách tu này: vô lượng tâm giải thoát và đại hành tâm giải thoát khác cả nghĩa lẫn cách nói.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai trường hợp đầu trong bốn cách tái sinh

Anuruddha nói tiếp đến bốn cách tái sinh, sinh vào đời sống sau. Hào quang là ánh sáng nơi các vị trời được nói đến ở đây.

Người an trú, trải khắp và hướng tâm xác định với hào quang ít ỏi thì thân hoại, sau khi chết, sinh cùng các vị trời hào quang ít ỏi. Người tu như vậy với hào quang vô lượng thì thân hoại, sau khi chết, sinh cùng các vị trời hào quang vô lượng.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai trường hợp tiếp theo

Người an trú, trải khắp và xác định với hào quang nhiễm ô, còn vẩn đục, thì thân hoại, sau khi chết, sinh cùng các vị trời có hào quang nhiễm ô.

Người tu như vậy với hào quang thanh tịnh, trong sạch, thì thân hoại, sau khi chết, sinh cùng các vị trời có hào quang thanh tịnh. Đó là bốn cách tái sinh đã nêu.

Đối chiếu với kinh văn (5 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Khi các vị trời tụ họp

Lúc các vị trời tụ một chỗ, thấy được sự khác biệt về màu sắc, nhưng không thấy khác biệt về hào quang. Anuruddha ví như mang nhiều đèn dầu vào một ngôi nhà: nhận ra các ngọn lửa khác nhau, nhưng không thấy ánh sáng khác nhau.

Cũng như ví dụ ấy, khi các vị trời tụ họp, màu sắc khác nhau được thấy rõ, còn hào quang không thấy khác nhau.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Khi các vị trời tản ra

Khi các vị trời tản ra, thấy khác nhau cả về màu sắc lẫn hào quang. Ví như đem những đèn dầu ấy ra khỏi ngôi nhà: lúc này nhận ra khác nhau cả về ngọn lửa lẫn ánh sáng.

Anuruddha dùng sự tương ứng ấy để giải thích lại cảnh các vị trời tản ra.

Đối chiếu với kinh văn (4 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Ở đâu thì ưa thích ở đó

Các vị trời ấy không nghĩ điều đang có của mình là thường còn, thường trú, thường hằng. Dù vậy, an trú nơi nào, họ ưa thích nơi ấy.

Ví như ruồi được mang trên đòn gánh hoặc trong giỏ. Chúng không nghĩ nơi này là thường còn, thường trú, thường hằng, nhưng bám nơi nào thì thích nơi đó. Các vị trời trong lời giảng cũng vậy: không nghĩ ba điều thường tồn ấy mà vẫn ưa thích nơi an trú.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Kaccāna hỏi về sự khác nhau

Tôn giả Sabhiya Kaccāna tán thán rồi hỏi thêm. Các vị trời có hào quang đều ít ỏi, hay có một số vô lượng? Anuruddha đáp có vị ít ỏi, có vị vô lượng.

Kaccāna hỏi nguyên nhân và điều kiện nào làm cho cùng sinh trong một thiên chúng, một nhóm các vị trời, mà có khác nhau như vậy. Anuruddha mời ông trả lời những câu hỏi ngược theo điều ông thấy hợp lý.

Đối chiếu với kinh văn (8 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai lần so từ gốc cây

Mỗi lần đều so hai cách tu: trải tâm khắp một phạm vi, xác định là đại hành rồi an trú. Anuruddha hỏi cách tu tâm nào rộng lớn hơn.

Một gốc cây so với hai hay ba gốc cây: Kaccāna đáp hai hay ba gốc cây. Hai hay ba gốc cây so với một vùng làng: ông đáp một vùng làng.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai lần so qua các vùng làng

Vẫn với cùng cách trải tâm, xác định đại hành và an trú, Anuruddha hỏi một vùng làng hay hai ba vùng làng rộng hơn. Kaccāna chọn hai hay ba vùng làng.

Rồi hai hay ba vùng làng được so với một đại vương quốc. Kaccāna chọn đại vương quốc là phạm vi rộng hơn.

Đối chiếu với kinh văn (8 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Hai lần so đến phạm vi mặt đất

Tiếp tục với hai cách tu như thế, Anuruddha so một đại vương quốc với hai hay ba đại vương quốc. Kaccāna chọn hai hay ba. Cuối cùng, so hai hay ba đại vương quốc với mặt đất có biển bao quanh, ông chọn mặt đất ấy.

Anuruddha kết: đó là nguyên nhân và điều kiện khiến trong cùng một thiên chúng có vị hào quang ít ỏi, có vị hào quang vô lượng.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Câu hỏi về sự thanh tịnh

Kaccāna lại tán thán và hỏi các vị trời có hào quang đều nhiễm ô, hay có một số thanh tịnh. Anuruddha nói có cả hai loại. Kaccāna hỏi tiếp nguyên nhân và điều kiện của khác biệt ấy, dù cùng sinh trong một thiên chúng.

Anuruddha bảo sẽ dùng ví dụ. Nhờ ví dụ, một số người có trí hiểu được nghĩa của lời nói.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Khi dầu và tim đèn không sạch

Đèn có cả dầu lẫn tim đèn, sợi bấc, không sạch thì cháy như mờ đục. Anuruddha nối ví dụ với vị tu an trú, trải khắp và xác định hào quang nhiễm ô.

Sự thô trọng, thô nặng của thân, chưa hoàn toàn lắng dịu. Hôn trầm và buồn ngủ, sự uể oải và muốn ngủ, chưa hoàn toàn được trừ. Xao động và hối tiếc chưa hoàn toàn được điều phục.

Do cả ba nhóm ấy, vị tu thiền như mờ đục. Thân hoại, sau khi chết, vị ấy sinh cùng các vị trời hào quang nhiễm ô.

Đối chiếu với kinh văn (6 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Khi dầu và tim đèn đều sạch

Đèn có dầu sạch và tim đèn sạch thì không cháy như mờ đục. Tương tự, có vị tu an trú, trải khắp và xác định hào quang thanh tịnh.

Sự thô trọng của thân đã hoàn toàn lắng dịu. Hôn trầm và buồn ngủ đã hoàn toàn được trừ. Xao động và hối tiếc đã hoàn toàn được điều phục. Vì vậy, vị ấy tu thiền không như mờ đục. Thân hoại, sau khi chết, sinh cùng các vị trời hào quang thanh tịnh.

Anuruddha kết: đó là nguyên nhân và điều kiện khiến trong cùng một thiên chúng có vị hào quang nhiễm ô, có vị thanh tịnh.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Nhận ra lời nói từ kinh nghiệm

Kaccāna tán thán lần nữa. Ông nhận xét Anuruddha không nói mình đã nghe như thế, cũng không nói sự việc lẽ ra phải như thế. Anuruddha nói các vị trời này là thế này, các vị kia là thế kia.

Điều ấy khiến Kaccāna nghĩ chắc Anuruddha đã từng sống chung, trò chuyện và trao đổi với các vị trời ấy.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Tìm hiểu bài kinh

Lời xác nhận và hai lợi ích

Anuruddha đáp rằng lời của Kaccāna xúc phạm và áp đặt, nhưng vẫn sẽ trả lời. Từ lâu, ông đã từng sống chung, trò chuyện và trao đổi với các vị trời ấy.

Kaccāna nói với Pañcakaṅga: ông được lợi lớn, được lợi lành vì đã bỏ được trạng thái hoài nghi; còn chúng tôi được nghe bài giảng này. Kinh Anuruddha, bài thứ bảy trong nhóm kinh này, kết thúc.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Ví dụ trong đời sống hôm nay

Ví dụ hôm nay: nghe rộng hơn, nghe bình tĩnh hơn

Tình huống minh họa do người biên soạn đặt ra.

Trong một buổi họp gia đình, một người muốn lắng nghe đủ ý kiến, đồng thời muốn bớt bực dọc khi nghe. Lắng nghe nhiều người hơn và chăm sóc tâm mình lúc lắng nghe là hai việc có thể nhìn rõ từng phần. Hỏi lại điều chưa rõ giúp người ấy biết cần sửa ở đâu.

Đây là tình huống hiện đại để suy ngẫm về việc hiểu rõ từng lời hướng dẫn. Bài kinh có những cách tu và kết quả riêng đã được giải thích.

Đối chiếu với kinh văn (7 đoạn)

Gợi ý suy xét và thực hành

Hỏi cho rõ, rồi làm một việc cụ thể

Gợi ý vận dụng của người biên soạn.

Với điều đang học, có thể nói thật phần mình đã hiểu và phần còn phân vân, rồi hỏi người biết hướng dẫn. Trong ngày, chọn một cơ hội nuôi lòng mong người khác an vui, thương trước khổ, vui với điều tốt của người hoặc giữ lòng quân bình. Gợi ý hiện đại này bắt đầu bằng sự thành thật và một việc vừa sức.

Đối chiếu với kinh văn (9 đoạn)

Điểm đánh giá bản diễn giải: 9.63/10.

Người/công cụ kiểm tra: Codex · OpenAI.

Ngày đánh giá: .

Đánh giá này dành riêng cho phần diễn giải; không thay thế đánh giá bản dịch kinh.

Kinh văn Việt 2026

Chờ nghe duyệt

Kinh Anuruddha

MN127 · 20 phút

Bản đang biên tập: Việt 2026 · trạng thái published

Majjhima Nikāya 127
Middle Discourses 127
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Trung Bộ Kinh 127
Anuruddhasutta
With Anuruddha
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Kinh Anuruddha
Evaṁ me sutaṁ—
So I have heard.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Tôi nghe như vầy.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Một thời, Đức Phật ở Sāvatthī, tại rừng Jeta, trong tu viện của ông Anāthapiṇḍika.
Atha kho pañcakaṅgo thapati aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
And then the chamberlain Pañcakaṅga addressed a man,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Rồi người thợ cả Pañcakaṅga gọi một người nào đó và nói:
“ehi tvaṁ, ambho purisa, yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato anuruddhassa pāde sirasā vandāhi:
“Please, my man, go to Venerable Anuruddha, and in my name bow with your head to his feet. Say to him,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này người kia, hãy đến chỗ Tôn giả Anuruddha; sau khi đến, nhân danh tôi cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Anuruddha,
‘pañcakaṅgo, bhante, thapati āyasmato anuruddhassa pāde sirasā vandatī’ti;
‘Sir, the chamberlain Pañcakaṅga bows with his head to your feet.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Bạch Ngài, người thợ cả Pañcakaṅga cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Anuruddha.’
evañca vadehi:
And then ask him whether he
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
và thưa như sau:
‘adhivāsetu kira, bhante, āyasmā anuruddho pañcakaṅgassa thapatissa svātanāya attacatuttho bhattaṁ;
would please accept tomorrow’s meal from Pañcakaṅga together with the mendicant Saṅgha.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Bạch Ngài, mong Tôn giả Anuruddha cùng ba vị nữa nhận lời người thợ cả Pañcakaṅga mời dùng bữa ăn ngày mai;
yena ca kira, bhante, āyasmā anuruddho pagevataraṁ āgaccheyya;
And ask whether he might please come earlier than usual,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
và bạch Ngài, mong Tôn giả Anuruddha đến sớm hơn thường lệ,
pañcakaṅgo, bhante, thapati bahukicco bahukaraṇīyo rājakaraṇīyenā’”ti.
for Pañcakaṅga has many duties, and much work to do for the king.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vì bạch Ngài, người thợ cả Pañcakaṅga có nhiều việc, nhiều việc phải làm cho nhà vua.’”
“Evaṁ, bhante”ti kho so puriso pañcakaṅgassa thapatissa paṭissutvā yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ anuruddhaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
“Yes, sir,” that man replied. He did as Pañcakaṅga asked, and
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vâng, thưa ông”, người ấy vâng lời người thợ cả Pañcakaṅga, đi đến chỗ Tôn giả Anuruddha; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Anuruddha rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, người ấy nói với Tôn giả Anuruddha:
“pañcakaṅgo, bhante, thapati āyasmato anuruddhassa pāde sirasā vandati, evañca vadeti:
“Sir, the chamberlain Pañcakaṅga bows with his head to your feet, and he says: bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Ngài, người thợ cả Pañcakaṅga cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Anuruddha, và thưa như sau:
‘adhivāsetu kira, bhante, āyasmā anuruddho pañcakaṅgassa thapatissa svātanāya attacatuttho bhattaṁ;
‘Sir, would Venerable Anuruddha please accept tomorrow’s meal from Pañcakaṅga together with three other mendicants? bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Bạch Ngài, mong Tôn giả Anuruddha cùng ba vị nữa nhận lời người thợ cả Pañcakaṅga mời dùng bữa ăn ngày mai;
yena ca kira, bhante, āyasmā anuruddho pagevataraṁ āgaccheyya;
And might Venerable Anuruddha please come earlier than usual, bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
và bạch Ngài, mong Tôn giả Anuruddha đến sớm hơn thường lệ,
pañcakaṅgo, bhante, thapati bahukicco bahukaraṇīyo rājakaraṇīyenā’”ti.
for Pañcakaṅga has many duties, and much work to do for the king.’” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vì bạch Ngài, người thợ cả Pañcakaṅga có nhiều việc, nhiều việc phải làm cho nhà vua.’”
Adhivāsesi kho āyasmā anuruddho tuṇhībhāvena.
Venerable Anuruddha consented with silence.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Tôn giả Anuruddha nhận lời bằng sự im lặng.
Atha kho āyasmā anuruddho tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena pañcakaṅgassa thapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
Then when the night had passed, Anuruddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to Pañcakaṅga’s home, where he sat down on the seat spread out.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Rồi Tôn giả Anuruddha, sau khi đêm ấy qua đi, buổi sáng đắp y, cầm bát và y ngoài, đi đến nhà người thợ cả Pañcakaṅga; sau khi đến, ngồi xuống trên chỗ đã soạn.
Atha kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ anuruddhaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
Then Pañcakaṅga served and satisfied Anuruddha with his own hands with delicious fresh and cooked foods.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Rồi người thợ cả Pañcakaṅga tự tay phục vụ và làm Tôn giả Anuruddha hài lòng với các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm.
Atha kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
When Anuruddha had eaten and washed his hands and bowl, Pañcakaṅga took a low seat, sat to one side,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Rồi người thợ cả Pañcakaṅga, khi Tôn giả Anuruddha đã ăn xong và rút tay khỏi bát, lấy một chỗ ngồi thấp, ngồi xuống một bên.
Ekamantaṁ nisinno kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
and said to him:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ngồi xuống một bên, người thợ cả Pañcakaṅga nói với Tôn giả Anuruddha:
“Idha maṁ, bhante, therā bhikkhū upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
“Sir, some senior mendicants have come to me and said,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Ngài, ở đây các trưởng lão tỳ-kheo đến gặp con và nói:
‘appamāṇaṁ, gahapati, cetovimuttiṁ bhāvehī’ti.
‘Householder, develop the limitless release of the heart.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Này gia chủ, hãy tu tập vô lượng tâm giải thoát.’
Ekacce therā evamāhaṁsu:
Others have said,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Một số trưởng lão khác nói:
‘mahaggataṁ, gahapati, cetovimuttiṁ bhāvehī’ti.
‘Householder, develop the expansive release of the heart.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Này gia chủ, hãy tu tập đại hành tâm giải thoát.’
Yā cāyaṁ, bhante, appamāṇā cetovimutti yā ca mahaggatā cetovimutti—
Now, the limitless release of the heart and the expansive release of the heart:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bạch Ngài, vô lượng tâm giải thoát này và đại hành tâm giải thoát này —
ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca, udāhu ekatthā byañjanameva nānan”ti?
do these things differ in both meaning and phrasing? Or do they mean the same thing, and differ only in the phrasing?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
hai pháp này là khác nghĩa và khác văn, hay là đồng nghĩa chỉ khác văn thôi?”
“Tena hi, gahapati, taṁyevettha paṭibhātu, apaṇṇakante ito bhavissatī”ti.
“Well then, householder, let me know what you think about this. Afterwards, it’s a sure bet that you’ll get it.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vậy thì, này gia chủ, chính ông hãy nói điều ông nghĩ về việc này; từ đó, việc này sẽ trở nên chắc chắn đối với ông.”
“Mayhaṁ kho, bhante, evaṁ hoti:
“Sir, this is what I think.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Ngài, con nghĩ như vầy:
‘yā cāyaṁ appamāṇā cetovimutti yā ca mahaggatā cetovimutti ime dhammā ekatthā byañjanameva nānan’”ti.
The limitless release of the heart and the expansive release of the heart mean the same thing, and differ only in the phrasing.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘vô lượng tâm giải thoát và đại hành tâm giải thoát này, hai pháp này đồng nghĩa, chỉ khác văn thôi.’”
“Yā cāyaṁ, gahapati, appamāṇā cetovimutti yā ca mahaggatā cetovimutti ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca.
“The limitless release of the heart and the expansive release of the heart differ in both meaning and phrasing.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này gia chủ, vô lượng tâm giải thoát và đại hành tâm giải thoát này là khác nghĩa và khác văn.
Tadamināpetaṁ, gahapati, pariyāyena veditabbaṁ yathā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca.
This is a way to understand how these things differ in both meaning and phrasing.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Và này gia chủ, cần hiểu bằng phương cách này rằng hai pháp này khác nghĩa và khác văn.
Katamā ca, gahapati, appamāṇā cetovimutti?
And what is the limitless release of the heart?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Và này gia chủ, thế nào là vô lượng tâm giải thoát?
Idha, gahapati, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.
It’s when a mendicant meditates spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ở đây, này gia chủ, vị tỳ-kheo an trú với tâm từ lan tỏa một phương, rồi phương thứ hai, phương thứ ba, phương thứ tư. Như thế, trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, đối với tất cả như đối với chính mình, vị ấy an trú với tâm từ rộng lớn, cao cả, vô lượng, không thù hận, không ác ý, lan tỏa khắp toàn thế giới.
Karuṇāsahagatena cetasā …
They meditate spreading a heart full of compassion …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Với tâm bi …
muditāsahagatena cetasā …
They meditate spreading a heart full of rejoicing …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
với tâm hỷ …
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.
They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vị ấy an trú với tâm xả lan tỏa một phương, rồi phương thứ hai, phương thứ ba, phương thứ tư. Như thế, trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, đối với tất cả như đối với chính mình, vị ấy an trú với tâm xả rộng lớn, cao cả, vô lượng, không thù hận, không ác ý, lan tỏa khắp toàn thế giới.
Ayaṁ vuccati, gahapati, appamāṇā cetovimutti.
This is called the limitless release of the heart.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, đây được gọi là vô lượng tâm giải thoát.
Katamā ca, gahapati, mahaggatā cetovimutti?
And what is the expansive release of the heart?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Và này gia chủ, thế nào là đại hành tâm giải thoát?
Idha, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ rukkhamūlaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
It’s when a mendicant meditates focused on pervading the extent of a single tree root as expansive.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ở đây, này gia chủ, vị tỳ-kheo biến mãn và tác ý quyết định là đại hành cho đến một gốc cây rồi an trú.
Ayaṁ vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
This is called the expansive release of the heart.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, đây được gọi là đại hành tâm giải thoát.
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
Also, a mendicant meditates focused on pervading the extent of two or three tree roots …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, ở đây, này gia chủ, vị tỳ-kheo biến mãn và tác ý quyết định là đại hành cho đến hai hay ba gốc cây rồi an trú.
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
This too is called the expansive release of the heart. bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, đây cũng được gọi là đại hành tâm giải thoát.
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
a single village district …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, ở đây, này gia chủ, vị tỳ-kheo biến mãn và tác ý quyết định là đại hành cho đến một vùng làng rồi an trú.
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
This too is called the expansive release of the heart. bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, đây cũng được gọi là đại hành tâm giải thoát.
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
two or three village districts …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, ở đây, này gia chủ, vị tỳ-kheo biến mãn và tác ý quyết định là đại hành cho đến hai hay ba vùng làng rồi an trú.
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
This too is called the expansive release of the heart. bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, đây cũng được gọi là đại hành tâm giải thoát.
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
a single kingdom …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, ở đây, này gia chủ, vị tỳ-kheo biến mãn và tác ý quyết định là đại hành cho đến một đại vương quốc rồi an trú.
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
This too is called the expansive release of the heart. bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, đây cũng được gọi là đại hành tâm giải thoát.
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
two or three kingdoms …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, ở đây, này gia chủ, vị tỳ-kheo biến mãn và tác ý quyết định là đại hành cho đến hai hay ba đại vương quốc rồi an trú.
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
This too is called the expansive release of the heart. bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, đây cũng được gọi là đại hành tâm giải thoát.
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ pathaviṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
this land surrounded by ocean.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, ở đây, này gia chủ, vị tỳ-kheo biến mãn và tác ý quyết định là đại hành cho đến mặt đất có biển bao quanh rồi an trú.
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
This too is called the expansive release of the heart.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, đây cũng được gọi là đại hành tâm giải thoát.
Iminā kho etaṁ, gahapati, pariyāyena veditabbaṁ yathā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca.
This is a way to understand how these things differ in both meaning and phrasing.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Do vậy, này gia chủ, cần hiểu bằng phương cách này rằng hai pháp này khác nghĩa và khác văn.
Catasso kho imā gahapati, bhavūpapattiyo.
Householder, there are these four kinds of rebirth in a future life.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, có bốn hữu sinh này.
Katamā catasso?
What four?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Thế nào là bốn?
Idha, gahapati, ekacco ‘parittābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
Take someone who meditates focused on pervading ‘limited luminosity’.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ở đây, này gia chủ, có người an trú biến mãn và tác ý quyết định với ‘hào quang ít ỏi’.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parittābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of limited luminosity.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy, sau khi thân hoại, sau khi chết, sinh vào chỗ đồng cư với chư thiên có hào quang ít ỏi.
Idha pana, gahapati, ekacco ‘appamāṇābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
Next, take someone who meditates focused on pervading ‘limitless luminosity’.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, ở đây, này gia chủ, có người an trú biến mãn và tác ý quyết định với ‘hào quang vô lượng’.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā appamāṇābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of limitless luminosity.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy, sau khi thân hoại, sau khi chết, sinh vào chỗ đồng cư với chư thiên có hào quang vô lượng.
Idha pana, gahapati, ekacco ‘saṅkiliṭṭhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
Next, take someone who meditates focused on pervading ‘corrupted radiance’.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, ở đây, này gia chủ, có người an trú biến mãn và tác ý quyết định với ‘hào quang nhiễm ô’.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā saṅkiliṭṭhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of corrupted luminosity.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy, sau khi thân hoại, sau khi chết, sinh vào chỗ đồng cư với chư thiên có hào quang nhiễm ô.
Idha pana, gahapati, ekacco ‘parisuddhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
Next, take someone who meditates focused on pervading ‘pure radiance’.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Lại nữa, ở đây, này gia chủ, có người an trú biến mãn và tác ý quyết định với ‘hào quang thanh tịnh’.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parisuddhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of pure luminosity.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy, sau khi thân hoại, sau khi chết, sinh vào chỗ đồng cư với chư thiên có hào quang thanh tịnh.
Imā kho, gahapati, catasso bhavūpapattiyo.
These are the four kinds of rebirth in a future life.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, đó là bốn hữu sinh.
Hoti kho so, gahapati, samayo, yā tā devatā ekajjhaṁ sannipatanti, tāsaṁ ekajjhaṁ sannipatitānaṁ vaṇṇanānattañhi kho paññāyati no ca ābhānānattaṁ.
There comes a time, householder, when the deities gather together as one. When they do so, a difference in their color is evident, but not in their luminosity.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Có lúc, này gia chủ, các vị thiên ấy tụ họp lại một chỗ; khi tụ họp lại một chỗ, sự khác biệt về màu sắc được thấy rõ, chứ không phải sự khác biệt về hào quang.
Seyyathāpi, gahapati, puriso sambahulāni telappadīpāni ekaṁ gharaṁ paveseyya.
It’s like when a person brings several oil lamps into one house.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, ví như người mang nhiều ngọn đèn dầu vào một ngôi nhà.
Tesaṁ ekaṁ gharaṁ pavesitānaṁ accinānattañhi kho paññāyetha, no ca ābhānānattaṁ;
You can detect a difference in their flames, but not in their radiance.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi những ngọn đèn ấy được mang vào ngôi nhà, người ta thấy được sự khác biệt về ngọn lửa, chứ không phải sự khác biệt về ánh sáng;
evameva kho, gahapati, hoti kho so samayo, yā tā devatā ekajjhaṁ sannipatanti tāsaṁ ekajjhaṁ sannipatitānaṁ vaṇṇanānattañhi kho paññāyati, no ca ābhānānattaṁ.
In the same way, when the deities gather together as one, a difference in their color is evident, but not in their luminosity.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này gia chủ, có lúc các vị thiên ấy tụ họp lại một chỗ; khi tụ họp lại một chỗ, sự khác biệt về màu sắc được thấy rõ, chứ không phải sự khác biệt về hào quang.
Hoti kho so, gahapati, samayo, yā tā devatā tato vipakkamanti, tāsaṁ tato vipakkamantīnaṁ vaṇṇanānattañceva paññāyati ābhānānattañca.
There comes a time when those deities go their separate ways. When they do so, a difference both in their color and also in their luminosity is evident.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Có lúc, này gia chủ, các vị thiên ấy tản ra khỏi đó; khi tản ra khỏi đó, cả sự khác biệt về màu sắc lẫn sự khác biệt về hào quang đều được thấy rõ.
Seyyathāpi, gahapati, puriso tāni sambahulāni telappadīpāni tamhā gharā nīhareyya.
It’s like when a person takes those several oil lamps out of that house.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, ví như người mang những ngọn đèn dầu ấy ra khỏi ngôi nhà ấy.
Tesaṁ tato nīhatānaṁ accinānattañceva paññāyetha ābhānānattañca;
You can detect a difference both in their flames and also in their radiance.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi những ngọn đèn ấy được mang ra khỏi đó, người ta thấy được cả sự khác biệt về ngọn lửa lẫn sự khác biệt về ánh sáng;
evameva kho, gahapati, hoti kho so samayo, yā tā devatā tato vipakkamanti, tāsaṁ tato vipakkamantīnaṁ vaṇṇanānattañceva paññāyati ābhānānattañca.
In the same way, when the deities go their separate ways, a difference both in their color and also in their luminosity is evident.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này gia chủ, có lúc các vị thiên ấy tản ra khỏi đó; khi tản ra khỏi đó, cả sự khác biệt về màu sắc lẫn sự khác biệt về hào quang đều được thấy rõ.
Na kho, gahapati, tāsaṁ devatānaṁ evaṁ hoti:
It’s not that those deities think,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, các vị thiên ấy không nghĩ rằng:
‘idaṁ amhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti vā’, api ca yattha yattheva tā devatā abhinivisanti tattha tattheva tā devatā abhiramanti.
‘What we have is permanent, lasting, and eternal.’ Rather, wherever those deities cling, that’s where they take pleasure.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘cái này của chúng ta là thường còn, là thường trú, là thường hằng’; nhưng nơi nào các vị thiên ấy an trú, chính nơi ấy các vị thiên ấy ưa thích.
Seyyathāpi, gahapati, makkhikānaṁ kājena vā piṭakena vā harīyamānānaṁ na evaṁ hoti:
It’s like when flies are being carried along on a carrying-pole or basket. It’s not that they think,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này gia chủ, ví như các con ruồi được mang theo trên đòn gánh hay trong cái giỏ, chúng không nghĩ rằng:
‘idaṁ amhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti vā’, api ca yattha yattheva tā makkhikā abhinivisanti tattha tattheva tā makkhikā abhiramanti;
‘What we have is permanent, lasting, and eternal.’ Rather, wherever those flies cling, that’s where they take pleasure.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘cái này của chúng ta là thường còn, là thường trú, là thường hằng’; nhưng nơi nào các con ruồi ấy an trú, chính nơi ấy các con ruồi ấy ưa thích;
evameva kho, gahapati, tāsaṁ devatānaṁ na evaṁ hoti:
In the same way, it’s not that those deities think,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này gia chủ, các vị thiên ấy không nghĩ rằng:
‘idaṁ amhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti vā’, api ca yattha yattheva tā devatā abhinivisanti tattha tattheva tā devatā abhiramantī”ti.
‘What we have is permanent, lasting, and eternal.’ Rather, wherever those deities cling, that’s where they take pleasure.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘cái này của chúng ta là thường còn, là thường trú, là thường hằng’; nhưng nơi nào các vị thiên ấy an trú, chính nơi ấy các vị thiên ấy ưa thích.”
Evaṁ vutte, āyasmā sabhiyo kaccāno āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
When he had spoken, Venerable Sabhiya Kaccāna said to Venerable Anuruddha:
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi được nói vậy, Tôn giả Sabhiya Kaccāna nói với Tôn giả Anuruddha:
“sādhu, bhante anuruddha.
“Good, Honorable Anuruddha!
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Tốt lắm, bạch Tôn giả Anuruddha.
Atthi ca me ettha uttariṁ paṭipucchitabbaṁ.
I have a further question about this.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ở đây tôi còn có điều cần hỏi thêm.
Yā tā, bhante, devatā ābhā sabbā tā parittābhā udāhu santettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti?
Do all the radiant deities have limited luminosity, or do some there have limitless luminosity?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bạch Tôn giả, các vị thiên có hào quang, tất cả đều là hào quang ít ỏi, hay ở đó cũng có một số vị thiên có hào quang vô lượng?”
“Tadaṅgena kho, āvuso kaccāna, santettha ekaccā devatā parittābhā, santi panettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti.
“In that respect, Reverend Kaccāna, some deities there have limited luminosity, while some have limitless luminosity.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Về điểm ấy, này Hiền giả Kaccāna, ở đó có một số vị thiên có hào quang ít ỏi, ở đó cũng có một số vị thiên có hào quang vô lượng.”
“Ko nu kho, bhante anuruddha, hetu ko paccayo yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā parittābhā, santi panettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti?
“What is the cause, Honorable Anuruddha, what is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have limited luminosity, while some have limitless luminosity?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Tôn giả Anuruddha, do nhân gì, do duyên gì, khi các vị thiên ấy sinh vào một thiên chúng, ở đó lại có một số vị thiên có hào quang ít ỏi, cũng có một số vị thiên có hào quang vô lượng?”
“Tena hāvuso kaccāna, taṁyevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
“Well then, Reverend Kaccāna, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vậy thì, này Hiền giả Kaccāna, tôi sẽ hỏi lại chính ông về điều này; theo như ông thấy hợp lý, hãy trả lời.
Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna,
What do you think, Reverend Kaccāna?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Này Hiền giả Kaccāna, ông nghĩ sao:
yvāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ rukkhamūlaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
Which of these two kinds of mental development is more expansive: when a mendicant meditates focused on pervading as expansive the extent of a single tree root, or two or three tree roots?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến một gốc cây rồi an trú, còn vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến hai hay ba gốc cây rồi an trú —
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
Which of these two kinds of mental development is more expansive?” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
trong hai sự tu tập tâm này, sự tu tập tâm nào là đại hành hơn?”
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
“When a mendicant meditates on two or three tree roots.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Ngài, vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến hai hay ba gốc cây rồi an trú —
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
This one is the more expansive of these two kinds of mental development.” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sự tu tập tâm này là đại hành hơn.”
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna,
“What do you think, Reverend Kaccāna?
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Hiền giả Kaccāna, ông nghĩ sao:
yvāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
Which of these two kinds of mental development is more expansive: when a mendicant meditates focused on pervading as expansive the extent of two or three tree roots, or a single village district …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến hai hay ba gốc cây rồi an trú, còn vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến một vùng làng rồi an trú —
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
Which of these two kinds of mental development is more expansive?” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
trong hai sự tu tập tâm này, sự tu tập tâm nào là đại hành hơn?”
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
“Sir, the mendicant who meditates focused on pervading as expansive the extent of a single village district— bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Ngài, vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến một vùng làng rồi an trú —
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
This one is the more expansive of these two kinds of mental development.” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sự tu tập tâm này là đại hành hơn.”
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
two or three village districts …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Hiền giả Kaccāna, ông nghĩ sao: vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến một vùng làng rồi an trú, còn vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến hai hay ba vùng làng rồi an trú —
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
Which of these two kinds of mental development is more expansive?” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
trong hai sự tu tập tâm này, sự tu tập tâm nào là đại hành hơn?”
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
“Sir, the mendicant who meditates focused on pervading as expansive the extent of two or three village districts— bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Ngài, vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến hai hay ba vùng làng rồi an trú —
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
This one is the more expansive of these two kinds of mental development.” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sự tu tập tâm này là đại hành hơn.”
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
a single kingdom …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Hiền giả Kaccāna, ông nghĩ sao: vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến hai hay ba vùng làng rồi an trú, còn vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến một đại vương quốc rồi an trú —
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
Which of these two kinds of mental development is more expansive?” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
trong hai sự tu tập tâm này, sự tu tập tâm nào là đại hành hơn?”
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
“Sir, the mendicant who meditates focused on pervading as expansive the extent of a single kingdom— bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Ngài, vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến một đại vương quốc rồi an trú —
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
This one is the more expansive of these two kinds of mental development.” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sự tu tập tâm này là đại hành hơn.”
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
two or three kingdoms …
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Hiền giả Kaccāna, ông nghĩ sao: vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến một đại vương quốc rồi an trú, còn vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến hai hay ba đại vương quốc rồi an trú —
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
Which of these two kinds of mental development is more expansive?” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
trong hai sự tu tập tâm này, sự tu tập tâm nào là đại hành hơn?”
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
“Sir, the mendicant who meditates focused on pervading as expansive the extent of two or three kingdoms— bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Ngài, vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến hai hay ba đại vương quốc rồi an trú —
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
This one is the more expansive of these two kinds of mental development.” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sự tu tập tâm này là đại hành hơn.”
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ pathaviṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
this land surrounded by ocean?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Hiền giả Kaccāna, ông nghĩ sao: vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến hai hay ba đại vương quốc rồi an trú, còn vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến mặt đất có biển bao quanh rồi an trú —
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
Which of these two kinds of mental development is more expansive?” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
trong hai sự tu tập tâm này, sự tu tập tâm nào là đại hành hơn?”
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ pathaviṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
“When a mendicant meditates on this land surrounded by ocean.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Ngài, vị tỳ-kheo nào biến mãn và tác ý quyết định là ‘đại hành’ cho đến mặt đất có biển bao quanh rồi an trú —
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti?
This one is the more expansive of these two kinds of mental development.” bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sự tu tập tâm này là đại hành hơn.”
“Ayaṁ kho, āvuso kaccāna, hetu ayaṁ paccayo, yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā parittābhā, santi panettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti.
“This is the cause, Reverend Kaccāna, this is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have limited luminosity, while some have limitless luminosity.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Đây là nhân, này Hiền giả Kaccāna, đây là duyên, để khi các vị thiên ấy sinh vào một thiên chúng, ở đó có một số vị thiên có hào quang ít ỏi, cũng có một số vị thiên có hào quang vô lượng.”
“Sādhu, bhante anuruddha.
“Good, Honorable Anuruddha!
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Tốt lắm, bạch Tôn giả Anuruddha.
Atthi ca me ettha uttariṁ paṭipucchitabbaṁ.
I have a further question about this.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ở đây tôi còn có điều cần hỏi thêm.
Yāvatā, bhante, devatā ābhā sabbā tā saṅkiliṭṭhābhā udāhu santettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti?
Do all the radiant deities have corrupted radiance, or do some there have pure radiance?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bạch Tôn giả, các vị thiên có hào quang, tất cả đều là hào quang nhiễm ô, hay ở đó cũng có một số vị thiên có hào quang thanh tịnh?”
“Tadaṅgena kho, āvuso kaccāna, santettha ekaccā devatā saṅkiliṭṭhābhā, santi panettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti.
“In that respect, Reverend Kaccāna, some deities there have corrupted radiance, while some have pure radiance.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Về điểm ấy, này Hiền giả Kaccāna, ở đó có một số vị thiên có hào quang nhiễm ô, ở đó cũng có một số vị thiên có hào quang thanh tịnh.”
“Ko nu kho, bhante, anuruddha, hetu ko paccayo, yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā saṅkiliṭṭhābhā, santi panettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti?
“What is the cause, Honorable Anuruddha, what is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have corrupted radiance, while some have pure radiance?”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Bạch Tôn giả Anuruddha, do nhân gì, do duyên gì, khi các vị thiên ấy sinh vào một thiên chúng, ở đó lại có một số vị thiên có hào quang nhiễm ô, cũng có một số vị thiên có hào quang thanh tịnh?”
“Tena hāvuso kaccāna, upamaṁ te karissāmi.
“Well then, Reverend Kaccāna, I shall give you a simile.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Vậy thì, này Hiền giả Kaccāna, tôi sẽ nói một ví dụ cho ông.
Upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
For by means of a simile some sensible people understand the meaning of what is said.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Vì nhờ ví dụ mà một số người có trí hiểu được nghĩa của lời nói.
Seyyathāpi, āvuso kaccāna, telappadīpassa jhāyato telampi aparisuddhaṁ vaṭṭipi aparisuddhā.
Suppose an oil lamp was burning with impure oil and impure wick.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ví như, này Hiền giả Kaccāna, ngọn đèn dầu đang cháy mà dầu không thanh tịnh, tim đèn cũng không thanh tịnh.
So telassapi aparisuddhattā vaṭṭiyāpi aparisuddhattā andhandhaṁ viya jhāyati;
Because of the impurity of the oil and the wick it burns dimly, as it were.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Do dầu không thanh tịnh, tim đèn không thanh tịnh, nó cháy như thể mờ đục;
evameva kho, āvuso kaccāna, idhekacco bhikkhu ‘saṅkiliṭṭhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati,
In the same way, take some mendicant who meditates focused on pervading ‘corrupted radiance’.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Hiền giả Kaccāna, ở đây có vị tỳ-kheo an trú biến mãn và tác ý quyết định với ‘hào quang nhiễm ô’,
tassa kāyaduṭṭhullampi na suppaṭippassaddhaṁ hoti, thinamiddhampi na susamūhataṁ hoti, uddhaccakukkuccampi na suppaṭivinītaṁ hoti.
Their physical discomfort is not completely settled, their dullness and drowsiness is not completely eradicated, and their restlessness and remorse are not completely eliminated.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
sự thô trọng của thân vị ấy chưa được lắng dịu hoàn toàn, hôn trầm và buồn ngủ chưa được trừ dứt hoàn toàn, xao động và hối tiếc chưa được điều phục hoàn toàn.
So kāyaduṭṭhullassapi na suppaṭippassaddhattā thinamiddhassapi na susamūhatattā uddhaccakukkuccassapi na suppaṭivinītattā andhandhaṁ viya jhāyati.
Because of this they practice absorption dimly, as it were.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Do sự thô trọng của thân chưa được lắng dịu, hôn trầm và buồn ngủ chưa được trừ dứt, xao động và hối tiếc chưa được điều phục, vị ấy tu thiền như thể mờ đục.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā saṅkiliṭṭhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of corrupted luminosity.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy, sau khi thân hoại, sau khi chết, sinh vào chỗ đồng cư với chư thiên có hào quang nhiễm ô.
Seyyathāpi, āvuso kaccāna, telappadīpassa jhāyato telampi parisuddhaṁ vaṭṭipi parisuddhā.
Suppose an oil lamp was burning with pure oil and pure wick.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Ví như, này Hiền giả Kaccāna, ngọn đèn dầu đang cháy mà dầu thanh tịnh, tim đèn cũng thanh tịnh.
So telassapi parisuddhattā vaṭṭiyāpi parisuddhattā na andhandhaṁ viya jhāyati;
Because of the purity of the oil and the wick it doesn’t burn dimly, as it were.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Do dầu thanh tịnh, tim đèn thanh tịnh, nó không cháy như thể mờ đục;
evameva kho, āvuso kaccāna, idhekacco bhikkhu ‘parisuddhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
In the same way, take some mendicant who meditates focused on pervading ‘pure radiance’.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
cũng vậy, này Hiền giả Kaccāna, ở đây có vị tỳ-kheo an trú biến mãn và tác ý quyết định với ‘hào quang thanh tịnh’.
Tassa kāyaduṭṭhullampi suppaṭippassaddhaṁ hoti, thinamiddhampi susamūhataṁ hoti, uddhaccakukkuccampi suppaṭivinītaṁ hoti.
Their physical discomfort is completely settled, their dullness and drowsiness is completely eradicated, and their restlessness and remorse is completely eliminated.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Sự thô trọng của thân vị ấy được lắng dịu hoàn toàn, hôn trầm và buồn ngủ được trừ dứt hoàn toàn, xao động và hối tiếc được điều phục hoàn toàn.
So kāyaduṭṭhullassapi suppaṭippassaddhattā thinamiddhassapi susamūhatattā uddhaccakukkuccassapi suppaṭivinītattā na andhandhaṁ viya jhāyati.
Because of this they don’t practice absorption dimly, as it were.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Do sự thô trọng của thân được lắng dịu, hôn trầm và buồn ngủ được trừ dứt, xao động và hối tiếc được điều phục, vị ấy không tu thiền như thể mờ đục.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parisuddhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of pure luminosity.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Người ấy, sau khi thân hoại, sau khi chết, sinh vào chỗ đồng cư với chư thiên có hào quang thanh tịnh.
Ayaṁ kho, āvuso kaccāna, hetu ayaṁ paccayo yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā saṅkiliṭṭhābhā, santi panettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti.
This is the cause, Reverend Kaccāna, this is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have corrupted radiance, while some have pure radiance.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Đây là nhân, này Hiền giả Kaccāna, đây là duyên, để khi các vị thiên ấy sinh vào một thiên chúng, ở đó có một số vị thiên có hào quang nhiễm ô, cũng có một số vị thiên có hào quang thanh tịnh.”
Evaṁ vutte, āyasmā sabhiyo kaccāno āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
When he had spoken, Venerable Sabhiya Kaccāna said to Venerable Anuruddha,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi được nói vậy, Tôn giả Sabhiya Kaccāna nói với Tôn giả Anuruddha:
“sādhu, bhante anuruddha.
“Good, Honorable Anuruddha!
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Tốt lắm, bạch Tôn giả Anuruddha.
Na, bhante, āyasmā anuruddho evamāha:
Venerable Anuruddha, you don’t say,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bạch Ngài, Tôn giả Anuruddha không nói:
‘evaṁ me sutan’ti vā ‘evaṁ arahati bhavitun’ti vā;
‘So I have heard’ or ‘It ought to be like this.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘tôi đã nghe như vậy’ hay ‘lẽ ra là như vậy’;
atha ca pana, bhante, āyasmā anuruddho ‘evampi tā devatā, itipi tā devatā’tveva bhāsati.
Rather, you say: ‘These deities are like this, those deities are like that.’
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
mà bạch Ngài, Tôn giả Anuruddha nói: ‘các vị thiên này là như vậy, các vị thiên kia là như vậy’.
Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:
Sir, it occurs to me,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Bạch Ngài, điều ấy khiến con nghĩ như vầy:
‘addhā āyasmatā anuruddhena tāhi devatāhi saddhiṁ sannivutthapubbañceva sallapitapubbañca sākacchā ca samāpajjitapubbā’”ti.
‘Clearly, Venerable Anuruddha has previously lived together with those deities, conversed, and engaged in discussion.’”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘chắc chắn Tôn giả Anuruddha trước đây đã từng sống chung, từng đàm luận và từng đối thoại với các vị thiên ấy.’”
“Addhā kho ayaṁ, āvuso kaccāna, āsajja upanīya vācā bhāsitā,
“Your words are clearly invasive and intrusive, Reverend Kaccāna.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Này Hiền giả Kaccāna, lời vừa nói thật là xúc phạm và áp đặt,
api ca te ahaṁ byākarissāmi:
Nevertheless, I will answer you.
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
dù vậy, tôi sẽ trả lời cho ông:
‘dīgharattaṁ kho me, āvuso kaccāna, tāhi devatāhi saddhiṁ sannivutthapubbañceva sallapitapubbañca sākacchā ca samāpajjitapubbā’”ti.
For a long time I have previously lived together with those deities, conversed, and engaged in discussion.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
‘Này Hiền giả Kaccāna, từ lâu tôi đã từng sống chung, từng đàm luận và từng đối thoại với các vị thiên ấy.’”
Evaṁ vutte, āyasmā sabhiyo kaccāno pañcakaṅgaṁ thapatiṁ etadavoca:
When he had spoken, Venerable Sabhiya Kaccāna said to Pañcakaṅga the chamberlain,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Khi được nói vậy, Tôn giả Sabhiya Kaccāna nói với người thợ cả Pañcakaṅga:
“lābhā te, gahapati, suladdhaṁ te, gahapati,
“You’re fortunate, householder, so very fortunate,
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
“Ông thật được lợi lớn, này gia chủ, ông thật được lợi lành, này gia chủ,
yaṁ tvañceva taṁ kaṅkhādhammaṁ pahāsi, mayañcimaṁ dhammapariyāyaṁ alatthamhā savanāyā”ti.
to have given up your state of uncertainty, and to have got the chance to listen to this exposition of the teaching.”
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
khi ông đã từ bỏ được trạng thái hoài nghi, và chúng tôi được nghe pháp môn này.”
Anuruddhasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.
With Anuruddha is finished—the seventh. bản lấp của dự án
Bản chụp không có bản Việt hiện hành cho bài này
Kinh Anuruddha, bài thứ bảy, kết thúc.

Pāli

Nguồn chuẩn

Nguồn chuẩn quyết định nghĩa. Khi các bản bất đồng, Pāli là chốt.

SuttaCentral Mahāsaṅgīti (bilara, pli/ms).

147/147 segment có nội dung

NguồnSuttaCentral Mahāsaṅgīti (bilara, pli/ms) (phạm vi công cộng — Pāli là nguồn chuẩn duy nhất)

English

Tham khảo

Bản tham khảo do SuttaCentral phát hành, không phải bản của dự án.

Gồm chỗ Sujato để trống, bù bằng bản lấp của dự án (bản nháp của chúng ta).

147/147 segment có nội dung · ghép từ english-sujato, english-project

NguồnBhikkhu Sujato — lấy từ SuttaCentral, translation/en/sujato @ 11c9d708978c (bản quyền thuộc Bhikkhu Sujato; dùng theo giấy phép của dịch giả) · SuttaCentral yêu cầu ghi rõ nguồn gốc khi sử dụng lại

Việt hiện hành

Tham khảo

Bản Việt đang lưu hành, tại bản chụp đã pin.

HT. Thích Minh Châu.

Bản chụp đã pin không có bản dịch cho bài này. Đây là giới hạn của bản chụp SuttaCentral, không phải thiếu sót của dự án.

Bản Việt nguyên bài của Hòa thượng Thích Minh Châu có ở mục Tra cứu toàn văn bên dưới. Đó là văn bản liền mạch, chưa căn theo segment, nên không điền vào cột này.

Việt 2026

Bản của dự án

Bản dịch canonical của dự án. Đây là bản đang biên tập.

147/147 segment có nội dung

NguồnBản dịch của dự án Kinh Tạng Pāli Việt — CC0 1.0, không phải bản của SuttaCentral

Tra cứu toàn văn

Nguồn dưới đây không phải cột đối chiếu. Nó là văn xuôi liên tục, không chia theo segment, nên không đặt cạnh Pāli từng câu được — dùng để tra từ ngữ và đối chiếu ở mức câu.

Bản Việt của Hòa thượng Thích Minh Châu, hiệu đính Bình Anson ↗

Hòa thượng Thích Minh Châu, hiệu đính Bình Anson — lấy từ BuddhaSasana (budsas.org) (bản sao chép bên thứ ba). Không theo segment, không dùng để đối chiếu từng câu. NOASSERTION: Hòa thượng Thích Minh Châu (bản dịch); Bình Anson (hiệu đính).

  • Văn xuôi liên tục, không chia theo segment của bilara — đối chiếu ở mức câu chứ không ở mức segment.
  • Trang ghi rõ: "Bình Anson hiệu đính, dựa theo bản Anh ngữ 'The Middle Length Discourses of the Buddha', Tỳ kheo Nanamoli". Tức đây là bản hiệu đính của bản dịch Hòa thượng Thích Minh Châu, có đối chiếu bản Anh của Tỳ khẻo Nanamoli — không phải nguyên văn bản dịch của Hòa thượng Thích Minh Châu.
  • Đây là bản sao của bên thứ ba, không phải bản xuất bản. Bản in lần đầu của Hòa thượng Thích Minh Châu, 1973 (Trung Bộ Kinh, tập I); lần in lại 1986. Trang này là bản sao bên thứ ba, không phải bản xuất bản. Tác phẩm vẫn được tái bản thương mại, nên việc dùng bản sao phải ghi rõ là bản sao.
  • Không có tuyên bố quyền tác giả máy đọc được: NOASSERTION. Không suy ra CC0.

Hòa thượng Thích Minh Châu, Bình Anson hiệu đính (SuttaCentral, nguyên bài) ↗

Hòa thượng Thích Minh Châu, hiệu đính Bình Anson — lấy từ SuttaCentral (bản sao chép bên thứ ba). Không theo segment, không dùng để đối chiếu từng câu. NOASSERTION: Hòa thượng Thích Minh Châu (bản dịch); Bình Anson (hiệu đính).

  • Văn xuôi liên tục, không chia theo segment của bilara — đối chiếu ở mức câu chứ không ở mức segment.
  • Chân trang các tệp ghi "Bình Anson hiệu đính … dựa theo bản Anh ngữ": "The Middle Length Discourses of the Buddha", Tỳ kheo Nanamoli và Tỳ kheo Bodhi dịch, 1995 (Trung Bộ); "The Long Discourses of the Buddha", Maurice Walshe dịch, 1987 (Trường Bộ). Tức đây là bản Bình Anson hiệu đính lại bản dịch của Hòa thượng Thích Minh Châu có đối chiếu bản Anh, không phải nguyên văn bản dịch của Hòa thượng.
  • Đây là bản sao của bên thứ ba, không phải bản xuất bản. Chân trang ghi người hiệu đính, ngày hiệu đính, lời cảm ơn người gửi bản điện tử và người chuẩn bị cho SuttaCentral (ví dụ MN 1: hiệu đính tháng 8–1999 và 10–06–2004, nhắc bản in 1986 ở một chú thích, Blake Walsh chuẩn bị; DN 1: hiệu đính 15–06–2007). Chân trang không nêu ấn bản in gốc cho từng bài; không suy ra ấn bản cho toàn bộ từ ví dụ trên.
  • Không có tuyên bố quyền tác giả máy đọc được: NOASSERTION. Không suy ra CC0.
Đọc toàn bài · 43 khối văn bản

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthi (Xá vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà viên), chỗ tinh xá của ông Anāthapiṇḍika (Cấp cô độc). Rồi thợ mộc Pancakanga bảo một người

—Hãy đến, này Người kia, hãy đi đến Tôn giả Anuruddha (A-na-luật), nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả Anuruddha và thưa như sau: “Thưa Tôn giả, thợ mộc Pancakanga cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Anuruddha, và thưa: Mong rằng Tôn giả Anuruddha cùng ba vị nữa, ngày mai nhận lời dùng bữa ăn với thợ mộc Pancakanga. Mong rằng Tôn giả Anuruddha đến thật sớm, vì thợ mộc Pancakanga có nhiều công việc, có nhiều bổn phận phải làm đối với vua”.

—Thưa vâng, Tôn giả.

Người ấy vâng đáp thợ mộc Pancakanga, đi đến Tôn giả Anuruddha, sau khi đến đảnh lễ Tôn giả Anuruddha, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, người ấy thưa Tôn giả Anuruddha

—Thợ mộc Pancakanga cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Anuruddha và thưa như sau: “Thưa Tôn giả, mong rằng Tôn giả Anuruddha với ba vị nữa ngày mai đến dùng bữa ăn với thợ mộc Pancakanga. Thưa Tôn giả, mong rằng Tôn giả Anuruddha đến cho thật sớm, vì thợ mộc Pancakanga có nhiều công việc, có nhiều bổn phận phải làm đối với vua”.

Tôn giả Anuruddha im lặng nhận lời. Rồi Tôn giả Anuruddha, sau khi đêm ấy đã mãn, vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, đi đến trú xứ thợ mộc Pancakanga, sau khi đến liền ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi thợ mộc Pancakanga tự tay mời mọc và làm cho thỏa mãn Tôn giả Anuruddha với các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm. Và sau khi Tôn giả Anuruddha đã ăn xong, đã cất tay khỏi bình bát, thợ mộc Pancakanga lấy một ghế thấp rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thợ mộc Pancakanga thưa cùng Tôn giả Anuruddha

—Ở đây, thưa Tôn giả, các Trưởng lão Tỷ-kheo đến và nói như sau: “Này Gia chủ, hãy tu tập vô lượng tâm giải thoát”. Có một số vị Trưởng lão lại nói như sau: “Này Gia chủ, hãy tu tập đại hành tâm giải thoát”. Thưa Tôn giả, vô lượng tâm giải thoát và đại hành tâm giải thoát, các pháp này vừa khác nghĩa vừa khác văn, hay đồng nghĩa, chỉ khác biệt về văn?

—Này Gia chủ, hãy nói lên những điều gì Ông nghĩ về vấn đề này; nhờ vậy, vấn đề này sẽ trở thành xác thật cho Ông.

—Thưa Tôn giả, con nghĩ như sau: “Vô lượng tâm giải thoát và đại hành tâm giải thoát, các pháp này đồng nghĩa nhưng khác văn”.

—Này Gia chủ, vô lượng tâm giải thoát và đại hành tâm giải thoát, những pháp này vừa khác nghĩa vừa khác văn. Do vậy, này Cư sĩ, đây cần phải hiểu đúng với pháp môn, nghĩa là các pháp này vừa khác nghĩa vừa khác văn.

Và này Cư sĩ, thế nào là vô lượng tâm giải thoát? Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không hận, không sân. … với tâm câu hữu với bi, … với tâm câu hữu với hỷ, … an trú, biến mãn, một phương với tâm câu hữu với xả, … quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Như vậy, này Cư sĩ, được gọi là vô lượng tâm giải thoát.

Này Cư sĩ, thế nào là đại hành tâm giải thoát? Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến một gốc cây, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vậy, này Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải thoát. Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến hai hay ba gốc cây, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vậy, này Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải thoát. Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến một ruộng làng an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vậy, này Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải thoát. Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến hai hay ba ruộng làng, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vậy, này Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải thoát. Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến một đại vương quốc, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vậy, này Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải thoát. Ở đây, này Cư sĩ, Tỷ-kheo cho đến hai hay ba đại vương quốc, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền). Như vậy, này Cư sĩ, được gọi là đại hành tâm giải thoát. Do vậy, này Cư sĩ, đây cần phải hiểu đúng với pháp môn này, nghĩa là các pháp này vừa khác nghĩa, vừa khác văn.

Này Cư sĩ, có bốn hữu sanh này (bhavuppattiyo: bốn sự sanh khởi cho một đời sống mới). Thế nào là bốn? Ở đây, này Cư sĩ, có người, với hào quang hạn lượng (parittabha) an trú, biến mãn và thấm nhuần. Vị ấy sau khi thân hoại mạng chung được sanh cọng trú với chư Thiểu Quang thiên. Ở đây, này Cư sĩ, có người với hào quang vô lượng, an trú, biến mãn và thấm nhuần. Vị ấy sau khi thân hoại mạng chung được sanh cọng trú với chư Vô Lượng Quang thiên. Ở đây, này Cư sĩ, có người với hào quang tạp nhiễm, an trú, biến mãn và thấm nhuần. Vị ấy sau khi thân hoại mạng chung được sanh cọng trú với chư Tạp Nhiễm Quang thiên. Ở đây, này Cư sĩ, có người với hào quang thanh tịnh, an trú, biến mãn và thấm nhuần. Vị ấy sau khi thân hoại mạng chung được sanh cộng trú với chư Biến Tịnh Quang thiên. Này Cư sĩ, có bốn loại hữu sanh này.

Có thời, này Cư sĩ, chư Thiên kia tập họp tại một chỗ. Khi các vị này tập họp tại một chỗ, có thấy sự sai khác về màu sắc, không có thấy sự sai khác về hào quang. Ví như, này Cư sĩ, có người cầm nhiều cây đèn dầu đi vào trong một nhà. Khi các cây đèn dầu ấy được đem vào trong nhà, có thấy sự sai khác về ngọn lửa, nhưng không có thấy sự sai khác về ánh sáng. Cũng vậy, này Cư sĩ, có thời chư Thiên kia tập họp tại một chỗ. Khi các vị này tập họp tại một chỗ, có thấy sự sai khác về màu sắc, không có thấy sự sai khác về hào quang.

Có thời, này Cư sĩ, chư Thiên ấy, đi ra khỏi từ chỗ kia. Khi chư Thiên ấy đi ra khỏi từ chỗ kia, có thấy sự sai khác về màu sắc và cũng có thấy sự sai khác về hào quang. Ví như, này Cư sĩ, có người đem nhiều cây đèn dầu ra khỏi ngôi nhà ấy, khi các cây đèn dầu ấy được đem ra khỏi ngôi nhà kia, có thấy sự sai khác về màu sắc và cũng có thấy sự sai khác về ánh sáng. Cũng vậy, này Cư sĩ, có thời chư Thiên ấy đi ra khỏi từ chỗ kia. Khi chư Thiên ấy đi ra khỏi từ chỗ kia, có thấy sự sai khác về màu sắc và cũng có thấy sự sai khác về hào quang.

Này Cư sĩ, chư Thiên ấy không có nghĩ: “Ðây là thường còn, thường trú, thường hằng cho chúng tôi”. Nhưng chỗ nào chư Thiên ấy an trú, tại chỗ ấy, chư Thiên ấy sống trong thoải mái. Ví như, này Cư sĩ, khi các con ruồi bị mang đi trong đòn gánh hay trong cái giỏ, chúng nó không có nghĩ: “Ðây là sự thường còn, thường trú hay thường hằng cho chúng tôi”. Nhưng chỗ nào, chỗ nào các con ruồi kia an trú, tại chỗ ấy, các con ruồi ấy sống trong thoải mái. Cũng vậy, này Cư sĩ, chư Thiên ấy không có nghĩ: “Ðây là thường còn, thường trú hay thường hằng cho chúng tôi”. Nhưng chỗ nào, chỗ nào chư Thiên ấy an trú, tại chỗ ấy, chư Thiên ấy sống trong thoải mái.

Khi được nghe nói vậy, Tôn giả Abhiya Kaccāna thưa với Tôn giả Anuruddha

—Tốt lành thay, Tôn giả Anuruddha! Ở đây, tôi có câu này cần phải hỏi thêm. Thưa Tôn giả, chư Thiên có hào quang, tất cả đều có hào quang có hạn lượng? Hay là ở đây có một số chư Thiên có hào quang vô lượng?

—Này Hiền giả Kaccāna, tùy theo trường hợp, ở đây một số chư Thiên có hào quang có hạn lượng, nhưng ở đây cũng có một số chư Thiên có hào quang vô lượng.

—Thưa Tôn giả Anuruddha, do nhân gì, do duyên gì, dầu cho chư Thiên ấy được sanh khởi trong một Thiên chúng, lại có một số chư Thiên có hào quang hạn lượng và có một số chư Thiên khác có hào quang vô lượng?

—Này Hiền giả Kaccāna, ở đây Ta sẽ hỏi Hiền giả. Nếu Hiền giả kham nhẫn, Hiền giả sẽ trả lời. Này Hiền giả Kaccāna, Hiền giả nghĩ thế nào? Tỷ-kheo cho đến một gốc cây, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), và Tỷ-kheo cho đến hai hay ba gốc cây, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm này, sự tu tập tâm nào rộng lớn hơn?

—Thưa Tôn giả, Tỷ-kheo cho đến hai hay ba gốc cây, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm này rộng lớn hơn.

—Này Hiền giả Kaccāna, Hiền giả nghĩ thế nào? Tỷ-kheo cho đến hai hay ba gốc cây, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), và Tỷ-kheo, cho đến một ruộng làng, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm này, sự tu tập tâm nào rộng lớn hơn?

—Thưa Tôn giả, Tỷ-kheo cho đến một ruộng làng, an trú, biến mãn, và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm này rộng lớn hơn.

—Này Hiền giả Kaccāna, Tỷ-kheo cho đến hai hay ba ruộng làng, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), và Tỷ-kheo cho đến một đại vương quốc, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm nào rộng lớn hơn?

—Thưa Tôn giả, Tỷ-kheo, cho đến một đại vương quốc, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm này rộng lớn hơn.

—Này Hiền giả Kaccāna, Tỷ-kheo cho đến một đại vương, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), và Tỷ-kheo cho đến hai hay ba một đại vương quốc, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm nào rộng lớn hơn?

—Thưa Tôn giả Anuruddha, Tỷ-kheo cho đến hai hay ba đại vương quốc, an trú, biến mãn và thấm nhuần rộng lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm này rộng lớn hơn.

—Này Hiền giả Kaccāna, Hiền giả nghĩ thế nào? Tỷ-kheo cho đến hai hay ba đại vương quốc, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), và Tỷ-kheo cho đến giải đất tận hải biên, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn cho đến như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm nào rộng lớn hơn?

—Thưa Tôn giả, Tỷ-kheo cho đến giải đất tận hải biên, an trú, biến mãn và thấm nhuần lớn như vậy (trong khi tu Thiền), trong hai sự tu tập tâm ấy, sự tu tập tâm này rộng lớn hơn.

—Này Hiền giả Kaccāna, do nhân này, do duyên này, giữa các chư Thiên ấy được sanh khởi trong một Thiên chúng, có một số chư Thiên có hào quang có hạn lượng, nhưng có một số chư Thiên có hào quang vô lượng.

—Lành thay, Tôn giả Anuruddha! Tôi có một câu cần phải hỏi thêm nữa. Thưa Tôn giả, về hào quang chư Thiên, có phải tất cả hào quang là tạp nhiễm hay có một số chư Thiên có hào quang thanh tịnh?

—Tùy theo trường hợp, này Hiền giả Kaccāna, ở đây có một số chư Thiên có hào quang tạp nhiễm, nhưng ở đây cũng có một số chư Thiên có hào quang thanh tịnh.

—Thưa Tôn giả Anuruddha, do nhân gì, do duyên gì, trong chư Thiên ấy được sanh khởi trong một Thiên chúng, có một số hào quang tạp nhiễm, nhưng có một số chư Thiên có hào quang thanh tịnh?

Này Hiền giả Kaccāna, Ta sẽ cho Hiền giả một ví dụ. Nhờ ví dụ ở đây, người có trí hiểu được ý nghĩa của lời nói. Ví như, này Hiền giả Kaccāna, một cây đèn đang cháy với dầu không được sạch sẽ, với tim đèn cũng không được sạch sẽ. Vì dầu không được sạch sẽ, và cũng vì tim đèn không được sạch sẽ, nên cây đèn cháy rất lu mờ. Cũng vậy, này Hiền giả Kaccāna, ở đây Tỷ-kheo an trú, biến mãn và thấm nhuần với hào quang tạp nhiễm. Thân dâm hạnh của vị ấy không được khéo chấm dứt, hôn trầm thụy miên không được khéo đoạn trừ, trạo cử hối quá không được khéo nhiếp phục. Vì không được khéo chấm dứt thân dâm hạnh, vì không khéo đoạn trừ hôn trầm thụy miên, vì không khéo nhiếp phục trạo cử hối quá, nên vị ấy được cháy lên một cách lu mờ. Vị ấy sau khi thân hoại mạng chung được sanh cọng trú với chư Thiên có hào quang tạp nhiễm.

Ví như, này Hiền giả Kaccāna, một ngọn đèn dầu được đốt cháy, với dầu sạch sẽ và với tim đèn cũng được sạch sẽ. Do dầu được sạch sẽ và cũng do tim đèn được sạch sẽ, nên cây đèn ấy được cháy không có mù mờ. Cũng vậy, này Hiền giả Kaccāna, ở đây Tỷ-kheo an trú, biến mãn và thấm nhuần với hào quang thanh tịnh. Thân dâm hạnh của vị này được khéo chấm dứt, hôn trầm thụy miên được khéo đoạn trừ, trạo cử hối quá được khéo nhiếp phục. Do thân dâm hạnh được khéo chấm dứt, do hôn trầm thụy miên được khéo đoạn trừ, do trạo cử hối quá được khéo nhiếp phục, nên vị ấy được cháy lên không có mù mờ. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh cọng trú với chư Thiên có hào quang thanh tịnh.

Này Hiền giả Kaccāna, do nhân này, do duyên này, giữa chư Thiên ấy sanh khởi cùng trong một Thiên chúng, có một số chư Thiên có hào quang tạp nhiễm, nhưng có một số chư Thiên có hào quang thanh tịnh.

Khi được nghe nói vậy, Tôn giả Abhiya Kaccāna thưa với Tôn giả Anuruddha

—Thật lành thay, Tôn giả Anuruddha! Thưa Tôn giả, Tôn giả Anuruddha không có nói như sau: “Như vậy tôi nghe”, hay “Sự việc đúng như vậy”. Trái lại, thưa Tôn giả, Tôn giả Anuruddha chỉ nói: “Chư Thiên này là như vậy và chư Thiên kia là như vậy”. Thưa Tôn giả, tôi nghĩ như sau: “Tôn giả Anuruddha chắc chắn đã sống từ trước, đã đàm thoại từ trước, đã đàm luận từ trước với chư Thiên ấy”.

—Này Hiền giả Kaccāna, lời nói này của Hiền giả đến gần như thử thách Ta phải tuyên bố, nhưng Ta sẽ trả lời cho Hiền giả. Này Hiền giả Kaccāna, đã từ lâu, Ta đã sống từ trước, đã đàm thoại từ trước, đã đàm luận từ trước với chư Thiên ấy.

Khi nghe nói vậy, Tôn giả Abhiya Kaccāna nói với thợ mộc Pancakanga

—Thật lợi ích thay cho Ông, này Cư sĩ, rằng Ông đã đoạn trừ được điều nghi ngờ từ trước, và cũng được dịp nghe pháp môn này.

Nguồn của bản này, nguyên văn chân trang của tệp

Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt

Chân thành cám ơn anh HDC và nhóm Phật tử VH đã có thiện tâm gửi tặng ấn bản điện tử. (Bình Anson hiệu đính, dựa theo bản Anh ngữ “The Middle Length Discourses of the Buddha”, Tỳ kheo Nanamoli và Tỳ kheo Bodhi dịch, 1995). 15-07-2004

Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.

Rubric chất lượng tóm tắt

Mỗi tiêu chí chấm từ 0 đến 10. Điểm chung là trung bình của đủ 10 tiêu chí. Kiểm tra kỹ thuật chỉ chấm phần đo được; ô chưa đánh giá không phải điểm 0.

10 tiêu chí chấm tóm tắt
Tiêu chíCách đánh giá
Bám sát bài kinhMọi khẳng định có căn cứ trong kinh; không thêm giáo lý hoặc suy diễn.
Đủ ý chínhNêu được trọng tâm và kết luận; không bỏ ý khiến người đọc hiểu sai.
Cấu trúc lập luậnGiữ trình tự và các quan hệ điều kiện, đối chiếu, nhân quả của kinh.
Bối cảnh & người nóiĐúng địa điểm, người nói, người nghe và tình huống khi được nêu.
Thuật ngữDùng đúng nghĩa theo ngữ cảnh, nhất quán với bản dịch.
Sáng rõ & tự nhiênVăn xuôi dễ hiểu với người Việt hiện đại, không calque hay giả cổ.
Súc tíchChọn lọc ý, tránh lặp thừa; không quá 500 từ.
Tách biệt lời kinhPhân biệt tóm tắt với nguyên văn; không gán diễn giải cho Đức Phật.
Bất định & trung thựcKhông biến cách hiểu chưa chắc thành kết luận chắc chắn.
Kỹ thuật & trình bàyVăn xuôi thuần, NFC, đoạn văn hợp lệ và hiển thị đúng.
2026-10-06 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository summary validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động: 486 từ, 5 đoạn, văn xuôi thuần và NFC. Chưa đối chiếu nội dung tóm tắt với toàn bài kinh; chưa chấm độ đúng nghĩa, đủ ý hay văn phong.

Tiêu chíĐiểm / 10
Bám sát bài kinhChưa đánh giá
Đủ ý chínhChưa đánh giá
Cấu trúc lập luậnChưa đánh giá
Bối cảnh & người nóiChưa đánh giá
Thuật ngữChưa đánh giá
Sáng rõ & tự nhiênChưa đánh giá
Súc tíchChưa đánh giá
Tách biệt lời kinhChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & trình bày10

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: d3df8bf4-4a91-46f4-aec8-c879d7e59f1e · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 9a9911921827f12b4fc0677006ced3feb17c156e59f768af4a997703d1bf9067

2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository summary validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động: 486 từ, 5 đoạn, văn xuôi thuần và NFC. Chưa đối chiếu nội dung tóm tắt với toàn bài kinh; chưa chấm độ đúng nghĩa, đủ ý hay văn phong.

Tiêu chíĐiểm / 10
Bám sát bài kinhChưa đánh giá
Đủ ý chínhChưa đánh giá
Cấu trúc lập luậnChưa đánh giá
Bối cảnh & người nóiChưa đánh giá
Thuật ngữChưa đánh giá
Sáng rõ & tự nhiênChưa đánh giá
Súc tíchChưa đánh giá
Tách biệt lời kinhChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & trình bày10

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 139fc04c-6ecc-470f-b05a-89b18e6ee6ba · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 9a9911921827f12b4fc0677006ced3feb17c156e59f768af4a997703d1bf9067

2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository summary validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động: 486 từ, 5 đoạn, văn xuôi thuần và NFC. Chưa đối chiếu nội dung tóm tắt với toàn bài kinh; chưa chấm độ đúng nghĩa, đủ ý hay văn phong.

Tiêu chíĐiểm / 10
Bám sát bài kinhChưa đánh giá
Đủ ý chínhChưa đánh giá
Cấu trúc lập luậnChưa đánh giá
Bối cảnh & người nóiChưa đánh giá
Thuật ngữChưa đánh giá
Sáng rõ & tự nhiênChưa đánh giá
Súc tíchChưa đánh giá
Tách biệt lời kinhChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & trình bày10

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 0e12566a-36c0-4bff-9248-709b1c602882 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: dbfefad56153a43e542279525d4e8439c1dc67cd70e327297644d0baa87f075b

Rubric chất lượng bản dịch

Mỗi tiêu chí chấm từ 0 đến 10. Điểm chung là trung bình của đủ 10 tiêu chí. Kiểm tra kỹ thuật chỉ chấm phần đo được; ô chưa đánh giá không phải điểm 0.

Điểm trên 9, không có lỗi chặn và vượt kiểm tra phát hành mới đủ điều kiện published. Lỗi chặn luôn thắng điểm số.

10 tiêu chí chấm bản dịch
Tiêu chíCách đánh giá
Nguồn & xuất xứĐúng UID, nguồn Pāli đã ghim; xác định đúng tác giả và nguồn tham khảo.
Đúng nghĩa PāliGiữ đủ ý; không thêm diễn giải vào lời kinh, không làm lệch giáo nghĩa.
Ngữ pháp & logicĐúng người nói, chủ thể, phủ định, điều kiện, số lượng và quan hệ mệnh đề.
Đủ đoạn & căn chỉnhĐủ segment, đúng ID và ranh giới; bảo toàn lặp và dấu lược.
Thuật ngữChính xác theo ngữ cảnh, giữ các phân biệt quan trọng và nhất quán.
Đối chiếu nguồnĐọc Pāli, English và Việt truyền thống khi có; phân xử bất đồng bằng Pāli.
Tiếng Việt sáng rõCâu tự nhiên, dễ hiểu, không dịch máy móc hay giả cổ.
Hán–Việt & súc tíchGiữ thuật ngữ hữu ích, giảm từ tối nghĩa và diễn đạt dài dòng.
Bất định & trung thựcGhi nhận cách hiểu khác; không bịa nguồn hoặc che giấu bất định.
Kỹ thuật & phát hànhJSON/YAML, NFC, metadata, giấy phép và các kiểm tra bắt buộc đều đạt.
2026-10-13 · Đánh giá đầy đủ · 9.23/10

Người/công cụ đánh giá: Claude Opus 5.5 (Claude Code).

Khớp nội dung và nguồn đang hiển thị.

Rà soát xưng hô đợt 2 (2026-10-13), theo quyết định của người biên tập (hạn chế "tôi"): cư sĩ, chư thiên thưa với Đức Phật hoặc vị tỳ-kheo xưng "con"/"chúng con"; giữ "tôi" khi nói với ngoại đạo, người ngang hàng, và trong lời trích của người khác. Đổi 3 segment bản dịch: 4.1, 5.2, 17.6. Mỗi chỗ đổi được đối chiếu Pāli root (người nói, người nghe, vocative bhante). Không review lại toàn bài: điểm mang theo nguyên từ lượt full 4fd91a13-4d72-4f58-b646-4ab0b7493ce2 (2026-10-08); thay đổi chỉ là xưng hô, không có lý do hạ điểm. Technical gate (validate/test/check) chạy lại. Đây là review của AI, không phải chứng nhận của chuyên gia Pāli.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.5
Đúng nghĩa Pāli9.2
Ngữ pháp & logic9.2
Đủ đoạn & căn chỉnh9.5
Thuật ngữ9.1
Đối chiếu nguồn9.3
Tiếng Việt sáng rõ9
Hán–Việt & súc tích8.9
Bất định & trung thực9.1
Kỹ thuật & phát hành9.5

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: f86b4ac7-6c1b-4f0c-9c2f-f8acd62a08a9 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 7084611d5246df74419e07934e2f3deda2f36eb569ef9173198fa56f91af8587

2026-10-08 · Đánh giá đầy đủ · 9.23/10

Người/công cụ đánh giá: Claude Opus 5.5 (Claude Code).

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Chuẩn hoá thuật ngữ toàn Kinh tạng (năm Nikāya) ngày 2026-10-08 theo quyết định ghi trong content/glossary/pali-vi.yaml: Sát-đế-lợi, hiền giả (āvuso), áo cà-sa, A-tu-la, triền cái theo glossary, nghi hoặc, lợi dưỡng (lābhasakkāra), sanh y (upadhi), thức/xúc theo căn (thức mắt … thức ý), công thức `paccattaññeva parinibbāyati` = tự mình chứng đạt Niết-bàn, tứ vô lượng `lan tỏa`. Ngoài ra: appamanna: công thức tứ vô lượng ×4; comment ×1. Thay chỉ trong segment có đúng thuật ngữ Pāli, khớp nguyên từ. Đổi 4 segment: 7.2, 7.3, 7.4, 7.5. Không review lại toàn bài: điểm mang theo nguyên từ lượt full e333941e-47cd-408e-8dfe-9ee955504a18 (2026-10-07); thay đổi là thuật ngữ/công thức nên không có lý do hạ hay nâng điểm. Technical gate chạy lại. Đây là review của AI, không phải chứng nhận của chuyên gia Pāli.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.5
Đúng nghĩa Pāli9.2
Ngữ pháp & logic9.2
Đủ đoạn & căn chỉnh9.5
Thuật ngữ9.1
Đối chiếu nguồn9.3
Tiếng Việt sáng rõ9
Hán–Việt & súc tích8.9
Bất định & trung thực9.1
Kỹ thuật & phát hành9.5

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 4fd91a13-4d72-4f58-b646-4ab0b7493ce2 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: af9e4e5024b8849b2f6f8b025c609a91cfa269b89d2629998bb242bbc8a38676

2026-10-07 · Đánh giá đầy đủ · 9.23/10

Người/công cụ đánh giá: Claude Opus 5.5 (Claude Code).

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Lượt review đối kháng của AI (Claude), không phải chứng nhận của chuyên gia Pāli độc lập. Đã đọc đủ 147 segment Pāli/Sujato/bản dự án và trọn bản HT. Thích Minh Châu (budsas). Sửa 46 segment: 2.5/2.10 [accuracy]: attacatuttho bị dịch thành ‘bữa ăn thứ tư… cùng Tăng chúng’ (chép Sujato, sai Pāli) → ‘cùng ba vị nữa’, thêm comment; 2.2/2.3/2.9 [accuracy]: pāde sirasā vandati thiếu ‘cúi đầu’; 2.6/2.7/2.11/2.12 [accuracy]: khôi phục hô cách bhante; 5.1 [accuracy]: thiếu ‘te’/‘ito’ (apaṇṇakante ito bhavissati); 7.2/7.5 [accuracy]: thiếu sabbattatāya → ‘đối với tất cả như chính mình’ (theo mn40); 8.2–8.14 [accuracy]: thiếu viharati → ‘rồi an trú’ (7 segment, khớp 14.x); 16.5/16.8/16.11/16.14 [accuracy]: andhandhaṁ viya ‘như thể mờ đục’ (bản cũ ‘như vậy’); 16.6/16.12 [accuracy]: idhekacco bhikkhu số ít; 14.1/16.1 [accuracy]: bỏ ‘Nhưng’ không có trong Pāli; 16.7/16.8/16.13/16.14 [terminology]: thīnamiddha/uddhaccakukkucca theo glossary (‘hôn trầm và buồn ngủ’, ‘xao động và hối tiếc’); 8.14/14.25/14.27 [terminology]: samuddapariyantaṁ pathaviṁ ‘mặt đất có biển bao quanh’; [clarity]: 2.8 (‘thưa ông’ cho người làm nói với chủ), 3.2 (‘phụng no’), 7.6/8.3–8.15 thống nhất ‘Ayaṁ vuccati’, 8.4–9.9 ‘Lại nữa’ cho idha pana, 17.6, 17.10. Comment: sửa lỗi gõ Pāli ở 4.2, sửa 14.4 (sáu lượt so sánh, không phải sáu bậc), sửa 18.2 (người được nghe pháp là ‘chúng tôi’, mayaṁ), cập nhật 16.4; thêm 2.5, 16.8 (jhāyati hai nghĩa). Bất định còn lại: ‘đại hành’ (mahaggata), ‘hữu sinh’ (bhavūpapatti) giữ theo truyền thống nhưng khó với người mới; abhinivisanti 12.2 dịch ‘an trú’ (Sujato ‘cling’); āsajja upanīya 17.8. bhante của cư sĩ/Kaccāna giữ ‘Bạch Ngài’/‘Bạch Tôn giả’ như bản cũ. vocatives.py: còn lại đều là dương tính giả (‘này gia chủ’, ‘Này người kia’, ‘thưa ông’).

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.5
Đúng nghĩa Pāli9.2
Ngữ pháp & logic9.2
Đủ đoạn & căn chỉnh9.5
Thuật ngữ9.1
Đối chiếu nguồn9.3
Tiếng Việt sáng rõ9
Hán–Việt & súc tích8.9
Bất định & trung thực9.1
Kỹ thuật & phát hành9.5

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: e333941e-47cd-408e-8dfe-9ee955504a18 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 21a718cce1b8dff5626783e4a15cb147cec95368304de33355d38a4b951476c6

2026-10-06 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository segment validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động 147 segment với Pāli trong cache: đủ ID, giá trị, NFC và hệ chữ Latin. Chưa đọc đối chiếu nghĩa, ngữ pháp hoặc văn phong; chưa chấm lại 10 tiêu chí. Đây không phải chứng nhận hash upstream hoặc giấy phép, không xác nhận trạng thái xuất bản.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứChưa đánh giá
Đúng nghĩa PāliChưa đánh giá
Ngữ pháp & logicChưa đánh giá
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữChưa đánh giá
Đối chiếu nguồnChưa đánh giá
Tiếng Việt sáng rõChưa đánh giá
Hán–Việt & súc tíchChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & phát hànhChưa đánh giá

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 7028fc63-0026-463a-b186-e75c3ecf8f0b · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: a6cc64e50aff53637877f2ad156ce7b1e79764579ea91c85b433e9075b003cbc

2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository segment validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động 147 segment với Pāli trong cache: đủ ID, giá trị, NFC và hệ chữ Latin. Chưa đọc đối chiếu nghĩa, ngữ pháp hoặc văn phong; chưa chấm lại 10 tiêu chí. Đây không phải chứng nhận hash upstream hoặc giấy phép, không xác nhận trạng thái xuất bản.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứChưa đánh giá
Đúng nghĩa PāliChưa đánh giá
Ngữ pháp & logicChưa đánh giá
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữChưa đánh giá
Đối chiếu nguồnChưa đánh giá
Tiếng Việt sáng rõChưa đánh giá
Hán–Việt & súc tíchChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & phát hànhChưa đánh giá

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 1b5df596-2009-402c-9542-18d015d5933a · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: a6cc64e50aff53637877f2ad156ce7b1e79764579ea91c85b433e9075b003cbc

2026-10-05 · Kiểm tra kỹ thuật · Chưa có điểm tổng

Người/công cụ đánh giá: Repository segment validator.

Nội dung hoặc nguồn đã thay đổi từ lần đánh giá này; điểm không xác nhận bản hiện tại.

Kiểm tra tự động 147 segment với Pāli trong cache: đủ ID, giá trị, NFC và hệ chữ Latin. Chưa đọc đối chiếu nghĩa, ngữ pháp hoặc văn phong; chưa chấm lại 10 tiêu chí. Đây không phải chứng nhận hash upstream hoặc giấy phép, không xác nhận trạng thái xuất bản.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứChưa đánh giá
Đúng nghĩa PāliChưa đánh giá
Ngữ pháp & logicChưa đánh giá
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữChưa đánh giá
Đối chiếu nguồnChưa đánh giá
Tiếng Việt sáng rõChưa đánh giá
Hán–Việt & súc tíchChưa đánh giá
Bất định & trung thựcChưa đánh giá
Kỹ thuật & phát hànhChưa đánh giá

Lỗi chặn ghi nhận: không ghi nhận trong phạm vi đánh giá này.

Mã lần chấm: 4b3ff0cb-15a2-4504-84e4-d86cd021856d · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: afc84554fff210ae15beb53a6f2424a0e275b7ab334992d32b880283e3cb4773

2026-09-12 · Scorecard lịch sử · 9.69/10

Người/công cụ đánh giá: GLM-5.3 Flash (ZCode).

Scorecard trong metadata cũ; chưa lưu dấu vân tay nội dung hoặc ghi chú của lần chấm. Không coi đây là một lượt chấm lại.

Tiêu chíĐiểm / 10
Nguồn & xuất xứ9.8
Đúng nghĩa Pāli9.6
Ngữ pháp & logic9.6
Đủ đoạn & căn chỉnh10
Thuật ngữ9.6
Đối chiếu nguồn9.6
Tiếng Việt sáng rõ9.6
Hán–Việt & súc tích9.5
Bất định & trung thực9.6
Kỹ thuật & phát hành10

Lỗi chặn: không ghi nhận.