Bebé và ngài Don Pomposo

Bebé es un niño magnífico, de cinco años. Tiene el pelo muy rubio, que le cae en rizos por la espalda, como en la lámina de los Hijos del Rey Eduardo, que el pícaro Gloucester hizo matar en la Torre de Londres, para hacerse él rey. A Bebé lo visten como al duquecito Fauntleroy, el que no tenía vergüenza de que lo vieran conversando en la calle con los niños pobres. Le ponen pantaloncitos cortos ceñidos a la rodilla, y blusa con cuello de marinero, de dril blanco como los pantalones, y medias de seda colorada, y zapatos bajos. Como lo quieren a él mucho, él quiere mucho a los demás. No es un santo, ¡oh, no!: le tuerce los ojos a su criada francesa cuando no le quiere dar más dulces, y se sentó una vez en visita con las pierna cruzadas, y rompió un día un jarrón muy hermoso, corriendo detrás de un gato. Pero en cuanto ve un niño descalzo le quiere dar todo lo que tiene: a su caballo le lleva azúcar todas las mañanas, y lo llama «caballito de mi alma»; con los criados viejos se está horas y horas, oyéndoles los cuentos de su tierra de África, de cuando ellos eran príncipes y reyes. Y tenían muchas vacas y muchos elefantes: y cada vez que ve Bebé a su mamá, le echa el bracito por la cintura, o se le sienta al lado en la banqueta, a que le cuente cómo crecen las flores, y de dónde le viene la luz al sol y, de qué está hecha la aguja con que cose, y si es verdad que la seda de su vestido la hacen unos gusanos, y si los gusanos van fabricando la tierra, como dijo ayer en la sala aquel señor de espejuelos. Y la madre te dice que sí, que hay unos gusanos que se fabrican unas casitas de seda, largas y redondas, que se llaman capullos; y que es hora de irse a dormir, como los gusanitos, que se meten en el capullo, hasta que salen hechos mariposas.

Bebé là một cậu bé tuyệt vời, năm tuổi. Cậu có mái tóc vàng óng, buông thành những lọn quăn xuống lưng, giống như trong bức tranh Các con trai của vua Edward, mà tên Gloucester xảo quyệt đã sai giết trong Tháp London để tự mình lên làm vua. Người ta cho Bebé ăn mặc như cậu công tước nhỏ Fauntleroy, cậu bé chẳng hề xấu hổ khi bị người ta thấy trò chuyện ngoài phố với những đứa trẻ nghèo. Người ta cho cậu mặc quần ngắn bó gối, và áo cổ thủy thủ, bằng vải chéo trắng như quần, đi bít tất lụa màu đỏ, và giày thấp cổ. Vì người ta rất yêu cậu, nên cậu cũng rất yêu mọi người. Cậu không phải là thánh, ôi không! Cậu trợn mắt với chị hầu người Pháp khi chị không chịu cho thêm kẹo, có lần đến chơi nhà người ta, cậu ngồi vắt chéo chân, và một hôm cậu làm vỡ một chiếc bình rất đẹp khi chạy đuổi theo một con mèo. Nhưng hễ thấy một đứa trẻ chân đất là cậu muốn cho nó tất cả những gì mình có: sáng nào cậu cũng mang đường cho con ngựa của mình, và gọi nó là “ngựa con yêu dấu của tớ ơi”; cậu ngồi hàng giờ liền với những người hầu già, nghe họ kể chuyện quê hương châu Phi của họ, hồi họ còn là hoàng tử và vua chúa. Và họ có rất nhiều bò và rất nhiều voi: và mỗi lần thấy mẹ, Bebé lại vòng cánh tay nhỏ ôm lấy eo mẹ, hoặc ngồi xuống bên mẹ trên chiếc ghế đẩu, để mẹ kể cho nghe hoa lớn lên thế nào, mặt trời lấy ánh sáng từ đâu, cây kim mẹ khâu làm bằng gì, có phải lụa may áo mẹ là do những con sâu làm ra không, và có phải những con sâu đang làm ra đất không, như ông đeo kính hôm qua đã nói ở phòng khách. Và mẹ bảo rằng phải, có những con sâu tự làm cho mình những ngôi nhà nhỏ bằng lụa, dài và tròn, gọi là kén; và giờ đã đến lúc đi ngủ, như những con sâu nhỏ, chui vào trong kén, cho đến khi chui ra thành bướm.

Y entonces sí que está lindo Bebé, a la hora de acostarse con sus mediecitas caídas, y su color de rosa, como los niños que se bañan mucho, y su camisola de dormir: lo mismo que los angelitos de las pinturas, un angelito sin alas. Abraza mucho a su madre, la abraza muy fuerte, con la cabecita baja, como si quisiera quedarse en su corazón. Y da brincos y vueltas de carnero, y salta en el colchón con los brazos levantados, para ver si alcanza a la mariposa azul que está pintada en el techo. Y se pone a nadar como en el baño; o a hacer como que cepilla la baranda de la cama, porque va a ser carpintero; o rueda por la cama hecho un carretel, con los rizos rubios revueltos con las medias coloradas. Pero esta noche Bebé está muy serio, y no da volteretas como todas las noches, ni se le cuelga del cuello a su mamá para que no se vaya, ni le dice a Luisa, a la francesita, que le cuente el cuento del gran comelón que se murió solo y se comió un melón. Bebé cierra los ojos; pero no está dormido. Bebé está pensando.

Và lúc ấy Bebé mới thật là xinh, vào giờ đi ngủ với đôi bít tất nhỏ tụt xuống, với nước da hồng hào như những đứa trẻ hay được tắm, và chiếc áo ngủ: giống hệt những thiên thần nhỏ trong tranh, một thiên thần nhỏ không có cánh. Cậu ôm mẹ thật nhiều, ôm thật chặt, đầu cúi xuống, như thể muốn ở lại trong trái tim mẹ. Rồi cậu nhảy nhót và lộn nhào, bật lên bật xuống trên đệm, giơ cao hai tay, xem có với tới con bướm xanh vẽ trên trần nhà không. Rồi cậu làm như đang bơi trong bồn tắm; hoặc làm như đang bào tay vịn giường, vì cậu sẽ làm thợ mộc; hoặc lăn tròn trên giường như một ống chỉ, mái tóc vàng quăn lẫn với đôi bít tất đỏ. Nhưng đêm nay Bebé rất nghiêm trang, không lộn nhào như mọi tối, không bám lấy cổ mẹ để mẹ khỏi đi, cũng không bảo Luisa, cô Pháp nhỏ, kể chuyện lão háu ăn một mình chén cả quả dưa, rồi chết một mình chẳng ai đưa. Bebé nhắm mắt lại; nhưng cậu không ngủ. Bebé đang suy nghĩ.

La verdad es que Bebé tiene mucho en qué pensar, porque va de viaje a París, como todos los años, para que los médicos buenos le digan a su mamá las medicinas que le van a quitar la tos, esa tos mala que a Bebé no le gusta oír: se le aguan los ojos a Bebé en cuanto oye toser a su mamá: y la abraza muy fuerte, muy fuerte, como si quisiera sujetarla. Esta vez Bebé no va solo a París, porque él no quiere hacer nada solo, como el hombre del melón, sino con un primito suyo que no tiene madre. Su primito Raúl va con él a París, a ver con él al hombre que llama a los pájaros, y la tienda del Louvre, donde les regalan globos a los niños, y el teatro Guiñol, donde hablan los muñecos, y el policía se lleva preso al ladrón, y el hombre bueno le da un coscorrón al hombre malo. Raúl va con Bebé a París. Los dos juntos se van el sábado en el vapor grande, con tres chimeneas. Allí en el cuarto está Raúl con Bebé, el pobre Raúl, que no tiene el pelo rubio, ni va vestido de duquecito, ni lleva medías de seda colorada.

Sự thật là Bebé có nhiều chuyện để nghĩ lắm, vì cậu sắp đi Paris, như mọi năm, để các bác sĩ giỏi bảo mẹ cậu những thuốc sẽ chữa khỏi cơn ho, cơn ho dữ mà Bebé không thích nghe chút nào: hễ nghe mẹ ho là mắt Bebé ngân ngấn nước: và cậu ôm mẹ thật chặt, thật chặt, như thể muốn giữ mẹ lại. Lần này Bebé không đi Paris một mình, vì cậu chẳng muốn làm việc gì một mình, như lão háu ăn, mà đi với một đứa em họ nhỏ không có mẹ. Raúl, đứa em họ nhỏ của cậu, đi Paris với cậu, để cùng xem người đàn ông gọi chim, và cửa hàng Louvre, nơi người ta tặng bóng bay cho trẻ con, và nhà hát rối Guignol, nơi những con rối biết nói, và viên cảnh sát bắt giải tên trộm, và người tốt cốc vào đầu kẻ xấu. Raúl đi Paris với Bebé. Hai cậu sẽ cùng đi vào thứ Bảy trên chiếc tàu thủy lớn có ba ống khói. Raúl đang ở đó, trong phòng, cùng với Bebé, Raúl tội nghiệp, không có tóc vàng, không mặc quần áo như công tước nhỏ, không đi bít tất lụa đỏ.

Bebé y Raúl han hecho hoy muchas visitas: han ido con su mamá a ver a los ciegos, que leen con los dedos, en unos libros con las letras muy altas: han ido a la calle de los periódicos, a ver como los niños pobres que no tienen casa donde dormir, compran diarios para venderlos después, y pagar su casa: han ido a un hotel elegante, con criados de casaca azul y pantalón amarillo, a ver a un señor muy flaco y muy estirado, el tío de mamá, el señor Don Pomposo. Bebé está pensando en la visita del señor Don Pomposo. Bebé está pensando.

Hôm nay Bebé và Raúl đã đi thăm nhiều nơi: đã cùng mẹ đến thăm những người mù, họ đọc bằng ngón tay, trong những cuốn sách có chữ nổi rất cao: đã đến phố báo chí, xem những đứa trẻ nghèo không có nhà để ngủ mua báo về bán lại, để trả tiền chỗ ở: đã đến một khách sạn sang trọng, có những người hầu mặc áo đuôi tôm xanh và quần vàng, để thăm một ông rất gầy và ngay đơ, kênh kiệu, ông chú của mẹ, ngài Don Pomposo. Bebé đang nghĩ đến chuyến đến thăm ngài Don Pomposo. Bebé đang suy nghĩ.

Con los ojos cerrados, él piensa: él se acuerda de todo. ¡Qué largo, qué largo el tío de mamá, como los palos del telégrafo! ¡Qué leontina tan grande y tan suelta, como la cuerda de saltar! ¡Qué pedrote tan feo, como un pedazo de vidrio, el pedrote de la corbata! ¡Y a mamá no la dejaba mover, y le ponía un cojín detrás de la espalda, y le puso una banqueta en los pies. Y le hablaba como dicen que les hablan a las reinas! Bebé se acuerda de lo que dice el criado viejito, que la gente le habla así a mamá, porque mamá es muy rica, y que a mamá no le gusta eso, porque mamá es buena.

Mắt nhắm, cậu nghĩ: cậu nhớ lại mọi thứ. Ông chú của mẹ sao mà dài, dài thế, như cột dây thép! Sợi dây đồng hồ sao mà to và lủng lẳng thế, như sợi dây nhảy! Viên đá to sao mà xấu thế, như một mẩu thủy tinh, viên đá to trên cà vạt! Và ông chẳng để mẹ cử động, và ông chèn gối sau lưng mẹ, và đặt một chiếc ghế đẩu dưới chân mẹ. Và ông nói với mẹ như người ta bảo vẫn nói với các bà hoàng! Bebé nhớ lại lời bác người hầu già, rằng người ta nói năng với mẹ như thế là vì mẹ rất giàu, và mẹ không thích thế, vì mẹ là người tốt.

Y Bebé vuelve a pensar en lo sucedió en la visita. En cuanto entró en el cuarto el señor Don Pomposo le dio la mano, como se la dan los hombres a los papás; le puso el sombrerito en la cama, como si fuera una cosa santa, y le dio muchos besos, unos besos feos, que se le pegaban a la cara, como si fueran manchas. Y a Raúl, al pobre Raúl, ni lo saludó, ni le quitó el sombrero, ni le dio un beso. Raúl estaba metido en un sillón, con el sombrero en la mano, y con los ojos muy grandes. Y entonces se levantó Don Pomposo del sofá colorado: «Mira, mira, Bebé, lo que te tengo guardado: esto cuesta mucho dinero, Bebé: esto es para que quieras mucho a tu tío». Y se sacó del bolsillo un llavero como con treinta llaves, y abrió una gaveta que olía a lo que huele el tocador de Luisa, y le trajo a Bebé un sable dorado—¡oh, que sable! ¡oh, qué gran sable!—y le abrochó por la cintura el cinturón de charol—¡oh, qué cinturón tan lujoso!—y le dijo: «Anda, Bebé: mírate al espejo; ése es un sable muy rico: eso no es más que para Bebé, para el niño». Y Bebé, muy contento, volvió la cabeza adonde estaba Raúl, que lo miraba, miraba al sable, con los ojos más grandes que nunca, y con la cara muy triste, como si se fuera a morir:—¡oh, que sable tan feo, tan feo! ¡oh, qué tío tan malo! En todo eso estaba pensando Bebé. Bebé estaba pensando.

Và Bebé lại nghĩ đến chuyện đã xảy ra trong cuộc thăm. Vừa bước vào phòng, ngài Don Pomposo đã bắt tay cậu, như người ta bắt tay các ông bố; đặt chiếc mũ nhỏ của cậu lên giường, như thể đó là một vật thiêng liêng, và hôn cậu rất nhiều, những cái hôn xấu xí, dính vào mặt, như những vết bẩn. Còn Raúl, Raúl tội nghiệp, ông chẳng chào, chẳng cởi mũ cho, chẳng hôn lấy một cái. Raúl ngồi thu mình trong một chiếc ghế bành, tay cầm mũ, mắt mở rất to. Rồi Don Pomposo đứng dậy khỏi chiếc đi-văng đỏ: “Nhìn này, nhìn này, Bebé, cái ông để dành cho cháu đây: cái này đắt tiền lắm đấy, Bebé ạ: cái này là để cháu thương ông thật nhiều”. Rồi ông móc trong túi ra một chùm chìa khóa có đến ba mươi chiếc, mở một ngăn kéo có mùi giống mùi bàn trang điểm của Luisa, và mang đến cho Bebé một thanh gươm mạ vàng — ôi, thanh gươm mới đẹp làm sao! Ôi, thanh gươm to quá! — và thắt quanh eo cậu chiếc thắt lưng da bóng — ôi, chiếc thắt lưng sang trọng quá! — rồi bảo: “Nào, Bebé: soi gương xem nào; đó là một thanh gươm quý lắm: chỉ dành cho Bebé thôi, cho cậu chủ nhỏ thôi”. Và Bebé, rất sung sướng, quay đầu về phía Raúl, đang nhìn cậu, nhìn thanh gươm, đôi mắt mở to hơn bao giờ hết, gương mặt buồn rầu, như thể sắp chết: — ôi, thanh gươm xấu xí quá, xấu xí quá! Ôi, ông chú ác quá! Bebé đang nghĩ về tất cả những điều ấy. Bebé đang suy nghĩ.

El sable está allí, encima del tocador. Bebé levanta la cabeza poquito a poco, para que Luisa no lo oiga, y ve el puño brillante como si fuera de sol, porque la luz de la lámpara da toda en el puño. Así eran los sables de los generales el día de la procesión, lo mismo que el de él. El también, cuando sea grande, va a ser general, con un vestido de dril blanco, y un sombrero con plumas, y muchos soldados detrás, y él en un caballo morado, como el vestido que tenía el obispo. El no ha visto nunca caballos morados, pero se lo mandarán a hacer. Y a Raúl ¿quién le manda hacer caballos? Nadie, nadie: Raúl no tiene mamá que le compre vestidos de duquecito: Raúl no tiene tíos largos que le compren sables. Bebé levanta la cabecita poco a poco: Raúl está dormido: Luisa se ha ido a su cuarto a ponerse olores. Bebé se escurre de la cama, va al tocador en la punta de los pies, levanta el sable despacio, para que no haga ruido... Y ¿qué hace, qué hace Bebé? ¡va riéndose, va riéndose el pícaro! hasta que llega a la almohada de Raúl, y le pone el sable dorado en la almohada.

Thanh gươm ở đó, trên bàn trang điểm. Bebé ngẩng đầu lên từng chút một, để Luisa khỏi nghe thấy, và thấy cái chuôi gươm sáng lóa như làm bằng mặt trời, vì ánh đèn rọi cả vào chuôi. Gươm của các vị tướng hôm có đám rước cũng như thế đấy, y hệt gươm của cậu. Cả cậu nữa, khi lớn lên, cũng sẽ làm tướng, mặc bộ quần áo vải trắng, đội mũ có lông chim, có nhiều binh lính đi theo sau, và cậu cưỡi một con ngựa màu tím, như bộ áo của đức giám mục. Cậu chưa bao giờ thấy ngựa màu tím, nhưng người ta sẽ đặt làm cho cậu. Còn Raúl thì ai đặt làm ngựa cho? Không ai, không ai cả: Raúl không có mẹ mua cho quần áo công tước nhỏ: Raúl không có những ông chú dài ngoẵng mua gươm cho. Bebé ngẩng cái đầu nhỏ lên từng chút một: Raúl đã ngủ: Luisa đã về phòng mình xức nước hoa. Bebé tuột khỏi giường, nhón chân đi đến bàn trang điểm, chầm chậm nhấc thanh gươm lên, để nó khỏi kêu... Và Bebé làm gì, Bebé làm gì thế? Cậu vừa đi vừa cười, vừa đi vừa cười, cậu bé ranh mãnh! cho đến khi tới chiếc gối của Raúl, và đặt thanh gươm vàng lên gối của Raúl.