Ngôi nhà búp bê
Henrik Ibsen
Original title: Et dukkehjem
Bản dịch tiếng Việt bằng AI · đánh giá AI v2
Edition: ibsen-et-dukkehjem-vi-ai-2026
Canonical URL: https://streamentry.github.io/LitMundi/vi/read/ibsen-a-dolls-house/ibsen-et-dukkehjem-vi-ai-2026/
AI-reviewed translation. Weighted AI assessment: 8.80/10 under litmundi-literary-v2. No independent human literary review is claimed. Reader corrections may lead to revision.
Publication: published; ai_reviewed
Translator: LitMundi AI translation (Claude)
Editors: none recorded
Reviewers: no independent literary certification
AI assessment systems: litmundi-ai-literary-assessment
Review evidence: https://github.com/streamentry/LitMundi/blob/main/corpus/reviews/ibsen-a-dolls-house/ibsen-et-dukkehjem-vi-ai-2026/ai-review-v2-2026-11-05.json
Source edition: ibsen-et-dukkehjem-no-wikisource
Source edition URL: https://streamentry.github.io/LitMundi/en/read/ibsen-a-dolls-house/ibsen-et-dukkehjem-no-wikisource/
Source: Henrik Ibsen, Et dukkehjem (1879). Norwegian Wikisource transcription (electronic edition from Project Runeberg), cast list and acts 1–3.
Source witness URL: https://no.wikisource.org/wiki/Et_Dukkehjem
Source catalog URL: https://no.wikisource.org/wiki/Et_Dukkehjem
Source witness description: The cast list and three act pages of the Norwegian Wikisource transcription, fetched as raw wikitext (the cast page as rendered HTML) on 2026-11-05. No claim of a newly inspected printed copy.
Edition provenance: Complete direct AI-generated Vietnamese translation from the identified original-language source edition; no existing Vietnamese text or modern relay translation was used.
License: CC-BY-4.0
Rights: AI-produced Vietnamese translation generated and revised directly from the separately assessed historical original. Under the project AI-content policy, any applicable rights controlled by the publishing maintainer are offered under CC BY 4.0. No human authorship, exclusive copyright, new restriction on public-domain material or worldwide protection is asserted; original-source and third-party rights remain separate. No human creative contributors are recorded for this edition.
Canonical content SHA-256: ae9227db11eeccd5ded6a32d2e35629db5ab9e37726fff2f371868b3f1fd5331
Content rights are edition-specific; the software MIT license does not relicense literature.

[ibsen-a-dolls-house:1.1]
Nhân vật

[ibsen-a-dolls-house:1.2]
Luật sư Helmer.

[ibsen-a-dolls-house:1.3]
Nora, vợ ông.

[ibsen-a-dolls-house:1.4]
Bác sĩ Rank.

[ibsen-a-dolls-house:1.5]
Bà Linde.

[ibsen-a-dolls-house:1.6]
Luật sư Krogstad.

[ibsen-a-dolls-house:1.7]
Ba đứa con nhỏ của Helmer.

[ibsen-a-dolls-house:1.8]
Anne-Marie, vú nuôi nhà Helmer.

[ibsen-a-dolls-house:1.9]
Cô hầu phòng trong nhà.

[ibsen-a-dolls-house:1.10]
Một người đưa tin

[ibsen-a-dolls-house:1.11]
(Câu chuyện diễn ra trong nhà Helmer.)

[ibsen-a-dolls-house:2.1]
Hồi một

[ibsen-a-dolls-house:2.2]
(Một phòng khách ấm cúng, bài trí có gu nhưng không đắt tiền. Một cửa bên phải phía cuối sân khấu dẫn ra tiền sảnh; một cửa khác bên trái phía cuối dẫn vào phòng làm việc của Helmer. Giữa hai cánh cửa ấy là một cây đàn piano. Giữa tường bên trái có một cửa, và lên phía trước hơn là một cửa sổ. Gần cửa sổ có một chiếc bàn tròn với mấy ghế bành và một ghế sofa nhỏ. Trên tường bên phải, lùi về sau một chút, có một cửa, và trên cùng bức tường ấy, gần phía trước hơn, là một lò sưởi gốm với vài ghế bành và một ghế bập bênh đặt phía trước. Giữa lò sưởi và cửa bên có một chiếc bàn nhỏ. Tranh khắc đồng treo trên tường. Một giá trưng đồ sứ và những món mỹ nghệ nhỏ; một tủ sách nhỏ đựng sách đóng bìa sang trọng. Thảm trải sàn; lò sưởi có lửa. Ngày đông.)

[ibsen-a-dolls-house:2.3]
(Có tiếng chuông ngoài tiền sảnh; lát sau nghe tiếng ai ra mở cửa. Nora vui vẻ ngân nga bước vào phòng; cô mặc áo khoác ngoài và ôm cả đống gói, đặt xuống chiếc bàn bên phải. Cô để cửa tiền sảnh mở ngỏ sau lưng, và ngoài đó thấy một người đưa tin xách một cây thông Giáng sinh cùng một cái giỏ, đưa cho cô hầu phòng vừa ra mở cửa cho họ.)

[ibsen-a-dolls-house:2.4]
NORA. Chị giấu cây thông cho kỹ nhé, Helene. Tuyệt đối đừng để lũ trẻ thấy trước tối nay, lúc đã trang trí xong. (nói với người đưa tin; lấy ví ra.) Bao nhiêu —?

[ibsen-a-dolls-house:2.5]
NGƯỜI ĐƯA TIN. Năm mươi ore.

[ibsen-a-dolls-house:2.6]
NORA. Đây, một krone. Thôi, anh cứ giữ cả.

[ibsen-a-dolls-house:2.7]
(Người đưa tin cảm ơn rồi đi. Nora đóng cửa. Cô vẫn khẽ cười vui vẻ trong lúc cởi áo khoác.)

[ibsen-a-dolls-house:2.8]
NORA. (lấy một gói bánh macaron trong túi ra, ăn vài cái; rồi rón rén đến áp tai nghe bên cửa phòng chồng). Ừ, anh ấy ở nhà. (lại ngân nga, đi tới chiếc bàn bên phải.)

[ibsen-a-dolls-house:2.9]
HELMER. (trong phòng anh). Có phải chim sơn ca nhỏ đang ríu rít ngoài ấy không?

[ibsen-a-dolls-house:2.10]
NORA. (đang mở mấy cái gói). Vâng, chính em đây.

[ibsen-a-dolls-house:2.11]
HELMER. Có phải sóc nhỏ đang lục đục ngoài ấy không?

[ibsen-a-dolls-house:2.12]
NORA. Vâng!

[ibsen-a-dolls-house:2.13]
HELMER. Sóc nhỏ về nhà từ lúc nào thế?

[ibsen-a-dolls-house:2.14]
NORA. Vừa mới đây. (nhét túi macaron vào túi áo, quệt miệng). Ra đây đi Torvald, em cho anh xem em mua gì.

[ibsen-a-dolls-house:2.15]
HELMER. Đừng làm phiền! (lát sau; mở cửa nhìn ra, tay cầm bút.) Mua, em bảo vậy? Ngần ấy thứ? Chú chim tiêu hoang nhỏ lại đi vung tiền phá của nữa rồi à?

[ibsen-a-dolls-house:2.16]
NORA. Nhưng mà Torvald, năm nay thật sự mình phải xả hơi một chút chứ. Đây là cái Giáng sinh đầu tiên mình không phải dè sẻn.

[ibsen-a-dolls-house:2.17]
HELMER. Ôi, em biết không, phung phí thì mình không thể đâu.

[ibsen-a-dolls-house:2.18]
NORA. Được chứ Torvald, bây giờ thì phung phí một chút cũng được mà. Phải không anh? Chỉ một chút xíu thôi. Giờ anh sắp lĩnh lương to rồi, sẽ kiếm được thật nhiều, thật nhiều tiền.

[ibsen-a-dolls-house:2.19]
HELMER. Ừ, từ năm mới trở đi; nhưng phải cả một quý nữa lương mới đến kỳ.

[ibsen-a-dolls-house:2.20]
NORA. Xì; thì mình vay trong lúc ấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.21]
HELMER. Nora! (đến chỗ cô và đùa nhéo tai cô). Cái tính nông nổi lại hiện hồn nữa à? Cứ cho là hôm nay anh vay một nghìn krone, em vung sạch trong tuần Giáng sinh, rồi đêm giao thừa một viên ngói rơi trúng đầu anh và anh nằm đó.

[ibsen-a-dolls-house:2.22]
NORA. (đặt tay lên cánh tay anh). Ôi, thôi đi; đừng nói gở thế.

[ibsen-a-dolls-house:2.23]
HELMER. Nhưng cứ cho là chuyện như thế xảy ra — thì sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.24]
NORA. Nếu xảy ra chuyện khủng khiếp thế thì em có nợ hay không cũng chẳng khác gì nhau.

[ibsen-a-dolls-house:2.25]
HELMER. Thế còn những người anh đã vay thì sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.26]
NORA. Họ ấy à? Ai thèm bận tâm đến họ! Toàn người dưng.

[ibsen-a-dolls-house:2.27]
HELMER. Nora, Nora, em đúng là đàn bà! Nhưng nói nghiêm túc đấy, Nora; em biết anh nghĩ gì về chuyện này. Không nợ nần! Không bao giờ vay mượn! Một mái nhà dựng trên vay mượn và nợ nần thì có cái gì đó không tự do, và vì thế cũng không đẹp. Hai ta đã gan dạ giữ được đến tận hôm nay; và chúng ta cũng sẽ làm thế trong khoảng thời gian ngắn ngủi còn lại.

[ibsen-a-dolls-house:2.28]
NORA (đi về phía lò sưởi). Vâng, vâng, tùy anh, Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:2.29]
HELMER (đi theo). Nào, nào; chim sơn ca nhỏ đừng xệ cánh như thế. Hử? Sóc nhỏ đứng đó dỗi sao? (lấy ví ra.) Nora; em đoán xem anh có gì đây?

[ibsen-a-dolls-house:2.30]
NORA (quay phắt lại). Tiền!

[ibsen-a-dolls-house:2.31]
HELMER. Đây này. (đưa cho cô mấy tờ giấy bạc.) Trời đất, anh biết thừa là dịp Giáng sinh nhà cửa tốn khối thứ.

[ibsen-a-dolls-house:2.32]
NORA (đếm). Mười — hai mươi — ba mươi — bốn mươi. Ôi cảm ơn anh, cảm ơn anh, Torvald; thế này em xoay xở được lâu lắm.

[ibsen-a-dolls-house:2.33]
HELMER. Ừ, em phải xoay xở được đấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.34]
NORA. Vâng, vâng, chắc chắn rồi. Nhưng lại đây, em cho anh xem hết những gì em mua. Mà rẻ lắm! Xem này, quần áo mới cho Ivar — và một thanh kiếm. Đây là con ngựa và cái kèn cho Bob. Còn đây là búp bê và giường búp bê cho Emmy; đồ này xoàng thật; nhưng kiểu gì nó cũng sớm xé nát thôi. Còn đây là vải may váy và khăn quàng cho mấy cô giúp việc; bà vú già Anne-Marie đáng lẽ phải được nhiều hơn nhiều.

[ibsen-a-dolls-house:2.35]
HELMER. Còn trong cái gói kia là gì?

[ibsen-a-dolls-house:2.36]
NORA (hét lên). Không, Torvald, đến tối anh mới được xem!

[ibsen-a-dolls-house:2.37]
HELMER. Ra thế. Nhưng nói anh nghe nào, con bé phá của nhỏ này, em đã nghĩ đến thứ gì cho chính em chưa?

[ibsen-a-dolls-house:2.38]
NORA. Ôi xì; cho em á? Em chẳng thèm gì cả.

[ibsen-a-dolls-house:2.39]
HELMER. Có chứ, có chứ. Nói anh nghe một điều hợp lý đi, thứ em muốn nhất ấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.40]
NORA. Không, em thật sự không biết. À này, Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:2.41]
HELMER. Sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.42]
NORA (mân mê cúc áo anh; không nhìn anh). Nếu anh muốn tặng em gì đó thì anh có thể —; anh có thể —

[ibsen-a-dolls-house:2.43]
HELMER. Nào, nào; nói ra đi.

[ibsen-a-dolls-house:2.44]
NORA (nhanh). Anh có thể cho em tiền, Torvald. Chỉ cần bao nhiêu mà anh thấy dành ra được; rồi một hôm nào đó em sẽ mua gì cho mình bằng số tiền ấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.45]
HELMER. Ơ kìa, Nora —

[ibsen-a-dolls-house:2.46]
NORA. Ôi thôi mà, làm thế đi, Torvald thân yêu; em xin anh đấy. Em sẽ treo tiền lên cây thông trong một tờ giấy gói vàng thật xinh. Như thế chẳng vui sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.47]
HELMER. Cái loài chim lúc nào cũng vung tiền phá của ấy gọi là gì nhỉ?

[ibsen-a-dolls-house:2.48]
NORA. Vâng vâng, chim tiêu hoang; em biết rồi. Nhưng cứ làm như em nói đi, Torvald; thế em có thời gian nghĩ xem mình cần gì nhất. Như thế chẳng phải rất khôn ngoan sao? Hử?

[ibsen-a-dolls-house:2.49]
HELMER (mỉm cười). Ừ, đúng là thế; nghĩa là, nếu em thật sự giữ nổi số tiền anh đưa, và thật sự mua gì cho bản thân bằng nó. Nhưng rồi nó đổ hết vào cái nhà và vào bao nhiêu thứ vô ích, và anh lại phải móc ví ra.

[ibsen-a-dolls-house:2.50]
NORA. Ôi nhưng mà, Torvald —

[ibsen-a-dolls-house:2.51]
HELMER. Không chối được, Nora bé bỏng thân yêu của anh. (choàng tay quanh eo cô.) Chim tiêu hoang thì dễ thương; nhưng nó tốn khủng khiếp. Không thể tin nổi một người đàn ông nuôi con chim tiêu hoang lại tốn kém đến thế nào.

[ibsen-a-dolls-house:2.52]
NORA. Ôi, sao anh nói thế được? Em thật sự tiết kiệm hết mức có thể mà.

[ibsen-a-dolls-house:2.53]
HELMER (cười). Ừ, câu ấy đúng quá. Hết mức có thể. Nhưng em có làm được chút nào đâu.

[ibsen-a-dolls-house:2.54]
NORA (ngân nga và mỉm cười thầm hài lòng). Hm, giá anh biết bọn sơn ca và sóc nhỏ chúng em có bao nhiêu khoản chi, Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:2.55]
HELMER. Em là một cô bé kỳ lạ. Y hệt bố em. Em chạy khắp nơi để tìm đường biến ra tiền; nhưng hễ có tiền là nó như tan khỏi kẽ tay em; em chẳng bao giờ biết nó đi đâu. Thôi, người ta phải nhận em như em vốn thế. Nó nằm trong máu. Phải, phải, phải, những thứ như thế là di truyền, Nora.

[ibsen-a-dolls-house:2.56]
NORA. Ôi, em ước gì mình thừa hưởng được nhiều phẩm chất của bố.

[ibsen-a-dolls-house:2.57]
HELMER. Mà anh cũng chẳng muốn em khác đi chút nào, cứ đúng như em bây giờ, chim sơn ca nhỏ ngọt ngào của anh. Nhưng nghe này; anh chợt nghĩ ra. Hôm nay trông em — trông em — gọi thế nào nhỉ? — trông em có vẻ đáng ngờ quá —

[ibsen-a-dolls-house:2.58]
NORA. Thế ạ?

[ibsen-a-dolls-house:2.59]
HELMER. Có chứ, đúng thế. Nhìn thẳng vào mắt anh.

[ibsen-a-dolls-house:2.60]
NORA (nhìn anh). Sao ạ?

[ibsen-a-dolls-house:2.61]
HELMER (giơ ngón tay dọa). Chẳng lẽ cô nàng háu ngọt hôm nay lại hoành hành khắp phố sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.62]
NORA. Không, sao anh lại nghĩ ra thế.

[ibsen-a-dolls-house:2.63]
HELMER. Cô nàng háu ngọt thật sự không tạt vào tiệm bánh sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.64]
NORA. Không, em đảm bảo với anh, Torvald —

[ibsen-a-dolls-house:2.65]
HELMER. Không nếm tí mứt nào?

[ibsen-a-dolls-house:2.66]
NORA. Không, hoàn toàn không.

[ibsen-a-dolls-house:2.67]
HELMER. Cả một hai cái macaron cũng không gặm?

[ibsen-a-dolls-house:2.68]
NORA. Không, Torvald, em thật sự đảm bảo với anh —

[ibsen-a-dolls-house:2.69]
HELMER. Thôi, thôi, thôi; tất nhiên chỉ là anh đùa thôi —

[ibsen-a-dolls-house:2.70]
NORA (đi tới chiếc bàn bên phải). Em đâu nghĩ ra được chuyện làm trái ý anh.

[ibsen-a-dolls-house:2.71]
HELMER. Ừ, anh biết rõ mà; mà em cũng đã hứa với anh rồi —. (đến chỗ cô.) Thôi, những bí mật Giáng sinh nhỏ của em thì cứ giữ cho riêng em, Nora yêu dấu của anh. Chắc tối nay, khi cây thông thắp nến, chúng sẽ ra ánh sáng thôi.

[ibsen-a-dolls-house:2.72]
NORA. Anh đã nhớ mời bác sĩ Rank chưa.

[ibsen-a-dolls-house:2.73]
HELMER. Chưa. Nhưng đâu cần; đương nhiên là anh ấy ăn tối với mình. Mà sáng nay anh ấy ghé thì anh sẽ mời. Anh đã đặt rượu ngon rồi. Nora, em không tin nổi anh mong đến tối nay thế nào đâu.

[ibsen-a-dolls-house:2.74]
NORA. Em cũng vậy. Và lũ trẻ sẽ vui sướng biết bao, Torvald!

[ibsen-a-dolls-house:2.75]
HELMER. Ôi, nghĩ mà thích: mình đã có một vị trí vững chắc, được bảo đảm; có thu nhập dư dả. Phải không! Nghĩ đến thôi đã là một cái thú lớn, phải không?

[ibsen-a-dolls-house:2.76]
NORA. Ôi, tuyệt vời!

[ibsen-a-dolls-house:2.77]
HELMER. Em còn nhớ Giáng sinh năm ngoái không? Suốt ba tuần liền, tối nào em cũng nhốt mình trong phòng đến quá nửa đêm để làm hoa cho cây thông và đủ mọi thứ lộng lẫy khác để làm chúng ta bất ngờ. Phù, đó là quãng chán nhất đời anh.

[ibsen-a-dolls-house:2.78]
NORA. Em thì chẳng chán chút nào.

[ibsen-a-dolls-house:2.79]
HELMER (mỉm cười). Nhưng kết quả thì khá tồi tàn, Nora.

[ibsen-a-dolls-house:2.80]
NORA. Ôi, anh lại định trêu em chuyện đó nữa sao. Em biết làm sao được khi con mèo chạy vào xé nát tất cả?

[ibsen-a-dolls-house:2.81]
HELMER. Ừ, em chẳng làm gì được, Nora bé nhỏ tội nghiệp của anh. Em có thiện chí hết lòng để làm cho tất cả chúng ta vui, và đó mới là điều chính. Nhưng cũng may là những ngày túng thiếu đã qua.

[ibsen-a-dolls-house:2.82]
NORA. Vâng, đúng là tuyệt vời.

[ibsen-a-dolls-house:2.83]
HELMER. Bây giờ anh không phải ngồi đây một mình buồn chán; còn em không phải làm khổ đôi mắt yêu quý và đôi bàn tay nhỏ xinh xắn của em —

[ibsen-a-dolls-house:2.84]
NORA (vỗ tay). Phải không Torvald, không cần nữa rồi? Ôi, nghe mà thích tuyệt! (khoác tay anh.) Giờ em sẽ nói anh nghe em định mình sắp xếp thế nào, Torvald. Ngay khi Giáng sinh qua đi — (chuông reo ngoài tiền sảnh.) Ôi, có chuông. (dọn dẹp phòng một chút.) Chắc có ai đến. Phiền thật.

[ibsen-a-dolls-house:2.85]
HELMER. Với khách thì anh không có nhà; nhớ nhé.

[ibsen-a-dolls-house:2.86]
CÔ HẦU PHÒNG (ở cửa tiền sảnh). Thưa bà, có một bà lạ đến —

[ibsen-a-dolls-house:2.87]
NORA. Vâng, mời bà ấy vào.

[ibsen-a-dolls-house:2.88]
CÔ HẦU PHÒNG (nói với Helmer). Và bác sĩ cũng vừa đến luôn ạ.

[ibsen-a-dolls-house:2.89]
HELMER. Anh ấy vào thẳng chỗ tôi à?

[ibsen-a-dolls-house:2.90]
CÔ HẦU PHÒNG. Vâng, thưa ông.

[ibsen-a-dolls-house:2.91]
(Helmer đi vào phòng làm việc. Cô hầu đưa bà Linde, trong bộ đồ đi đường, vào phòng khách rồi đóng cửa lại sau bà.)

[ibsen-a-dolls-house:2.92]
BÀ LINDE (rụt rè và hơi ngập ngừng). Chào cậu, Nora.

[ibsen-a-dolls-house:2.93]
NORA (không chắc). Chào cậu —

[ibsen-a-dolls-house:2.94]
BÀ LINDE. Chắc cậu không nhận ra mình.

[ibsen-a-dolls-house:2.95]
NORA. Không; mình không biết —; à có, đúng rồi, mình thấy hình như — (bật ra.) Trời! Kristine! Có thật là cậu không?

[ibsen-a-dolls-house:2.96]
BÀ LINDE. Ừ, là mình đây.

[ibsen-a-dolls-house:2.97]
NORA. Kristine! Mà mình lại không nhận ra cậu! Nhưng làm sao mình nhận ra được —. (khẽ hơn.) Cậu thay đổi nhiều quá, Kristine!

[ibsen-a-dolls-house:2.98]
BÀ LINDE. Ừ, chắc là vậy. Chín — mười năm dài —

[ibsen-a-dolls-house:2.99]
NORA. Lâu đến thế rồi từ lần mình gặp nhau sao? Ừ, đúng thật. Ôi, tám năm vừa rồi là quãng thời gian hạnh phúc, cậu tin đi. Còn giờ thì cậu đã vào thành phố rồi nhỉ? Đi một chặng đường dài giữa mùa đông. Cậu gan thật.

[ibsen-a-dolls-house:2.100]
BÀ LINDE. Mình vừa xuống tàu thủy sáng nay.

[ibsen-a-dolls-house:2.101]
NORA. Để vui Giáng sinh, tất nhiên rồi. Ôi, tuyệt quá! Ừ, vui thì chúng mình sẽ vui. Nhưng cởi áo ngoài ra đi. Cậu không lạnh chứ? (giúp bà.) Thế, giờ mình ngồi thoải mái đây cạnh lò sưởi. Không, ghế bành kia! Mình sẽ ngồi ghế bập bênh này. (nắm tay bà.) Ừ, giờ thì cậu lại có khuôn mặt cũ rồi; chỉ lúc đầu thôi —. Nhưng cậu xanh xao hơn một chút, Kristine, — và có lẽ gầy hơn một chút.

[ibsen-a-dolls-house:2.102]
BÀ LINDE. Và già đi nhiều, nhiều lắm, Nora.

[ibsen-a-dolls-house:2.103]
NORA. Ừ, có lẽ già hơn một xíu, một xíu xíu thôi; chẳng nhiều đâu. (bỗng dừng lại, nghiêm nghị.) Ôi, mình thật vô ý, ngồi đây nói liên hồi! Kristine ngọt ngào thân yêu, cậu tha lỗi cho mình nhé!

[ibsen-a-dolls-house:2.104]
BÀ LINDE. Cậu nói gì thế, Nora?

[ibsen-a-dolls-house:2.105]
NORA (khẽ). Kristine tội nghiệp, cậu đã thành góa phụ rồi.

[ibsen-a-dolls-house:2.106]
BÀ LINDE. Ừ, ba năm trước.

[ibsen-a-dolls-house:2.107]
NORA. Ôi, mình biết chứ; mình đọc trên báo. Ôi, Kristine, cậu phải tin mình, lúc ấy mình hay nghĩ đến chuyện viết thư cho cậu; nhưng lần nào cũng hoãn, lần nào cũng có chuyện gì cản đường.

[ibsen-a-dolls-house:2.108]
BÀ LINDE. Nora thân mến, mình hiểu mà.

[ibsen-a-dolls-house:2.109]
NORA. Không, mình tệ quá, Kristine. Ôi, tội nghiệp cậu, chắc cậu đã trải qua biết bao nhiêu. — Mà ông ấy chẳng để lại cho cậu gì để sống sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.110]
BÀ LINDE. Không.

[ibsen-a-dolls-house:2.111]
NORA. Và không có con?

[ibsen-a-dolls-house:2.112]
BÀ LINDE. Không.

[ibsen-a-dolls-house:2.113]
NORA. Vậy là hoàn toàn chẳng có gì?

[ibsen-a-dolls-house:2.114]
BÀ LINDE. Đến một nỗi buồn hay một nỗi nhớ để gặm nhấm cũng không.

[ibsen-a-dolls-house:2.115]
NORA (nhìn bà không tin). Nhưng Kristine, sao có thể như thế được?

[ibsen-a-dolls-house:2.116]
BÀ LINDE (cười buồn và vuốt tóc cô). Ôi, đôi khi vẫn xảy ra, Nora.

[ibsen-a-dolls-house:2.117]
NORA. Một mình hoàn toàn. Chắc nặng nề lắm với cậu. Mình có ba đứa con đáng yêu. Giờ cậu chưa gặp được vì chúng đi chơi với cô giúp việc. Nhưng giờ cậu phải kể mình nghe tất cả —

[ibsen-a-dolls-house:2.118]
BÀ LINDE. Không, không, không, cậu kể đi.

[ibsen-a-dolls-house:2.119]
NORA. Không, cậu bắt đầu. Hôm nay mình không muốn ích kỷ. Hôm nay mình chỉ nghĩ đến chuyện của cậu. Nhưng có một điều mình phải nói. Cậu biết cái may lớn vừa đến với tụi mình mấy hôm nay không?

[ibsen-a-dolls-house:2.120]
BÀ LINDE. Không. Gì thế?

[ibsen-a-dolls-house:2.121]
NORA. Tưởng tượng xem, chồng mình đã làm giám đốc Ngân hàng Cổ phần.

[ibsen-a-dolls-house:2.122]
BÀ LINDE. Chồng cậu? Ôi may quá —!

[ibsen-a-dolls-house:2.123]
NORA. Ừ, may khôn tả! Làm luật sư thì kiếm sống bấp bênh lắm, nhất là khi không muốn dính vào việc gì ngoài những việc tử tế và đẹp đẽ. Mà Torvald tất nhiên chưa bao giờ muốn; và mình hoàn toàn đồng ý với anh ấy. Ôi, cậu tin đi, tụi mình mừng lắm! Anh ấy sẽ nhậm chức ở ngân hàng ngay đầu năm mới, và khi đó sẽ có lương cao và nhiều phần trăm hoa hồng. Từ nay tụi mình sống khác hẳn trước — hoàn toàn như ý muốn. Ôi, Kristine, mình thấy nhẹ nhõm và hạnh phúc biết bao! Ừ, vì có thật nhiều tiền mà không phải lo lắng thì thích thật. Phải không?

[ibsen-a-dolls-house:2.124]
BÀ LINDE. Ừ, ít nhất có đủ dùng thì chắc là thích.

[ibsen-a-dolls-house:2.125]
NORA. Không, không chỉ đủ dùng, mà thật nhiều, thật nhiều tiền!

[ibsen-a-dolls-house:2.126]
BÀ LINDE (mỉm cười). Nora, Nora, cậu vẫn chưa khôn ra à? Hồi đi học cậu đã là đứa phá của lớn.

[ibsen-a-dolls-house:2.127]
NORA (cười khẽ). Ừ, Torvald giờ vẫn nói thế. (giơ ngón tay dọa.) Nhưng “Nora, Nora” đâu có dở như các cậu tưởng. — Ôi, tụi mình thật sự chưa bao giờ khá giả đến mức mình được phung phí. Cả hai đứa mình đều phải làm việc.

[ibsen-a-dolls-house:2.128]
BÀ LINDE. Cả cậu nữa à?

[ibsen-a-dolls-house:2.129]
NORA. Ừ, mấy việc lặt vặt, việc thủ công, đan móc, thêu thùa mấy thứ đó; (nói qua loa.) và cả những việc khác nữa. Cậu biết Torvald rời bộ khi tụi mình cưới chứ? Ở văn phòng ấy không có triển vọng thăng chức, nên Torvald phải kiếm nhiều tiền hơn trước. Nhưng năm đầu anh làm việc quá sức kinh khủng. Cậu nghĩ xem, chồng mình phải tìm đủ mọi nguồn thu thêm, làm cả sáng lẫn khuya. Nhưng anh không chịu nổi, rồi ốm nặng chết đi được. Thế là các bác sĩ tuyên bố nhất thiết phải đưa anh xuống miền nam.

[ibsen-a-dolls-house:2.130]
BÀ LINDE. Ừ, các cậu ở Ý cả năm trời mà?

[ibsen-a-dolls-house:2.131]
NORA. Đúng thế. Đi không dễ đâu, cậu tin đi. Lúc đó Ivar vừa mới sinh. Nhưng tất nhiên tụi mình phải đi. Ôi, đó là một chuyến đi tuyệt vời. Và nó đã cứu mạng Torvald. Nhưng nó tốn rất nhiều tiền, Kristine.

[ibsen-a-dolls-house:2.132]
BÀ LINDE. Mình hình dung được.

[ibsen-a-dolls-house:2.133]
NORA. Mười hai trăm speciedaler. Bốn nghìn tám trăm krone. Nhiều tiền lắm đấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.134]
BÀ LINDE. Ừ, nhưng trong những trường hợp như thế thì có tiền là một may mắn lớn.

[ibsen-a-dolls-house:2.135]
NORA. Ừ, mình nói cho cậu biết, tiền ấy tụi mình có được từ bố.

[ibsen-a-dolls-house:2.136]
BÀ LINDE. À ra thế. Mình nhớ đúng lúc ấy bố cậu mất.

[ibsen-a-dolls-house:2.137]
NORA. Ừ, Kristine, đúng lúc ấy. Và cậu nghĩ xem, mình không thể về chăm sóc bố. Mình ở đây từng ngày chờ bé Ivar chào đời. Rồi còn Torvald tội nghiệp ốm thập tử nhất sinh phải trông nom. Bố thân yêu hiền lành của mình! Mình không bao giờ được thấy bố nữa, Kristine. Ôi, đó là điều nặng nề nhất mình từng trải qua từ khi lấy chồng.

[ibsen-a-dolls-house:2.138]
BÀ LINDE. Mình biết cậu rất yêu bố. Rồi thế là các cậu đi Ý?

[ibsen-a-dolls-house:2.139]
NORA. Ừ; lúc đó có tiền rồi; mà các bác sĩ thúc giục. Thế là khoảng một tháng sau tụi mình đi.

[ibsen-a-dolls-house:2.140]
BÀ LINDE. Và chồng cậu trở về khỏi hẳn?

[ibsen-a-dolls-house:2.141]
NORA. Khỏe re!

[ibsen-a-dolls-house:2.142]
BÀ LINDE. Nhưng — còn bác sĩ?

[ibsen-a-dolls-house:2.143]
NORA. Sao cơ?

[ibsen-a-dolls-house:2.144]
BÀ LINDE. Mình nghe cô hầu nói là bác sĩ, ông vừa đến cùng lúc với mình.

[ibsen-a-dolls-house:2.145]
NORA. Ừ, bác sĩ Rank; nhưng anh ấy không đến để khám bệnh; đó là bạn thân nhất của tụi mình, và ngày nào anh ấy cũng ghé ít nhất một lần. Không, từ đó Torvald chưa ốm lấy một giờ. Mấy đứa nhỏ khỏe mạnh, và mình cũng thế. (nhảy lên, vỗ tay.) Ôi trời, ôi trời, Kristine, sống và hạnh phúc thật là tuyệt vời! — Ôi, nhưng mình đáng ghét quá —; mình toàn nói chuyện của mình. (ngồi xuống chiếc ghế đẩu sát bên bà và đặt hai tay lên đầu gối bà.) Ôi, cậu đừng giận mình! — Nói mình nghe, có thật là cậu không hề yêu ông ấy? Vậy sao cậu lấy ông ấy?

[ibsen-a-dolls-house:2.146]
BÀ LINDE. Mẹ mình còn sống; mà mẹ nằm liệt giường, không tự lo được. Lại còn hai đứa em trai mình phải lo. Mình thấy không thể chối lời cầu hôn của ông ấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.147]
NORA. Ừ, ừ, chắc cậu có lý. Hồi đó ông ấy giàu nhỉ?

[ibsen-a-dolls-house:2.148]
BÀ LINDE. Mình nghĩ ông ấy khá giả. Nhưng làm ăn bấp bênh, Nora. Khi ông mất thì mọi thứ sụp đổ, chẳng còn lại gì.

[ibsen-a-dolls-house:2.149]
NORA. Và rồi —?

[ibsen-a-dolls-house:2.150]
BÀ LINDE. Rồi mình phải xoay xở bằng một tiệm nhỏ, một trường nhỏ và bất cứ gì mình nghĩ ra được. Ba năm vừa qua với mình như một ngày lao động dài không nghỉ. Giờ nó hết rồi, Nora. Mẹ mình tội nghiệp không cần mình nữa vì mẹ đã mất. Các em cũng thế; chúng đã có việc và tự lo được.

[ibsen-a-dolls-house:2.151]
NORA. Chắc cậu thấy nhẹ nhõm —

[ibsen-a-dolls-house:2.152]
BÀ LINDE. Không; chỉ trống rỗng không tả nổi. Chẳng còn ai để sống vì nữa. (bồn chồn đứng dậy.) Vì thế mình không chịu nổi ở lại cái xó nhỏ ngoài đó nữa. Ở đây chắc dễ tìm được điều gì chiếm lấy mình và lấp đầy đầu óc. Giá mình may mắn kiếm được một chỗ làm ổn định, việc văn phòng nào đó —

[ibsen-a-dolls-house:2.153]
NORA. Ôi, nhưng Kristine, việc đó mệt kinh khủng; mà cậu vốn đã trông mệt lắm rồi. Tốt hơn nhiều nếu cậu đi nghỉ ở một nơi suối khoáng.

[ibsen-a-dolls-house:2.154]
BÀ LINDE (đi về phía cửa sổ). Mình không có bố để cho tiền đi đường, Nora.

[ibsen-a-dolls-house:2.155]
NORA (đứng dậy). Ôi, đừng giận mình!

[ibsen-a-dolls-house:2.156]
BÀ LINDE (đến chỗ cô). Nora thân mến, cậu đừng giận mình. Cái tệ nhất của cảnh như mình là nó để lại nhiều cay đắng trong lòng. Chẳng có ai để làm việc cho; vậy mà vẫn bị ép chạy ngược chạy xuôi. Phải sống chứ; rồi người ta thành ích kỷ. Khi cậu kể về sự đổi thay may mắn của các cậu — cậu tin không? — mình mừng không phải vì cậu, mà vì chính mình.

[ibsen-a-dolls-house:2.157]
NORA. Sao thế? Ôi, mình hiểu rồi. Cậu nghĩ biết đâu Torvald làm được gì đó cho cậu.

[ibsen-a-dolls-house:2.158]
BÀ LINDE. Ừ, mình đã nghĩ vậy.

[ibsen-a-dolls-house:2.159]
NORA. Torvald sẽ làm, Kristine. Cứ để mình lo; mình sẽ mở lời khéo lắm, khéo lắm, — nghĩ ra điều gì dễ mến để anh thật lòng thích. Ôi, mình muốn giúp cậu hết lòng.

[ibsen-a-dolls-house:2.160]
BÀ LINDE. Cậu tốt quá, Nora, nhiệt tình lo cho chuyện của mình, — càng tốt gấp đôi vì chính cậu lại biết quá ít về gánh nặng và nhọc nhằn của đời.

[ibsen-a-dolls-house:2.161]
NORA. Mình —? Mình biết quá ít về —?

[ibsen-a-dolls-house:2.162]
BÀ LINDE (mỉm cười). Ôi trời, chút việc thủ công mấy thứ ấy —. Cậu là trẻ con, Nora.

[ibsen-a-dolls-house:2.163]
NORA (hất đầu và đi ngang phòng). Cậu không nên nói bằng giọng bề trên thế.

[ibsen-a-dolls-house:2.164]
BÀ LINDE. Thế sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.165]
NORA. Cậu cũng như những người khác. Các cậu ai cũng tưởng mình không làm nổi việc gì thật sự nghiêm túc —

[ibsen-a-dolls-house:2.166]
BÀ LINDE. Thôi, thôi —

[ibsen-a-dolls-house:2.167]
NORA. — rằng mình chưa từng nếm trải gì trong cái thế giới khó khăn này.

[ibsen-a-dolls-house:2.168]
BÀ LINDE. Nora thân mến, cậu vừa kể mình nghe mọi nỗi gian truân của cậu rồi mà.

[ibsen-a-dolls-house:2.169]
NORA. Xì, — mấy chuyện vặt đó! (khẽ.) Mình chưa kể cậu chuyện lớn.

[ibsen-a-dolls-house:2.170]
BÀ LINDE. Chuyện lớn nào? Cậu nói gì?

[ibsen-a-dolls-house:2.171]
NORA. Cậu coi thường mình quá, Kristine; nhưng cậu không nên thế. Cậu tự hào vì đã làm lụng nặng nhọc và lâu như vậy cho mẹ.

[ibsen-a-dolls-house:2.172]
BÀ LINDE. Mình chắc chắn không coi thường ai. Nhưng đúng: mình vừa tự hào vừa vui khi nghĩ rằng mình đã có phước làm cho những ngày cuối đời của mẹ ít nhiều thanh thản.

[ibsen-a-dolls-house:2.173]
NORA. Và cậu cũng tự hào khi nghĩ đến những gì cậu đã làm cho các em.

[ibsen-a-dolls-house:2.174]
BÀ LINDE. Mình nghĩ mình có quyền.

[ibsen-a-dolls-house:2.175]
NORA. Mình cũng nghĩ thế. Nhưng giờ cậu nghe này, Kristine. Mình cũng có điều để tự hào và vui.

[ibsen-a-dolls-house:2.176]
BÀ LINDE. Mình không nghi ngờ. Nhưng ý cậu là sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.177]
NORA. Nói khẽ thôi. Nếu Torvald nghe thấy thì sao! Chồng mình tuyệt đối không được —; không ai được biết, Kristine; ngoài cậu.

[ibsen-a-dolls-house:2.178]
BÀ LINDE. Nhưng chuyện gì thế?

[ibsen-a-dolls-house:2.179]
NORA. Lại đây. (kéo bà ngồi xuống ghế sofa bên cạnh.) Ừ, — mình cũng có điều để tự hào và vui. Chính mình đã cứu mạng Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:2.180]
BÀ LINDE. Cứu —? Cứu thế nào?

[ibsen-a-dolls-house:2.181]
NORA. Mình kể với cậu chuyến đi Ý rồi mà. Torvald sẽ không qua nổi nếu không xuống đó —

[ibsen-a-dolls-house:2.182]
BÀ LINDE. Ừ, bố cậu cho các cậu số tiền cần thiết —

[ibsen-a-dolls-house:2.183]
NORA (mỉm cười). Ừ, Torvald và mọi người đều tin thế; nhưng —

[ibsen-a-dolls-house:2.184]
BÀ LINDE. Nhưng —?

[ibsen-a-dolls-house:2.185]
NORA. Bố không cho tụi mình một xu. Chính mình là người kiếm ra tiền.

[ibsen-a-dolls-house:2.186]
BÀ LINDE. Cậu? Cả món tiền lớn ấy?

[ibsen-a-dolls-house:2.187]
NORA. Mười hai trăm speciedaler. Bốn nghìn tám trăm krone. Cậu nói sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.188]
BÀ LINDE. Nhưng Nora, sao có thể được? Hay cậu trúng xổ số?

[ibsen-a-dolls-house:2.189]
NORA (khinh khỉnh). Xổ số? (xì một tiếng.) Thế thì tài cán gì?

[ibsen-a-dolls-house:2.190]
BÀ LINDE. Vậy cậu lấy ở đâu ra?

[ibsen-a-dolls-house:2.191]
NORA (ngân nga và cười bí ẩn). Hm; tra la la la!

[ibsen-a-dolls-house:2.192]
BÀ LINDE. Vì cậu đâu thể vay.

[ibsen-a-dolls-house:2.193]
NORA. Thế à? Sao lại không?

[ibsen-a-dolls-house:2.194]
BÀ LINDE. Không, vợ đâu thể vay nếu chồng không đồng ý.

[ibsen-a-dolls-house:2.195]
NORA (hất đầu). Ôi, khi người vợ có chút đầu óc kinh doanh, — người vợ biết cách xử sự khôn ngoan một chút, thì —

[ibsen-a-dolls-house:2.196]
BÀ LINDE. Nhưng Nora, mình hoàn toàn không hiểu —

[ibsen-a-dolls-house:2.197]
NORA. Cậu cũng chẳng cần hiểu. Đâu có nói là mình đã vay tiền. Mình có thể có được bằng cách khác. (ngả người xuống sofa.) Mình có thể được một người ngưỡng mộ nào đó cho. Khi người ta trông hấp dẫn như mình —

[ibsen-a-dolls-house:2.198]
BÀ LINDE. Cậu điên rồi.

[ibsen-a-dolls-house:2.199]
NORA. Chắc giờ cậu tò mò khủng khiếp, Kristine.

[ibsen-a-dolls-house:2.200]
BÀ LINDE. Này nghe đây, Nora thân mến, — cậu chẳng phải đã làm gì thiếu suy nghĩ sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.201]
NORA (lại ngồi thẳng). Cứu mạng chồng mà là thiếu suy nghĩ sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.202]
BÀ LINDE. Mình thấy thiếu suy nghĩ khi cậu làm mà ông ấy không biết —

[ibsen-a-dolls-house:2.203]
NORA. Nhưng chính là chồng mình không được biết! Trời ơi, cậu không hiểu sao? Anh ấy thậm chí không được biết bệnh tình nguy kịch đến đâu. Các bác sĩ đến nói với mình rằng tính mạng anh ấy nguy hiểm; rằng không gì cứu được anh ngoài đi nghỉ miền nam. Cậu không nghĩ mình thử lựa lời trước sao? Mình nói với anh rằng được ra nước ngoài như các cô vợ trẻ khác thì mình thích biết bao; mình vừa khóc vừa van; mình bảo anh làm ơn nghĩ đến hoàn cảnh của mình, và hãy tốt bụng chiều mình; rồi mình gợi ý rằng anh cứ việc vay một khoản. Nhưng khi ấy anh gần như nổi giận, Kristine. Anh bảo mình nông nổi, và bổn phận của anh với tư cách chồng là không chiều những cơn bốc đồng và tính thất thường của mình — hình như anh gọi thế. Thế là mình nghĩ, được rồi, phải cứu chồng mình; và thế là mình tìm ra lối —

[ibsen-a-dolls-house:2.204]
BÀ LINDE. Chồng cậu không nghe bố cậu nói là tiền không phải của bố à?

[ibsen-a-dolls-house:2.205]
NORA. Không, không bao giờ. Bố mất đúng những ngày ấy. Mình đã định cho bố biết rồi xin bố đừng tiết lộ. Nhưng khi bố nằm bệnh nặng —. Tiếc là hóa ra không cần nữa.

[ibsen-a-dolls-house:2.206]
BÀ LINDE. Và từ đó cậu chưa bao giờ tâm sự với chồng sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.207]
NORA. Không, trời ơi, sao cậu nghĩ ra thế? Chồng mình nghiêm khắc chuyện đó lắm! Mà hơn nữa — Torvald với lòng tự trọng đàn ông của anh, — biết mình mắc nợ vợ thì anh sẽ đau đớn và nhục nhã đến thế nào. Nó sẽ làm đảo lộn hoàn toàn quan hệ giữa tụi mình; ngôi nhà hạnh phúc xinh đẹp của tụi mình sẽ không còn như bây giờ nữa.

[ibsen-a-dolls-house:2.208]
BÀ LINDE. Cậu sẽ không bao giờ nói với anh ấy sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.209]
NORA (trầm ngâm, nửa mỉm cười). Có — một lúc nào đó có lẽ; — nhiều năm nữa, khi mình không còn xinh như bây giờ. Cậu đừng cười! Dĩ nhiên ý mình là: khi Torvald không còn thích mình như bây giờ; khi anh ấy không còn thấy vui khi mình nhảy múa cho anh xem, hóa trang và ngâm thơ. Lúc đó có sẵn gì đó trong tay áo thì tốt. (ngắt lời.) Vớ vẩn, vớ vẩn, vớ vẩn! Cái ngày ấy không bao giờ đến. — Thế, cậu nghĩ sao về bí mật lớn của mình, Kristine? Mình cũng đâu phải hạng vô tích sự? — Mà cậu tin đi, chuyện này làm mình lo nghĩ lắm. Thật sự không dễ để mình trả đúng hạn các khoản phải trả. Mình nói cho cậu biết, trong giới kinh doanh có cái gọi là lãi theo quý và cái gọi là trả góp; mà chúng lúc nào cũng khó xoay khủng khiếp. Nên mình phải dè sẻn chỗ này chỗ kia bất cứ khi nào có thể, cậu thấy đấy. Tiền chợ thì mình chẳng để dành thêm được bao nhiêu, vì Torvald phải ăn ngon. Bọn trẻ thì mình không thể để ăn mặc tồi; những gì mình có cho chúng, mình thấy mình phải tiêu hết. Mấy đứa bé yêu quý của mình!

[ibsen-a-dolls-house:2.210]
BÀ LINDE. Vậy là ảnh hưởng đến những nhu cầu của chính cậu rồi, Nora tội nghiệp?

[ibsen-a-dolls-house:2.211]
NORA. Ừ, tất nhiên. Mình là người dễ cắt xén nhất mà. Mỗi lần Torvald cho tiền may váy mới các thứ, mình chưa bao giờ tiêu quá một nửa; luôn mua loại xoàng nhất, rẻ nhất. May phước là cái gì mặc lên người mình cũng hợp, nên Torvald không nhận ra. Nhưng nhiều khi mình thấy tủi, Kristine; vì mặc đẹp thì thích thật. Phải không?

[ibsen-a-dolls-house:2.212]
BÀ LINDE. Ôi, tất nhiên rồi.

[ibsen-a-dolls-house:2.213]
NORA. Rồi mình cũng có nguồn thu khác. Mùa đông năm ngoái mình may được một việc chép thuê khá nhiều. Mình nhốt mình trong phòng, ngồi chép mỗi tối đến khuya. Ôi, nhiều khi mình mệt, mệt lắm. Nhưng thế mà vẫn vui khủng khiếp, ngồi làm việc kiếm tiền như vậy. Cứ như mình là đàn ông vậy.

[ibsen-a-dolls-house:2.214]
BÀ LINDE. Nhưng cách đó cậu trả bớt được bao nhiêu rồi?

[ibsen-a-dolls-house:2.215]
NORA. Ừ, mình không nói chính xác được. Những khoản như thế, cậu thấy đấy, rất khó theo dõi. Mình chỉ biết là mình đã trả hết những gì mình vơ vét được. Nhiều lần mình bó tay. (mỉm cười.) Lúc ấy mình ngồi đây tưởng tượng có một ông già giàu có phải lòng mình —

[ibsen-a-dolls-house:2.216]
BÀ LINDE. Gì! Ông nào?

[ibsen-a-dolls-house:2.217]
NORA. Ôi nói vớ vẩn! — rằng giờ ông ấy chết rồi, và khi mở di chúc ra thì trong đó viết bằng chữ lớn “Toàn bộ tiền của tôi phải trả ngay bằng tiền mặt cho bà Nora Helmer đáng mến”.

[ibsen-a-dolls-house:2.218]
BÀ LINDE. Nhưng Nora thân mến, — ông ấy là người thế nào?

[ibsen-a-dolls-house:2.219]
NORA. Trời ơi, cậu không hiểu sao? Ông già ấy làm gì có thật; chỉ là chuyện mình ngồi đây nghĩ đi nghĩ lại mỗi khi bí đường kiếm tiền. Nhưng thôi kệ; cái ông già chán ngắt ấy muốn ở đâu thì ở; mình chẳng thèm đoái hoài đến ông ta hay cái di chúc của ông ta, vì giờ mình hết lo rồi. (nhảy dựng lên.) Trời ơi, nghĩ đến mà sướng quá, Kristine! Hết lo! Được hết lo, hoàn toàn hết lo! Được chơi đùa lăn lộn với lũ trẻ; được giữ nhà cửa xinh xắn đẹp đẽ, mọi thứ đúng như Torvald thích! Mà nghĩ xem, chẳng bao lâu nữa xuân sẽ đến, trời xanh bao la. Biết đâu mình đi chơi xa một chút. Biết đâu mình lại được thấy biển. Ôi, đúng thế, sống và hạnh phúc thật là kỳ diệu!

[ibsen-a-dolls-house:2.220]
(Có tiếng chuông ngoài tiền sảnh.)

[ibsen-a-dolls-house:2.221]
BÀ LINDE (đứng dậy). Có chuông; có lẽ mình nên đi thì hơn.

[ibsen-a-dolls-house:2.222]
NORA. Không, cậu ở lại; chắc chẳng có ai đến đâu; chắc là tìm Torvald —

[ibsen-a-dolls-house:2.223]
CÔ HẦU PHÒNG (ở cửa tiền sảnh). Xin lỗi bà, — có một ông muốn gặp luật sư —

[ibsen-a-dolls-house:2.224]
NORA. Ý chị là giám đốc ngân hàng.

[ibsen-a-dolls-house:2.225]
CÔ HẦU PHÒNG. Vâng, giám đốc ngân hàng; nhưng tôi không biết — vì bác sĩ đang ở trong đó —

[ibsen-a-dolls-house:2.226]
NORA. Ông ấy là ai?

[ibsen-a-dolls-house:2.227]
LUẬT SƯ KROGSTAD (ở cửa tiền sảnh). Là tôi, thưa bà.

[ibsen-a-dolls-house:2.228]
BÀ LINDE (giật mình, run lên và quay ra cửa sổ).

[ibsen-a-dolls-house:2.229]
NORA (tiến một bước về phía ông ta, căng thẳng, nói nhỏ). Ông? Có chuyện gì? Ông muốn nói gì với chồng tôi?

[ibsen-a-dolls-house:2.230]
KROGSTAD. Việc ngân hàng — theo một nghĩa nào đó. Tôi có một chân nhỏ ở Ngân hàng Cổ phần, và nghe nói ông nhà sắp làm giám đốc của chúng tôi —

[ibsen-a-dolls-house:2.231]
NORA. Vậy là —

[ibsen-a-dolls-house:2.232]
KROGSTAD. Chỉ là công việc khô khan thôi, thưa bà; không gì khác.

[ibsen-a-dolls-house:2.233]
NORA. Vậy mời ông vào cửa phòng làm việc. (chào qua loa, đóng cửa tiền sảnh lại; rồi đi tới xem lò.)

[ibsen-a-dolls-house:2.234]
BÀ LINDE. Nora, — người đàn ông đó là ai?

[ibsen-a-dolls-house:2.235]
NORA. Là luật sư Krogstad.

[ibsen-a-dolls-house:2.236]
BÀ LINDE. Vậy đúng là anh ta.

[ibsen-a-dolls-house:2.237]
NORA. Cậu quen người đó à?

[ibsen-a-dolls-house:2.238]
BÀ LINDE. Mình có quen anh ta — cách đây mấy năm. Anh ta từng một thời làm thư ký văn phòng luật sư ở quê mình.

[ibsen-a-dolls-house:2.239]
NORA. Ừ, đúng là có.

[ibsen-a-dolls-house:2.240]
BÀ LINDE. Anh ta thay đổi nhiều quá.

[ibsen-a-dolls-house:2.241]
NORA. Chắc anh ta có một cuộc hôn nhân rất bất hạnh.

[ibsen-a-dolls-house:2.242]
BÀ LINDE. Giờ anh ta góa vợ rồi nhỉ?

[ibsen-a-dolls-house:2.243]
NORA. Lại đông con. Đấy; cháy rồi. (đóng cửa lò và đẩy chiếc ghế bập bênh sang bên một chút.)

[ibsen-a-dolls-house:2.244]
BÀ LINDE. Nghe nói anh ta làm đủ thứ kinh doanh?

[ibsen-a-dolls-house:2.245]
NORA. Thế à? Có thể lắm; mình chẳng biết —. Nhưng thôi đừng nghĩ đến chuyện làm ăn; chán lắm.

[ibsen-a-dolls-house:2.246]
(Bác sĩ Rank từ phòng Helmer đi ra.)

[ibsen-a-dolls-house:2.247]
BÁC SĨ RANK (còn ở cửa). Thôi, thôi, anh; tôi không muốn làm phiền; tôi sang chỗ vợ anh một lát thì hơn. (đóng cửa và nhận ra bà Linde.) Ồ xin lỗi; ở đây chắc tôi cũng làm phiền.

[ibsen-a-dolls-house:2.248]
NORA. Không, không hề. (giới thiệu.) Bác sĩ Rank. Bà Linde.

[ibsen-a-dolls-house:2.249]
RANK. À ra thế. Một cái tên hay được nhắc đến trong nhà này. Hình như lúc tôi lên, tôi đi qua bà ngoài cầu thang.

[ibsen-a-dolls-house:2.250]
BÀ LINDE. Vâng; tôi lên rất chậm, tôi không chịu nổi việc leo cầu thang.

[ibsen-a-dolls-house:2.251]
RANK. A ha, bên trong hơi hư hỏng một chút?

[ibsen-a-dolls-house:2.252]
BÀ LINDE. Đúng hơn là kiệt sức.

[ibsen-a-dolls-house:2.253]
RANK. Chỉ vậy thôi? Thế chắc bà lên thành phố để nghỉ ngơi giữa các bữa tiệc?

[ibsen-a-dolls-house:2.254]
BÀ LINDE. Tôi lên đây để tìm việc.

[ibsen-a-dolls-house:2.255]
RANK. Đó có phải thứ thuốc công hiệu chữa kiệt sức không?

[ibsen-a-dolls-house:2.256]
BÀ LINDE. Người ta phải sống, thưa bác sĩ.

[ibsen-a-dolls-house:2.257]
RANK. Ừ, ai cũng cho rằng thế là cần thiết.

[ibsen-a-dolls-house:2.258]
NORA. Ôi anh biết không, bác sĩ Rank, — anh cũng muốn sống lắm còn gì.

[ibsen-a-dolls-house:2.259]
RANK. Ừ thì đúng thế. Khốn khổ đến đâu, tôi vẫn muốn bị giày vò cho lâu nhất có thể. Bệnh nhân nào của tôi cũng vậy. Với những kẻ hư hỏng về đạo đức cũng vậy. Ngay lúc này đang có một bệnh nhân đạo đức như thế ở trong kia với Helmer —

[ibsen-a-dolls-house:2.260]
BÀ LINDE (nhỏ giọng). A!

[ibsen-a-dolls-house:2.261]
NORA. Anh nói ai?

[ibsen-a-dolls-house:2.262]
RANK. Ồ, một luật sư Krogstad, người cô không biết gì đâu. Hắn mục ruỗng đến tận gốc rễ tính cách, thưa cô Helmer. Nhưng ngay cả hắn cũng bắt đầu nói, như một chuyện hệ trọng, rằng hắn phải sống.

[ibsen-a-dolls-house:2.263]
NORA. Thế à? Ông ta muốn nói gì với Torvald vậy?

[ibsen-a-dolls-house:2.264]
RANK. Tôi thật sự không biết; tôi chỉ nghe loáng thoáng là chuyện Ngân hàng Cổ phần.

[ibsen-a-dolls-house:2.265]
NORA. Tôi không biết Krog — là ông luật sư Krogstad này lại có dính dáng gì đến Ngân hàng Cổ phần.

[ibsen-a-dolls-house:2.266]
RANK. Có chứ, hắn vừa được nhận một chân ở dưới đó. (với bà Linde.) Tôi không biết ở quê bà có loại người hớt hải chạy khắp nơi, đánh hơi mùi mục nát đạo đức, rồi tống người ta vào quan sát trong một chức vụ béo bở nào đó không. Người lành thì cứ ngoan ngoãn đứng ngoài.

[ibsen-a-dolls-house:2.267]
BÀ LINDE. Nhưng chính những người ốm mới cần được đưa vào nhất chứ.

[ibsen-a-dolls-house:2.268]
RANK (nhún vai). Đấy, nó đấy. Chính cách nghĩ ấy biến xã hội thành bệnh viện.

[ibsen-a-dolls-house:2.269]
NORA (chìm trong ý nghĩ riêng, bật cười khẽ và vỗ tay).

[ibsen-a-dolls-house:2.270]
RANK. Sao cô cười? Cô có biết xã hội thật ra là gì không?

[ibsen-a-dolls-house:2.271]
NORA. Tôi bận tâm gì đến cái xã hội chán ngắt ấy? Tôi cười vì chuyện khác hẳn. — chuyện buồn cười kinh khủng. — Cho tôi hỏi, bác sĩ Rank, — vậy là tất cả những người làm ở Ngân hàng Cổ phần giờ đều phụ thuộc vào Torvald?

[ibsen-a-dolls-house:2.272]
RANK. Cô thấy điều đó buồn cười kinh khủng sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.273]
NORA (mỉm cười và ngân nga). Kệ tôi! Kệ tôi! (đi đi lại lại trên sàn.) Ừ, nghĩ rằng chúng ta — rằng Torvald giờ có nhiều ảnh hưởng đến thế với bao nhiêu người, thật là vui vô cùng. (lấy túi bánh ở trong áo ra.) Bác sĩ Rank, anh dùng một cái macaron nhé?

[ibsen-a-dolls-house:2.274]
RANK. Ồ, bánh macaron. Tôi tưởng ở đây là hàng cấm.

[ibsen-a-dolls-house:2.275]
NORA. Vâng, nhưng đây là mấy cái Kristine cho tôi.

[ibsen-a-dolls-house:2.276]
BÀ LINDE. Gì? Mình —?

[ibsen-a-dolls-house:2.277]
NORA. Thôi, thôi, thôi; đừng hoảng. Cậu đâu biết Torvald đã cấm. Mình nói cậu nghe, anh ấy sợ mình hỏng răng vì chúng. Nhưng thôi — một lần thì sao —! Phải không, bác sĩ Rank? Mời anh! (nhét một cái macaron vào miệng ông.) Cậu cũng thế, Kristine. Mình cũng ăn một cái; chỉ một cái nhỏ thôi — cùng lắm hai. (lại đi đi lại lại.) Ừ, bây giờ mình hạnh phúc vô cùng. Giờ trên đời chỉ còn đúng một điều mình thèm lắm.

[ibsen-a-dolls-house:2.278]
RANK. Thế? Là gì vậy?

[ibsen-a-dolls-house:2.279]
NORA. Có một câu tôi thèm nói quá, nói để Torvald nghe thấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.280]
RANK. Vậy sao cô không nói được?

[ibsen-a-dolls-house:2.281]
NORA. Không, tôi không dám, vì nó xấu lắm.

[ibsen-a-dolls-house:2.282]
BÀ LINDE. Xấu?

[ibsen-a-dolls-house:2.283]
RANK. Vậy thì không nên. Nhưng với chúng tôi thì cô nói được mà —. Cô thèm nói điều gì để Helmer nghe thấy?

[ibsen-a-dolls-house:2.284]
NORA. Tôi thèm nói quá: chết tiệt.

[ibsen-a-dolls-house:2.285]
RANK. Cô điên à!

[ibsen-a-dolls-house:2.286]
BÀ LINDE. Trời ơi, Nora —!

[ibsen-a-dolls-house:2.287]
RANK. Nói đi. Anh ấy đến kia.

[ibsen-a-dolls-house:2.288]
NORA (giấu túi macaron). Suỵt, suỵt, suỵt!

[ibsen-a-dolls-house:2.289]
(Helmer, áo khoác vắt trên tay và mũ cầm trong tay, từ phòng mình đi ra.)

[ibsen-a-dolls-house:2.290]
NORA (đi lại phía Helmer). Thế nào, Torvald yêu quý, anh thoát được ông ta chưa?

[ibsen-a-dolls-house:2.291]
HELMER. Ừ, ông ta đi rồi.

[ibsen-a-dolls-house:2.292]
NORA. Để em giới thiệu anh —; đây là Kristine, mới lên thành phố.

[ibsen-a-dolls-house:2.293]
HELMER. Kristine —? Xin lỗi, nhưng tôi không biết —

[ibsen-a-dolls-house:2.294]
NORA. Bà Linde, Torvald yêu quý; bà Kristine Linde.

[ibsen-a-dolls-house:2.295]
HELMER. À ra thế. Chắc là bạn thuở nhỏ của vợ tôi?

[ibsen-a-dolls-house:2.296]
BÀ LINDE. Vâng, chúng tôi quen nhau từ ngày xưa.

[ibsen-a-dolls-house:2.297]
NORA. Mà nghĩ xem, bà ấy đã đi cả chặng đường dài lên đây chỉ để gặp anh đấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.298]
HELMER. Nghĩa là sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.299]
BÀ LINDE. Vâng, không hẳn là —

[ibsen-a-dolls-house:2.300]
NORA. Kristine giỏi việc văn phòng lắm, và bà ấy rất muốn được làm dưới quyền một người đàn ông giỏi giang, để học nhiều hơn những gì bà ấy đã biết —

[ibsen-a-dolls-house:2.301]
HELMER. Rất hợp lý, thưa bà.

[ibsen-a-dolls-house:2.302]
NORA. Và khi nghe tin anh làm giám đốc ngân hàng — có điện báo về — bà ấy lên ngay đây, nhanh hết mức, và —. Phải không Torvald, vì em, anh làm được chút gì đó cho Kristine chứ? Hả?

[ibsen-a-dolls-house:2.303]
HELMER. Ừ, không phải là không thể. Bà là góa phụ?

[ibsen-a-dolls-house:2.304]
BÀ LINDE. Vâng.

[ibsen-a-dolls-house:2.305]
HELMER. Và có kinh nghiệm việc văn phòng?

[ibsen-a-dolls-house:2.306]
BÀ LINDE. Cũng khá.

[ibsen-a-dolls-house:2.307]
HELMER. Vậy thì rất có thể tôi sẽ kiếm được cho bà một chỗ —

[ibsen-a-dolls-house:2.308]
NORA (vỗ tay). Thấy chưa; thấy chưa!

[ibsen-a-dolls-house:2.309]
HELMER. Bà đến đúng vào lúc may mắn, thưa bà —

[ibsen-a-dolls-house:2.310]
BÀ LINDE. Ôi, tôi biết cảm ơn ông thế nào —?

[ibsen-a-dolls-house:2.311]
HELMER. Không cần đâu. (mặc áo khoác vào.) Nhưng hôm nay xin bà thứ lỗi cho —

[ibsen-a-dolls-house:2.312]
RANK. Khoan; tôi đi với anh. (lấy áo lông ở tiền sảnh vào và hơ trước lò.)

[ibsen-a-dolls-house:2.313]
NORA. Đừng đi lâu, Torvald yêu quý.

[ibsen-a-dolls-house:2.314]
HELMER. Một tiếng; không hơn.

[ibsen-a-dolls-house:2.315]
NORA. Kristine cũng đi à?

[ibsen-a-dolls-house:2.316]
BÀ LINDE (mặc áo khoác vào). Ừ, giờ mình phải ra ngoài tìm một căn phòng.

[ibsen-a-dolls-house:2.317]
HELMER. Vậy thì chúng ta cùng đi xuống phố.

[ibsen-a-dolls-house:2.318]
NORA (giúp bà). Tiếc quá, nhà mình chật thế này; nhưng mình không thể —

[ibsen-a-dolls-house:2.319]
BÀ LINDE. Ôi, cậu nghĩ gì thế! Tạm biệt Nora, cảm ơn cậu tất cả.

[ibsen-a-dolls-house:2.320]
NORA. Tạm biệt nhé. Ừ, tối cậu nhớ quay lại. Cả anh nữa, bác sĩ Rank. Hả? Nếu anh khỏe? Ôi, chắc chắn anh làm được; cứ mặc ấm vào.

[ibsen-a-dolls-house:2.321]
(Mọi người đi ra tiền sảnh trong tiếng chuyện trò chung. Ngoài cầu thang vang lên tiếng trẻ con.)

[ibsen-a-dolls-house:2.322]
NORA. Các con kia rồi! Các con kia rồi!

[ibsen-a-dolls-house:2.323]
(Nora chạy ra mở cửa. Vú nuôi Anne-Marie dẫn lũ trẻ vào.)

[ibsen-a-dolls-house:2.324]
NORA. Vào đi; vào đi! (cúi xuống hôn chúng.) Ôi các con yêu quý —! Cậu thấy chúng không, Kristine? Đáng yêu chưa!

[ibsen-a-dolls-house:2.325]
RANK. Đừng đứng tán chuyện ngay chỗ gió lùa!

[ibsen-a-dolls-house:2.326]
HELMER. Đi nào, bà Linde; giờ ở đây không ai chịu nổi, trừ các bà mẹ.

[ibsen-a-dolls-house:2.327]
(Bác sĩ Rank, Helmer và bà Linde đi xuống cầu thang. Vú nuôi dẫn lũ trẻ vào phòng khách. Nora cũng vào theo, đóng cửa tiền sảnh lại.)

[ibsen-a-dolls-house:2.328]
NORA. Các con khỏe mạnh, tươi tắn quá. Ôi, má hồng chưa kìa. Như táo và hoa hồng. (lũ trẻ nói tranh nhau trong suốt đoạn sau.) Các con vui lắm à? Thế thì tuyệt. Ừ; con kéo cả Emmy và Bob đi xe trượt tuyết à? Ôi trời, cùng một lúc! Ừ, con giỏi lắm, Ivar. Ôi, để con bế bé một lát, vú Anne-Marie. Búp bê bé bỏng ngọt ngào của mẹ! (bế đứa nhỏ nhất từ tay vú nuôi và nhảy với nó.) Ừ, ừ, mẹ cũng sẽ nhảy với Bob. Gì? Các con ném tuyết à? Ôi, giá mẹ ở đó! Thôi, không; con tự cởi đồ cho chúng, vú Anne-Marie. Thôi mà, cứ để con; vui lắm. Vú vào trong đi; trông vú lạnh cóng. Cà phê nóng để trên lò cho vú đấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.329]
(Vú nuôi đi vào phòng bên trái. Nora cởi áo ngoài của lũ trẻ ném lung tung, vừa để chúng tranh nhau kể.)

[ibsen-a-dolls-house:2.330]
NORA. Thế à? Có con chó to chạy theo các con? Nhưng nó không cắn? Ừ, chó không cắn những đứa búp bê nhỏ xinh. Đừng ngó vào mấy gói, Ivar! Gì đấy hả? Ừ, các con mà biết. Ôi không, không; thứ kinh khủng lắm. Thế à? Mình chơi nhé? Chơi gì đây? Trốn tìm. Ừ, mình chơi trốn tìm. Bob trốn trước. Mẹ hả? Ừ, để mẹ trốn trước.

[ibsen-a-dolls-house:2.331]
(Nora và lũ trẻ chơi trong tiếng cười reo ở phòng khách và căn phòng liền kề bên phải. Cuối cùng Nora trốn dưới bàn; lũ trẻ ùa vào, tìm kiếm nhưng không thấy, nghe tiếng cười nén của cô, lao tới bàn, vén tấm khăn lên, thấy cô. Reo hò ầm ĩ. Cô bò ra như để dọa chúng. Lại reo hò. Trong lúc đó có tiếng gõ cửa ngoài; không ai để ý. Giờ cửa mở hé, luật sư Krogstad hiện ra; ông chờ một lúc; trò chơi vẫn tiếp tục.)

[ibsen-a-dolls-house:2.332]
KROGSTAD. Xin lỗi, thưa bà Helmer —

[ibsen-a-dolls-house:2.333]
NORA (kêu khẽ, quay lại và nhảy bật lên.) A! Ông muốn gì?

[ibsen-a-dolls-house:2.334]
KROGSTAD. Xin lỗi; cửa ngoài để hé; chắc ai đó quên đóng —

[ibsen-a-dolls-house:2.335]
NORA (đứng dậy). Chồng tôi không có nhà, ông Krogstad.

[ibsen-a-dolls-house:2.336]
KROGSTAD. Tôi biết.

[ibsen-a-dolls-house:2.337]
NORA. Vậy — ông muốn gì ở đây?

[ibsen-a-dolls-house:2.338]
KROGSTAD. Nói với bà một lời.

[ibsen-a-dolls-house:2.339]
NORA. Với —? (nhỏ giọng, với lũ trẻ.) Vào chỗ vú Anne-Marie đi. Gì? Không, người lạ đó không làm hại mẹ đâu. Khi ông ấy đi rồi, mình sẽ lại chơi. (dẫn lũ trẻ vào phòng bên trái và đóng cửa lại sau chúng.)

[ibsen-a-dolls-house:2.340]
NORA (bồn chồn, căng thẳng). Ông muốn nói chuyện với tôi?

[ibsen-a-dolls-house:2.341]
KROGSTAD. Vâng, đúng vậy.

[ibsen-a-dolls-house:2.342]
NORA. Hôm nay —? Nhưng chưa đến mồng một đầu tháng —

[ibsen-a-dolls-house:2.343]
KROGSTAD. Không, hôm nay là đêm Giáng sinh. Bà nhận được niềm vui Giáng sinh thế nào là tùy ở chính bà.

[ibsen-a-dolls-house:2.344]
NORA. Ông muốn gì? Hôm nay tôi hoàn toàn không thể —

[ibsen-a-dolls-house:2.345]
KROGSTAD. Chuyện đó tạm thời chưa nói đến. Có chuyện khác. Chắc bà có thời gian một lát chứ?

[ibsen-a-dolls-house:2.346]
NORA. Ồ có; có, chắc là có, tuy —

[ibsen-a-dolls-house:2.347]
KROGSTAD. Được. Tôi đang ngồi trong quán ăn của Olsen thì thấy chồng bà đi xuống phố —

[ibsen-a-dolls-house:2.348]
NORA. Vâng.

[ibsen-a-dolls-house:2.349]
KROGSTAD. — cùng một bà.

[ibsen-a-dolls-house:2.350]
NORA. Rồi sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.351]
KROGSTAD. Xin phép hỏi; bà ấy có phải bà Linde không?

[ibsen-a-dolls-house:2.352]
NORA. Phải.

[ibsen-a-dolls-house:2.353]
KROGSTAD. Mới lên thành phố?

[ibsen-a-dolls-house:2.354]
NORA. Vâng, hôm nay.

[ibsen-a-dolls-house:2.355]
KROGSTAD. Bà ấy là bạn thân của bà?

[ibsen-a-dolls-house:2.356]
NORA. Phải. Nhưng tôi không hiểu —

[ibsen-a-dolls-house:2.357]
KROGSTAD. Tôi cũng từng quen bà ấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.358]
NORA. Tôi biết.

[ibsen-a-dolls-house:2.359]
KROGSTAD. Thế à? Bà đã biết chuyện. Tôi cũng đoán vậy. Vậy xin hỏi bà ngắn gọn: bà Linde sẽ được nhận vào Ngân hàng Cổ phần phải không?

[ibsen-a-dolls-house:2.360]
NORA. Sao ông dám tra hỏi tôi, ông Krogstad, ông, một người dưới quyền chồng tôi? Nhưng ông đã hỏi thì ông sẽ được biết: Vâng, bà Linde sẽ có một chỗ làm. Và chính tôi đã nói giúp cho bà ấy, ông Krogstad. Giờ ông biết rồi.

[ibsen-a-dolls-house:2.361]
KROGSTAD. Vậy là tôi đã tính đúng.

[ibsen-a-dolls-house:2.362]
NORA (đi đi lại lại trên sàn). Ôi, người ta vẫn luôn có chút ảnh hưởng chứ, tôi nghĩ. Là phụ nữ không có nghĩa là —. Khi ở vị trí cấp dưới, ông Krogstad, thì thật sự nên coi chừng đừng làm phật lòng một người — ừm —

[ibsen-a-dolls-house:2.363]
KROGSTAD. — có ảnh hưởng?

[ibsen-a-dolls-house:2.364]
NORA. Phải, đúng thế.

[ibsen-a-dolls-house:2.365]
KROGSTAD (đổi giọng). Bà Helmer, xin bà vui lòng dùng ảnh hưởng của mình để giúp tôi.

[ibsen-a-dolls-house:2.366]
NORA. Gì nữa? Ý ông là sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.367]
KROGSTAD. Xin bà giúp tôi giữ được vị trí cấp dưới của mình ở ngân hàng.

[ibsen-a-dolls-house:2.368]
NORA. Nghĩa là sao? Ai nghĩ đến chuyện lấy vị trí của ông?

[ibsen-a-dolls-house:2.369]
KROGSTAD. Ồ, bà không cần giả vờ không biết với tôi. Tôi hiểu rõ bạn bà không muốn phải đụng mặt tôi; và giờ tôi cũng hiểu mình phải cảm ơn ai vì sắp bị đuổi.

[ibsen-a-dolls-house:2.370]
NORA. Nhưng tôi cam đoan với ông —

[ibsen-a-dolls-house:2.371]
KROGSTAD. Vâng, vâng, vâng, nói ngắn gọn: vẫn còn kịp, và tôi khuyên bà dùng ảnh hưởng của mình để ngăn chuyện đó.

[ibsen-a-dolls-house:2.372]
NORA. Nhưng ông Krogstad, tôi hoàn toàn không có ảnh hưởng.

[ibsen-a-dolls-house:2.373]
KROGSTAD. Không à? Tôi tưởng vừa nãy chính bà nói —

[ibsen-a-dolls-house:2.374]
NORA. Đương nhiên không phải hiểu như vậy. Tôi! Sao ông tin được là tôi có ảnh hưởng như thế với chồng tôi?

[ibsen-a-dolls-house:2.375]
KROGSTAD. Ồ, tôi biết chồng bà từ hồi sinh viên. Tôi không nghĩ ngài giám đốc ngân hàng cứng rắn hơn những ông chồng khác.

[ibsen-a-dolls-house:2.376]
NORA. Nếu ông nói xấu chồng tôi, tôi mời ông ra cửa.

[ibsen-a-dolls-house:2.377]
KROGSTAD. Bà can đảm đấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.378]
NORA. Tôi không còn sợ ông nữa. Qua năm mới, tôi sẽ sớm thoát khỏi mọi chuyện này.

[ibsen-a-dolls-house:2.379]
KROGSTAD (kiềm chế hơn). Giờ xin bà nghe tôi, thưa bà. Nếu cần, tôi sẽ chiến đấu như vì mạng sống để giữ cái chân nhỏ ở ngân hàng.

[ibsen-a-dolls-house:2.380]
NORA. Vâng, có vẻ vậy thật.

[ibsen-a-dolls-house:2.381]
KROGSTAD. Không chỉ vì thu nhập; tiền thì tôi ít bận tâm nhất. Nhưng còn một chuyện khác —. Thôi, nói thẳng! Là thế này, bà thấy đấy. Bà tất nhiên cũng biết như mọi người, rằng cách đây mấy năm tôi từng phạm một việc dại dột.

[ibsen-a-dolls-house:2.382]
NORA. Hình như tôi có nghe chuyện đại loại thế.

[ibsen-a-dolls-house:2.383]
KROGSTAD. Vụ việc không ra tòa; nhưng mọi đường như bị chặn hết ngay lập tức. Rồi tôi xoay sang những công việc kinh doanh mà bà biết. Cũng phải bám vào một thứ gì; và tôi dám nói tôi không thuộc loại tệ nhất. Nhưng giờ tôi phải thoát khỏi tất cả. Các con trai tôi đang lớn; vì chúng, tôi phải lấy lại càng nhiều sự kính trọng của xã hội càng tốt. Chân này ở ngân hàng như bậc thang đầu tiên của tôi. Và giờ chồng bà muốn đá tôi khỏi bậc thang, để tôi lại đứng dưới bùn.

[ibsen-a-dolls-house:2.384]
NORA. Nhưng trời ơi, ông Krogstad, việc giúp ông hoàn toàn nằm ngoài khả năng của tôi.

[ibsen-a-dolls-house:2.385]
KROGSTAD. Là vì bà không muốn; nhưng tôi có cách ép bà.

[ibsen-a-dolls-house:2.386]
NORA. Chắc ông không định nói với chồng tôi là tôi nợ ông tiền?

[ibsen-a-dolls-house:2.387]
KROGSTAD. Hm; nếu tôi nói thì sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.388]
NORA. Làm thế thì ông thật đê tiện. (nghẹn ngào). Bí mật này, niềm vui và niềm kiêu hãnh của tôi, chồng tôi sẽ phải biết theo cách xấu xa thô bỉ như thế, — biết từ ông. Ông sẽ đẩy tôi vào những rắc rối khủng khiếp nhất —

[ibsen-a-dolls-house:2.389]
KROGSTAD. Chỉ rắc rối thôi sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.390]
NORA (dữ dội). Ông cứ làm đi; người thiệt nhất là chính ông; vì khi đó chồng tôi sẽ thấy ông là kẻ tồi tệ thế nào, và ông sẽ chẳng giữ được chỗ làm nữa đâu.

[ibsen-a-dolls-house:2.391]
KROGSTAD. Tôi hỏi có phải bà chỉ sợ những rắc rối trong nhà không.

[ibsen-a-dolls-house:2.392]
NORA. Chồng tôi mà biết thì đương nhiên sẽ trả ngay phần còn lại; và thế là chúng tôi hết dính dáng gì với ông.

[ibsen-a-dolls-house:2.393]
KROGSTAD (tiến thêm một bước). Nghe đây, bà Helmer; — hoặc trí nhớ bà không tốt, hoặc bà không hiểu mấy về làm ăn. Để tôi giảng giải kỹ hơn cho bà.

[ibsen-a-dolls-house:2.394]
NORA. Nghĩa là sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.395]
KROGSTAD. Khi chồng bà ốm, bà đến chỗ tôi xin vay một nghìn hai trăm speciedaler.

[ibsen-a-dolls-house:2.396]
NORA. Tôi không biết ai khác.

[ibsen-a-dolls-house:2.397]
KROGSTAD. Tôi hứa lo khoản tiền cho bà —

[ibsen-a-dolls-house:2.398]
NORA. Ông đã lo đấy thôi.

[ibsen-a-dolls-house:2.399]
KROGSTAD. Tôi hứa lo khoản tiền cho bà với những điều kiện nhất định. Hồi đó bà mải lo bệnh chồng, và nôn nóng có tiền đi đường, nên tôi tin bà không để ý mấy đến các chi tiết phụ. Vì thế nhắc lại cũng không thừa. Vậy; tôi hứa lo tiền để đổi lấy một tờ giấy nợ do tôi soạn.

[ibsen-a-dolls-house:2.400]
NORA. Vâng, và tôi đã ký.

[ibsen-a-dolls-house:2.401]
KROGSTAD. Tốt. Nhưng bên dưới tôi thêm vài dòng, trong đó cha bà bảo lãnh khoản nợ. Cha bà phải ký vào những dòng này.

[ibsen-a-dolls-house:2.402]
NORA. Phải —? Bố tôi đã ký mà.

[ibsen-a-dolls-house:2.403]
KROGSTAD. Tôi để trống ngày tháng; nghĩa là cha bà phải tự ghi ngày ông ký. Bà còn nhớ không?

[ibsen-a-dolls-house:2.404]
NORA. Vâng, tôi nghĩ là —

[ibsen-a-dolls-house:2.405]
KROGSTAD. Sau đó tôi trao giấy nợ cho bà để bà gửi qua bưu điện cho cha. Có đúng không?

[ibsen-a-dolls-house:2.406]
NORA. Đúng.

[ibsen-a-dolls-house:2.407]
KROGSTAD. Và bà đương nhiên gửi ngay; vì chỉ năm sáu ngày sau bà đem giấy có chữ ký của cha bà đến cho tôi. Rồi bà được nhận khoản tiền.

[ibsen-a-dolls-house:2.408]
NORA. Thì sao; tôi trả góp đàng hoàng đấy chứ?

[ibsen-a-dolls-house:2.409]
KROGSTAD. Cũng tạm, vâng. Nhưng — quay lại điều ta đang nói, — hồi ấy chắc là một thời gian nặng nề với bà, thưa bà?

[ibsen-a-dolls-house:2.410]
NORA. Vâng, đúng thế.

[ibsen-a-dolls-house:2.411]
KROGSTAD. Cha bà nằm bệnh rất nặng, tôi nghĩ.

[ibsen-a-dolls-house:2.412]
NORA. Bố tôi đang hấp hối.

[ibsen-a-dolls-house:2.413]
KROGSTAD. Rồi mất không lâu sau?

[ibsen-a-dolls-house:2.414]
NORA. Vâng.

[ibsen-a-dolls-house:2.415]
KROGSTAD. Cho tôi hỏi, bà Helmer, bà có tình cờ nhớ ngày cha bà mất không? Ý tôi là ngày bao nhiêu trong tháng.

[ibsen-a-dolls-house:2.416]
NORA. Bố tôi mất ngày 29 tháng Chín.

[ibsen-a-dolls-house:2.417]
KROGSTAD. Đúng thế; tôi đã tìm hiểu. Và vì vậy có một điều kỳ lạ, (rút một tờ giấy ra) mà tôi hoàn toàn không giải thích được.

[ibsen-a-dolls-house:2.418]
NORA. Điều kỳ lạ nào? Tôi không biết —

[ibsen-a-dolls-house:2.419]
KROGSTAD. Điều kỳ lạ, thưa bà, là cha bà đã ký tờ giấy nợ này ba ngày sau khi qua đời.

[ibsen-a-dolls-house:2.420]
NORA. Sao cơ? Tôi không hiểu —

[ibsen-a-dolls-house:2.421]
KROGSTAD. Cha bà mất ngày 29 tháng Chín. Nhưng xem đây. Đây cha bà đề ngày ký là 2 tháng Mười. Chẳng phải kỳ lạ sao, thưa bà?

[ibsen-a-dolls-house:2.422]
NORA (im lặng).

[ibsen-a-dolls-house:2.423]
KROGSTAD. Bà giải thích được không?

[ibsen-a-dolls-house:2.424]
NORA (vẫn im lặng).

[ibsen-a-dolls-house:2.425]
KROGSTAD. Cũng đáng chú ý là mấy chữ 2 tháng Mười và năm không phải nét chữ của cha bà, mà là một nét chữ tôi thấy mình hẳn phải nhận ra. Thôi, chuyện đó giải thích được; cha bà có thể quên đề ngày, rồi ai đó đề bừa vào đây, trước khi người ta biết tin ông mất. Không có gì xấu trong đó. Cái quan trọng là chữ ký tên. Mà chữ ký ấy là thật chứ, bà Helmer? Đúng là cha bà tự tay viết tên ở đây?

[ibsen-a-dolls-house:2.426]
NORA (sau một thoáng im lặng, ngẩng đầu lên, nhìn ông ta thách thức). Không, không phải. Chính tôi đã viết tên bố.

[ibsen-a-dolls-house:2.427]
KROGSTAD. Nghe đây, thưa bà, — bà có biết đây là lời thú nhận nguy hiểm không?

[ibsen-a-dolls-house:2.428]
NORA. Sao thế? Ông sắp nhận tiền của ông rồi.

[ibsen-a-dolls-house:2.429]
KROGSTAD. Cho tôi hỏi một câu, — sao bà không gửi tờ giấy cho cha bà?

[ibsen-a-dolls-house:2.430]
NORA. Không thể. Bố tôi nằm bệnh mà. Nếu tôi xin chữ ký, tôi buộc phải nói tiền dùng làm gì. Mà tôi đâu thể nói với bố, ốm như thế, rằng mạng chồng tôi đang lâm nguy. Không thể được.

[ibsen-a-dolls-house:2.431]
KROGSTAD. Thế thì bà bỏ chuyến đi nước ngoài còn hơn.

[ibsen-a-dolls-house:2.432]
NORA. Không, không thể. Chuyến đi ấy là để cứu mạng chồng tôi. Tôi không thể bỏ.

[ibsen-a-dolls-house:2.433]
KROGSTAD. Nhưng bà không nghĩ đó là lừa gạt tôi sao —?

[ibsen-a-dolls-house:2.434]
NORA. Tôi không thể bận tâm đến chuyện ấy. Tôi chẳng quan tâm gì đến ông. Tôi không chịu nổi ông vì ông cứ lạnh lùng làm khó đủ đường, dù ông biết chồng tôi nguy kịch thế nào.

[ibsen-a-dolls-house:2.435]
KROGSTAD. Bà Helmer, rõ là bà chưa hình dung rõ việc mình đã phạm phải. Nhưng tôi xin nói để bà biết, điều tôi từng làm, điều đã hủy hoại toàn bộ vị thế của tôi trong xã hội, không hơn không kém việc này.

[ibsen-a-dolls-house:2.436]
NORA. Ông? Ông định làm tôi tin rằng ông từng làm điều gì dũng cảm để cứu mạng vợ?

[ibsen-a-dolls-house:2.437]
KROGSTAD. Luật pháp không hỏi động cơ.

[ibsen-a-dolls-house:2.438]
NORA. Vậy thì chắc là luật dở lắm.

[ibsen-a-dolls-house:2.439]
KROGSTAD. Dở hay không, — nếu tôi đưa tờ giấy này ra tòa, bà sẽ bị kết án theo luật.

[ibsen-a-dolls-house:2.440]
NORA. Tôi không tin chút nào. Con gái không có quyền để người cha già đang hấp hối khỏi phải lo âu phiền muộn sao? Một người vợ không có quyền cứu mạng chồng sao? Tôi không rành luật lắm; nhưng tôi chắc chắn đâu đó trong đó có ghi điều ấy được phép. Mà ông, một luật sư, lại không biết sao? Chắc ông là một luật sư tồi, ông Krogstad.

[ibsen-a-dolls-house:2.441]
KROGSTAD. Có thể. Nhưng chuyện làm ăn, — kiểu làm ăn giữa hai ta, — chắc bà cũng nghĩ là tôi hiểu chứ? Được. Giờ bà muốn làm gì thì làm. Nhưng tôi nói bà biết: nếu tôi bị tống ra lần nữa, bà sẽ đi cùng tôi.

[ibsen-a-dolls-house:2.442]
(Ông chào và đi ra qua tiền sảnh.)

[ibsen-a-dolls-house:2.443]
NORA (suy nghĩ một lúc, hất đầu). Ôi, thôi đi! — Định dọa tôi cơ đấy! Tôi đâu ngây thơ đến vậy. (bắt đầu gấp quần áo của lũ trẻ; chẳng mấy chốc dừng lại.) Nhưng —? — Không, không thể nào! Tôi làm vì tình yêu mà.

[ibsen-a-dolls-house:2.444]
LŨ TRẺ (ở cửa bên trái). Mẹ ơi, người lạ vừa đi ra ngoài cổng rồi.

[ibsen-a-dolls-house:2.445]
NORA. Ừ, ừ, mẹ biết. Nhưng đừng nói với ai về người lạ ấy. Nghe không? Kể cả bố cũng đừng!

[ibsen-a-dolls-house:2.446]
LŨ TRẺ. Không, mẹ; nhưng mẹ chơi lại nhé?

[ibsen-a-dolls-house:2.447]
NORA. Không, không; bây giờ thì không.

[ibsen-a-dolls-house:2.448]
LŨ TRẺ. Ôi nhưng mẹ ơi, mẹ hứa rồi mà.

[ibsen-a-dolls-house:2.449]
NORA. Ừ, nhưng bây giờ mẹ không chơi được. Vào đi các con; mẹ còn nhiều việc lắm. Vào đi, vào đi, các con yêu, các con ngoan. (cô khẽ dỗ chúng vào phòng và đóng cửa lại sau lưng chúng.)

[ibsen-a-dolls-house:2.450]
NORA (ngồi xuống sofa, cầm tấm thêu lên, thêu vài mũi rồi thôi ngay). Không! (ném tấm thêu đi, đứng dậy, ra phía tiền sảnh và gọi vọng ra:) Helene! Mang cây vào cho tôi! (đến chiếc bàn bên trái và mở ngăn kéo; lại dừng.) Không, thế này thì hoàn toàn không thể được!

[ibsen-a-dolls-house:2.451]
CÔ HẦU PHÒNG (mang cây thông vào). Thưa bà, đặt nó ở đâu ạ?

[ibsen-a-dolls-house:2.452]
NORA. Đấy; giữa sàn nhà.

[ibsen-a-dolls-house:2.453]
CÔ HẦU PHÒNG. Tôi còn phải lấy gì nữa không ạ?

[ibsen-a-dolls-house:2.454]
NORA. Không, cảm ơn chị; tôi có đủ thứ cần rồi.

[ibsen-a-dolls-house:2.455]
(Cô hầu phòng đặt cây xuống rồi lại đi ra.)

[ibsen-a-dolls-house:2.456]
NORA (đang trang trí cây thông Giáng sinh). Chỗ này sẽ có nến — chỗ này sẽ có hoa. — Cái gã đáng ghê tởm! Nói, nói, nói! Có chuyện gì đâu. Cây thông sẽ đẹp tuyệt. Em sẽ làm tất cả những gì anh muốn, Torvald; — em sẽ hát cho anh nghe, nhảy cho anh xem —

[ibsen-a-dolls-house:2.457]
(Helmer, kẹp một xấp giấy tờ dưới nách, từ ngoài vào.)

[ibsen-a-dolls-house:2.458]
NORA. À, — anh về rồi sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.459]
HELMER. Ừ. Có ai đến đây không?

[ibsen-a-dolls-house:2.460]
NORA. Ở đây? Không.

[ibsen-a-dolls-house:2.461]
HELMER. Lạ thật. Anh thấy Krogstad đi ra khỏi cổng.

[ibsen-a-dolls-house:2.462]
NORA. Thế ạ? À vâng, đúng rồi, Krogstad có ghé một lát.

[ibsen-a-dolls-house:2.463]
HELMER. Nora, nhìn em là anh biết, hắn đã đến đây nhờ em nói giúp cho hắn một lời tử tế.

[ibsen-a-dolls-house:2.464]
NORA. Vâng.

[ibsen-a-dolls-house:2.465]
HELMER. Mà em lại định làm như thể tự em muốn à? Em định giấu anh chuyện hắn đã đến. Hắn cũng không dặn em thế sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.466]
NORA. Có, Torvald; nhưng —

[ibsen-a-dolls-house:2.467]
HELMER. Nora, Nora, vậy mà em nhận lời được! Chuyện trò với một hạng người như thế, lại còn hứa hẹn gì đó với hắn! Rồi thêm nữa còn nói dối anh!

[ibsen-a-dolls-house:2.468]
NORA. Nói dối —?

[ibsen-a-dolls-house:2.469]
HELMER. Em chẳng bảo là không có ai đến sao? (giơ ngón tay dọa.) Chim hót nhỏ của anh không bao giờ được làm thế nữa. Chim hót thì phải có cái mỏ sạch mới ríu rít được; không bao giờ được hót lạc điệu. (ôm eo cô.) Có phải thế mới đúng không? Phải, anh biết mà. (buông cô ra.) Và đừng nói thêm về chuyện này nữa. (ngồi xuống trước lò sưởi.) Ôi, ở đây ấm cúng dễ chịu làm sao. (giở giở xem giấy tờ.)

[ibsen-a-dolls-house:2.470]
NORA (đang bận với cây thông, sau một lúc ngừng). Torvald!

[ibsen-a-dolls-house:2.471]
HELMER. Gì thế?

[ibsen-a-dolls-house:2.472]
NORA. Em mong buổi dạ hội hóa trang nhà Stenborg ngày kia vô cùng.

[ibsen-a-dolls-house:2.473]
HELMER. Còn anh thì vô cùng tò mò muốn xem em sẽ làm anh ngạc nhiên bằng thứ gì.

[ibsen-a-dolls-house:2.474]
NORA. Ôi, cái ý ngớ ngẩn ấy.

[ibsen-a-dolls-house:2.475]
HELMER. Sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.476]
NORA. Em không nghĩ ra được món nào ra hồn; cái gì cũng thành ra ngốc nghếch, vô vị.

[ibsen-a-dolls-house:2.477]
HELMER. Nora bé bỏng đã nhận ra điều đó rồi sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.478]
NORA (đứng sau ghế anh, hai tay đặt lên lưng ghế). Anh bận lắm hả, Torvald?

[ibsen-a-dolls-house:2.479]
HELMER. Ồ —

[ibsen-a-dolls-house:2.480]
NORA. Giấy tờ gì thế?

[ibsen-a-dolls-house:2.481]
HELMER. Việc ngân hàng.

[ibsen-a-dolls-house:2.482]
NORA. Đã thế rồi sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.483]
HELMER. Anh đã nhờ ban quản trị sắp mãn nhiệm trao quyền cho anh thực hiện những thay đổi cần thiết về nhân sự và kế hoạch kinh doanh. Anh phải dùng tuần lễ Giáng sinh cho việc đó. Anh muốn mọi thứ đâu vào đấy trước năm mới.

[ibsen-a-dolls-house:2.484]
NORA. Thế nên mới có chuyện Krogstad tội nghiệp —

[ibsen-a-dolls-house:2.485]
HELMER. Hm.

[ibsen-a-dolls-house:2.486]
NORA (vẫn tựa vào lưng ghế, chậm rãi vò nhẹ tóc gáy anh). Nếu anh không bận đến thế, em sẽ nhờ anh một việc to lắm, Torvald?

[ibsen-a-dolls-house:2.487]
HELMER. Nói anh nghe. Việc gì nào?

[ibsen-a-dolls-house:2.488]
NORA. Chẳng ai có khiếu thẩm mỹ thật sự như anh. Mà em thì muốn trông thật đẹp ở buổi dạ hội hóa trang. Torvald, anh không thể lo cho em một tay, quyết định em sẽ hóa trang thành gì và bộ y phục của em phải làm ra sao à?

[ibsen-a-dolls-house:2.489]
HELMER. A ha, cô bé bướng bỉnh lại đi tìm vị cứu tinh à?

[ibsen-a-dolls-house:2.490]
NORA. Vâng, Torvald, không có anh giúp thì em chẳng đi đến đâu được.

[ibsen-a-dolls-house:2.491]
HELMER. Được, được: anh sẽ nghĩ đến chuyện đó; thế nào chúng ta cũng tìm ra cách.

[ibsen-a-dolls-house:2.492]
NORA. Ôi, anh tốt quá. (lại đến chỗ cây thông; ngừng một lúc.) Mấy bông hoa đỏ trông thật xinh. — Nhưng nói em nghe, điều Krogstad đó phạm phải thật sự tệ đến thế à?

[ibsen-a-dolls-house:2.493]
HELMER. Viết tên giả. Em có hình dung được điều đó nghĩa là gì không?

[ibsen-a-dolls-house:2.494]
NORA. Hắn không thể làm thế vì túng quẫn sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.495]
HELMER. Có chứ, hoặc như nhiều người, vì thiếu suy nghĩ. Anh không nhẫn tâm đến mức cứ thế kết án một người chỉ vì một hành vi đơn lẻ như vậy.

[ibsen-a-dolls-house:2.496]
NORA. Vâng, đúng không, Torvald!

[ibsen-a-dolls-house:2.497]
HELMER. Nhiều người có thể vươn lên lại về mặt đạo đức nếu công khai thú nhận tội lỗi và chịu hình phạt.

[ibsen-a-dolls-house:2.498]
NORA. Hình phạt —?

[ibsen-a-dolls-house:2.499]
HELMER. Nhưng Krogstad không đi con đường đó; hắn chui lủi qua bằng mánh khóe và thủ đoạn; và chính điều ấy đã làm hắn suy sụp về đạo đức.

[ibsen-a-dolls-house:2.500]
NORA. Anh nghĩ vậy sao —?

[ibsen-a-dolls-house:2.501]
HELMER. Em cứ nghĩ xem, một kẻ mang tội như thế phải nói dối, giả nhân giả nghĩa, che đậy với mọi phía, phải đeo mặt nạ ngay cả với những người thân thiết nhất, phải, ngay cả với vợ mình và con mình. Và chuyện con cái, chính là điều khủng khiếp nhất, Nora.

[ibsen-a-dolls-house:2.502]
NORA. Tại sao?

[ibsen-a-dolls-house:2.503]
HELMER. Vì cái bầu không khí ngột ngạt của dối trá mang mầm bệnh và độc khí vào cả đời sống của một gia đình. Mỗi hơi thở của lũ trẻ trong một ngôi nhà như thế đều đầy hạt giống của cái xấu.

[ibsen-a-dolls-house:2.504]
NORA (lại gần sau lưng anh). Anh chắc thế không?

[ibsen-a-dolls-house:2.505]
HELMER. Ôi em yêu, làm luật sư anh thấy chuyện ấy quá nhiều rồi. Hầu như mọi người hư hỏng từ sớm đều có người mẹ dối trá.

[ibsen-a-dolls-house:2.506]
NORA. Sao lại chính là — mẹ?

[ibsen-a-dolls-house:2.507]
HELMER. Phần nhiều bắt nguồn từ người mẹ; nhưng người cha dĩ nhiên cũng tác động theo hướng ấy; luật sư nào cũng biết rõ. Vậy mà Krogstad này đã cả năm trời ở nhà đầu độc chính con mình bằng dối trá và giả tạo; vì thế anh mới gọi hắn là sa đọa về đạo đức. (đưa hai tay ra phía cô.) Vì vậy Nora bé bỏng ngọt ngào của anh phải hứa với anh là không nói giúp hắn. Đưa tay đây. Nào, nào, sao thế? Đưa tay cho anh. Thế đấy. Vậy là xong. Anh bảo đảm với em, anh không thể nào làm việc chung với hắn; đứng gần hạng người ấy anh thấy khó chịu cả trong người, theo đúng nghĩa đen.

[ibsen-a-dolls-house:2.508]
NORA (rút tay về và đi sang phía bên kia cây thông). Ở đây nóng quá. Mà em còn nhiều việc phải làm.

[ibsen-a-dolls-house:2.509]
HELMER (đứng dậy, gom giấy tờ lại). Ừ, anh cũng phải lo đọc qua một chút trước bữa ăn. Anh cũng sẽ nghĩ đến bộ y phục của em. Và có lẽ anh còn sẵn thứ gì đó để treo lên cây thông bằng giấy vàng nữa. (đặt tay lên đầu cô.) Ôi chim hót nhỏ phúc lành của anh. (anh vào phòng riêng và đóng cửa lại sau lưng.)

[ibsen-a-dolls-house:2.510]
NORA (khẽ, sau một lúc lặng im). Ôi, thôi! Không phải thế đâu. Không thể nào. Chắc chắn là không thể.

[ibsen-a-dolls-house:2.511]
ANNE-MARIE (ở cửa bên trái). Mấy đứa nhỏ xin được vào với mẹ, ngoan lắm cô ạ.

[ibsen-a-dolls-house:2.512]
NORA. Không, không, không; đừng cho chúng vào với con! Vú ở với chúng đi, Anne-Marie.

[ibsen-a-dolls-house:2.513]
ANNE-MARIE. Vâng, vâng, thưa cô. (đóng cửa lại.)

[ibsen-a-dolls-house:2.514]
NORA (tái mặt vì khiếp sợ). Làm hư các con bé của mình —! Đầu độc cả mái nhà? (ngừng một lúc; cô ngẩng đầu lên.) Không đúng. Không bao giờ, không bao giờ đúng.

[ibsen-a-dolls-house:3.1]
Hồi hai

[ibsen-a-dolls-house:3.2]
(Cũng căn phòng ấy. Trong góc cạnh cây đàn piano là cây thông Giáng sinh, đã bị lột sạch, xơ xác, với những mẩu nến cháy dở. Áo khoác ngoài của Nora vắt trên sofa.)

[ibsen-a-dolls-house:3.3]
(Nora, một mình trong phòng, đi đi lại lại bồn chồn; cuối cùng dừng bên sofa và cầm áo choàng lên.)

[ibsen-a-dolls-house:3.4]
NORA (lại buông áo xuống). Có người đến rồi! (ra phía cửa; lắng nghe.) Không, — chẳng có ai. Dĩ nhiên rồi — hôm nay là mùng một Giáng sinh, chẳng ai đến đâu; — mai cũng thế. — Nhưng biết đâu — (mở cửa nhìn ra.) Không; hộp thư không có gì; trống trơn. (đi lên phía trước.) Ôi thật dại dột! Dĩ nhiên hắn không làm thật đâu. Chuyện như thế đâu thể xảy ra. Không thể nào. Tôi còn ba đứa con nhỏ cơ mà.

[ibsen-a-dolls-house:3.5]
(Anne-Marie, ôm một cái hộp các-tông lớn, từ phòng bên trái đi ra.)

[ibsen-a-dolls-house:3.6]
ANNE-MARIE. Rốt cuộc tôi cũng tìm thấy cái hộp đựng quần áo hóa trang rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.7]
NORA. Cảm ơn vú; đặt lên bàn nhé.

[ibsen-a-dolls-house:3.8]
ANNE-MARIE (làm thế). Nhưng chắc là lộn xộn lắm.

[ibsen-a-dolls-house:3.9]
NORA. Ôi giá mà con xé được chúng ra trăm nghìn mảnh!

[ibsen-a-dolls-house:3.10]
ANNE-MARIE. Trời đất; sửa được hết mà, chỉ cần chút kiên nhẫn.

[ibsen-a-dolls-house:3.11]
NORA. Ừ, con sẽ đi nhờ bà Linde giúp.

[ibsen-a-dolls-house:3.12]
ANNE-MARIE. Lại ra ngoài nữa à? Trời xấu thế này? Cô Nora sẽ cảm lạnh, — ốm mất.

[ibsen-a-dolls-house:3.13]
NORA. Đó chưa phải điều tệ nhất. — Các con thế nào rồi?

[ibsen-a-dolls-house:3.14]
ANNE-MARIE. Mấy đứa nhỏ tội nghiệp đang nghịch quà Giáng sinh, nhưng —

[ibsen-a-dolls-house:3.15]
NORA. Chúng có hay hỏi mẹ không?

[ibsen-a-dolls-house:3.16]
ANNE-MARIE. Chúng quen có mẹ ở bên cạnh mà.

[ibsen-a-dolls-house:3.17]
NORA. Ừ nhưng, Anne-Marie, từ nay con không thể ở bên chúng nhiều như trước được.

[ibsen-a-dolls-house:3.18]
ANNE-MARIE. Ôi, trẻ nhỏ rồi cũng quen với mọi thứ.

[ibsen-a-dolls-house:3.19]
NORA. Vú nghĩ vậy sao? Vú nghĩ chúng sẽ quên mẹ nếu mẹ đi hẳn?

[ibsen-a-dolls-house:3.20]
ANNE-MARIE. Trời ơi; — đi hẳn!

[ibsen-a-dolls-house:3.21]
NORA. Này, nói con nghe, Anne-Marie, — con hay nghĩ đến chuyện này lắm — sao vú nỡ lòng đem con của vú gửi cho người lạ?

[ibsen-a-dolls-house:3.22]
ANNE-MARIE. Thì tôi phải thế mới làm được vú nuôi cho cô bé Nora.

[ibsen-a-dolls-house:3.23]
NORA. Ừ nhưng sao vú lại chịu?

[ibsen-a-dolls-house:3.24]
ANNE-MARIE. Khi tôi kiếm được một chỗ tốt như thế? Một đứa con gái nghèo sa cơ thì phải biết ơn. Vì cái thằng khốn kia có làm gì cho tôi đâu.

[ibsen-a-dolls-house:3.25]
NORA. Nhưng con gái vú chắc đã quên vú rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.26]
ANNE-MARIE. Ồ không đâu. Nó có viết thư cho tôi, cả khi nó học lễ kiên tín, lẫn khi nó đi lấy chồng.

[ibsen-a-dolls-house:3.27]
NORA (ôm cổ bà). Vú Anne-Marie già của con, vú đã là người mẹ tốt của con hồi con còn bé.

[ibsen-a-dolls-house:3.28]
ANNE-MARIE. Cô bé Nora tội nghiệp chẳng có người mẹ nào khác ngoài tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.29]
NORA. Và nếu các con bé không có ai khác thì con biết vú sẽ —. Nói, nói, nói. (mở hộp.) Vú vào với chúng đi. Bây giờ con phải —. Mai vú sẽ được xem con đẹp đến thế nào.

[ibsen-a-dolls-house:3.30]
ANNE-MARIE. Vâng, cả buổi dạ hội chẳng ai đẹp bằng cô Nora đâu. (bà vào phòng bên trái.)

[ibsen-a-dolls-house:3.31]
NORA (bắt đầu lấy đồ trong hộp ra, nhưng chẳng mấy chốc ném hết sang một bên). Ôi, giá mà tôi dám ra ngoài. Giá mà không ai đến. Giá mà trong lúc đó ở nhà không xảy ra chuyện gì. Nói dại; chẳng có ai đến đâu. Chỉ cần đừng nghĩ. Phủi cái bao tay lông. Găng tay đẹp, găng tay đẹp. Vứt nó đi; vứt nó đi! Một, hai, ba, bốn, năm, sáu — (kêu lên:) A, họ đến rồi — (định chạy ra cửa, nhưng đứng lưỡng lự.)

[ibsen-a-dolls-house:3.32]
(Bà Linde từ tiền sảnh vào, nơi bà vừa cởi áo khoác ngoài.)

[ibsen-a-dolls-house:3.33]
NORA. Ồ, là cậu đấy, Kristine. Ngoài kia chắc không có ai khác chứ? — May quá cậu đến.

[ibsen-a-dolls-house:3.34]
BÀ LINDE. Mình nghe nói cậu đã lên hỏi mình.

[ibsen-a-dolls-house:3.35]
NORA. Ừ, mình vừa đi ngang qua. Có việc này cậu nhất định phải giúp mình. Ngồi xuống sofa đây đi. Xem này. Tối mai có dạ hội hóa trang ở tầng trên nhà lãnh sự Stenborg, và Torvald muốn mình hóa trang thành cô gái chài người Napoli và nhảy điệu tarantella, vì mình đã học nó ở Capri.

[ibsen-a-dolls-house:3.36]
BÀ LINDE. Ồ ồ; cậu sẽ biểu diễn cả một màn à?

[ibsen-a-dolls-house:3.37]
NORA. Ừ, Torvald bảo mình nên làm thế. Xem này, mình có bộ y phục đây; Torvald đã cho may ở dưới ấy; nhưng giờ thì rách tả tơi hết, mà mình thật không biết —

[ibsen-a-dolls-house:3.38]
BÀ LINDE. Ôi cái đó mình sửa xong ngay; chỉ là phần trang trí bị tuột chỗ này chỗ kia thôi. Kim chỉ à? Đây, có đủ rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.39]
NORA. Ôi cậu tốt quá.

[ibsen-a-dolls-house:3.40]
BÀ LINDE (khâu). Vậy là mai cậu sẽ hóa trang, Nora? Cậu biết không — mình sẽ ghé một lát xem cậu diện. Mà mình quên mất cảm ơn cậu về buổi tối dễ chịu hôm qua.

[ibsen-a-dolls-house:3.41]
NORA (đứng dậy, đi dọc căn phòng). Ôi hôm qua mình thấy ở đây không dễ chịu như mọi khi. — Cậu đáng lẽ nên về thành phố sớm hơn một chút, Kristine. — Phải, Torvald quả thật biết làm cho nhà cửa đẹp và dễ chịu.

[ibsen-a-dolls-house:3.42]
BÀ LINDE. Cậu cũng không kém, mình nghĩ; cậu đâu phải vô cớ là con gái của bố cậu. Nhưng nói mình nghe, bác sĩ Rank lúc nào cũng ủ rũ như hôm qua à?

[ibsen-a-dolls-house:3.43]
NORA. Không, hôm qua thì rất lạ. Nhưng ông ấy mang một căn bệnh rất nặng. Ông bị lao tủy sống, tội nghiệp. Mình kể cậu nghe, cha ông ấy là một người ghê tởm, nuôi nhân tình và đủ thứ như thế; nên con trai ốm yếu từ nhỏ, cậu hiểu chứ.

[ibsen-a-dolls-house:3.44]
BÀ LINDE (buông việc may xuống). Nhưng Nora thân yêu nhất của mình, cậu biết những chuyện đó ở đâu ra?

[ibsen-a-dolls-house:3.45]
NORA (đi dạo quanh). Xì, — khi có ba đứa con thì thỉnh thoảng cũng có khách đến — những bà nửa vời hiểu biết về y học; và họ kể cho mình nghe chuyện nọ chuyện kia.

[ibsen-a-dolls-house:3.46]
BÀ LINDE (lại khâu; im lặng một lúc). Bác sĩ Rank ngày nào cũng đến nhà này à?

[ibsen-a-dolls-house:3.47]
NORA. Ngày nào cũng đến. Ông ấy là bạn thời trẻ thân nhất của Torvald, và cũng là bạn tốt của mình. Bác sĩ Rank như thuộc về ngôi nhà này.

[ibsen-a-dolls-house:3.48]
BÀ LINDE. Nhưng nói mình nghe: ông ấy có hoàn toàn thật lòng không? Ý mình là, ông ấy có hay nói lời dễ nghe với người ta không?

[ibsen-a-dolls-house:3.49]
NORA. Không, trái lại. Sao cậu lại nghĩ thế?

[ibsen-a-dolls-house:3.50]
BÀ LINDE. Hôm qua khi cậu giới thiệu mình với ông ấy, ông ấy quả quyết là đã nhiều lần nghe tên mình trong nhà này; nhưng sau đó mình để ý thấy chồng cậu hoàn toàn không biết mình là ai. Vậy thì làm sao bác sĩ Rank —?

[ibsen-a-dolls-house:3.51]
NORA. Phải, cậu nói đúng, Kristine. Torvald yêu mình không sao tả nổi; nên anh muốn có mình hoàn toàn cho riêng anh, như anh nói. Hồi đầu anh còn ghen, chỉ cần mình nhắc đến ai trong những người thân ở quê nhà. Thế là dĩ nhiên mình thôi. Nhưng với bác sĩ Rank thì mình hay nói chuyện ấy; vì ông thích nghe, cậu thấy đấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.52]
BÀ LINDE. Nghe đây, Nora; nhiều mặt cậu vẫn còn như một đứa trẻ; mình lớn hơn cậu khá nhiều, và có chút từng trải hơn. Mình nói cậu nghe: cậu nên tìm cách thoát ra khỏi chuyện này với bác sĩ Rank.

[ibsen-a-dolls-house:3.53]
NORA. Thoát ra khỏi chuyện gì?

[ibsen-a-dolls-house:3.54]
BÀ LINDE. Cả cái này lẫn cái kia, mình nghĩ. Hôm qua cậu có nói về một người ngưỡng mộ giàu có, sẽ kiếm tiền cho cậu —

[ibsen-a-dolls-house:3.55]
NORA. Phải, một người không có thật — tiếc thay. Nhưng thì sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.56]
BÀ LINDE. Bác sĩ Rank có tài sản không?

[ibsen-a-dolls-house:3.57]
NORA. Có.

[ibsen-a-dolls-house:3.58]
BÀ LINDE. Và không có ai phải nuôi?

[ibsen-a-dolls-house:3.59]
NORA. Không, không ai; nhưng —?

[ibsen-a-dolls-house:3.60]
BÀ LINDE. Và ông ấy ngày nào cũng đến nhà này?

[ibsen-a-dolls-house:3.61]
NORA. Ừ, cậu nghe rồi mà.

[ibsen-a-dolls-house:3.62]
BÀ LINDE. Nhưng sao một người tế nhị như thế lại có thể sấn sổ đến vậy?

[ibsen-a-dolls-house:3.63]
NORA. Mình hoàn toàn không hiểu cậu.

[ibsen-a-dolls-house:3.64]
BÀ LINDE. Đừng giả vờ nữa, Nora. Cậu nghĩ mình không hiểu cậu đã vay mười hai trăm speciedaler của ai à?

[ibsen-a-dolls-house:3.65]
NORA. Cậu mất trí rồi à? Cậu nghĩ ra được chuyện như thế! Một người bạn của nhà mình, ngày nào cũng đến đây! Thế thì khó xử khủng khiếp đến mức nào chứ?

[ibsen-a-dolls-house:3.66]
BÀ LINDE. Vậy thật sự không phải ông ấy?

[ibsen-a-dolls-house:3.67]
NORA. Không, mình quả quyết với cậu. Chưa một phút nào mình nghĩ đến chuyện đó —. Hồi ấy ông cũng chẳng có tiền cho ai vay; mãi sau này ông mới được thừa kế.

[ibsen-a-dolls-house:3.68]
BÀ LINDE. Ừ, mình tin đó là may cho cậu, Nora thân mến.

[ibsen-a-dolls-house:3.69]
NORA. Không, mình chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện nhờ bác sĩ Rank —. Vả lại mình hoàn toàn chắc rằng, nếu mình nhờ ông —

[ibsen-a-dolls-house:3.70]
BÀ LINDE. Nhưng dĩ nhiên cậu sẽ không làm.

[ibsen-a-dolls-house:3.71]
NORA. Dĩ nhiên là không. Mình không nghĩ sẽ có lúc cần thiết. Nhưng mình rất chắc rằng, nếu mình nói với bác sĩ Rank —

[ibsen-a-dolls-house:3.72]
BÀ LINDE. Sau lưng chồng cậu?

[ibsen-a-dolls-house:3.73]
NORA. Mình phải thoát khỏi chuyện kia; chuyện đó cũng là sau lưng anh. Mình phải thoát khỏi chuyện này.

[ibsen-a-dolls-house:3.74]
BÀ LINDE. Ừ, hôm qua mình cũng nói thế; nhưng —

[ibsen-a-dolls-house:3.75]
NORA (đi lên đi xuống). Một người đàn ông xoay xở những việc này giỏi hơn đàn bà nhiều —

[ibsen-a-dolls-house:3.76]
BÀ LINDE. Chồng của chính mình, phải.

[ibsen-a-dolls-house:3.77]
NORA. Nhảm nhí. (dừng lại.) Khi trả hết những gì mình nợ thì sẽ lấy lại giấy nợ.

[ibsen-a-dolls-house:3.78]
BÀ LINDE. Ừ, đương nhiên.

[ibsen-a-dolls-house:3.79]
NORA. Và có thể xé nó trăm nghìn mảnh rồi đốt đi — cái tờ giấy bẩn thỉu ghê tởm ấy!

[ibsen-a-dolls-house:3.80]
BÀ LINDE (nhìn chằm chằm cô, đặt việc may xuống và chậm rãi đứng dậy). Nora, cậu đang giấu mình chuyện gì đó.

[ibsen-a-dolls-house:3.81]
NORA. Cậu nhìn ra được à?

[ibsen-a-dolls-house:3.82]
BÀ LINDE. Có chuyện xảy ra với cậu từ sáng hôm qua. Nora, chuyện gì thế?

[ibsen-a-dolls-house:3.83]
NORA (đi về phía bà). Kristine! (lắng nghe.) Suỵt! Torvald về rồi. Này, cậu vào ngồi với bọn trẻ một lát. Torvald không chịu được cảnh thợ may. Để Anne-Marie giúp cậu.

[ibsen-a-dolls-house:3.84]
BÀ LINDE (gom một phần đồ lại). Ừ, ừ, nhưng mình không đi khỏi đây trước khi hai đứa nói chuyện thật lòng với nhau.

[ibsen-a-dolls-house:3.85]
(Bà đi vào bên trái; cùng lúc đó Helmer từ tiền sảnh vào.)

[ibsen-a-dolls-house:3.86]
NORA (ra đón anh). Ôi, em đã đợi anh biết bao, Torvald yêu quý.

[ibsen-a-dolls-house:3.87]
HELMER. Cô thợ may đấy à —?

[ibsen-a-dolls-house:3.88]
NORA. Không, là Kristine; cậu ấy giúp em sửa bộ y phục. Anh cứ tin là em sẽ diện lắm.

[ibsen-a-dolls-house:3.89]
HELMER. Ừ chứ chẳng phải ý anh nghĩ ra khá hay sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.90]
NORA. Tuyệt! Nhưng em cũng ngoan đấy chứ, vì chiều anh?

[ibsen-a-dolls-house:3.91]
HELMER (nâng cằm cô). Ngoan — vì chiều chồng? Thôi nào, cô bé điên, anh biết em không có ý thế. Nhưng anh không muốn làm phiền em; em cứ thử đi, anh tin vậy.

[ibsen-a-dolls-house:3.92]
NORA. Còn anh thì làm việc chứ?

[ibsen-a-dolls-house:3.93]
HELMER. Ừ. (đưa xấp giấy tờ ra.) Xem này. Anh vừa xuống ngân hàng — (định vào phòng riêng.)

[ibsen-a-dolls-house:3.94]
NORA. Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:3.95]
HELMER (dừng lại). Gì thế?

[ibsen-a-dolls-house:3.96]
NORA. Nếu sóc nhỏ của anh xin anh thật tha thiết một điều —?

[ibsen-a-dolls-house:3.97]
HELMER. Thì sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.98]
NORA. Anh có làm không?

[ibsen-a-dolls-house:3.99]
HELMER. Trước hết dĩ nhiên anh phải biết là việc gì.

[ibsen-a-dolls-house:3.100]
NORA. Sóc nhỏ sẽ chạy quanh nghịch ngợm nếu anh chịu tốt bụng và nhượng bộ.

[ibsen-a-dolls-house:3.101]
HELMER. Vậy nói ra đi.

[ibsen-a-dolls-house:3.102]
NORA. Chim sơn ca nhỏ sẽ hót khắp các phòng, cả trên lẫn dưới —

[ibsen-a-dolls-house:3.103]
HELMER. Ồ gì chứ, chim sơn ca thì vẫn hót như thế sẵn rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.104]
NORA. Em sẽ làm tiên nữ và nhảy cho anh xem dưới ánh trăng, Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:3.105]
HELMER. Nora, — chắc không phải điều em gợi ra sáng nay chứ?

[ibsen-a-dolls-house:3.106]
NORA (lại gần hơn). Chính nó, Torvald, em van anh đấy!

[ibsen-a-dolls-house:3.107]
HELMER. Và em thật sự có gan khơi lại chuyện đó?

[ibsen-a-dolls-house:3.108]
NORA. Vâng, vâng, anh phải chiều em; anh phải để Krogstad giữ chức ở ngân hàng.

[ibsen-a-dolls-house:3.109]
HELMER. Nora yêu, anh đã dành chức đó cho bà Linde rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.110]
NORA. Vâng, anh tốt vô cùng; nhưng anh có thể cho một nhân viên khác nghỉ việc thay vì Krogstad mà.

[ibsen-a-dolls-house:3.111]
HELMER. Bướng bỉnh đến khó tin! Chỉ vì em đi hứa bừa là sẽ nói giúp hắn mà anh phải —!

[ibsen-a-dolls-house:3.112]
NORA. Không phải vì thế, Torvald. Là vì chính anh. Người này viết cho những tờ báo bẩn thỉu nhất; anh tự nói thế mà. Hắn có thể làm hại anh không sao kể xiết. Em sợ hắn chết đi được —

[ibsen-a-dolls-house:3.113]
HELMER. A, anh hiểu; những kỷ niệm cũ làm em hoảng.

[ibsen-a-dolls-house:3.114]
NORA. Anh nói thế nghĩa là sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.115]
HELMER. Dĩ nhiên em nghĩ đến cha em.

[ibsen-a-dolls-house:3.116]
NORA. Vâng; vâng. Anh nhớ lại xem những kẻ ác ý đã viết báo về bố em và vu khống ông khủng khiếp thế nào. Em tin họ đã khiến ông bị cách chức nếu bộ không cử anh đến xem xét, và nếu anh không rộng lượng và giúp đỡ ông như thế.

[ibsen-a-dolls-house:3.117]
HELMER. Nora bé của anh, giữa cha em và anh có một khác biệt lớn. Cha em không phải viên chức không thể bị chê trách. Còn anh thì phải; và anh mong sẽ vẫn như vậy chừng nào anh còn giữ chức vụ.

[ibsen-a-dolls-house:3.118]
NORA. Ôi, chẳng ai biết những kẻ xấu có thể nghĩ ra những gì. Giờ đây chúng ta có thể sống thật tốt đẹp, yên ổn và hạnh phúc trong ngôi nhà êm ả vô lo của mình, — anh, em và các con, Torvald! Vì thế em mới van anh tha thiết —

[ibsen-a-dolls-house:3.119]
HELMER. Mà chính vì em đứng ra cầu xin cho hắn nên anh càng không thể giữ hắn. Trong ngân hàng đã biết anh sẽ sa thải Krogstad. Nếu giờ tin ra rằng ông giám đốc ngân hàng mới đã đổi ý vì vợ —

[ibsen-a-dolls-house:3.120]
NORA. Vâng thì sao —

[ibsen-a-dolls-house:3.121]
HELMER. Không, dĩ nhiên; miễn là cô bé bướng bỉnh được toại ý —. Anh sẽ đi làm trò cười trước toàn thể nhân viên, — khiến người ta nghĩ anh lệ thuộc vào đủ thứ ảnh hưởng từ bên ngoài? Em cứ tin chẳng mấy chốc anh sẽ thấy hậu quả! Và ngoài ra — có một điều khiến Krogstad hoàn toàn không thể ở ngân hàng chừng nào anh còn làm giám đốc.

[ibsen-a-dolls-house:3.122]
NORA. Điều gì?

[ibsen-a-dolls-house:3.123]
HELMER. Cái hư hỏng đạo đức của hắn thì có lẽ lúc bất đắc dĩ anh còn bỏ qua được —

[ibsen-a-dolls-house:3.124]
NORA. Vâng, đúng không, Torvald?

[ibsen-a-dolls-house:3.125]
HELMER. Và anh nghe nói hắn làm việc cũng khá. Nhưng hắn là người quen thời trẻ của anh. Đó là một trong những mối quen hấp tấp mà về sau người ta cứ phải ngượng ngùng vì nó. Phải, anh nói thẳng với em: chúng anh xưng hô cậu tớ với nhau. Và cái gã vô duyên này chẳng hề giấu chuyện đó khi có người khác ở đấy. Trái lại, — hắn cho rằng thế là có quyền suồng sã với anh; và lúc nào cũng tuôn ra câu: này cậu, cậu Helmer ơi. Anh bảo đảm với em, điều đó làm anh khó chịu tột độ. Hắn sẽ làm cho chức vụ của anh ở ngân hàng không chịu nổi.

[ibsen-a-dolls-house:3.126]
NORA. Torvald, anh chẳng có ý gì thật trong tất cả chuyện này.

[ibsen-a-dolls-house:3.127]
HELMER. Vậy sao? Tại sao không?

[ibsen-a-dolls-house:3.128]
NORA. Không, vì đây chỉ là những cân nhắc vụn vặt.

[ibsen-a-dolls-house:3.129]
HELMER. Em nói gì? Vụn vặt? Em thấy anh vụn vặt à!

[ibsen-a-dolls-house:3.130]
NORA. Không, trái lại, Torvald yêu; và chính vì thế —

[ibsen-a-dolls-house:3.131]
HELMER. Như nhau cả; em gọi động cơ của anh là vụn vặt; thì chắc anh cũng phải là thế. Vụn vặt! Phải rồi! — Thôi, chuyện này phải chấm dứt cho ra nhẽ. (đến tiền sảnh gọi:) Helene!

[ibsen-a-dolls-house:3.132]
NORA. Anh định làm gì?

[ibsen-a-dolls-house:3.133]
HELMER (tìm trong đống giấy tờ). Một quyết định. (Cô hầu phòng vào.)

[ibsen-a-dolls-house:3.134]
HELMER. Này; cầm lá thư này; xuống ngay. Tìm một người đưa tin và bảo anh ta chuyển đi. Nhưng nhanh. Địa chỉ ghi bên ngoài. Đây, tiền đây.

[ibsen-a-dolls-house:3.135]
CÔ HẦU PHÒNG. Vâng ạ. (cô cầm thư đi.)

[ibsen-a-dolls-house:3.136]
HELMER (gom giấy tờ lại). Nào, bà xã nhỏ cứng đầu của anh.

[ibsen-a-dolls-house:3.137]
NORA (nghẹt thở). Torvald, — thư gì thế?

[ibsen-a-dolls-house:3.138]
HELMER. Thư sa thải Krogstad.

[ibsen-a-dolls-house:3.139]
NORA. Gọi lại đi, Torvald! Vẫn còn kịp. Ôi, Torvald, gọi lại đi! Làm vì em; — vì chính anh; vì các con! Anh nghe không, Torvald; làm đi! Anh không biết chuyện này có thể giáng xuống đầu cả nhà ta những gì.

[ibsen-a-dolls-house:3.140]
HELMER. Muộn rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.141]
NORA. Vâng, muộn rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.142]
HELMER. Nora yêu, anh tha thứ nỗi sợ này của em, dù thực chất nó là một sự xúc phạm anh. Đúng thế! Hay em không coi việc tin rằng anh sợ sự trả thù của một tên thầy cãi lậu sa đọa là xúc phạm? Nhưng anh vẫn tha thứ, vì nó là bằng chứng đẹp đẽ cho tình yêu lớn của em dành cho anh. (ôm cô vào lòng.) Phải như thế, Nora yêu quý của anh. Cứ để chuyện gì đến thì đến. Khi thật sự cần, em cứ tin anh có cả can đảm lẫn sức lực. Em sẽ thấy anh là người đàn ông gánh hết mọi việc về mình.

[ibsen-a-dolls-house:3.143]
NORA (kinh hoàng). Anh nói thế nghĩa là sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.144]
HELMER. Tất cả, anh nói —

[ibsen-a-dolls-house:3.145]
NORA (trấn tĩnh). Anh sẽ không bao giờ làm thế.

[ibsen-a-dolls-house:3.146]
HELMER. Được; vậy mình chia nhau, Nora, — như vợ với chồng. Thế mới phải. (vuốt ve cô.) Giờ em hài lòng chưa? Nào, nào, nào; đừng làm đôi mắt bồ câu hoảng sợ như thế. Tất cả chỉ là tưởng tượng rỗng tuếch thôi. — Giờ em nên chơi điệu tarantella cho trọn và tập với cái trống lục lạc. Anh sẽ ngồi trong phòng làm việc phía trong và đóng cửa giữa lại, anh sẽ chẳng nghe thấy gì; em muốn ồn ào bao nhiêu cũng được. (quay lại ở cửa.) Và khi Rank đến, em bảo ông ấy tìm anh ở đâu. (anh gật đầu với cô, mang giấy tờ vào phòng riêng và đóng cửa lại.)

[ibsen-a-dolls-house:3.147]
NORA (hoảng loạn vì sợ, đứng như đóng đinh, thì thào). Anh ấy làm được thế. Anh ấy sẽ làm. Anh ấy sẽ làm, bất chấp tất cả. — Không, không bao giờ! Bất cứ điều gì khác! Cứu —! Một lối thoát — (chuông reo ngoài tiền sảnh). Bác sĩ Rank —! Bất cứ điều gì khác! Bất cứ điều gì cũng được! (cô lấy tay vuốt mặt, gắng tự chủ, đến mở cửa tiền sảnh. Bác sĩ Rank đứng ngoài đó treo áo khoác lông. Trong đoạn tiếp theo trời bắt đầu tối.)

[ibsen-a-dolls-house:3.148]
NORA. Chào bác sĩ Rank. Tôi nhận ra anh qua tiếng chuông. Nhưng bây giờ anh đừng vào chỗ Torvald; vì tôi nghĩ chồng tôi đang có việc.

[ibsen-a-dolls-house:3.149]
RANK. Còn cô?

[ibsen-a-dolls-house:3.150]
NORA (khi ông bước vào phòng, và cô đóng cửa sau ông). Ồ anh biết rồi, — với anh thì tôi lúc nào cũng có thời gian dư.

[ibsen-a-dolls-house:3.151]
RANK. Cảm ơn cô. Tôi sẽ dùng đến chừng nào còn có thể.

[ibsen-a-dolls-house:3.152]
NORA. Anh nói thế nghĩa là sao? Chừng nào còn có thể?

[ibsen-a-dolls-house:3.153]
RANK. Phải. Cô sợ à?

[ibsen-a-dolls-house:3.154]
NORA. Vâng, đó là cách nói lạ quá. Có chuyện gì sắp xảy ra sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.155]
RANK. Sẽ xảy ra điều tôi đã chuẩn bị từ lâu. Nhưng quả thật tôi không ngờ nó đến sớm thế.

[ibsen-a-dolls-house:3.156]
NORA (nắm lấy tay ông). Anh vừa biết điều gì? Bác sĩ Rank, anh phải nói cho tôi!

[ibsen-a-dolls-house:3.157]
RANK (ngồi xuống bên lò sưởi). Tôi đang xuống dốc. Không làm gì được nữa.

[ibsen-a-dolls-house:3.158]
NORA (thở phào). Là anh —?

[ibsen-a-dolls-house:3.159]
RANK. Còn ai nữa? Nói dối chính mình cũng vô ích. Tôi là bệnh nhân khốn khổ nhất trong số những bệnh nhân của tôi, cô Helmer ạ. Mấy hôm nay tôi đã làm một cuộc tổng kết tình trạng bên trong của mình. Phá sản. Trong vòng một tháng có lẽ tôi đã nằm thối rữa trên nghĩa địa.

[ibsen-a-dolls-house:3.160]
NORA. Ôi trời, anh nói nghe ghê gớm quá.

[ibsen-a-dolls-house:3.161]
RANK. Mà bản thân chuyện này cũng xấu xí đến phát tởm. Nhưng tệ nhất là trước đó còn phải qua bao nhiêu thứ xấu xí khác. Giờ chỉ còn một cuộc kiểm tra duy nhất; khi xong nó thì tôi sẽ biết đại khái lúc nào sự tan rã bắt đầu. Có điều tôi muốn nói với cô. Helmer bản tính tinh tế nên có một nỗi ghê tởm rất rõ với mọi thứ gớm ghiếc. Tôi không muốn anh ấy bước vào phòng bệnh của tôi —

[ibsen-a-dolls-house:3.162]
NORA. Ôi nhưng bác sĩ Rank —

[ibsen-a-dolls-house:3.163]
RANK. Tôi không muốn anh ấy ở đó. Tuyệt đối không. Tôi sẽ đóng cửa với anh ấy. — Hễ tôi biết chắc điều tồi tệ nhất, tôi sẽ gửi cô tấm danh thiếp của tôi có một chữ thập đen, và khi ấy cô sẽ biết rằng sự ghê tởm của cảnh hoang tàn đã bắt đầu.

[ibsen-a-dolls-house:3.164]
NORA. Không, hôm nay anh thật vô lý hết sức. Vậy mà tôi lại rất muốn anh có tâm trạng thật vui.

[ibsen-a-dolls-house:3.165]
RANK. Với cái chết đã nằm trong tay ư? — Và lại phải đền tội cho lỗi của người khác. Thế có công bằng không? Mà trong mỗi gia đình, bằng cách này hay cách khác, đều có một sự báo ứng không khoan nhượng như thế —

[ibsen-a-dolls-house:3.166]
NORA (bịt tai). Chuyện nhảm! Vui lên nào; vui lên!

[ibsen-a-dolls-house:3.167]
RANK. Ừ, thề có linh hồn tôi, cả chuyện này chỉ đáng để cười thôi. Cái xương sống tội nghiệp, vô tội của tôi phải đau vì những ngày trung úy vui thú của cha tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.168]
NORA (ở bên chiếc bàn phía bên trái). Ông cụ mê măng tây với pa-tê gan ngỗng lắm, phải không?

[ibsen-a-dolls-house:3.169]
RANK. Phải; và cả nấm truffle nữa.

[ibsen-a-dolls-house:3.170]
NORA. Ừ, nấm truffle, phải rồi. Rồi cả hàu nữa, tôi nhớ thế?

[ibsen-a-dolls-house:3.171]
RANK. Phải, hàu, hàu; tất nhiên.

[ibsen-a-dolls-house:3.172]
NORA. Rồi lại thêm bao nhiêu rượu Porto với sâm banh. Buồn thật, những thứ ngon lành ấy lại đổ cả vào xương.

[ibsen-a-dolls-house:3.173]
RANK. Nhất là lại đổ vào một bộ xương bất hạnh, chẳng được hưởng chút ích lợi nào từ chúng.

[ibsen-a-dolls-house:3.174]
NORA. Ôi vâng, đó mới là điều buồn nhất.

[ibsen-a-dolls-house:3.175]
RANK (nhìn cô dò xét). Hm —

[ibsen-a-dolls-house:3.176]
NORA (lát sau). Sao anh lại mỉm cười?

[ibsen-a-dolls-house:3.177]
RANK. Không, là cô cười.

[ibsen-a-dolls-house:3.178]
NORA. Không, anh mới là người mỉm cười, bác sĩ Rank!

[ibsen-a-dolls-house:3.179]
RANK (đứng dậy). Cô còn tinh quái hơn tôi tưởng.

[ibsen-a-dolls-house:3.180]
NORA. Hôm nay tôi hứng lên toàn chuyện điên rồ.

[ibsen-a-dolls-house:3.181]
RANK. Xem ra là thế.

[ibsen-a-dolls-house:3.182]
NORA (hai tay đặt lên vai anh). Bác sĩ Rank thân mến, thân mến, anh không được bỏ Torvald và tôi mà đi.

[ibsen-a-dolls-house:3.183]
RANK. Và nỗi thiếu vắng ấy thì cô sẽ chóng quên thôi. Người đã đi thì chẳng mấy chốc bị lãng quên.

[ibsen-a-dolls-house:3.184]
NORA (nhìn anh lo sợ). Anh nghĩ vậy sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.185]
RANK. Người ta kết thân với những người mới, và rồi —

[ibsen-a-dolls-house:3.186]
NORA. Ai kết thân với người mới?

[ibsen-a-dolls-house:3.187]
RANK. Cả cô lẫn Helmer sẽ làm thế khi tôi đi khuất. Riêng cô thì đã bắt đầu rồi, tôi thấy thế. Bà Linde này tối qua đến đây làm gì?

[ibsen-a-dolls-house:3.188]
NORA. À ha, — anh không đến nỗi ghen với Kristine tội nghiệp đấy chứ?

[ibsen-a-dolls-house:3.189]
RANK. Có, tôi ghen. Bà ấy sẽ là người kế vị tôi trong ngôi nhà này. Khi tôi đã tàn tạ rồi, có lẽ người đàn bà này sẽ —

[ibsen-a-dolls-house:3.190]
NORA. Suỵt; đừng nói to thế; bà ấy ở trong kia.

[ibsen-a-dolls-house:3.191]
RANK. Hôm nay cũng vậy à? Thấy chưa.

[ibsen-a-dolls-house:3.192]
NORA. Chỉ để khâu bộ trang phục của tôi thôi. Trời ơi, anh vô lý quá. (ngồi xuống ghế sofa.) Nào, tử tế một chút đi, bác sĩ Rank; ngày mai anh sẽ được xem tôi nhảy đẹp đến thế nào; và khi ấy anh cứ tưởng tượng là tôi nhảy chỉ vì anh, — ừ, và tất nhiên cũng vì Torvald; — cái đó thì hiển nhiên rồi. (lấy nhiều thứ ra khỏi chiếc hộp.) Bác sĩ Rank; ngồi đây đi, tôi sẽ cho anh xem cái này.

[ibsen-a-dolls-house:3.193]
RANK (ngồi xuống). Cái gì thế?

[ibsen-a-dolls-house:3.194]
NORA. Nhìn đây. Nhìn này!

[ibsen-a-dolls-house:3.195]
RANK. Tất lụa.

[ibsen-a-dolls-house:3.196]
NORA. Màu da người. Đẹp không? Ừ, giờ ở đây tối quá; nhưng ngày mai —. Không, không, không; anh chỉ được xem bàn chân thôi. Ồ mà thôi, anh cứ xem cả phía trên cũng được.

[ibsen-a-dolls-house:3.197]
RANK. Hm —

[ibsen-a-dolls-house:3.198]
NORA. Sao trông anh khó tính thế? Hay anh nghĩ chúng không vừa?

[ibsen-a-dolls-house:3.199]
RANK. Tôi làm sao có thể có ý kiến chắc chắn gì về chuyện ấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.200]
NORA (nhìn anh một thoáng). Xấu hổ chưa. (lấy đôi tất vụt nhẹ vào tai anh.) Cho anh chừa. (gói chúng lại.)

[ibsen-a-dolls-house:3.201]
RANK. Thế còn những thứ lộng lẫy nào khác tôi sẽ được xem?

[ibsen-a-dolls-house:3.202]
NORA. Anh không được xem thêm tí nào nữa; vì anh hư.

[ibsen-a-dolls-house:3.203]
(cô khe khẽ ngân nga và lục tìm giữa đống đồ.)

[ibsen-a-dolls-house:3.204]
RANK (sau một lúc im lặng ngắn). Khi ngồi thế này, hoàn toàn thân tình bên cô, tôi không hiểu nổi — không, tôi không sao hiểu được — chuyện gì sẽ xảy đến với tôi nếu tôi chưa bao giờ bước chân vào ngôi nhà này.

[ibsen-a-dolls-house:3.205]
NORA (mỉm cười). Ừ, tôi cũng nghĩ là thật ra anh thấy khá dễ chịu ở nhà chúng tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.206]
RANK (khẽ hơn, nhìn đăm đăm trước mặt). Rồi lại phải rời bỏ tất cả —

[ibsen-a-dolls-house:3.207]
NORA. Chuyện nhảm; anh có rời bỏ đâu.

[ibsen-a-dolls-house:3.208]
RANK (như trước). — mà không để lại nổi một dấu tạ ơn nghèo nàn; hầu như chẳng một nỗi nhớ thoáng qua, — chẳng gì ngoài một chỗ trống, ai đến trước cũng lấp vào được.

[ibsen-a-dolls-house:3.209]
NORA. Thế nếu tôi nhờ anh —? Thôi —

[ibsen-a-dolls-house:3.210]
RANK. Nhờ gì?

[ibsen-a-dolls-house:3.211]
NORA. Nhờ một bằng chứng lớn của tình bạn anh —

[ibsen-a-dolls-house:3.212]
RANK. Ừ, ừ?

[ibsen-a-dolls-house:3.213]
NORA. Không, ý tôi là, — một ơn giúp vô cùng lớn —

[ibsen-a-dolls-house:3.214]
RANK. Cô thật sự muốn làm tôi hạnh phúc đến thế, dù chỉ một lần?

[ibsen-a-dolls-house:3.215]
NORA. Ôi, anh có biết đó là gì đâu.

[ibsen-a-dolls-house:3.216]
RANK. Được rồi; nói đi.

[ibsen-a-dolls-house:3.217]
NORA. Không, nhưng tôi không thể, bác sĩ Rank; nó nhiều đến vô lý, — vừa là lời khuyên, vừa là sự giúp đỡ, vừa là một ơn —

[ibsen-a-dolls-house:3.218]
RANK. Càng tốt. Tôi không hiểu nổi cô định nói gì. Nhưng cứ nói đi. Chẳng lẽ tôi không có lòng tin của cô?

[ibsen-a-dolls-house:3.219]
NORA. Có chứ, anh có hơn bất kỳ ai. Anh là người bạn trung thành nhất, tốt nhất của tôi, anh biết rõ mà. Vì thế tôi cũng sẽ nói với anh. Vậy thì, bác sĩ Rank; có một chuyện anh phải giúp tôi ngăn lại. Anh biết Torvald yêu tôi tha thiết, không lời nào tả xiết đến thế nào; không một giây do dự anh ấy sẽ hy sinh mạng sống vì tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.220]
RANK (cúi về phía cô). Nora, — thế cô nghĩ anh ấy là người duy nhất —?

[ibsen-a-dolls-house:3.221]
NORA (giật mình nhẹ). Người —?

[ibsen-a-dolls-house:3.222]
RANK. Người sẵn lòng hiến mạng sống vì cô.

[ibsen-a-dolls-house:3.223]
NORA (nặng nề). Ra vậy.

[ibsen-a-dolls-house:3.224]
RANK. Tôi đã tự thề với mình rằng cô phải biết điều đó trước khi tôi đi. Tôi sẽ chẳng bao giờ tìm được dịp nào tốt hơn. — Phải, Nora, giờ cô đã biết. Và giờ cô cũng biết rằng với tôi, cô có thể tâm sự như với không ai khác.

[ibsen-a-dolls-house:3.225]
NORA (đứng dậy; giọng đều đều, bình thản). Cho tôi đi qua.

[ibsen-a-dolls-house:3.226]
RANK (nhường chỗ cho cô, nhưng vẫn ngồi nguyên). Nora —

[ibsen-a-dolls-house:3.227]
NORA (ở cửa tiền sảnh). Helene, mang đèn vào đây. — (đi về phía lò sưởi.) Ôi, bác sĩ Rank thân mến, anh làm thế thật chẳng hay chút nào.

[ibsen-a-dolls-house:3.228]
RANK (đứng dậy). Việc tôi đã yêu cô tha thiết chẳng kém ai ư? Thế là chẳng hay sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.229]
NORA. Không, mà là anh lại đi nói điều ấy với tôi. Hoàn toàn không cần thiết —

[ibsen-a-dolls-house:3.230]
RANK. Ý cô là gì? Thế cô đã biết —?

[ibsen-a-dolls-house:3.231]
(Cô hầu phòng mang đèn vào, đặt lên bàn rồi đi ra.)

[ibsen-a-dolls-house:3.232]
RANK. Nora, — cô Helmer —, tôi hỏi cô, cô đã biết điều gì phải không?

[ibsen-a-dolls-house:3.233]
NORA. Ôi, tôi biết làm sao tôi đã biết hay chưa biết gì? Thật tình tôi không thể nói với anh —. Sao anh có thể vụng về đến thế, bác sĩ Rank! Mọi thứ đang êm đẹp biết bao.

[ibsen-a-dolls-house:3.234]
RANK. Nhưng ít nhất giờ cô đã biết chắc rằng tôi sẵn sàng phục vụ cô bằng cả thân lẫn hồn. Vậy cô sẽ nói ra chứ?

[ibsen-a-dolls-house:3.235]
NORA (nhìn anh). Sau chuyện này ư?

[ibsen-a-dolls-house:3.236]
RANK. Tôi xin cô, cho tôi biết đó là gì.

[ibsen-a-dolls-house:3.237]
NORA. Giờ thì anh không thể biết gì cả.

[ibsen-a-dolls-house:3.238]
RANK. Có chứ, có chứ. Cô đừng phạt tôi như thế. Hãy cho tôi được làm cho cô mọi điều trong khả năng con người.

[ibsen-a-dolls-house:3.239]
NORA. Giờ anh không làm được gì cho tôi cả. — Mà vả lại có lẽ tôi cũng chẳng cần giúp đỡ gì. Anh sẽ thấy tất cả chỉ là tưởng tượng thôi. Phải, đúng thế. Tất nhiên rồi! (ngồi xuống ghế bập bênh, nhìn anh, mỉm cười.) Anh quả là một quý ông tử tế đấy, bác sĩ Rank. Giờ đèn đã mang vào rồi, anh không thấy xấu hổ sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.240]
RANK. Không; thật ra thì không. Nhưng có lẽ tôi nên đi — đi hẳn?

[ibsen-a-dolls-house:3.241]
NORA. Không, anh tuyệt đối không được làm thế. Tất nhiên anh vẫn đến đây như trước. Anh biết rõ Torvald không thể thiếu anh.

[ibsen-a-dolls-house:3.242]
RANK. Phải, nhưng còn cô?

[ibsen-a-dolls-house:3.243]
NORA. Ôi, tôi thấy ở đây lúc nào cũng vui lạ lùng mỗi khi anh đến.

[ibsen-a-dolls-house:3.244]
RANK. Chính điều đó đã dẫn tôi lạc lối. Cô là một câu đố với tôi. Nhiều lần tôi có cảm giác cô gần như cũng thích ở bên tôi như ở bên Helmer.

[ibsen-a-dolls-house:3.245]
NORA. Ừ, anh thấy đấy, có những người mình yêu quý nhất, và có những người mình gần như thích ở bên nhất.

[ibsen-a-dolls-house:3.246]
RANK. À phải, cũng có lý.

[ibsen-a-dolls-house:3.247]
NORA. Hồi còn ở nhà, tất nhiên tôi yêu bố nhất. Nhưng tôi lúc nào cũng thấy vui khôn tả mỗi khi lẻn xuống buồng của đám hầu gái; vì họ chẳng dạy bảo tôi tí nào; mà họ lúc nào cũng nói chuyện với nhau vui vẻ thế.

[ibsen-a-dolls-house:3.248]
RANK. À ha; ra tôi đã thế chỗ của họ.

[ibsen-a-dolls-house:3.249]
NORA (nhảy dựng lên chạy lại bên anh). Ôi, bác sĩ Rank thân mến, tốt bụng, tôi thật sự không có ý đó. Nhưng chắc anh hiểu là với Torvald thì cũng như với bố —

[ibsen-a-dolls-house:3.250]
(Cô hầu phòng từ tiền sảnh đi vào.)

[ibsen-a-dolls-house:3.251]
CÔ HẦU PHÒNG. Thưa bà! (thì thầm và đưa cho cô một tấm danh thiếp.)

[ibsen-a-dolls-house:3.252]
NORA (liếc nhìn tấm danh thiếp). A! (nhét nó vào túi.)

[ibsen-a-dolls-house:3.253]
RANK. Có chuyện gì không ổn à?

[ibsen-a-dolls-house:3.254]
NORA. Không, không, tuyệt đối không; chỉ là một việc —; là bộ trang phục mới của tôi —

[ibsen-a-dolls-house:3.255]
RANK. Sao? Bộ trang phục của cô đang nằm kia mà.

[ibsen-a-dolls-house:3.256]
NORA. Ồ, bộ đó thì phải; nhưng còn một bộ khác; tôi đã đặt —; Torvald không được biết —

[ibsen-a-dolls-house:3.257]
RANK. À ha, thì ra đây là bí mật lớn.

[ibsen-a-dolls-house:3.258]
NORA. Phải rồi; anh cứ vào với anh ấy đi; anh ấy ngồi trong phòng trong; giữ anh ấy lại cho đến khi —

[ibsen-a-dolls-house:3.259]
RANK. Yên tâm; anh ấy sẽ không thoát khỏi tay tôi. (anh đi vào phòng của Helmer.)

[ibsen-a-dolls-house:3.260]
NORA (nói với cô hầu phòng). Và ông ta đứng đợi ở bếp?

[ibsen-a-dolls-house:3.261]
CÔ HẦU PHÒNG. Vâng, ông ấy đi lên bằng cầu thang sau —

[ibsen-a-dolls-house:3.262]
NORA. Nhưng chị chẳng nói là ở đây có người sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.263]
CÔ HẦU PHÒNG. Có nói, nhưng vô ích.

[ibsen-a-dolls-house:3.264]
NORA. Ông ta không chịu đi à?

[ibsen-a-dolls-house:3.265]
CÔ HẦU PHÒNG. Không ạ, ông ấy không đi trước khi nói chuyện được với bà.

[ibsen-a-dolls-house:3.266]
NORA. Vậy thì cho ông ta vào; nhưng khẽ thôi. Helene, chị đừng nói với ai; đó là một bất ngờ dành cho chồng tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.267]
CÔ HẦU PHÒNG. Vâng, vâng, tôi hiểu rồi — (cô đi ra.)

[ibsen-a-dolls-house:3.268]
NORA. Điều khủng khiếp sắp xảy ra. Rốt cuộc nó vẫn đến. Không, không, không, nó không thể xảy ra; nó sẽ không xảy ra. (cô đi lại gài chốt cửa phòng Helmer.)

[ibsen-a-dolls-house:3.269]
(Cô hầu phòng mở cửa tiền sảnh cho luật sư Krogstad rồi đóng lại sau lưng ông. Ông mặc áo choàng lông đi đường, đi ủng ngoài và đội mũ da.)

[ibsen-a-dolls-house:3.270]
NORA (tiến về phía ông). Nói khẽ thôi; chồng tôi ở nhà.

[ibsen-a-dolls-house:3.271]
KROGSTAD. Thì kệ ông ấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.272]
NORA. Ông muốn gì ở tôi?

[ibsen-a-dolls-house:3.273]
KROGSTAD. Biết rõ một chuyện.

[ibsen-a-dolls-house:3.274]
NORA. Vậy thì nhanh lên. Chuyện gì?

[ibsen-a-dolls-house:3.275]
KROGSTAD. Chắc bà biết là tôi đã bị cho thôi việc.

[ibsen-a-dolls-house:3.276]
NORA. Tôi không ngăn được, ông Krogstad. Tôi đã tranh đấu hết sức vì việc của ông; nhưng vô ích.

[ibsen-a-dolls-house:3.277]
KROGSTAD. Chồng bà thương bà ít đến thế sao? Anh ta biết tôi có thể đẩy bà vào những gì, vậy mà vẫn dám —

[ibsen-a-dolls-house:3.278]
NORA. Sao ông lại nghĩ là anh ấy đã biết?

[ibsen-a-dolls-house:3.279]
KROGSTAD. Ồ không, tôi cũng chẳng nghĩ thế. Mà Torvald Helmer thân mến của tôi thì chẳng giống chút nào với chuyện tỏ ra gan dạ đến thế —

[ibsen-a-dolls-house:3.280]
NORA. Ông Krogstad, tôi đòi ông phải kính trọng chồng tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.281]
KROGSTAD. Dĩ nhiên rồi, tôi vẫn kính trọng ông ấy đúng mức. Nhưng vì bà giấu chuyện này lo lắng đến vậy, tôi hẳn có thể cho rằng hôm nay bà đã hiểu rõ hơn hôm qua một chút về việc bà thực sự đã làm?

[ibsen-a-dolls-house:3.282]
NORA. Nhiều hơn những gì ông có thể dạy tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.283]
KROGSTAD. Phải, một luật gia tồi như tôi —

[ibsen-a-dolls-house:3.284]
NORA. Ông muốn gì ở tôi?

[ibsen-a-dolls-house:3.285]
KROGSTAD. Chỉ muốn xem bà thế nào, bà Helmer. Cả ngày nay tôi cứ nghĩ đến bà. Một kẻ đòi nợ, một thầy cãi lậu, một — thôi, một người như tôi, cũng có chút cái gọi là tình người, bà thấy đấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.286]
NORA. Vậy thì hãy tỏ ra đi; hãy nghĩ đến các con nhỏ của tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.287]
KROGSTAD. Bà và chồng bà có nghĩ đến các con của tôi không? Nhưng cũng thế cả thôi. Tôi chỉ muốn nói với bà là bà không cần coi chuyện này nghiêm trọng quá mức. Trước mắt, sẽ không có vụ truy tố nào từ phía tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.288]
NORA. Ồ không; phải; tôi biết thế mà.

[ibsen-a-dolls-house:3.289]
KROGSTAD. Toàn bộ chuyện này có thể dàn xếp êm thấm; hoàn toàn không cần để lọt ra giữa thiên hạ; chỉ có ba chúng ta biết với nhau.

[ibsen-a-dolls-house:3.290]
NORA. Chồng tôi không bao giờ được biết chuyện này.

[ibsen-a-dolls-house:3.291]
KROGSTAD. Bà ngăn bằng cách nào? Hay bà có thể trả phần còn thiếu?

[ibsen-a-dolls-house:3.292]
NORA. Không, chưa ngay được.

[ibsen-a-dolls-house:3.293]
KROGSTAD. Hay bà có cách xoay được tiền trong một ngày gần đây?

[ibsen-a-dolls-house:3.294]
NORA. Không có cách nào mà tôi muốn dùng.

[ibsen-a-dolls-house:3.295]
KROGSTAD. Mà có dùng cũng chẳng ích gì cho bà. Dù bà đứng đây với bao nhiêu tiền mặt trong tay đi nữa, bà cũng không lấy lại được giấy nợ của bà từ tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.296]
NORA. Vậy thì giải thích cho tôi xem ông định dùng nó làm gì.

[ibsen-a-dolls-house:3.297]
KROGSTAD. Tôi chỉ muốn giữ nó, — giữ trong tay tôi. Sẽ không người ngoài nào hay biết. Vì vậy, nếu bà định đi đến một quyết định liều lĩnh nào đó —

[ibsen-a-dolls-house:3.298]
NORA. Tôi đang định đấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.299]
KROGSTAD. — nếu bà định bỏ nhà bỏ cửa mà chạy —

[ibsen-a-dolls-house:3.300]
NORA. Tôi đang định đấy!

[ibsen-a-dolls-house:3.301]
KROGSTAD. — hay bà định làm điều còn tệ hơn —

[ibsen-a-dolls-house:3.302]
NORA. Sao ông biết được?

[ibsen-a-dolls-house:3.303]
KROGSTAD. — thì thôi, bỏ ý nghĩ ấy đi.

[ibsen-a-dolls-house:3.304]
NORA. Sao ông biết là tôi đang nghĩ đến chuyện đó?

[ibsen-a-dolls-house:3.305]
KROGSTAD. Phần đông chúng ta lúc đầu đều nghĩ đến chuyện ấy. Tôi cũng đã nghĩ; nhưng thề có linh hồn tôi, tôi đã không đủ can đảm —

[ibsen-a-dolls-house:3.306]
NORA (giọng vô hồn). Tôi cũng không.

[ibsen-a-dolls-house:3.307]
KROGSTAD (nhẹ nhõm). Phải rồi; bà cũng không đủ can đảm, đúng không?

[ibsen-a-dolls-house:3.308]
NORA. Tôi không có; tôi không có.

[ibsen-a-dolls-house:3.309]
KROGSTAD. Mà làm vậy cũng là một sự dại dột lớn. Chỉ cần cơn bão đầu tiên trong nhà qua đi —. Trong túi tôi đây có một lá thư gửi chồng bà —

[ibsen-a-dolls-house:3.310]
NORA. Và trong đó viết hết mọi chuyện?

[ibsen-a-dolls-house:3.311]
KROGSTAD. Bằng những lời lẽ nhẹ nhàng nhất có thể.

[ibsen-a-dolls-house:3.312]
NORA (nhanh). Anh ấy không được nhận lá thư đó. Xé nó đi. Kiểu gì tôi cũng sẽ tìm ra cách kiếm tiền.

[ibsen-a-dolls-house:3.313]
KROGSTAD. Xin lỗi bà, nhưng tôi tin là vừa rồi tôi đã nói với bà —

[ibsen-a-dolls-house:3.314]
NORA. Ồ tôi không nói về số tiền tôi nợ ông. Cho tôi biết ông đòi chồng tôi bao nhiêu, rồi tôi sẽ kiếm tiền.

[ibsen-a-dolls-house:3.315]
KROGSTAD. Tôi không đòi tiền của chồng bà.

[ibsen-a-dolls-house:3.316]
NORA. Vậy ông đòi gì?

[ibsen-a-dolls-house:3.317]
KROGSTAD. Bà sẽ biết. Tôi muốn đứng vững lại, thưa bà; tôi muốn vươn lên; và chồng bà sẽ giúp tôi việc đó. Suốt một năm rưỡi tôi không làm điều gì bất lương; suốt thời gian ấy tôi vật lộn trong cảnh túng thiếu nhất; tôi bằng lòng tự mình leo lên từng bước một. Giờ tôi bị đuổi, và tôi không chịu chỉ được ban ơn cho quay lại. Tôi muốn vươn lên, tôi nói với bà đấy. Tôi muốn vào lại ngân hàng, — với một chức vụ cao hơn; chồng bà sẽ lập ra một chỗ cho tôi —

[ibsen-a-dolls-house:3.318]
NORA. Anh ấy không bao giờ làm thế!

[ibsen-a-dolls-house:3.319]
KROGSTAD. Anh ta sẽ làm; tôi biết anh ta; anh ta không dám ho he. Và một khi tôi đã vào trong đó cùng anh ta, bà cứ chờ mà xem! Trong vòng một năm tôi sẽ là cánh tay phải của giám đốc. Người điều hành Ngân hàng Cổ phần sẽ là Nils KROGSTAD chứ không phải Torvald Helmer.

[ibsen-a-dolls-house:3.320]
NORA. Ông sẽ không bao giờ sống để thấy điều đó!

[ibsen-a-dolls-house:3.321]
KROGSTAD. Hay là bà định —?

[ibsen-a-dolls-house:3.322]
NORA. Bây giờ tôi có can đảm rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.323]
KROGSTAD. Ồ bà không dọa được tôi. Một bà quý phái được nuông chiều như bà —

[ibsen-a-dolls-house:3.324]
NORA. Ông sẽ thấy; ông sẽ thấy!

[ibsen-a-dolls-house:3.325]
KROGSTAD. Dưới lớp băng chăng? Xuống làn nước lạnh, đen như than? Rồi đến mùa xuân nổi lên, xấu xí, không ai nhận ra, tóc rụng hết —

[ibsen-a-dolls-house:3.326]
NORA. Ông không dọa được tôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.327]
KROGSTAD. Bà cũng không dọa được tôi. Người ta không làm chuyện như thế, bà Helmer. Mà làm thế thì ích gì? Dù sao tôi vẫn nắm anh ta trong túi.

[ibsen-a-dolls-house:3.328]
NORA. Sau đó ư? Khi tôi không còn —?

[ibsen-a-dolls-house:3.329]
KROGSTAD. Bà quên là khi ấy danh tiếng của bà sau khi chết nằm trong tay tôi sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.330]
NORA (đứng chết lặng, nhìn ông).

[ibsen-a-dolls-house:3.331]
KROGSTAD. Phải, giờ tôi đã báo trước cho bà. Đừng làm điều dại dột nào. Khi Helmer nhận được thư của tôi, tôi sẽ chờ tin từ anh ta. Và nhớ cho kỹ rằng chính chồng bà đã ép tôi quay lại con đường này. Điều đó tôi sẽ không bao giờ tha thứ cho anh ta. Chào bà. (ông đi ra qua tiền sảnh.)

[ibsen-a-dolls-house:3.332]
NORA (hướng về cửa tiền sảnh, hé cửa ra và lắng nghe). Đi rồi. Không giao lá thư. Ôi không, không, thế cũng không thể được! (mở cửa rộng dần ra.) Gì thế? Ông ta đứng ngoài đó. Không đi xuống cầu thang. Ông ta đang cân nhắc? Hay ông ta định —? (một lá thư rơi vào hòm thư; rồi nghe tiếng bước chân Krogstad xa dần dưới các bậc thang.)

[ibsen-a-dolls-house:3.333]
NORA (với một tiếng kêu nghẹn, chạy ngang sàn nhà về phía chiếc bàn bên sofa; im lặng một lát). Trong hòm thư. (rón rén, sợ sệt lại gần cửa tiền sảnh.) Nó nằm kia. — Torvald, Torvald, — giờ chúng ta hết đường cứu rồi!

[ibsen-a-dolls-house:3.334]
BÀ LINDE (cầm bộ trang phục từ phòng bên trái đi ra). Nào, mình không còn chỗ nào để sửa nữa. Hay bọn mình thử —?

[ibsen-a-dolls-house:3.335]
NORA (khàn giọng, khẽ). Kristine, lại đây.

[ibsen-a-dolls-house:3.336]
BÀ LINDE (ném bộ trang phục xuống sofa). Cậu bị sao thế? Trông cậu như loạn trí.

[ibsen-a-dolls-house:3.337]
NORA. Lại đây. Cậu thấy lá thư kia không? Kia; nhìn đi, — qua ô kính của hòm thư.

[ibsen-a-dolls-house:3.338]
BÀ LINDE. Ừ, ừ; mình thấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.339]
NORA. Lá thư đó của Krogstad —

[ibsen-a-dolls-house:3.340]
BÀ LINDE. Nora, — chính Krogstad là người đã cho cậu vay tiền!

[ibsen-a-dolls-house:3.341]
NORA. Phải; và giờ Torvald sẽ biết tất cả.

[ibsen-a-dolls-house:3.342]
BÀ LINDE. Ôi tin mình đi, Nora, thế là tốt nhất cho cả hai người.

[ibsen-a-dolls-house:3.343]
NORA. Còn nhiều hơn cậu biết. Mình đã viết một cái tên giả —

[ibsen-a-dolls-house:3.344]
BÀ LINDE. Nhưng trời ơi —?

[ibsen-a-dolls-house:3.345]
NORA. Giờ mình chỉ muốn nói với cậu, Kristine, là cậu phải làm chứng cho mình.

[ibsen-a-dolls-house:3.346]
BÀ LINDE. Làm chứng thế nào? Mình phải —?

[ibsen-a-dolls-house:3.347]
NORA. Nếu mình phát điên, — mà chuyện đó cũng dễ xảy ra lắm —

[ibsen-a-dolls-house:3.348]
BÀ LINDE. Nora!

[ibsen-a-dolls-house:3.349]
NORA. Hay mình gặp chuyện gì khác, — chuyện gì đó khiến mình không thể có mặt ở đây —

[ibsen-a-dolls-house:3.350]
BÀ LINDE. Nora, Nora, cậu như không còn là mình nữa!

[ibsen-a-dolls-house:3.351]
NORA. Nếu khi ấy có ai đó muốn nhận hết về mình, toàn bộ tội lỗi, cậu hiểu chứ —

[ibsen-a-dolls-house:3.352]
BÀ LINDE. Ừ, ừ; nhưng sao cậu lại nghĩ —?

[ibsen-a-dolls-house:3.353]
NORA. Thì cậu phải làm chứng rằng điều đó không đúng, Kristine. Mình hoàn toàn không điên; bây giờ mình hoàn toàn tỉnh táo; và mình nói với cậu: không ai khác biết chuyện đó; một mình mình đã làm tất cả. Nhớ lấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.354]
BÀ LINDE. Mình sẽ nhớ. Nhưng mình không hiểu hết những chuyện này.

[ibsen-a-dolls-house:3.355]
NORA. Ôi làm sao cậu hiểu được? Đó là điều kỳ diệu sắp xảy ra mà.

[ibsen-a-dolls-house:3.356]
BÀ LINDE. Điều kỳ diệu?

[ibsen-a-dolls-house:3.357]
NORA. Phải, điều kỳ diệu. Nhưng nó khủng khiếp lắm, Kristine; nó không được xảy ra, không vì bất cứ giá nào trên đời.

[ibsen-a-dolls-house:3.358]
BÀ LINDE. Mình sẽ đến thẳng chỗ Krogstad nói chuyện.

[ibsen-a-dolls-house:3.359]
NORA. Đừng đến chỗ ông ta; ông ta sẽ làm hại cậu!

[ibsen-a-dolls-house:3.360]
BÀ LINDE. Đã có một thời anh ấy sẵn lòng làm bất cứ điều gì vì mình.

[ibsen-a-dolls-house:3.361]
NORA. Ông ta?

[ibsen-a-dolls-house:3.362]
BÀ LINDE. Anh ấy ở đâu?

[ibsen-a-dolls-house:3.363]
NORA. Ôi, mình biết đâu được —? À có, (lấy trong túi ra.) đây là danh thiếp của ông ta. Nhưng lá thư, lá thư —!

[ibsen-a-dolls-house:3.364]
HELMER (ở trong phòng mình, gõ cửa). Nora!

[ibsen-a-dolls-house:3.365]
NORA (kêu lên hoảng sợ). Ôi, gì thế? Anh muốn gì ở em?

[ibsen-a-dolls-house:3.366]
HELMER. Thôi, thôi, đừng hoảng thế. Bọn anh có vào đâu; em đã đóng cửa rồi; hay em đang thử đồ?

[ibsen-a-dolls-house:3.367]
NORA. Ừ, ừ; em đang thử. Em sẽ đẹp lắm, Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:3.368]
BÀ LINDE (đã đọc tấm danh thiếp). Anh ấy ở ngay quanh góc phố này.

[ibsen-a-dolls-house:3.369]
NORA. Ừ; nhưng chẳng ích gì. Chúng ta hết đường cứu rồi. Lá thư nằm trong hòm rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.370]
BÀ LINDE. Và chồng cậu giữ chìa khóa?

[ibsen-a-dolls-house:3.371]
NORA. Ừ, lúc nào cũng thế.

[ibsen-a-dolls-house:3.372]
BÀ LINDE. Krogstad phải đòi lại lá thư khi chưa ai đọc, anh ấy phải nghĩ ra một cái cớ —

[ibsen-a-dolls-house:3.373]
NORA. Nhưng đúng vào giờ này thì Torvald thường —

[ibsen-a-dolls-house:3.374]
BÀ LINDE. Câu giờ đi; vào với anh ấy trong lúc này. Mình sẽ quay lại nhanh nhất có thể. (cô vội vã đi ra qua cửa tiền sảnh.)

[ibsen-a-dolls-house:3.375]
NORA (đi lại cửa phòng Helmer, mở ra và nhìn vào). Torvald!

[ibsen-a-dolls-house:3.376]
HELMER (trong phòng sau). Chà, cuối cùng người ta cũng dám bước vào phòng khách nhà mình rồi chứ? Nào, Rank, giờ thì ta sẽ được xem — (ở cửa.) Nhưng có chuyện gì thế?

[ibsen-a-dolls-house:3.377]
NORA. Gì cơ, Torvald thân mến?

[ibsen-a-dolls-house:3.378]
HELMER. Rank đã báo trước với anh một màn hóa trang tuyệt vời.

[ibsen-a-dolls-house:3.379]
RANK (ở cửa). Tôi tưởng vậy, nhưng hóa ra tôi nhầm.

[ibsen-a-dolls-house:3.380]
NORA. Phải, chẳng ai được chiêm ngưỡng em trong bộ lộng lẫy cho đến ngày mai đâu.

[ibsen-a-dolls-house:3.381]
HELMER. Nhưng Nora yêu quý, trông em căng thẳng quá. Em tập nhiều quá à?

[ibsen-a-dolls-house:3.382]
NORA. Không, em chưa tập gì cả.

[ibsen-a-dolls-house:3.383]
HELMER. Nhưng thế là cần thiết đấy —

[ibsen-a-dolls-house:3.384]
NORA. Phải, hoàn toàn cần thiết, Torvald. Nhưng em chẳng đi được bước nào nếu thiếu sự giúp đỡ của anh; em quên sạch tất cả rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.385]
HELMER. Ồ, chúng mình sẽ sớm ôn lại thôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.386]
NORA. Ừ, anh nhất định phải lo cho em, Torvald. Anh hứa với em nhé? Ôi, em lo quá. Buổi tiệc lớn —. Tối nay anh phải hy sinh hoàn toàn vì em. Không một chút công việc; không cầm đến cây bút. Hả? Phải không, Torvald thân mến?

[ibsen-a-dolls-house:3.387]
HELMER. Anh hứa với em; tối nay anh sẽ hoàn toàn thuộc về em, — cô nàng bé nhỏ bất lực của anh. — Hm, phải rồi, nhưng trước hết anh muốn một việc — (đi về phía cửa tiền sảnh.)

[ibsen-a-dolls-house:3.388]
NORA. Anh muốn xem gì ngoài đó?

[ibsen-a-dolls-house:3.389]
HELMER. Chỉ xem có thư nào đến không.

[ibsen-a-dolls-house:3.390]
NORA. Không, không, đừng làm thế, Torvald!

[ibsen-a-dolls-house:3.391]
HELMER. Gì nữa đây?

[ibsen-a-dolls-house:3.392]
NORA. Torvald, em xin anh; có ai đâu.

[ibsen-a-dolls-house:3.393]
HELMER. Cứ để anh xem. (định đi.)

[ibsen-a-dolls-house:3.394]
NORA (ở bên đàn, đánh mấy nhịp đầu của điệu tarantella).

[ibsen-a-dolls-house:3.395]
HELMER (dừng lại ở cửa). A ha!

[ibsen-a-dolls-house:3.396]
NORA. Mai em không nhảy nổi nếu không được tập với anh.

[ibsen-a-dolls-house:3.397]
HELMER (đi lại chỗ cô). Em sợ thật đến thế sao, Nora thân yêu?

[ibsen-a-dolls-house:3.398]
NORA. Vâng, sợ khủng khiếp. Cho em tập ngay đi; còn kịp trước giờ ăn mà. Ôi, anh ngồi xuống đàn cho em đi, Torvald thân yêu; uốn nắn em, dẫn dắt em như mọi khi.

[ibsen-a-dolls-house:3.399]
HELMER. Sẵn lòng, rất sẵn lòng, nếu em muốn thế. (anh ngồi xuống bên đàn.)

[ibsen-a-dolls-house:3.400]
NORA (rút cái trống lục lạc ra khỏi hộp, cùng một chiếc khăn choàng dài sặc sỡ, vội vã quấn lên người; rồi nhảy một bước ra giữa sàn và gọi to:) Đàn đi anh! Giờ em sẽ nhảy!

[ibsen-a-dolls-house:3.401]
(Helmer đàn, và Nora nhảy; bác sĩ Rank đứng bên đàn, sau lưng Helmer, nhìn.)

[ibsen-a-dolls-house:3.402]
HELMER (vừa đàn). Chậm hơn,—chậm hơn.

[ibsen-a-dolls-house:3.403]
NORA. Em không nhảy khác được.

[ibsen-a-dolls-house:3.404]
HELMER. Đừng dữ dội thế, Nora!

[ibsen-a-dolls-house:3.405]
NORA. Phải thế mới được.

[ibsen-a-dolls-house:3.406]
HELMER (ngừng tay). Không, không, thế này không được chút nào.

[ibsen-a-dolls-house:3.407]
NORA (cười và vung cái trống). Em đã bảo anh rồi mà?

[ibsen-a-dolls-house:3.408]
RANK. Để tôi đàn cho cô ấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.409]
HELMER (đứng dậy). Ừ, anh đàn đi; thế tôi chỉ bảo cô ấy dễ hơn.

[ibsen-a-dolls-house:3.410]
(Rank ngồi xuống bên đàn và chơi; Nora nhảy càng lúc càng cuồng dại. Helmer đứng cạnh lò sưởi, trong lúc nhảy cứ đều đều đưa ra những lời sửa cho cô; cô dường như không nghe thấy; tóc cô xõa ra, rủ xuống vai; cô không để ý, cứ tiếp tục nhảy.

[ibsen-a-dolls-house:3.411]
(Bà Linde bước vào.)

[ibsen-a-dolls-house:3.412]
BÀ LINDE (đứng sững ở cửa như bị câm lặng). A—!

[ibsen-a-dolls-house:3.413]
NORA (đang nhảy). Cậu xem này, vui lắm đấy, Kristine.

[ibsen-a-dolls-house:3.414]
HELMER. Nhưng Nora yêu quý nhất của anh, em nhảy cứ như đang liều mạng.

[ibsen-a-dolls-house:3.415]
NORA. Thì đúng là sống chết mà.

[ibsen-a-dolls-house:3.416]
HELMER. Rank, dừng lại; thế này là hoàn toàn điên rồ. Tôi bảo dừng lại.

[ibsen-a-dolls-house:3.417]
(Rank thôi đàn, và Nora đột ngột dừng lại.)

[ibsen-a-dolls-house:3.418]
HELMER (đi lại chỗ cô). Anh không bao giờ tin nổi. Em quên sạch những gì anh đã dạy em.

[ibsen-a-dolls-house:3.419]
NORA (ném cái trống đi). Anh tự thấy đấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.420]
HELMER. Phải, ở đây đúng là cần được chỉ bảo.

[ibsen-a-dolls-house:3.421]
NORA. Vâng, anh thấy đấy, cần đến mức nào. Anh phải dẫn em đến phút cuối cùng. Anh hứa với em nhé, Torvald?

[ibsen-a-dolls-house:3.422]
HELMER. Em cứ yên tâm mà tin.

[ibsen-a-dolls-house:3.423]
NORA. Hôm nay hay ngày mai, anh đều không được nghĩ đến gì khác ngoài em; anh không được mở lá thư nào,—không được mở hòm thư—

[ibsen-a-dolls-house:3.424]
HELMER. A, vẫn là nỗi sợ gã đó—

[ibsen-a-dolls-house:3.425]
NORA. Ôi vâng, vâng, cả chuyện đó nữa.

[ibsen-a-dolls-house:3.426]
HELMER. Nora, anh nhìn em là biết, trong đó có thư của hắn rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.427]
NORA. Em không biết; em nghĩ là có; nhưng bây giờ anh đừng đọc thứ ấy; không được để điều xấu xa nào chen vào giữa hai chúng ta cho đến khi mọi chuyện qua hết.

[ibsen-a-dolls-house:3.428]
RANK (khẽ, với Helmer). Anh đừng cãi lại cô ấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.429]
HELMER (vòng tay ôm lấy cô). Đứa bé sẽ được như ý. Nhưng đêm mai, khi em nhảy xong—

[ibsen-a-dolls-house:3.430]
NORA. Lúc đó anh được tự do.

[ibsen-a-dolls-house:3.431]
CÔ HẦU PHÒNG (ở cửa bên phải). Thưa bà, bàn ăn đã dọn xong.

[ibsen-a-dolls-house:3.432]
NORA. Cho chúng tôi sâm banh nhé, Helene.

[ibsen-a-dolls-house:3.433]
CÔ HẦU PHÒNG. Vâng, thưa bà. (đi ra.)

[ibsen-a-dolls-house:3.434]
HELMER. Ô hay,—tiệc lớn thế sao?

[ibsen-a-dolls-house:3.435]
NORA. Tiệc sâm banh cho đến sáng bạch. (gọi ra:) Và ít bánh macaron nữa, Helene, thật nhiều,—cho một lần thôi.

[ibsen-a-dolls-house:3.436]
HELMER (nắm hai tay cô). Thôi, thôi, thôi; đừng điên cuồng hoảng hốt thế. Hãy là chim sơn ca nhỏ của anh như mọi khi.

[ibsen-a-dolls-house:3.437]
NORA. Ôi vâng, em sẽ ngoan mà. Nhưng anh vào trong trước đi; cả anh nữa, bác sĩ Rank. Kristine, cậu phải giúp mình vấn tóc lên.

[ibsen-a-dolls-house:3.438]
RANK (khẽ, khi họ bước đi). Chắc không có chuyện gì,—kiểu như thế—sắp xảy ra chứ?

[ibsen-a-dolls-house:3.439]
HELMER. Ôi xa lắm, anh bạn; chỉ là nỗi sợ trẻ con mà tôi đã kể với anh thôi. (họ đi vào bên phải.)

[ibsen-a-dolls-house:3.440]
NORA. Sao!?

[ibsen-a-dolls-house:3.441]
BÀ LINDE. Anh ấy đi về quê rồi.

[ibsen-a-dolls-house:3.442]
NORA. Mình nhìn cậu là biết.

[ibsen-a-dolls-house:3.443]
BÀ LINDE. Mai tối anh ấy về. Mình đã viết cho anh ấy một mẩu giấy.

[ibsen-a-dolls-house:3.444]
NORA. Cậu đừng làm thế. Cậu không được ngăn cản gì cả. Nói cho cùng, cứ đi đi lại lại chờ điều kỳ diệu cũng là một niềm hân hoan.

[ibsen-a-dolls-house:3.445]
BÀ LINDE. Cậu chờ điều gì?

[ibsen-a-dolls-house:3.446]
NORA. Ôi, cậu không hiểu được đâu. Cậu vào với họ đi; mình vào ngay đây.

[ibsen-a-dolls-house:3.447]
(Bà Linde đi vào phòng ăn.)

[ibsen-a-dolls-house:3.448]
NORA (đứng một lúc như để gom mình lại; rồi nhìn đồng hồ). Năm giờ. Bảy tiếng nữa đến nửa đêm. Rồi hai mươi bốn tiếng nữa đến nửa đêm sau. Khi ấy điệu tarantella hết. Hai mươi bốn cộng bảy? Ba mươi mốt tiếng để sống.

[ibsen-a-dolls-house:3.449]
HELMER (ở cửa bên phải). Thế chim sơn ca nhỏ đâu rồi nhỉ?

[ibsen-a-dolls-house:3.450]
NORA (dang rộng hai tay chạy về phía anh). Chim sơn ca đây!

[ibsen-a-dolls-house:4.1]
Hồi ba

[ibsen-a-dolls-house:4.2]
(Cùng căn phòng. Bàn sofa với những chiếc ghế quanh được dời ra giữa sàn. Một ngọn đèn cháy trên bàn. Cửa ra tiền sảnh để mở. Từ tầng trên vọng xuống tiếng nhạc nhảy.)

[ibsen-a-dolls-house:4.3]
(Bà Linde ngồi bên bàn, lơ đãng lật một cuốn sách; cố đọc nhưng dường như không giữ nổi ý nghĩ; vài lần chị căng tai nghe về phía cửa ngoài.)

[ibsen-a-dolls-house:4.4]
BÀ LINDE (nhìn đồng hồ). Vẫn chưa. Mà bây giờ là đúng lúc rồi. Nếu anh ấy chỉ không— (lại lắng nghe.) A, anh ấy đây. (chị ra tiền sảnh và thận trọng mở cửa ngoài; có tiếng bước chân khẽ trên cầu thang; chị thì thầm:) Vào đi. Ở đây không có ai.

[ibsen-a-dolls-house:4.5]
LUẬT SƯ KROGSTAD (ở cửa). Tôi thấy mẩu giấy của bà ở nhà. Việc này nghĩa là gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.6]
BÀ LINDE. Tôi nhất thiết phải nói chuyện với ông.

[ibsen-a-dolls-house:4.7]
KROGSTAD. Vậy à? Và nhất thiết phải nói ở đây, trong nhà này?

[ibsen-a-dolls-house:4.8]
BÀ LINDE. Ở nhà tôi thì không thể được; phòng tôi không có lối vào riêng. Vào đi; chỉ có hai ta; cô hầu ngủ rồi, còn vợ chồng Helmer đi dự dạ hội trên lầu.

[ibsen-a-dolls-house:4.9]
KROGSTAD (đi vào phòng). Ô, ô; vợ chồng Helmer khiêu vũ tối nay? Thật sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.10]
BÀ LINDE. Phải, sao lại không?

[ibsen-a-dolls-house:4.11]
KROGSTAD. Ồ không, đúng thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.12]
BÀ LINDE. Vậy thì, Krogstad, chúng ta hãy nói chuyện với nhau.

[ibsen-a-dolls-house:4.13]
KROGSTAD. Hai ta còn gì để nói với nhau nữa sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.14]
BÀ LINDE. Chúng ta có nhiều điều để nói.

[ibsen-a-dolls-house:4.15]
KROGSTAD. Tôi không nghĩ vậy.

[ibsen-a-dolls-house:4.16]
BÀ LINDE. Không, vì ông chưa bao giờ hiểu tôi cho đúng.

[ibsen-a-dolls-house:4.17]
KROGSTAD. Còn điều gì để hiểu ngoài cái giản dị nhất trên đời? Một người đàn bà vô tâm đá một người đàn ông đi khi có kẻ khác có lợi hơn xuất hiện.

[ibsen-a-dolls-house:4.18]
BÀ LINDE. Ông tin tôi hoàn toàn vô tâm đến thế sao? Và ông tin tôi đoạn tuyệt một cách nhẹ lòng sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.19]
KROGSTAD. Không phải sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.20]
BÀ LINDE. Krogstad, ông thật sự đã tin thế ư?

[ibsen-a-dolls-house:4.21]
KROGSTAD. Nếu không phải, thì hồi đó sao bà lại viết cho tôi như bà đã viết?

[ibsen-a-dolls-house:4.22]
BÀ LINDE. Tôi đâu còn cách nào khác. Khi phải đoạn tuyệt với ông, thì bổn phận của tôi cũng là dập tắt nơi ông mọi tình cảm ông dành cho tôi.

[ibsen-a-dolls-house:4.23]
KROGSTAD (siết hai bàn tay). Ra là thế. Và chuyện này—chuyện này chỉ vì tiền!

[ibsen-a-dolls-house:4.24]
BÀ LINDE. Ông đừng quên rằng tôi có một bà mẹ bất lực và hai đứa em trai nhỏ. Chúng tôi không thể đợi ông, Krogstad; với ông hồi đó triển vọng còn xa lắm.

[ibsen-a-dolls-house:4.25]
KROGSTAD. Cứ cho là thế; nhưng bà không có quyền gạt tôi đi vì một người khác.

[ibsen-a-dolls-house:4.26]
BÀ LINDE. Phải, tôi không biết. Nhiều lần tôi đã tự hỏi mình có quyền ấy không.

[ibsen-a-dolls-house:4.27]
KROGSTAD (nhỏ giọng hơn). Khi mất bà, như thể mặt đất vững chắc trượt đi khỏi dưới chân tôi. Nhìn tôi đây; bây giờ tôi là một kẻ đắm tàu trên một xác tàu.

[ibsen-a-dolls-house:4.28]
BÀ LINDE. Có khi sự cứu giúp đã gần kề.

[ibsen-a-dolls-house:4.29]
KROGSTAD. Nó đã ở gần; rồi bà đến và chen vào giữa.

[ibsen-a-dolls-house:4.30]
BÀ LINDE. Tôi không hề biết, Krogstad. Mãi hôm nay tôi mới nghe rằng người tôi sắp thay chỗ ở ngân hàng chính là ông.

[ibsen-a-dolls-house:4.31]
KROGSTAD. Tôi tin bà khi bà nói vậy. Nhưng bây giờ bà đã biết rồi, bà có rút lui không?

[ibsen-a-dolls-house:4.32]
BÀ LINDE. Không; vì điều đó cũng chẳng giúp ích cho ông chút nào.

[ibsen-a-dolls-house:4.33]
KROGSTAD. Ồ, giúp ích, giúp ích—; tôi vẫn sẽ làm.

[ibsen-a-dolls-house:4.34]
BÀ LINDE. Tôi đã học cách hành động có lý trí. Cuộc đời và cái tất yếu khắc nghiệt, cay đắng đã dạy tôi.

[ibsen-a-dolls-house:4.35]
KROGSTAD. Còn cuộc đời dạy tôi đừng tin vào những lời nói suông.

[ibsen-a-dolls-house:4.36]
BÀ LINDE. Vậy cuộc đời đã dạy ông một điều rất có lý. Nhưng việc làm thì ông phải tin chứ?

[ibsen-a-dolls-house:4.37]
KROGSTAD. Bà muốn nói gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.38]
BÀ LINDE. Ông nói ông đứng đó như một kẻ đắm tàu trên một xác tàu.

[ibsen-a-dolls-house:4.39]
KROGSTAD. Tôi có đủ lý do để nói thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.40]
BÀ LINDE. Tôi cũng ngồi đây như một người đàn bà đắm tàu trên một xác tàu. Chẳng có ai để thương tiếc, chẳng có ai để lo cho.

[ibsen-a-dolls-house:4.41]
KROGSTAD. Bà tự chọn.

[ibsen-a-dolls-house:4.42]
BÀ LINDE. Hồi đó không có lựa chọn nào khác.

[ibsen-a-dolls-house:4.43]
KROGSTAD. Thế rồi sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.44]
BÀ LINDE. Krogstad, nếu hai kẻ đắm tàu chúng ta có thể sang với nhau.

[ibsen-a-dolls-house:4.45]
KROGSTAD. Bà nói gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.46]
BÀ LINDE. Hai người trên một xác tàu vẫn hơn mỗi người một xác.

[ibsen-a-dolls-house:4.47]
KROGSTAD. Kristine!

[ibsen-a-dolls-house:4.48]
BÀ LINDE. Ông nghĩ vì sao tôi đến thành phố này?

[ibsen-a-dolls-house:4.49]
KROGSTAD. Bà đã nghĩ đến tôi ư?

[ibsen-a-dolls-house:4.50]
BÀ LINDE. Tôi phải làm việc nếu muốn gánh được cuộc sống. Suốt đời tôi, từ khi nhớ được, tôi đã làm việc, và đó là niềm vui tốt nhất, duy nhất của tôi. Nhưng bây giờ tôi đứng một mình giữa thế gian, trống rỗng và bị bỏ rơi khủng khiếp. Làm việc cho riêng mình thì chẳng có niềm vui nào. Krogstad, hãy cho tôi một ai đó và một điều gì đó để làm việc vì họ.

[ibsen-a-dolls-house:4.51]
KROGSTAD. Điều này tôi không tin. Đó chẳng qua là cái cao thượng quá đà của đàn bà, đem hy sinh chính mình.

[ibsen-a-dolls-house:4.52]
BÀ LINDE. Ông đã bao giờ thấy tôi quá đà chưa?

[ibsen-a-dolls-house:4.53]
KROGSTAD. Vậy bà thật sự làm nổi điều này sao? Nói tôi nghe,—bà biết rõ quá khứ của tôi chứ?

[ibsen-a-dolls-house:4.54]
BÀ LINDE. Biết.

[ibsen-a-dolls-house:4.55]
KROGSTAD. Và bà biết ở đây người ta coi tôi là hạng người nào?

[ibsen-a-dolls-house:4.56]
BÀ LINDE. Trước kia ông có vẻ cho rằng ở bên tôi ông đã có thể thành một người khác.

[ibsen-a-dolls-house:4.57]
KROGSTAD. Điều đó tôi biết chắc.

[ibsen-a-dolls-house:4.58]
BÀ LINDE. Không thể xảy ra bây giờ sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.59]
KROGSTAD. Kristine;—bà nói điều này sau khi đã cân nhắc kỹ! Phải, bà đã cân nhắc. Tôi thấy trên mặt bà. Vậy bà thật sự có can đảm—?

[ibsen-a-dolls-house:4.60]
BÀ LINDE. Tôi cần một người để làm mẹ; và các con ông cần một người mẹ. Hai ta cần nhau. Krogstad, tôi tin vào nền tảng trong con người ông;—ở bên ông tôi dám làm tất cả.

[ibsen-a-dolls-house:4.61]
KROGSTAD (nắm lấy tay chị). Cảm ơn, cảm ơn, Kristine;—từ nay tôi cũng sẽ biết đứng thẳng lên trước mắt người khác.—A, nhưng tôi quên mất—

[ibsen-a-dolls-house:4.62]
BÀ LINDE (lắng nghe). Suỵt! Điệu tarantella! Đi đi, đi đi!

[ibsen-a-dolls-house:4.63]
KROGSTAD. Sao vậy? Có chuyện gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.64]
BÀ LINDE. Ông có nghe điệu nhảy trên kia không? Khi nó dứt, chúng ta có thể chờ họ về.

[ibsen-a-dolls-house:4.65]
KROGSTAD. Ồ phải, tôi đi. Dù sao cũng vô ích cả. Dĩ nhiên bà không biết bước tôi đã đi chống lại nhà Helmer.

[ibsen-a-dolls-house:4.66]
BÀ LINDE. Có, Krogstad, tôi biết.

[ibsen-a-dolls-house:4.67]
KROGSTAD. Vậy mà bà vẫn có can đảm—?

[ibsen-a-dolls-house:4.68]
BÀ LINDE. Tôi hiểu rất rõ nỗi tuyệt vọng có thể đẩy một người như ông đi đến đâu.

[ibsen-a-dolls-house:4.69]
KROGSTAD. Ôi, giá tôi có thể làm cho chuyện ấy chưa từng xảy ra!

[ibsen-a-dolls-house:4.70]
BÀ LINDE. Ông làm được chứ; vì thư của ông vẫn còn trong hòm.

[ibsen-a-dolls-house:4.71]
KROGSTAD. Bà chắc chứ?

[ibsen-a-dolls-house:4.72]
BÀ LINDE. Hoàn toàn chắc; nhưng—

[ibsen-a-dolls-house:4.73]
KROGSTAD (nhìn chị dò xét). Hay ý bà là thế? Bà muốn cứu người bạn của bà bằng mọi giá. Cứ nói thẳng ra. Có phải thế không?

[ibsen-a-dolls-house:4.74]
BÀ LINDE. Krogstad; ai đã một lần bán mình vì người khác thì không làm lại lần nữa.

[ibsen-a-dolls-house:4.75]
KROGSTAD. Tôi sẽ đòi lại thư của tôi.

[ibsen-a-dolls-house:4.76]
BÀ LINDE. Không, không.

[ibsen-a-dolls-house:4.77]
KROGSTAD. Có chứ, đương nhiên; tôi chờ ở đây đến khi Helmer xuống; tôi bảo anh ta trả lại thư cho tôi,—rằng nó chỉ nói về việc tôi bị cho thôi việc,—rằng anh ta đừng đọc—

[ibsen-a-dolls-house:4.78]
BÀ LINDE. Không, Krogstad, ông không được đòi lại thư.

[ibsen-a-dolls-house:4.79]
KROGSTAD. Nhưng nói tôi nghe, chẳng phải chính vì thế mà bà hẹn gặp tôi ở đây sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.80]
BÀ LINDE. Phải, trong cơn hoảng hốt đầu tiên; nhưng bây giờ đã cách nhau một ngày một đêm, và trong thời gian ấy tôi đã chứng kiến những điều khó tin trong ngôi nhà này. Helmer phải biết tất cả; bí mật bất hạnh này phải ra ánh sáng; hai người họ phải nói rõ với nhau; không thể cứ tiếp tục mãi những giấu giếm và né tránh này.

[ibsen-a-dolls-house:4.81]
KROGSTAD. Được thôi; nếu bà dám như vậy—. Nhưng ít nhất có một việc tôi làm được, và phải làm ngay—

[ibsen-a-dolls-house:4.82]
BÀ LINDE (lắng nghe). Mau lên! Đi đi, đi đi! Điệu nhảy hết rồi; chúng ta không còn an toàn thêm phút nào nữa.

[ibsen-a-dolls-house:4.83]
KROGSTAD. Tôi đợi bà dưới kia.

[ibsen-a-dolls-house:4.84]
BÀ LINDE. Được, ông đợi đi; ông phải đưa tôi ra tới cổng.

[ibsen-a-dolls-house:4.85]
KROGSTAD. Trước giờ tôi chưa từng hạnh phúc đến mức khó tin thế này. (ông đi ra qua cửa ngoài; cánh cửa giữa phòng và tiền sảnh vẫn để mở.)

[ibsen-a-dolls-house:4.86]
BÀ LINDE (dọn dẹp qua loa và sắp lại áo khoác ngoài của mình). Thật là một bước ngoặt! Phải, thật là một bước ngoặt. Có người để làm việc vì,—để sống vì; một mái nhà để mang sự ấm cúng vào. Phải, sẽ phải bắt tay vào việc—. Mong họ về sớm (lắng nghe.) A, họ đây rồi. Mặc áo vào. (cầm mũ và áo choàng.)

[ibsen-a-dolls-house:4.87]
(Tiếng Helmer và Nora vọng từ bên ngoài; một chiếc chìa khóa xoay, và Helmer gần như cưỡng ép đưa Nora vào tiền sảnh. Cô mặc trang phục Ý với một chiếc khăn choàng đen lớn phủ ngoài; anh mặc lễ phục, bên ngoài khoác chiếc áo domino đen để mở.)

[ibsen-a-dolls-house:4.88]
NORA (vẫn ở cửa, chống cự). Không, không, không; không vào đây! Em muốn lên lại. Em không muốn về sớm thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.89]
HELMER. Nhưng Nora yêu quý nhất của anh—

[ibsen-a-dolls-house:4.90]
NORA. Ôi, em van anh thống thiết, Torvald; em xin anh thật tha thiết, thật ngoan,—chỉ một tiếng nữa thôi!

[ibsen-a-dolls-house:4.91]
HELMER. Không được một phút nào, Nora ngọt ngào của anh. Em biết là đã giao hẹn. Nào; vào phòng đi; em đứng đây là cảm lạnh mất. (anh nhẹ nhàng đưa cô vào phòng, mặc cô chống cự.)

[ibsen-a-dolls-house:4.92]
BÀ LINDE. Chào buổi tối.

[ibsen-a-dolls-house:4.93]
NORA. Kristine!

[ibsen-a-dolls-house:4.94]
HELMER. Sao, bà Linde, bà còn ở đây giờ này?

[ibsen-a-dolls-house:4.95]
BÀ LINDE. Vâng, xin lỗi; tôi rất muốn thấy Nora ăn diện.

[ibsen-a-dolls-house:4.96]
NORA. Cậu ngồi đây đợi mình ư?

[ibsen-a-dolls-house:4.97]
BÀ LINDE. Ừ; tiếc là mình đến không kịp; cậu đã lên lầu rồi; và mình nghĩ mình không thể ra về trước khi nhìn thấy cậu.

[ibsen-a-dolls-house:4.98]
HELMER (cởi khăn choàng của Nora). Phải, bà cứ nhìn kỹ cô ấy đi. Tôi dám nói cô ấy đáng xem. Chẳng phải tuyệt đẹp sao, bà Linde?

[ibsen-a-dolls-house:4.99]
BÀ LINDE. Vâng, tôi phải nói là—

[ibsen-a-dolls-house:4.100]
HELMER. Chẳng phải đẹp lạ lùng sao? Cả bữa tiệc cũng đều nghĩ thế. Nhưng ương bướng khủng khiếp,—cái con bé ngọt ngào ấy. Biết làm sao đây? Bà tưởng tượng xem, tôi gần như phải dùng sức mới lôi được cô ấy đi.

[ibsen-a-dolls-house:4.101]
NORA. Ôi Torvald, anh sẽ hối hận vì không cho em ở lại dù chỉ thêm nửa tiếng.

[ibsen-a-dolls-house:4.102]
HELMER. Bà nghe đấy, thưa bà. Cô ấy nhảy điệu tarantella,—thành công vang dội,—xứng đáng lắm,—dù trong cách trình diễn có lẽ hơi nhiều tự nhiên; ý tôi là,—nhiều hơn một chút so với mức mà, nói cho chặt chẽ, những đòi hỏi của nghệ thuật cho phép. Nhưng thôi! Điều chính là,—cô ấy thành công; thành công vang dội. Vậy tôi lại để cô ấy ở lại sau đó ư? Làm nhạt hiệu quả ư? Xin kiếu; tôi kẹp cô nàng Capri của tôi—cô nàng Capri thất thường bé nhỏ, phải nói thế mới đúng—vào nách; một vòng nhanh qua sảnh; một cái cúi chào mọi phía, và—như người ta vẫn viết trong tiểu thuyết—cảnh đẹp đã biến mất. Một màn kết thúc phải luôn gây hiệu quả, bà Linde; nhưng làm cho Nora hiểu điều đó thì tôi bất lực. Phù, trong này nóng quá. (ném áo domino lên ghế và mở cửa phòng mình.) Gì thế? Tối thế. À phải; tất nhiên. Xin lỗi— (anh vào đó và thắp vài ngọn nến.)

[ibsen-a-dolls-house:4.103]
NORA (thì thầm nhanh, hụt hơi). Sao?!

[ibsen-a-dolls-house:4.104]
BÀ LINDE (khẽ). Mình đã nói chuyện với anh ấy.

[ibsen-a-dolls-house:4.105]
NORA. Rồi sao—?

[ibsen-a-dolls-house:4.106]
BÀ LINDE. Nora,—cậu phải nói hết với chồng cậu.

[ibsen-a-dolls-house:4.107]
NORA (giọng vô hồn). Mình biết mà.

[ibsen-a-dolls-house:4.108]
BÀ LINDE. Về phía Krogstad cậu chẳng có gì phải sợ; nhưng cậu phải nói.

[ibsen-a-dolls-house:4.109]
NORA. Mình không nói.

[ibsen-a-dolls-house:4.110]
BÀ LINDE. Thế thì lá thư sẽ nói.

[ibsen-a-dolls-house:4.111]
NORA. Cảm ơn, Kristine; giờ mình biết phải làm gì rồi. Suỵt—!

[ibsen-a-dolls-house:4.112]
HELMER (trở vào). Sao, thưa bà, bà đã ngắm cô ấy đủ chưa?

[ibsen-a-dolls-house:4.113]
BÀ LINDE. Vâng; và bây giờ tôi xin chúc ngủ ngon.

[ibsen-a-dolls-house:4.114]
HELMER. Ồ sao, đã về rồi? Cái đồ đan này là của bà à?

[ibsen-a-dolls-house:4.115]
BÀ LINDE (cầm lấy). Vâng; cảm ơn; tôi suýt quên.

[ibsen-a-dolls-house:4.116]
HELMER. Vậy bà đan len?

[ibsen-a-dolls-house:4.117]
BÀ LINDE. Ồ vâng.

[ibsen-a-dolls-house:4.118]
HELMER. Bà biết không, bà nên thêu thì hơn.

[ibsen-a-dolls-house:4.119]
BÀ LINDE. Vậy sao? Sao thế?

[ibsen-a-dolls-house:4.120]
HELMER. Vì đẹp hơn nhiều. Bà xem; người ta cầm tấm thêu thế này bằng tay trái, rồi tay phải đưa kim—thế này—một đường cong dài, nhẹ; đúng không—?

[ibsen-a-dolls-house:4.121]
BÀ LINDE. Vâng, có lẽ—

[ibsen-a-dolls-house:4.122]
HELMER. Còn đan thì—không bao giờ thành ra gì ngoài xấu xí; nhìn đây; hai cánh tay ép sát,—những que đan lên lên xuống xuống;—có cái gì đó rất Tàu.—À, thứ sâm banh họ dọn ở đó thật tuyệt hảo.

[ibsen-a-dolls-house:4.123]
BÀ LINDE. Vâng, chúc ngủ ngon, Nora, và đừng ương bướng nữa nhé.

[ibsen-a-dolls-house:4.124]
HELMER. Nói hay lắm, bà Linde!

[ibsen-a-dolls-house:4.125]
BÀ LINDE. Chúc ngủ ngon, thưa ông giám đốc.

[ibsen-a-dolls-house:4.126]
HELMER (tiễn chị ra cửa). Chúc ngủ ngon, chúc ngủ ngon; tôi mong bà về nhà bình an chứ? Tôi rất muốn—; nhưng bà đi có xa đâu. Chúc ngủ ngon, chúc ngủ ngon. (chị đi; anh đóng cửa sau chị và quay vào). Thế đấy; cuối cùng cũng tiễn được bà ấy ra cửa. Bà ấy chán ngắt khủng khiếp, con người ấy.

[ibsen-a-dolls-house:4.127]
NORA. Anh không mệt lắm sao, Torvald?

[ibsen-a-dolls-house:4.128]
HELMER. Không, chút nào.

[ibsen-a-dolls-house:4.129]
NORA. Cũng không buồn ngủ?

[ibsen-a-dolls-house:4.130]
HELMER. Hoàn toàn không; ngược lại anh thấy phấn chấn vô cùng. Còn em? Phải, em trông vừa mệt vừa buồn ngủ.

[ibsen-a-dolls-house:4.131]
NORA. Vâng, em rất mệt. Em sắp ngủ ngay đây.

[ibsen-a-dolls-house:4.132]
HELMER. Em thấy không; em thấy không! Vậy là anh đã đúng khi mình không ở lại lâu hơn.

[ibsen-a-dolls-house:4.133]
NORA. Ôi, anh làm gì cũng đúng cả.

[ibsen-a-dolls-house:4.134]
HELMER (hôn lên trán cô). Chim sơn ca bây giờ nói năng như người thật đấy. Nhưng em có để ý tối nay Rank vui thế nào không?

[ibsen-a-dolls-house:4.135]
NORA. Thế ư? Anh ấy vui à? Em không nói chuyện được với anh ấy.

[ibsen-a-dolls-house:4.136]
HELMER. Anh cũng gần như không; nhưng lâu rồi anh không thấy anh ấy tâm trạng tốt đến thế. (nhìn cô một lúc; rồi lại gần.) Hm,—thật tuyệt khi được về lại nhà mình; được ở một mình hoàn toàn với em.—Ôi em, người thiếu phụ trẻ đẹp mê hồn!

[ibsen-a-dolls-house:4.137]
NORA. Đừng nhìn em như thế, Torvald!

[ibsen-a-dolls-house:4.138]
HELMER. Anh không được nhìn tài sản quý giá nhất của anh sao? Nhìn tất cả vẻ lộng lẫy là của anh, chỉ của anh, trọn vẹn của anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.139]
NORA (đi sang phía bên kia bàn). Đêm nay anh không được nói với em như thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.140]
HELMER (đi theo). Em vẫn còn điệu tarantella trong máu, anh nhận ra. Và điều đó làm em càng quyến rũ hơn. Nghe kìa! Khách bắt đầu ra về. (khẽ hơn.) Nora,—chẳng mấy chốc cả nhà sẽ yên ắng.

[ibsen-a-dolls-house:4.141]
NORA. Vâng, em mong thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.142]
HELMER. Phải, đúng không, Nora yêu dấu của anh? Ôi, em có biết không,—những khi anh cùng em ra ngoài tiệc tùng thế này,—em có biết vì sao anh nói với em ít thế, đứng xa em thế, chỉ thỉnh thoảng gửi em một cái liếc trộm,—em có biết vì sao anh làm thế không? Vì khi ấy anh tưởng tượng em là người yêu bí mật của anh, hôn thê trẻ bí mật của anh, và không ai ngờ có điều gì giữa hai ta.

[ibsen-a-dolls-house:4.143]
NORA. Ôi vâng, vâng, vâng; em biết chứ, mọi ý nghĩ của anh đều ở bên em.

[ibsen-a-dolls-house:4.144]
HELMER. Và khi ta ra về, anh quàng khăn lên đôi vai thanh tân xinh đẹp của em,—lên đường cong cổ tuyệt diệu này,—thì anh tưởng tượng em là cô dâu trẻ của anh, rằng ta vừa ở lễ cưới về, rằng lần đầu tiên anh ở một mình với em,—hoàn toàn một mình với em, hỡi vẻ đẹp trẻ trung run rẩy! Suốt buổi tối này anh không khao khát ai khác ngoài em. Khi anh thấy em lao đi, quyến rũ trong điệu tarantella,—máu anh sôi lên; anh không chịu nổi nữa; vì thế anh đưa em xuống sớm thế—

[ibsen-a-dolls-house:4.145]
NORA. Đi đi, Torvald! Anh phải rời em ra. Em không muốn những chuyện này.

[ibsen-a-dolls-house:4.146]
HELMER. Nghĩa là sao? Em đang đùa anh đấy, Nora bé bỏng. Không chịu à? Không chịu à? Anh không phải chồng em sao—?

[ibsen-a-dolls-house:4.147]
(có tiếng gõ cửa ngoài.)

[ibsen-a-dolls-house:4.148]
NORA (giật mình). Anh có nghe—?

[ibsen-a-dolls-house:4.149]
HELMER (hướng ra tiền sảnh). Ai đấy?

[ibsen-a-dolls-house:4.150]
BÁC SĨ RANK (ở ngoài). Tôi đây. Tôi vào một lát được không?

[ibsen-a-dolls-house:4.151]
HELMER (khẽ, bực bội). Ôi sao giờ này nữa? (to.) Chờ chút. (đi ra mở.) Ồ, tử tế đấy, anh không đi lướt qua cửa nhà mình.

[ibsen-a-dolls-house:4.152]
RANK. Tôi nghe như thấy giọng anh, nên muốn ghé vào. (đưa mắt lướt nhanh quanh phòng.) Ôi chao; những chốn thân quen yêu dấu này. Hai người ở trong này ấm cúng dễ chịu quá.

[ibsen-a-dolls-house:4.153]
HELMER. Có vẻ anh cũng vui lắm trên kia.

[ibsen-a-dolls-house:4.154]
RANK. Tuyệt vời. Sao tôi lại không vui? Sao người ta không nên nhận lấy mọi thứ trên đời này? Ít nhất là chừng nào còn lấy được, và lấy được bao nhiêu thì lấy bấy nhiêu. Rượu vang tuyệt hảo—

[ibsen-a-dolls-house:4.155]
HELMER. Nhất là sâm banh.

[ibsen-a-dolls-house:4.156]
RANK. Anh cũng để ý à? Gần như không tin nổi tôi nốc được bao nhiêu.

[ibsen-a-dolls-house:4.157]
NORA. Torvald tối nay cũng uống nhiều sâm banh.

[ibsen-a-dolls-house:4.158]
RANK. Vậy à?

[ibsen-a-dolls-house:4.159]
NORA. Vâng; và uống xong anh ấy lúc nào cũng vui lắm.

[ibsen-a-dolls-house:4.160]
RANK. Chà, sao người ta lại không nên có một buổi tối vui sau một ngày đã sống cho đáng?

[ibsen-a-dolls-house:4.161]
HELMER. Sống cho đáng; tiếc là tôi không dám khoe điều đó.

[ibsen-a-dolls-house:4.162]
RANK (vỗ vai anh). Nhưng tôi thì dám, anh thấy chưa!

[ibsen-a-dolls-house:4.163]
NORA. Bác sĩ Rank, hình như hôm nay anh đã làm một cuộc khảo cứu khoa học.

[ibsen-a-dolls-house:4.164]
RANK. Phải, đúng thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.165]
HELMER. Thấy chưa, Nora bé bỏng lại nói chuyện khảo cứu khoa học!

[ibsen-a-dolls-house:4.166]
NORA. Và tôi có được chúc mừng anh về kết quả không?

[ibsen-a-dolls-house:4.167]
RANK. Ồ, được chứ, cô cứ chúc.

[ibsen-a-dolls-house:4.168]
NORA. Vậy là tốt?

[ibsen-a-dolls-house:4.169]
RANK. Tốt nhất có thể cho cả thầy thuốc lẫn bệnh nhân,—sự chắc chắn.

[ibsen-a-dolls-house:4.170]
NORA (nhanh và dò xét). Chắc chắn?

[ibsen-a-dolls-house:4.171]
RANK. Chắc chắn hoàn toàn. Vậy thì sau đó tôi không được vui vẻ một buổi tối sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.172]
NORA. Có chứ, anh làm thế là phải, bác sĩ Rank.

[ibsen-a-dolls-house:4.173]
HELMER. Tôi cũng bảo thế; miễn là mai anh không phải trả giá.

[ibsen-a-dolls-house:4.174]
RANK. Thì ở đời này có cái gì cho không đâu.

[ibsen-a-dolls-house:4.175]
NORA. Bác sĩ Rank, — hình như anh rất thích những buổi dạ hội hóa trang?

[ibsen-a-dolls-house:4.176]
RANK. Có, khi có thật nhiều bộ hóa trang ngộ nghĩnh —

[ibsen-a-dolls-house:4.177]
NORA. Anh nghe này; ở buổi hóa trang tới, hai chúng ta sẽ hóa thành gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.178]
HELMER. Em đấy, đồ nông nổi bé nhỏ, — đã nghĩ đến buổi sau rồi cơ à!

[ibsen-a-dolls-house:4.179]
RANK. Hai chúng ta à? Để tôi nói cho cô nghe: cô sẽ là đứa con của may mắn —

[ibsen-a-dolls-house:4.180]
HELMER. Ừ, nhưng phải nghĩ ra một bộ trang phục nói lên được điều đó.

[ibsen-a-dolls-house:4.181]
RANK. Cứ để vợ anh đến đúng như cô ấy vẫn đi qua cuộc đời —

[ibsen-a-dolls-house:4.182]
HELMER. Nói thật là trúng. Nhưng anh không biết mình muốn hóa thành gì sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.183]
RANK. Có chứ, anh bạn thân mến, tôi hoàn toàn rõ rồi.

[ibsen-a-dolls-house:4.184]
HELMER. Thế nào?

[ibsen-a-dolls-house:4.185]
RANK. Ở buổi hóa trang tới, tôi sẽ là người vô hình.

[ibsen-a-dolls-house:4.186]
HELMER. Ý nghĩ ngộ thật.

[ibsen-a-dolls-house:4.187]
RANK. Có một cái mũ đen to lắm —; anh chưa nghe nói đến chiếc mũ tàng hình sao? Chụp lên đầu là chẳng ai nhìn thấy mình nữa.

[ibsen-a-dolls-house:4.188]
HELMER. (với một nụ cười nén lại) Chưa, anh nói đúng.

[ibsen-a-dolls-house:4.189]
RANK. Nhưng tôi quên mất mình đến vì việc gì. Helmer, cho tôi một điếu xì gà, một điếu Havana đen.

[ibsen-a-dolls-house:4.190]
HELMER. Rất sẵn lòng. (đưa hộp ra.)

[ibsen-a-dolls-house:4.191]
RANK. (lấy một điếu và cắt đầu.) Cảm ơn.

[ibsen-a-dolls-house:4.192]
NORA. (quẹt một que diêm sáp.) Để tôi châm lửa cho anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.193]
RANK. Cảm ơn cô. (cô cầm que diêm đưa cho anh; anh châm.) Và xin tạm biệt!

[ibsen-a-dolls-house:4.194]
HELMER. Tạm biệt, tạm biệt, anh bạn thân!

[ibsen-a-dolls-house:4.195]
NORA. Chúc anh ngủ ngon, bác sĩ Rank.

[ibsen-a-dolls-house:4.196]
RANK. Cảm ơn lời chúc.

[ibsen-a-dolls-house:4.197]
NORA. Anh cũng chúc tôi như thế đi.

[ibsen-a-dolls-house:4.198]
RANK. Chúc cô à? Ừ, nếu cô muốn —. Ngủ ngon. Và cảm ơn lửa. (anh gật đầu chào cả hai rồi đi.)

[ibsen-a-dolls-house:4.199]
HELMER. (nhỏ giọng) Anh ấy uống khá nhiều.

[ibsen-a-dolls-house:4.200]
NORA. (lơ đãng) Có lẽ vậy.

[ibsen-a-dolls-house:4.201]
(Helmer lấy chùm chìa khóa trong túi ra và đi ra tiền sảnh.)

[ibsen-a-dolls-house:4.202]
NORA. Torvald — anh ra đó làm gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.203]
HELMER. Anh phải dọn hòm thư; đầy ắp rồi; sáng mai sẽ không còn chỗ cho báo —

[ibsen-a-dolls-house:4.204]
NORA. Đêm nay anh định làm việc sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.205]
HELMER. Em biết là anh không định mà. — Gì thế này? Có ai đã động vào ổ khóa.

[ibsen-a-dolls-house:4.206]
NORA. Vào ổ khóa —?

[ibsen-a-dolls-house:4.207]
HELMER. Ừ, đúng thế. Là cái gì nhỉ? Anh không tin là mấy cô hầu lại —? Có một cái kẹp tóc gãy nằm đây. Nora, của em —

[ibsen-a-dolls-house:4.208]
NORA. (nhanh) Vậy chắc là lũ trẻ —

[ibsen-a-dolls-house:4.209]
HELMER. Em phải cai cho chúng cái thói đó. Hm, hm; — thôi, rốt cuộc anh cũng mở được. (lấy đồ bên trong ra và gọi vọng vào bếp.) Helene? — Helene, tắt đèn ngoài cửa vào đi. (anh trở vào phòng và đóng cửa tiền sảnh lại.)

[ibsen-a-dolls-house:4.210]
HELMER. (cầm thư trong tay) Nhìn đây. Em xem thư từ chất thành đống thế nào. (lật qua lật lại.) Cái gì đây?

[ibsen-a-dolls-house:4.211]
NORA. (bên cửa sổ) Lá thư! Ôi không, không, Torvald!

[ibsen-a-dolls-house:4.212]
HELMER. Hai tấm danh thiếp — của Rank.

[ibsen-a-dolls-house:4.213]
NORA. Của bác sĩ Rank?

[ibsen-a-dolls-house:4.214]
HELMER. (nhìn chúng) Bác sĩ y khoa Rank. Chúng nằm trên cùng; chắc anh ấy nhét vào lúc ra về.

[ibsen-a-dolls-house:4.215]
NORA. Trên đó có viết gì không?

[ibsen-a-dolls-house:4.216]
HELMER. Có một dấu thập đen phía trên cái tên. Nhìn đây. Cái trò gì mà rợn người. Cứ như anh ấy tự báo tin mình chết vậy.

[ibsen-a-dolls-house:4.217]
NORA. Đúng là anh ấy báo thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.218]
HELMER. Sao? Em biết gì à? Anh ấy đã nói gì với em?

[ibsen-a-dolls-house:4.219]
NORA. Có. Khi những tấm thiếp ấy đến, nghĩa là anh ấy đã từ biệt chúng ta. Anh ấy sẽ nhốt mình lại để chết.

[ibsen-a-dolls-house:4.220]
HELMER. Người bạn tội nghiệp của anh. Anh biết mình sẽ không giữ được anh ấy lâu. Nhưng sớm thế này —. Và anh ấy lại giấu mình đi như một con thú bị thương.

[ibsen-a-dolls-house:4.221]
NORA. Khi chuyện đó phải đến, thì tốt nhất là nó đến không lời nào. Phải không, Torvald?

[ibsen-a-dolls-house:4.222]
HELMER. (đi đi lại lại) Anh ấy gắn bó với chúng ta quá. Anh không nghĩ nổi là anh ấy sẽ không còn. Anh ấy, với những đau đớn và nỗi cô độc, như một nền mây phủ phía sau hạnh phúc đầy nắng của chúng ta. — Thôi, có lẽ thế lại hay hơn. Ít nhất là với anh ấy. (dừng lại.) Và có lẽ cả với chúng ta nữa, Nora. Giờ chỉ còn hai ta nương vào nhau. (vòng tay ôm cô.) Ôi, vợ yêu của anh; anh thấy mình ôm em thế nào cũng chưa đủ chặt. Em biết không, Nora, — nhiều lần anh ước có một hiểm họa lớn đang đe dọa em, để anh có thể liều cả mạng sống, máu thịt, và tất cả, vì em.

[ibsen-a-dolls-house:4.223]
NORA. (vùng ra và nói mạnh mẽ, dứt khoát) Bây giờ anh phải đọc thư của anh đi, Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:4.224]
HELMER. Không, không, không phải đêm nay. Anh muốn ở bên em, vợ yêu của anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.225]
NORA. Với ý nghĩ về cái chết của bạn anh sao —?

[ibsen-a-dolls-house:4.226]
HELMER. Em nói đúng. Chuyện này làm cả hai ta chấn động; cái xấu xí đã len vào giữa chúng ta; những ý nghĩ về cái chết và sự tan rã. Phải tìm cách thoát ra khỏi nó. Cho đến lúc đó —. Hãy để mỗi người về phòng mình.

[ibsen-a-dolls-house:4.227]
NORA. (ôm cổ anh) Torvald, — chúc anh ngủ ngon! Ngủ ngon!

[ibsen-a-dolls-house:4.228]
HELMER. (hôn lên trán cô) Ngủ ngon, chim hót nhỏ của anh. Ngủ ngon, Nora. Giờ anh đọc hết số thư này. (anh cầm cả xấp thư vào phòng mình và đóng cửa lại sau lưng.)

[ibsen-a-dolls-house:4.229]
NORA. (mắt dại đi, loạng choạng quanh phòng, vớ lấy chiếc áo choàng domino của Helmer, quấn quanh người và thì thào nhanh, khản đặc, đứt quãng:) Không bao giờ gặp anh ấy nữa. Không bao giờ. Không bao giờ. (ném khăn choàng lên đầu.) Cũng không bao giờ gặp lũ trẻ nữa. Chúng nó cũng không. Không bao giờ; không bao giờ. — Ôi, làn nước đen lạnh buốt. Ôi, cái không đáy ấy —; cái này —. Ôi, giá mà xong hết đi. — Giờ anh ấy có nó rồi; giờ anh ấy đang đọc. Ôi không, không; chưa đâu. Torvald, từ biệt anh và lũ trẻ —

[ibsen-a-dolls-house:4.230]
(Cô định lao ra qua tiền sảnh; đúng lúc đó Helmer giật tung cửa phòng mình và đứng đó với một lá thư đã mở trong tay.)

[ibsen-a-dolls-house:4.231]
HELMER. Nora!

[ibsen-a-dolls-house:4.232]
NORA. (hét to) A —!

[ibsen-a-dolls-house:4.233]
HELMER. Gì thế này? Em có biết trong lá thư này viết gì không?

[ibsen-a-dolls-house:4.234]
NORA. Có, em biết. Để em đi! Để em ra ngoài!

[ibsen-a-dolls-house:4.235]
HELMER. (giữ cô lại) Em định đi đâu?

[ibsen-a-dolls-house:4.236]
NORA. (cố vùng ra) Anh không được cứu em, Torvald!

[ibsen-a-dolls-house:4.237]
HELMER. (loạng choạng lùi lại) Thật sao! Hắn viết có thật không? Khủng khiếp! Không, không; không thể nào chuyện này là thật.

[ibsen-a-dolls-house:4.238]
NORA. Là thật. Em đã yêu anh hơn tất cả trên đời.

[ibsen-a-dolls-house:4.239]
HELMER. Ôi, đừng đưa những lý do ngớ ngẩn ra đây.

[ibsen-a-dolls-house:4.240]
NORA. (tiến một bước về phía anh) Torvald —!

[ibsen-a-dolls-house:4.241]
HELMER. Đồ khốn khổ, — em đã làm cái gì thế này!

[ibsen-a-dolls-house:4.242]
NORA. Để em đi. Anh không được gánh chuyện này vì em. Anh không được nhận nó về mình.

[ibsen-a-dolls-house:4.243]
HELMER. Đừng diễn hài kịch. (khóa cửa tiền sảnh.) Em ở lại đây và giải trình với anh. Em có hiểu em đã làm gì không? Trả lời anh! Em có hiểu không?

[ibsen-a-dolls-house:4.244]
NORA. (nhìn thẳng vào anh không rời, nét mặt đông cứng dần:) Có, giờ thì em bắt đầu hiểu đến tận đáy.

[ibsen-a-dolls-house:4.245]
HELMER. (đi đi lại lại trên sàn) Ôi, anh tỉnh dậy mà kinh hoàng làm sao. Suốt tám năm ấy, — người đã là niềm vui và niềm kiêu hãnh của anh, — một kẻ đạo đức giả, một kẻ dối trá, — tệ hơn, tệ hơn, — một kẻ phạm tội! — Ôi, cái xấu xa không đáy nằm trong tất cả chuyện này! Gớm, gớm!

[ibsen-a-dolls-house:4.246]
NORA (im lặng và vẫn nhìn thẳng vào anh).

[ibsen-a-dolls-house:4.247]
HELMER. (dừng trước mặt cô) Lẽ ra anh phải đoán trước chuyện thế này sẽ xảy ra. Lẽ ra anh phải lường được. Tất cả những nguyên tắc nông nổi của bố em. — Im! Tất cả những nguyên tắc nông nổi của bố em, em đều thừa hưởng. Không tôn giáo, không đạo đức, không ý thức bổn phận —. Ôi, anh bị trừng phạt thế nào vì đã làm ngơ cho ông ấy! Anh làm thế là vì em; và em trả công anh như vậy.

[ibsen-a-dolls-house:4.248]
NORA. Vâng, như vậy.

[ibsen-a-dolls-house:4.249]
HELMER. Giờ em đã phá nát toàn bộ hạnh phúc của anh. Em đã làm anh mất hết tương lai. Ôi, nghĩ đến mà kinh khủng. Anh nằm trong tay một kẻ không có lương tâm; hắn muốn làm gì anh cũng được, đòi anh thứ gì cũng được, sai khiến anh tùy thích; — anh không dám ho he. Và anh phải chìm xuống thảm hại thế này, tiêu vong chỉ vì một người đàn bà nông nổi!

[ibsen-a-dolls-house:4.250]
NORA. Khi em không còn trên đời, anh sẽ được tự do.

[ibsen-a-dolls-house:4.251]
HELMER. Ôi, đừng làm bộ làm tịch. Bố em cũng có sẵn những lời như vậy. Em biến khỏi đời thì anh được lợi gì, như em nói? Chẳng được lợi chút nào. Hắn vẫn có thể công khai chuyện này; mà nếu hắn làm, anh có thể bị nghi là đã biết hành vi phạm tội của em. Người ta có thể tin rằng anh đứng sau, — rằng chính anh xúi em! Và tất cả những điều đó anh phải cảm ơn em, em, người mà anh đã nâng niu trên tay suốt cả cuộc hôn nhân. Giờ em đã hiểu em đã làm gì anh chưa?

[ibsen-a-dolls-house:4.252]
NORA. (với vẻ bình thản lạnh lùng) Rồi.

[ibsen-a-dolls-house:4.253]
HELMER. Chuyện này khó tin đến mức anh không nắm nổi. Nhưng ta phải tìm cách thu xếp. Bỏ khăn ra. Bỏ ra, anh bảo! Anh phải tìm cách làm hắn thỏa mãn bằng cách này hay cách khác. Chuyện phải được dập đi bằng mọi giá. — Còn về em và anh, thì bề ngoài phải như mọi thứ giữa hai ta vẫn như trước. Nhưng dĩ nhiên chỉ để cho thiên hạ nhìn. Vậy em vẫn ở lại trong nhà này; điều đó là đương nhiên. Nhưng em không được phép nuôi dạy lũ trẻ; anh không dám giao chúng cho em —. Ôi, phải nói điều này với người anh đã yêu biết bao, và người anh vẫn —! Thôi, phải chấm dứt. Từ nay không còn là chuyện hạnh phúc nữa; chỉ còn là chuyện cứu lấy tàn dư, mảnh vụn, cái vỏ bề ngoài. (chuông cửa vang lên.)

[ibsen-a-dolls-house:4.254]
HELMER. (giật mình) Gì thế? Muộn thế này. Chẳng lẽ điều khủng khiếp nhất —! Chẳng lẽ hắn —! Trốn đi, Nora! Nói là em ốm.

[ibsen-a-dolls-house:4.255]
(Nora đứng bất động. Helmer đi ra mở cửa tiền sảnh.)

[ibsen-a-dolls-house:4.256]
CÔ HẦU PHÒNG (mặc dở quần áo, ở cửa tiền sảnh). Có một lá thư gửi bà ạ.

[ibsen-a-dolls-house:4.257]
HELMER. Đưa tôi. (giật lá thư và đóng cửa.) Phải, của hắn. Em không được cầm nó; anh sẽ tự đọc.

[ibsen-a-dolls-house:4.258]
NORA. Anh đọc đi.

[ibsen-a-dolls-house:4.259]
HELMER. (bên đèn) Anh gần như không đủ can đảm. Có lẽ cả hai ta đã tiêu rồi, em và anh. Không; anh phải biết. (vội xé thư; lướt qua vài dòng; nhìn tờ giấy kèm theo; một tiếng reo vui:) Nora!

[ibsen-a-dolls-house:4.260]
NORA (nhìn anh dò hỏi).

[ibsen-a-dolls-house:4.261]
HELMER. Nora! — Không; phải đọc lại lần nữa. — Đúng, đúng; thật thế. Anh được cứu rồi! Nora, anh được cứu rồi!

[ibsen-a-dolls-house:4.262]
NORA. Còn em?

[ibsen-a-dolls-house:4.263]
HELMER. Em cũng vậy, dĩ nhiên; cả hai ta được cứu, cả em lẫn anh. Nhìn đây. Hắn gửi trả em tờ giấy nợ. Hắn viết rằng hắn hối tiếc và ăn năn —; rằng một bước ngoặt may mắn trong đời hắn —; ôi, hắn viết gì thì cũng thế thôi. Chúng ta được cứu rồi, Nora! Không ai làm gì được em nữa. Ôi, Nora, Nora —; không, trước hết phải đưa tất cả cái đáng ghê tởm này ra khỏi thế gian. Để anh xem — (liếc nhìn tờ giấy nợ.) Không, anh không muốn xem; với anh, tất cả chỉ là một giấc mơ. (xé tờ giấy nợ và cả hai lá thư thành mảnh, ném hết vào lò sưởi và nhìn nó cháy.) Thế đấy; giờ không còn nữa. — Hắn viết rằng từ đêm Giáng sinh em —. Ôi, ba ngày ấy hẳn là kinh khủng với em, Nora.

[ibsen-a-dolls-house:4.264]
NORA. Em đã phải chiến đấu một trận vất vả suốt ba ngày ấy.

[ibsen-a-dolls-house:4.265]
HELMER. Và quằn quại, không thấy lối thoát nào ngoài —. Thôi; ta sẽ không nhớ lại những chuyện xấu xí ấy. Ta chỉ reo mừng và nhắc đi nhắc lại: xong rồi; xong rồi! Nhưng cái gì thế này — nét mặt đông cứng này? Ôi, Nora bé bỏng tội nghiệp, anh hiểu; em thấy khó tin là anh đã tha thứ cho em. Nhưng anh đã tha, Nora; anh thề với em: anh đã tha thứ hết. Anh biết mà, điều em làm, em làm vì yêu anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.266]
NORA. Đúng thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.267]
HELMER. Em đã yêu anh như một người vợ nên yêu chồng. Chỉ có điều em không đủ hiểu biết để phán đoán về phương tiện. Nhưng em tưởng anh yêu em kém đi vì em không biết tự hành động sao? Không, không; em cứ dựa vào anh; anh sẽ chỉ bảo em; anh sẽ dẫn đường cho em. Anh không đáng làm đàn ông nếu chính sự bất lực của đàn bà ấy không làm em quyến rũ gấp đôi trong mắt anh. Em đừng bám vào những lời nặng nề anh nói trong phút kinh hoàng đầu tiên, khi anh tưởng mọi thứ sắp sụp xuống đầu mình. Anh đã tha thứ cho em, Nora; anh thề với em là anh đã tha thứ.

[ibsen-a-dolls-house:4.268]
NORA. Em cảm ơn anh đã tha thứ. (cô đi ra qua cánh cửa bên phải.)

[ibsen-a-dolls-house:4.269]
HELMER. Không, ở lại —. (nhìn vào.) Em vào góc buồng đó làm gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.270]
NORA. (từ bên trong) Cởi bộ đồ hóa trang.

[ibsen-a-dolls-house:4.271]
HELMER. (bên cánh cửa mở) Ừ, em làm đi; cố lấy lại bình tĩnh và gom tâm trí về chỗ thăng bằng, chim hót nhỏ hoảng sợ của anh. Em cứ nghỉ ngơi yên ổn; anh có đôi cánh rộng để che cho em. (đi quanh gần cánh cửa.) Ôi, nhà ta ấm áp và xinh xắn biết bao, Nora. Ở đây em có chỗ nương náu; ở đây anh sẽ giữ em như con bồ câu bị săn đuổi, mà anh đã cứu thoát lành lặn khỏi móng vuốt diều hâu; anh sẽ làm trái tim tội nghiệp đang đập thình thịch của em dịu lại. Từng chút một, Nora; hãy tin anh. Ngày mai mọi chuyện này sẽ khác hẳn với em; chẳng mấy chốc mọi thứ sẽ như trước; anh sẽ không phải nhắc em lâu rằng anh đã tha thứ; chính em sẽ cảm thấy chắc chắn là anh đã tha. Sao em có thể nghĩ là anh lại muốn đẩy em ra, hay chỉ trách em điều gì? Ôi, em không biết trái tim một người đàn ông thật sự. Với một người đàn ông, có một điều ngọt ngào và thỏa lòng không tả nổi khi biết trong lòng mình rằng mình đã tha thứ cho vợ, — đã tha thứ cho cô ấy bằng tất cả tấm lòng chân thành. Nhờ đó cô ấy như trở thành tài sản của anh ta theo nghĩa kép: anh ta như đã đặt cô ấy vào đời một lần nữa; cô ấy thành ra vừa là vợ vừa là con của anh ta. Từ nay em sẽ như thế với anh, sinh linh nhỏ bé lúng túng, bất lực. Đừng sợ gì cả, Nora; chỉ cần thẳng thắn với anh, và anh sẽ vừa là ý chí vừa là lương tâm của em. — Gì thế? Chưa đi nằm? Em thay đồ rồi à?

[ibsen-a-dolls-house:4.272]
NORA. (trong chiếc váy thường ngày) Vâng, Torvald, em thay đồ rồi.

[ibsen-a-dolls-house:4.273]
HELMER. Nhưng sao, muộn thế này —?

[ibsen-a-dolls-house:4.274]
NORA. Đêm nay em không ngủ.

[ibsen-a-dolls-house:4.275]
HELMER. Nhưng, Nora thân yêu —

[ibsen-a-dolls-house:4.276]
NORA. (xem đồng hồ) Chưa muộn lắm. Ngồi xuống đây, Torvald; hai chúng ta có nhiều điều phải nói với nhau. (cô ngồi xuống một bên bàn.)

[ibsen-a-dolls-house:4.277]
HELMER. Nora, — cái gì thế này? Nét mặt đông cứng này —

[ibsen-a-dolls-house:4.278]
NORA. Ngồi xuống đi. Sẽ dài. Tôi có nhiều điều cần nói với anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.279]
HELMER. (ngồi xuống bàn, đối diện cô) Em làm anh sợ, Nora. Và anh không hiểu em.

[ibsen-a-dolls-house:4.280]
NORA. Phải, chính thế đấy. Anh không hiểu tôi. Và tôi cũng chưa bao giờ hiểu anh — cho đến tối nay. Không, anh đừng ngắt lời tôi. Anh chỉ cần nghe tôi nói. — Đây là một cuộc thanh toán, Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:4.281]
HELMER. Em nói thế nghĩa là sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.282]
NORA. (sau một lúc im lặng ngắn) Anh không thấy có một điều gì lạ khi hai ta ngồi thế này sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.283]
HELMER. Điều gì cơ?

[ibsen-a-dolls-house:4.284]
NORA. Chúng ta đã cưới nhau tám năm. Anh không nghĩ ra rằng đây là lần đầu tiên hai chúng ta, anh và tôi, vợ và chồng, nói chuyện nghiêm túc với nhau sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.285]
HELMER. Nghiêm túc, — nghĩa là sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.286]
NORA. Tám năm tròn, — mà không, còn lâu hơn, — từ buổi đầu quen nhau, chúng ta chưa bao giờ trao đổi một lời nghiêm túc về những điều nghiêm túc.

[ibsen-a-dolls-house:4.287]
HELMER. Chẳng lẽ anh phải luôn luôn kể cho em những lo toan mà em cũng chẳng giúp anh gánh được?

[ibsen-a-dolls-house:4.288]
NORA. Tôi không nói đến lo toan. Tôi nói chúng ta chưa bao giờ ngồi lại nghiêm túc cùng nhau để tìm cách đi đến tận cùng của bất cứ điều gì.

[ibsen-a-dolls-house:4.289]
HELMER. Nhưng Nora yêu quý nhất, điều đó thì với em có ích gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.290]
NORA. Đúng ở chỗ đó. Anh chưa bao giờ hiểu tôi. — Tôi đã chịu nhiều bất công, Torvald. Trước tiên từ bố, rồi từ anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.291]
HELMER. Sao! Từ hai chúng ta, — từ hai chúng ta, những người đã yêu em hơn tất cả mọi người sao!

[ibsen-a-dolls-house:4.292]
NORA. (lắc đầu) Hai người chưa bao giờ yêu tôi. Hai người chỉ thấy thú khi được phải lòng tôi.

[ibsen-a-dolls-house:4.293]
HELMER. Nhưng Nora, em nói những lời gì vậy?

[ibsen-a-dolls-house:4.294]
NORA. Thì đúng thế, Torvald. Khi tôi còn ở nhà bố, bố kể cho tôi mọi ý kiến của bố, và tôi cũng có những ý kiến ấy; và nếu tôi có ý khác thì tôi giấu đi; vì bố sẽ không thích. Bố gọi tôi là đứa trẻ-búp bê của bố, và bố chơi với tôi như tôi chơi với những con búp bê của tôi. Rồi tôi về nhà anh —

[ibsen-a-dolls-house:4.295]
HELMER. Em dùng những chữ gì để nói về hôn nhân của chúng ta?

[ibsen-a-dolls-house:4.296]
NORA. (thản nhiên) Ý tôi là, tôi đã từ tay bố chuyển sang tay anh. Anh sắp xếp mọi thứ theo sở thích của anh, và tôi cũng có sở thích như anh; hoặc tôi chỉ giả vờ; tôi không rõ —; tôi nghĩ là cả hai; lúc thế này lúc thế kia. Bây giờ nhìn lại, tôi thấy mình đã sống ở đây như một người nghèo — kiếm được bữa nào ăn bữa ấy. Tôi sống bằng cách làm trò cho anh, Torvald. Nhưng anh muốn thế mà. Anh và bố đã gây ra tội lớn với tôi. Hai người là nguyên nhân khiến tôi không nên thân.

[ibsen-a-dolls-house:4.297]
HELMER. Nora, em vô lý và vô ơn làm sao! Em chưa từng hạnh phúc ở đây sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.298]
NORA. Chưa, tôi chưa bao giờ. Tôi tưởng thế; nhưng tôi chưa bao giờ hạnh phúc.

[ibsen-a-dolls-house:4.299]
HELMER. Không — không hạnh phúc!

[ibsen-a-dolls-house:4.300]
NORA. Không; chỉ vui. Và anh luôn tốt với tôi. Nhưng nhà ta chẳng phải gì ngoài một phòng chơi. Ở đây tôi là con búp bê vợ của anh, như ở nhà tôi là đứa trẻ-búp bê của bố. Còn lũ trẻ thì lại là búp bê của tôi. Tôi thấy vui khi anh đến chơi với tôi, cũng như chúng thấy vui khi tôi đến chơi với chúng. Đó là hôn nhân của chúng ta, Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:4.301]
HELMER. Điều em nói có phần đúng, — dù nó quá lời và căng thẳng đến đâu. Nhưng từ nay sẽ khác. Thời chơi đùa sẽ qua; bây giờ đến thời dạy dỗ.

[ibsen-a-dolls-house:4.302]
NORA. Dạy dỗ của ai? Của tôi hay của lũ trẻ?

[ibsen-a-dolls-house:4.303]
HELMER. Cả của em lẫn của lũ trẻ, Nora yêu quý của anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.304]
NORA. Ôi, Torvald, anh không phải là người có thể dạy tôi thành người vợ đúng nghĩa của anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.305]
HELMER. Và em nói thế!

[ibsen-a-dolls-house:4.306]
NORA. Còn tôi, — tôi được chuẩn bị gì để dạy lũ trẻ?

[ibsen-a-dolls-house:4.307]
HELMER. Nora!

[ibsen-a-dolls-house:4.308]
NORA. Chính anh chẳng nói cách đây không lâu sao, — nhiệm vụ đó anh không dám giao cho tôi.

[ibsen-a-dolls-house:4.309]
HELMER. Trong lúc nóng giận! Em để ý làm gì chuyện đó?

[ibsen-a-dolls-house:4.310]
NORA. Có chứ; anh nói rất đúng. Tôi không đảm đương nổi nhiệm vụ ấy. Còn một nhiệm vụ phải giải quyết trước. Tôi phải tự dạy dỗ lấy mình. Anh không phải là người giúp tôi việc đó. Tôi phải làm một mình. Và vì vậy tôi bỏ anh mà đi.

[ibsen-a-dolls-house:4.311]
HELMER. (bật dậy) Em vừa nói gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.312]
NORA. Tôi phải đứng hoàn toàn một mình nếu muốn hiểu rõ bản thân và mọi thứ bên ngoài. Vì thế tôi không thể ở lại với anh nữa.

[ibsen-a-dolls-house:4.313]
HELMER. Nora, Nora!

[ibsen-a-dolls-house:4.314]
NORA. Tôi muốn đi khỏi đây ngay bây giờ. Kristine chắc sẽ đón tôi đêm nay —

[ibsen-a-dolls-house:4.315]
HELMER. Em điên rồi! Em không được phép! Anh cấm em!

[ibsen-a-dolls-house:4.316]
NORA. Từ nay cấm tôi điều gì cũng vô ích. Tôi mang theo những gì thuộc về tôi. Từ anh, tôi không muốn lấy gì cả, cả bây giờ lẫn sau này.

[ibsen-a-dolls-house:4.317]
HELMER. Điên rồ gì thế này!

[ibsen-a-dolls-house:4.318]
NORA. Mai tôi về nhà, — ý tôi là, về quê cũ của tôi. Ở đó tôi dễ kiếm được việc gì đó hơn cả.

[ibsen-a-dolls-house:4.319]
HELMER. Ôi, cái người mù quáng, thiếu kinh nghiệm.

[ibsen-a-dolls-house:4.320]
NORA. Tôi phải tìm cách có kinh nghiệm, Torvald.

[ibsen-a-dolls-house:4.321]
HELMER. Bỏ nhà, bỏ chồng, bỏ con! Và em không nghĩ người ta sẽ nói gì.

[ibsen-a-dolls-house:4.322]
NORA. Chuyện đó tôi không thể để tâm. Tôi chỉ biết là với tôi điều đó là cần thiết.

[ibsen-a-dolls-house:4.323]
HELMER. Ôi, thật phẫn nộ. Em có thể phản bội những bổn phận thiêng liêng nhất của mình như thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.324]
NORA. Thế anh coi bổn phận thiêng liêng nhất của tôi là gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.325]
HELMER. Mà còn phải để anh nói! Chẳng phải là bổn phận với chồng và con sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.326]
NORA. Tôi còn những bổn phận khác cũng thiêng liêng không kém.

[ibsen-a-dolls-house:4.327]
HELMER. Em không có. Những bổn phận nào chứ?

[ibsen-a-dolls-house:4.328]
NORA. Bổn phận với chính tôi.

[ibsen-a-dolls-house:4.329]
HELMER. Trước hết em là vợ và là mẹ.

[ibsen-a-dolls-house:4.330]
NORA. Điều đó tôi không còn tin nữa. Tôi tin rằng trước hết tôi là một con người, tôi, cũng như anh, — hoặc ít nhất là tôi phải thử trở thành như vậy. Tôi biết phần đông sẽ đồng ý với anh, Torvald, và trong sách vở có viết như thế. Nhưng tôi không thể bằng lòng với điều phần đông nói và điều sách vở viết nữa. Tôi phải tự suy nghĩ về những chuyện đó và tìm cách làm sáng tỏ chúng.

[ibsen-a-dolls-house:4.331]
HELMER. Em không rõ vị trí của mình trong chính nhà mình sao? Trong những vấn đề như thế, em chẳng có một người dẫn đường không bao giờ sai sao? Em chẳng có tôn giáo sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.332]
NORA. Ôi, Torvald, tôi thật sự không biết rõ tôn giáo là gì.

[ibsen-a-dolls-house:4.333]
HELMER. Em nói gì thế!

[ibsen-a-dolls-house:4.334]
NORA. Tôi chỉ biết điều mục sư Hansen đã nói khi tôi đi lễ kiên tín. Ông ấy giảng rằng tôn giáo là thế này thế kia. Khi tôi rời khỏi tất cả những thứ này và ở một mình, tôi cũng sẽ xem xét chuyện ấy. Tôi sẽ xem điều mục sư Hansen nói có đúng không, hoặc ít nhất có đúng với tôi không.

[ibsen-a-dolls-house:4.335]
HELMER. Ôi, một người đàn bà trẻ như em mà thế này thì nghe chưa từng thấy! Nhưng nếu tôn giáo không dẫn đường được cho em, thì để anh lay động lương tâm em. Vì ít ra em có cảm thức đạo đức chứ? Hay, trả lời anh, — có lẽ em không có?

[ibsen-a-dolls-house:4.336]
NORA. Ừ, Torvald, khó mà trả lời được. Tôi thật không biết. Tôi hoàn toàn bối rối về những chuyện đó. Tôi chỉ biết tôi có một ý kiến hoàn toàn khác anh về chúng. Tôi cũng nghe nói bây giờ luật pháp khác với điều tôi nghĩ; nhưng rằng những luật ấy là đúng, thì tôi không thể nào nhét vào đầu. Một người đàn bà lại không có quyền giữ cho người cha già đang hấp hối khỏi lo âu, hay cứu mạng chồng! Tôi không tin chuyện ấy.

[ibsen-a-dolls-house:4.337]
HELMER. Em nói như một đứa trẻ. Em không hiểu xã hội em đang sống.

[ibsen-a-dolls-house:4.338]
NORA. Phải, tôi không hiểu. Nhưng bây giờ tôi muốn tìm hiểu. Tôi phải tìm cho ra ai đúng, xã hội hay tôi.

[ibsen-a-dolls-house:4.339]
HELMER. Em ốm rồi, Nora; em sốt; anh gần như tin là em mất trí.

[ibsen-a-dolls-house:4.340]
NORA. Tôi chưa bao giờ thấy mình sáng suốt và chắc chắn như đêm nay.

[ibsen-a-dolls-house:4.341]
HELMER. Và sáng suốt, chắc chắn như thế, em bỏ chồng và con?

[ibsen-a-dolls-house:4.342]
NORA. Vâng; tôi làm thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.343]
HELMER. Vậy chỉ có một lời giải thích.

[ibsen-a-dolls-house:4.344]
NORA. Gì?

[ibsen-a-dolls-house:4.345]
HELMER. Em không còn yêu anh nữa.

[ibsen-a-dolls-house:4.346]
NORA. Phải, chính là thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.347]
HELMER. Nora! — Và em nói thế!

[ibsen-a-dolls-house:4.348]
NORA. Ôi, tôi đau lòng lắm, Torvald; vì anh luôn tốt với tôi. Nhưng tôi không làm gì được. Tôi không còn yêu anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.349]
HELMER. (cố giữ bình tĩnh) Đây cũng là một niềm tin sáng suốt và chắc chắn?

[ibsen-a-dolls-house:4.350]
NORA. Vâng, hoàn toàn sáng suốt và chắc chắn. Vì thế tôi không muốn ở đây nữa.

[ibsen-a-dolls-house:4.351]
HELMER. Và em có thể giải thích cho anh vì sao anh đã đánh mất tình yêu của em không?

[ibsen-a-dolls-house:4.352]
NORA. Được, tôi giải thích được. Là tối nay, khi điều kỳ diệu không đến; vì lúc đó tôi thấy anh không phải người đàn ông tôi đã tưởng.

[ibsen-a-dolls-house:4.353]
HELMER. Giải thích rõ hơn; anh không hiểu em.

[ibsen-a-dolls-house:4.354]
NORA. Tôi đã chờ rất kiên nhẫn suốt tám năm; vì lạy Chúa, tôi cũng hiểu điều kỳ diệu không đến như chuyện thường ngày. Rồi tai họa này ập xuống đầu tôi; và lúc đó tôi tin chắc không chút lung lay: bây giờ điều kỳ diệu sẽ đến. Khi lá thư của Krogstad nằm ngoài kia, — tôi chưa bao giờ nghĩ anh lại có thể cúi đầu trước điều kiện của con người đó. Tôi tin chắc đến thế rằng anh sẽ nói với hắn: cứ công khai cho cả thế giới biết. Và khi chuyện đó đã xảy ra —

[ibsen-a-dolls-house:4.355]
HELMER. Phải, rồi sao? Khi anh đã bỏ vợ mình cho nhục nhã và ô danh —!

[ibsen-a-dolls-house:4.356]
NORA. Khi chuyện đó đã xảy ra, tôi tin chắc đến thế rằng anh sẽ bước ra, nhận hết về mình và nói: tôi là kẻ có tội.

[ibsen-a-dolls-house:4.357]
HELMER. Nora —!

[ibsen-a-dolls-house:4.358]
NORA. Anh nghĩ tôi sẽ không bao giờ nhận sự hy sinh ấy của anh? Không, dĩ nhiên. Nhưng lời quả quyết của tôi thì có giá trị gì so với của anh? — Đó là điều kỳ diệu mà tôi đã chờ đợi trong kinh hoàng. Và để ngăn điều đó, tôi đã muốn kết thúc đời mình.

[ibsen-a-dolls-house:4.359]
HELMER. Anh sẵn lòng làm việc ngày đêm cho em, Nora, — chịu buồn đau và thiếu thốn vì em. Nhưng không ai hy sinh danh dự của mình cho người mình yêu.

[ibsen-a-dolls-house:4.360]
NORA. Hàng trăm nghìn người đàn bà đã làm thế.

[ibsen-a-dolls-house:4.361]
HELMER. Ôi, em vừa nghĩ vừa nói như một đứa trẻ thiếu suy xét.

[ibsen-a-dolls-house:4.362]
NORA. Cứ cho là vậy. Nhưng anh không nghĩ cũng không nói như người đàn ông mà tôi có thể gắn bó. Khi cơn hoảng sợ của anh qua đi, — không phải vì điều đe dọa tôi, mà vì điều đang đe dọa chính anh, và khi mọi nguy hiểm đã qua, — thì với anh như thể chẳng có gì xảy ra. Tôi lại như trước, con chim sơn ca nhỏ của anh, con búp bê của anh, mà từ nay anh sẽ bế trên tay cẩn thận gấp đôi, vì nó quá mong manh và yếu ớt. (đứng dậy.) Torvald, — lúc đó tôi chợt hiểu ra rằng tám năm qua tôi đã sống ở đây với một người đàn ông xa lạ, và đã sinh ba đứa con —. Ôi, tôi không chịu nổi khi nghĩ đến chuyện đó! Tôi có thể xé mình ra từng mảnh.

[ibsen-a-dolls-house:4.363]
HELMER. (nặng nề) Anh thấy; anh thấy. Quả thật đã có một vực thẳm mở ra giữa hai ta. — Ôi, nhưng, Nora, nó không thể lấp đầy được sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.364]
NORA. Như tôi bây giờ, tôi không phải là vợ của anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.365]
HELMER. Anh có sức để trở thành một người khác.

[ibsen-a-dolls-house:4.366]
NORA. Có thể, — nếu người ta lấy con búp bê khỏi anh.

[ibsen-a-dolls-house:4.367]
HELMER. Ôi, xa nhau — xa em! Không, không, Nora, anh không thể hình dung nổi ý nghĩ đó.

[ibsen-a-dolls-house:4.368]
NORA. (đi vào bên phải) Vậy càng phải xảy ra. (cô trở ra với áo khoác ngoài và một túi vải nhỏ, đặt lên ghế cạnh bàn.)

[ibsen-a-dolls-house:4.369]
HELMER. Nora, Nora, đừng bây giờ! Chờ đến mai.

[ibsen-a-dolls-house:4.370]
NORA. (mặc áo khoác) Tôi không thể ở lại qua đêm trong phòng của một người đàn ông xa lạ.

[ibsen-a-dolls-house:4.371]
HELMER. Nhưng ta không thể sống ở đây như anh em sao —?

[ibsen-a-dolls-house:4.372]
NORA. (buộc chặt mũ) Anh biết rất rõ chuyện đó sẽ không kéo dài —. (quấn khăn choàng.) Từ biệt, Torvald. Tôi không muốn gặp lũ trẻ. Tôi biết chúng ở trong tay tốt hơn tay tôi. Như tôi bây giờ, tôi chẳng thể là gì cho chúng.

[ibsen-a-dolls-house:4.373]
HELMER. Nhưng một ngày nào, Nora, — một ngày nào —?

[ibsen-a-dolls-house:4.374]
NORA. Làm sao tôi biết? Tôi thật không biết mình sẽ ra sao.

[ibsen-a-dolls-house:4.375]
HELMER. Nhưng em là vợ anh, cả như em bây giờ và như em sẽ thành.

[ibsen-a-dolls-house:4.376]
NORA. Nghe này, Torvald; — tôi nghe nói khi một người vợ rời nhà chồng như tôi đang làm, thì theo luật người chồng được giải khỏi mọi nghĩa vụ đối với cô ấy. Dù sao tôi cũng giải cho anh khỏi mọi nghĩa vụ. Anh không được thấy mình bị ràng buộc bởi điều gì, cũng như tôi sẽ không bị. Phải có tự do hoàn toàn cả hai phía. Đây, anh nhận lại nhẫn của anh. Đưa tôi nhẫn của tôi.

[ibsen-a-dolls-house:4.377]
HELMER. Cả cái này nữa?

[ibsen-a-dolls-house:4.378]
NORA. Cả cái này.

[ibsen-a-dolls-house:4.379]
HELMER. Đây.

[ibsen-a-dolls-house:4.380]
NORA. Đấy. Vậy là xong. Đây, tôi để chìa khóa lại. Mọi việc trong nhà các cô hầu đều rành, — hơn tôi. Mai, khi tôi đã đi, Kristine sẽ đến đây gói những thứ là của tôi từ nhà cũ. Tôi muốn chúng được gửi theo tôi.

[ibsen-a-dolls-house:4.381]
HELMER. Xong; xong rồi! Nora, em sẽ không bao giờ nghĩ đến anh nữa sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.382]
NORA. Chắc tôi sẽ thường nghĩ đến anh, đến lũ trẻ và đến ngôi nhà này.

[ibsen-a-dolls-house:4.383]
HELMER. Anh viết thư cho em được không, Nora?

[ibsen-a-dolls-house:4.384]
NORA. Không, — không bao giờ. Anh không được phép.

[ibsen-a-dolls-house:4.385]
HELMER. Ôi, nhưng gửi cho em thì anh phải —

[ibsen-a-dolls-house:4.386]
NORA. Không gì cả; không gì cả.

[ibsen-a-dolls-house:4.387]
HELMER. — giúp em nếu em cần.

[ibsen-a-dolls-house:4.388]
NORA. Không, tôi nói rồi. Tôi không nhận gì từ người lạ.

[ibsen-a-dolls-house:4.389]
HELMER. Nora, — anh sẽ không bao giờ là gì hơn một người lạ với em sao?

[ibsen-a-dolls-house:4.390]
NORA. (cầm túi vải). Ôi, Torvald, thế thì phải xảy ra điều kỳ diệu nhất. —

[ibsen-a-dolls-house:4.391]
HELMER. Nói cho anh biết điều kỳ diệu nhất đó!

[ibsen-a-dolls-house:4.392]
NORA. Thế thì cả anh lẫn tôi phải biến đổi đến mức —. Ôi, Torvald, tôi không còn tin vào điều kỳ diệu nào nữa.

[ibsen-a-dolls-house:4.393]
HELMER. Nhưng anh muốn tin. Nói đi! Biến đổi đến mức —?

[ibsen-a-dolls-house:4.394]
NORA. Đến mức sống chung giữa hai chúng ta có thể thành một cuộc hôn nhân. Từ biệt.

[ibsen-a-dolls-house:4.395]
(cô đi ra qua tiền sảnh.)

[ibsen-a-dolls-house:4.396]
HELMER. (ngồi sụp xuống ghế cạnh cửa và úp hai tay lên mặt). Nora! Nora! (nhìn quanh và đứng dậy.) Trống không. Cô ấy không còn ở đây. (một tia hy vọng bừng lên trong anh.) Điều kỳ diệu nhất —?!

[ibsen-a-dolls-house:4.397]
(từ dưới vọng lên tiếng sập vang của cánh cổng.)