
Ký Sự về Trưởng Lão Dabba — Di tích Phật giáo Wat Phra That Doi TungẢnh: Xiengyod~commonswiki · CC BY-SA 4.0 ↗
Kinh Tiểu Bộ · THA-AP536 · Khuddaka Nikāya
Ký Sự Về Trưởng Lão Dabbamallaputta
Kaccāyanavagga
- Đã xuất bản
- Khoảng 5 phút đọc
- 170 đoạn Pāli
- Bản nghe 7 phút
Pāli đọc tại bilara commit 11c9d708978c · 4 bản: Pāli, English, Việt hiện hành, Việt 2026
Kinh văn Việt 2026
Chờ nghe duyệtKý Sự Về Trưởng Lão Dabbamallaputta
Không tải được âm thanh. Bạn có thể thử lại hoặc mở MP3 trực tiếp.
Bản đang biên tập: Việt 2026 · trạng thái published
English
Tham khảo
Bản tham khảo do SuttaCentral phát hành, không phải bản của dự án.
Bhikkhu Sujato.
Bản chụp đã pin không có bản dịch cho bài này. Đây là giới hạn của bản chụp SuttaCentral, không phải thiếu sót của dự án.
Việt hiện hành
Tham khảo
Bản Việt đang lưu hành, tại bản chụp đã pin.
HT. Thích Minh Châu.
Bản chụp đã pin không có bản dịch cho bài này. Đây là giới hạn của bản chụp SuttaCentral, không phải thiếu sót của dự án.
Bản Việt nguyên bài của Bhikkhu Indacanda có ở mục Tra cứu toàn văn bên dưới. Đó là văn bản liền mạch, chưa căn theo segment, nên không điền vào cột này.
Việt 2026
Bản của dự án
Bản dịch canonical của dự án. Đây là bản đang biên tập.
170/170 segment có nội dung
NguồnBản dịch của dự án Kinh Tạng Pāli Việt — CC0 1.0, không phải bản của SuttaCentral
Tra cứu toàn văn
Nguồn dưới đây không phải cột đối chiếu. Nó là văn xuôi liên tục, không chia theo segment, nên không đặt cạnh Pāli từng câu được — dùng để tra từ ngữ và đối chiếu ở mức câu.
Bhikkhu Indacanda (SuttaCentral, nguyên bài) ↗
Bhikkhu Indacanda — lấy từ SuttaCentral (bản sao chép bên thứ ba). Không theo segment, không dùng để đối chiếu từng câu. NOASSERTION: Bhikkhu Indacanda (bản dịch).
- Văn xuôi liên tục, không chia theo segment của bilara — đối chiếu ở mức câu chứ không ở mức segment.
- Đây là bản sao của bên thứ ba, không phải bản xuất bản. Chân trang ghi "Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda", và nói toàn văn, bản dịch và chú thích có trên trang của dịch giả (http://tamtangpaliviet.net/). SuttaCentral là bản sao của bên thứ ba, không phải nơi xuất bản.
- Không có tuyên bố quyền tác giả máy đọc được: NOASSERTION. Không suy ra CC0.
Đọc toàn bài · 44 khối văn bản
Trước đây một trăm ngàn kiếp, đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc hiểu biết về toàn bộ thế gian, đấng Hiền Trí, bậc Hữu Nhãn đã hiện khởi.
Là bậc giáo giới, là vị làm cho hiểu rõ, là vị giúp cho tất cả chúng sanh vượt qua, được thiện xảo trong việc thuyết giảng, đức Phật đã giúp cho nhiều người vượt qua.
Bậc Thương Tưởng, đấng Bi Mẫn, vị tầm cầu sự lợi ích cho tất cả chúng sanh, cũng đã an trú vào ngũ giới cho tất cả các ngoại đạo đã đi đến.
Như thế, được tô điểm với các vị A-la-hán có năng lực như thế ấy, (thế gian) đã không bị rối loạn và trống vắng các vị ngoại đạo.
Bậc Đại Hiền Trí ấy cao năm mươi tám ratana(14.50 m) tợ như cây cột trụ bằng vàng, có ba mươi hai hảo tướng.
Cho đến khi ấy, tuổi thọ được biết là một trăm ngàn năm. Trong khi tồn tại như thế, Ngài đã giúp cho nhiều người vượt qua.
Khi ấy, là con trai nhà triệu phú có danh vọng lớn lao ở tại Haṁsavatī, tôi đã đi đến gặp đấng Quang Đăng của thế gian và đã lắng nghe việc thuyết giảng Giáo Pháp.
Sau khi lắng nghe lời nói của Ngài đang tán dương vị Thinh Văn đang phân bố chỗ trú ngụ cho các vị tỳ khưu, tôi đã được hoan hỷ.
Sau khi thực hiện hành động hướng thượng đến bậc Đại Ẩn Sĩ ấy cùng với Hội Chúng, tôi đã quỳ xuống đê đầu ở bàn chân (Ngài) và đã phát nguyện vị thế ấy.
Khi ấy, trong lúc tán dương việc làm của tôi, đấng Đại Hùng đã nói rằng: “Người đã chăm lo vật thực đến đấng Lãnh Đạo Thế Gian cùng với Hội Chúng trong bảy ngày …
… là người này đây có mắt hình lá sen, có bả vai sư tử, có làn da vàng chói, đã quỳ xuống ở cạnh bàn chân của Ta trong lúc phát nguyện vị thế tối thượng.
Vào một trăm ngàn kiếp về sau này, bậc Đạo Sư tên Gotama, xuất thân gia tộc Okkāka sẽ xuất hiện ở thế gian.
Khi ấy, người này sẽ là Thinh Văn của vị Phật ấy, được nổi tiếng với tên là Dabba, và sẽ là vị phân bố chỗ trú ngụ hàng đầu.”
Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp và do các nguyện lực của tác ý, sau khi từ bỏ thân nhân loại tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
Và tôi đã cai quản Thiên quốc ba trăm lần, và đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương năm trăm lần.
Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. Do nhờ tác động của nghiệp ấy tôi đã được sung sướng ở tất cả các nơi.
Trước đây chín mươi mốt kiếp, bậc Lãnh Đạo tên Vipassī là vị có ánh mắt thu hút, vị thấy rõ tất cả các pháp đã hiện khởi.
Có tâm xấu xa, tôi đã chửi mắng vị Thinh Văn đã đoạn tận tất cả các lậu hoặc của đức Phật như thế ấy, dầu đã biết rõ là “Vị trong sạch.”
Tôi đã lấy ra tấm thẻ của chính bậc vĩ nhân ấy và tôi đã dâng cúng cơm sữa đến các vị Thinh Văn đại ẩn sĩ (không có phần vị ấy).
Ở vào kiếp Bhadda này, trong số các vị đang thuyết giảng đã hiện khởi đấng cao quý tên Kassapa có danh tiếng vĩ đại, là thân quyến của đấng Phạm Thiên (dòng dõi Bà-la-môn).
Ngài đã làm chói sáng Giáo Pháp, đã khuất phục các hàng ngoại đạo xấu xa, đã huấn luyện những người đáng được huấn luyện, và đã Niết Bàn cùng các Thinh Văn.
Khi đấng Bảo Hộ cùng các vị đệ tử đã Niết Bàn và Giáo Pháp đang đi đến tiêu hoại, chư Thiên bị chấn động, có tóc xổ ra, mặt đầy nước mắt, đã than vãn rằng:
“Sự nhìn thấy Giáo Pháp sẽ bị lụi tàn, chúng ta sẽ không nhìn thấy các vị có sự hành trì tốt đẹp, chúng ta sẽ không được nghe Chánh Pháp. Ôi, chúng ta thật kém phước!”
Khi ấy, toàn bộ quả đất này, vốn bất động, đã có sự chuyển động qua lại. Và biển cả như là có sự sầu muộn đã gào lên âm giọng thê thảm.
Những cái trống không người (sử dụng) đã vang lên từ khắp bốn phương, và các tiếng sấm đem lại sự kinh hãi đã nổ ra khắp nơi.
Những đốm lửa đã rơi xuống từ không trung, và cột khói được nhìn thấy. Tất cả cây cối, chúng sanh, và các loài thú đã kêu gào thảm thiết.
Sau khi nhìn thấy sự bạo tàn xuất hiện báo hiệu sự tiêu hoại của Giáo Pháp, bị chấn động bảy vị tỳ khưu chúng tôi khi ấy đã suy nghĩ rằng:
“Không có Giáo Pháp, đối với chúng ta là đã đủ với cuộc sống rồi. Chúng ta hãy đi vào khu rừng lớn và gắn bó với lời dạy của đấng Chiến Thắng.”
Khi ấy, chúng tôi đã nhìn thấy ngọn núi cao chót vót ở trong khu rừng. Chúng tôi đã leo lên ngọn núi ấy bằng chiếc thang và đã làm chiếc thang rơi xuống.
Khi ấy, vị trưởng lão của chúng tôi đã giáo huấn rằng: “Sự xuất hiện của đức Phật là điều hy hữu, đức tin là điều khó đạt thì (chúng ta) đã đạt được, và Giáo Pháp còn sót lại là ít ỏi.
Các cơ hội đã qua đi và rơi vào biển cả khổ đau vô tận. Do đó, việc thực hành nên được thực hiện trong khi lời dạy của bậc Hiền Trí vẫn còn tồn tại.”
Vị trưởng lão ấy đã trở thành bậc A-la-hán, vị kế tiếp khi ấy là bậc Bất Lai, những vị khác được gắn bó với thiện giới đã đi đến thế giới của chư Thiên.
Vị vượt qua luân hồi đã Niết Bàn, và chỉ một vị ở cõi Tịnh Cư Thiên. Còn tôi, Pukkusāti, Sabhiya, Bāhiya là tương tợ như nhau.
Và luôn cả Kumārakassapa nữa, chúng tôi đã tái sanh ở nơi này nơi khác. Được thương thưởng bởi đấng Gotama, chúng tôi đã được giải thoát khỏi sự trói buộc của luân hồi.
Tôi đã được sanh ra ở thành Kusinārā giữa những người Mallā. Ngay khi tôi còn ở trong bào thai, mẹ của tôi bị chết và đã được đưa lên giàn hỏa thiêu. Từ nơi ấy tôi đã được rơi xuống.
Được rơi xuống ở nơi đống củi, do đó tôi được nổi danh là Dabba.Với năng lực của việc hành trì Phạm hạnh, vào lúc bảy tuổi tôi đã được giải thoát.
Do quả báu của cơm sữa, tôi đã đạt được năm yếu tố. Do sự chửi mắng vị có lậu hoặc đã được đoạn tận, tôi đã bị vu cáo nhiều lần bởi những kẻ xấu.
Giờ đây, tôi đã vượt qua cả hai điều thiện và ác. Sau khi đạt được sự an tịnh tuyệt đối, tôi sống không còn lậu hoặc.
Tôi đã phân bố chỗ trú ngụ và đã làm cho các vị có sự hành trì tốt đẹp được vui vẻ. Được hoan hỷ về đức hạnh ấy, đấng Chiến Thắng đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng.
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói), tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
Bốn (tuệ) phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Đại đức trưởng lão Dabba Mallaputta đã nói lên những lời kệ này như thế ấy.
Ký sự về trưởng lão Dabba Mallaputta là phần thứ tư.
Nguồn của bản này, nguyên văn chân trang của tệp
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2008. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/.
Used by kind permission of the translator.
Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.
Rubric chất lượng bản dịch
Mỗi tiêu chí chấm từ 0 đến 10. Điểm chung là trung bình của đủ 10 tiêu chí. Kiểm tra kỹ thuật chỉ chấm phần đo được; ô chưa đánh giá không phải điểm 0.
Điểm trên 9, không có lỗi chặn và vượt kiểm tra phát hành mới đủ điều kiện published. Lỗi chặn luôn thắng điểm số.
10 tiêu chí chấm bản dịch
| Tiêu chí | Cách đánh giá |
|---|---|
| Nguồn & xuất xứ | Đúng UID, nguồn Pāli đã ghim; xác định đúng tác giả và nguồn tham khảo. |
| Đúng nghĩa Pāli | Giữ đủ ý; không thêm diễn giải vào lời kinh, không làm lệch giáo nghĩa. |
| Ngữ pháp & logic | Đúng người nói, chủ thể, phủ định, điều kiện, số lượng và quan hệ mệnh đề. |
| Đủ đoạn & căn chỉnh | Đủ segment, đúng ID và ranh giới; bảo toàn lặp và dấu lược. |
| Thuật ngữ | Chính xác theo ngữ cảnh, giữ các phân biệt quan trọng và nhất quán. |
| Đối chiếu nguồn | Đọc Pāli, English và Việt truyền thống khi có; phân xử bất đồng bằng Pāli. |
| Tiếng Việt sáng rõ | Câu tự nhiên, dễ hiểu, không dịch máy móc hay giả cổ. |
| Hán–Việt & súc tích | Giữ thuật ngữ hữu ích, giảm từ tối nghĩa và diễn đạt dài dòng. |
| Bất định & trung thực | Ghi nhận cách hiểu khác; không bịa nguồn hoặc che giấu bất định. |
| Kỹ thuật & phát hành | JSON/YAML, NFC, metadata, giấy phép và các kiểm tra bắt buộc đều đạt. |
2026-10-16 · Đánh giá đầy đủ · 9.06/10
Người/công cụ đánh giá: Claude Sonnet 5.5 (Claude Code).
Khớp nội dung và nguồn đang hiển thị.
Áp dụng quyết định hội đồng biên tập 2026-10-16 (docs/editorial-council-2026-10.md): B20, C6; 29 khoá, đối chiếu Pāli ghim và hồ sơ R1–R9. Các tiêu chí khác giữ nguyên.
| Tiêu chí | Điểm / 10 |
|---|---|
| Nguồn & xuất xứ | 9.5 |
| Đúng nghĩa Pāli | 8.8 |
| Ngữ pháp & logic | 8.9 |
| Đủ đoạn & căn chỉnh | 10 |
| Thuật ngữ | 9 |
| Đối chiếu nguồn | 7.5 |
| Tiếng Việt sáng rõ | 9 |
| Hán–Việt & súc tích | 9.3 |
| Bất định & trung thực | 9 |
| Kỹ thuật & phát hành | 9.6 |
Lỗi chặn ghi nhận: Không có tầng tham khảo tiếng Anh tại commit đã ghim: thư mục `translation/en/sujato/sutta/kn/` chỉ có chín nhóm (cp, dhp, iti, ja, kp, snp, thag, thig, ud) và không có `tha-ap`; `source/upstream-manifest.json` chỉ liệt kê tệp Pāli root cho uid này, không có tệp thân kinh tiếng Anh nào, nên đây là `not-published-upstream`, không phải `not-synced`. Mẫu số coverage theo công thức `source/layers.yaml` (Pāli có nội dung từ 40 ký tự, bỏ khối `:0`) là 2 khoá trên 170 (chỉ hai dòng kết 43.1 và 44.1; mọi vế kệ đều ngắn hơn 40 ký tự), Sujato phủ 0 trên 2 tức 0%, dưới ngưỡng 0.8, và số đo gần như không nói gì về thân bài. Tầng `vietnamese-current` cũng vắng (chỉ có 26 tệp Pháp Cú) và lớp `english-project` không có tệp nào cho phẩm `tha-ap`. Ba tầng tham khảo đều vắng nên bản dịch chỉ dựa vào Pāli root cùng tiền lệ trong tầng Việt; đây là giới hạn của upstream, không phải lỗi của người dịch. `triangulation` vì thế bị chặn ở 7.5 (không quá 8.0) và bài giữ `draft`..
Mã lần chấm: 03f73e3c-4e05-49a5-9892-560cc39f2a62 · Nguồn: 11c9d708978c · SHA-256 nội dung: 82db1f4dac4e4c787908ad47eae9c7a38bc08cf8f467bf4932654faa5ab0e81a
2026-10-11 · Scorecard lịch sử · 9.06/10
Người/công cụ đánh giá: Claude Sonnet 5.5 (Claude Code).
Scorecard trong metadata cũ; chưa lưu dấu vân tay nội dung hoặc ghi chú của lần chấm. Không coi đây là một lượt chấm lại.
| Tiêu chí | Điểm / 10 |
|---|---|
| Nguồn & xuất xứ | 9.5 |
| Đúng nghĩa Pāli | 8.8 |
| Ngữ pháp & logic | 8.9 |
| Đủ đoạn & căn chỉnh | 10 |
| Thuật ngữ | 9 |
| Đối chiếu nguồn | 7.5 |
| Tiếng Việt sáng rõ | 9 |
| Hán–Việt & súc tích | 9.3 |
| Bất định & trung thực | 9 |
| Kỹ thuật & phát hành | 9.6 |
Lỗi chặn: Không có tầng tham khảo tiếng Anh tại commit đã ghim: thư mục `translation/en/sujato/sutta/kn/` chỉ có chín nhóm (cp, dhp, iti, ja, kp, snp, thag, thig, ud) và không có `tha-ap`; `source/upstream-manifest.json` chỉ liệt kê tệp Pāli root cho uid này, không có tệp thân kinh tiếng Anh nào, nên đây là `not-published-upstream`, không phải `not-synced`. Mẫu số coverage theo công thức `source/layers.yaml` (Pāli có nội dung từ 40 ký tự, bỏ khối `:0`) là 2 khoá trên 170 (chỉ hai dòng kết 43.1 và 44.1; mọi vế kệ đều ngắn hơn 40 ký tự), Sujato phủ 0 trên 2 tức 0%, dưới ngưỡng 0.8, và số đo gần như không nói gì về thân bài. Tầng `vietnamese-current` cũng vắng (chỉ có 26 tệp Pháp Cú) và lớp `english-project` không có tệp nào cho phẩm `tha-ap`. Ba tầng tham khảo đều vắng nên bản dịch chỉ dựa vào Pāli root cùng tiền lệ trong tầng Việt; đây là giới hạn của upstream, không phải lỗi của người dịch. `triangulation` vì thế bị chặn ở 7.5 (không quá 8.0) và bài giữ `draft`..