Trong lùm cây

検非違使に問われたる木樵りの物語

Lời kể của người tiều phu khi bị quan Kebiishi tra hỏi

さようでございます。あの死骸を見つけたのは、わたしに違いございません。わたしは今朝いつもの通り、裏山の杉を伐りに参りました。すると山陰の藪の中に、あの死骸があったのでございます。あった処でございますか？　それは山科の駅路からは、四五町ほど隔たって居りましょう。竹の中に痩せ杉の交った、人気のない所でございます。

Dạ, thưa quan, đúng thế ạ. Người tìm thấy cái xác ấy chính là tôi, không sai. Sáng nay, như mọi khi, tôi lên núi sau nhà đốn cây sam. Thì thấy cái xác ấy nằm trong lùm cây dưới bóng núi. Chỗ nằm ấy ư? Chắc cách con đường trạm Yamashina chừng bốn năm trăm thước. Đó là một nơi vắng vẻ, tre mọc lẫn với mấy cây sam còi cọc.

死骸は縹の水干に、都風のさび烏帽子をかぶったまま、仰向けに倒れて居りました。何しろ一刀とは申すものの、胸もとの突き傷でございますから、死骸のまわりの竹の落葉は、蘇芳に滲みたようでございます。いえ、血はもう流れては居りません。傷口も乾いて居ったようでございます。おまけにそこには、馬蠅が一匹、わたしの足音も聞えないように、べったり食いついて居りましたっけ。

Cái xác mặc áo suikan màu xanh lam, đầu vẫn đội chiếc mũ eboshi nếp nhăn kiểu kinh đô, nằm ngửa ra đó. Tuy nói là chỉ một nhát, nhưng lại là vết đâm ngay ngực, nên lá tre rụng quanh xác như thấm màu gỗ vang. Dạ không, máu thì đã không còn chảy nữa. Miệng vết thương hình như cũng đã khô. Lại còn có một con ruồi trâu bám chặt lấy chỗ ấy, như thể chẳng nghe thấy tiếng chân tôi, tôi nhớ là thế.

太刀か何かは見えなかったか？　いえ、何もございません。ただその側の杉の根がたに、縄が一筋落ちて居りました。それから、――そうそう、縄のほかにも櫛が一つございました。死骸のまわりにあったものは、この二つぎりでございます。が、草や竹の落葉は、一面に踏み荒されて居りましたから、きっとあの男は殺される前に、よほど手痛い働きでも致したのに違いございません。何、馬はいなかったか？　あそこは一体馬なぞには、はいれない所でございます。何しろ馬の通う路とは、藪一つ隔たって居りますから。

Thanh đao hay thứ gì khác thì không thấy sao ạ? Dạ không, chẳng có gì cả. Chỉ có một sợi dây thừng rơi dưới gốc cây sam bên cạnh. Rồi thì — à phải rồi, ngoài sợi dây còn có một chiếc lược nữa. Quanh xác chỉ có đúng hai thứ ấy thôi ạ. Nhưng cỏ và lá tre rụng bị giẫm nát khắp cả, nên chắc chắn người kia trước khi bị giết đã phải vật lộn dữ dội lắm. Sao ạ, có ngựa không ư? Chỗ ấy vốn ngựa nghẽo không vào được đâu ạ. Vì đường ngựa đi còn cách cả một lùm cây.

検非違使に問われたる旅法師の物語

Lời kể của nhà sư hành cước khi bị quan Kebiishi tra hỏi

あの死骸の男には、確かに昨日遇って居ります。昨日の、――さあ、午頃でございましょう。場所は関山から山科へ、参ろうと云う途中でございます。あの男は馬に乗った女と一しょに、関山の方へ歩いて参りました。女は牟子を垂れて居りましたから、顔はわたしにはわかりません。見えたのはただ萩重ねらしい、衣の色ばかりでございます。馬は月毛の、――確か法師髪の馬のようでございました。丈でございますか？　丈は四寸もございましたか？　――何しろ沙門の事でございますから、その辺ははっきり存じません。男は、――いえ、太刀も帯びて居れば、弓矢も携えて居りました。殊に黒い塗り箙へ、二十あまり征矢をさしたのは、ただ今でもはっきり覚えて居ります。

Thưa quan, người đàn ông chết kia, quả thật hôm qua bần tăng có gặp. Hôm qua — để xem nào, chắc vào khoảng giữa trưa. Lúc ấy bần tăng đang trên đường từ Sekiyama sang Yamashina. Người ấy đi bộ cùng một người đàn bà cưỡi ngựa, về phía Sekiyama. Người đàn bà buông mạng che mặt, nên bần tăng không biết dung nhan ra sao. Chỉ thấy được màu áo, hình như là áo phối lớp màu hoa hagi. Ngựa là ngựa lông vàng nhạt — hình như là ngựa bờm cắt cụt như tóc sư. Cao bao nhiêu ư? Cao chừng một mét ba chăng? — Kẻ tu hành như bần tăng, những chuyện ấy thật không rành. Người đàn ông thì — à không, có đeo thanh đao, lại mang cả cung tên. Nhất là cái ống tên sơn đen cắm hơn hai mươi mũi tên chiến, đến giờ bần tăng vẫn còn nhớ rõ.

あの男がかようになろうとは、夢にも思わずに居りましたが、真に人間の命なぞは、如露亦如電に違いございません。やれやれ、何とも申しようのない、気の毒な事を致しました。

Bần tăng nào ngờ người ấy lại ra nông nỗi này, quả thật mạng người là như lộ diệc như điện, chẳng sai. Than ôi, thật là một việc đáng thương, chẳng biết nói sao cho phải.

検非違使に問われたる放免の物語

Lời kể của người phóng miễn khi bị quan Kebiishi tra hỏi

わたしが搦め取った男でございますか？　これは確かに多襄丸と云う、名高い盗人でございます。もっともわたしが搦め取った時には、馬から落ちたのでございましょう、粟田口の石橋の上に、うんうん呻って居りました。時刻でございますか？　時刻は昨夜の初更頃でございます。いつぞやわたしが捉え損じた時にも、やはりこの紺の水干に、打出しの太刀を佩いて居りました。ただ今はそのほかにも御覧の通り、弓矢の類さえ携えて居ります。さようでございますか？　あの死骸の男が持っていたのも、――では人殺しを働いたのは、この多襄丸に違いございません。革を巻いた弓、黒塗りの箙、鷹の羽の征矢が十七本、――これは皆、あの男が持っていたものでございましょう。はい。馬もおっしゃる通り、法師髪の月毛でございます。その畜生に落されるとは、何かの因縁に違いございません。それは石橋の少し先に、長い端綱を引いたまま、路ばたの青芒を食って居りました。

Bẩm quan, thằng tôi tóm được ấy ư? Đích thị là Tajōmaru, tên cướp khét tiếng. Có điều lúc tôi tóm thì hắn đang nằm rên hừ hừ trên cây cầu đá ở Awataguchi, chắc là bị ngã ngựa. Giờ nào ấy ạ? Vào khoảng canh một đêm qua. Hồi trước có lần tôi để sổng hắn, hắn cũng mặc đúng cái áo suikan màu chàm này, đeo thanh đao chạm nổi. Còn bây giờ thì như quan thấy đấy, ngoài đao ra hắn còn mang cả cung tên nữa. Thế ạ? Người chết kia cũng mang những thứ ấy — vậy thì kẻ giết người chắc chắn là thằng Tajōmaru này rồi. Cây cung quấn da, cái ống tên sơn đen, mười bảy mũi tên lông chim ưng — tất cả hẳn là đồ của người kia. Vâng. Con ngựa cũng đúng như quan nói, là ngựa lông vàng nhạt bờm cắt cụt như tóc sư. Đến nỗi bị con súc sinh ấy hất ngã, hẳn là có nhân duyên gì đây. Nó đứng quá cầu đá một quãng, còn kéo lê sợi dây cương dài, gặm cỏ lau xanh bên đường.

この多襄丸と云うやつは、洛中に徘徊する盗人の中でも、女好きのやつでございます。昨年の秋鳥部寺の賓頭盧の後の山に、物詣でに来たらしい女房が一人、女の童と一しょに殺されていたのは、こいつの仕業だとか申して居りました。その月毛に乗っていた女も、こいつがあの男を殺したとなれば、どこへどうしたかわかりません。差出がましゅうございますが、それも御詮議下さいまし。

Cái thằng Tajōmaru này, trong đám trộm cướp lảng vảng khắp kinh thành, là đứa háo sắc. Mùa thu năm ngoái, trên ngọn núi sau tượng Tân Đầu Lô ở chùa Toribe, có một bà mệnh phụ hình như đến lễ chùa bị giết cùng với một đứa hầu gái nhỏ, người ta bảo cũng là do thằng này làm. Còn người đàn bà cưỡi con ngựa lông vàng kia, nếu đúng là hắn đã giết người đàn ông thì không biết hắn đã đem đi đâu, làm gì rồi. Tôi xin mạn phép nhiều lời, xin quan tra xét cả việc ấy nữa.

検非違使に問われたる媼の物語

Lời kể của bà lão khi bị quan Kebiishi tra hỏi

はい、あの死骸は手前の娘が、片附いた男でございます。が、都のものではございません。若狭の国府の侍でございます。名は金沢の武弘、年は二十六歳でございました。いえ、優しい気立でございますから、遺恨なぞ受ける筈はございません。

Thưa quan, vâng, cái xác ấy là chồng của con gái già. Nhưng nó không phải người kinh đô. Nó là võ sĩ ở quốc phủ xứ Wakasa. Tên là Kanazawa no Takehiro, năm nay hai mươi sáu tuổi. Dạ không, nó tính tình hiền hậu, lẽ nào lại gây thù chuốc oán với ai.

娘でございますか？　娘の名は真砂、年は十九歳でございます。これは男にも劣らぬくらい、勝気の女でございますが、まだ一度も武弘のほかには、男を持った事はございません。顔は色の浅黒い、左の眼尻に黒子のある、小さい瓜実顔でございます。

Con gái già ư? Tên nó là Masago, năm nay mười chín tuổi. Nó là đứa cứng cỏi chẳng kém gì đàn ông, nhưng ngoài Takehiro ra, chưa từng ăn ở với người đàn ông nào. Mặt nó nước da ngăm ngăm, khóe mắt trái có nốt ruồi, khuôn mặt trái xoan nhỏ nhắn.

武弘は昨日娘と一しょに、若狭へ立ったのでございますが、こんな事になりますとは、何と云う因果でございましょう。しかし娘はどうなりましたやら、壻の事はあきらめましても、これだけは心配でなりません。どうかこの姥が一生のお願いでございますから、たとい草木を分けましても、娘の行方をお尋ね下さいまし。何に致せ憎いのは、その多襄丸とか何とか申す、盗人のやつでございます。壻ばかりか、娘までも………（跡は泣き入りて言葉なし）

Takehiro hôm qua cùng con gái già lên đường về Wakasa, ai ngờ lại xảy ra cơ sự này, thật là oan nghiệt biết bao. Nhưng con gái già giờ không biết ra sao, chuyện thằng rể thì già đành cam lòng, chứ riêng nó thì già lo không sao yên được. Xin quan, đây là lời cầu xin cả đời của già này, dẫu có phải vạch từng ngọn cỏ gốc cây, xin quan tìm cho ra tung tích con gái già. Đáng hận nhất là cái thằng cướp tên Tajōmaru hay gì đó. Chẳng những thằng rể, mà cả con gái già nữa……… (Phần sau khóc nức nở, không thành lời)

×　　　　　　　　　　×　　　　　　　　　　×

×　　　　　　　　　　×　　　　　　　　　　×

多襄丸の白状

Lời thú tội của Tajōmaru

あの男を殺したのはわたしです。しかし女は殺しはしません。ではどこへ行ったのか？　それはわたしにもわからないのです。まあ、お待ちなさい。いくら拷問にかけられても、知らない事は申されますまい。その上わたしもこうなれば、卑怯な隠し立てはしないつもりです。

Kẻ giết người đàn ông ấy là tôi. Nhưng người đàn bà thì tôi không giết. Vậy ả đi đâu ư? Chuyện ấy chính tôi cũng không biết. Thôi, khoan đã. Các ông có tra tấn cách nào đi nữa, chuyện không biết thì tôi cũng chẳng khai ra được. Huống hồ, đã đến nước này, tôi cũng chẳng định giấu giếm hèn hạ làm gì.

わたしは昨日の午少し過ぎ、あの夫婦に出会いました。その時風の吹いた拍子に、牟子の垂絹が上ったものですから、ちらりと女の顔が見えたのです。ちらりと、――見えたと思う瞬間には、もう見えなくなったのですが、一つにはそのためもあったのでしょう、わたしにはあの女の顔が、女菩薩のように見えたのです。わたしはその咄嗟の間に、たとい男は殺しても、女は奪おうと決心しました。

Hôm qua quá trưa một chút, tôi gặp hai vợ chồng ấy. Đúng lúc ấy một cơn gió thổi qua, tấm lụa rủ của mạng che mặt vén lên, nên tôi thoáng thấy mặt người đàn bà. Chỉ thoáng thôi — vừa thấy đó thì đã chẳng thấy nữa, có lẽ một phần cũng vì thế, mà gương mặt người đàn bà ấy hiện ra với tôi như một vị nữ Bồ Tát. Ngay trong khoảnh khắc ấy, tôi quyết: dù có phải giết người đàn ông, tôi cũng phải cướp lấy người đàn bà.

何、男を殺すなぞは、あなた方の思っているように、大した事ではありません。どうせ女を奪うとなれば、必ず、男は殺されるのです。ただわたしは殺す時に、腰の太刀を使うのですが、あなた方は太刀は使わない、ただ権力で殺す、金で殺す、どうかするとおためごかしの言葉だけでも殺すでしょう。なるほど血は流れない、男は立派に生きている、――しかしそれでも殺したのです。罪の深さを考えて見れば、あなた方が悪いか、わたしが悪いか、どちらが悪いかわかりません。（皮肉なる微笑）

Gì chứ, giết một người đàn ông chẳng phải chuyện to tát như các ông tưởng đâu. Đằng nào đã cướp đàn bà thì thế nào đàn ông cũng bị giết. Có điều tôi giết thì dùng thanh đao bên hông, còn các ông không dùng đao, các ông chỉ giết bằng quyền thế, giết bằng tiền bạc, có khi giết chỉ bằng mấy lời giả nhân giả nghĩa. Phải, máu thì không chảy, người đàn ông vẫn sống sờ sờ ra đấy — nhưng thế cũng là giết rồi. Cứ xét tội nặng nhẹ mà xem, các ông ác hay tôi ác, ai ác hơn ai, cũng chưa biết được. (Nụ cười mỉa mai)

しかし男を殺さずとも、女を奪う事が出来れば、別に不足はない訳です。いや、その時の心もちでは、出来るだけ男を殺さずに、女を奪おうと決心したのです。が、あの山科の駅路では、とてもそんな事は出来ません。そこでわたしは山の中へ、あの夫婦をつれこむ工夫をしました。

Nhưng nếu không giết người đàn ông mà vẫn cướp được người đàn bà thì cũng chẳng có gì phải tiếc. Không, với tâm trạng lúc ấy, tôi đã quyết cố hết sức cướp người đàn bà mà không giết người đàn ông. Nhưng trên con đường trạm Yamashina kia thì không sao làm thế được. Vì vậy tôi nghĩ cách dụ hai vợ chồng ấy vào trong núi.

これも造作はありません。わたしはあの夫婦と途づれになると、向うの山には古塚がある、この古塚を発いて見たら、鏡や太刀が沢山出た、わたしは誰も知らないように、山の陰の藪の中へ、そう云う物を埋めてある、もし望み手があるならば、どれでも安い値に売り渡したい、――と云う話をしたのです。男はいつかわたしの話に、だんだん心を動かし始めました。それから、――どうです。欲と云うものは恐しいではありませんか？　それから半時もたたない内に、あの夫婦はわたしと一しょに、山路へ馬を向けていたのです。

Việc này cũng chẳng khó khăn gì. Tôi nhập bọn đi chung đường với hai vợ chồng ấy, rồi kể rằng ngọn núi đằng kia có một ngôi mộ cổ, tôi đào thử mộ ấy lên thì được rất nhiều gương và đao, tôi đã đem những thứ ấy chôn giấu trong lùm cây dưới bóng núi để không ai biết, nếu có ai muốn thì món nào tôi cũng sẵn lòng bán rẻ — tôi kể chuyện như thế. Người đàn ông dần dần bị câu chuyện của tôi lay động lúc nào không hay. Rồi thì — thế nào? Lòng tham đáng sợ thật, phải không? Chưa đầy nửa canh giờ sau, hai vợ chồng ấy đã cùng tôi quay ngựa lên đường núi.

わたしは藪の前へ来ると、宝はこの中に埋めてある、見に来てくれと云いました。男は欲に渇いていますから、異存のある筈はありません。が、女は馬も下りずに、待っていると云うのです。またあの藪の茂っているのを見ては、そう云うのも無理はありますまい。わたしはこれも実を云えば、思う壺にはまったのですから、女一人を残したまま、男と藪の中へはいりました。

Đến trước lùm cây, tôi bảo của báu chôn ở trong này, mời vào xem. Người đàn ông đang khát của, lẽ nào lại không chịu. Nhưng người đàn bà không xuống ngựa, bảo sẽ đợi ở ngoài. Thấy lùm cây rậm rạp như thế, ả nói vậy cũng phải thôi. Nói thật, cái này cũng đúng y như ý tôi, nên tôi để người đàn bà ở lại một mình, cùng người đàn ông đi vào lùm cây.

藪はしばらくの間は竹ばかりです。が、半町ほど行った処に、やや開いた杉むらがある、――わたしの仕事を仕遂げるのには、これほど都合の好い場所はありません。わたしは藪を押し分けながら、宝は杉の下に埋めてあると、もっともらしい嘘をつきました。男はわたしにそう云われると、もう痩せ杉が透いて見える方へ、一生懸命に進んで行きます。その内に竹が疎らになると、何本も杉が並んでいる、――わたしはそこへ来るが早いか、いきなり相手を組み伏せました。男も太刀を佩いているだけに、力は相当にあったようですが、不意を打たれてはたまりません。たちまち一本の杉の根がたへ、括りつけられてしまいました。縄ですか？　縄は盗人の有難さに、いつ塀を越えるかわかりませんから、ちゃんと腰につけていたのです。勿論声を出させないためにも、竹の落葉を頬張らせれば、ほかに面倒はありません。

Lùm cây thoạt đầu chỉ toàn tre. Nhưng đi chừng năm chục thước thì có một khoảnh sam hơi thoáng — để làm xong việc của tôi, không chỗ nào thuận tiện hơn thế. Vừa rẽ lùm cây đi, tôi vừa nói dối nghe rất xuôi tai rằng của báu chôn dưới gốc sam. Nghe tôi nói thế, người đàn ông đã hăm hở lần về phía mấy cây sam còi lấp ló. Một lúc sau tre thưa dần, rồi hiện ra một hàng mấy cây sam — vừa tới đó, tôi liền vật ngay hắn xuống. Người đàn ông đã đeo đao thì sức lực cũng khá, nhưng bị đánh bất ngờ thì chịu sao nổi. Thoắt cái đã bị trói vào gốc một cây sam. Dây thừng ư? Dây thừng là cái hay của nghề ăn trộm, chẳng biết lúc nào phải vượt tường, nên lúc nào tôi cũng giắt sẵn bên hông. Đương nhiên, để hắn khỏi kêu, thì chỉ cần nhét đầy lá tre rụng vào miệng là xong, chẳng có gì phiền.

わたしは男を片附けてしまうと、今度はまた女の所へ、男が急病を起したらしいから、見に来てくれと云いに行きました。これも図星に当ったのは、申し上げるまでもありますまい。女は市女笠を脱いだまま、わたしに手をとられながら、藪の奥へはいって来ました。ところがそこへ来て見ると、男は杉の根に縛られている、――女はそれを一目見るなり、いつのまに懐から出していたか、きらりと小刀を引き抜きました。わたしはまだ今までに、あのくらい気性の烈しい女は、一人も見た事がありません。もしその時でも油断していたらば、一突きに脾腹を突かれたでしょう。いや、それは身を躱したところが、無二無三に斬り立てられる内には、どんな怪我も仕兼ねなかったのです。が、わたしも多襄丸ですから、どうにかこうにか太刀も抜かずに、とうとう小刀を打ち落しました。いくら気の勝った女でも、得物がなければ仕方がありません。わたしはとうとう思い通り、男の命は取らずとも、女を手に入れる事は出来たのです。

Thu xếp xong người đàn ông, tôi lại quay ra chỗ người đàn bà, bảo rằng chồng ả hình như lên cơn bạo bệnh, mời ả vào xem. Cái này cũng trúng phóc, tôi chẳng cần phải nói. Người đàn bà bỏ nón ichime ra, để tôi dắt tay, đi vào sâu trong lùm cây. Thế nhưng đến nơi thì thấy người đàn ông bị trói vào gốc sam — vừa nhìn thấy, ả đã loáng một cái rút ra con dao nhỏ, chẳng biết lấy từ trong ngực áo ra từ lúc nào. Từ trước tới nay tôi chưa từng gặp người đàn bà nào tính khí dữ dội đến thế. Giá lúc ấy tôi lơ là một chút thì đã bị đâm một nhát thủng mạng sườn rồi. Không, dẫu tôi tránh được nhát ấy, nhưng bị ả chém tới tấp như điên như dại thì bị thương thế nào cũng chưa biết chừng. Nhưng tôi đây là Tajōmaru, nên rốt cuộc cũng xoay xở đánh rơi được con dao nhỏ mà không phải rút đao. Đàn bà dẫu cứng cỏi đến mấy, không có vũ khí thì cũng đành chịu. Cuối cùng tôi đã được như ý, không phải lấy mạng người đàn ông mà vẫn chiếm được người đàn bà.

男の命は取らずとも、――そうです。わたしはその上にも、男を殺すつもりはなかったのです。所が泣き伏した女を後に、藪の外へ逃げようとすると、女は突然わたしの腕へ、気違いのように縋りつきました。しかも切れ切れに叫ぶのを聞けば、あなたが死ぬか夫が死ぬか、どちらか一人死んでくれ、二人の男に恥を見せるのは、死ぬよりもつらいと云うのです。いや、その内どちらにしろ、生き残った男につれ添いたい、――そうも喘ぎ喘ぎ云うのです。わたしはその時猛然と、男を殺したい気になりました。（陰鬱なる興奮）

Không phải lấy mạng người đàn ông — đúng thế. Ngay cả sau đó tôi cũng chẳng định giết hắn. Thế nhưng khi tôi bỏ mặc người đàn bà đang gục xuống khóc để ra khỏi lùm cây, thì ả bỗng bám chặt lấy cánh tay tôi như người điên. Mà nghe ả kêu đứt quãng, thì ra ả nói: hoặc ông chết, hoặc chồng tôi chết, một trong hai người phải chết đi, để hai người đàn ông thấy nỗi nhục của tôi thì còn khổ hơn là chết. Không chỉ thế, ả còn vừa thở hổn hển vừa nói, ai trong hai người sống sót, ả sẽ theo người ấy. Ngay lúc ấy tôi bừng bừng muốn giết người đàn ông. (Hưng phấn u uất)

こんな事を申し上げると、きっとわたしはあなた方より残酷な人間に見えるでしょう。しかしそれはあなた方が、あの女の顔を見ないからです。殊にその一瞬間の、燃えるような瞳を見ないからです。わたしは女と眼を合せた時、たとい神鳴に打ち殺されても、この女を妻にしたいと思いました。妻にしたい、――わたしの念頭にあったのは、ただこう云う一事だけです。これはあなた方の思うように、卑しい色欲ではありません。もしその時色欲のほかに、何も望みがなかったとすれば、わたしは女を蹴倒しても、きっと逃げてしまったでしょう。男もそうすればわたしの太刀に、血を塗る事にはならなかったのです。が、薄暗い藪の中に、じっと女の顔を見た刹那、わたしは男を殺さない限り、ここは去るまいと覚悟しました。

Nói ra những điều này, hẳn các ông thấy tôi là kẻ tàn nhẫn hơn các ông. Nhưng đó là vì các ông không được thấy gương mặt người đàn bà ấy. Nhất là không thấy đôi mắt rực cháy trong khoảnh khắc ấy. Khi chạm mắt người đàn bà, tôi nghĩ dù có bị sét đánh chết, tôi cũng muốn lấy ả làm vợ. Lấy làm vợ — trong đầu tôi lúc ấy chỉ có độc một điều ấy. Đó không phải là thứ dục tình hèn hạ như các ông tưởng đâu. Nếu lúc ấy ngoài dục tình ra tôi chẳng mong gì khác, thì hẳn tôi đã đá ả ngã nhào mà bỏ chạy rồi. Người đàn ông cũng đã chẳng phải nhuộm máu lên thanh đao của tôi. Nhưng trong lùm cây tối mờ, khoảnh khắc nhìn đăm đăm vào mặt người đàn bà, tôi đã quyết: chừng nào chưa giết người đàn ông thì tôi không rời khỏi chốn này.

しかし男を殺すにしても、卑怯な殺し方はしたくありません。わたしは男の縄を解いた上、太刀打ちをしろと云いました。（杉の根がたに落ちていたのは、その時捨て忘れた縄なのです。）男は血相を変えたまま、太い太刀を引き抜きました。と思うと口も利かずに、憤然とわたしへ飛びかかりました。――その太刀打ちがどうなったかは、申し上げるまでもありますまい。わたしの太刀は二十三合目に、相手の胸を貫きました。二十三合目に、――どうかそれを忘れずに下さい。わたしは今でもこの事だけは、感心だと思っているのです。わたしと二十合斬り結んだものは、天下にあの男一人だけですから。（快活なる微笑）

Nhưng dẫu có giết người đàn ông, tôi cũng không muốn giết một cách hèn hạ. Tôi cởi trói cho hắn, rồi bảo hắn đấu đao với tôi. (Sợi dây thừng rơi dưới gốc sam chính là sợi dây tôi quên vứt đi lúc ấy.) Người đàn ông mặt biến sắc, rút phắt thanh đao to bản ra. Rồi chẳng nói chẳng rằng, hắn phẫn nộ xông thẳng vào tôi. — Cuộc đấu đao ấy ra sao thì chẳng cần tôi phải nói. Đến hợp thứ hai mươi ba, thanh đao của tôi xuyên thủng ngực đối thủ. Hợp thứ hai mươi ba — xin các ông đừng quên điều đó. Đến giờ riêng chuyện ấy tôi vẫn còn khâm phục. Vì khắp thiên hạ, kẻ đấu với tôi được hai mươi hợp chỉ có mỗi hắn. (Nụ cười sảng khoái)

わたしは男が倒れると同時に、血に染まった刀を下げたなり、女の方を振り返りました。すると、――どうです、あの女はどこにもいないではありませんか？　わたしは女がどちらへ逃げたか、杉むらの間を探して見ました。が、竹の落葉の上には、それらしい跡も残っていません。また耳を澄ませて見ても、聞えるのはただ男の喉に、断末魔の音がするだけです。

Người đàn ông vừa ngã xuống, tôi tay vẫn cầm thanh đao đẫm máu, ngoảnh lại phía người đàn bà. Thì — thế nào? Ả chẳng còn ở đâu cả. Tôi tìm khắp các khóm sam xem ả chạy về đâu. Nhưng trên lớp lá tre rụng, chẳng còn dấu vết gì. Lắng tai nghe thì cũng chỉ nghe tiếng hấp hối khò khè trong cổ họng người đàn ông.

事によるとあの女は、わたしが太刀打を始めるが早いか、人の助けでも呼ぶために、藪をくぐって逃げたのかも知れない。――わたしはそう考えると、今度はわたしの命ですから、太刀や弓矢を奪ったなり、すぐにまたもとの山路へ出ました。そこにはまだ女の馬が、静かに草を食っています。その後の事は申し上げるだけ、無用の口数に過ぎますまい。ただ、都へはいる前に、太刀だけはもう手放していました。――わたしの白状はこれだけです。どうせ一度は樗の梢に、懸ける首と思っていますから、どうか極刑に遇わせて下さい。（昂然たる態度）

Có khi người đàn bà ấy, vừa thấy tôi bắt đầu đấu đao đã chui qua lùm cây chạy trốn, để gọi người đến cứu cũng nên. — Nghĩ vậy, tôi thấy lần này đến lượt mạng mình, nên lấy thanh đao và cung tên rồi lập tức quay ra con đường núi cũ. Ở đó con ngựa của người đàn bà vẫn đang lặng lẽ gặm cỏ. Chuyện sau đó kể ra cũng chỉ thừa lời. Có điều, trước khi vào kinh đô, tôi đã tống khứ thanh đao đi rồi. — Lời khai của tôi chỉ có thế. Đằng nào tôi cũng biết cái đầu này sớm muộn sẽ bị treo trên ngọn cây xoan, vậy xin cứ xử tôi tội nặng nhất. (Thái độ ngạo nghễ)

清水寺に来れる女の懺悔

Lời sám hối của người đàn bà đến chùa Kiyomizu

――その紺の水干を着た男は、わたしを手ごめにしてしまうと、縛られた夫を眺めながら、嘲るように笑いました。夫はどんなに無念だったでしょう。が、いくら身悶えをしても、体中にかかった縄目は、一層ひしひしと食い入るだけです。わたしは思わず夫の側へ、転ぶように走り寄りました。いえ、走り寄ろうとしたのです。しかし男は咄嗟の間に、わたしをそこへ蹴倒しました。ちょうどその途端です。わたしは夫の眼の中に、何とも云いようのない輝きが、宿っているのを覚りました。何とも云いようのない、――わたしはあの眼を思い出すと、今でも身震いが出ずにはいられません。口さえ一言も利けない夫は、その刹那の眼の中に、一切の心を伝えたのです。しかしそこに閃いていたのは、怒りでもなければ悲しみでもない、――ただわたしを蔑んだ、冷たい光だったではありませんか？　わたしは男に蹴られたよりも、その眼の色に打たれたように、我知らず何か叫んだぎり、とうとう気を失ってしまいました。

— Gã đàn ông mặc áo suikan màu chàm ấy, làm nhục tôi xong, vừa nhìn chồng tôi đang bị trói vừa cười như nhạo báng. Chồng tôi hẳn uất ức biết chừng nào. Nhưng dù có vùng vẫy đến đâu, những vòng dây quấn khắp người chỉ càng siết chặt hơn mà thôi. Tôi bất giác chạy xô đến bên chồng, như ngã nhào tới. Không, tôi định chạy đến. Nhưng gã đàn ông nhanh như cắt đá tôi ngã xuống ngay tại đó. Đúng vào lúc ấy. Tôi nhận ra trong mắt chồng tôi ánh lên một tia sáng không sao tả được. Không sao tả được — giờ nhớ lại đôi mắt ấy, tôi vẫn không khỏi rùng mình. Chồng tôi không thốt được một lời, đã truyền trọn tâm can vào ánh mắt trong khoảnh khắc ấy. Nhưng cái lóe lên ở đó không phải giận dữ, cũng chẳng phải đau buồn — mà chỉ là một tia sáng lạnh lùng khinh miệt tôi, chẳng phải sao? Như bị ánh mắt ấy quất trúng, còn đau hơn cả bị gã kia đá, tôi bất giác kêu lên một tiếng gì đó rồi ngất đi.

その内にやっと気がついて見ると、あの紺の水干の男は、もうどこかへ行っていました。跡にはただ杉の根がたに、夫が縛られているだけです。わたしは竹の落葉の上に、やっと体を起したなり、夫の顔を見守りました。が、夫の眼の色は、少しもさっきと変りません。やはり冷たい蔑みの底に、憎しみの色を見せているのです。恥しさ、悲しさ、腹立たしさ、――その時のわたしの心の中は、何と云えば好いかわかりません。わたしはよろよろ立ち上りながら、夫の側へ近寄りました。

Mãi sau tôi mới tỉnh lại thì gã đàn ông mặc áo suikan màu chàm đã bỏ đi đâu mất. Chỉ còn lại chồng tôi bị trói dưới gốc sam. Tôi gượng ngồi dậy trên lớp lá tre rụng, nhìn đăm đăm vào mặt chồng. Nhưng ánh mắt chồng tôi chẳng khác gì lúc nãy. Vẫn là ánh mắt lạnh lùng khinh miệt, dưới đáy ánh lên màu căm hận. Xấu hổ, đau buồn, giận dữ — lòng tôi lúc ấy chẳng biết phải nói sao. Tôi lảo đảo đứng dậy, bước lại gần chồng.

「あなた。もうこうなった上は、あなたと御一しょには居られません。わたしは一思いに死ぬ覚悟です。しかし、――しかしあなたもお死になすって下さい。あなたはわたしの恥を御覧になりました。わたしはこのままあなた一人、お残し申す訳には参りません。」

“Chàng ơi. Sự đã đến nước này, thiếp không thể sống cùng chàng được nữa. Thiếp đã quyết chết đi cho xong. Nhưng — nhưng xin chàng cũng hãy chết theo thiếp. Chàng đã nhìn thấy nỗi nhục của thiếp. Thiếp không thể để chàng ở lại một mình như thế này được.”

わたしは一生懸命に、これだけの事を云いました。それでも夫は忌わしそうに、わたしを見つめているばかりなのです。わたしは裂けそうな胸を抑えながら、夫の太刀を探しました。が、あの盗人に奪われたのでしょう、太刀は勿論弓矢さえも、藪の中には見当りません。しかし幸い小刀だけは、わたしの足もとに落ちているのです。わたしはその小刀を振り上げると、もう一度夫にこう云いました。

Tôi gắng hết sức mới nói được bấy nhiêu lời. Vậy mà chồng tôi vẫn chỉ nhìn tôi đăm đăm với vẻ ghê tởm. Tôi đè nén lồng ngực như sắp vỡ tung, đi tìm thanh đao của chồng. Nhưng có lẽ tên cướp đã lấy mất, đừng nói thanh đao, ngay cả cung tên cũng chẳng thấy đâu trong lùm cây. Nhưng may sao con dao nhỏ vẫn rơi ngay dưới chân tôi. Tôi vung con dao nhỏ lên, nói với chồng một lần nữa:

「ではお命を頂かせて下さい。わたしもすぐにお供します。」

“Vậy xin cho thiếp được lấy mạng chàng. Thiếp cũng sẽ theo chàng ngay.”

夫はこの言葉を聞いた時、やっと唇を動かしました。勿論口には笹の落葉が、一ぱいにつまっていますから、声は少しも聞えません。が、わたしはそれを見ると、たちまちその言葉を覚りました。夫はわたしを蔑んだまま、「殺せ。」と一言云ったのです。わたしはほとんど、夢うつつの内に、夫の縹の水干の胸へ、ずぶりと小刀を刺し通しました。

Nghe lời ấy, chồng tôi mới mấp máy môi. Dĩ nhiên miệng chàng bị nhét đầy lá trúc rụng nên chẳng nghe được tiếng nào. Nhưng nhìn thấy thế, tôi hiểu ngay lời chàng nói. Vẫn khinh miệt tôi, chồng tôi chỉ nói một tiếng: “Giết đi.” Tôi gần như trong cơn mê sảng, đâm phập con dao nhỏ xuyên qua ngực áo suikan màu xanh lam của chồng.

わたしはまたこの時も、気を失ってしまったのでしょう。やっとあたりを見まわした時には、夫はもう縛られたまま、とうに息が絶えていました。その蒼ざめた顔の上には、竹に交った杉むらの空から、西日が一すじ落ちているのです。わたしは泣き声を呑みながら、死骸の縄を解き捨てました。そうして、――そうしてわたしがどうなったか？　それだけはもうわたしには、申し上げる力もありません。とにかくわたしはどうしても、死に切る力がなかったのです。小刀を喉に突き立てたり、山の裾の池へ身を投げたり、いろいろな事もして見ましたが、死に切れずにこうしている限り、これも自慢にはなりますまい。（寂しき微笑）わたしのように腑甲斐ないものは、大慈大悲の観世音菩薩も、お見放しなすったものかも知れません。しかし夫を殺したわたしは、盗人の手ごめに遇ったわたしは、一体どうすれば好いのでしょう？　一体わたしは、――わたしは、――（突然烈しき歔欷）

Có lẽ lần này tôi lại ngất đi. Đến khi gượng nhìn quanh được thì chồng tôi, vẫn còn bị trói, đã tắt thở từ lâu. Trên gương mặt tái nhợt ấy, một vệt nắng chiều rọi xuống từ khoảng trời giữa khóm sam lẫn trong tre. Tôi nuốt tiếng khóc, cởi dây trói trên xác chồng vứt đi. Rồi thì — rồi thì tôi ra sao? Chuyện ấy thì tôi không còn sức để kể nữa. Dẫu sao thì tôi cũng không đủ sức chết cho trót. Tôi đã kề dao đâm vào cổ, đã gieo mình xuống ao dưới chân núi, đã thử đủ mọi cách, nhưng chết không xong mà vẫn sống thế này, thì cũng chẳng có gì đáng tự hào. (Nụ cười buồn bã) Kẻ hèn yếu như tôi, có lẽ đến Quán Thế Âm Bồ Tát đại từ đại bi cũng đã ruồng bỏ rồi. Nhưng tôi, kẻ đã giết chồng, tôi, kẻ đã bị tên cướp làm nhục, rốt cuộc tôi phải làm sao đây? Rốt cuộc tôi — tôi — (Bỗng nức nở dữ dội)

巫女の口を借りたる死霊の物語

Lời kể của hồn người chết mượn miệng bà đồng

――盗人は妻を手ごめにすると、そこへ腰を下したまま、いろいろ妻を慰め出した。おれは勿論口は利けない。体も杉の根に縛られている。が、おれはその間に、何度も妻へ目くばせをした。この男の云う事を真に受けるな、何を云っても嘘と思え、――おれはそんな意味を伝えたいと思った。しかし妻は悄然と笹の落葉に坐ったなり、じっと膝へ目をやっている。それがどうも盗人の言葉に、聞き入っているように見えるではないか？　おれは妬しさに身悶えをした。が、盗人はそれからそれへと、巧妙に話を進めている。一度でも肌身を汚したとなれば、夫との仲も折り合うまい。そんな夫に連れ添っているより、自分の妻になる気はないか？　自分はいとしいと思えばこそ、大それた真似も働いたのだ、――盗人はとうとう大胆にも、そう云う話さえ持ち出した。

— Tên cướp làm nhục vợ ta xong, cứ ngồi luôn tại đó, bắt đầu dỗ dành vợ ta đủ điều. Ta dĩ nhiên không nói được. Thân ta cũng bị trói vào gốc sam. Nhưng trong lúc ấy, ta đã bao lần đưa mắt ra hiệu cho vợ. Chớ tin lời hắn, hắn nói gì cũng coi là dối trá — ta muốn truyền ý ấy. Nhưng vợ ta ủ rũ ngồi trên lớp lá trúc rụng, mắt cứ nhìn trân trân xuống gối. Trông như thể nàng đang lắng nghe lời tên cướp, chẳng phải sao? Ta quằn quại vì ghen. Nhưng tên cướp vẫn khéo léo nói hết chuyện này sang chuyện khác. Một khi tấm thân đã ô uế, thì với chồng cũng khó mà êm ấm. Thay vì theo người chồng như thế, nàng có muốn làm vợ tôi không? Chính vì thương nàng mà tôi mới dám làm chuyện tày trời thế này — rốt cuộc tên cướp đã trơ tráo đưa ra cả lời lẽ ấy.

盗人にこう云われると、妻はうっとりと顔を擡げた。おれはまだあの時ほど、美しい妻を見た事がない。しかしその美しい妻は、現在縛られたおれを前に、何と盗人に返事をしたか？　おれは中有に迷っていても、妻の返事を思い出すごとに、嗔恚に燃えなかったためしはない。妻は確かにこう云った、――「ではどこへでもつれて行って下さい。」（長き沈黙）

Nghe tên cướp nói thế, vợ ta ngây ngất ngẩng mặt lên. Ta chưa từng thấy vợ ta đẹp như lúc ấy. Nhưng người vợ đẹp đẽ ấy, ngay trước mặt ta đang bị trói, đã trả lời tên cướp ra sao? Dẫu ta đang lạc trong cõi trung hữu, mỗi lần nhớ lại câu trả lời của vợ, chưa lần nào ta không bừng bừng lửa sân hận. Vợ ta đã nói đúng như thế này — “Vậy thì xin đưa thiếp đi đâu cũng được.” (Im lặng hồi lâu)

妻の罪はそれだけではない。それだけならばこの闇の中に、いまほどおれも苦しみはしまい。しかし妻は夢のように、盗人に手をとられながら、藪の外へ行こうとすると、たちまち顔色を失ったなり、杉の根のおれを指さした。「あの人を殺して下さい。わたしはあの人が生きていては、あなたと一しょにはいられません。」――妻は気が狂ったように、何度もこう叫び立てた。「あの人を殺して下さい。」――この言葉は嵐のように、今でも遠い闇の底へ、まっ逆様におれを吹き落そうとする。一度でもこのくらい憎むべき言葉が、人間の口を出た事があろうか？　一度でもこのくらい呪わしい言葉が、人間の耳に触れた事があろうか？　一度でもこのくらい、――（突然迸るごとき嘲笑）その言葉を聞いた時は、盗人さえ色を失ってしまった。「あの人を殺して下さい。」――妻はそう叫びながら、盗人の腕に縋っている。盗人はじっと妻を見たまま、殺すとも殺さぬとも返事をしない。――と思うか思わない内に、妻は竹の落葉の上へ、ただ一蹴りに蹴倒された、（再び迸るごとき嘲笑）盗人は静かに両腕を組むと、おれの姿へ眼をやった。「あの女はどうするつもりだ？　殺すか、それとも助けてやるか？　返事はただ頷けば好い。殺すか？」――おれはこの言葉だけでも、盗人の罪は赦してやりたい。（再び、長き沈黙）

Tội của vợ ta đâu chỉ có thế. Nếu chỉ có thế thì giữa cõi tối tăm này ta đã chẳng khổ sở như bây giờ. Nhưng khi vợ ta như trong mộng, để tên cướp dắt tay toan ra khỏi lùm cây, thì bỗng mặt nàng biến sắc, chỉ tay về phía ta dưới gốc sam. “Xin hãy giết người ấy đi. Người ấy còn sống thì thiếp không thể ở cùng chàng được.” — Vợ ta như phát cuồng, gào lên như thế bao nhiêu lần. “Xin hãy giết người ấy đi.” — Lời ấy như cơn bão, đến giờ vẫn muốn thổi ta lộn nhào xuống tận đáy cõi tối tăm xa thẳm. Đã bao giờ một lời đáng ghét đến thế từng thốt ra từ miệng con người chưa? Đã bao giờ một lời đáng nguyền rủa đến thế từng chạm tới tai con người chưa? Đã bao giờ một lời đến thế — (Bỗng bật ra một tràng cười nhạo như tuôn trào) Nghe lời ấy, đến tên cướp cũng phải biến sắc. “Xin hãy giết người ấy đi.” — Vợ ta vừa gào vừa bám lấy cánh tay tên cướp. Tên cướp nhìn đăm đăm vào vợ ta, không đáp giết cũng không đáp chẳng giết. — Chưa kịp chớp mắt, vợ ta đã bị hắn đá một cú ngã nhào xuống lớp lá tre rụng. (Lại bật ra một tràng cười nhạo như tuôn trào) Tên cướp lặng lẽ khoanh tay, đưa mắt nhìn ta. “Ả đàn bà kia, ngươi muốn xử thế nào? Giết, hay tha cho ả? Chỉ cần gật đầu là đủ. Giết chứ?” — Chỉ vì lời ấy thôi, ta cũng muốn tha tội cho tên cướp. (Lại im lặng hồi lâu)

妻はおれがためらう内に、何か一声叫ぶが早いか、たちまち藪の奥へ走り出した。盗人も咄嗟に飛びかかったが、これは袖さえ捉えなかったらしい。おれはただ幻のように、そう云う景色を眺めていた。

Trong lúc ta còn đang do dự, vợ ta kêu lên một tiếng gì đó rồi lập tức chạy vụt vào sâu trong lùm cây. Tên cướp cũng nhanh như cắt chồm theo, nhưng hình như đến vạt tay áo cũng không túm được. Ta chỉ nhìn cảnh ấy như nhìn một ảo ảnh.

盗人は妻が逃げ去った後、太刀や弓矢を取り上げると、一箇所だけおれの縄を切った。「今度はおれの身の上だ。」――おれは盗人が藪の外へ、姿を隠してしまう時に、こう呟いたのを覚えている。その跡はどこも静かだった。いや、まだ誰かの泣く声がする。おれは縄を解きながら、じっと耳を澄ませて見た。が、その声も気がついて見れば、おれ自身の泣いている声だったではないか？　（三度、長き沈黙）

Vợ ta chạy mất rồi, tên cướp nhặt lấy thanh đao và cung tên, cắt đứt dây trói ta ở một chỗ. “Giờ đến lượt thân tao đây.” — Ta còn nhớ, lúc tên cướp khuất bóng ra ngoài lùm cây, hắn lẩm bẩm như thế. Sau đó khắp nơi đều im lặng. Không, vẫn còn tiếng ai khóc. Ta vừa gỡ dây trói, vừa lắng tai nghe. Nhưng tiếng khóc ấy, khi nhận ra, chẳng phải chính là tiếng ta đang khóc đó sao? (Lần thứ ba, im lặng hồi lâu)

おれはやっと杉の根から、疲れ果てた体を起した。おれの前には妻が落した、小刀が一つ光っている。おれはそれを手にとると、一突きにおれの胸へ刺した。何か腥い塊がおれの口へこみ上げて来る。が、苦しみは少しもない。ただ胸が冷たくなると、一層あたりがしんとしてしまった。ああ、何と云う静かさだろう。この山陰の藪の空には、小鳥一羽囀りに来ない。ただ杉や竹の杪に、寂しい日影が漂っている。日影が、――それも次第に薄れて来る。――もう杉や竹も見えない。おれはそこに倒れたまま、深い静かさに包まれている。

Mãi ta mới nhấc được tấm thân mỏi mệt rã rời khỏi gốc sam. Trước mặt ta, con dao nhỏ vợ ta đánh rơi đang lấp lánh. Ta cầm lấy nó, đâm một nhát vào ngực mình. Một khối gì tanh tưởi trào lên miệng ta. Nhưng chẳng đau đớn chút nào. Chỉ có lồng ngực lạnh dần, rồi bốn bề càng lặng ngắt. Ôi, sao mà tĩnh lặng thế. Trên khoảng trời của lùm cây dưới bóng núi này, chẳng một con chim nhỏ nào bay đến hót. Chỉ có ánh nắng hiu hắt lơ lửng trên ngọn sam ngọn tre. Ánh nắng — rồi ánh nắng ấy cũng nhạt dần. — Đã không còn thấy sam, thấy tre nữa. Ta nằm gục tại đó, chìm trong sự tĩnh lặng sâu thẳm.

その時誰か忍び足に、おれの側へ来たものがある。おれはそちらを見ようとした。が、おれのまわりには、いつか薄闇が立ちこめている。誰か、――その誰かは見えない手に、そっと胸の小刀を抜いた。同時におれの口の中には、もう一度血潮が溢れて来る。おれはそれぎり永久に、中有の闇へ沈んでしまった。………

Lúc ấy, có ai đó rón rén đến bên ta. Ta muốn nhìn về phía ấy. Nhưng quanh ta, bóng tối mờ đã dâng lên tự lúc nào. Ai đó — kẻ ấy, bằng bàn tay không nhìn thấy, khẽ rút con dao nhỏ trên ngực ta ra. Cùng lúc, trong miệng ta máu lại trào lên một lần nữa. Rồi ta chìm mãi mãi vào bóng tối của cõi trung hữu.………

（大正十年十二月）

(Tháng 12 năm Đại Chính thứ 10)