Ngôi nhà búp bê

Personerne

Nhân vật

Advokat Helmer.

Luật sư Helmer.

Nora, hans hustru.

Nora, vợ ông.

Doktor Rank.

Bác sĩ Rank.

Fru Linde.

Bà Linde.

Sagfører Krogstad.

Luật sư Krogstad.

Helmers tre små børn.

Ba đứa con nhỏ của Helmer.

Anne-Marie, barnepige hos Helmers.

Anne-Marie, vú nuôi nhà Helmer.

Stuepigen sammesteds.

Cô hầu phòng trong nhà.

Et bybud

Một người đưa tin

(Handlingen foregår i Helmers bolig.)

(Câu chuyện diễn ra trong nhà Helmer.)

Første akt

Hồi một

(En hyggelig og smakfullt, men ikke kostbart innrettet stue. En dør til høyre i bakgrunnen fører ut til forstuen; en annen dør til venstre i bakgrunnen fører inn til Helmers arbeidsværelse. Mellem begge disse døre et pianoforte. Midt på veggen til venstre en dør og lenger fremme et vindu. Nær ved vinduet et rundt bord med lenestole og en liten sofa. På sideveggen til høyre, noe tilbake, en dør, og på samme vegg, nærmere mot forgrunnen en stentøysovn med et par lenestole og en gyngestol foran. Mellem ovnen og sidedøren et lite bord. Kobberstikk på veggene. En etagère med porselensgjenstande og andre små kunstsaker; et lite bokskap med bøker i praktbind. Teppe på gulvet; ild i ovnen. Vinterdag.)

(Một phòng khách ấm cúng, bài trí có gu nhưng không đắt tiền. Một cửa bên phải phía cuối sân khấu dẫn ra tiền sảnh; một cửa khác bên trái phía cuối dẫn vào phòng làm việc của Helmer. Giữa hai cánh cửa ấy là một cây đàn piano. Giữa tường bên trái có một cửa, và lên phía trước hơn là một cửa sổ. Gần cửa sổ có một chiếc bàn tròn với mấy ghế bành và một ghế sofa nhỏ. Trên tường bên phải, lùi về sau một chút, có một cửa, và trên cùng bức tường ấy, gần phía trước hơn, là một lò sưởi gốm với vài ghế bành và một ghế bập bênh đặt phía trước. Giữa lò sưởi và cửa bên có một chiếc bàn nhỏ. Tranh khắc đồng treo trên tường. Một giá trưng đồ sứ và những món mỹ nghệ nhỏ; một tủ sách nhỏ đựng sách đóng bìa sang trọng. Thảm trải sàn; lò sưởi có lửa. Ngày đông.)

(Der ringes ute i forstuen; litt efter hører man at der blir lukket opp. Nora kommer fornøyet nynnende inn i stuen; hun er kledd i yttertøy og bærer en hel del pakker, som hun legger fra seg på bordet til høyre. Hun lar døren til forstuen stå åpen efter seg, og man ser der ute et bybud, der bærer en julegran og en kurv, hvilket han gir til stuepiken, som har lukket opp for dem.)

(Có tiếng chuông ngoài tiền sảnh; lát sau nghe tiếng ai ra mở cửa. Nora vui vẻ ngân nga bước vào phòng; cô mặc áo khoác ngoài và ôm cả đống gói, đặt xuống chiếc bàn bên phải. Cô để cửa tiền sảnh mở ngỏ sau lưng, và ngoài đó thấy một người đưa tin xách một cây thông Giáng sinh cùng một cái giỏ, đưa cho cô hầu phòng vừa ra mở cửa cho họ.)

NORA. Gjem juletreet godt, Helene. Børnene må endelig ikke få se det før i aften, når det er pyntet. (til budet; tar portemonéen frem.) Hvor meget -?

NORA. Chị giấu cây thông cho kỹ nhé, Helene. Tuyệt đối đừng để lũ trẻ thấy trước tối nay, lúc đã trang trí xong. (nói với người đưa tin; lấy ví ra.) Bao nhiêu —?

BYBUDET. Femti øre.

NGƯỜI ĐƯA TIN. Năm mươi ore.

NORA. Der er en krone. Nei, behold det hele.

NORA. Đây, một krone. Thôi, anh cứ giữ cả.

(Budet takker og går. Nora lukker døren. Hun vedblir å le stille fornøyet mens hun tar yttertøyet av.)

(Người đưa tin cảm ơn rồi đi. Nora đóng cửa. Cô vẫn khẽ cười vui vẻ trong lúc cởi áo khoác.)

NORA. (tar en pose med makroner opp av lommen og spiser et par; derpå går hun forsiktig hen og lytter ved sin manns dør). Jo, han er hjemme. (nynner igjen, idet hun går hen til bordet til høyre.)

NORA. (lấy một gói bánh macaron trong túi ra, ăn vài cái; rồi rón rén đến áp tai nghe bên cửa phòng chồng). Ừ, anh ấy ở nhà. (lại ngân nga, đi tới chiếc bàn bên phải.)

HELMER. (inne i sitt værelse). Er det lerkefuglen som kvidrer der ute?

HELMER. (trong phòng anh). Có phải chim sơn ca nhỏ đang ríu rít ngoài ấy không?

NORA. (i ferd med å åpne noen av pakkene). Ja, det er det.

NORA. (đang mở mấy cái gói). Vâng, chính em đây.

HELMER. Er det ekornet som romsterer der?

HELMER. Có phải sóc nhỏ đang lục đục ngoài ấy không?

NORA. Ja!

NORA. Vâng!

HELMER. Når kom ekornet hjem?

HELMER. Sóc nhỏ về nhà từ lúc nào thế?

NORA. Nu nettopp. (putter makronposen i lommen og visker seg om munnen). Kom her ut, Torvald, så skal du få se hva jeg har kjøpt.

NORA. Vừa mới đây. (nhét túi macaron vào túi áo, quệt miệng). Ra đây đi Torvald, em cho anh xem em mua gì.

HELMER. Ikke forstyrr! (litt efter; åpner døren og ser inn, med pennen i hånden.) Kjøpt, sier du? Alt det der? Har nu lille spillefuglen vært ute og satt penge over styr igjen?

HELMER. Đừng làm phiền! (lát sau; mở cửa nhìn ra, tay cầm bút.) Mua, em bảo vậy? Ngần ấy thứ? Chú chim tiêu hoang nhỏ lại đi vung tiền phá của nữa rồi à?

NORA. Ja men, Torvald, i år må vi dog virkelig slå oss litt løs. Det er jo den første jul vi ikke behøver å spare.

NORA. Nhưng mà Torvald, năm nay thật sự mình phải xả hơi một chút chứ. Đây là cái Giáng sinh đầu tiên mình không phải dè sẻn.

HELMER. Å, vet du hva, ødsle kan vi ikke.

HELMER. Ôi, em biết không, phung phí thì mình không thể đâu.

NORA. Jo, Torvald, litt kan vi nok ødsle nu. Ikke sant? Bare en liten bitte smule. Nu får du jo en stor gasje og kommer til å tjene mange, mange penge.

NORA. Được chứ Torvald, bây giờ thì phung phí một chút cũng được mà. Phải không anh? Chỉ một chút xíu thôi. Giờ anh sắp lĩnh lương to rồi, sẽ kiếm được thật nhiều, thật nhiều tiền.

HELMER. Ja, fra nyttår av; men så går det et helt fjerdingår før gasjen forfaller.

HELMER. Ừ, từ năm mới trở đi; nhưng phải cả một quý nữa lương mới đến kỳ.

NORA. Pytt; vi kan jo låne så lenge.

NORA. Xì; thì mình vay trong lúc ấy.

HELMER. Nora! (går hen til henne og tar henne spøkende i øret). Er nu lettsindigheten ute og går igjen? Sett nu jeg lånte tusen kroner i dag, og du satte dem over styr i juleuken, og jeg så nyttårsaften fikk en taksten i hodet og lå der.

HELMER. Nora! (đến chỗ cô và đùa nhéo tai cô). Cái tính nông nổi lại hiện hồn nữa à? Cứ cho là hôm nay anh vay một nghìn krone, em vung sạch trong tuần Giáng sinh, rồi đêm giao thừa một viên ngói rơi trúng đầu anh và anh nằm đó.

NORA. (legger hånden på hans arm). Å, fy; tal ikke så stygt.

NORA. (đặt tay lên cánh tay anh). Ôi, thôi đi; đừng nói gở thế.

HELMER. Jo, sett nu at slikt hendte, - hva så?

HELMER. Nhưng cứ cho là chuyện như thế xảy ra — thì sao?

NORA. Hvis der hendte noe så fælt, så kunne det være ganske det samme enten jeg hadde gjeld eller ikke.

NORA. Nếu xảy ra chuyện khủng khiếp thế thì em có nợ hay không cũng chẳng khác gì nhau.

HELMER. Nå, men de folk jeg hadde lånt av?

HELMER. Thế còn những người anh đã vay thì sao?

NORA. De? Hvem bryr seg om dem! Det er jo fremmede.

NORA. Họ ấy à? Ai thèm bận tâm đến họ! Toàn người dưng.

HELMER. Nora, Nora, du est en kvinne! Nei, men alvorlig, Nora; du vet hva jeg tenker i det stykke. Ingen gjeld! Aldri låne! Det kommer noe ufritt, og altså også noe uskjønt, over det hjem som grunnes på lån og gjeld. Nu har vi to holdt tappert ut like til i dag; og det vil vi også gjøre den korte tid det ennu behøves.

HELMER. Nora, Nora, em đúng là đàn bà! Nhưng nói nghiêm túc đấy, Nora; em biết anh nghĩ gì về chuyện này. Không nợ nần! Không bao giờ vay mượn! Một mái nhà dựng trên vay mượn và nợ nần thì có cái gì đó không tự do, và vì thế cũng không đẹp. Hai ta đã gan dạ giữ được đến tận hôm nay; và chúng ta cũng sẽ làm thế trong khoảng thời gian ngắn ngủi còn lại.

NORA (går hen imot ovnen). Ja, ja, som du vil, Torvald.

NORA (đi về phía lò sưởi). Vâng, vâng, tùy anh, Torvald.

HELMER (følger efter). Så, så; nu skal ikke lille sanglerken henge med vingene. Hva? Står ekornet der og surmuler. (tar portemonéen opp.) Nora; hva tror du jeg har her?

HELMER (đi theo). Nào, nào; chim sơn ca nhỏ đừng xệ cánh như thế. Hử? Sóc nhỏ đứng đó dỗi sao? (lấy ví ra.) Nora; em đoán xem anh có gì đây?

NORA (vender seg raskt). Penge!

NORA (quay phắt lại). Tiền!

HELMER. Se der. (rekker henne noen sedler.) Herregud, jeg vet jo nok at der går en hel del til i et hus i juletiden.

HELMER. Đây này. (đưa cho cô mấy tờ giấy bạc.) Trời đất, anh biết thừa là dịp Giáng sinh nhà cửa tốn khối thứ.

NORA (teller). Ti - tyve - tredve - førti. Å takk, takk, Torvald; nu hjelper jeg meg langt.

NORA (đếm). Mười — hai mươi — ba mươi — bốn mươi. Ôi cảm ơn anh, cảm ơn anh, Torvald; thế này em xoay xở được lâu lắm.

HELMER. Ja, det må du sannelig gjøre.

HELMER. Ừ, em phải xoay xở được đấy.

NORA. Ja, ja, det skal jeg nok. Men kom her, så skal jeg vise deg alt hva jeg har kjøpt. Og så billig! Se, her er nye klær til Ivar - og så en sabel. Her er en hest og en trompet til Bob. Og her er dukke og dukkeseng til Emmy; det er nu så simpelt; men hun river det jo snart i stykker allikevel. Og her har jeg kjoletøyer og tørklær til pikene; gamle Anne-Marie skulle nu hatt meget mer.

NORA. Vâng, vâng, chắc chắn rồi. Nhưng lại đây, em cho anh xem hết những gì em mua. Mà rẻ lắm! Xem này, quần áo mới cho Ivar — và một thanh kiếm. Đây là con ngựa và cái kèn cho Bob. Còn đây là búp bê và giường búp bê cho Emmy; đồ này xoàng thật; nhưng kiểu gì nó cũng sớm xé nát thôi. Còn đây là vải may váy và khăn quàng cho mấy cô giúp việc; bà vú già Anne-Marie đáng lẽ phải được nhiều hơn nhiều.

HELMER. Og hva er der i den pakke der?

HELMER. Còn trong cái gói kia là gì?

NORA (skriker). Nei, Torvald, det får du ikke se før i aften!

NORA (hét lên). Không, Torvald, đến tối anh mới được xem!

HELMER. Nå så. Men si meg nu, du lille ødeland, hva har du nu tenkt på til deg selv?

HELMER. Ra thế. Nhưng nói anh nghe nào, con bé phá của nhỏ này, em đã nghĩ đến thứ gì cho chính em chưa?

NORA. Å pytt; til meg? Jeg bryr meg slett ikke om noe.

NORA. Ôi xì; cho em á? Em chẳng thèm gì cả.

HELMER. Jo visst gjør du så. Si meg nu noe rimelig, som du helst kunne ha lyst til.

HELMER. Có chứ, có chứ. Nói anh nghe một điều hợp lý đi, thứ em muốn nhất ấy.

NORA. Nei, jeg vet virkelig ikke. Jo hør, Torvald.

NORA. Không, em thật sự không biết. À này, Torvald.

HELMER. Nå?

HELMER. Sao?

NORA (famler ved hans knapper; uten å se på ham). Hvis du vil gi meg noe, så kunne du jo -; du kunne -

NORA (mân mê cúc áo anh; không nhìn anh). Nếu anh muốn tặng em gì đó thì anh có thể —; anh có thể —

HELMER. Nå, nå; ut med det.

HELMER. Nào, nào; nói ra đi.

NORA (hurtig). Du kunne gi meg penge, Torvald. Bare så meget som du synes du kan avse; så skal jeg siden en av dagene kjøpe noe for dem.

NORA (nhanh). Anh có thể cho em tiền, Torvald. Chỉ cần bao nhiêu mà anh thấy dành ra được; rồi một hôm nào đó em sẽ mua gì cho mình bằng số tiền ấy.

HELMER. Nei men, Nora -

HELMER. Ơ kìa, Nora —

NORA. Å jo, gjør det, kjære Torvald; jeg ber deg så meget om det. Så skulle jeg henge pengene i et smukt gullpapirs omslag på juletreet. Ville ikke det være morsomt?

NORA. Ôi thôi mà, làm thế đi, Torvald thân yêu; em xin anh đấy. Em sẽ treo tiền lên cây thông trong một tờ giấy gói vàng thật xinh. Như thế chẳng vui sao?

HELMER. Hva er det de fugle kalles som alltid setter penge over styr?

HELMER. Cái loài chim lúc nào cũng vung tiền phá của ấy gọi là gì nhỉ?

NORA. Ja ja, spillefugle; jeg vet det nok. Men la oss gjøre som jeg sier, Torvald; så får jeg tid til å overlegge hva jeg mest har bruk for. Er ikke det meget fornuftig? Hva?

NORA. Vâng vâng, chim tiêu hoang; em biết rồi. Nhưng cứ làm như em nói đi, Torvald; thế em có thời gian nghĩ xem mình cần gì nhất. Như thế chẳng phải rất khôn ngoan sao? Hử?

HELMER (smilende). Jo visst er det så; det vil si, hvis du virkelig kunne holde på de penge jeg gir deg, og virkelig kjøpte noe til deg selv for dem. Men så går de til huset og til så mangt og meget unyttig, og så må jeg punge ut igjen.

HELMER (mỉm cười). Ừ, đúng là thế; nghĩa là, nếu em thật sự giữ nổi số tiền anh đưa, và thật sự mua gì cho bản thân bằng nó. Nhưng rồi nó đổ hết vào cái nhà và vào bao nhiêu thứ vô ích, và anh lại phải móc ví ra.

NORA. Å men, Torvald -

NORA. Ôi nhưng mà, Torvald —

HELMER. Kan ikke nektes, min kjære lille Nora. (legger armen om hennes liv.) Spillefuglen er søt; men den bruker svært mange penge. Det er utrolig hvor kostbart det er for en mann å holde spillefugl.

HELMER. Không chối được, Nora bé bỏng thân yêu của anh. (choàng tay quanh eo cô.) Chim tiêu hoang thì dễ thương; nhưng nó tốn khủng khiếp. Không thể tin nổi một người đàn ông nuôi con chim tiêu hoang lại tốn kém đến thế nào.

NORA. Å fy, hvor kan du da si det? Jeg sparer dog virkelig alt hva jeg kan.

NORA. Ôi, sao anh nói thế được? Em thật sự tiết kiệm hết mức có thể mà.

HELMER (ler). Ja, det var et sant ord. Alt hva du kan. Men du kan slett ikke.

HELMER (cười). Ừ, câu ấy đúng quá. Hết mức có thể. Nhưng em có làm được chút nào đâu.

NORA (nynner og smiler stille fornøyet). Hm, du skulle bare vite hvor mange utgifter vi lerker og ekorne har, Torvald.

NORA (ngân nga và mỉm cười thầm hài lòng). Hm, giá anh biết bọn sơn ca và sóc nhỏ chúng em có bao nhiêu khoản chi, Torvald.

HELMER. Du er en besynderlig liten en. Ganske som din far var. Du er om deg på alle kanter for å gjøre utvei til penge; men så snart du har dem, blir de liksom borte mellem hendene på deg; du vet aldri hvor du gjør av dem. Nå, man må ta deg som du er. Det ligger i blodet. Jo, jo, jo, slikt er arvelig, Nora.

HELMER. Em là một cô bé kỳ lạ. Y hệt bố em. Em chạy khắp nơi để tìm đường biến ra tiền; nhưng hễ có tiền là nó như tan khỏi kẽ tay em; em chẳng bao giờ biết nó đi đâu. Thôi, người ta phải nhận em như em vốn thế. Nó nằm trong máu. Phải, phải, phải, những thứ như thế là di truyền, Nora.

NORA. Akk, jeg ville ønske jeg hadde arvet mange av pappas egenskaper.

NORA. Ôi, em ước gì mình thừa hưởng được nhiều phẩm chất của bố.

HELMER. Og jeg ville ikke ønske deg annerledes enn nettopp således som du er, min søte lille sanglerke. Men hør; der faller meg noe inn. Du ser så - så - hva skal jeg kalle det? - så fordektig ut i dag -

HELMER. Mà anh cũng chẳng muốn em khác đi chút nào, cứ đúng như em bây giờ, chim sơn ca nhỏ ngọt ngào của anh. Nhưng nghe này; anh chợt nghĩ ra. Hôm nay trông em — trông em — gọi thế nào nhỉ? — trông em có vẻ đáng ngờ quá —

NORA. Gjør jeg?

NORA. Thế ạ?

HELMER. Ja visst gjør du det. Se meg stivt i øynene.

HELMER. Có chứ, đúng thế. Nhìn thẳng vào mắt anh.

NORA (ser på ham). Nå?

NORA (nhìn anh). Sao ạ?

HELMER (truer med fingeren). Slikkmunnen skulle vel aldri ha grassert i byen i dag?

HELMER (giơ ngón tay dọa). Chẳng lẽ cô nàng háu ngọt hôm nay lại hoành hành khắp phố sao?

NORA. Nei, hvor kan du nu falle på det.

NORA. Không, sao anh lại nghĩ ra thế.

HELMER. Har slikkmunnen virkelig ikke gjort en avstikker inn til konditoren?

HELMER. Cô nàng háu ngọt thật sự không tạt vào tiệm bánh sao?

NORA. Nei, jeg forsikrer deg, Torvald -

NORA. Không, em đảm bảo với anh, Torvald —

HELMER. Ikke nippet litt syltetøy?

HELMER. Không nếm tí mứt nào?

NORA. Nei, aldeles ikke.

NORA. Không, hoàn toàn không.

HELMER. Ikke en gang gnavet en makron eller to?

HELMER. Cả một hai cái macaron cũng không gặm?

NORA. Nei, Torvald, jeg forsikrer deg virkelig -

NORA. Không, Torvald, em thật sự đảm bảo với anh —

HELMER. Nå, nå, nå; det er jo naturligvis bare mitt spøk -

HELMER. Thôi, thôi, thôi; tất nhiên chỉ là anh đùa thôi —

NORA (går til bordet til høyre). Jeg kunne da ikke falle på å gjøre deg imot.

NORA (đi tới chiếc bàn bên phải). Em đâu nghĩ ra được chuyện làm trái ý anh.

HELMER. Nei, jeg vet det jo nok; og du har jo gitt meg ditt ord -. (hen til henne.) Nå, behold du dine små julehemmeligheter for deg selv, min velsignede Nora. De kommer vel for lyset i aften når juletreet er tent, kan jeg tro.

HELMER. Ừ, anh biết rõ mà; mà em cũng đã hứa với anh rồi —. (đến chỗ cô.) Thôi, những bí mật Giáng sinh nhỏ của em thì cứ giữ cho riêng em, Nora yêu dấu của anh. Chắc tối nay, khi cây thông thắp nến, chúng sẽ ra ánh sáng thôi.

NORA. Har du husket på å be doktor Rank.

NORA. Anh đã nhớ mời bác sĩ Rank chưa.

HELMER. Nei. Men det behøves jo ikke; det følger jo av seg selv at han spiser med oss. Forresten skal jeg be ham når han kommer her i formiddag. God vin har jeg bestilt. Nora, du kan ikke tro hvor jeg gleder meg til i aften.

HELMER. Chưa. Nhưng đâu cần; đương nhiên là anh ấy ăn tối với mình. Mà sáng nay anh ấy ghé thì anh sẽ mời. Anh đã đặt rượu ngon rồi. Nora, em không tin nổi anh mong đến tối nay thế nào đâu.

NORA. Jeg også. Og hvor børnene vil fryde seg, Torvald!

NORA. Em cũng vậy. Và lũ trẻ sẽ vui sướng biết bao, Torvald!

HELMER. Akk, det er dog herlig å tenke på at man har fått en sikker, betrygget stilling; at man har sitt rundelige utkomme. Ikke sant! det er en stor nydelse å tenke på?

HELMER. Ôi, nghĩ mà thích: mình đã có một vị trí vững chắc, được bảo đảm; có thu nhập dư dả. Phải không! Nghĩ đến thôi đã là một cái thú lớn, phải không?

NORA. Å, det er vidunderlig!

NORA. Ôi, tuyệt vời!

HELMER. Kan du huske forrige jul? Hele tre uker i forveien lukket du deg hver aften inne til langt over midnatt for å lage blomster til juletreet og alle de andre herligheter som vi skulle overraskes med. Uh, det var den kjedeligste tid jeg har opplevet.

HELMER. Em còn nhớ Giáng sinh năm ngoái không? Suốt ba tuần liền, tối nào em cũng nhốt mình trong phòng đến quá nửa đêm để làm hoa cho cây thông và đủ mọi thứ lộng lẫy khác để làm chúng ta bất ngờ. Phù, đó là quãng chán nhất đời anh.

NORA. Da kjedet jeg meg slett ikke.

NORA. Em thì chẳng chán chút nào.

HELMER (smilende). Men det falt dog temmelig tarvelig ut, Nora.

HELMER (mỉm cười). Nhưng kết quả thì khá tồi tàn, Nora.

NORA. Å, skal du nu drille meg med det igjen. Hva kunne jeg for at katten var kommet inn og hadde revet all ting i stykker?

NORA. Ôi, anh lại định trêu em chuyện đó nữa sao. Em biết làm sao được khi con mèo chạy vào xé nát tất cả?

HELMER. Nei visst kunne du ikke, min stakkars lille Nora. Du hadde den beste vilje til å glede oss alle, og det er hovedsaken. Men det er dog godt at de knepne tider er forbi.

HELMER. Ừ, em chẳng làm gì được, Nora bé nhỏ tội nghiệp của anh. Em có thiện chí hết lòng để làm cho tất cả chúng ta vui, và đó mới là điều chính. Nhưng cũng may là những ngày túng thiếu đã qua.

NORA. Ja, det er riktignok vidunderlig.

NORA. Vâng, đúng là tuyệt vời.

HELMER. Nu behøver ikke jeg å sitte her alene og kjede meg; og du behøver ikke å plage dine velsignede øyne og dine små skjære fine hender -

HELMER. Bây giờ anh không phải ngồi đây một mình buồn chán; còn em không phải làm khổ đôi mắt yêu quý và đôi bàn tay nhỏ xinh xắn của em —

NORA (klapper i hendene). Nei, ikke sant, Torvald, det behøves ikke lenger? Å, hvor det er vidunderlig deilig å høre! (tar ham under armen.) Nu skal jeg si deg hvorledes jeg hadde tenkt vi skulle innrette oss, Torvald. Så snart julen er over - (det ringer i forstuen.) Å, der ringer det. (rydder litt opp i stuen.) Her kommer visst noen. Det var da kjedelig.

NORA (vỗ tay). Phải không Torvald, không cần nữa rồi? Ôi, nghe mà thích tuyệt! (khoác tay anh.) Giờ em sẽ nói anh nghe em định mình sắp xếp thế nào, Torvald. Ngay khi Giáng sinh qua đi — (chuông reo ngoài tiền sảnh.) Ôi, có chuông. (dọn dẹp phòng một chút.) Chắc có ai đến. Phiền thật.

HELMER. For visitter er jeg ikke hjemme; husk det.

HELMER. Với khách thì anh không có nhà; nhớ nhé.

STUEPIKEN (i entrédøren). Frue, her er en fremmed dame -

CÔ HẦU PHÒNG (ở cửa tiền sảnh). Thưa bà, có một bà lạ đến —

NORA. Ja, la henne komme inn.

NORA. Vâng, mời bà ấy vào.

STUEPIKEN (til Helmer). Og så kom doktoren med det samme.

CÔ HẦU PHÒNG (nói với Helmer). Và bác sĩ cũng vừa đến luôn ạ.

HELMER. Gikk han like inn til meg?

HELMER. Anh ấy vào thẳng chỗ tôi à?

STUEPIKEN. Ja, han gjorde så.

CÔ HẦU PHÒNG. Vâng, thưa ông.

(Helmer går inn i sitt værelse. Piken viser fru Linde, som er i reisetøy, inn i stuen og lukker efter henne.)

(Helmer đi vào phòng làm việc. Cô hầu đưa bà Linde, trong bộ đồ đi đường, vào phòng khách rồi đóng cửa lại sau bà.)

FRU LINDE (forsagt og litt nølende). God dag, Nora.

BÀ LINDE (rụt rè và hơi ngập ngừng). Chào cậu, Nora.

NORA (usikker). God dag -

NORA (không chắc). Chào cậu —

FRU LINDE. Du kjenner meg nok ikke igjen.

BÀ LINDE. Chắc cậu không nhận ra mình.

NORA. Nei; jeg vet ikke -; jo, visst, jeg synes nok - (ut brytende.) Hva! Kristine! Er det virkelig deg?

NORA. Không; mình không biết —; à có, đúng rồi, mình thấy hình như — (bật ra.) Trời! Kristine! Có thật là cậu không?

FRU LINDE. Ja, det er meg.

BÀ LINDE. Ừ, là mình đây.

NORA. Kristine! Og jeg som ikke kjente deg igjen! Men hvor kunne jeg også -. (saktere.) Hvor du er blitt forandret, Kristine!

NORA. Kristine! Mà mình lại không nhận ra cậu! Nhưng làm sao mình nhận ra được —. (khẽ hơn.) Cậu thay đổi nhiều quá, Kristine!

FRU LINDE. Ja, det er jeg visstnok. I ni - ti lange år -

BÀ LINDE. Ừ, chắc là vậy. Chín — mười năm dài —

NORA. Er det så lenge siden vi sås? Ja, det er det jo også. Å, de siste åtte år har vært en lykkelig tid, kan du tro. Og nu er du altså kommet her inn til byen? Gjort den lange reise ved vintertid. Det var tappert.

NORA. Lâu đến thế rồi từ lần mình gặp nhau sao? Ừ, đúng thật. Ôi, tám năm vừa rồi là quãng thời gian hạnh phúc, cậu tin đi. Còn giờ thì cậu đã vào thành phố rồi nhỉ? Đi một chặng đường dài giữa mùa đông. Cậu gan thật.

FRU LINDE. Jeg kom nettopp med dampskibet i morges.

BÀ LINDE. Mình vừa xuống tàu thủy sáng nay.

NORA. For å more deg i julen, naturligvis. Å, hvor det er deilig! Ja, more oss, det skal vi riktignok. Men ta dog overtøyet av. Du fryser dog vel ikke? (hjelper henne.) Se så; nu setter vi oss hyggelig her ved ovnen. Nei, i lenestolen der! Her i gyngestolen vil jeg sitte. (griper hennes hender.) Ja, nu har du jo ditt gamle ansikt igjen; det var bare i det første øyeblikk -. Litt blekere er du dog blitt, Kristine, - og kanskje litt magrere.

NORA. Để vui Giáng sinh, tất nhiên rồi. Ôi, tuyệt quá! Ừ, vui thì chúng mình sẽ vui. Nhưng cởi áo ngoài ra đi. Cậu không lạnh chứ? (giúp bà.) Thế, giờ mình ngồi thoải mái đây cạnh lò sưởi. Không, ghế bành kia! Mình sẽ ngồi ghế bập bênh này. (nắm tay bà.) Ừ, giờ thì cậu lại có khuôn mặt cũ rồi; chỉ lúc đầu thôi —. Nhưng cậu xanh xao hơn một chút, Kristine, — và có lẽ gầy hơn một chút.

FRU LINDE. Og meget, meget eldre, Nora.

BÀ LINDE. Và già đi nhiều, nhiều lắm, Nora.

NORA. Ja, kanskje litt eldre, bitte, bitte litt; slett ikke meget. (holder plutselig inne, alvorlig.) Å, men jeg tankeløse menneske, som sitter her og snakker! Søte, velsignede Kristine, kan du tilgi meg!

NORA. Ừ, có lẽ già hơn một xíu, một xíu xíu thôi; chẳng nhiều đâu. (bỗng dừng lại, nghiêm nghị.) Ôi, mình thật vô ý, ngồi đây nói liên hồi! Kristine ngọt ngào thân yêu, cậu tha lỗi cho mình nhé!

FRU LINDE. Hva mener du, Nora?

BÀ LINDE. Cậu nói gì thế, Nora?

NORA (sakte). Stakkars Kristine, du er jo blitt enke.

NORA (khẽ). Kristine tội nghiệp, cậu đã thành góa phụ rồi.

FRU LINDE. Ja, for tre år siden.

BÀ LINDE. Ừ, ba năm trước.

NORA. Å, jeg visste det nok; jeg leste det jo i avisene. Å, Kristine, du må tro meg, jeg tenkte ofte på å skrive til deg i den tid; men alltid oppsatte jeg det, og alltid kom der noe i veien.

NORA. Ôi, mình biết chứ; mình đọc trên báo. Ôi, Kristine, cậu phải tin mình, lúc ấy mình hay nghĩ đến chuyện viết thư cho cậu; nhưng lần nào cũng hoãn, lần nào cũng có chuyện gì cản đường.

FRU LINDE. Kjære Nora, det forstår jeg så godt.

BÀ LINDE. Nora thân mến, mình hiểu mà.

NORA. Nei, det var stygt av meg, Kristine. Å, du stakkar, hvor meget du visst har gått igjennem. - Og han efterlot deg jo ikke noe å leve av?

NORA. Không, mình tệ quá, Kristine. Ôi, tội nghiệp cậu, chắc cậu đã trải qua biết bao nhiêu. — Mà ông ấy chẳng để lại cho cậu gì để sống sao?

FRU LINDE. Nei.

BÀ LINDE. Không.

NORA. Og ingen børn?

NORA. Và không có con?

FRU LINDE. Nei.

BÀ LINDE. Không.

NORA. Slett ingen ting altså?

NORA. Vậy là hoàn toàn chẳng có gì?

FRU LINDE. Ikke en gang en sorg eller et savn til å tære på.

BÀ LINDE. Đến một nỗi buồn hay một nỗi nhớ để gặm nhấm cũng không.

NORA (ser vantro på henne). Ja men, Kristine, hvor kan det være mulig?

NORA (nhìn bà không tin). Nhưng Kristine, sao có thể như thế được?

FRU LINDE (smiler tungt og stryker henne over håret). Å, det hender undertiden, Nora.

BÀ LINDE (cười buồn và vuốt tóc cô). Ôi, đôi khi vẫn xảy ra, Nora.

NORA. Så ganske alene. Hvor det må være forferdelig tungt for deg. Jeg har tre deilige børn. Ja nu kan du ikke få se dem, for de er ute med piken. Men nu må du fortelle meg alt -

NORA. Một mình hoàn toàn. Chắc nặng nề lắm với cậu. Mình có ba đứa con đáng yêu. Giờ cậu chưa gặp được vì chúng đi chơi với cô giúp việc. Nhưng giờ cậu phải kể mình nghe tất cả —

FRU LINDE. Nei, nei, nei, fortell heller du.

BÀ LINDE. Không, không, không, cậu kể đi.

NORA. Nei, du skal begynne. I dag vil jeg ikke være egenkjærlig. I dag vil jeg tenke bare på dine saker. Men ett må jeg dog si deg. Vet du den store lykke som er hendt oss i disse dage?

NORA. Không, cậu bắt đầu. Hôm nay mình không muốn ích kỷ. Hôm nay mình chỉ nghĩ đến chuyện của cậu. Nhưng có một điều mình phải nói. Cậu biết cái may lớn vừa đến với tụi mình mấy hôm nay không?

FRU LINDE. Nei. Hva er det?

BÀ LINDE. Không. Gì thế?

NORA. Tenk, min mann er blitt direktør i Aksjebanken.

NORA. Tưởng tượng xem, chồng mình đã làm giám đốc Ngân hàng Cổ phần.

FRU LINDE. Din mann? Å hvilket hell -!

BÀ LINDE. Chồng cậu? Ôi may quá —!

NORA. Ja, umåtelig! Å være advokat, det er jo så usikkert å leve av, især når man ikke vil befatte seg med andre forretninger enn de som er fine og smukke. Og det har naturligvis Torvald aldri villet; og det holder jeg da ganske med ham i. Å, du kan tro vi gleder oss! Han skal tiltre i banken allerede til nyttår, og da får han en stor gasje og mange prosenter. Herefter kan vi leve ganske annerledes enn før, - ganske som vi vil. Å, Kristine, hvor jeg føler meg lett og lykkelig! Ja, for det er dog deilig å ha dyktig mange penge og ikke behøve å gjøre seg bekymringer. Ikke sant?

NORA. Ừ, may khôn tả! Làm luật sư thì kiếm sống bấp bênh lắm, nhất là khi không muốn dính vào việc gì ngoài những việc tử tế và đẹp đẽ. Mà Torvald tất nhiên chưa bao giờ muốn; và mình hoàn toàn đồng ý với anh ấy. Ôi, cậu tin đi, tụi mình mừng lắm! Anh ấy sẽ nhậm chức ở ngân hàng ngay đầu năm mới, và khi đó sẽ có lương cao và nhiều phần trăm hoa hồng. Từ nay tụi mình sống khác hẳn trước — hoàn toàn như ý muốn. Ôi, Kristine, mình thấy nhẹ nhõm và hạnh phúc biết bao! Ừ, vì có thật nhiều tiền mà không phải lo lắng thì thích thật. Phải không?

FRU LINDE. Jo, iallfall måtte det være deilig å ha det nødvendige.

BÀ LINDE. Ừ, ít nhất có đủ dùng thì chắc là thích.

NORA. Nei ikke blott det nødvendige, men dyktig, dyktig mange penge!

NORA. Không, không chỉ đủ dùng, mà thật nhiều, thật nhiều tiền!

FRU LINDE (smiler). Nora, Nora, er du ennu ikke blitt fornuftig? I skoledagene var du en stor ødeland.

BÀ LINDE (mỉm cười). Nora, Nora, cậu vẫn chưa khôn ra à? Hồi đi học cậu đã là đứa phá của lớn.

NORA (ler stille). Ja, det sier Torvald ennu. (truer med fingeren.) Men «Nora, Nora» er ikke så gal som I tenker. - Å, vi har sannelig ikke hatt det så at jeg har kunnet ødsle. Vi har måttet arbeide begge to.

NORA (cười khẽ). Ừ, Torvald giờ vẫn nói thế. (giơ ngón tay dọa.) Nhưng “Nora, Nora” đâu có dở như các cậu tưởng. — Ôi, tụi mình thật sự chưa bao giờ khá giả đến mức mình được phung phí. Cả hai đứa mình đều phải làm việc.

FRU LINDE. Du også?

BÀ LINDE. Cả cậu nữa à?

NORA. Ja, med småting, med håndarbeide, med hekling og med broderi og sånt noe; (henkastende.) og med andre ting også. Du vet vel at Torvald gikk ut av departementet da vi ble gift? Der var ingen utsikt til befordring i hans kontor, og så måtte han jo tjene flere penge enn før. Men i det første år overanstrengte han seg så aldeles forferdelig. Han måtte jo søke alskens bifortjeneste, kan du vel tenke deg, og arbeide både tidlig og sent. Men det tålte han ikke, og så ble han så dødelig syk. Så erklærte lægene det for nødvendig at han kom ned til syden.

NORA. Ừ, mấy việc lặt vặt, việc thủ công, đan móc, thêu thùa mấy thứ đó; (nói qua loa.) và cả những việc khác nữa. Cậu biết Torvald rời bộ khi tụi mình cưới chứ? Ở văn phòng ấy không có triển vọng thăng chức, nên Torvald phải kiếm nhiều tiền hơn trước. Nhưng năm đầu anh làm việc quá sức kinh khủng. Cậu nghĩ xem, chồng mình phải tìm đủ mọi nguồn thu thêm, làm cả sáng lẫn khuya. Nhưng anh không chịu nổi, rồi ốm nặng chết đi được. Thế là các bác sĩ tuyên bố nhất thiết phải đưa anh xuống miền nam.

FRU LINDE. Ja, I oppholdt jer jo et helt år i Italien?

BÀ LINDE. Ừ, các cậu ở Ý cả năm trời mà?

NORA. Ja visst. Det var ikke lett å komme av sted, kan du tro. Ivar var nettopp født den gang. Men av sted måtte vi naturligvis. Å, det var en vidunderlig reise. Og den frelste Torvalds liv. Men den kostet svært mange penge, Kristine.

NORA. Đúng thế. Đi không dễ đâu, cậu tin đi. Lúc đó Ivar vừa mới sinh. Nhưng tất nhiên tụi mình phải đi. Ôi, đó là một chuyến đi tuyệt vời. Và nó đã cứu mạng Torvald. Nhưng nó tốn rất nhiều tiền, Kristine.

FRU LINDE. Det kan jeg nok tenke meg.

BÀ LINDE. Mình hình dung được.

NORA. Tolv hundre spesier kostet den. Fire tusen åtte hundre kroner. Det er mange penge du.

NORA. Mười hai trăm speciedaler. Bốn nghìn tám trăm krone. Nhiều tiền lắm đấy.

FRU LINDE. Ja, men i slike tilfelle er det iallfall en stor lykke at man har dem.

BÀ LINDE. Ừ, nhưng trong những trường hợp như thế thì có tiền là một may mắn lớn.

NORA. Ja jeg skal si deg, vi fikk dem nu av pappa.

NORA. Ừ, mình nói cho cậu biết, tiền ấy tụi mình có được từ bố.

FRU LINDE. Nå sådan. Det var nettopp på den tid din far døde, tror jeg.

BÀ LINDE. À ra thế. Mình nhớ đúng lúc ấy bố cậu mất.

NORA. Ja, Kristine, det var nettopp da. Og tenk deg, jeg kunne ikke reise til ham og pleie ham. Jeg gikk jo her og ventet daglig at lille Ivar skulle komme til verden. Og så hadde jeg jo min stakkars dødssyke Torvald å passe. Min kjære snille pappa! Jeg fikk aldri se ham mer, Kristine. Å, det er det tungeste jeg har opplevet siden jeg ble gift.

NORA. Ừ, Kristine, đúng lúc ấy. Và cậu nghĩ xem, mình không thể về chăm sóc bố. Mình ở đây từng ngày chờ bé Ivar chào đời. Rồi còn Torvald tội nghiệp ốm thập tử nhất sinh phải trông nom. Bố thân yêu hiền lành của mình! Mình không bao giờ được thấy bố nữa, Kristine. Ôi, đó là điều nặng nề nhất mình từng trải qua từ khi lấy chồng.

FRU LINDE. Jeg vet du holdt meget av ham. Men så reiste I altså til Italien?

BÀ LINDE. Mình biết cậu rất yêu bố. Rồi thế là các cậu đi Ý?

NORA. Ja; da hadde vi jo pengene; og lægene skyndte på oss. Så reiste vi en måneds tid efter.

NORA. Ừ; lúc đó có tiền rồi; mà các bác sĩ thúc giục. Thế là khoảng một tháng sau tụi mình đi.

FRU LINDE. Og din mann kom aldeles helbredet tilbake?

BÀ LINDE. Và chồng cậu trở về khỏi hẳn?

NORA. Frisk som en fisk!

NORA. Khỏe re!

FRU LINDE. Men - doktoren?

BÀ LINDE. Nhưng — còn bác sĩ?

NORA. Hvorledes?

NORA. Sao cơ?

FRU LINDE. Jeg synes piken sa det var doktoren, den herre som kom på samme tid som jeg.

BÀ LINDE. Mình nghe cô hầu nói là bác sĩ, ông vừa đến cùng lúc với mình.

NORA. Ja, det var doktor Rank; men han kommer ikke i sykebesøk; det er vår nærmeste venn, og han ser her innom minst én gang om dagen. Nei, Torvald har aldri hatt en syk time siden. Og børnene er friske og sunne, og jeg også. (springer opp og klapper i hendene.) Å Gud, å Gud, Kristine, det er dog vidunderlig deilig å leve og være lykkelig! - - Å, men det er dog avskyelig av meg -; jeg taler jo bare om mine egne saker. (setter seg på en skammel tett ved henne og legger armene på hennes kne.) Å, du må ikke være vred på meg! - Si meg, er det virkelig sant at du ikke holdt av din mann? Hvorfor tok du ham da?

NORA. Ừ, bác sĩ Rank; nhưng anh ấy không đến để khám bệnh; đó là bạn thân nhất của tụi mình, và ngày nào anh ấy cũng ghé ít nhất một lần. Không, từ đó Torvald chưa ốm lấy một giờ. Mấy đứa nhỏ khỏe mạnh, và mình cũng thế. (nhảy lên, vỗ tay.) Ôi trời, ôi trời, Kristine, sống và hạnh phúc thật là tuyệt vời! — Ôi, nhưng mình đáng ghét quá —; mình toàn nói chuyện của mình. (ngồi xuống chiếc ghế đẩu sát bên bà và đặt hai tay lên đầu gối bà.) Ôi, cậu đừng giận mình! — Nói mình nghe, có thật là cậu không hề yêu ông ấy? Vậy sao cậu lấy ông ấy?

FRU LINDE. Min mor levet ennu; og hun var sengeliggende og hjelpeløs. Og så hadde jeg mine to yngre brødre å sørge for. Jeg syntes ikke det var forsvarlig å vise hans tilbud tilbake.

BÀ LINDE. Mẹ mình còn sống; mà mẹ nằm liệt giường, không tự lo được. Lại còn hai đứa em trai mình phải lo. Mình thấy không thể chối lời cầu hôn của ông ấy.

NORA. Nei, nei, det kan du ha rett i. Han var altså rik den gang?

NORA. Ừ, ừ, chắc cậu có lý. Hồi đó ông ấy giàu nhỉ?

FRU LINDE. Han var ganske velstående, tror jeg. Men det var usikre forretninger, Nora. Da han døde, gikk det hele over styr, og der ble ingenting til overs.

BÀ LINDE. Mình nghĩ ông ấy khá giả. Nhưng làm ăn bấp bênh, Nora. Khi ông mất thì mọi thứ sụp đổ, chẳng còn lại gì.

NORA. Og så -?

NORA. Và rồi —?

FRU LINDE. Ja, så måtte jeg slå meg igjennem med en liten handel og en liten skole og hva jeg ellers kunne finne på. De siste tre år har vært som en eneste lang hvileløs arbeidsdag for meg. Nu er den til ende, Nora. Min stakkars mor behøver meg ikke mer, for hun er gått bort. Og guttene heller ikke; de er nu kommet i stillinger og kan sørge for seg selv.

BÀ LINDE. Rồi mình phải xoay xở bằng một tiệm nhỏ, một trường nhỏ và bất cứ gì mình nghĩ ra được. Ba năm vừa qua với mình như một ngày lao động dài không nghỉ. Giờ nó hết rồi, Nora. Mẹ mình tội nghiệp không cần mình nữa vì mẹ đã mất. Các em cũng thế; chúng đã có việc và tự lo được.

NORA. Hvor du må føle deg lett -

NORA. Chắc cậu thấy nhẹ nhõm —

FRU LINDE. Nei, du; bare så usigelig tom. Ingen å leve for mer. (står urolig opp.) Derfor holdt jeg det ikke lenger ut der borte i den lille avkrok. Her må det dog være lettere å finne noe som kan legge beslag på en og oppta ens tanker. Kunne jeg bare være så lykkelig å få en fast post, noe kontorarbeide -

BÀ LINDE. Không; chỉ trống rỗng không tả nổi. Chẳng còn ai để sống vì nữa. (bồn chồn đứng dậy.) Vì thế mình không chịu nổi ở lại cái xó nhỏ ngoài đó nữa. Ở đây chắc dễ tìm được điều gì chiếm lấy mình và lấp đầy đầu óc. Giá mình may mắn kiếm được một chỗ làm ổn định, việc văn phòng nào đó —

NORA. Å, men, Kristine, det er så forferdelig anstrengende; og du ser allerede så anstrengt ut i forveien. Det ville være meget bedre for deg om du kunne komme til et bad.

NORA. Ôi, nhưng Kristine, việc đó mệt kinh khủng; mà cậu vốn đã trông mệt lắm rồi. Tốt hơn nhiều nếu cậu đi nghỉ ở một nơi suối khoáng.

FRU LINDE (går henimot vinduet). Jeg har ingen pappa, som kan forære meg reisepenge, Nora.

BÀ LINDE (đi về phía cửa sổ). Mình không có bố để cho tiền đi đường, Nora.

NORA (reiser seg). Å, vær ikke vred på meg!

NORA (đứng dậy). Ôi, đừng giận mình!

FRU LINDE (hen til henne). Kjære Nora, vær ikke du vred på meg. Det er det verste ved en stilling som min at den avsetter så megen bitterhet i sinnet. Man har ingen å arbeide for; og dog nødes man til å være om seg på alle kanter. Leve skal man jo; og så blir man egenkjærlig. Da du fortalte meg om den lykkelige forandring i eders stilling - vil du tro det? - jeg gledet meg ikke så meget på dine vegne, som på mine.

BÀ LINDE (đến chỗ cô). Nora thân mến, cậu đừng giận mình. Cái tệ nhất của cảnh như mình là nó để lại nhiều cay đắng trong lòng. Chẳng có ai để làm việc cho; vậy mà vẫn bị ép chạy ngược chạy xuôi. Phải sống chứ; rồi người ta thành ích kỷ. Khi cậu kể về sự đổi thay may mắn của các cậu — cậu tin không? — mình mừng không phải vì cậu, mà vì chính mình.

NORA. Hvorledes det? Å, jeg forstår det. Du mener Torvald kunne kanskje gjøre noe for deg.

NORA. Sao thế? Ôi, mình hiểu rồi. Cậu nghĩ biết đâu Torvald làm được gì đó cho cậu.

FRU LINDE. Ja, det tenkte jeg meg.

BÀ LINDE. Ừ, mình đã nghĩ vậy.

NORA. Det skal han også, Kristine. Overlat det bare til meg; jeg skal innlede det så fint, så fint, - finne på noe elskverdig som han synes riktig godt om. Å, jeg vil så inderlig gjerne være deg til tjeneste.

NORA. Torvald sẽ làm, Kristine. Cứ để mình lo; mình sẽ mở lời khéo lắm, khéo lắm, — nghĩ ra điều gì dễ mến để anh thật lòng thích. Ôi, mình muốn giúp cậu hết lòng.

FRU LINDE. Hvor det er smukt av deg, Nora, at du er så ivrig for min sak, - dobbelt smukt av deg, som selv kjenner så lite til livets byrder og besvær.

BÀ LINDE. Cậu tốt quá, Nora, nhiệt tình lo cho chuyện của mình, — càng tốt gấp đôi vì chính cậu lại biết quá ít về gánh nặng và nhọc nhằn của đời.

NORA. Jeg -? Jeg kjenner så lite til -?

NORA. Mình —? Mình biết quá ít về —?

FRU LINDE (smilende). Nå, Herregud, den smule håndarbeide og sånt noe -. Du er et barn, Nora.

BÀ LINDE (mỉm cười). Ôi trời, chút việc thủ công mấy thứ ấy —. Cậu là trẻ con, Nora.

NORA (kaster på nakken og går henover gulvet). Det skulle du ikke si så overlegent.

NORA (hất đầu và đi ngang phòng). Cậu không nên nói bằng giọng bề trên thế.

FRU LINDE. Så?

BÀ LINDE. Thế sao?

NORA. Du er liksom de andre. I tror alle sammen at jeg ikke duger til noe riktig alvorlig -

NORA. Cậu cũng như những người khác. Các cậu ai cũng tưởng mình không làm nổi việc gì thật sự nghiêm túc —

FRU LINDE. Nå, nå -

BÀ LINDE. Thôi, thôi —

NORA. - at jeg ikke har prøvet noe i denne vanskelige verden.

NORA. — rằng mình chưa từng nếm trải gì trong cái thế giới khó khăn này.

FRU LINDE. Kjære Nora, du har jo nyss fortalt meg alle dine gjenvordigheter.

BÀ LINDE. Nora thân mến, cậu vừa kể mình nghe mọi nỗi gian truân của cậu rồi mà.

NORA. Pytt, - de småtterier! (sakte.) Jeg har ikke fortalt deg det store.

NORA. Xì, — mấy chuyện vặt đó! (khẽ.) Mình chưa kể cậu chuyện lớn.

FRU LINDE. Hvilket store? Hva mener du?

BÀ LINDE. Chuyện lớn nào? Cậu nói gì?

NORA. Du overser meg så ganske, Kristine; men det skulle du ikke gjøre. Du er stolt over at du har arbeidet så tungt og så lenge for din mor.

NORA. Cậu coi thường mình quá, Kristine; nhưng cậu không nên thế. Cậu tự hào vì đã làm lụng nặng nhọc và lâu như vậy cho mẹ.

FRU LINDE. Jeg overser visselig ikke noen. Men det er sant: jeg er både stolt og glad når jeg tenker på at det ble meg forunt å gjøre min mors siste levetid så vidt sorgløs.

BÀ LINDE. Mình chắc chắn không coi thường ai. Nhưng đúng: mình vừa tự hào vừa vui khi nghĩ rằng mình đã có phước làm cho những ngày cuối đời của mẹ ít nhiều thanh thản.

NORA. Og du er også stolt når du tenker på hva du har gjort for dine brødre.

NORA. Và cậu cũng tự hào khi nghĩ đến những gì cậu đã làm cho các em.

FRU LINDE. Det synes jeg jeg har rett til.

BÀ LINDE. Mình nghĩ mình có quyền.

NORA. Det synes jeg også. Men nu skal du høre noe, Kristine. Jeg har også noe å være stolt og glad over.

NORA. Mình cũng nghĩ thế. Nhưng giờ cậu nghe này, Kristine. Mình cũng có điều để tự hào và vui.

FRU LINDE. Det tviler jeg ikke på. Men hvorledes mener du det?

BÀ LINDE. Mình không nghi ngờ. Nhưng ý cậu là sao?

NORA. Tal sakte. Tenk om Torvald hørte det! Han må ikke for noen pris i verden -; der må ingen få det å vite, Kristine; ingen uten du.

NORA. Nói khẽ thôi. Nếu Torvald nghe thấy thì sao! Chồng mình tuyệt đối không được —; không ai được biết, Kristine; ngoài cậu.

FRU LINDE. Men hva er det dog?

BÀ LINDE. Nhưng chuyện gì thế?

NORA. Kom herhen. (drar henne ned på sofaen ved siden av seg.) Ja du, - jeg har også noe å være stolt og glad over. Det er meg, som har reddet Torvalds liv.

NORA. Lại đây. (kéo bà ngồi xuống ghế sofa bên cạnh.) Ừ, — mình cũng có điều để tự hào và vui. Chính mình đã cứu mạng Torvald.

FRU LINDE. Reddet -? Hvorledes reddet?

BÀ LINDE. Cứu —? Cứu thế nào?

NORA. Jeg fortalte deg jo om reisen til Italien. Torvald kunne ikke ha overstått det hvis han ikke var kommet der ned -

NORA. Mình kể với cậu chuyến đi Ý rồi mà. Torvald sẽ không qua nổi nếu không xuống đó —

FRU LINDE. Nå, ja; din far ga jer så de fornødne penge -

BÀ LINDE. Ừ, bố cậu cho các cậu số tiền cần thiết —

NORA (smiler). Ja, det tror både Torvald og alle andre; men -

NORA (mỉm cười). Ừ, Torvald và mọi người đều tin thế; nhưng —

FRU LINDE. Men -?

BÀ LINDE. Nhưng —?

NORA. Pappa ga oss ikke en skilling. Det var meg, som skaffet pengene til veie.

NORA. Bố không cho tụi mình một xu. Chính mình là người kiếm ra tiền.

FRU LINDE. Du? Hele den store sum?

BÀ LINDE. Cậu? Cả món tiền lớn ấy?

NORA. Tolv hundre spesier. Fire tusen åtte hundre kroner. Hva sier du til det?

NORA. Mười hai trăm speciedaler. Bốn nghìn tám trăm krone. Cậu nói sao?

FRU LINDE. Ja men, Nora, hvorledes var det mulig? Hadde du da vunnet i lotteriet?

BÀ LINDE. Nhưng Nora, sao có thể được? Hay cậu trúng xổ số?

NORA (med ringeakt). I lotteriet? (blåser.) Hva kunst hadde det da vært?

NORA (khinh khỉnh). Xổ số? (xì một tiếng.) Thế thì tài cán gì?

FRU LINDE. Men hvor fikk du dem da fra?

BÀ LINDE. Vậy cậu lấy ở đâu ra?

NORA (nynner og smiler hemmelighetsfullt). Hm; tra la la la!

NORA (ngân nga và cười bí ẩn). Hm; tra la la la!

FRU LINDE. For låne dem kunne du jo ikke.

BÀ LINDE. Vì cậu đâu thể vay.

NORA. Så? Hvorfor ikke det?

NORA. Thế à? Sao lại không?

FRU LINDE. Nei, en kone kan jo ikke låne uten sin manns samtykke.

BÀ LINDE. Không, vợ đâu thể vay nếu chồng không đồng ý.

NORA (kaster på nakken). Å, når det er en kone som har en smule forretningsdyktighet, - en kone som forstår å bære seg litt klokt ad, så -

NORA (hất đầu). Ôi, khi người vợ có chút đầu óc kinh doanh, — người vợ biết cách xử sự khôn ngoan một chút, thì —

FRU LINDE. Men, Nora, jeg begriper aldeles ikke -

BÀ LINDE. Nhưng Nora, mình hoàn toàn không hiểu —

NORA. Det behøver du jo heller ikke. Det er jo slett ikke sagt at jeg har lånt pengene. Jeg kan jo ha fått dem på andre måter. (kaster seg tilbake i sofaen.) Jeg kan jo ha fått dem av en eller annen beundrer. Når man ser så vidt tiltrekkende ut som jeg -

NORA. Cậu cũng chẳng cần hiểu. Đâu có nói là mình đã vay tiền. Mình có thể có được bằng cách khác. (ngả người xuống sofa.) Mình có thể được một người ngưỡng mộ nào đó cho. Khi người ta trông hấp dẫn như mình —

FRU LINDE. Du er en galning.

BÀ LINDE. Cậu điên rồi.

NORA. Nu er du visst umåtelig nysgjerrig, Kristine.

NORA. Chắc giờ cậu tò mò khủng khiếp, Kristine.

FRU LINDE. Ja hør nu her, kjære Nora, - har du ikke der handlet ubesindig?

BÀ LINDE. Này nghe đây, Nora thân mến, — cậu chẳng phải đã làm gì thiếu suy nghĩ sao?

NORA (sitter atter oppreist). Er det ubesindig å redde sin manns liv?

NORA (lại ngồi thẳng). Cứu mạng chồng mà là thiếu suy nghĩ sao?

FRU LINDE. Jeg synes det er ubesindig at du uten hans vitende -

BÀ LINDE. Mình thấy thiếu suy nghĩ khi cậu làm mà ông ấy không biết —

NORA. Men han måtte jo nettopp ikke vite noe! Herregud, kan du ikke forstå det? Han måtte ikke en gang vite hvor farlig det sto til med ham. Det var til meg lægene kom og sa at hans liv sto i fare; at intet annet kunne redde ham enn et opphold i syden. Tror du ikke jeg først forsøkte å lirke meg frem? Jeg talte til ham om hvor deilig det ville være for meg å få reise til utlandet liksom andre unge koner; jeg både gråt og jeg ba; jeg sa at han værs'god skulle huske på de omstendigheter jeg var i, og at han måtte være snill og føye meg; og så slo jeg på at han gjerne kunne oppta et lån. Men da ble han nesten vred, Kristine. Han sa at jeg var lettsindig, og at det var hans plikt som ektemann ikke å føye meg i nykker og luner - som jeg tror han kalte det. Ja ja, tenkte jeg, reddes må du nu; og så var det jeg gjorde utvei -

NORA. Nhưng chính là chồng mình không được biết! Trời ơi, cậu không hiểu sao? Anh ấy thậm chí không được biết bệnh tình nguy kịch đến đâu. Các bác sĩ đến nói với mình rằng tính mạng anh ấy nguy hiểm; rằng không gì cứu được anh ngoài đi nghỉ miền nam. Cậu không nghĩ mình thử lựa lời trước sao? Mình nói với anh rằng được ra nước ngoài như các cô vợ trẻ khác thì mình thích biết bao; mình vừa khóc vừa van; mình bảo anh làm ơn nghĩ đến hoàn cảnh của mình, và hãy tốt bụng chiều mình; rồi mình gợi ý rằng anh cứ việc vay một khoản. Nhưng khi ấy anh gần như nổi giận, Kristine. Anh bảo mình nông nổi, và bổn phận của anh với tư cách chồng là không chiều những cơn bốc đồng và tính thất thường của mình — hình như anh gọi thế. Thế là mình nghĩ, được rồi, phải cứu chồng mình; và thế là mình tìm ra lối —

FRU LINDE. Og fikk din mann ikke vite av din far at pengene ikke kom fra ham?

BÀ LINDE. Chồng cậu không nghe bố cậu nói là tiền không phải của bố à?

NORA. Nei, aldri. Pappa døde nettopp i de samme dage. Jeg hadde tenkt å innvie ham i saken og be ham ikke røbe noe. Men da han lå så syk -. Dessverre, det ble ikke nødvendig.

NORA. Không, không bao giờ. Bố mất đúng những ngày ấy. Mình đã định cho bố biết rồi xin bố đừng tiết lộ. Nhưng khi bố nằm bệnh nặng —. Tiếc là hóa ra không cần nữa.

FRU LINDE. Og har du aldri siden betrodd deg til din mann?

BÀ LINDE. Và từ đó cậu chưa bao giờ tâm sự với chồng sao?

NORA. Nei, for himmelens skyld, hvor kan du tenke det? Han, som er så streng i det stykke! Og dessuten - Torvald med sin mandige selvfølelse, - hvor pinlig og ydmykende ville det ikke være for ham å vite at han skyldte meg noe. Det ville ganske forrykke forholdet imellem oss; vårt skjønne lykkelige hjem ville ikke lenger bli hva det nu er.

NORA. Không, trời ơi, sao cậu nghĩ ra thế? Chồng mình nghiêm khắc chuyện đó lắm! Mà hơn nữa — Torvald với lòng tự trọng đàn ông của anh, — biết mình mắc nợ vợ thì anh sẽ đau đớn và nhục nhã đến thế nào. Nó sẽ làm đảo lộn hoàn toàn quan hệ giữa tụi mình; ngôi nhà hạnh phúc xinh đẹp của tụi mình sẽ không còn như bây giờ nữa.

FRU LINDE. Vil du aldri si ham det?

BÀ LINDE. Cậu sẽ không bao giờ nói với anh ấy sao?

NORA (eftertenksom, halvt smilende). Jo - en gang kanskje; - om mange år når jeg ikke lenger er så smukk som nu. Du skal ikke le av det! Jeg mener naturligvis: når Torvald ikke lenger synes så godt om meg som nu; når han ikke lenger finner fornøyelse i at jeg danser for ham og forkler meg og deklamerer. Da kunne det være godt å ha noe i bakhånden - (avbrytende.) Vås, vås, vås! Den tid kommer aldri. - Nå, hva sier du så til min store hemmelighet, Kristine? Duer ikke jeg også til noe? - Du kan forresten tro at den sak har voldt meg mange bekymringer. Det har sannelig ikke vært lett for meg å oppfylle mine forpliktelser til rette tid. Jeg skal si deg, der er i forretningsverdenen noe som kalles kvartalsrenter, og noe som kalles avdrag; og de er alltid så forferdelig vanskelige å skaffe til veie. Så har jeg måttet spare litt hist og her hvor jeg kunne, ser du. Av husholdningspengene kunne jeg jo ikke legge noe videre til side, for Torvald måtte jo leve godt. Børnene kunne jeg jo ikke la gå dårlig kledd; hva jeg fikk til dem, syntes jeg jeg måtte bruke alt sammen. De søte velsignede små!

NORA (trầm ngâm, nửa mỉm cười). Có — một lúc nào đó có lẽ; — nhiều năm nữa, khi mình không còn xinh như bây giờ. Cậu đừng cười! Dĩ nhiên ý mình là: khi Torvald không còn thích mình như bây giờ; khi anh ấy không còn thấy vui khi mình nhảy múa cho anh xem, hóa trang và ngâm thơ. Lúc đó có sẵn gì đó trong tay áo thì tốt. (ngắt lời.) Vớ vẩn, vớ vẩn, vớ vẩn! Cái ngày ấy không bao giờ đến. — Thế, cậu nghĩ sao về bí mật lớn của mình, Kristine? Mình cũng đâu phải hạng vô tích sự? — Mà cậu tin đi, chuyện này làm mình lo nghĩ lắm. Thật sự không dễ để mình trả đúng hạn các khoản phải trả. Mình nói cho cậu biết, trong giới kinh doanh có cái gọi là lãi theo quý và cái gọi là trả góp; mà chúng lúc nào cũng khó xoay khủng khiếp. Nên mình phải dè sẻn chỗ này chỗ kia bất cứ khi nào có thể, cậu thấy đấy. Tiền chợ thì mình chẳng để dành thêm được bao nhiêu, vì Torvald phải ăn ngon. Bọn trẻ thì mình không thể để ăn mặc tồi; những gì mình có cho chúng, mình thấy mình phải tiêu hết. Mấy đứa bé yêu quý của mình!

FRU LINDE. Så gikk det vel altså ut over dine egne fornødenheter, stakkars Nora?

BÀ LINDE. Vậy là ảnh hưởng đến những nhu cầu của chính cậu rồi, Nora tội nghiệp?

NORA. Ja naturligvis. Jeg var jo også den som var nærmest til det. Hver gang Torvald ga meg penge til nye kjoler og sånt noe, brukte jeg aldri mer enn det halve; kjøpte alltid de simpleste og billigste sorter. En Guds lykke var det at all ting kler meg så godt, så Torvald ikke merket det. Men det falt meg mangen gang tungt, Kristine; for det er dog deilig å gå fint kledd. Ikke sant?

NORA. Ừ, tất nhiên. Mình là người dễ cắt xén nhất mà. Mỗi lần Torvald cho tiền may váy mới các thứ, mình chưa bao giờ tiêu quá một nửa; luôn mua loại xoàng nhất, rẻ nhất. May phước là cái gì mặc lên người mình cũng hợp, nên Torvald không nhận ra. Nhưng nhiều khi mình thấy tủi, Kristine; vì mặc đẹp thì thích thật. Phải không?

FRU LINDE. Å jo så menn.

BÀ LINDE. Ôi, tất nhiên rồi.

NORA. Nå, så har jeg jo også hatt andre inntektskilder. I fjor vinter var jeg så heldig å få en hel del arkskrift. Så lukket jeg meg inne og satt og skrev hver aften til langt ut på natten. Akk, jeg var mangen gang så trett, så trett. Men det var dog uhyre morsomt allikevel, således å sitte og arbeide og fortjene penge. Det var nesten som om jeg var en mann.

NORA. Rồi mình cũng có nguồn thu khác. Mùa đông năm ngoái mình may được một việc chép thuê khá nhiều. Mình nhốt mình trong phòng, ngồi chép mỗi tối đến khuya. Ôi, nhiều khi mình mệt, mệt lắm. Nhưng thế mà vẫn vui khủng khiếp, ngồi làm việc kiếm tiền như vậy. Cứ như mình là đàn ông vậy.

FRU LINDE. Men hvor meget har du nu på den vis kunnet avbetale?

BÀ LINDE. Nhưng cách đó cậu trả bớt được bao nhiêu rồi?

NORA. Ja, det kan jeg ikke si så nøye. Sånne forretninger, ser du, er det meget vanskelig å holde rede på. Jeg vet kun at jeg har betalt alt hva jeg har kunnet skrape sammen. Mangen gang har jeg ikke visst min arme råd. (smiler.) Da satt jeg her og forestillet meg at en gammel rik herre var blitt forelsket i meg -

NORA. Ừ, mình không nói chính xác được. Những khoản như thế, cậu thấy đấy, rất khó theo dõi. Mình chỉ biết là mình đã trả hết những gì mình vơ vét được. Nhiều lần mình bó tay. (mỉm cười.) Lúc ấy mình ngồi đây tưởng tượng có một ông già giàu có phải lòng mình —

FRU LINDE. Hva! Hvilken herre?

BÀ LINDE. Gì! Ông nào?

NORA. Å snakk! - at han nu var død, og da man åpnet hans testamente, så sto deri med store bokstaver «Alle mine penge skal den elskverdige fru Nora Helmer ha utbetalt straks kontant».

NORA. Ôi nói vớ vẩn! — rằng giờ ông ấy chết rồi, và khi mở di chúc ra thì trong đó viết bằng chữ lớn “Toàn bộ tiền của tôi phải trả ngay bằng tiền mặt cho bà Nora Helmer đáng mến”.

FRU LINDE. Men kjære Nora, - hva var det for en herre?

BÀ LINDE. Nhưng Nora thân mến, — ông ấy là người thế nào?

NORA. Herregud, kan du ikke forstå det? Den gamle herre var jo slett ikke til; det var bare noe jeg satt her og tenkte opp igjen og opp igjen når jeg ikke visste utvei til å skaffe penge. Men det kan også være det samme; det gamle kjedelige menneske kan bli for meg hvor han er; jeg bryr meg hverken om ham eller hans testamente, for nu er jeg sorgløs. (springer opp.) Å Gud, det er dog deilig å tenke på, Kristine! Sorgløs! Å kunne være sorgløs, ganske sorgløs! å kunne leke og tumle seg med børnene; å kunne ha det smukt og nydelig i huset, all ting således som Torvald setter pris på det! Og tenk, så kommer snart våren med stor blå luft. Så kan vi kanskje få reise litt. Jeg kan kanskje få se havet igjen. Å ja, ja, det er riktignok vidunderlig å leve og være lykkelig!

NORA. Trời ơi, cậu không hiểu sao? Ông già ấy làm gì có thật; chỉ là chuyện mình ngồi đây nghĩ đi nghĩ lại mỗi khi bí đường kiếm tiền. Nhưng thôi kệ; cái ông già chán ngắt ấy muốn ở đâu thì ở; mình chẳng thèm đoái hoài đến ông ta hay cái di chúc của ông ta, vì giờ mình hết lo rồi. (nhảy dựng lên.) Trời ơi, nghĩ đến mà sướng quá, Kristine! Hết lo! Được hết lo, hoàn toàn hết lo! Được chơi đùa lăn lộn với lũ trẻ; được giữ nhà cửa xinh xắn đẹp đẽ, mọi thứ đúng như Torvald thích! Mà nghĩ xem, chẳng bao lâu nữa xuân sẽ đến, trời xanh bao la. Biết đâu mình đi chơi xa một chút. Biết đâu mình lại được thấy biển. Ôi, đúng thế, sống và hạnh phúc thật là kỳ diệu!

(Klokken høres i forstuen.)

(Có tiếng chuông ngoài tiền sảnh.)

FRU LINDE (reiser seg). Det ringer; det er kanskje best jeg går.

BÀ LINDE (đứng dậy). Có chuông; có lẽ mình nên đi thì hơn.

NORA. Nei, bli du; her kommer visst ingen; det er vel til Torvald -

NORA. Không, cậu ở lại; chắc chẳng có ai đến đâu; chắc là tìm Torvald —

STUEPIKEN (i forstuedøren). Om forlatelse, frue, - her er en herre som vil tale med advokaten -

CÔ HẦU PHÒNG (ở cửa tiền sảnh). Xin lỗi bà, — có một ông muốn gặp luật sư —

NORA. Med bankdirektøren, mener du.

NORA. Ý chị là giám đốc ngân hàng.

STUEPIKEN. Ja, med bankdirektøren; men jeg visste ikke - siden doktoren er der inne -

CÔ HẦU PHÒNG. Vâng, giám đốc ngân hàng; nhưng tôi không biết — vì bác sĩ đang ở trong đó —

NORA. Hvem er den herre?

NORA. Ông ấy là ai?

SAKFØRER KROGSTAD' (i forstuedøren). Det er meg, frue.

LUẬT SƯ KROGSTAD (ở cửa tiền sảnh). Là tôi, thưa bà.

FRU LINDE (stusser, farer sammen og vender seg mot vinduet).

BÀ LINDE (giật mình, run lên và quay ra cửa sổ).

NORA (et skritt imot ham, spent, med halv stemme). De? Hva er det? Hva vil De tale med min mann om?

NORA (tiến một bước về phía ông ta, căng thẳng, nói nhỏ). Ông? Có chuyện gì? Ông muốn nói gì với chồng tôi?

KROGSTAD. Banksaker - på en måte. Jeg har en liten post i Aksjebanken, og Deres mann skal jo nu bli vår sjef, hører jeg -

KROGSTAD. Việc ngân hàng — theo một nghĩa nào đó. Tôi có một chân nhỏ ở Ngân hàng Cổ phần, và nghe nói ông nhà sắp làm giám đốc của chúng tôi —

NORA. Det er altså -

NORA. Vậy là —

KROGSTAD. Bare tørre forretninger, frue; slett ikke noe annet.

KROGSTAD. Chỉ là công việc khô khan thôi, thưa bà; không gì khác.

NORA. Ja, vil De da være så god å gå inn kontordøren. (hilser likegyldig, idet hun lukker døren til forstuen; derpå går hun hen og ser til ovnen.)

NORA. Vậy mời ông vào cửa phòng làm việc. (chào qua loa, đóng cửa tiền sảnh lại; rồi đi tới xem lò.)

FRU LINDE. Nora, - hvem var den mann?

BÀ LINDE. Nora, — người đàn ông đó là ai?

NORA. Det var en sakfører Krogstad.

NORA. Là luật sư Krogstad.

FRU LINDE. Det var altså virkelig ham.

BÀ LINDE. Vậy đúng là anh ta.

NORA. Kjenner du det menneske?

NORA. Cậu quen người đó à?

FRU LINDE. Jeg har kjent ham - for en del år siden. Han var en tid sakførerfullmektig henne på vår kant.

BÀ LINDE. Mình có quen anh ta — cách đây mấy năm. Anh ta từng một thời làm thư ký văn phòng luật sư ở quê mình.

NORA. Ja, det var han jo.

NORA. Ừ, đúng là có.

FRU LINDE. Hvor han var forandret.

BÀ LINDE. Anh ta thay đổi nhiều quá.

NORA. Han har nok vært meget ulykkelig gift.

NORA. Chắc anh ta có một cuộc hôn nhân rất bất hạnh.

FRU LINDE. Nu er han jo enkemann?

BÀ LINDE. Giờ anh ta góa vợ rồi nhỉ?

NORA. Med mange børn. Se så; nu brenner det. (hun lukker ovnsdøren og flytter gyngestolen litt til side.)

NORA. Lại đông con. Đấy; cháy rồi. (đóng cửa lò và đẩy chiếc ghế bập bênh sang bên một chút.)

FRU LINDE. Han driver jo mange slags forretninger, sies det?

BÀ LINDE. Nghe nói anh ta làm đủ thứ kinh doanh?

NORA. Så? Ja det kan gjerne være; jeg vet slett ikke -. Men la oss ikke tenke på forretninger; det er så kjedelig.

NORA. Thế à? Có thể lắm; mình chẳng biết —. Nhưng thôi đừng nghĩ đến chuyện làm ăn; chán lắm.

(Doktor Rank kommer fra Helmers værelse.)

(Bác sĩ Rank từ phòng Helmer đi ra.)

DOKTOR RANK (ennu i døren). Nei nei, du; jeg vil ikke forstyrre; jeg vil heller gå litt inn til din hustru. (lukker døren og bemerker fru Linde.) Å om forlatelse; jeg forstyrrer nok her også.

BÁC SĨ RANK (còn ở cửa). Thôi, thôi, anh; tôi không muốn làm phiền; tôi sang chỗ vợ anh một lát thì hơn. (đóng cửa và nhận ra bà Linde.) Ồ xin lỗi; ở đây chắc tôi cũng làm phiền.

NORA. Nei, på ingen måte. (forestiller.) Doktor Rank. Fru Linde.

NORA. Không, không hề. (giới thiệu.) Bác sĩ Rank. Bà Linde.

RANK. Nå så. Et navn, som ofte høres her i huset. Jeg tror jeg gikk fruen forbi på trappen da jeg kom.

RANK. À ra thế. Một cái tên hay được nhắc đến trong nhà này. Hình như lúc tôi lên, tôi đi qua bà ngoài cầu thang.

FRU LINDE. Ja; jeg stiger meget langsomt, jeg kan ikke godt tåle det.

BÀ LINDE. Vâng; tôi lên rất chậm, tôi không chịu nổi việc leo cầu thang.

RANK. Aha, en liten smule bedervet innvendig?

RANK. A ha, bên trong hơi hư hỏng một chút?

FRU LINDE. Egentlig mer overanstrengt.

BÀ LINDE. Đúng hơn là kiệt sức.

RANK. Ikke annet? Så er De vel kommet til byen for å hvile Dem ut i alle gjestebudene?

RANK. Chỉ vậy thôi? Thế chắc bà lên thành phố để nghỉ ngơi giữa các bữa tiệc?

FRU LINDE. Jeg er kommet hit for å søke arbeide.

BÀ LINDE. Tôi lên đây để tìm việc.

RANK. Skal det være noe probat middel imot overanstrengelse?

RANK. Đó có phải thứ thuốc công hiệu chữa kiệt sức không?

FRU LINDE. Man må leve, herr doktor.

BÀ LINDE. Người ta phải sống, thưa bác sĩ.

RANK. Ja, det er jo en alminnelig mening at det skal være sa nødvendig.

RANK. Ừ, ai cũng cho rằng thế là cần thiết.

NORA. Å vet De hva, doktor Rank, - De vil så menn også gjerne leve.

NORA. Ôi anh biết không, bác sĩ Rank, — anh cũng muốn sống lắm còn gì.

RANK. Ja så menn vil jeg så. Så elendig jeg enn er, vil jeg dog gjerne bli ved å pines i det lengste. Alle mine pasienter har det på samme vis. Og således er det med de moralsk angrepne også. Det er nu nettopp i dette øyeblikk et slikt moralsk hospitalslem inne hos Helmer -

RANK. Ừ thì đúng thế. Khốn khổ đến đâu, tôi vẫn muốn bị giày vò cho lâu nhất có thể. Bệnh nhân nào của tôi cũng vậy. Với những kẻ hư hỏng về đạo đức cũng vậy. Ngay lúc này đang có một bệnh nhân đạo đức như thế ở trong kia với Helmer —

FRU LINDE (dempet). Ah!

BÀ LINDE (nhỏ giọng). A!

NORA. Hvem mener De?

NORA. Anh nói ai?

RANK. Å, det er en sakfører Krogstad, et menneske som De ikke kjenner noe til. Han er bedervet i karakterrøttene, frue. Men selv han begynte å snakke om, som noe høyviktig, at han måtte leve.

RANK. Ồ, một luật sư Krogstad, người cô không biết gì đâu. Hắn mục ruỗng đến tận gốc rễ tính cách, thưa cô Helmer. Nhưng ngay cả hắn cũng bắt đầu nói, như một chuyện hệ trọng, rằng hắn phải sống.

NORA. Så? Hva var det han ville tale med Torvald om?

NORA. Thế à? Ông ta muốn nói gì với Torvald vậy?

RANK. Jeg vet sannelig ikke; jeg hørte blott det var noe om Aksjebanken.

RANK. Tôi thật sự không biết; tôi chỉ nghe loáng thoáng là chuyện Ngân hàng Cổ phần.

NORA. Jeg visst ikke at Krog - at denne sakfører Krogstad hadde noe med Aksjebanken å gjøre.

NORA. Tôi không biết Krog — là ông luật sư Krogstad này lại có dính dáng gì đến Ngân hàng Cổ phần.

RANK. Jo, han har fått et slags ansettelse der nede. (til fru Linde.) Jeg vet ikke om man også borte på Deres kanter har et slags mennesker som vimser hesblesende omkring for å oppsnuse moralsk råttenskap og så få vedkommende innlagt til observasjon i en eller annen fordelaktig stilling. De sunne må pent finne seg i å stå utenfor.

RANK. Có chứ, hắn vừa được nhận một chân ở dưới đó. (với bà Linde.) Tôi không biết ở quê bà có loại người hớt hải chạy khắp nơi, đánh hơi mùi mục nát đạo đức, rồi tống người ta vào quan sát trong một chức vụ béo bở nào đó không. Người lành thì cứ ngoan ngoãn đứng ngoài.

FRU LINDE. Det er dog vel også de syke som mest trenger til å lukkes inn.

BÀ LINDE. Nhưng chính những người ốm mới cần được đưa vào nhất chứ.

RANK (trekker på skuldrene). Ja, der har vi det. Det er den betraktning som gjør samfunnet til et sykehus.

RANK (nhún vai). Đấy, nó đấy. Chính cách nghĩ ấy biến xã hội thành bệnh viện.

NORA (i sine egne tanker, brister ut i en halvhøy latter og klapper i hendene).

NORA (chìm trong ý nghĩ riêng, bật cười khẽ và vỗ tay).

RANK. Hvorfor ler De av det? Vet De egentlig hva samfunnet er?

RANK. Sao cô cười? Cô có biết xã hội thật ra là gì không?

NORA. Hva bryr jeg meg om det kjedelige samfunn? Jeg lo av noe ganske annet. - noe uhyre morsomt. - Si meg, doktor Rank, - alle de som er ansatte i Aksjebanken, blir altså nu avhengige av Torvald?

NORA. Tôi bận tâm gì đến cái xã hội chán ngắt ấy? Tôi cười vì chuyện khác hẳn. — chuyện buồn cười kinh khủng. — Cho tôi hỏi, bác sĩ Rank, — vậy là tất cả những người làm ở Ngân hàng Cổ phần giờ đều phụ thuộc vào Torvald?

RANK. Er det det De finner så uhyre morsomt?

RANK. Cô thấy điều đó buồn cười kinh khủng sao?

NORA (smiler og nynner). La meg om det! La meg om det! (spaserer omkring på gulvet.) Ja det er riktignok umåtelig fornøyelig å tenke på at vi - at Torvald har fått så megen innflytelse på mange mennesker. (tar posen opp av lommen.) Doktor Rank, skal det være en liten makron?

NORA (mỉm cười và ngân nga). Kệ tôi! Kệ tôi! (đi đi lại lại trên sàn.) Ừ, nghĩ rằng chúng ta — rằng Torvald giờ có nhiều ảnh hưởng đến thế với bao nhiêu người, thật là vui vô cùng. (lấy túi bánh ở trong áo ra.) Bác sĩ Rank, anh dùng một cái macaron nhé?

RANK. Se, se; makroner. Jeg trodde det var forbudne varer her.

RANK. Ồ, bánh macaron. Tôi tưởng ở đây là hàng cấm.

NORA. Ja, men disse er noen som Kristine ga meg.

NORA. Vâng, nhưng đây là mấy cái Kristine cho tôi.

FRU LINDE. Hva? Jeg -?

BÀ LINDE. Gì? Mình —?

NORA. Nå, nå, nå; bli ikke forskrekket. Du kunne jo ikke vite at Torvald hadde forbudt det. Jeg skal si deg han er bange jeg skal få stygge tenner av dem. Men pytt, - for en gangs skyld -! Ikke sant, doktor Rank? Vær så god! (putter ham en makron i munnen.) Og du også, Kristine. Og jeg skal også ha en; bare en liten en - eller høyst to. (spaserer igjen.) Ja nu er jeg riktignok umåtelig lykkelig. Nu er det bare en eneste ting i verden som jeg skulle ha en sånn umåtelig lyst til.

NORA. Thôi, thôi, thôi; đừng hoảng. Cậu đâu biết Torvald đã cấm. Mình nói cậu nghe, anh ấy sợ mình hỏng răng vì chúng. Nhưng thôi — một lần thì sao —! Phải không, bác sĩ Rank? Mời anh! (nhét một cái macaron vào miệng ông.) Cậu cũng thế, Kristine. Mình cũng ăn một cái; chỉ một cái nhỏ thôi — cùng lắm hai. (lại đi đi lại lại.) Ừ, bây giờ mình hạnh phúc vô cùng. Giờ trên đời chỉ còn đúng một điều mình thèm lắm.

RANK. Nå? Og hva er det?

RANK. Thế? Là gì vậy?

NORA. Der er noe som jeg hadde en så umåtelig lyst til å si så Torvald hørte på det.

NORA. Có một câu tôi thèm nói quá, nói để Torvald nghe thấy.

RANK. Og hvorfor kan De så ikke si det?

RANK. Vậy sao cô không nói được?

NORA. Nei, det tør jeg ikke, for det er så stygt.

NORA. Không, tôi không dám, vì nó xấu lắm.

FRU LINDE. Stygt?

BÀ LINDE. Xấu?

RANK. Ja, da er det ikke rådelig. Men til oss kan De jo nok -. Hva er det De har sånn lyst til å si så Helmer hører på det?

RANK. Vậy thì không nên. Nhưng với chúng tôi thì cô nói được mà —. Cô thèm nói điều gì để Helmer nghe thấy?

NORA. Jeg har en sånn umåtelig lyst til å si: død og pine.

NORA. Tôi thèm nói quá: chết tiệt.

RANK. Er De gal!

RANK. Cô điên à!

FRU LINDE. Men bevares, Nora -!

BÀ LINDE. Trời ơi, Nora —!

RANK. Si det. Der er han.

RANK. Nói đi. Anh ấy đến kia.

NORA (gjemmer makronposen). Hyss, hyss, hyss!

NORA (giấu túi macaron). Suỵt, suỵt, suỵt!

(Helmer, med overfrakke på armen og hatt i hånden, kommer fra sitt værelse.)

(Helmer, áo khoác vắt trên tay và mũ cầm trong tay, từ phòng mình đi ra.)

NORA (imot ham). Nå, kjære Torvald, ble du av med ham?

NORA (đi lại phía Helmer). Thế nào, Torvald yêu quý, anh thoát được ông ta chưa?

HELMER. Ja, nu gikk han.

HELMER. Ừ, ông ta đi rồi.

NORA. Må jeg forestille deg -; det er Kristine som er kommet til byen.

NORA. Để em giới thiệu anh —; đây là Kristine, mới lên thành phố.

HELMER. Kristine -? Om forlatelse, men jeg vet ikke -

HELMER. Kristine —? Xin lỗi, nhưng tôi không biết —

NORA. Fru Linde, kjære Torvald; fru Kristine Linde.

NORA. Bà Linde, Torvald yêu quý; bà Kristine Linde.

HELMER. Ah så. Formodentlig en barndomsvenninne av min hustru?

HELMER. À ra thế. Chắc là bạn thuở nhỏ của vợ tôi?

FRU LINDE. Ja vi har kjent hinannen i tidligere dage.

BÀ LINDE. Vâng, chúng tôi quen nhau từ ngày xưa.

NORA. Og tenk, nu har hun gjort den lange reise her inn for å få tale med deg.

NORA. Mà nghĩ xem, bà ấy đã đi cả chặng đường dài lên đây chỉ để gặp anh đấy.

HELMER. Hva skal det si?

HELMER. Nghĩa là sao?

FRU LINDE. Ja ikke egentlig -

BÀ LINDE. Vâng, không hẳn là —

NORA. Kristine er nemlig umåtelig flink i kontorarbeide, og så har hun en sånn uhyre lyst til å komme under en dyktig manns ledelse og lære mer enn det hun alt kan -

NORA. Kristine giỏi việc văn phòng lắm, và bà ấy rất muốn được làm dưới quyền một người đàn ông giỏi giang, để học nhiều hơn những gì bà ấy đã biết —

HELMER. Meget fornuftig, frue.

HELMER. Rất hợp lý, thưa bà.

NORA. Og da hun hørte at du var blitt bankdirektør - der kom telegram om det - så reiste hun så fort hun kunne her inn og -. Ikke sant, Torvald, du kan nok for min skyld gjøre litt for Kristine? Hva?

NORA. Và khi nghe tin anh làm giám đốc ngân hàng — có điện báo về — bà ấy lên ngay đây, nhanh hết mức, và —. Phải không Torvald, vì em, anh làm được chút gì đó cho Kristine chứ? Hả?

HELMER. Jo det var slett ikke umulig. Fruen er formodentlig enke?

HELMER. Ừ, không phải là không thể. Bà là góa phụ?

FRU LINDE. Ja.

BÀ LINDE. Vâng.

HELMER. Og har øvelse i kontorforretninger?

HELMER. Và có kinh nghiệm việc văn phòng?

FRU LINDE. Ja så temmelig.

BÀ LINDE. Cũng khá.

HELMER. Nå, da er det høyst rimelig at jeg kan skaffe Dem en ansettelse -

HELMER. Vậy thì rất có thể tôi sẽ kiếm được cho bà một chỗ —

NORA (klapper i hendene). Ser du; ser du!

NORA (vỗ tay). Thấy chưa; thấy chưa!

HELMER. De er kommet i et heldig øyeblikk, frue -

HELMER. Bà đến đúng vào lúc may mắn, thưa bà —

FRU LINDE. Å, hvorledes skal jeg takke Dem -?

BÀ LINDE. Ôi, tôi biết cảm ơn ông thế nào —?

HELMER. Behøves slett ikke. (trekker ytterfrakken på.) Men i dag må De ha meg unnskyldt -

HELMER. Không cần đâu. (mặc áo khoác vào.) Nhưng hôm nay xin bà thứ lỗi cho —

RANK. Vent; jeg går med deg. (henter sin pels i entréen og varmer den ved ovnen.)

RANK. Khoan; tôi đi với anh. (lấy áo lông ở tiền sảnh vào và hơ trước lò.)

NORA. Bli ikke lenge ute, kjære Torvald.

NORA. Đừng đi lâu, Torvald yêu quý.

HELMER. En times tid; ikke mer.

HELMER. Một tiếng; không hơn.

NORA. Går du også, Kristine?

NORA. Kristine cũng đi à?

FRU LINDE (tar yttertøyet på). Ja, nu må jeg ut og se meg om efter et værelse.

BÀ LINDE (mặc áo khoác vào). Ừ, giờ mình phải ra ngoài tìm một căn phòng.

HELMER. Så går vi kanskje ned over gaten sammen.

HELMER. Vậy thì chúng ta cùng đi xuống phố.

NORA (hjelper henne). Hvor kjedelig at vi skal bo så inn skrenket; men det er oss umulig å -

NORA (giúp bà). Tiếc quá, nhà mình chật thế này; nhưng mình không thể —

FRU LINDE. Å, hva tenker du på! Farvel kjære Nora, og takk for alt.

BÀ LINDE. Ôi, cậu nghĩ gì thế! Tạm biệt Nora, cảm ơn cậu tất cả.

NORA. Farvel så lenge. Ja, i aften kommer du naturligvis igjen. Og De også, doktor Rank. Hva? Om De blir så bra? Å jo så menn gjør De så; pakk Dem bare godt inn.

NORA. Tạm biệt nhé. Ừ, tối cậu nhớ quay lại. Cả anh nữa, bác sĩ Rank. Hả? Nếu anh khỏe? Ôi, chắc chắn anh làm được; cứ mặc ấm vào.

(Man går under alminnelig samtale ut i entréen. Der høres børnestemmer utenfor på trappen.)

(Mọi người đi ra tiền sảnh trong tiếng chuyện trò chung. Ngoài cầu thang vang lên tiếng trẻ con.)

NORA. Der er de! Der er de!

NORA. Các con kia rồi! Các con kia rồi!

(Hun løper hen og lukker opp. Barnepiken Anne-Marie kommer med børnene.)

(Nora chạy ra mở cửa. Vú nuôi Anne-Marie dẫn lũ trẻ vào.)

NORA. Kom inn; kom inn! (bøyer seg ned og kysser dem.) Å I søte, velsignede -! Ser du dem, Kristine? Er de ikke deilige!

NORA. Vào đi; vào đi! (cúi xuống hôn chúng.) Ôi các con yêu quý —! Cậu thấy chúng không, Kristine? Đáng yêu chưa!

RANK. Ikke passiar her i luftdraget!

RANK. Đừng đứng tán chuyện ngay chỗ gió lùa!

HELMER. Kom, fru Linde; nu blir her ikk utholdelig for andre enn mødre.

HELMER. Đi nào, bà Linde; giờ ở đây không ai chịu nổi, trừ các bà mẹ.

(Doktor Rank, Helmer og fru Linde går nedover trappene. Barnepiken går inn i stuen med børnene. Nora likeledes, idet hun lukker døren til forstuen.)

(Bác sĩ Rank, Helmer và bà Linde đi xuống cầu thang. Vú nuôi dẫn lũ trẻ vào phòng khách. Nora cũng vào theo, đóng cửa tiền sảnh lại.)

NORA. Hvor friske og kjekke I ser ut. Nei, for røde kinner I har fått. Som epler og roser. (børnene taler i munnen på henne under det følgende.) Har I moret jer så godt? Det var jo prektig. Ja så; du har trukket både Emmy og Bob på kjelken? Nei tenk, på en gang! Ja, du er en flink gutt, Ivar. Å, la meg holde henne litt, Anne-Marie. Mitt søte lille dukkebarn! (tar den minste fra barnepiken og danser med henne.) Ja, ja, mamma skal danse med Bob også. Hva? Har I kastet sneball? Å, der skulle jeg ha vært med! Nei, ikke det; jeg vil selv kle dem av, Anne-Marie. Å jo, la meg få lov; det er så morsomt. Gå inn så lenge; du ser så forfrossen ut. Der står varm kaffe til deg på ovnen.

NORA. Các con khỏe mạnh, tươi tắn quá. Ôi, má hồng chưa kìa. Như táo và hoa hồng. (lũ trẻ nói tranh nhau trong suốt đoạn sau.) Các con vui lắm à? Thế thì tuyệt. Ừ; con kéo cả Emmy và Bob đi xe trượt tuyết à? Ôi trời, cùng một lúc! Ừ, con giỏi lắm, Ivar. Ôi, để con bế bé một lát, vú Anne-Marie. Búp bê bé bỏng ngọt ngào của mẹ! (bế đứa nhỏ nhất từ tay vú nuôi và nhảy với nó.) Ừ, ừ, mẹ cũng sẽ nhảy với Bob. Gì? Các con ném tuyết à? Ôi, giá mẹ ở đó! Thôi, không; con tự cởi đồ cho chúng, vú Anne-Marie. Thôi mà, cứ để con; vui lắm. Vú vào trong đi; trông vú lạnh cóng. Cà phê nóng để trên lò cho vú đấy.

(Barnepiken går inn i værelset til venstre. Nora tar børnenes yttertøy av og kaster det omkring, idet hun lar dem fortelle i munnen på hverandre.)

(Vú nuôi đi vào phòng bên trái. Nora cởi áo ngoài của lũ trẻ ném lung tung, vừa để chúng tranh nhau kể.)

NORA. Ja så? Så der var en stor hund som løp efter jer? Men den bet ikke? Nei, hundene biter ikke små deilige dukkebørn. Ikke se i pakkene, Ivar! Hva det er? Ja, det skulle I bare vite. Å nei, nei; det er noe fælt noe. Så? Skal vi leke? Hva skal vi leke? Gjemmespill. Ja, la oss leke gjemmespill. Bob skal gjemme seg først. Skal jeg? Ja, la meg gjemme meg først.

NORA. Thế à? Có con chó to chạy theo các con? Nhưng nó không cắn? Ừ, chó không cắn những đứa búp bê nhỏ xinh. Đừng ngó vào mấy gói, Ivar! Gì đấy hả? Ừ, các con mà biết. Ôi không, không; thứ kinh khủng lắm. Thế à? Mình chơi nhé? Chơi gì đây? Trốn tìm. Ừ, mình chơi trốn tìm. Bob trốn trước. Mẹ hả? Ừ, để mẹ trốn trước.

(Hun og børnene leker under latter og jubel i stuen og i det tilstøtende værelse til høyre. Til sist gjemmer Nora seg under bordet; børnene kommer stormende inn, søker, men kan ikke finne henne, hører hennes dempede latter, styrter hen til bordet, løfter teppet opp, ser henne. Stormende jubel. Hun kryper frem som for å skremme dem. Ny jubel. Det har imidlertid banket på inngangsdøren; ingen har lagt merke til det. Nu åpnes døren halvt, og Sakfører Krogstad kommer til syne; han venter litt; leken fortsettes.)

(Nora và lũ trẻ chơi trong tiếng cười reo ở phòng khách và căn phòng liền kề bên phải. Cuối cùng Nora trốn dưới bàn; lũ trẻ ùa vào, tìm kiếm nhưng không thấy, nghe tiếng cười nén của cô, lao tới bàn, vén tấm khăn lên, thấy cô. Reo hò ầm ĩ. Cô bò ra như để dọa chúng. Lại reo hò. Trong lúc đó có tiếng gõ cửa ngoài; không ai để ý. Giờ cửa mở hé, luật sư Krogstad hiện ra; ông chờ một lúc; trò chơi vẫn tiếp tục.)

KROGSTAD. Om forlatelse, fru Helmer -

KROGSTAD. Xin lỗi, thưa bà Helmer —

NORA (med et dempet skrik, vender seg og springer halvt i været.) Ah! Hva vil De?

NORA (kêu khẽ, quay lại và nhảy bật lên.) A! Ông muốn gì?

KROGSTAD. Unnskyld; ytterdøren sto på klem; der må noen ha glemt å lukke den -

KROGSTAD. Xin lỗi; cửa ngoài để hé; chắc ai đó quên đóng —

NORA (reiser seg). Min mann er ikke hjemme, herr Krogstad.

NORA (đứng dậy). Chồng tôi không có nhà, ông Krogstad.

KROGSTAD. Jeg vet det.

KROGSTAD. Tôi biết.

NORA. Ja - hva vil De så her?

NORA. Vậy — ông muốn gì ở đây?

KROGSTAD. Tale et ord med Dem.

KROGSTAD. Nói với bà một lời.

NORA. Med -? (til børnene, sakte.) Gå inn til Anne-Marie. Hva? Nei, den fremmede mann vil ikke gjøre mamma noe ondt. Når han er gått, skal vi leke igjen. (hun fører børnene inn i værelset til venstre og lukker døren efter dem.)

NORA. Với —? (nhỏ giọng, với lũ trẻ.) Vào chỗ vú Anne-Marie đi. Gì? Không, người lạ đó không làm hại mẹ đâu. Khi ông ấy đi rồi, mình sẽ lại chơi. (dẫn lũ trẻ vào phòng bên trái và đóng cửa lại sau chúng.)

NORA (urolig, spent). De vil tale med meg?

NORA (bồn chồn, căng thẳng). Ông muốn nói chuyện với tôi?

KROGSTAD. Ja, jeg vil det.

KROGSTAD. Vâng, đúng vậy.

NORA. I dag-? Men vi har jo ennu ikke den første i måneden -

NORA. Hôm nay —? Nhưng chưa đến mồng một đầu tháng —

KROGSTAD. Nei, vi har julaften. Det vil komme an på Dem selv hva juleglede De får.

KROGSTAD. Không, hôm nay là đêm Giáng sinh. Bà nhận được niềm vui Giáng sinh thế nào là tùy ở chính bà.

NORA. Hva er det De vil? Jeg kan aldeles ikke i dag -

NORA. Ông muốn gì? Hôm nay tôi hoàn toàn không thể —

KROGSTAD. Det skal vi inntil videre ikke snakke om. Det er noe annet. De har dog vel tid et øyeblikk?

KROGSTAD. Chuyện đó tạm thời chưa nói đến. Có chuyện khác. Chắc bà có thời gian một lát chứ?

NORA. Å ja; ja visst, det har jeg nok, enskjønt -

NORA. Ồ có; có, chắc là có, tuy —

KROGSTAD. Godt. Jeg satt inne på Olsens restaurasjon og så Deres mann gå nedover gaten -

KROGSTAD. Được. Tôi đang ngồi trong quán ăn của Olsen thì thấy chồng bà đi xuống phố —

NORA. Ja vel.

NORA. Vâng.

KROGSTAD. - med en dame.

KROGSTAD. — cùng một bà.

NORA. Og hva så?

NORA. Rồi sao?

KROGSTAD. Måtte jeg være så fri å spørre; var ikke den dame en fru Linde?

KROGSTAD. Xin phép hỏi; bà ấy có phải bà Linde không?

NORA. Jo.

NORA. Phải.

KROGSTAD. Nettopp kommet til byen?

KROGSTAD. Mới lên thành phố?

NORA. Ja, i dag.

NORA. Vâng, hôm nay.

KROGSTAD. Hun er jo en god venninne av Dem?

KROGSTAD. Bà ấy là bạn thân của bà?

NORA. Jo, det er hun. Men jeg innser ikke -

NORA. Phải. Nhưng tôi không hiểu —

KROGSTAD. Jeg har også kjent henne en gang.

KROGSTAD. Tôi cũng từng quen bà ấy.

NORA. Det vet jeg.

NORA. Tôi biết.

KROGSTAD. Så? De har rede på den sak. Det tenkte jeg nok. Ja, må jeg så spørre Dem kort og godt: skal fru Linde ha noen ansettelse i Aksjebanken?

KROGSTAD. Thế à? Bà đã biết chuyện. Tôi cũng đoán vậy. Vậy xin hỏi bà ngắn gọn: bà Linde sẽ được nhận vào Ngân hàng Cổ phần phải không?

NORA. Hvor kan De tillate Dem å utspørre meg, herr Krogstad, De, en av min manns underordnede? Men siden De spør, så skal De få vite det: Ja, fru Linde skal ha en ansettelse. Og det er meg som har talt hennes sak, herr Krogstad. Nu vet De det.

NORA. Sao ông dám tra hỏi tôi, ông Krogstad, ông, một người dưới quyền chồng tôi? Nhưng ông đã hỏi thì ông sẽ được biết: Vâng, bà Linde sẽ có một chỗ làm. Và chính tôi đã nói giúp cho bà ấy, ông Krogstad. Giờ ông biết rồi.

KROGSTAD. Jeg hadde altså lagt riktig sammen.

KROGSTAD. Vậy là tôi đã tính đúng.

NORA (går opp og ned ad gulvet). Å, man har dog vel alltid en smule innflytelse, skulle jeg tro. Fordi om man er en kvinne, er det slett ikke derfor sagt at -. Når man står i et underordnet forhold, herr Krogstad, så burde man virkelig vokte seg for å støte noen som - hm -

NORA (đi đi lại lại trên sàn). Ôi, người ta vẫn luôn có chút ảnh hưởng chứ, tôi nghĩ. Là phụ nữ không có nghĩa là —. Khi ở vị trí cấp dưới, ông Krogstad, thì thật sự nên coi chừng đừng làm phật lòng một người — ừm —

KROGSTAD. - som har innflytelse?

KROGSTAD. — có ảnh hưởng?

NORA. Ja nettopp.

NORA. Phải, đúng thế.

KROGSTAD (skifter tone). Fru Helmer, vil De være av den godhet å anvende Deres innflytelse til fordel for meg.

KROGSTAD (đổi giọng). Bà Helmer, xin bà vui lòng dùng ảnh hưởng của mình để giúp tôi.

NORA. Hva nu? Hva mener De?

NORA. Gì nữa? Ý ông là sao?

KROGSTAD. Vil De være så god å sørge for at jeg beholder min underordnede stilling i banken.

KROGSTAD. Xin bà giúp tôi giữ được vị trí cấp dưới của mình ở ngân hàng.

NORA. Hva skal det si? Hvem tenker på å ta Deres stilling fra Dem?

NORA. Nghĩa là sao? Ai nghĩ đến chuyện lấy vị trí của ông?

KROGSTAD. Å, De behøver ikke å spille den uvitende like overfor meg. Jeg skjønner godt at det ikke kan være Deres venninne behagelig å utsette seg for å støte sammen med meg; og jeg skjønner nu også hvem jeg kan takke for at jeg skal jages vekk.

KROGSTAD. Ồ, bà không cần giả vờ không biết với tôi. Tôi hiểu rõ bạn bà không muốn phải đụng mặt tôi; và giờ tôi cũng hiểu mình phải cảm ơn ai vì sắp bị đuổi.

NORA. Men jeg forsikrer Dem -

NORA. Nhưng tôi cam đoan với ông —

KROGSTAD. Ja, ja, ja, kort og godt: det er ennu tid, og jeg rår Dem at De anvender Deres innflytelse for å forhindre det.

KROGSTAD. Vâng, vâng, vâng, nói ngắn gọn: vẫn còn kịp, và tôi khuyên bà dùng ảnh hưởng của mình để ngăn chuyện đó.

NORA. Men, herr Krogstad, jeg har aldeles ingen innflytelse.

NORA. Nhưng ông Krogstad, tôi hoàn toàn không có ảnh hưởng.

KROGSTAD. Ikke det? Jeg syntes De nylig selv sa -

KROGSTAD. Không à? Tôi tưởng vừa nãy chính bà nói —

NORA. Det var naturligvis ikke således å forstå. Jeg! Hvor kan De tro at jeg har noen sånn innflytelse på min mann?

NORA. Đương nhiên không phải hiểu như vậy. Tôi! Sao ông tin được là tôi có ảnh hưởng như thế với chồng tôi?

KROGSTAD. Å, jeg kjenner Deres mann fra studenterdagene. Jeg tenker ikke herr bankdirektøren er fastere enn andre ektemenn.

KROGSTAD. Ồ, tôi biết chồng bà từ hồi sinh viên. Tôi không nghĩ ngài giám đốc ngân hàng cứng rắn hơn những ông chồng khác.

NORA. Taler De ringeaktende om min mann, så viser jeg Dem døren.

NORA. Nếu ông nói xấu chồng tôi, tôi mời ông ra cửa.

KROGSTAD. Fruen er modig.

KROGSTAD. Bà can đảm đấy.

NORA. Jeg er ikke bange for Dem lenger. Når nyttår er over, skal jeg snart være ute av det hele.

NORA. Tôi không còn sợ ông nữa. Qua năm mới, tôi sẽ sớm thoát khỏi mọi chuyện này.

KROGSTAD (mer behersket). Hør meg nu, frue. Hvis det blir nødvendig, så kommer jeg til å kjempe liksom på livet for å beholde min lille post i banken.

KROGSTAD (kiềm chế hơn). Giờ xin bà nghe tôi, thưa bà. Nếu cần, tôi sẽ chiến đấu như vì mạng sống để giữ cái chân nhỏ ở ngân hàng.

NORA. Ja, det later virkelig til.

NORA. Vâng, có vẻ vậy thật.

KROGSTAD. Det er ikke bare for inntektens skyld; den er det meg ennogså minst om å gjøre. Men der er noe annet -. Nå ja, ut med det! Det er dette her, ser De. De vet naturligvis like så godt som alle andre at jeg en gang for en del år siden har gjort meg skyldig i en ubesindighet.

KROGSTAD. Không chỉ vì thu nhập; tiền thì tôi ít bận tâm nhất. Nhưng còn một chuyện khác —. Thôi, nói thẳng! Là thế này, bà thấy đấy. Bà tất nhiên cũng biết như mọi người, rằng cách đây mấy năm tôi từng phạm một việc dại dột.

NORA. Jeg tror jeg har hørt om noe sånt.

NORA. Hình như tôi có nghe chuyện đại loại thế.

KROGSTAD. Saken kom ikke for retten; men alle veie ble likesom stengt for meg med det samme. Så slo jeg inn på de forretninger som De jo vet. Noe måtte jeg jo gripe til; og jeg tør si jeg har ikke vært blant de verste. Men nu må jeg ut av alt dette. Mine sønner vokser til; for deres skyld må jeg se å skaffe meg tilbake så megen borgerlig aktelse som mulig. Denne post i banken var liksom det første trappetrinn for meg. Og nu vil Deres mann sparke meg vekk fra trappen, så jeg kommer til å stå nede i sølen igjen.

KROGSTAD. Vụ việc không ra tòa; nhưng mọi đường như bị chặn hết ngay lập tức. Rồi tôi xoay sang những công việc kinh doanh mà bà biết. Cũng phải bám vào một thứ gì; và tôi dám nói tôi không thuộc loại tệ nhất. Nhưng giờ tôi phải thoát khỏi tất cả. Các con trai tôi đang lớn; vì chúng, tôi phải lấy lại càng nhiều sự kính trọng của xã hội càng tốt. Chân này ở ngân hàng như bậc thang đầu tiên của tôi. Và giờ chồng bà muốn đá tôi khỏi bậc thang, để tôi lại đứng dưới bùn.

NORA. Men for Guds skyld, herr Krogstad, det står aldeles ikke i min makt å hjelpe Dem.

NORA. Nhưng trời ơi, ông Krogstad, việc giúp ông hoàn toàn nằm ngoài khả năng của tôi.

KROGSTAD. Det er fordi De ikke har vilje til det; men jeg har midler til å tvinge Dem.

KROGSTAD. Là vì bà không muốn; nhưng tôi có cách ép bà.

NORA. De vil dog vel ikke fortelle min mann at jeg skylder Dem penge?

NORA. Chắc ông không định nói với chồng tôi là tôi nợ ông tiền?

KROGSTAD. Hm; hvis jeg nu fortalte ham det?

KROGSTAD. Hm; nếu tôi nói thì sao?

NORA. Det ville være skammelig handlet av Dem. (med gråten i halsen). Denne hemmelighet, som er min glede og min stolthet, den skulle han få vite, på en så stygg og plump måte, - få vite den av Dem. De vil utsette meg for de frykteligste ubehageligheter -

NORA. Làm thế thì ông thật đê tiện. (nghẹn ngào). Bí mật này, niềm vui và niềm kiêu hãnh của tôi, chồng tôi sẽ phải biết theo cách xấu xa thô bỉ như thế, — biết từ ông. Ông sẽ đẩy tôi vào những rắc rối khủng khiếp nhất —

KROGSTAD. Bare ubehageligheter?

KROGSTAD. Chỉ rắc rối thôi sao?

NORA (heftig). Men gjør De det kun; det blir verst for Dem selv; for da får min mann riktig se hvilket slett menneske De er, og da får De nu aldeles ikke beholde posten.

NORA (dữ dội). Ông cứ làm đi; người thiệt nhất là chính ông; vì khi đó chồng tôi sẽ thấy ông là kẻ tồi tệ thế nào, và ông sẽ chẳng giữ được chỗ làm nữa đâu.

KROGSTAD. Jeg spurte om det bare var huslige ubehageligheter De var bange for?

KROGSTAD. Tôi hỏi có phải bà chỉ sợ những rắc rối trong nhà không.

NORA. Får min mann det å vite, så vil han naturligvis straks betale hva der står til rest; og så har vi ikke mer med Dem å skaffe.

NORA. Chồng tôi mà biết thì đương nhiên sẽ trả ngay phần còn lại; và thế là chúng tôi hết dính dáng gì với ông.

KROGSTAD (et skritt nærmere). Hør, fru Helmer; - enten har De ikke noen sterk hukommelse, eller også har De ikke videre skjønn på forretninger. Jeg får nok sette Dem litt grundigere inn i saken.

KROGSTAD (tiến thêm một bước). Nghe đây, bà Helmer; — hoặc trí nhớ bà không tốt, hoặc bà không hiểu mấy về làm ăn. Để tôi giảng giải kỹ hơn cho bà.

NORA. Hvorledes det?

NORA. Nghĩa là sao?

KROGSTAD. Da Deres mann var syk, kom De til meg for å få låne tolv hundre spesier.

KROGSTAD. Khi chồng bà ốm, bà đến chỗ tôi xin vay một nghìn hai trăm speciedaler.

NORA. Jeg visste ingen annen.

NORA. Tôi không biết ai khác.

KROGSTAD. Jeg lovet da å skaffe Dem beløpet -

KROGSTAD. Tôi hứa lo khoản tiền cho bà —

NORA. De skaffet det jo også.

NORA. Ông đã lo đấy thôi.

KROGSTAD. Jeg lovet å skaffe Dem beløpet på visse betingelser. De var den gang så opptatt av Deres manns sykdom, og så ivrig for å få reisepenge, at jeg tror De ikke hadde videre tanke for alle biomstendighetene. Det er derfor ikke av veien å minne Dem om dette. Nå; jeg lovet å skaffe Dem pengene mot et gjeldsbevis, som jeg avfattet.

KROGSTAD. Tôi hứa lo khoản tiền cho bà với những điều kiện nhất định. Hồi đó bà mải lo bệnh chồng, và nôn nóng có tiền đi đường, nên tôi tin bà không để ý mấy đến các chi tiết phụ. Vì thế nhắc lại cũng không thừa. Vậy; tôi hứa lo tiền để đổi lấy một tờ giấy nợ do tôi soạn.

NORA. Ja, og som jeg underskrev.

NORA. Vâng, và tôi đã ký.

KROGSTAD. Godt. Men nedenunder tilføyet jeg noen linjer, hvori Deres far innesto for gjelden. Disse linjer skulle Deres far underskrive.

KROGSTAD. Tốt. Nhưng bên dưới tôi thêm vài dòng, trong đó cha bà bảo lãnh khoản nợ. Cha bà phải ký vào những dòng này.

NORA. Skulle -? Han underskrev jo.

NORA. Phải —? Bố tôi đã ký mà.