NE37

Netti

6. Sāsanapaṭṭhāna

Tattha aṭṭhārasa mūlapadā kuhiṁ daṭṭhabbā?

Sāsanapaṭṭhāne.

Tattha katamaṁ sāsanapaṭṭhānaṁ?

Saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ, vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ, nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ, asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca asekkhabhāgiyañca suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca asekkhabhāgiyañca suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ, vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ, taṇhāsaṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ, diṭṭhisaṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ, duccaritasaṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ, taṇhāvodānabhāgiyaṁ suttaṁ, diṭṭhivodānabhāgiyaṁ suttaṁ, duccaritavodānabhāgiyaṁ suttaṁ.

Tattha saṅkileso tividho—

taṇhāsaṅkileso diṭṭhisaṅkileso duccaritasaṅkileso.

Tattha taṇhāsaṅkileso samathena visujjhati, so samatho samādhikkhandho.

Diṭṭhisaṅkileso vipassanāya visujjhati, sā vipassanā paññākkhandho.

Duccaritasaṅkileso sucaritena visujjhati, taṁ sucaritaṁ sīlakkhandho.

Tassa sīle patiṭṭhitassa yadi āsatti uppajjati bhavesu, evaṁ sāyaṁ samathavipassanā bhāvanāmayaṁ puññakriyavatthu bhavati tatrūpapattiyā saṁvattati.

Imāni cattāri suttāni, sādhāraṇāni katāni aṭṭha bhavanti, tāniyeva aṭṭha suttāni sādhāraṇāni katāni soḷasa bhavanti.

Imehi soḷasahi suttehi bhinnehi navavidhaṁ suttaṁ bhinnaṁ bhavati.

Gāthāya gāthā anuminitabbā, veyyākaraṇena veyyākaraṇaṁ anuminitabbaṁ.

Suttena suttaṁ anuminitabbaṁ.

Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ?

“Kāmandhā jālasañchannā,

Taṇhāchadanachāditā;

Pamattabandhanā baddhā,

Macchāva kumināmukhe;

Jarāmaraṇamanventi,

Vaccho khīrapakova mātaran”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

Cattārimāni, bhikkhave, agatigamanāni.

Katamāni cattāri?

Chandāgatiṁ gacchati, dosāgatiṁ gacchati, mohāgatiṁ gacchati, bhayāgatiṁ gacchati.

Imāni kho, bhikkhave, cattāri agatigamanāni.

Idamavoca bhagavā.

Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā—

“Chandā dosā bhayā mohā,

yo dhammaṁ ativattati;

Nihīyati tassa yaso,

kāḷapakkheva candimā”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Manopubbaṅgamā dhammā,

Manoseṭṭhā manomayā;

Manasā ce paduṭṭhena,

Bhāsati vā karoti vā;

Tato naṁ dukkhamanveti,

Cakkaṁva vahato padan”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Middhī yadā hoti mahagghaso ca,

Niddāyitā samparivattasāyī;

Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho,

Punappunaṁ gabbhamupeti mando”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Ayasāva malaṁ samuṭṭhitaṁ,

Tatuṭṭhāya tameva khādati;

Evaṁ atidhonacārinaṁ,

Sāni kammāni nayanti duggatin”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Coro yathā sandhimukhe gahīto,

Sakammunā haññati bajjhate ca;

Evaṁ ayaṁ pecca pajā parattha,

Sakammunā haññati bajjhate cā”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sukhakāmāni bhūtāni,

Yo daṇḍena vihiṁsati;

Attano sukhamesāno,

Pecca so na labhate sukhan”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Gunnañce taramānānaṁ,

Jimhaṁ gacchati puṅgavo;

Sabbā tā jimhaṁ gacchanti,

Nette jimhaṁ gate sati.

Evameva manussesu,

Yo hoti seṭṭhasammato;

So ce adhammaṁ carati,

Pageva itarā pajā;

Sabbaṁ raṭṭhaṁ dukkhaṁ seti,

Rājā ce hoti adhammiko”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sukiccharūpāvatime manussā,

Karonti pāpaṁ upadhīsu rattā;

Gacchanti te bahujanasannivāsaṁ,

Nirayaṁ avīciṁ kaṭukaṁ bhayānakan”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Phalaṁ ve kadaliṁ hanti,

phalaṁ veḷuṁ phalaṁ naḷaṁ;

Sakkāro kāpurisaṁ hanti,

gabbho assatariṁ yathā”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Kodhamakkhagaru bhikkhu,

Lābhasakkāragāravo;

Sukhette pūtibījaṁva,

Saddhamme na virūhatī”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Idhāhaṁ, bhikkhave, ekaccaṁ puggalaṁ paduṭṭhacittaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi, yathā kho ayaṁ puggalo iriyati, yañca paṭipadaṁ paṭipanno, yañca maggaṁ samārūḷho.

Imamhi cāyaṁ samaye kālaṁ kareyya, yathābhataṁ nikkhitto, evaṁ niraye.

Taṁ kissa hetu?

Cittaṁ hissa, bhikkhave, paduṭṭhaṁ, cetopadosahetu kho pana, bhikkhave, evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjantī”ti.

Etamatthaṁ bhagavā avoca, tatthetaṁ iti vuccati—

“Paduṭṭhacittaṁ ñatvāna,

ekaccaṁ idha puggalaṁ;

Etamatthañca byākāsi,

buddho bhikkhūna santike.

Imamhi cāyaṁ samaye,

kālaṁ kayirātha puggalo;

Nirayaṁ upapajjeyya,

cittaṁ hissa padūsitaṁ.

Cetopadosahetu hi,

sattā gacchanti duggatiṁ;

Yathābhataṁ nikkhipeyya,

evameva tathāvidho;

Kāyassa bhedā duppañño,

nirayaṁ sopapajjatī”ti.

Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sace bhāyatha dukkhassa,

sace vo dukkhamappiyaṁ;

Mākattha pāpakaṁ kammaṁ,

āvi vā yadi vā raho.

Sace ca pāpakaṁ kammaṁ,

karissatha karotha vā;

Na vo dukkhā pamutyatthi,

upeccapi palāyatan”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Adhammena dhanaṁ laddhā,

musāvādena cūbhayaṁ;

Mameti bālā maññanti,

taṁ kathaṁ nu bhavissati.

Antarāyā su bhavissanti,

sambhatassa vinassati;

Matā saggaṁ na gacchanti,

nanu ettāvatā hatā”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Kathaṁ khaṇati attānaṁ,

kathaṁ mittehi jīrati;

Kathaṁ vivaṭṭate dhammā,

kathaṁ saggaṁ na gacchati.

Lobhā khaṇati attānaṁ,

luddho mittehi jīrati;

Lobhā vivaṭṭate dhammā,

lobhā saggaṁ na gacchatī”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Caranti bālā dummedhā,

amitteneva attanā;

Karontā pāpakaṁ kammaṁ,

yaṁ hoti kaṭukapphalaṁ.

Na taṁ kammaṁ kataṁ sādhu,

yaṁ katvā anutappati;

Yassa assumukho rodaṁ,

vipākaṁ paṭisevatī”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Dukkaraṁ duttitikkhañca,

abyattena ca sāmaññaṁ;

Bahū hi tattha sambādhā,

yattha bālo visīdati.

Yo hi atthañca dhammañca,

bhāsamāne tathāgate;

Manaṁ padosaye bālo,

moghaṁ kho tassa jīvitaṁ.

Etañcāhaṁ arahāmi,

Dukkhañca ito ca pāpiyataraṁ bhante;

Yo appameyyesu tathāgatesu,

Cittaṁ padosemi avītarāgo”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Appameyyaṁ paminanto,

Kodha vidvā vikappaye;

Appameyyaṁ pamāyinaṁ,

Nivutaṁ taṁ maññe akissavan”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Purisassa hi jātassa,

kuṭhārī jāyate mukhe;

Yāya chindati attānaṁ,

bālo dubbhāsitaṁ bhaṇaṁ.

Na hi satthaṁ sunisitaṁ,

visaṁ halāhalaṁ iva;

Evaṁ viraddhaṁ pāteti,

vācā dubbhāsitā yathā”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yo nindiyaṁ pasaṁsati,

Taṁ vā nindati yo pasaṁsiyo;

Vicināti mukhena so kaliṁ,

Kalinā tena sukhaṁ na vindati.

Appamatto ayaṁ kali,

Yo akkhesu dhanaparājayo;

Sabbassāpi sahāpi attanā,

Ayameva mahantataro kali;

Yo sugatesu manaṁ padosaye.

Sataṁ sahassānaṁ nirabbudānaṁ,

Chattiṁsatī pañca ca abbudāni;

Yamariyagarahī nirayaṁ upeti,

Vācaṁ manañca paṇidhāya pāpakan”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yo lobhaguṇe anuyutto,

So vacasā paribhāsati aññe;

Assaddho kadariyo avadaññū,

Macchari pesuṇiyaṁ anuyutto.

Mukhadugga vibhūta anariya,

Bhūnahu pāpaka dukkaṭakāri;

Purisanta kalī avajātaputta,

Mā bahubhāṇidha nerayikosi.

Rajamākirasī ahitāya,

Sante garahasi kibbisakārī;

Bahūni duccaritāni caritvā,

Gacchasi kho papataṁ cirarattan”ti.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ.

Tattha katamaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ?

“Manopubbaṅgamā dhammā,

Manoseṭṭhā manomayā;

Manasā ce pasannena,

Bhāsati vā karoti vā;

Tato naṁ sukhamanveti,

Chāyāva anapāyinī”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

Mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca—

“idaṁ, bhante, kapilavatthu iddhañceva phītañca bāhujaññaṁ ākiṇṇamanussaṁ sambādhabyūhaṁ, so kho ahaṁ, bhante, bhagavantaṁ vā payirupāsitvā manobhāvanīye vā bhikkhū sāyanhasamayaṁ kapilavatthuṁ pavisanto bhantenapi hatthinā samāgacchāmi, bhantenapi assena samāgacchāmi, bhantenapi rathena samāgacchāmi, bhantenapi sakaṭena samāgacchāmi, bhantenapi purisena samāgacchāmi, tassa mayhaṁ, bhante, tasmiṁ samaye mussateva bhagavantaṁ ārabbha sati, mussati dhammaṁ ārabbha sati, mussati saṅghaṁ ārabbha sati.

Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti ‘imamhi cāhaṁ sāyanhasamaye kālaṁ kareyyaṁ, kā mayhaṁ gati, ko abhisamparāyo’”ti.

“Mā bhāyi, mahānāma, mā bhāyi, mahānāma, apāpakaṁ te maraṇaṁ bhavissati, apāpikā kālaṅkiriyā.

Catūhi kho, mahānāma, dhammehi samannāgato ariyasāvako nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro.

Katamehi catūhi?

Idha, mahānāma, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti, itipi so bhagavā arahaṁ …pe… buddho bhagavāti.

Dhamme …pe…

saṅghe …pe…

ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe…

samādhisaṁvattanikehi.

Seyyathāpi, mahānāma, rukkho pācīnaninno pācīnapoṇo pācīnapabbhāro, so mūlacchinno katamena papateyyā”ti?

“Yena, bhante, ninno yena poṇo yena pabbhāro”ti.

“Evameva kho, mahānāma, imehi catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako nibbānaninno hoti nibbānapoṇo nibbānapabbhāro.

Mā bhāyi, mahānāma, mā bhāyi, mahānāma, apāpakaṁ te maraṇaṁ bhavissati, apāpikā kālaṅkiriyā”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sukhakāmāni bhūtāni,

yo daṇḍena na hiṁsati;

Attano sukhamesāno,

pecca so labhate sukhan”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Gunnañce taramānānaṁ,

ujuṁ gacchati puṅgavo;

Sabbā tā ujuṁ gacchanti,

nette ujuṁ gate sati.

Evameva manussesu,

yo hoti seṭṭhasammato;

So sace dhammaṁ carati,

pageva itarā pajā;

Sabbaṁ raṭṭhaṁ sukhaṁ seti,

rājā ce hoti dhammiko”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

Bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti “niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī”ti.

Tena kho pana samayena isidattapurāṇā thapatayo sākete paṭivasanti kenaci deva karaṇīyena.

Assosuṁ kho isidattapurāṇā thapatayo “sambahulā kira bhikkhū bhagavato cīvarakammaṁ karonti.

Niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṁ pakkamissatī”ti.

Atha kho isidattapurāṇā thapatayo magge purisaṁ ṭhapesuṁ “yadā tvaṁ, ambho purisa, passeyyāsi bhagavantaṁ āgacchantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ, atha amhākaṁ āroceyyāsī”ti.

Dvīhatīhaṁ ṭhito kho so puriso addasa bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna yena isidattapurāṇā thapatayo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā isidattapurāṇe thapatayo etadavoca—

“ayaṁ so, bhante bhagavā āgacchati arahaṁ sammāsambuddho, yassadāni kālaṁ maññathā”ti.

Atha kho isidattapurāṇā thapatayo yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhiṁsu.

Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

Isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, ekamantaṁ nisinnā kho isidattapurāṇā thapatayo bhagavantaṁ etadavocuṁ—

“Yadā mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti.

Yadā pana mayaṁ bhante bhagavantaṁ suṇoma ‘sāvatthiyā kosalesu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ ‘dūre no bhagavā’ti …pe….

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘kāsīsu magadhesu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti domanassaṁ ‘dūre no bhagavā bhavissatī’ti.

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘kāsīsu magadhesu cārikaṁ pakkanto’ti, anappakā no tasmiṁ samaye anattamanatā hoti anappakaṁ domanassaṁ ‘dūre no bhagavā’ti.

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘magadhesu kāsīsu cārikaṁ pakkamissatī’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti.

Yadā pana mayaṁ bhante bhagavantaṁ suṇoma ‘magadhesu kāsīsu cārikaṁ pakkanto’ti, hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ ‘āsanne no bhagavā’ti …pe….

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘kosalesu sāvatthiṁ cārikaṁ pakkamissatī’ti.

Hoti no tasmiṁ samaye attamanatā hoti somanassaṁ ‘āsanne no bhagavā bhavissatī’ti.

Yadā pana mayaṁ, bhante, bhagavantaṁ suṇoma ‘sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’ti hoti anappakā no tasmiṁ samaye attamanatā, hoti anappakaṁ somanassaṁ ‘āsanne no bhagavā’”ti.

“Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā, alañca pana vo, thapatayo, appamādāyā”ti.

“Atthi kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti?

“Katamo pana vo, thapatayo, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti?

“Idha mayaṁ, bhante, yadā rājā pasenadi kosalo uyyānabhūmiṁ niyyātukāmo hoti, ye te rañño pasenadissa kosalassa nāgā opavayhā, te kappetvā yā tā rañño pasenadissa kosalassa pajāpatiyo piyā manāpā, tā ekaṁ purato ekaṁ pacchato nisīdāpema, tāsaṁ kho pana, bhante, bhaginīnaṁ evarūpo gandho hoti.

Seyyathāpi nāma gandhakaraṇḍakassa tāvadeva vivariyamānassa, yathā taṁ rājakaññānaṁ gandhena vibhūsitānaṁ.

Tāsaṁ kho pana, bhante, bhaginīnaṁ evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā, yathā taṁ rājakaññānaṁ sukhedhitānaṁ.

Tasmiṁ kho pana, bhante, samaye nāgopi rakkhitabbo hoti.

Tāpi bhaginiyo rakkhitabbā honti.

Attāpi rakkhitabbo hoti.

Na kho pana mayaṁ, bhante, abhijānāma tāsu bhaginīsu pāpakaṁ cittaṁ uppādentā, ayaṁ kho no, bhante, etamhā sambādhā añño sambādho sambādhataro ceva sambādhasaṅkhātataro cā”ti.

“Tasmātiha, thapatayo, sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā.

Alañca pana vo, thapatayo, appamādāya.

Catūhi kho, thapatayo, dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.

Katamehi catūhi?

Idha, thapatayo, sutavā ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti itipi so bhagavā arahaṁ …pe… buddho bhagavāti, dhamme …pe…

saṅghe …pe… vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati, muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato appaṭivibhattaṁ.

Imehi kho, thapatayo, catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.

Tumhe kho, thapatayo, buddhe aveccappasādena samannāgatā itipi so bhagavā arahaṁ …pe… buddho bhagavāti, dhamme …pe…

saṅghe …pe…

yaṁ kho pana kiñci kule deyyadhammaṁ, sabbaṁ taṁ appaṭivibhattaṁ sīlavantehi kalyāṇadhammehi, taṁ kiṁ maññatha, thapatayo, katividhā te kosalesu manussā ye tumhākaṁ samasamā yadidaṁ dānasaṁvibhāgehī”ti?

“Lābhā no, bhante, suladdhaṁ no, bhante, yesaṁ no bhagavā evaṁ pajānātī”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Ekapupphaṁ cajitvāna,

sahassaṁ kappakoṭiyo;

Deve ceva manusse ca,

sesena parinibbuto”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Assatthe haritobhāse,

Saṁvirūḷhamhi pādape;

Ekaṁ buddhagataṁ saññaṁ,

Alabhiṁhaṁ patissato.

Ajja tiṁsaṁ tato kappā,

nābhijānāmi duggatiṁ;

Tisso vijjā sacchikatā,

tassā saññāya vāsanā”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Piṇḍāya kosalaṁ puraṁ,

pāvisi aggapuggalo;

Anukampako purebhattaṁ,

taṇhānighātako muni.

Purisassa vaṭaṁsako hatthe,

Sabbapupphehilaṅkato;

So addasāsi sambuddhaṁ,

Bhikkhusaṅghapurakkhataṁ.

Pavisantaṁ rājamaggena,

devamānusapūjitaṁ;

Haṭṭho cittaṁ pasādetvā,

sambuddhamupasaṅkami.

So taṁ vaṭaṁsakaṁ surabhiṁ,

vaṇṇavantaṁ manoramaṁ;

Sambuddhassupanāmesi,

pasanno sehi pāṇibhi.

Tato aggisikhā vaṇṇā,

buddhassa lapanantarā;

Sahassaraṁsi vijjuriva,

okkā nikkhami ānanā.

Padakkhiṇaṁ karitvāna,

sīse ādiccabandhuno;

Tikkhattuṁ parivaṭṭetvā,

muddhanantaradhāyatha.

Idaṁ disvā acchariyaṁ,

abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ;

Ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā,

ānando etadabravi.

‘Ko hetu sitakammassa,

byākarohi mahāmune;

Dhammāloko bhavissati,

kaṅkhaṁ vitara no mune.

Yassa taṁ sabbadhammesu,

sadā ñāṇaṁ pavattati;

Kaṅkhiṁ vematikaṁ theraṁ,

ānandaṁ etadabravi.

Yo so ānanda puriso,

mayi cittaṁ pasādayi;

Caturāsītikappāni,

duggatiṁ na gamissati.

Devesu devasobhaggaṁ,

dibbaṁ rajjaṁ pasāsiya;

Manujesu manujindo,

rājā raṭṭhe bhavissati.

So carimaṁ pabbajitvā,

Sacchikatvā ca dhammataṁ;

Paccekabuddho dhutarāgo,

Vaṭaṁsako nāma bhavissati.

Natthi citte pasannamhi,

appakā nāma dakkhiṇā;

Tathāgate vā sambuddhe,

atha vā tassa sāvake.

Evaṁ acintiyā buddhā,

Buddhadhammā acintiyā;

Acintiye pasannānaṁ,

Vipāko hoti acintiyo’”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Idhāhaṁ, bhikkhave, ekaccaṁ puggalaṁ pasannacittaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi yathā kho ayaṁ puggalo iriyati, yañca paṭipadaṁ paṭipanno, yañca maggaṁ samārūḷho.

Imamhi cāyaṁ samaye kālaṁ kareyya, yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge.

Taṁ kissa hetu?

Cittaṁ hissa, bhikkhave, pasannaṁ, cetopasādahetu kho pana evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjantī”ti.

Etamatthaṁ bhagavā avoca, tatthetaṁ iti vuccati—

“Pasannacittaṁ ñatvāna,

ekaccaṁ idha puggalaṁ;

Etamatthañca byākāsi,

buddho bhikkhūna santike.

Imamhi cāyaṁ samaye,

kālaṁ kayirātha puggalo;

Saggamhi upapajjeyya,

cittaṁ hissa pasāditaṁ.

Cetopasādahetu hi,

sattā gacchanti suggatiṁ;

Yathābhataṁ nikkhipeyya,

evamevaṁ tathāvidho;

Kāyassa bhedā sappañño,

saggaṁ so upapajjatī”ti.

“Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutan”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Suvaṇṇacchadanaṁ nāvaṁ,

Nāri āruyha tiṭṭhasi;

Ogāhasi pokkharaṇiṁ,

Padmaṁ chindasi pāṇinā.

Kena te tādiso vaṇṇo,

ānubhāvo juti ca te;

Uppajjanti ca te bhogā,

ye keci manasicchitā.

Pucchitā devate saṁsa,

kissa kammassidaṁ phalaṁ;

Sā devatā attamanā,

devarājena pucchitā.

Pañhaṁ puṭṭhā viyākāsi,

sakkassa iti me sutaṁ;

Addhānaṁ paṭipannāhaṁ,

disvā thūpaṁ manoramaṁ.

Tattha cittaṁ pasādesiṁ,

Kassapassa yasassino;

Paddhapupphehi pūjesiṁ,

Pasannā sehi tasseva;

Kammassa phalaṁ vipāko,

Etādisaṁ katapuññā labhantī”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Dānakathā sīlakathā saggakathā puññakathā puññavipākakathā”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Api cāpi paṁsuthūpesu uddissakatesu dasabaladharānaṁ tatthapi kāraṁ katvā saggesu narā pamodantī”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Devaputtasarīravaṇṇā,

sabbe subhagasaṇṭhitī;

Udakena paṁsuṁ temetvā,

thūpaṁ vaḍḍhetha kassapaṁ.

Ayaṁ sugatte sugatassa thūpo,

Mahesino dasabaladhammadhārino;

Tasmiṁ ime devamanujā pasannā,

Kāraṁ karontā jarāmaraṇā pamuccare”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Uḷāraṁ vata taṁ āsi,

yāhaṁ thūpaṁ mahesino;

Uppalāni ca cattāri,

mālañca abhiropayiṁ.

Ajja tiṁsaṁ tato kappā,

Nābhijānāmi duggatiṁ;

Vinipātaṁ na gacchāmi,

Thūpaṁ pūjetva satthuno”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Bāttiṁsalakkhaṇadharassa,

Vijitavijayassa lokanāthassa;

Satasahassaṁ kappe,

Mudito thūpaṁ apūjesi.

Yaṁ mayā pasutaṁ puññaṁ,

Tena ca puññena deva sobhaggaṁ;

Rajjāni ca kāritāni,

Anāgantuna vinipātaṁ.

Yaṁ cakkhu adantadamakassa,

Sāsane paṇihitaṁ tathā;

Cittaṁ taṁ me sabbaṁ,

Laddhaṁ vimuttacittamhi vidhūtalato”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sāmākapatthodanamattameva hi,

Paccekabuddhamhi adāsi dakkhiṇaṁ;

Vimuttacitte akhile anāsave,

Araṇavihārimhi asaṅgamānase.

Tasmiñca okappayi dhammamuttamaṁ,

Tasmiñca dhamme paṇidhesiṁ mānasaṁ;

Evaṁvihārīhi me saṅgamo siyā,

Bhave kudāsupi ca mā apekkhavā.

Tasseva kammassa vipākato ahaṁ,

Sahassakkhattuṁ kurusūpapajjatha;

Dīghāyukesu amamesu pāṇisu,

Visesagāmīsu ahīnagāmisu.

Tasseva kammassa vipākato ahaṁ,

Sahassakkhattuṁ tidasopapajjatha;

Vicitramālābharaṇānulepisu,

Visiṭṭhakāyūpagato yasassisu.

Tasseva kammassa vipākato ahaṁ,

Vimuttacitto akhilo anāsavo;

Imehi me antimadehadhāribhi,

Samāgamo āsi hitāhitāsihi.

Paccakkhaṁ khvimaṁ avaca tathāgato jino,

Samijjhate sīlavato yadicchati;

Yathā yathā me manasā vicintitaṁ,

Tathā samiddhaṁ ayamantimo bhavo”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Ekatiṁsamhi kappamhi jino anejo,

Anantadassī bhagavā sikhīti;

Tassāpi rājā bhātā sikhiddhe,

Buddhe ca dhamme ca abhippasanno.

Parinibbute lokavināyakamhi,

Thūpaṁ sakāsi vipulaṁ mahantaṁ;

Samantato gāvutikaṁ mahesino,

Devātidevassa naruttamassa.

Tasmiṁ manusso balimābhihārī,

Paggayha jātisumanaṁ pahaṭṭho;

Vātena pupphaṁ patitassa ekaṁ,

Tāhaṁ gahetvāna tasseva dāsi.

So maṁ avocābhipasannacitto,

Tuyhameva etaṁ pupphaṁ dadāmi;

Tāhaṁ gahetvā abhiropayesiṁ,

Punappunaṁ buddhamanussaranto.

Ajja tiṁsaṁ tato kappā,

nābhijānāmi duggatiṁ;

Vinipātañca na gacchāmi,

thūpapūjāyidaṁ phalan”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

“Kapilaṁ nāma nagaraṁ,

suvibhattaṁ mahāpathaṁ;

Ākiṇṇamiddhaṁ phītañca,

brahmadattassa rājino.

Kummāsaṁ vikkiṇiṁ tattha,

pañcālānaṁ puruttame;

Sohaṁ addasiṁ sambuddhaṁ,

upariṭṭhaṁ yasassinaṁ.

Haṭṭho cittaṁ pasādetvā,

nimantesiṁ naruttamaṁ;

Ariṭṭhaṁ dhuvabhattena,

yaṁ me gehamhi vijjatha.

Tato ca kattiko puṇṇo,

puṇṇamāsī upaṭṭhitā;

Navaṁ dussayugaṁ gayha,

ariṭṭhassopanāmayiṁ.

Pasannacittaṁ ñatvāna,

paṭiggaṇhi naruttamo;

Anukampako kāruṇiko,

taṇhānighātako muni.

Tāhaṁ kammaṁ karitvāna,

kalyāṇaṁ buddhavaṇṇitaṁ;

Deve ceva manusse ca,

sandhāvitvā tato cuto.

Bārāṇasiyaṁ nagare,

seṭṭhissa ekaputtako;

Aḍḍhe kulasmiṁ uppajjiṁ,

pāṇehi ca piyataro.

Tato ca viññutaṁ patto,

devaputtena codito;

Pāsādā orūhitvāna,

sambuddhamupasaṅkamiṁ.

So me dhammamadesayi,

anukampāya gotamo;

Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ,

dukkhassa ca atikkamaṁ.

Ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ,

dukkhūpasamagāminaṁ;

Cattāri ariyasaccāni,

muni dhammamadesayi.

Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā,

vihariṁ sāsane rato;

Samathaṁ paṭivijjhāhaṁ,

rattindivamatandito.

Ajjhattañca bahiddhā ca,

ye me vijjiṁsu āsavā;

Sabbe āsuṁ samucchinnā,

na ca uppajjare puna.

Pariyantakataṁ dukkhaṁ,

carimoyaṁ samussayo;

Jātimaraṇasaṁsāro,

natthi dāni punabbhavo”ti.

Idaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ.

Tattha katamaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ?

“Uddhaṁ adho sabbadhi vippamutto,

Ayaṁ ahasmīti anānupassī;

Evaṁ vimutto udatāri oghaṁ,

Atiṇṇapubbaṁ apunabbhavāyā”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sīlavato, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me avippaṭisāro jāyeyyā’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ sīlavato avippaṭisāro jāyeyya.

Avippaṭisārinā, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me pāmojjaṁ jāyeyyā’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ avippaṭisārino pāmojjaṁ jāyeyya.

Pamuditena, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me pīti jāyeyyā’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ pamuditassa pīti jāyeyya.

Pītimanassa, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me kāyo passambheyyā’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ pītimanassa kāyo passambheyya.

Passaddhakāyassa, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kintāhaṁ sukhaṁ vediyeyyan’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ passaddhakāyo sukhaṁ vediyeyya.

Sukhino ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me samādhi jāyeyyā’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ sukhino samādhi jāyeyya.

Samāhitassa, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kintāhaṁ yathābhūtaṁ pajāneyyan’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ samāhito yathābhūtaṁ pajāneyya.

Yathābhūtaṁ pajānatā, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me nibbidā jāyeyyā’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ yathābhūtaṁ pajānanto nibbindeyya.

Nibbindantena, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me virāgo jāyeyyā’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ nibbindanto virajjeyya.

Virajjantena, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me vimutti jāyeyyā’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ virajjanto vimucceyya.

Vimuttena, ānanda, na cetanā karaṇīyā ‘kinti me vimuttiñāṇadassanaṁ uppajjeyyā’ti.

Dhammatā esā, ānanda, yaṁ vimuttassa vimuttiñāṇadassanaṁ uppajjeyyā”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yadā have pātubhavanti dhammā,

Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;

Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā,

Yato pajānāti sahetudhamman”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yadā have pātubhavanti dhammā,

Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;

Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā,

Yato khayaṁ paccayānaṁ avedī”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Kiṁ nu kujjhasi mā kujjhi,

Akkodho tissa te varaṁ;

Kodhamānamakkhavinayatthaṁ hi,

Tissa brahmacariyaṁ vussatī”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Kadāhaṁ nandaṁ passeyyaṁ,

Āraññaṁ paṁsukūlikaṁ;

Aññātuñchena yāpentaṁ,

Kāmesu anapekkhinan”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Kiṁsu chetvā sukhaṁ seti,

kiṁsu chetvā na socati;

Kissassu ekadhammassa,

vadhaṁ rocesi gotamāti.

Kodhaṁ chetvā sukhaṁ seti,

kodhaṁ chetvā na socati;

Kodhassa visamūlassa,

madhuraggassa brāhmaṇa;

Vadhaṁ ariyā pasaṁsanti,

taṁ hi chetvā na socatī”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Kiṁsu hane uppatitaṁ,

kiṁsu jātaṁ vinodaye;

Kiñcassu pajahe dhīro,

kissābhisamayo sukho.

Kodhaṁ hane uppatitaṁ,

rāgaṁ jātaṁ vinodaye;

Avijjaṁ pajahe dhīro,

saccābhisamayo sukho”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sattiyā viya omaṭṭho,

ḍayhamānova matthake;

Kāmarāgappahānāya,

sato bhikkhu paribbaje.

Sattiyā viya omaṭṭho,

ḍayhamānova matthake;

Sakkāyadiṭṭhippahānāya,

sato bhikkhu paribbaje”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sabbe khayantā nicayā,

Patanantā samussayā;

Sabbesaṁ maraṇamāgamma,

Sabbesaṁ jīvitamaddhuvaṁ;

Etaṁ bhayaṁ maraṇe pekkhamāno,

Puññāni kayirātha sukhāvahāni.

Sabbe khayantā nicayā,

Patanantā samussayā;

Sabbesaṁ maraṇamāgamma,

Sabbesaṁ jīvitamaddhuvaṁ;

Etaṁ bhayaṁ maraṇe pekkhamāno,

Lokāmisaṁ pajahe santipekkho”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sukhaṁ sayanti munayo,

Na te socanti māvidha;

Yesaṁ jhānarataṁ cittaṁ,

Paññavā susamāhito;

Āraddhavīriyo pahitatto,

Oghaṁ tarati duttaraṁ.

Virato kāmasaññāya,

sabbasaṁyojanātīto;

Nandibhavaparikkhīṇo,

so gambhīre na sīdatī”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Saddahāno arahataṁ,

dhammaṁ nibbānapattiyā;

Sussūsaṁ labhate paññaṁ,

appamatto vicakkhaṇo.

Patirūpakārī dhuravā,

uṭṭhātā vindate dhanaṁ;

Saccena kittiṁ pappoti,

dadaṁ mittāni ganthati;

Asmā lokā paraṁ lokaṁ,

evaṁ pecca na socatī”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sabbaganthapahīnassa,

vippamuttassa te sato;

Samaṇassa na taṁ sādhu,

yadaññamanusāsasīti.

Yena kenaci vaṇṇena,

saṁvāso sakka jāyati;

Na taṁ arahati sappañño,

manasā anukampituṁ.

Manasā ce pasannena,

yadaññamanusāsati;

Na tena hoti saṁyutto,

yānukampā anuddayā”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Rāgo ca doso ca kutonidānā,

Aratī ratī lomahaṁso kutojā;

Kuto samuṭṭhāya manovitakkā,

Kumārakā dhaṅkamivossajanti.

Rāgo ca doso ca itonidānā,

Aratī ratī lomahaṁso itojā;

Ito samuṭṭhāya manovitakkā,

Kumārakā dhaṅkamivossajanti.

Snehajā attasambhūtā,

nigrodhasseva khandhajā;

Puthu visattā kāmesu,

māluvāva vitatā vane.

Ye naṁ pajānanti yatonidānaṁ,

Te naṁ vinodenti suṇohi yakkha;

Te duttaraṁ oghamimaṁ taranti,

Atiṇṇapubbaṁ apunabbhavāyā”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Dukkaraṁ bhagavā sudukkaraṁ bhagavā”ti.

“Dukkaraṁ vāpi karonti,

(kāmadāti bhagavā)

Sekkhā sīlasamāhitā;

Ṭhitattā anagāriyupetassa,

Tuṭṭhi hoti sukhāvahā”ti.

“Dullabhā bhagavā yadidaṁ tuṭṭhī”ti.

“Dullabhaṁ vāpi labhanti,

(kāmadāti bhagavā)

Cittavūpasame ratā;

Yesaṁ divā ca ratto ca,

Bhāvanāya rato mano”ti.

“Dussamādahaṁ bhagavā yadidaṁ cittan”ti.

“Dussamādahaṁ vāpi samādahanti,

(kāmadāti bhagavā)

Indriyūpasame ratā;

Te chetvā maccuno jālaṁ,

Ariyā gacchanti kāmadā”ti.

“Duggamo bhagavā visamo maggo”ti.

“Duggame visame vāpi,

Ariyā gacchanti kāmada;

Anariyā visame magge,

Papatanti avaṁsirā;

Ariyānaṁ samo maggo,

Ariyā hi visame samā”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Idaṁ hi taṁ jetavanaṁ,

isisaṅghanisevitaṁ;

Āvutthaṁ dhammarājena,

pītisañjananaṁ mama.

Kammaṁ vijjā ca dhammo ca,

sīlaṁ jīvitamuttamaṁ;

Etena maccā sujjhanti,

na gottena dhanena vā.

Tasmā hi paṇḍito poso,

sampassaṁ atthamattano;

Yoniso vicine dhammaṁ,

evaṁ tattha visujjhati.

Sāriputtova paññāya,

sīlena upasamena ca;

Yopi pāraṅgato bhikkhu,

etāvaparamo siyā”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Atītaṁ nānvāgameyya,

nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;

Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ,

appattañca anāgataṁ.

Paccuppannañca yo dhammaṁ,

Tattha tattha vipassati;

Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,

Taṁ vidvā manubrūhaye.

Ajjeva kiccamātappaṁ,

ko jaññā maraṇaṁ suve;

Na hi no saṅgaraṁ tena,

mahāsenena maccunā.

Evaṁ vihāriṁ ātāpiṁ,

ahorattamatanditaṁ;

Taṁ ve bhaddekarattoti,

santo ācikkhate munī”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Cattārimāni, bhikkhave, sacchikātabbāni.

Katamāni cattāri?

Atthi, bhikkhave, dhammā cakkhunā paññāya ca sacchikātabbā, atthi dhammā satiyā paññāya ca sacchikātabbā, atthi dhammā kāyena paññāya ca sacchikātabbā, atthi dhammā paññāya veditabbā, paññāya ca sacchikātabbā.

Katame ca, bhikkhave, dhammā cakkhunā paññāya ca sacchikātabbā?

Dibbacakkhu suvisuddhaṁ atikkantamānusakaṁ cakkhunā paññāya ca sacchikātabbaṁ.

Katame ca, bhikkhave, dhammā satiyā paññāya ca sacchikātabbā?

Pubbenivāsānussati satiyā paññāya ca sacchikātabbā.

Katame ca, bhikkhave, dhammā kāyena paññāya ca sacchikātabbā?

Iddhividhā nirodhā kāyena paññāya ca sacchikātabbā.

Katame ca, bhikkhave, dhammā paññāya veditabbā, paññāya sacchikātabbā?

Āsavānaṁ khaye ñāṇaṁ paññāya veditabbaṁ, paññāya ca sacchikātabban”ti.

Idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ.

Tattha katamaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ?

“Yassa selūpamaṁ cittaṁ,

Ṭhitaṁ nānupakampati;

Virattaṁ rajanīyesu,

Kopaneyye na kuppati;

Yassevaṁ bhāvitaṁ cittaṁ,

Kuto naṁ dukkhamessatī”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

Āyasmato ca sāriputtassa cārikādasamaṁ veyyākaraṇaṁ kātabbanti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yo brāhmaṇo bāhitapāpadhammo,

Nihuṁhuṅko nikkasāvo yatatto;

Vedantagū vūsitabrahmacariyo,

Dhammena so brahmavādaṁ vadeyya;

Yassussadā natthi kuhiñci loke”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Bāhitvā pāpake dhamme,

ye caranti sadā satā;

Khīṇasaṁyojanā buddhā,

te ve lokasmi brāhmaṇā”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yattha āpo ca pathavī,

tejo vāyo na gādhati;

Na tattha sukkā jotanti,

ādicco nappakāsati;

Na tattha candimā bhāti,

tamo tattha na vijjati.

Yadā ca attanāvedi,

muni monena brāhmaṇo;

Atha rūpā arūpā ca,

sukhadukkhā pamuccatī”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yadā sakesu dhammesu,

pāragū hoti brāhmaṇo;

Atha etaṁ pisācañca,

pakkulañcātivattatī”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Nābhinandati āyantiṁ,

pakkamantiṁ na socati;

Saṅgā saṅgāmajiṁ muttaṁ,

tamahaṁ brūmi brāhmaṇan”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Na udakena sucī hoti,

bahvettha nhāyatī jano;

Yamhi saccañca dhammo ca,

so sucī so ca brāhmaṇo”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Yadā have pātubhavanti dhammā,

Ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;

Vidhūpayaṁ tiṭṭhati mārasenaṁ,

Sūriyova obhāsayamantalikkhan”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Santindriyaṁ passatha iriyamānaṁ,

Tevijjapattaṁ apahānadhammaṁ;

Sabbāni yogāni upātivatto,

Akiñcano iriyati paṁsukūliko.

Taṁ devatā sambahulā uḷārā,

Brahmavimānaṁ upasaṅkamitvā;

Ājāniyaṁ jātibalaṁ nisedhaṁ,

Nītaṁ namassanti pasannacittā.

Namo te purisājañña,

namo te purisuttama;

Yassa te nābhijānāma,

kiṁ tvaṁ nissāya jhāyasī”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Sahāyā vatime bhikkhū,

cirarattasametikā;

Sameti nesaṁ saddhammo,

dhamme buddhappavedite.

Suvinītā kappinena,

dhamme ariyappavedite;

Dhārenti antimaṁ dehaṁ,

jetvā māraṁ savāhinin”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Nayidaṁ sithilamārabbha,

nayidaṁ appena thāmasā;

Nibbānaṁ adhigantabbaṁ,

sabbadukkhappamocanaṁ.

Ayañca daharo bhikkhu,

ayamuttamaporiso;

Dhāreti antimaṁ dehaṁ,

jetvā māraṁ savāhinin”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Dubbaṇṇako lūkhacīvaro,

mogharājā sadā sato;

Khīṇāsavo visaṁyutto,

katakicco anāsavo.

Tevijjo iddhippatto ca,

cetopariyāyakovido;

Dhāreti antimaṁ dehaṁ,

jetvā māraṁ savāhinin”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

“Tathāgato, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho rūpassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto sammāsambuddhoti vuccati.

Bhikkhupi, bhikkhave, paññāvimutto rūpassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto paññāvimuttoti vuccati.

Tathāgato, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho vedanāya …pe…

saññāya …

saṅkhārānaṁ …

viññāṇassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto sammāsambuddhoti vuccati.

Bhikkhupi, bhikkhave, paññāvimutto viññāṇassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto paññāvimuttoti vuccati.

Tatra kho, bhikkhave, ko viseso ko adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa paññāvimuttena bhikkhunāti?

Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe…

Tathāgato, bhikkhave, arahaṁ sammāsambuddho anuppannassa maggassa uppādetā, asañjātassa maggassa sañjanetā, anakkhātassa maggassa akkhātā, maggaññū maggavidū maggakovido, maggānugā ca, bhikkhave, etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā.

Ayaṁ kho, bhikkhave, viseso, ayaṁ adhippayāso, idaṁ nānākaraṇaṁ tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa paññāvimuttena bhikkhunā”ti.

Idaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ.

Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca suttaṁ?

“Channamativassati,

vivaṭaṁ nātivassati;

Tasmā channaṁ vivaretha,

evaṁ taṁ nātivassatī”ti.

“Channamativassatī”ti saṅkileso, “vivaṭaṁ nātivassatī”ti vāsanā, “tasmā channaṁ vivaretha, evaṁ taṁ nātivassatī”ti ayaṁ saṅkileso ca vāsanā ca.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca suttaṁ.

“Cattārome, mahārāja, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.

Katame cattāro?

Tamo tamaparāyaṇo tamo jotiparāyaṇo joti tamaparāyaṇo joti jotiparāyaṇo”ti.

Tattha yo ca puggalo joti tamaparāyaṇo yo ca puggalo tamo tamaparāyaṇo, ime dve puggalā saṅkilesabhāgiyā, yo ca puggalo tamo jotiparāyaṇo yo ca puggalo joti jotiparāyaṇo, ime dve puggalā vāsanābhāgiyā.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca suttaṁ.

Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ?

“Na taṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā,

Yadāyasaṁ dārujapabbajañca;

Sārattarattā maṇikuṇḍalesu,

Puttesu dāresu ca yā apekkhā”ti.

Ayaṁ saṅkileso.

“Etaṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā,

Ohārinaṁ sithilaṁ duppamuñcaṁ;

Etampi chetvāna paribbajanti,

Anapekkhino kāmasukhaṁ pahāyā”ti.

Ayaṁ nibbedho.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ.

“Yañca, bhikkhave, ceteti, yañca pakappeti, yañca anuseti.

Ārammaṇametaṁ hoti viññāṇassa ṭhitiyā, ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti, tasmiṁ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe āyatiṁ punabbhavābhinibbatti hoti, āyatiṁ punabbhavābhinibbattiyā sati āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti, evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

No ce, bhikkhave, ceteti, no ce pakappeti, atha ce anuseti.

Ārammaṇametaṁ hoti viññāṇassa ṭhitiyā, ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti, tasmiṁ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe āyatiṁ punabbhavābhinibbatti hoti, āyatiṁ punabbhavābhinibbattiyā sati āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti, evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.

Ayaṁ saṅkileso.

“Yato ca kho, bhikkhave, no ceva ceteti, no ca pakappeti, no ca anuseti.

Ārammaṇametaṁ na hoti viññāṇassa ṭhitiyā, ārammaṇe asati patiṭṭhā viññāṇassa na hoti, tasmiṁ appatiṭṭhite viññāṇe avirūḷhe āyatiṁ punabbhavābhinibbatti na hoti, āyatiṁ punabbhavābhinibbattiyā asati āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.

Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti, ayaṁ nibbedho.

Idaṁ saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ.