{ "format": "LitMundi portable edition v1", "title": "Cỗ máy thời gian", "original_title": "The Time Machine", "work": { "title": "The Time Machine", "author": "H. G. Wells", "author_death_year": 1946, "first_published_year": 1895, "original_language": "en", "genre": "novella", "description": "A man known only as the Time Traveller tells his dinner guests that time is a fourth dimension, and later comes back with a story to prove it. He has ridden a machine of his own making into the far future, where he meets two very different peoples and has to decide what they are. H. G. Wells’s 1895 novella gave the world its phrase “time machine”.", "id": "wells-the-time-machine", "translation_gap": { "status": "unverified", "notes": "Chosen for a complete, directly sourced and openly reusable Vietnamese edition. Existing Vietnamese translations, their quality and reader demand have not been comprehensively assessed; no absence or superiority claim is made." }, "visibility": "public" }, "edition": { "id": "wells-timemachine-vi-ai-2026", "work_id": "wells-the-time-machine", "language": "vi", "title": "Cỗ máy thời gian", "kind": "translation", "status": "published", "label": "Bản dịch tiếng Việt bằng AI · đánh giá AI v2", "content_path": "corpus/segments/wells-the-time-machine/wells-timemachine-vi-ai-2026.json", "source_edition_id": "wells-timemachine-en-pg35", "legacy_slugs": [], "provenance": { "citation": "Complete direct AI-generated Vietnamese translation from the identified English source edition; no existing Vietnamese text or modern relay translation was used.", "catalog_url": null, "text_url": null, "retrieved_at": "2026-11-02", "source_witness": "wells-timemachine-en-pg35" }, "rights": { "status": "cleared", "license": "CC-BY-4.0", "basis": "AI-produced Vietnamese translation generated and revised directly from the separately assessed historical original. Under the project AI-content policy, any applicable rights controlled by the publishing maintainer are offered under CC BY 4.0. No human authorship, exclusive copyright, new restriction on public-domain material or worldwide protection is asserted; original-source and third-party rights remain separate. No human creative contributors are recorded for this edition.", "jurisdictions_assessed": [ "US", "UK", "VN" ], "evidence_urls": [ "https://github.com/streamentry/LitMundi/blob/main/docs/AI-CONTENT-POLICY.md", "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.en", "https://www.anthropic.com/legal/commercial-terms", "https://www.anthropic.com/legal/consumer-terms", "https://www.gutenberg.org/ebooks/35", "https://www.gutenberg.org/cache/epub/35/pg35-images.html", "https://www.copyright.gov/title17/92chap3.html", "https://cov.gov.vn/quyen-tac-gia-quyen-lien-quan/thoi-han-bao-ho-quyen-tac-gia-la-bao-nhieu-nam-168808.html", "https://cov.gov.vn/tin-tuc/gioi-thieu-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-so-huu-tri-tue-nam-2025-noi-dung-quyen-tac-gia-quyen-lien-quan-168841.html" ] }, "credits": { "author": "H. G. Wells", "translator": "LitMundi AI translation (Claude)", "editors": [], "ai_assisted": true }, "review": { "status": "ai_reviewed", "reviewers": [], "ai_reviewers": [ "litmundi-ai-literary-assessment" ], "rubric_id": "litmundi-literary-v2", "score": 8.93, "record_paths": [ "corpus/reviews/wells-the-time-machine/wells-timemachine-vi-ai-2026/ai-review-v2-2026-11-02.json" ], "evidence_urls": [ "https://github.com/streamentry/LitMundi/blob/main/corpus/reviews/wells-the-time-machine/wells-timemachine-vi-ai-2026/ai-review-v2-2026-11-02.json" ], "notes": "Complete AI literary assessment: unrounded weighted score 8.925/10, threshold 8.6. All 323 source/target passages and exact titles were reviewed after revision, with matching content hashes. Same-system drafting/assessment is disclosed; an independent-context AI pass from the same model family supplied findings, which is not human certification or model diversity. Readers may submit corrections after publication." }, "publication_policy": "litmundi-literary-v2", "generation": { "kind": "ai_generated", "tools": [ "Claude Opus 5.5 (Anthropic) — AI translation, literary revision and assessment" ], "direct_from_original": true, "human_contributors": [], "notes": "Generated and revised directly from the cited original-language source using AI. No human creative translator/editor or independent human literary approval is recorded. The assessment record discloses its model, method and limitations." } }, "structure": { "schema_version": 2, "work_id": "wells-the-time-machine", "segment_ids": [ "wells-the-time-machine:1.1", "wells-the-time-machine:1.2", "wells-the-time-machine:1.3", "wells-the-time-machine:1.4", "wells-the-time-machine:1.5", "wells-the-time-machine:1.6", "wells-the-time-machine:1.7", "wells-the-time-machine:1.8", "wells-the-time-machine:1.9", "wells-the-time-machine:1.10", "wells-the-time-machine:1.11", "wells-the-time-machine:1.12", "wells-the-time-machine:1.13", "wells-the-time-machine:1.14", "wells-the-time-machine:1.15", "wells-the-time-machine:1.16", "wells-the-time-machine:1.17", "wells-the-time-machine:1.18", "wells-the-time-machine:1.19", "wells-the-time-machine:1.20", "wells-the-time-machine:1.21", "wells-the-time-machine:1.22", "wells-the-time-machine:1.23", "wells-the-time-machine:1.24", "wells-the-time-machine:1.25", "wells-the-time-machine:1.26", "wells-the-time-machine:1.27", "wells-the-time-machine:1.28", "wells-the-time-machine:1.29", "wells-the-time-machine:1.30", "wells-the-time-machine:1.31", "wells-the-time-machine:1.32", "wells-the-time-machine:1.33", "wells-the-time-machine:1.34", "wells-the-time-machine:1.35", "wells-the-time-machine:1.36", "wells-the-time-machine:1.37", "wells-the-time-machine:1.38", "wells-the-time-machine:1.39", "wells-the-time-machine:1.40", "wells-the-time-machine:1.41", "wells-the-time-machine:1.42", "wells-the-time-machine:1.43", "wells-the-time-machine:1.44", "wells-the-time-machine:1.45", "wells-the-time-machine:1.46", "wells-the-time-machine:1.47", "wells-the-time-machine:1.48", "wells-the-time-machine:1.49", "wells-the-time-machine:1.50", "wells-the-time-machine:1.51", "wells-the-time-machine:1.52", "wells-the-time-machine:1.53", "wells-the-time-machine:2.1", "wells-the-time-machine:2.2", "wells-the-time-machine:2.3", "wells-the-time-machine:2.4", "wells-the-time-machine:2.5", "wells-the-time-machine:2.6", "wells-the-time-machine:2.7", "wells-the-time-machine:2.8", "wells-the-time-machine:2.9", "wells-the-time-machine:2.10", "wells-the-time-machine:2.11", "wells-the-time-machine:2.12", "wells-the-time-machine:2.13", "wells-the-time-machine:2.14", "wells-the-time-machine:2.15", "wells-the-time-machine:2.16", "wells-the-time-machine:2.17", "wells-the-time-machine:2.18", "wells-the-time-machine:2.19", "wells-the-time-machine:2.20", "wells-the-time-machine:2.21", "wells-the-time-machine:2.22", "wells-the-time-machine:2.23", "wells-the-time-machine:2.24", "wells-the-time-machine:2.25", "wells-the-time-machine:2.26", "wells-the-time-machine:2.27", "wells-the-time-machine:3.1", "wells-the-time-machine:3.2", "wells-the-time-machine:3.3", "wells-the-time-machine:3.4", "wells-the-time-machine:3.5", "wells-the-time-machine:3.6", "wells-the-time-machine:3.7", "wells-the-time-machine:3.8", "wells-the-time-machine:3.9", "wells-the-time-machine:3.10", "wells-the-time-machine:3.11", "wells-the-time-machine:3.12", "wells-the-time-machine:3.13", "wells-the-time-machine:3.14", "wells-the-time-machine:3.15", "wells-the-time-machine:3.16", "wells-the-time-machine:3.17", "wells-the-time-machine:3.18", "wells-the-time-machine:3.19", "wells-the-time-machine:3.20", "wells-the-time-machine:3.21", "wells-the-time-machine:3.22", "wells-the-time-machine:3.23", "wells-the-time-machine:3.24", "wells-the-time-machine:4.1", "wells-the-time-machine:4.2", "wells-the-time-machine:4.3", "wells-the-time-machine:4.4", "wells-the-time-machine:4.5", "wells-the-time-machine:4.6", "wells-the-time-machine:4.7", "wells-the-time-machine:4.8", "wells-the-time-machine:4.9", "wells-the-time-machine:4.10", "wells-the-time-machine:4.11", "wells-the-time-machine:4.12", "wells-the-time-machine:4.13", "wells-the-time-machine:4.14", "wells-the-time-machine:4.15", "wells-the-time-machine:5.1", "wells-the-time-machine:5.2", "wells-the-time-machine:5.3", "wells-the-time-machine:5.4", "wells-the-time-machine:5.5", "wells-the-time-machine:5.6", "wells-the-time-machine:5.7", "wells-the-time-machine:5.8", "wells-the-time-machine:5.9", "wells-the-time-machine:5.10", "wells-the-time-machine:5.11", "wells-the-time-machine:5.12", "wells-the-time-machine:5.13", "wells-the-time-machine:5.14", "wells-the-time-machine:6.1", "wells-the-time-machine:6.2", "wells-the-time-machine:6.3", "wells-the-time-machine:6.4", "wells-the-time-machine:6.5", "wells-the-time-machine:6.6", "wells-the-time-machine:6.7", "wells-the-time-machine:6.8", "wells-the-time-machine:6.9", "wells-the-time-machine:6.10", "wells-the-time-machine:6.11", "wells-the-time-machine:6.12", "wells-the-time-machine:6.13", "wells-the-time-machine:6.14", "wells-the-time-machine:6.15", "wells-the-time-machine:6.16", "wells-the-time-machine:6.17", "wells-the-time-machine:6.18", "wells-the-time-machine:6.19", "wells-the-time-machine:6.20", "wells-the-time-machine:7.1", "wells-the-time-machine:7.2", "wells-the-time-machine:7.3", "wells-the-time-machine:7.4", "wells-the-time-machine:7.5", "wells-the-time-machine:7.6", "wells-the-time-machine:7.7", "wells-the-time-machine:7.8", "wells-the-time-machine:7.9", "wells-the-time-machine:7.10", "wells-the-time-machine:7.11", "wells-the-time-machine:7.12", "wells-the-time-machine:7.13", "wells-the-time-machine:7.14", "wells-the-time-machine:7.15", "wells-the-time-machine:7.16", "wells-the-time-machine:8.1", "wells-the-time-machine:8.2", "wells-the-time-machine:8.3", "wells-the-time-machine:8.4", "wells-the-time-machine:8.5", "wells-the-time-machine:8.6", "wells-the-time-machine:8.7", "wells-the-time-machine:8.8", "wells-the-time-machine:8.9", "wells-the-time-machine:8.10", "wells-the-time-machine:8.11", "wells-the-time-machine:8.12", "wells-the-time-machine:8.13", "wells-the-time-machine:8.14", "wells-the-time-machine:8.15", "wells-the-time-machine:8.16", "wells-the-time-machine:8.17", "wells-the-time-machine:8.18", "wells-the-time-machine:8.19", "wells-the-time-machine:8.20", "wells-the-time-machine:8.21", "wells-the-time-machine:8.22", "wells-the-time-machine:8.23", "wells-the-time-machine:8.24", "wells-the-time-machine:8.25", "wells-the-time-machine:8.26", "wells-the-time-machine:8.27", "wells-the-time-machine:9.1", "wells-the-time-machine:9.2", "wells-the-time-machine:9.3", "wells-the-time-machine:9.4", "wells-the-time-machine:9.5", "wells-the-time-machine:9.6", "wells-the-time-machine:9.7", "wells-the-time-machine:9.8", "wells-the-time-machine:9.9", "wells-the-time-machine:9.10", "wells-the-time-machine:9.11", "wells-the-time-machine:9.12", "wells-the-time-machine:9.13", "wells-the-time-machine:9.14", "wells-the-time-machine:10.1", "wells-the-time-machine:10.2", "wells-the-time-machine:10.3", "wells-the-time-machine:10.4", "wells-the-time-machine:10.5", "wells-the-time-machine:10.6", "wells-the-time-machine:10.7", "wells-the-time-machine:10.8", "wells-the-time-machine:10.9", "wells-the-time-machine:10.10", "wells-the-time-machine:10.11", "wells-the-time-machine:10.12", "wells-the-time-machine:10.13", "wells-the-time-machine:10.14", "wells-the-time-machine:10.15", "wells-the-time-machine:10.16", "wells-the-time-machine:11.1", "wells-the-time-machine:11.2", "wells-the-time-machine:11.3", "wells-the-time-machine:11.4", "wells-the-time-machine:11.5", "wells-the-time-machine:11.6", "wells-the-time-machine:11.7", "wells-the-time-machine:11.8", "wells-the-time-machine:11.9", "wells-the-time-machine:11.10", "wells-the-time-machine:11.11", "wells-the-time-machine:11.12", "wells-the-time-machine:11.13", "wells-the-time-machine:11.14", "wells-the-time-machine:11.15", "wells-the-time-machine:12.1", "wells-the-time-machine:12.2", "wells-the-time-machine:12.3", "wells-the-time-machine:12.4", "wells-the-time-machine:12.5", "wells-the-time-machine:12.6", "wells-the-time-machine:12.7", "wells-the-time-machine:12.8", "wells-the-time-machine:12.9", "wells-the-time-machine:12.10", "wells-the-time-machine:12.11", "wells-the-time-machine:12.12", "wells-the-time-machine:12.13", "wells-the-time-machine:12.14", "wells-the-time-machine:12.15", "wells-the-time-machine:12.16", "wells-the-time-machine:12.17", "wells-the-time-machine:12.18", "wells-the-time-machine:13.1", "wells-the-time-machine:13.2", "wells-the-time-machine:13.3", "wells-the-time-machine:13.4", "wells-the-time-machine:13.5", "wells-the-time-machine:13.6", "wells-the-time-machine:13.7", "wells-the-time-machine:13.8", "wells-the-time-machine:13.9", "wells-the-time-machine:13.10", "wells-the-time-machine:13.11", "wells-the-time-machine:13.12", "wells-the-time-machine:13.13", "wells-the-time-machine:13.14", "wells-the-time-machine:13.15", "wells-the-time-machine:14.1", "wells-the-time-machine:14.2", "wells-the-time-machine:14.3", "wells-the-time-machine:14.4", "wells-the-time-machine:14.5", "wells-the-time-machine:14.6", "wells-the-time-machine:14.7", "wells-the-time-machine:14.8", "wells-the-time-machine:14.9", "wells-the-time-machine:14.10", "wells-the-time-machine:14.11", "wells-the-time-machine:14.12", "wells-the-time-machine:14.13", "wells-the-time-machine:15.1", "wells-the-time-machine:15.2", "wells-the-time-machine:15.3", "wells-the-time-machine:15.4", "wells-the-time-machine:15.5", "wells-the-time-machine:15.6", "wells-the-time-machine:16.1", "wells-the-time-machine:16.2", "wells-the-time-machine:16.3", "wells-the-time-machine:16.4", "wells-the-time-machine:16.5", "wells-the-time-machine:16.6", "wells-the-time-machine:16.7", "wells-the-time-machine:16.8", "wells-the-time-machine:16.9", "wells-the-time-machine:16.10", "wells-the-time-machine:16.11", "wells-the-time-machine:16.12", "wells-the-time-machine:16.13", "wells-the-time-machine:16.14", "wells-the-time-machine:16.15", "wells-the-time-machine:16.16", "wells-the-time-machine:16.17", "wells-the-time-machine:16.18", "wells-the-time-machine:16.19", "wells-the-time-machine:16.20", "wells-the-time-machine:16.21", "wells-the-time-machine:16.22", "wells-the-time-machine:16.23", "wells-the-time-machine:16.24", "wells-the-time-machine:16.25", "wells-the-time-machine:16.26", "wells-the-time-machine:16.27", "wells-the-time-machine:16.28", "wells-the-time-machine:17.1", "wells-the-time-machine:17.2" ], "deprecated_ids": {}, "notes": "Canonical units follow every paragraph of the selected complete electronic witness. Sections 1–17 are chapters I–XVI and the Epilogue, each beginning with its chapter title as a text unit. Navigation is excluded. Passage IDs are immutable and may not be reassigned." }, "canonical_url": "https://streamentry.github.io/LitMundi/vi/read/wells-the-time-machine/wells-timemachine-vi-ai-2026/", "source": { "edition_id": "wells-timemachine-en-pg35", "title": "The Time Machine", "language": "en", "canonical_url": "https://streamentry.github.io/LitMundi/en/read/wells-the-time-machine/wells-timemachine-en-pg35/", "citation": "H. G. Wells, The Time Machine: An Invention (first book publication London: William Heinemann, 1895). Electronic text: Project Gutenberg #35.", "text_url": "https://www.gutenberg.org/cache/epub/35/pg35-images.html", "catalog_url": "https://www.gutenberg.org/ebooks/35", "source_witness": "All sixteen chapters and the Epilogue of Project Gutenberg #35. Not collated with a print facsimile.", "retrieved_at": "2026-11-03" }, "content_sha256": "c8f960cc67aaf486c200bb95c5acd4c9475a109d563fd39dfa4a46b4aaf967bf", "original_source_sha256": "2c44e9a26edd0537e018b0214fae86bc6be1232db84bc920fa8f4f98b0ad0954", "source_content_sha256": "c8f960cc67aaf486c200bb95c5acd4c9475a109d563fd39dfa4a46b4aaf967bf", "segments": { "wells-the-time-machine:1.1": "I. Mở đầu", "wells-the-time-machine:1.2": "Nhà Du hành Thời gian (gọi anh như thế cho tiện) đang giảng giải cho chúng tôi một vấn đề cao siêu khó hiểu. Đôi mắt xám của anh sáng lên, long lanh, và gương mặt thường ngày vốn xanh xao của anh ửng hồng, đầy hào hứng. Lửa trong lò cháy rực, và ánh sáng dịu của những ngọn đèn nóng sáng trong các đóa huệ bằng bạc bắt lấy những bọt tăm lóe lên rồi tan đi trong ly của chúng tôi. Những chiếc ghế của chúng tôi, vốn là phát minh có bằng sáng chế của anh, ôm ấp và vuốt ve chúng tôi chứ không chịu để người ta ngồi lên, và bầu không khí sau bữa tối thật thư thái xa hoa, cái lúc mà tư tưởng thanh thoát buông mình khỏi xiềng xích của sự chính xác. Và anh trình bày với chúng tôi theo cách này—đánh dấu từng luận điểm bằng ngón trỏ gầy guộc—trong khi chúng tôi ngồi uể oải thán phục vẻ nghiêm túc của anh trước nghịch lý mới mẻ này (chúng tôi cho là thế) cùng óc tưởng tượng dồi dào của anh.", "wells-the-time-machine:1.3": "“Các anh phải theo dõi tôi thật cẩn thận. Tôi sẽ phải bác bỏ một hai ý niệm hầu như được mọi người chấp nhận. Chẳng hạn, môn hình học mà người ta dạy các anh ở trường được xây dựng trên một quan niệm sai lầm.”", "wells-the-time-machine:1.4": "“Anh bắt chúng tôi khởi đầu bằng một chuyện to tát như thế, chẳng phải là hơi quá sao?” Filby nói; anh ta là một người tóc đỏ, thích tranh cãi.", "wells-the-time-machine:1.5": "“Tôi không định yêu cầu các anh chấp nhận bất cứ điều gì mà không có căn cứ hợp lý. Chẳng mấy chốc các anh sẽ thừa nhận đủ những gì tôi cần ở các anh. Dĩ nhiên các anh biết rằng một đường thẳng toán học, một đường có bề dày bằng không, không hề tồn tại thực sự. Người ta có dạy các anh điều đó chứ? Một mặt phẳng toán học cũng vậy. Những thứ ấy chỉ là trừu tượng mà thôi.”", "wells-the-time-machine:1.6": "“Điều đó thì đúng,” Nhà Tâm lý học nói.", "wells-the-time-machine:1.7": "“Và một khối lập phương, nếu chỉ có chiều dài, chiều rộng và bề dày, cũng không thể tồn tại thực sự.”", "wells-the-time-machine:1.8": "“Chỗ này thì tôi phản đối,” Filby nói. “Dĩ nhiên một vật thể rắn có thể tồn tại. Mọi vật có thực—”", "wells-the-time-machine:1.9": "“Phần đông người ta đều nghĩ vậy. Nhưng khoan đã. Một khối lập phương tức thời có thể tồn tại không?”", "wells-the-time-machine:1.10": "“Tôi không hiểu anh nói gì,” Filby nói.", "wells-the-time-machine:1.11": "“Một khối lập phương hoàn toàn không kéo dài trong bất kỳ khoảng thời gian nào, có thể tồn tại thực sự không?”", "wells-the-time-machine:1.12": "Filby trầm ngâm. “Rõ ràng là,” Nhà Du hành Thời gian nói tiếp, “bất kỳ vật thể có thực nào cũng phải trải rộng theo bốn hướng: nó phải có Chiều dài, Chiều rộng, Bề dày, và—Thời lượng. Nhưng do một khiếm khuyết tự nhiên của xác thịt, mà lát nữa tôi sẽ giải thích cho các anh, chúng ta có khuynh hướng bỏ qua sự thật ấy. Thực ra có bốn chiều, ba chiều mà ta gọi là ba mặt phẳng của Không gian, và chiều thứ tư, Thời gian. Tuy nhiên, người ta có khuynh hướng vạch ra một sự phân biệt không có thực giữa ba chiều trước và chiều sau, bởi lẽ tình cờ ý thức của chúng ta di chuyển một cách gián đoạn theo một hướng dọc theo chiều sau, từ khởi đầu cho tới kết thúc cuộc đời chúng ta.”", "wells-the-time-machine:1.13": "“Điều đó,” một chàng trai rất trẻ nói, trong lúc cố gắng từng hồi để châm lại điếu xì gà trên ngọn đèn; “điều đó . . . thật rất rõ ràng.”", "wells-the-time-machine:1.14": "“Này, thật đáng chú ý là điều này lại bị bỏ qua rộng rãi đến thế,” Nhà Du hành Thời gian tiếp tục, giọng hơi phấn chấn hơn. “Thực ra đó chính là ý nghĩa của Chiều thứ Tư, dù một số người nói về Chiều thứ Tư không biết rằng họ muốn nói đến nó. Đó chỉ là một cách khác để nhìn Thời gian. Không có gì khác biệt giữa Thời gian với bất kỳ chiều nào trong ba chiều của Không gian, ngoại trừ việc ý thức của chúng ta di chuyển dọc theo nó. Nhưng một số kẻ ngốc nghếch đã nắm lấy mặt sai của ý tưởng ấy. Các anh đều đã nghe họ nói gì về Chiều thứ Tư này rồi chứ?”", "wells-the-time-machine:1.15": "“Tôi thì chưa,” Ông Thị trưởng tỉnh lẻ nói.", "wells-the-time-machine:1.16": "“Nó đơn giản thế này. Không gian, theo cách các nhà toán học của chúng ta hiểu, được nói là có ba chiều, mà người ta có thể gọi là Chiều dài, Chiều rộng và Bề dày, và luôn luôn xác định được bằng cách quy chiếu về ba mặt phẳng, mỗi mặt vuông góc với hai mặt kia. Nhưng một số người ưa triết lý đã tự hỏi tại sao lại cứ phải là ba chiều—tại sao không có một hướng nữa vuông góc với ba hướng kia?—và thậm chí đã thử dựng nên một môn hình học Bốn Chiều. Giáo sư Simon Newcomb mới trình bày điều này trước Hội Toán học New York chỉ chừng một tháng trước đây. Các anh biết rằng trên một mặt phẳng, vốn chỉ có hai chiều, chúng ta có thể biểu diễn hình dạng của một khối ba chiều, và tương tự như thế, họ nghĩ rằng bằng những mô hình ba chiều, họ có thể biểu diễn một khối bốn chiều—nếu họ làm chủ được phép phối cảnh của nó. Hiểu chứ?”", "wells-the-time-machine:1.17": "“Tôi nghĩ là hiểu,” Ông Thị trưởng tỉnh lẻ lẩm bẩm; và, nhíu mày, ông chìm vào trạng thái tự vấn nội tâm, đôi môi mấp máy như một người đang lẩm nhẩm những lời thần chú. “Phải, giờ tôi nghĩ là tôi đã hiểu,” một lúc sau ông nói, gương mặt sáng lên trong một thoáng ngắn ngủi.", "wells-the-time-machine:1.18": "“Vậy thì, tôi chẳng ngại nói với các anh rằng đã từ lâu tôi miệt mài nghiên cứu môn hình học Bốn Chiều này. Một vài kết quả của tôi khá kỳ lạ. Chẳng hạn, đây là bức chân dung một người lúc lên tám tuổi, một bức khác lúc mười lăm, một bức khác lúc mười bảy, một bức nữa lúc hai mươi ba, và cứ thế. Tất cả những bức này hiển nhiên đều là những lát cắt, có thể nói như vậy, những biểu hiện Ba Chiều của thực thể Bốn Chiều của anh ta, vốn là một thứ cố định và bất biến.”", "wells-the-time-machine:1.19": "“Những nhà khoa học,” Nhà Du hành Thời gian tiếp tục, sau khoảng lặng cần thiết để mọi người tiêu hóa thỏa đáng điều này, “biết rất rõ rằng Thời gian chỉ là một loại Không gian. Đây là một biểu đồ khoa học phổ thông, một bản ghi thời tiết. Đường mà tôi đang lần theo bằng ngón tay đây cho thấy sự chuyển động của khí áp kế. Hôm qua nó cao chừng này, đêm qua nó tụt xuống, rồi sáng nay nó lại dâng lên, và cứ thế nhẹ nhàng lên cao tới đây. Hẳn nhiên thủy ngân đã không vạch ra đường này trong bất kỳ chiều nào của Không gian mà người ta thường công nhận? Nhưng chắc chắn nó đã vạch ra một đường như thế, và vì vậy, chúng ta phải kết luận rằng đường ấy nằm dọc theo Chiều Thời gian.”", "wells-the-time-machine:1.20": "“Nhưng,” Ông Bác sĩ nói, mắt nhìn chằm chằm vào một hòn than trong lò sưởi, “nếu Thời gian thực sự chỉ là một chiều thứ tư của Không gian, thì tại sao nó lại được coi, và đã luôn được coi, là một thứ gì khác hẳn? Và tại sao chúng ta không thể di chuyển trong Thời gian như ta di chuyển trong các chiều khác của Không gian?”", "wells-the-time-machine:1.21": "Nhà Du hành Thời gian mỉm cười. “Anh có chắc chắn đến thế rằng chúng ta có thể di chuyển tự do trong Không gian không? Sang phải và sang trái thì chúng ta đi được, tiến và lùi cũng khá tự do, và con người vẫn luôn làm thế. Tôi thừa nhận rằng chúng ta di chuyển tự do trong hai chiều. Nhưng còn lên và xuống thì sao? Ở đó lực hấp dẫn giới hạn chúng ta.”", "wells-the-time-machine:1.22": "“Không hẳn thế,” Ông Bác sĩ nói. “Có khí cầu đấy thôi.”", "wells-the-time-machine:1.23": "“Nhưng trước khi có khí cầu, ngoài những cú nhảy chốc lát và những chỗ mấp mô của mặt đất, con người không có chút tự do nào để di chuyển theo chiều thẳng đứng.”", "wells-the-time-machine:1.24": "“Dù sao họ vẫn có thể di chuyển lên xuống được đôi chút,” Ông Bác sĩ nói.", "wells-the-time-machine:1.25": "“Xuống thì dễ hơn, dễ hơn nhiều so với lên.”", "wells-the-time-machine:1.26": "“Còn trong Thời gian thì anh không thể di chuyển chút nào, anh không thể thoát khỏi khoảnh khắc hiện tại.”", "wells-the-time-machine:1.27": "“Anh bạn thân mến, đó chính là chỗ anh sai. Đó chính là chỗ cả thế giới đã sai. Chúng ta luôn luôn đang thoát khỏi khoảnh khắc hiện tại. Sự tồn tại tinh thần của chúng ta, vốn phi vật chất và không có chiều kích, đang đi dọc theo Chiều Thời gian với một vận tốc đều đặn từ nôi đến mộ. Hệt như chúng ta sẽ đi xuống nếu ta bắt đầu cuộc đời ở độ cao năm mươi dặm trên mặt đất.”", "wells-the-time-machine:1.28": "“Nhưng khó khăn lớn là thế này,” Nhà Tâm lý học ngắt lời. “Anh có thể di chuyển theo mọi hướng của Không gian, nhưng anh không thể di chuyển trong Thời gian.”", "wells-the-time-machine:1.29": "“Đó chính là mầm mống của phát kiến vĩ đại của tôi. Nhưng anh sai khi nói rằng chúng ta không thể di chuyển trong Thời gian. Chẳng hạn, nếu tôi đang hồi tưởng thật sống động một sự việc, tôi quay trở về khoảnh khắc nó xảy ra: tôi trở nên đãng trí, như các anh vẫn nói. Tôi nhảy lùi lại trong một thoáng. Dĩ nhiên chúng ta không có phương tiện nào để lưu lại phía sau trong bất kỳ khoảng Thời gian nào, cũng như một người man rợ hay một con vật không có cách nào để lơ lửng cách mặt đất sáu bộ. Nhưng về phương diện này, một người văn minh có lợi thế hơn kẻ man rợ. Anh ta có thể bay lên ngược lực hấp dẫn trong một chiếc khí cầu, và tại sao anh ta lại không thể hy vọng rằng rốt cuộc mình có thể dừng lại hay tăng tốc sự trôi dạt của mình dọc theo Chiều Thời gian, hay thậm chí quay lại mà đi theo chiều ngược lại?”", "wells-the-time-machine:1.30": "“Ôi, chuyện này,” Filby mở lời, “toàn là—”", "wells-the-time-machine:1.31": "“Tại sao lại không?” Nhà Du hành Thời gian nói.", "wells-the-time-machine:1.32": "“Nó trái với lý trí,” Filby nói.", "wells-the-time-machine:1.33": "“Lý trí nào?” Nhà Du hành Thời gian nói.", "wells-the-time-machine:1.34": "“Anh có thể dùng lý lẽ để chứng minh đen là trắng,” Filby nói, “nhưng anh sẽ chẳng bao giờ thuyết phục được tôi.”", "wells-the-time-machine:1.35": "“Có lẽ là không,” Nhà Du hành Thời gian nói. “Nhưng giờ thì các anh bắt đầu thấy mục đích những nghiên cứu của tôi về môn hình học Bốn Chiều rồi đấy. Từ lâu tôi đã lờ mờ hình dung ra một cỗ máy—”", "wells-the-time-machine:1.36": "“Để du hành xuyên Thời gian!” Chàng Trai Rất Trẻ thốt lên.", "wells-the-time-machine:1.37": "“Một cỗ máy sẽ đi theo bất kỳ hướng nào của Không gian và Thời gian cũng như nhau, tùy theo ý người điều khiển.”", "wells-the-time-machine:1.38": "Filby chỉ cười, thế thôi.", "wells-the-time-machine:1.39": "“Nhưng tôi đã có kiểm chứng thực nghiệm,” Nhà Du hành Thời gian nói.", "wells-the-time-machine:1.40": "“Điều đó sẽ cực kỳ tiện lợi cho nhà sử học,” Nhà Tâm lý học gợi ý. “Chẳng hạn, người ta có thể du hành ngược về quá khứ và kiểm chứng những ghi chép đã được thừa nhận về trận Hastings!”", "wells-the-time-machine:1.41": "“Anh không nghĩ là anh sẽ thu hút sự chú ý sao?” Ông Bác sĩ nói. “Tổ tiên chúng ta chẳng mấy khoan dung với những kẻ lạc thời.”", "wells-the-time-machine:1.42": "“Người ta có thể học tiếng Hy Lạp ngay từ chính miệng Homer và Plato,” Chàng Trai Rất Trẻ nghĩ.", "wells-the-time-machine:1.43": "“Mà như thế thì chắc chắn người ta sẽ đánh trượt cậu ở kỳ thi sơ khảo. Các học giả Đức đã cải tiến tiếng Hy Lạp nhiều lắm rồi.”", "wells-the-time-machine:1.44": "“Rồi còn tương lai nữa,” Chàng Trai Rất Trẻ nói. “Cứ thử nghĩ mà xem! Người ta có thể đầu tư hết tiền bạc của mình, để nó sinh lãi tích lũy, rồi vội vã lao lên phía trước!”", "wells-the-time-machine:1.45": "“Để rồi phát hiện ra một xã hội,” tôi nói, “được dựng nên trên nền tảng cộng sản triệt để.”", "wells-the-time-machine:1.46": "“Trong tất cả những lý thuyết hoang đường ngông cuồng!” Nhà Tâm lý học bắt đầu.", "wells-the-time-machine:1.47": "“Phải, tôi cũng thấy thế, và vì vậy tôi chưa bao giờ nói đến nó cho tới khi—”", "wells-the-time-machine:1.48": "“Kiểm chứng thực nghiệm!” tôi kêu lên. “Anh định kiểm chứng điều đó ư?”", "wells-the-time-machine:1.49": "“Thí nghiệm!” Filby kêu lên, lúc này đầu óc anh ta đã bắt đầu mỏi mệt.", "wells-the-time-machine:1.50": "“Dẫu sao thì cứ cho chúng tôi xem thí nghiệm của anh đi,” Nhà Tâm lý học nói, “dù anh biết đấy, tất cả chỉ là trò bịp.”", "wells-the-time-machine:1.51": "Nhà Du hành Thời gian mỉm cười nhìn khắp lượt chúng tôi. Rồi, vẫn mỉm cười nhè nhẹ, hai tay thọc sâu trong túi quần, anh chậm rãi bước ra khỏi phòng, và chúng tôi nghe tiếng dép lê của anh lệt xệt dọc hành lang dài dẫn tới phòng thí nghiệm.", "wells-the-time-machine:1.52": "Nhà Tâm lý học nhìn chúng tôi. “Không biết anh ta có cái gì nhỉ?”", "wells-the-time-machine:1.53": "“Một trò ảo thuật nhanh tay nào đó thôi,” Ông Bác sĩ nói, và Filby cố kể cho chúng tôi nghe về một tay ảo thuật gia anh ta từng xem ở Burslem, nhưng anh ta chưa kịp dứt phần dạo đầu thì Nhà Du hành Thời gian đã quay lại, và giai thoại của Filby đổ sụp.", "wells-the-time-machine:2.1": "II. Cỗ máy", "wells-the-time-machine:2.2": "Vật mà Nhà Du hành Thời gian cầm trong tay là một cái khung kim loại lấp lánh, chỉ lớn hơn một chiếc đồng hồ nhỏ chút ít, và được chế tác rất tinh xảo. Có ngà trong đó, và một chất kết tinh trong suốt nào đó. Và giờ tôi phải nói thật rành mạch, bởi điều tiếp theo đây—trừ phi ta chấp nhận lời giải thích của anh—là một chuyện tuyệt đối không thể lý giải được. Anh lấy một trong những chiếc bàn nhỏ hình bát giác bày rải rác quanh phòng, đặt nó trước lò sưởi, hai chân bàn nằm trên tấm thảm trước lò. Trên chiếc bàn này anh đặt cơ cấu ấy. Rồi anh kéo một chiếc ghế lại và ngồi xuống. Vật duy nhất khác trên bàn là một ngọn đèn nhỏ có chụp, ánh sáng rực rỡ của nó rọi xuống mô hình. Xung quanh còn có lẽ chừng một tá ngọn nến, hai cây cắm trong chân nến bằng đồng thau trên bệ lò sưởi và vài cây trong các giá nến gắn tường, khiến căn phòng sáng rực. Tôi ngồi trên một chiếc ghế bành thấp gần lò sưởi nhất, và tôi kéo nó lên phía trước để gần như ở giữa Nhà Du hành Thời gian và lò sưởi. Filby ngồi phía sau anh, nhìn qua vai anh. Ông Bác sĩ và Ông Thị trưởng tỉnh lẻ quan sát anh nghiêng nghiêng từ bên phải, Nhà Tâm lý học từ bên trái. Chàng Trai Rất Trẻ đứng sau Nhà Tâm lý học. Tất cả chúng tôi đều cảnh giác. Đối với tôi, thật không thể tin được rằng bất kỳ trò bịp nào, dù được nghĩ ra tinh vi đến đâu và thực hiện khéo léo đến đâu, lại có thể qua mắt chúng tôi trong những điều kiện như thế.", "wells-the-time-machine:2.3": "Nhà Du hành Thời gian nhìn chúng tôi, rồi nhìn cơ cấu. “Thế nào?” Nhà Tâm lý học nói.", "wells-the-time-machine:2.4": "“Cái vật nhỏ này,” Nhà Du hành Thời gian nói, chống hai khuỷu tay lên bàn và ép hai bàn tay vào nhau phía trên khí cụ, “chỉ là một mô hình. Đó là bản thiết kế của tôi cho một cỗ máy du hành xuyên thời gian. Các anh sẽ để ý thấy nó trông lệch lạc một cách kỳ lạ, và thanh này có một vẻ lấp lánh kỳ quặc, như thể bằng cách nào đó nó không có thực.” Anh lấy ngón tay chỉ vào bộ phận ấy. “Ngoài ra, đây là một cần gạt nhỏ màu trắng, và đây là một cái nữa.”", "wells-the-time-machine:2.5": "Ông Bác sĩ đứng dậy khỏi ghế và chăm chú nhìn vào vật ấy. “Làm đẹp tuyệt,” ông nói.", "wells-the-time-machine:2.6": "“Mất hai năm mới làm xong,” Nhà Du hành Thời gian đáp lại. Rồi, khi tất cả chúng tôi đã bắt chước hành động của Ông Bác sĩ, anh nói: “Giờ tôi muốn các anh hiểu rõ rằng cần gạt này, khi được ấn xuống, sẽ đẩy cỗ máy lướt vào tương lai, còn cần gạt kia thì đảo ngược chuyển động. Cái yên này tượng trưng cho chỗ ngồi của một nhà du hành thời gian. Lát nữa tôi sẽ ấn cần gạt, và cỗ máy sẽ ra đi. Nó sẽ biến mất, đi vào Thời gian tương lai, và mất dạng. Hãy nhìn kỹ vật này. Nhìn cả cái bàn nữa, để tự mình tin chắc rằng không có mánh lới gì. Tôi không muốn phí mất mô hình này, rồi lại bị bảo là một tay lang băm.”", "wells-the-time-machine:2.7": "Có lẽ chừng một phút im lặng. Nhà Tâm lý học dường như sắp nói gì đó với tôi, nhưng lại đổi ý. Rồi Nhà Du hành Thời gian đưa ngón tay về phía cần gạt. “Không,” anh đột nhiên nói. “Cho tôi mượn bàn tay anh.” Và quay sang Nhà Tâm lý học, anh nắm lấy tay con người ấy trong tay mình và bảo ông ta chìa ngón trỏ ra. Thế nên chính Nhà Tâm lý học là người đã phái mô hình Cỗ máy Thời gian lên chuyến hải trình vô tận của nó. Tất cả chúng tôi đều thấy cần gạt chuyển động. Tôi tuyệt đối chắc chắn rằng không hề có mánh lới gì. Có một luồng gió thoảng, và ngọn lửa đèn chồm lên. Một trong những ngọn nến trên bệ lò sưởi tắt phụt, và cỗ máy nhỏ đột nhiên xoay tròn, trở nên mờ ảo, trông như một bóng ma trong có lẽ chừng một giây, như một xoáy đồng thau và ngà lấp lánh mờ nhạt; rồi nó đi mất—biến mất! Ngoài ngọn đèn ra, mặt bàn trống trơn.", "wells-the-time-machine:2.8": "Mọi người im lặng trong một phút. Rồi Filby buột miệng nói rằng quỷ tha ma bắt anh ta đi.", "wells-the-time-machine:2.9": "Nhà Tâm lý học hoàn hồn sau cơn sững sờ, và đột nhiên cúi nhìn xuống gầm bàn. Thấy thế, Nhà Du hành Thời gian cười vui vẻ. “Thế nào?” anh nói, nhại lại Nhà Tâm lý học. Rồi, đứng dậy, anh đi tới hũ thuốc lá trên bệ lò sưởi, và quay lưng về phía chúng tôi, bắt đầu nhồi tẩu.", "wells-the-time-machine:2.10": "Chúng tôi nhìn nhau trân trối. “Này,” Ông Bác sĩ nói, “anh có nghiêm túc về chuyện này không? Anh có thực sự tin rằng cỗ máy ấy đã du hành vào thời gian không?”", "wells-the-time-machine:2.11": "“Chắc chắn rồi,” Nhà Du hành Thời gian nói, cúi xuống châm một que đóm vào lửa lò. Rồi anh quay lại, vừa châm tẩu vừa nhìn vào mặt Nhà Tâm lý học. (Nhà Tâm lý học, để tỏ ra mình không hề bị rối trí, tự lấy một điếu xì gà và cố châm nó khi chưa cắt đầu.) “Hơn thế nữa, tôi có một cỗ máy lớn gần hoàn tất ở trong kia”—anh chỉ về phía phòng thí nghiệm—“và khi nó được lắp ráp xong, tôi định tự mình thực hiện một chuyến du hành.”", "wells-the-time-machine:2.12": "“Anh muốn nói rằng cỗ máy đó đã du hành vào tương lai à?” Filby nói.", "wells-the-time-machine:2.13": "“Vào tương lai hay quá khứ—tôi không biết chắc là hướng nào.”", "wells-the-time-machine:2.14": "Sau một lúc, Nhà Tâm lý học chợt nảy ra một ý. “Nếu nó đã đi đâu đó thì hẳn nó phải đi vào quá khứ,” ông nói.", "wells-the-time-machine:2.15": "“Tại sao?” Nhà Du hành Thời gian nói.", "wells-the-time-machine:2.16": "“Bởi vì tôi cho rằng nó không hề di chuyển trong không gian, và nếu nó du hành vào tương lai thì suốt thời gian qua nó vẫn phải ở ngay đây, vì nó hẳn đã phải du hành xuyên qua khoảng thời gian này.”", "wells-the-time-machine:2.17": "“Nhưng,” tôi nói, “nếu nó du hành vào quá khứ thì lẽ ra chúng ta đã phải nhìn thấy nó khi chúng ta mới bước vào căn phòng này; và thứ Năm tuần trước khi chúng ta ở đây; và thứ Năm trước đó nữa; và cứ thế!”", "wells-the-time-machine:2.18": "“Những phản bác nghiêm túc,” Ông Thị trưởng tỉnh lẻ nhận xét với vẻ vô tư, quay về phía Nhà Du hành Thời gian.", "wells-the-time-machine:2.19": "“Chẳng chút nào,” Nhà Du hành Thời gian nói, và, quay sang Nhà Tâm lý học: “Anh nghĩ xem. Anh giải thích được điều đó mà. Đó là biểu tượng dưới ngưỡng tri giác, anh biết đấy, biểu tượng bị pha loãng.”", "wells-the-time-machine:2.20": "“Dĩ nhiên rồi,” Nhà Tâm lý học nói, và trấn an chúng tôi. “Đó là một điểm đơn giản trong tâm lý học. Lẽ ra tôi phải nghĩ ra. Nó khá hiển nhiên, và giúp cho nghịch lý thêm phần thú vị. Chúng ta không thể nhìn thấy nó, cũng không thể nhận biết cỗ máy này, cũng như ta không thể thấy nan hoa của một bánh xe đang quay tít, hay một viên đạn bay vút trong không trung. Nếu nó đang du hành xuyên thời gian nhanh hơn chúng ta năm mươi lần hay một trăm lần, nếu nó trải qua một phút trong khi chúng ta trải qua một giây, thì dĩ nhiên ấn tượng nó tạo ra sẽ chỉ bằng một phần năm mươi hay một phần trăm so với ấn tượng nó sẽ tạo ra nếu nó không du hành trong thời gian. Điều đó khá hiển nhiên.” Ông đưa tay quơ qua khoảng không nơi cỗ máy vừa ở đó. “Thấy chưa?” ông nói, cười to.", "wells-the-time-machine:2.21": "Chúng tôi ngồi nhìn trân trân vào chiếc bàn trống chừng một phút. Rồi Nhà Du hành Thời gian hỏi chúng tôi nghĩ gì về tất cả chuyện này.", "wells-the-time-machine:2.22": "“Tối nay thì nghe có vẻ khá hợp lý,” Ông Bác sĩ nói; “nhưng hãy đợi đến mai. Hãy đợi cái lẽ thường của buổi sáng.”", "wells-the-time-machine:2.23": "“Các anh có muốn xem chính Cỗ máy Thời gian không?” Nhà Du hành Thời gian hỏi. Và liền đó, cầm ngọn đèn trong tay, anh dẫn đường đi dọc hành lang dài lộng gió tới phòng thí nghiệm. Tôi nhớ như in ánh sáng chập chờn, bóng in của chiếc đầu to bè kỳ dị của anh, vũ điệu của những chiếc bóng, cách tất cả chúng tôi theo sau anh, bối rối nhưng ngờ vực, và cách ở đó, trong phòng thí nghiệm, chúng tôi trông thấy một phiên bản lớn hơn của cơ cấu nhỏ mà chúng tôi đã thấy biến mất trước mắt mình. Có những bộ phận bằng niken, những bộ phận bằng ngà, những bộ phận chắc chắn đã được giũa hoặc cưa ra từ đá pha lê. Nhìn chung vật ấy đã hoàn chỉnh, nhưng những thanh tinh thể xoắn còn nằm dở dang trên bàn thợ bên cạnh mấy tờ bản vẽ, và tôi cầm một thanh lên để nhìn cho kỹ. Hình như là thạch anh.", "wells-the-time-machine:2.24": "“Này,” Ông Bác sĩ nói, “anh hoàn toàn nghiêm túc chứ? Hay đây là một trò bịp—giống như con ma anh cho chúng tôi xem hồi Giáng sinh năm ngoái?”", "wells-the-time-machine:2.25": "“Trên cỗ máy ấy,” Nhà Du hành Thời gian nói, giơ cao ngọn đèn, “tôi định thám hiểm thời gian. Thế đã rõ chưa? Trong đời tôi chưa bao giờ nghiêm túc hơn thế.”", "wells-the-time-machine:2.26": "Không ai trong chúng tôi biết rõ nên hiểu chuyện ấy thế nào.", "wells-the-time-machine:2.27": "Tôi bắt gặp ánh mắt Filby qua vai Ông Bác sĩ, và anh ta nghiêm trang nháy mắt với tôi.", "wells-the-time-machine:3.1": "III. Nhà Du hành Thời gian trở về", "wells-the-time-machine:3.2": "Tôi nghĩ rằng vào thời điểm ấy không ai trong chúng tôi thực sự tin vào Cỗ máy Thời gian. Sự thật là, Nhà Du hành Thời gian thuộc hạng người quá thông minh để được người ta tin: người ta chẳng bao giờ cảm thấy mình đã nhìn thấu được con người anh; người ta luôn ngờ rằng đằng sau vẻ thẳng thắn minh bạch của anh có một sự dè dặt tinh tế nào đó, một mưu mẹo nào đó đang phục sẵn. Giá như Filby trưng ra mô hình và giải thích sự việc bằng chính lời lẽ của Nhà Du hành Thời gian, hẳn chúng tôi đã tỏ ra ít hoài nghi hơn nhiều. Bởi chúng tôi sẽ thấu hiểu động cơ của anh ta: đến một gã bán thịt lợn cũng hiểu được Filby. Nhưng trong tính cách của Nhà Du hành Thời gian có hơn đôi chút bốc đồng, và chúng tôi không tin anh. Những điều lẽ ra có thể làm nên danh tiếng cho một người kém thông minh hơn thì trong tay anh lại có vẻ như những trò bịp. Làm mọi việc quá dễ dàng là một sai lầm. Những người nghiêm túc vốn coi trọng anh chẳng bao giờ cảm thấy thật yên tâm về cách xử sự của anh; bằng cách nào đó họ ý thức được rằng đem uy tín về óc phán đoán của mình ký thác cho anh chẳng khác nào bày biện phòng trẻ bằng đồ sứ mỏng như vỏ trứng. Vậy nên tôi không nghĩ có ai trong chúng tôi nói nhiều về chuyện du hành thời gian trong khoảng giữa thứ Năm hôm ấy và thứ Năm tuần sau, dù hẳn nhiên những khả năng kỳ lạ của nó cứ lởn vởn trong đầu óc hầu hết chúng tôi: tức là tính hợp lý của nó, sự khó tin trong thực tế của nó, những khả năng lạ lùng về sự lạc thời và về sự hỗn loạn hoàn toàn mà nó gợi ra. Riêng phần tôi, tôi đặc biệt bận tâm về trò ảo thuật với mô hình. Tôi nhớ mình đã bàn chuyện đó với Ông Bác sĩ, người tôi gặp hôm thứ Sáu ở Hội Linnæan. Ông nói ông đã từng thấy một trò tương tự ở Tübingen, và nhấn mạnh đáng kể vào việc ngọn nến bị thổi tắt. Nhưng trò ấy được thực hiện ra sao thì ông không giải thích được.", "wells-the-time-machine:3.3": "Thứ Năm tuần sau tôi lại đến Richmond—tôi nghĩ mình là một trong những vị khách thường xuyên nhất của Nhà Du hành Thời gian—và, vì đến muộn, tôi thấy bốn năm người đã tề tựu trong phòng khách của anh. Ông Bác sĩ đang đứng trước lò sưởi, một tay cầm tờ giấy, tay kia cầm đồng hồ. Tôi nhìn quanh tìm Nhà Du hành Thời gian, và—“Bây giờ đã bảy giờ rưỡi rồi,” Ông Bác sĩ nói. “Tôi nghĩ chúng ta nên dùng bữa tối thôi?”", "wells-the-time-machine:3.4": "“—— đâu rồi?” tôi nói, gọi tên chủ nhà của chúng tôi.", "wells-the-time-machine:3.5": "“Anh vừa mới đến à? Chuyện hơi lạ. Anh ấy bị giữ chân, không đừng được. Trong mẩu giấy này anh ấy nhờ tôi cứ cho dọn bữa tối lúc bảy giờ nếu anh ấy chưa về. Bảo là khi nào về sẽ giải thích.”", "wells-the-time-machine:3.6": "“Để bữa tối nguội hỏng thì thật đáng tiếc,” Ông Chủ bút của một tờ nhật báo nổi tiếng nói; và lập tức Ông Bác sĩ rung chuông.", "wells-the-time-machine:3.7": "Nhà Tâm lý học là người duy nhất ngoài Ông Bác sĩ và tôi đã dự bữa tối hôm trước. Những người khác là Blank, Ông Chủ bút vừa nói ở trên, một nhà báo nọ, và một người nữa—một người trầm lặng, rụt rè, để râu—mà tôi không quen, và người này, theo như tôi quan sát được, suốt cả buổi tối không hề mở miệng. Quanh bàn ăn có đôi chút phỏng đoán về sự vắng mặt của Nhà Du hành Thời gian, và tôi gợi ý chuyện du hành thời gian, nửa đùa nửa thật. Ông Chủ bút muốn được giải thích điều ấy, và Nhà Tâm lý học xung phong kể lại một cách khô khan về “nghịch lý và trò ảo thuật tài tình” mà chúng tôi đã chứng kiến đúng một tuần trước. Ông đang giảng giải giữa chừng thì cánh cửa từ hành lang mở ra, chậm rãi và không một tiếng động. Tôi ngồi đối diện cửa và là người thấy trước tiên. “Kìa!” tôi nói. “Cuối cùng thì cũng tới!” Và cánh cửa mở rộng hơn, và Nhà Du hành Thời gian đứng trước mặt chúng tôi. Tôi kêu lên kinh ngạc. “Trời đất ơi! anh bạn, có chuyện gì thế?” Ông Bác sĩ kêu lên, ông là người thấy anh kế tiếp. Và cả bàn ăn quay về phía cửa.", "wells-the-time-machine:3.8": "Anh ở trong một tình trạng thật đáng kinh ngạc. Áo khoác của anh bám đầy bụi bặm và dơ bẩn, hai ống tay áo quệt những vệt xanh lục; tóc anh rối bù, và tôi có cảm giác là bạc hơn—hoặc vì bụi bẩn, hoặc vì màu tóc đã thực sự phai đi. Mặt anh tái nhợt như xác chết; cằm anh có một vết cắt màu nâu—một vết cắt đã lành một nửa; nét mặt anh hốc hác và căng thẳng, như thể vừa trải qua nỗi đau đớn khủng khiếp. Trong một thoáng anh ngập ngừng nơi ngưỡng cửa, như thể bị ánh sáng làm cho lóa mắt. Rồi anh bước vào phòng. Anh đi khập khiễng đúng như kiểu tôi từng thấy ở những kẻ lang thang đau chân. Chúng tôi lặng lẽ nhìn anh chằm chằm, chờ anh lên tiếng.", "wells-the-time-machine:3.9": "Anh không nói một lời, nhưng khó nhọc tiến đến bàn, và ra hiệu về phía chai rượu. Ông Chủ bút rót một ly sâm banh, rồi đẩy về phía anh. Anh uống cạn, và hình như rượu làm anh khá hơn: vì anh nhìn quanh bàn, và bóng dáng nụ cười xưa thoáng chập chờn trên gương mặt anh. “Anh bạn, anh đã làm cái quái gì vậy?” Ông Bác sĩ nói. Nhà Du hành Thời gian dường như không nghe thấy. “Đừng để tôi làm phiền các anh,” anh nói, giọng hơi lắp bắp. “Tôi không sao.” Anh ngừng lại, chìa ly ra xin thêm, rồi uống một hơi cạn. “Thế này thì tốt rồi,” anh nói. Mắt anh sáng lên, và má anh hơi ửng hồng. Ánh mắt anh lướt qua mặt chúng tôi với một vẻ tán thưởng lờ đờ, rồi đảo quanh căn phòng ấm áp và tiện nghi. Rồi anh lại nói, vẫn như đang dò dẫm giữa những lời lẽ của mình. “Tôi sẽ đi tắm rửa thay quần áo, rồi tôi sẽ xuống giải thích mọi chuyện.... Phần cho tôi một ít món thịt cừu ấy nhé. Tôi đang thèm một miếng thịt đến chết đi được.”", "wells-the-time-machine:3.10": "Anh nhìn sang Ông Chủ bút, vốn là một vị khách hiếm hoi, và mong rằng ông vẫn khỏe. Ông Chủ bút toan hỏi một câu. “Lát nữa tôi sẽ kể,” Nhà Du hành Thời gian nói. “Tôi đang—kỳ cục quá! Một phút nữa là ổn thôi.”", "wells-the-time-machine:3.11": "Anh đặt ly xuống, và đi về phía cánh cửa dẫn lên cầu thang. Một lần nữa tôi để ý thấy anh đi khập khiễng và tiếng bước chân êm, khẽ của anh, và đứng dậy tại chỗ, tôi nhìn thấy chân anh khi anh đi ra. Chân anh không mang gì ngoài một đôi tất rách tả tơi, loang lổ máu. Rồi cánh cửa khép lại sau lưng anh. Tôi đã toan đi theo, cho đến khi nhớ ra anh ghét cay ghét đắng việc người khác làm rối lên vì mình. Có lẽ chừng một phút, đầu óc tôi cứ để tận đâu đâu. Rồi, “Hành vi Kỳ lạ của một Nhà Khoa học Lỗi lạc,” tôi nghe Ông Chủ bút nói, ông đang suy nghĩ (theo thói quen) bằng những dòng tít báo. Và điều đó kéo sự chú ý của tôi trở về bàn ăn sáng rực.", "wells-the-time-machine:3.12": "“Trò gì thế này?” Nhà báo nói. “Anh ta đóng vai Kẻ Ăn mày Nghiệp dư chắc? Tôi chẳng hiểu gì cả.” Tôi bắt gặp ánh mắt Nhà Tâm lý học, và đọc thấy cách diễn giải của chính mình trên gương mặt ông. Tôi nghĩ đến Nhà Du hành Thời gian đang khập khiễng đau đớn leo lên lầu. Tôi không nghĩ có ai khác để ý thấy anh đi khập khiễng.", "wells-the-time-machine:3.13": "Người đầu tiên hoàn toàn hoàn hồn sau cơn bất ngờ này là Ông Bác sĩ, ông rung chuông—Nhà Du hành Thời gian ghét để người hầu đứng chực trong bữa ăn—gọi một đĩa nóng. Thấy vậy, Ông Chủ bút càu nhàu một tiếng rồi quay lại với dao nĩa, và Người Ít Nói cũng làm theo. Bữa tối được tiếp tục. Trong một lúc, câu chuyện toàn những lời cảm thán, xen giữa là những khoảng lặng kinh ngạc; rồi sự tò mò của Ông Chủ bút trở nên sôi sục. “Ông bạn chúng ta kiếm thêm cho khoản thu nhập khiêm tốn của mình bằng nghề quét lối sang đường chăng? hay ông ta có những cơn hóa Nebuchadnezzar?” ông hỏi. “Tôi tin chắc là chuyện Cỗ máy Thời gian này đấy,” tôi nói, và tiếp lời kể của Nhà Tâm lý học về cuộc gặp lần trước của chúng tôi. Những vị khách mới thẳng thừng không tin. Ông Chủ bút đưa ra những lời phản bác. “Cái du hành thời gian này là gì? Một người đâu thể lăn lộn trong một nghịch lý mà người phủ đầy bụi được, phải không?” Và rồi, khi ý tưởng ấy thấm vào đầu, ông quay sang biếm họa. Ở Tương lai người ta không có bàn chải quần áo sao? Nhà báo cũng vậy, nhất định không tin bằng bất cứ giá nào, và hùa với Ông Chủ bút trong cái việc dễ dàng là chế giễu toàn bộ câu chuyện. Cả hai đều thuộc kiểu nhà báo mới—những gã trai trẻ vô cùng vui nhộn, bất kính. “Phóng viên Đặc biệt của chúng tôi tại Ngày Kia đưa tin,” Nhà báo đang nói—hay đúng hơn là đang la lên—thì Nhà Du hành Thời gian quay trở lại. Anh mặc bộ lễ phục buổi tối bình thường, và chẳng còn gì của sự thay đổi từng khiến tôi giật mình, ngoài vẻ hốc hác của anh.", "wells-the-time-machine:3.14": "“Này,” Ông Chủ bút nói, cười hả hê, “mấy tay ở đây bảo anh đã du hành tới tận giữa tuần sau! Kể cho chúng tôi nghe hết về ông Rosebery bé nhỏ đi, được không? Anh lấy bao nhiêu cho trọn gói?”", "wells-the-time-machine:3.15": "Nhà Du hành Thời gian đi đến chỗ dành sẵn cho mình, không nói một lời. Anh lặng lẽ mỉm cười, theo kiểu ngày trước của anh. “Món thịt cừu của tôi đâu?” anh nói. “Lại được cắm nĩa vào thịt, thật là sướng biết bao!”", "wells-the-time-machine:3.16": "“Kể chuyện đi!” Ông Chủ bút kêu lên.", "wells-the-time-machine:3.17": "“Kể chuyện cái quái gì!” Nhà Du hành Thời gian nói. “Tôi muốn ăn chút gì đã. Tôi sẽ không nói một lời nào cho đến khi đưa được ít pepton vào động mạch. Cảm ơn. Cả muối nữa.”", "wells-the-time-machine:3.18": "“Một lời thôi,” tôi nói. “Anh đã du hành thời gian phải không?”", "wells-the-time-machine:3.19": "“Phải,” Nhà Du hành Thời gian nói, miệng đầy thức ăn, gật gật đầu.", "wells-the-time-machine:3.20": "“Tôi sẵn lòng trả một shilling một dòng cho một bản ghi nguyên văn,” Ông Chủ bút nói. Nhà Du hành Thời gian đẩy ly của mình về phía Người Ít Nói và lấy móng tay gõ vào ly kêu leng keng; Người Ít Nói, nãy giờ vẫn nhìn chằm chằm vào mặt anh, giật nảy người, rồi rót rượu cho anh. Phần còn lại của bữa tối thật khó chịu. Riêng phần tôi, những câu hỏi đột ngột cứ chực trào lên môi, và tôi dám chắc những người khác cũng thế. Nhà báo cố làm dịu bầu không khí căng thẳng bằng cách kể những giai thoại về Hettie Potter. Nhà Du hành Thời gian dồn hết sự chú tâm vào bữa ăn, và phô ra sức ăn của một kẻ lang thang. Ông Bác sĩ hút một điếu thuốc lá, và quan sát Nhà Du hành Thời gian qua hàng mi. Người Ít Nói có vẻ còn vụng về hơn thường lệ, và uống sâm banh đều đặn, quả quyết, chỉ vì quá đỗi bồn chồn. Cuối cùng Nhà Du hành Thời gian đẩy đĩa ra, và nhìn quanh chúng tôi. “Tôi nghĩ tôi phải xin lỗi,” anh nói. “Tôi chỉ là đói lả đi thôi. Tôi vừa trải qua một quãng thời gian kỳ lạ hết sức.” Anh với tay lấy một điếu xì gà, và cắt đầu. “Nhưng hãy vào phòng hút thuốc đi. Câu chuyện quá dài để kể bên những chiếc đĩa dính mỡ.” Và tiện tay rung chuông khi đi ngang qua, anh dẫn đường sang căn phòng bên cạnh.", "wells-the-time-machine:3.21": "“Anh đã kể cho Blank, Dash và Chose về cỗ máy chưa?” anh nói với tôi, ngả lưng vào chiếc ghế bành và gọi tên ba vị khách mới.", "wells-the-time-machine:3.22": "“Nhưng chuyện ấy chỉ là một nghịch lý thôi,” Ông Chủ bút nói.", "wells-the-time-machine:3.23": "“Tối nay tôi không thể tranh luận được. Tôi không ngại kể cho các anh nghe câu chuyện, nhưng tôi không thể tranh luận. Tôi sẽ,” anh nói tiếp, “kể cho các anh nghe câu chuyện về những gì đã xảy đến với tôi, nếu các anh muốn, nhưng các anh phải kiềm chế, đừng ngắt lời. Tôi muốn kể nó. Rất muốn. Phần lớn sẽ nghe như bịa đặt. Đành vậy! Nó là sự thật—từng lời một, dẫu sao đi nữa. Lúc bốn giờ tôi còn ở trong phòng thí nghiệm, và từ lúc ấy đến giờ … tôi đã sống tám ngày … những ngày mà chưa một con người nào từng sống trước đây! Tôi gần như kiệt sức, nhưng tôi sẽ không ngủ cho đến khi đã kể hết chuyện này cho các anh. Rồi tôi sẽ đi ngủ. Nhưng không được ngắt lời! Đồng ý chứ?”", "wells-the-time-machine:3.24": "“Đồng ý,” Ông Chủ bút nói, và những người còn lại chúng tôi cũng đồng thanh “Đồng ý.” Và thế là Nhà Du hành Thời gian bắt đầu câu chuyện của anh như tôi đã ghi lại. Thoạt đầu anh ngả lưng vào ghế, và nói như một người mệt mỏi. Về sau anh trở nên sôi nổi hơn. Khi chép lại câu chuyện, tôi cảm thấy quá đỗi rõ ràng sự bất lực của giấy bút—và, trên hết, sự bất lực của chính tôi—trong việc diễn tả được phẩm chất của nó. Tôi đoán rằng các bạn đọc khá chăm chú; nhưng các bạn không thể thấy gương mặt trắng bệch, chân thành của người kể trong vầng sáng rực rỡ của ngọn đèn nhỏ, cũng không nghe được ngữ điệu giọng nói của anh. Các bạn không thể biết nét mặt anh đã biến đổi theo từng khúc quanh của câu chuyện ra sao! Hầu hết chúng tôi, những người nghe, đều ngồi trong bóng tối, vì nến trong phòng hút thuốc chưa được thắp, và chỉ có gương mặt của Nhà báo và đôi chân của Người Ít Nói từ đầu gối trở xuống là được chiếu sáng. Lúc đầu chúng tôi thỉnh thoảng lại liếc nhìn nhau. Một lúc sau chúng tôi thôi không làm thế nữa, và chỉ nhìn vào gương mặt Nhà Du hành Thời gian.", "wells-the-time-machine:4.1": "IV. Du hành thời gian", "wells-the-time-machine:4.2": "“Thứ Năm vừa rồi tôi đã nói với vài người trong các anh về những nguyên lý của Cỗ máy Thời gian, và cho các anh xem chính cái máy thật, còn dang dở trong xưởng. Nó đây rồi, phải nói là hơi tàn tạ vì đường xa; một trong những thanh ngà bị nứt, và một thanh vịn bằng đồng thau bị cong; nhưng phần còn lại vẫn khá nguyên vẹn. Tôi đã định hoàn tất nó vào thứ Sáu; nhưng đến thứ Sáu, khi việc lắp ráp gần xong, tôi phát hiện ra một trong những thanh niken ngắn đúng một inch, và tôi phải cho làm lại thanh này; vì thế mãi đến sáng nay cái máy mới hoàn chỉnh. Chính vào lúc mười giờ hôm nay, chiếc đầu tiên trong mọi Cỗ máy Thời gian đã bắt đầu sự nghiệp của nó. Tôi gõ nhẹ lên nó lần cuối, thử lại tất cả các con ốc, nhỏ thêm một giọt dầu lên thanh thạch anh, rồi ngồi lên yên. Tôi cho rằng một kẻ tự sát dí khẩu súng lục vào sọ mình cũng cảm thấy cùng một nỗi băn khoăn về điều sắp tới như tôi khi ấy. Tôi một tay cầm cần gạt khởi động, tay kia cầm cần gạt dừng, ấn cái thứ nhất, và gần như ngay lập tức ấn cái thứ hai. Tôi dường như chao đảo; tôi có cảm giác rơi xuống như trong ác mộng; và, nhìn quanh, tôi thấy phòng thí nghiệm vẫn y nguyên như trước. Có chuyện gì xảy ra không? Trong một thoáng tôi ngờ rằng trí óc mình đã đánh lừa mình. Rồi tôi để ý đến chiếc đồng hồ. Mới một khoảnh khắc trước, có vẻ thế, nó chỉ mười giờ hơn một phút hay chừng ấy; vậy mà giờ đã gần ba giờ rưỡi!", "wells-the-time-machine:4.3": "“Tôi hít một hơi, nghiến răng, nắm chặt cần gạt khởi động bằng cả hai tay, và lao đi đánh huỵch một cái. Phòng thí nghiệm trở nên mờ mịt rồi tối sầm lại. Bà Watchett bước vào và đi về phía cửa ra vườn, hình như không trông thấy tôi. Tôi đoán bà phải mất chừng một phút mới đi qua được chỗ ấy, nhưng đối với tôi bà dường như vút qua căn phòng như một quả pháo thăng thiên. Tôi đẩy cần gạt tới vị trí tận cùng. Màn đêm ập đến như khi người ta tắt một ngọn đèn, và chỉ một khoảnh khắc sau đã là ngày mai. Phòng thí nghiệm trở nên mờ nhạt và mịt mù, rồi mờ hơn và mờ mãi. Đêm mai đến, đen kịt, rồi lại ngày, lại đêm, lại ngày, mỗi lúc một nhanh hơn. Một tiếng rì rầm xoáy cuộn tràn ngập tai tôi, và một sự hỗn độn lạ lùng, câm lặng phủ xuống tâm trí tôi.", "wells-the-time-machine:4.4": "“Tôi e rằng tôi không thể truyền đạt được những cảm giác đặc biệt của việc du hành thời gian. Chúng khó chịu vô cùng. Có một cảm giác giống hệt như khi người ta ngồi trên tàu lượn—một chuyển động lao đầu xuống bất lực! Tôi cũng cảm thấy cùng một nỗi lo âu khủng khiếp về một cú va đập sắp xảy ra. Khi tôi tăng tốc, đêm nối tiếp ngày như cái vỗ của một đôi cánh đen. Hình bóng lờ mờ của phòng thí nghiệm chẳng mấy chốc dường như rời xa tôi, và tôi thấy mặt trời nhảy vụt qua bầu trời, mỗi phút lại vượt qua bầu trời một lần, và mỗi phút đánh dấu một ngày. Tôi đoán rằng phòng thí nghiệm đã bị phá hủy và tôi đã ra đến ngoài trời. Tôi có một ấn tượng lờ mờ về giàn giáo, nhưng lúc ấy tôi đã đi quá nhanh nên không còn nhận biết được bất kỳ vật gì đang chuyển động. Con ốc sên chậm nhất từng bò cũng lao vụt qua quá nhanh đối với tôi. Sự luân phiên chớp nhoáng của bóng tối và ánh sáng làm mắt đau nhức vô cùng. Rồi, trong những quãng tối đứt đoạn, tôi thấy mặt trăng quay nhanh qua các tuần của nó từ trăng non đến trăng tròn, và thoáng thấy lờ mờ những vì sao xoay vòng. Chẳng mấy chốc, khi tôi tiếp tục đi, vận tốc vẫn tăng dần, nhịp đập của đêm và ngày hòa thành một màu xám liên tục; bầu trời mang một sắc xanh thẳm kỳ diệu, một màu rực sáng tuyệt đẹp như màu của lúc hoàng hôn vừa chớm; mặt trời giật cục trở thành một vệt lửa, một vòm cung rực rỡ, trong không gian; mặt trăng thành một dải mờ hơn chập chờn; và tôi không còn thấy những vì sao, ngoài thỉnh thoảng một vòng tròn sáng hơn nhấp nháy trong màu xanh.", "wells-the-time-machine:4.5": "“Phong cảnh mờ sương và mơ hồ. Tôi vẫn ở trên sườn đồi nơi ngôi nhà này hiện nay tọa lạc, và mỏm đồi nhô lên phía trên tôi, xám xịt và lờ mờ. Tôi thấy cây cối mọc lên và biến đổi như những làn hơi nước phụt ra, lúc nâu, lúc xanh; chúng mọc lên, xòe rộng, run rẩy, rồi qua đi. Tôi thấy những tòa nhà đồ sộ mọc lên mờ nhạt mà đẹp đẽ, rồi trôi qua như những giấc mơ. Toàn bộ bề mặt trái đất dường như biến đổi—tan chảy và trôi đi dưới mắt tôi. Những chiếc kim nhỏ trên các mặt số ghi tốc độ của tôi quay mỗi lúc một nhanh hơn. Chẳng mấy chốc tôi để ý thấy vành đai mặt trời lắc lư lên xuống, từ điểm chí này sang điểm chí kia, trong một phút hoặc ít hơn, và do đó tốc độ của tôi là hơn một năm mỗi phút; và cứ mỗi phút tuyết trắng lại lóe lên khắp thế gian rồi biến mất, và tiếp theo là màu xanh tươi sáng, ngắn ngủi của mùa xuân.", "wells-the-time-machine:4.6": "“Những cảm giác khó chịu lúc khởi hành giờ đã bớt nhói buốt. Cuối cùng chúng hòa thành một thứ hưng phấn cuồng loạn. Quả thực tôi có để ý thấy cỗ máy lắc lư vụng về, mà tôi không thể giải thích được vì sao. Nhưng tâm trí tôi quá rối bời để lưu tâm đến nó, nên với một thứ điên cuồng mỗi lúc một xâm chiếm lấy tôi, tôi lao mình vào tương lai. Lúc đầu tôi hầu như không nghĩ đến chuyện dừng lại, hầu như không nghĩ đến gì ngoài những cảm giác mới lạ này. Nhưng chẳng mấy chốc một loạt ấn tượng mới nảy sinh trong tâm trí tôi—một nỗi tò mò nào đó và kèm theo đó một nỗi sợ hãi nào đó—cho đến khi cuối cùng chúng chiếm trọn lấy tôi. Tôi nghĩ, biết đâu sẽ hiện ra những bước phát triển kỳ lạ nào của nhân loại, những tiến bộ tuyệt vời nào vượt xa nền văn minh thô sơ của chúng ta, khi tôi đến gần để nhìn kỹ vào cái thế giới mờ ảo khó nắm bắt đang lao đi và dao động trước mắt tôi! Tôi thấy những công trình kiến trúc vĩ đại và lộng lẫy mọc lên quanh tôi, đồ sộ hơn bất kỳ tòa nhà nào thời chúng ta, vậy mà dường như được xây bằng ánh lấp lánh và sương mù. Tôi thấy một màu xanh đậm đà hơn dâng lên sườn đồi, và ở lại đó, không bị mùa đông nào làm gián đoạn. Ngay cả qua tấm màn hỗn độn trong tâm trí, trái đất vẫn có vẻ rất tươi đẹp. Và thế là tâm trí tôi quay về với việc dừng lại.", "wells-the-time-machine:4.7": "“Mối hiểm nguy đặc biệt nằm ở khả năng tôi gặp phải một chất nào đó trong khoảng không gian mà tôi, hay cỗ máy, đang chiếm chỗ. Chừng nào tôi còn du hành với vận tốc cao xuyên thời gian, điều này hầu như chẳng hề gì: có thể nói tôi đã bị loãng ra—đang luồn qua như một làn hơi giữa những kẽ hở của các chất nằm trên đường đi! Nhưng dừng lại có nghĩa là tự chèn mình, từng phân tử một, vào bất cứ thứ gì nằm trên đường; có nghĩa là đưa các nguyên tử của tôi vào sự tiếp xúc mật thiết với các nguyên tử của chướng ngại vật đến mức một phản ứng hóa học sâu sắc—có lẽ là một vụ nổ lan rộng—sẽ xảy ra, và thổi bay tôi cùng khí cụ của tôi ra khỏi mọi chiều kích có thể có—vào cõi Vô định. Khả năng này đã lặp đi lặp lại trong đầu tôi khi tôi chế tạo cỗ máy; nhưng hồi ấy tôi đã vui vẻ chấp nhận nó như một rủi ro không tránh khỏi—một trong những rủi ro mà con người buộc phải chấp nhận! Giờ đây khi rủi ro đã không thể tránh được, tôi không còn nhìn nó dưới cùng một ánh sáng vui vẻ nữa. Sự thật là, một cách không hay biết, sự kỳ lạ tuyệt đối của mọi thứ, sự rung lắc và chao đảo đến phát ốm của cỗ máy, trên hết là cảm giác rơi kéo dài, đã làm thần kinh tôi rối loạn hoàn toàn. Tôi tự nhủ rằng mình sẽ không bao giờ dừng lại được, và trong một cơn cáu kỉnh, tôi quyết định dừng lại ngay lập tức. Như một kẻ ngốc nóng nảy, tôi kéo mạnh cần gạt, và tức thì cái máy lảo đảo lật nhào, và tôi bị hất văng chúi đầu qua không trung.", "wells-the-time-machine:4.8": "“Có tiếng như một tiếng sét nổ bên tai tôi. Có lẽ tôi đã bị choáng trong một lúc. Một trận mưa đá tàn nhẫn đang rít quanh tôi, và tôi đang ngồi trên bãi cỏ mềm trước cỗ máy bị lật. Mọi thứ vẫn có vẻ xám xịt, nhưng chẳng mấy chốc tôi nhận ra rằng sự hỗn loạn trong tai đã hết. Tôi nhìn quanh. Tôi đang ở trên một chỗ có vẻ là một bãi cỏ nhỏ trong một khu vườn, có những bụi đỗ quyên bao quanh, và tôi để ý thấy những bông hoa màu tím hoa cà và tím đậm của chúng đang rụng lả tả dưới những hạt mưa đá quất xuống. Những hạt mưa đá nảy lên, nhảy múa, lơ lửng thành một đám mây nhỏ trên cỗ máy, và lướt dọc mặt đất như khói. Chỉ trong chốc lát tôi đã ướt sũng đến tận da. ‘Lòng hiếu khách mới tuyệt làm sao,’ tôi nói, ‘đối với một người đã du hành vô số năm để đến gặp các người.’", "wells-the-time-machine:4.9": "“Chẳng mấy chốc tôi nghĩ mình thật ngốc khi cứ để bị ướt. Tôi đứng dậy và nhìn quanh. Một hình thù khổng lồ, có vẻ được tạc bằng một loại đá trắng nào đó, lờ mờ hiện ra phía sau những bụi đỗ quyên qua màn mưa mù mịt. Nhưng tất cả phần còn lại của thế giới đều không trông thấy được.", "wells-the-time-machine:4.10": "“Những cảm giác của tôi lúc ấy thật khó tả. Khi những cột mưa đá thưa dần, tôi thấy hình thù màu trắng rõ hơn. Nó rất lớn, vì một cây bạch dương bạc chỉ chạm tới vai nó. Nó bằng cẩm thạch trắng, hình dáng giống như một con nhân sư có cánh, nhưng đôi cánh, thay vì khép thẳng đứng ở hai bên sườn, lại xòe rộng khiến nó trông như đang bay lơ lửng. Cái bệ, tôi có cảm giác, bằng đồng thiếc, và phủ dày gỉ đồng xanh. Tình cờ gương mặt nó lại hướng về phía tôi; đôi mắt mù lòa dường như đang quan sát tôi; trên môi phảng phất bóng một nụ cười. Nó bị mưa nắng bào mòn nặng nề, và điều đó gợi lên một cảm giác khó chịu về bệnh tật. Tôi đứng nhìn nó một lúc—có lẽ nửa phút, hoặc nửa giờ. Nó dường như tiến tới rồi lùi lại khi mưa đá quất trước nó dày hơn hay thưa hơn. Cuối cùng tôi rời mắt khỏi nó trong chốc lát, và thấy rằng tấm màn mưa đá đã mỏng như vải sờn, và bầu trời đang sáng dần lên hứa hẹn mặt trời.", "wells-the-time-machine:4.11": "“Tôi lại ngước nhìn hình thù trắng đang phủ phục, và toàn bộ sự liều lĩnh của chuyến du hành đột nhiên ập đến với tôi. Điều gì có thể hiện ra khi tấm màn mờ mịt kia được vén lên hoàn toàn? Điều gì lại không thể đã xảy đến với loài người? Nếu sự tàn ác đã trở thành một đam mê phổ biến thì sao? Nếu trong khoảng thời gian này, giống người đã mất đi khí phách con người, và đã phát triển thành một thứ gì đó phi nhân, vô cảm, và mạnh mẽ áp đảo thì sao? Tôi có thể trông như một con thú man rợ nào đó của thế giới cũ, chỉ càng đáng sợ và ghê tởm hơn vì sự giống nhau giữa chúng tôi—một sinh vật bẩn thỉu cần bị giết ngay lập tức.", "wells-the-time-machine:4.12": "“Tôi đã thấy những hình thù đồ sộ khác—những tòa nhà khổng lồ với các lan can chạm trổ phức tạp và những hàng cột cao, cùng một sườn đồi cây cối um tùm lờ mờ trườn lại gần tôi qua cơn bão đang dịu dần. Tôi bị một nỗi sợ hãi hoảng loạn xâm chiếm. Tôi điên cuồng quay lại với Cỗ máy Thời gian, và ra sức điều chỉnh lại nó. Trong lúc tôi làm thế, những tia nắng mặt trời xuyên thủng cơn giông. Màn mưa xám bị quét sang một bên và tan biến như vạt áo dài lê thê của một bóng ma. Phía trên tôi, trong sắc xanh thẳm của bầu trời mùa hạ, vài mảnh mây nâu mờ nhạt xoáy tròn vào hư vô. Những tòa nhà lớn quanh tôi hiện lên rõ ràng, sắc nét, sáng loáng vì nước mưa giông, và được viền trắng bởi những hạt mưa đá chưa tan chất dọc theo các hàng gạch đá. Tôi cảm thấy mình trần trụi trong một thế giới xa lạ. Tôi cảm thấy như có lẽ một con chim cảm thấy giữa bầu trời quang đãng, khi biết rằng diều hâu đang chao cánh phía trên và sắp sà xuống. Nỗi sợ của tôi tăng lên thành cuồng loạn. Tôi lấy hơi, nghiến răng, và lại vật lộn dữ dội, bằng cả cổ tay lẫn đầu gối, với cỗ máy. Nó chịu thua trước cú xông vào tuyệt vọng của tôi và lật lại. Nó đập mạnh vào cằm tôi. Một tay đặt trên yên, tay kia trên cần gạt, tôi đứng thở hổn hển trong tư thế sẵn sàng leo lên lần nữa.", "wells-the-time-machine:4.13": "“Nhưng khi đã có lại phương tiện rút lui chớp nhoáng, lòng can đảm của tôi cũng trở lại. Tôi nhìn thế giới của tương lai xa xôi này một cách tò mò hơn và ít sợ hãi hơn. Trong một ô cửa tròn, cao trên bức tường của ngôi nhà gần hơn, tôi thấy một nhóm người mặc áo choàng mềm mại sang trọng. Họ đã trông thấy tôi, và mặt họ đang hướng về phía tôi.", "wells-the-time-machine:4.14": "“Rồi tôi nghe thấy những giọng nói đang tiến lại gần. Băng qua những bụi cây cạnh Tượng Nhân sư Trắng là đầu và vai của những người đang chạy. Một người trong số họ xuất hiện trên một lối đi dẫn thẳng tới bãi cỏ nhỏ nơi tôi đang đứng cùng cỗ máy. Đó là một sinh vật mảnh dẻ—cao có lẽ chừng bốn bộ—mặc một chiếc áo chẽn màu tím, thắt ngang lưng bằng một dải đai da. Dưới chân là dép hay ủng ngắn—tôi không phân biệt rõ được là thứ nào; chân để trần tới đầu gối, đầu cũng để trần. Để ý thấy điều đó, lần đầu tiên tôi mới nhận ra không khí ấm áp biết bao.", "wells-the-time-machine:4.15": "“Người ấy gây cho tôi ấn tượng là một sinh vật rất đẹp và duyên dáng, nhưng mong manh khôn tả. Gương mặt ửng hồng của người ấy làm tôi nhớ tới kiểu người mắc bệnh lao đẹp hơn cả—cái vẻ đẹp hồng hào vì sốt mà ngày trước chúng ta vẫn thường nghe nói đến nhiều. Trông thấy người ấy, tôi đột nhiên lấy lại được sự tự tin. Tôi buông tay khỏi cỗ máy.", "wells-the-time-machine:5.1": "V. Ở Thời đại Hoàng kim", "wells-the-time-machine:5.2": "“Chỉ một khoảnh khắc sau, chúng tôi đã đứng mặt đối mặt, tôi và sinh vật mong manh đến từ tương lai này. Người ấy tiến thẳng tới chỗ tôi và cười vào mắt tôi. Tôi lập tức để ý rằng dáng vẻ người ấy không hề có chút dấu hiệu sợ hãi nào. Rồi người ấy quay sang hai người khác đang theo sau và nói với họ bằng một thứ tiếng lạ lùng, rất ngọt ngào và êm như nước chảy.", "wells-the-time-machine:5.3": "“Những người khác cũng đang tới, và chẳng mấy chốc một nhóm nhỏ chừng tám hay mười sinh vật kiều diễm này đã vây quanh tôi. Một người trong số họ nói với tôi. Thật kỳ lạ, tôi chợt nghĩ rằng giọng mình quá thô và trầm đối với họ. Vì vậy tôi lắc đầu, rồi chỉ vào tai mình, lại lắc đầu lần nữa. Người ấy bước lên một bước, ngập ngừng, rồi chạm vào tay tôi. Rồi tôi cảm thấy những xúc tu nhỏ mềm mại khác trên lưng và vai mình. Họ muốn chắc chắn rằng tôi là thật. Trong chuyện này chẳng có gì đáng báo động cả. Quả thực, có một điều gì đó ở những con người nhỏ bé xinh xắn này khiến người ta tin cậy—một vẻ hiền dịu duyên dáng, một sự thoải mái hồn nhiên như trẻ thơ. Và hơn nữa, họ trông mong manh đến mức tôi có thể tưởng tượng mình hất tung cả tá bọn họ như những con ki. Nhưng tôi đột ngột làm một cử chỉ cảnh báo khi thấy những bàn tay nhỏ màu hồng của họ sờ soạng Cỗ máy Thời gian. May thay lúc ấy, khi chưa quá muộn, tôi nghĩ tới một mối nguy mà cho đến lúc đó tôi đã quên mất, và với tay qua các thanh của cỗ máy, tôi tháo những cần gạt nhỏ dùng để khởi động nó, rồi bỏ chúng vào túi. Rồi tôi lại quay lại xem mình có thể làm gì để giao tiếp.", "wells-the-time-machine:5.4": "“Và rồi, nhìn kỹ hơn vào nét mặt họ, tôi thấy thêm vài điểm đặc biệt trong vẻ xinh đẹp kiểu búp bê sứ Dresden của họ. Tóc họ, đều xoăn như nhau, dứt gọn ở cổ và má; trên mặt không hề có chút dấu vết lông tóc nào, và tai họ nhỏ đến lạ lùng. Miệng nhỏ, với đôi môi đỏ tươi, khá mỏng, và những chiếc cằm nhỏ nhọn dần. Mắt to và hiền dịu; và—điều này có thể có vẻ như tự cao về phần tôi—tôi thậm chí còn có cảm giác rằng trong mắt họ thiếu đi phần nào sự quan tâm mà tôi lẽ ra có thể chờ đợi.", "wells-the-time-machine:5.5": "“Vì họ không hề cố gắng giao tiếp với tôi, mà chỉ đứng quanh tôi mỉm cười và nói với nhau bằng những âm thanh gù gù êm dịu, tôi bèn bắt đầu cuộc trò chuyện. Tôi chỉ vào Cỗ máy Thời gian và vào bản thân. Rồi, ngập ngừng một lúc không biết diễn tả Thời gian ra sao, tôi chỉ lên mặt trời. Lập tức một hình người nhỏ bé xinh xắn kỳ lạ mặc đồ kẻ ô tím và trắng nhìn theo cử chỉ của tôi, rồi khiến tôi sửng sốt bằng cách bắt chước tiếng sấm.", "wells-the-time-machine:5.6": "“Trong một lúc tôi choáng váng, dù ý nghĩa cử chỉ của người ấy đã khá rõ. Câu hỏi đột ngột nảy ra trong đầu tôi: phải chăng những sinh vật này là những kẻ ngốc? Các anh khó mà hiểu được nó tác động đến tôi thế nào. Các anh thấy đấy, tôi vẫn luôn đinh ninh rằng con người của năm tám trăm linh hai nghìn mấy sẽ vượt xa chúng ta một cách không thể tin nổi về tri thức, nghệ thuật, về mọi thứ. Thế rồi một người trong số họ đột nhiên hỏi tôi một câu cho thấy y chỉ ở trình độ trí tuệ của một đứa trẻ năm tuổi của chúng ta—thực ra là hỏi tôi có phải tôi từ mặt trời xuống trong một cơn giông không! Điều đó giải phóng sự phán xét mà tôi đã tạm gác lại về quần áo của họ, tay chân mảnh dẻ nhẹ bẫng, và những nét mặt mong manh của họ. Một dòng thất vọng tràn qua tâm trí tôi. Trong một thoáng tôi cảm thấy mình đã chế tạo Cỗ máy Thời gian một cách vô ích.", "wells-the-time-machine:5.7": "“Tôi gật đầu, chỉ lên mặt trời, và diễn tả cho họ một tiếng sét sống động đến mức họ giật mình. Tất cả bọn họ lùi lại một hai bước và cúi chào. Rồi một người vừa cười vừa tiến về phía tôi, mang theo một chuỗi hoa tuyệt đẹp hoàn toàn mới lạ đối với tôi, và quàng nó lên cổ tôi. Ý tưởng ấy được đón nhận bằng những tràng vỗ tay du dương; và chẳng mấy chốc tất cả họ chạy tới chạy lui tìm hoa, rồi vừa cười vừa tung hoa lên người tôi cho đến khi tôi gần như ngạt thở trong hoa. Các anh, những người chưa bao giờ thấy cảnh tương tự, khó mà tưởng tượng được vô số năm vun trồng đã tạo ra những bông hoa thanh tú và kỳ diệu đến nhường nào. Rồi ai đó đề nghị đem món đồ chơi của họ ra trưng bày trong tòa nhà gần nhất, và thế là tôi được dẫn đi qua tượng nhân sư bằng cẩm thạch trắng, vốn như vẫn quan sát tôi suốt từ nãy với một nụ cười trước sự kinh ngạc của tôi, hướng về một tòa nhà đồ sộ màu xám bằng đá chạm trổ. Khi đi cùng họ, ký ức về những dự đoán đầy tự tin của tôi về một hậu thế vô cùng nghiêm trang và trí tuệ hiện về trong tâm trí, khiến tôi buồn cười không cưỡng nổi.", "wells-the-time-machine:5.8": "“Tòa nhà có một lối vào khổng lồ, và nhìn chung có kích thước đồ sộ. Lẽ tự nhiên là tôi bận tâm nhất đến đám đông những người nhỏ bé đang mỗi lúc một đông thêm, và đến những cánh cổng lớn mở toang đang há ra trước mặt tôi, tối tăm và bí ẩn. Ấn tượng chung của tôi về thế giới mà tôi nhìn thấy qua đầu họ là một vùng hoang vu rối rắm những bụi cây và hoa đẹp, một khu vườn đã bị bỏ mặc từ lâu mà vẫn không có cỏ dại. Tôi thấy một số cành hoa cao vút mang những bông hoa trắng kỳ lạ, đo ngang chỗ những cánh hoa như sáp xòe ra có lẽ được chừng một bộ. Chúng mọc rải rác, như thể hoang dại, giữa những bụi cây nhiều màu sắc, nhưng, như tôi đã nói, lúc ấy tôi không xem xét chúng kỹ. Cỗ máy Thời gian bị bỏ lại trơ trọi trên bãi cỏ giữa những bụi đỗ quyên.", "wells-the-time-machine:5.9": "“Vòm cửa được chạm khắc tinh xảo, nhưng lẽ tự nhiên là tôi không quan sát hình chạm thật kỹ, dù khi đi qua tôi có cảm giác thấy những nét gợi nhớ đến lối trang trí Phoenicia cổ, và tôi chú ý rằng chúng đã bị vỡ nát và mòn vẹt vì mưa gió rất nhiều. Thêm vài người mặc đồ sặc sỡ hơn đón tôi ở ngưỡng cửa, và thế là chúng tôi bước vào, tôi, khoác bộ quần áo thế kỷ mười chín xỉn màu, trông khá kệch cỡm, đeo vòng hoa, và vây quanh là một khối xoáy cuộn những áo choàng tươi sáng, màu dịu và những tay chân trắng ngần, giữa một vòng xoáy du dương của tiếng cười và lời nói cười.", "wells-the-time-machine:5.10": "“Ô cửa lớn mở ra một gian sảnh rộng lớn tương xứng treo những tấm rèm màu nâu. Mái chìm trong bóng tối, và những ô cửa sổ, một phần lắp kính màu và một phần không có kính, để lọt vào một thứ ánh sáng dịu nhẹ. Sàn được lát bằng những khối lớn của một loại kim loại trắng rất cứng, không phải tấm cũng chẳng phải phiến—mà là khối, và nó đã mòn nhiều đến mức, theo tôi phán đoán là do bước chân đi lại của bao thế hệ đã qua, những lối đi nhiều người qua lại đã bị khoét thành rãnh sâu. Đặt ngang theo chiều dài gian sảnh là vô số những chiếc bàn làm bằng những phiến đá mài nhẵn, cao có lẽ chừng một bộ so với mặt sàn, và trên đó là những đống trái cây. Vài thứ tôi nhận ra là một loại mâm xôi và cam phì đại, nhưng phần lớn chúng đều lạ lẫm.", "wells-the-time-machine:5.11": "“Giữa các bàn rải rác rất nhiều nệm. Những người dẫn đường của tôi ngồi xuống trên đó, ra hiệu cho tôi làm theo. Với một vẻ không câu nệ dễ mến, họ bắt đầu dùng tay ăn trái cây, ném vỏ, cuống, và những thứ tương tự, vào những lỗ tròn ở hai bên bàn. Tôi chẳng ngần ngại noi theo họ, vì tôi thấy vừa khát vừa đói. Trong lúc ăn, tôi thong thả quan sát gian sảnh.", "wells-the-time-machine:5.12": "“Và có lẽ điều làm tôi chú ý nhất là vẻ đổ nát của nó. Những ô cửa sổ kính màu, chỉ có một họa tiết hình học, bị vỡ nhiều chỗ, và những tấm rèm treo ngang phía cuối sảnh bám đầy bụi dày. Và tôi để ý thấy góc chiếc bàn cẩm thạch gần tôi bị sứt mẻ. Tuy vậy, hiệu quả chung vẫn vô cùng lộng lẫy và đẹp như tranh. Có lẽ có chừng vài trăm người đang ăn trong sảnh, và phần lớn bọn họ, ngồi gần tôi hết mức có thể, đang quan sát tôi với vẻ thích thú, đôi mắt nhỏ của họ sáng lên phía trên những trái cây đang ăn. Tất cả đều mặc cùng một thứ chất liệu như lụa, mềm mại nhưng bền chắc.", "wells-the-time-machine:5.13": "“Nhân tiện nói thêm, trái cây là toàn bộ thức ăn của họ. Những con người của tương lai xa xôi này là những người ăn chay nghiêm ngặt, và trong thời gian ở với họ, bất chấp đôi lúc thèm thịt, tôi cũng phải ăn toàn trái cây. Quả thực, về sau tôi phát hiện ra rằng ngựa, bò, cừu, chó đã nối gót loài Ngư long đi vào tuyệt chủng. Nhưng trái cây rất ngon; đặc biệt có một loại dường như vào mùa suốt thời gian tôi ở đó—một thứ quả bở bột nằm trong một lớp vỏ ba cạnh—đặc biệt ngon, và tôi lấy nó làm món ăn chính. Thoạt đầu tôi bối rối trước tất cả những trái cây lạ lùng này, và trước những bông hoa lạ lùng tôi thấy, nhưng về sau tôi bắt đầu hiểu ra ý nghĩa của chúng.", "wells-the-time-machine:5.14": "“Tuy nhiên, giờ đây tôi đang kể với các anh về bữa tối trái cây của tôi ở tương lai xa xôi. Ngay khi cơn đói đã dịu đi đôi chút, tôi quyết tâm cố gắng một cách kiên quyết để học ngôn ngữ của những con người mới này của tôi. Rõ ràng đó là việc cần làm tiếp theo. Trái cây có vẻ là thứ thuận tiện để bắt đầu, và giơ một quả lên, tôi bắt đầu một loạt âm thanh và cử chỉ dò hỏi. Tôi gặp khá nhiều khó khăn trong việc truyền đạt ý mình. Thoạt đầu những cố gắng của tôi chỉ gặp phải những cái nhìn sửng sốt hoặc những tràng cười không dứt, nhưng chẳng mấy chốc một sinh vật nhỏ tóc vàng dường như nắm được ý tôi và lặp lại một cái tên. Họ phải ríu rít giải thích chuyện ấy với nhau rất lâu, và những cố gắng đầu tiên của tôi để phát ra những âm thanh nhỏ nhẹ tinh tế trong ngôn ngữ của họ đã gây ra một trận cười thích thú vô cùng, chân thành dẫu thiếu lịch sự. Tuy nhiên, tôi cảm thấy mình như một ông thầy giáo giữa đám trẻ con, và cứ kiên trì, và chẳng bao lâu tôi đã nắm được ít nhất vài chục danh từ; rồi tôi tiến tới các đại từ chỉ định, và thậm chí cả động từ ‘ăn.’ Nhưng đó là một công việc chậm chạp, và những con người nhỏ bé chẳng mấy chốc đã mệt và muốn thoát khỏi những câu hỏi của tôi, nên tôi quyết định, phần nhiều vì bắt buộc, để họ dạy tôi từng liều nhỏ mỗi khi họ thích. Và chẳng bao lâu tôi thấy đó là những liều rất nhỏ, vì tôi chưa từng gặp những người nào biếng nhác hơn hay dễ mệt mỏi hơn.", "wells-the-time-machine:6.1": "VI. Hoàng hôn của nhân loại", "wells-the-time-machine:6.2": "“Chẳng bao lâu tôi phát hiện ra một điều kỳ quặc ở những người chủ nhà nhỏ bé của mình, đó là họ thiếu sự quan tâm. Họ đến với tôi với những tiếng kêu kinh ngạc háo hức, như trẻ con, nhưng, cũng như trẻ con, họ chẳng mấy chốc thôi không xem xét tôi nữa, và lang thang bỏ đi theo một món đồ chơi khác. Bữa ăn và những bước đầu trò chuyện của tôi kết thúc, lần đầu tiên tôi để ý thấy hầu hết những người đã vây quanh tôi lúc đầu đều đã đi mất. Cũng thật lạ là tôi nhanh chóng chẳng để tâm đến những con người nhỏ bé này nữa. Ngay khi cơn đói được thỏa mãn, tôi lại đi qua cánh cổng ra ngoài thế giới ngập nắng. Tôi liên tục gặp thêm những con người tương lai này, họ đi theo tôi một quãng ngắn, ríu rít và cười cợt về tôi, rồi, sau khi mỉm cười và khoa tay múa chân một cách thân thiện, lại để mặc tôi tự xoay xở.", "wells-the-time-machine:6.3": "“Sự tĩnh lặng của buổi chiều tà đã phủ lên thế giới khi tôi bước ra khỏi gian sảnh lớn, và cảnh vật được chiếu sáng bởi ánh hồng ấm áp của mặt trời đang lặn. Lúc đầu mọi thứ thật rối rắm. Mọi thứ hoàn toàn khác hẳn với thế giới mà tôi từng biết—ngay cả những bông hoa. Tòa nhà lớn tôi vừa rời đi nằm trên sườn một thung lũng sông rộng, nhưng sông Thames đã dịch chuyển có lẽ một dặm so với vị trí hiện nay. Tôi quyết định leo lên đỉnh một ngọn đồi, có lẽ cách đó một dặm rưỡi, từ đó tôi có thể nhìn bao quát hơn hành tinh này của chúng ta vào năm tám trăm linh hai nghìn bảy trăm linh một sau Công nguyên. Vì, tôi xin giải thích, đó là niên đại mà những mặt số nhỏ trên cỗ máy của tôi ghi lại.", "wells-the-time-machine:6.4": "“Trong lúc đi, tôi để ý tìm mọi ấn tượng có thể giúp giải thích tình trạng huy hoàng đổ nát mà tôi thấy thế giới đang lâm vào—bởi nó quả là đổ nát. Chẳng hạn, ở một quãng ngắn lên đồi là một đống đá hoa cương lớn, được gắn kết với nhau bằng những khối nhôm, một mê cung mênh mông những bức tường dựng đứng và những đống đổ nát nhàu nhĩ, giữa đó là những bụi rậm dày đặc những cây hình tháp chùa rất đẹp—có lẽ là cây tầm ma—nhưng lá nhuốm màu nâu tuyệt diệu, và không thể chích đốt được. Rõ ràng đó là tàn tích bị bỏ hoang của một công trình đồ sộ nào đó, được xây nhằm mục đích gì thì tôi không xác định được. Chính ở nơi đây, về sau, số phận đã định cho tôi trải qua một kinh nghiệm hết sức kỳ lạ—dấu hiệu đầu tiên của một khám phá còn kỳ lạ hơn—nhưng về điều đó tôi sẽ nói vào đúng chỗ của nó.", "wells-the-time-machine:6.5": "“Nhìn quanh, với một ý nghĩ chợt đến, từ một khoảng sân bậc nơi tôi nghỉ chân một lúc, tôi nhận ra rằng không hề thấy một ngôi nhà nhỏ nào. Hình như ngôi nhà riêng lẻ, và có lẽ cả hộ gia đình, đã biến mất. Rải rác đây đó giữa màu xanh cây lá là những tòa nhà như cung điện, nhưng ngôi nhà và mái tranh, vốn là những nét đặc trưng của phong cảnh nước Anh chúng ta, đã biến mất.", "wells-the-time-machine:6.6": "“‘Chủ nghĩa cộng sản,’ tôi tự nhủ.", "wells-the-time-machine:6.7": "“Và ngay sau đó là một ý nghĩ khác. Tôi nhìn nửa tá hình người nhỏ bé đang đi theo tôi. Rồi, trong chớp mắt, tôi nhận ra rằng tất cả đều mặc cùng một kiểu trang phục, cùng một gương mặt mềm mại nhẵn nhụi, và cùng một vẻ tròn trịa như con gái ở tay chân. Có lẽ thật lạ là trước đó tôi lại không để ý đến điều này. Nhưng mọi thứ đều quá lạ lùng. Giờ đây, tôi thấy sự thật khá rõ ràng. Về trang phục, và về mọi khác biệt về thể chất và dáng vẻ hiện nay vẫn phân biệt hai giới với nhau, những con người của tương lai này đều giống nhau. Và trẻ con, trong mắt tôi, dường như chỉ là những phiên bản thu nhỏ của cha mẹ chúng. Khi ấy tôi phán đoán rằng trẻ con thời đó cực kỳ sớm phát triển, ít nhất là về thể chất, và về sau tôi đã tìm thấy rất nhiều bằng chứng xác nhận ý kiến của mình.", "wells-the-time-machine:6.8": "“Thấy sự thoải mái và an toàn mà những con người này đang sống, tôi cảm thấy rằng sự giống nhau gần gũi giữa hai giới này rốt cuộc cũng là điều người ta có thể chờ đợi; bởi sức mạnh của người đàn ông và sự mềm mại của người đàn bà, định chế gia đình, và sự phân hóa nghề nghiệp chỉ là những nhu cầu thiết yếu mang tính chiến đấu của một thời đại sức mạnh thể chất. Ở nơi dân số cân bằng và dồi dào, việc sinh đẻ nhiều trở thành một tai họa hơn là một phúc lành đối với Nhà nước; ở nơi bạo lực hiếm khi xảy ra và con cái được an toàn, thì ít cần thiết hơn—quả thực chẳng còn cần thiết gì—một gia đình hữu hiệu, và sự chuyên biệt hóa của hai giới liên quan đến nhu cầu của con cái biến mất. Chúng ta thấy một vài manh nha của điều này ngay cả trong thời đại chúng ta, và ở thời đại tương lai này, nó đã hoàn tất. Đây, tôi phải nhắc các anh, là suy đoán của tôi lúc bấy giờ. Về sau, tôi mới thấy nó còn kém xa thực tế đến mức nào.", "wells-the-time-machine:6.9": "“Trong lúc tôi đang trầm ngâm về những điều này, sự chú ý của tôi bị thu hút bởi một công trình nhỏ xinh xắn, trông như một cái giếng dưới một mái vòm. Tôi thoáng nghĩ đến sự kỳ quặc của việc giếng nước vẫn còn tồn tại, rồi lại tiếp tục mạch suy đoán của mình. Không có tòa nhà lớn nào ở gần đỉnh đồi, và vì sức đi bộ của tôi hiển nhiên là phi thường, chẳng mấy chốc lần đầu tiên tôi được bỏ lại một mình. Với một cảm giác tự do và phiêu lưu kỳ lạ, tôi tiếp tục leo lên đỉnh đồi.", "wells-the-time-machine:6.10": "“Ở đó tôi tìm thấy một chiếc ghế bằng một thứ kim loại màu vàng mà tôi không nhận ra, chỗ này chỗ kia bị ăn mòn bởi một loại gỉ hồng hồng và bị rêu mềm phủ lấp quá nửa, hai tay vịn được đúc và giũa thành hình đầu quái điểu sư. Tôi ngồi xuống đó, và ngắm nhìn toàn cảnh rộng lớn của thế giới cũ của chúng ta dưới ánh hoàng hôn của ngày dài ấy. Đó là một cảnh đẹp và êm dịu nhất mà tôi từng thấy. Mặt trời đã lặn xuống dưới đường chân trời và phương tây rực lửa vàng, điểm vài dải ngang màu tím và đỏ thắm. Bên dưới là thung lũng sông Thames, nơi dòng sông nằm như một dải thép đánh bóng. Tôi đã nói về những cung điện lớn rải rác giữa màu xanh muôn sắc, có cái đổ nát, có cái vẫn có người ở. Đây đó nổi lên một hình tượng màu trắng hoặc ánh bạc giữa khu vườn hoang của trái đất, đây đó vạch lên đường thẳng đứng sắc nét của một mái vòm hay một ngọn tháp đá. Không có hàng rào, không có dấu hiệu của quyền tư hữu, không có dấu vết của nông nghiệp; cả trái đất đã trở thành một khu vườn.", "wells-the-time-machine:6.11": "“Cứ thế ngắm nhìn, tôi bắt đầu diễn giải những điều mình đã thấy, và theo cách nó hình thành trong đầu tôi tối hôm ấy, cách diễn giải của tôi đại loại như sau. (Về sau tôi mới thấy mình chỉ nắm được một nửa sự thật—hay chỉ thoáng thấy một khía cạnh của sự thật mà thôi.)", "wells-the-time-machine:6.12": "“Tôi có cảm giác rằng mình đã tình cờ bắt gặp nhân loại vào lúc suy tàn. Ánh hoàng hôn đỏ ối khiến tôi nghĩ đến hoàng hôn của nhân loại. Lần đầu tiên tôi bắt đầu nhận ra một hệ quả kỳ lạ của nỗ lực xã hội mà hiện nay chúng ta đang theo đuổi. Thế nhưng, nghĩ lại, đó cũng là một hệ quả khá hợp lôgic. Sức mạnh là sản phẩm của nhu cầu; sự an toàn lại ban thưởng cho sự yếu đuối. Công cuộc cải thiện các điều kiện sống—quá trình khai hóa thực sự làm cho cuộc sống ngày càng an toàn hơn—đã tiến triển đều đặn tới đỉnh điểm. Thắng lợi này nối tiếp thắng lợi khác của một nhân loại đoàn kết trước Tự nhiên. Những điều hiện nay chỉ là mơ ước đã trở thành những dự án được chủ ý bắt tay vào thực hiện và đẩy tới. Và mùa gặt chính là những gì tôi thấy!", "wells-the-time-machine:6.13": "“Suy cho cùng, ngành vệ sinh và nông nghiệp ngày nay vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. Khoa học thời chúng ta mới chỉ tấn công được một góc nhỏ của lĩnh vực bệnh tật của loài người, nhưng, dẫu vậy, nó vẫn mở rộng hoạt động của mình một cách rất đều đặn và bền bỉ. Nông nghiệp và nghề làm vườn của chúng ta chỉ diệt một cây cỏ dại chỗ này chỗ kia và vun trồng có lẽ chừng vài chục loại cây lành, để mặc phần lớn còn lại tự tranh đấu mà tìm lấy thế cân bằng. Chúng ta cải thiện những cây trồng và vật nuôi ưa thích của mình—mà chúng mới ít ỏi làm sao—dần dần bằng chọn giống; lúc thì một giống đào mới ngon hơn, lúc thì một giống nho không hạt, lúc thì một bông hoa to hơn và thơm hơn, lúc thì một giống bò tiện lợi hơn. Chúng ta cải thiện chúng dần dần, bởi lý tưởng của chúng ta còn mơ hồ và dè dặt, và kiến thức của chúng ta còn rất hạn chế; bởi Tự nhiên, cũng vậy, vẫn rụt rè và chậm chạp trong đôi tay vụng về của chúng ta. Một ngày nào đó tất cả những điều này sẽ được tổ chức tốt hơn, và tốt hơn nữa. Đó là chiều hướng của dòng chảy bất chấp những xoáy nước. Cả thế giới sẽ trở nên thông minh, có học thức, và hợp tác; mọi việc sẽ tiến mỗi lúc một nhanh hơn tới sự chinh phục Tự nhiên. Rốt cuộc, một cách khôn ngoan và thận trọng, chúng ta sẽ điều chỉnh lại sự cân bằng của đời sống động vật và thực vật cho phù hợp với nhu cầu con người.", "wells-the-time-machine:6.14": "“Sự điều chỉnh này, tôi nói, hẳn đã được thực hiện, và thực hiện tốt; quả thực đã được thực hiện cho muôn đời, trong khoảng Thời gian mà cỗ máy của tôi đã nhảy vọt qua. Không khí không còn muỗi mắt, mặt đất không còn cỏ dại hay nấm mốc; khắp nơi là trái cây và những bông hoa ngọt ngào, tươi đẹp; những con bướm rực rỡ bay lượn đây đó. Lý tưởng của y học dự phòng đã đạt được. Bệnh tật đã bị diệt trừ. Suốt thời gian lưu lại, tôi không thấy bằng chứng nào về bất kỳ bệnh truyền nhiễm nào. Và lát nữa tôi sẽ phải kể với các anh rằng ngay cả các quá trình thối rữa và phân hủy cũng đã bị những thay đổi này tác động sâu sắc.", "wells-the-time-machine:6.15": "“Những thắng lợi xã hội cũng đã được thực hiện. Tôi thấy loài người được ở trong những chốn trú ngụ lộng lẫy, ăn mặc huy hoàng, và cho đến lúc ấy tôi chưa thấy họ làm một công việc lao nhọc nào. Không có dấu hiệu của đấu tranh, cả đấu tranh xã hội lẫn kinh tế. Cửa hàng, quảng cáo, giao thương, tất cả những hoạt động buôn bán vốn làm nên thân thể của thế giới chúng ta, đã không còn. Vào buổi chiều vàng rực ấy, lẽ tự nhiên là tôi chộp ngay lấy ý tưởng về một thiên đường xã hội. Tôi đoán rằng khó khăn của sự gia tăng dân số đã được giải quyết, và dân số đã thôi không tăng nữa.", "wells-the-time-machine:6.16": "“Nhưng cùng với sự thay đổi điều kiện này tất yếu kéo theo những sự thích nghi với thay đổi ấy. Trừ phi khoa học sinh học là một mớ sai lầm, thì cái gì là nguyên nhân của trí thông minh và sức sống của con người? Gian khổ và tự do: những điều kiện mà trong đó kẻ năng động, mạnh mẽ và khôn khéo thì sống sót còn kẻ yếu hơn thì bị dồn vào chân tường; những điều kiện đặt giá trị cao vào sự liên minh trung thành của những người có năng lực, vào sự tự chủ, kiên nhẫn và quyết đoán. Và định chế gia đình, cùng những cảm xúc nảy sinh trong đó, sự ghen tuông dữ dội, lòng trìu mến đối với con cái, sự hy sinh tận tụy của cha mẹ, tất cả đều tìm thấy lý do tồn tại và chỗ dựa của chúng trong những hiểm nguy cận kề đối với kẻ non trẻ. Giờ đây, những hiểm nguy cận kề ấy ở đâu? Có một tình cảm đang nảy sinh, và nó sẽ lớn dần, chống lại sự ghen tuông vợ chồng, chống lại tình mẫu tử mãnh liệt, chống lại mọi thứ đam mê; những thứ giờ đây không cần thiết, và những thứ làm chúng ta khó chịu, những tàn dư man rợ, những nốt nghịch tai trong một cuộc sống tinh tế và dễ chịu.", "wells-the-time-machine:6.17": "“Tôi nghĩ đến vóc dáng mảnh mai của những con người này, sự thiếu trí thông minh của họ, và những tàn tích đồ sộ, nhiều vô kể kia, và điều đó củng cố niềm tin của tôi vào một cuộc chinh phục Tự nhiên trọn vẹn. Bởi sau trận chiến là Yên bình. Nhân loại từng mạnh mẽ, đầy nghị lực và thông minh, và đã dùng tất cả sinh lực dồi dào của mình để thay đổi những điều kiện mà nó sống. Và giờ đây là sự phản ứng của những điều kiện đã bị thay đổi.", "wells-the-time-machine:6.18": "“Dưới những điều kiện mới của sự tiện nghi và an toàn hoàn hảo, nguồn năng lượng không ngơi nghỉ ấy, thứ mà ở chúng ta là sức mạnh, sẽ trở thành sự yếu đuối. Ngay trong thời đại chúng ta, một số khuynh hướng và ham muốn, từng cần thiết cho sự sinh tồn, lại là nguồn gốc thường trực của thất bại. Chẳng hạn, lòng can đảm thể chất và tình yêu chiến đấu chẳng giúp ích gì nhiều—thậm chí còn có thể là trở ngại—đối với một người văn minh. Và trong một trạng thái cân bằng và an toàn về thể chất, sức mạnh, trí tuệ cũng như thể chất, sẽ trở nên lạc lõng. Tôi phán đoán rằng trong vô số năm đã không có nguy cơ chiến tranh hay bạo lực đơn lẻ, không có hiểm họa từ thú dữ, không có bệnh tật hao mòn đòi hỏi thể chất cường tráng, không cần đến lao động nhọc nhằn. Với một cuộc sống như thế, những kẻ mà chúng ta gọi là yếu cũng được trang bị tốt chẳng kém kẻ mạnh, quả thực chẳng còn là yếu nữa. Thực ra họ còn được trang bị tốt hơn, bởi kẻ mạnh sẽ bị dày vò bởi một nguồn năng lượng không có lối thoát. Hẳn nhiên vẻ đẹp tinh tế của những tòa nhà tôi thấy là kết quả của những đợt trào dâng cuối cùng của nguồn năng lượng giờ đây đã không còn mục đích của nhân loại, trước khi nó lắng xuống trong sự hòa hợp hoàn hảo với những điều kiện mà nó sống—nét hoa mỹ của thắng lợi ấy, vốn đã mở đầu cho cuộc thái bình vĩ đại cuối cùng. Đó vẫn luôn là số phận của năng lượng trong sự an toàn; nó tìm đến nghệ thuật và nhục dục, rồi đến sự uể oải và suy tàn.", "wells-the-time-machine:6.19": "“Ngay cả xung lực nghệ thuật này rốt cuộc cũng sẽ tàn lụi—gần như đã tàn lụi ở cái Thời mà tôi thấy. Tự trang điểm bằng hoa, nhảy múa, ca hát dưới ánh mặt trời: tinh thần nghệ thuật chỉ còn lại chừng ấy, không hơn. Ngay cả điều đó rồi cuối cùng cũng sẽ phai nhạt thành một sự an phận không hoạt động. Chúng ta được giữ cho sắc bén trên hòn đá mài của đau khổ và thiếu thốn, và tôi có cảm giác rằng ở đây, hòn đá mài đáng ghét ấy cuối cùng đã vỡ!", "wells-the-time-machine:6.20": "“Khi đứng đó trong bóng tối đang dày lên, tôi nghĩ rằng với lời giải thích đơn giản này mình đã làm chủ được vấn đề của thế giới—đã nắm được toàn bộ bí mật của những con người dễ thương này. Có lẽ những biện pháp kìm hãm mà họ nghĩ ra để hạn chế sự gia tăng dân số đã thành công quá mức, và số lượng của họ đã giảm đi thay vì giữ nguyên. Điều đó sẽ giải thích cho những tàn tích bị bỏ hoang. Lời giải thích của tôi thật đơn giản, và khá hợp lý—như phần lớn những lý thuyết sai lầm vẫn thế!", "wells-the-time-machine:7.1": "VII. Một cú sốc bất ngờ", "wells-the-time-machine:7.2": "“Trong lúc tôi đứng đó trầm ngâm về thắng lợi quá ư trọn vẹn này của con người, vầng trăng tròn, vàng vọt và khuyết một bên, nhô lên từ một vùng ánh bạc tràn ngập ở phía đông bắc. Những hình hài nhỏ bé rực rỡ dưới kia thôi đi lại, một con cú lặng lẽ lướt qua, và tôi rùng mình vì cái lạnh của đêm. Tôi quyết định xuống đồi và tìm chỗ ngủ.", "wells-the-time-machine:7.3": "“Tôi đưa mắt tìm tòa nhà quen. Rồi mắt tôi lần theo tới hình Tượng Nhân sư Trắng trên bệ đồng, mỗi lúc một rõ nét khi ánh trăng mới mọc sáng dần lên. Tôi thấy được cây bạch dương in bóng trên nền tượng. Kia là bụi đỗ quyên rối rắm, đen thẫm trong ánh sáng nhợt nhạt, và kia là bãi cỏ nhỏ. Tôi lại nhìn bãi cỏ. Một mối ngờ vực kỳ lạ làm sự tự mãn của tôi lạnh đi. ‘Không,’ tôi quả quyết tự nhủ, ‘đó không phải bãi cỏ ấy.’", "wells-the-time-machine:7.4": "“Nhưng đó chính là bãi cỏ ấy. Bởi khuôn mặt trắng hủi lở của tượng nhân sư đang hướng về phía nó. Các anh có hình dung nổi tôi cảm thấy thế nào khi niềm xác tín ấy thấm vào tôi không? Nhưng các anh không thể. Cỗ máy Thời gian đã biến mất!", "wells-the-time-machine:7.5": "“Lập tức, như một ngọn roi quất ngang mặt, ập đến khả năng tôi sẽ mất thời đại của chính mình, sẽ bị bỏ lại bơ vơ trong thế giới mới lạ lùng này. Chỉ riêng ý nghĩ ấy thôi đã là một cảm giác thể xác thực sự. Tôi có thể cảm thấy nó bóp lấy cổ họng và chặn nghẹt hơi thở của tôi. Thoáng sau tôi đã hoảng loạn tột độ và lao xuống dốc bằng những sải chân dài nhảy vọt. Có lần tôi ngã chúi đầu và rách mặt; tôi chẳng phí thời gian cầm máu, mà bật dậy chạy tiếp, một dòng ấm nóng rỉ xuống má và cằm. Suốt lúc chạy tôi cứ tự nhủ: ‘Chúng chỉ dời nó đi một chút thôi, đẩy nó vào dưới bụi cây cho khuất lối.’ Dẫu vậy, tôi vẫn chạy hết sức mình. Suốt lúc đó, với cái chắc chắn đôi khi đi kèm nỗi khiếp sợ cùng cực, tôi biết rằng sự tự trấn an ấy là điên rồ, biết theo bản năng rằng cỗ máy đã bị đưa ra khỏi tầm tay tôi. Hơi thở tôi đau buốt. Tôi đoán mình đã vượt hết quãng đường từ đỉnh đồi xuống bãi cỏ nhỏ, có lẽ hai dặm, trong mười phút. Mà tôi đâu còn trẻ. Vừa chạy tôi vừa lớn tiếng nguyền rủa sự điên rồ tự tin của mình khi bỏ cỗ máy lại, và vì thế mà phí hơi phí sức. Tôi kêu to, và chẳng ai đáp lời. Dường như không một sinh vật nào cựa quậy trong thế giới ngập ánh trăng ấy.", "wells-the-time-machine:7.6": "“Khi tôi tới bãi cỏ, nỗi sợ tồi tệ nhất của tôi đã thành sự thật. Chẳng còn thấy chút dấu vết nào của nó. Tôi thấy choáng váng và lạnh toát khi đối diện khoảng trống giữa đám bụi cây rối rắm đen sì. Tôi chạy vòng quanh nó như điên, như thể thứ ấy có thể đang nấp ở một góc nào, rồi đột ngột dừng lại, hai tay túm chặt tóc. Phía trên tôi sừng sững tượng nhân sư, trên bệ đồng, trắng, sáng loáng, hủi lở, dưới ánh trăng đang lên. Nó dường như mỉm cười chế nhạo nỗi kinh hoàng của tôi.", "wells-the-time-machine:7.7": "“Lẽ ra tôi đã có thể tự an ủi bằng cách tưởng tượng rằng những con người nhỏ bé kia đã đem bộ máy cất vào nơi trú nào đó giùm tôi, nếu tôi không tin chắc vào sự bất lực cả về thể chất lẫn trí tuệ của họ. Đó chính là điều khiến tôi kinh hoàng: cảm giác về một quyền năng nào đó từ trước đến giờ không hề ngờ tới, mà do sự can thiệp của nó, phát minh của tôi đã biến mất. Tuy vậy, có một điều tôi thấy chắc chắn: trừ phi một thời đại nào khác đã chế tạo ra một bản sao y hệt, cỗ máy không thể nào di chuyển trong thời gian. Cách lắp các cần gạt—tôi sẽ chỉ cho các anh cách làm sau—ngăn không cho bất kỳ ai táy máy với nó theo kiểu ấy khi chúng đã được tháo ra. Nó đã bị dời đi, và bị giấu, chỉ trong không gian mà thôi. Nhưng vậy thì nó có thể ở đâu?", "wells-the-time-machine:7.8": "“Tôi nghĩ hẳn mình đã lên cơn điên loạn. Tôi nhớ mình chạy cuồng loạn ra ra vào vào giữa những bụi cây đẫm trăng quanh tượng nhân sư, và làm giật mình một con vật trắng nào đó mà, trong ánh sáng lờ mờ, tôi tưởng là một con hươu nhỏ. Tôi cũng nhớ, khuya đêm ấy, mình nắm chặt tay đấm vào các bụi cây cho đến khi các đốt ngón tay bị những cành gãy cứa rách toạc và chảy máu. Rồi, nức nở và mê sảng trong cơn thống khổ của tâm trí, tôi đi xuống tòa nhà lớn bằng đá. Gian sảnh lớn tối om, lặng ngắt và vắng tanh. Tôi trượt chân trên nền nhà gồ ghề, và ngã vấp vào một trong những chiếc bàn đá lục, suýt gãy ống chân. Tôi quẹt một que diêm và đi tiếp, qua những tấm rèm bụi bặm mà tôi đã kể với các anh.", "wells-the-time-machine:7.9": "“Ở đó tôi tìm thấy một gian sảnh lớn thứ hai trải đầy nệm, trên đó, có lẽ, khoảng hai chục con người nhỏ bé đang ngủ. Tôi chẳng nghi ngờ gì rằng họ thấy lần xuất hiện thứ hai của tôi kỳ quặc lắm, đột ngột hiện ra từ bóng tối tĩnh lặng với những tiếng kêu không thành lời cùng tiếng xèo xèo và ánh lóe của một que diêm. Bởi họ đã quên mất que diêm là gì. ‘Cỗ máy Thời gian của tôi đâu?’ tôi mở miệng, gào lên như một đứa trẻ giận dữ, túm lấy họ và lắc họ dồn cả vào nhau. Hẳn với họ điều đó kỳ cục lắm. Vài người cười, phần đông trông sợ hãi thảm thiết. Khi thấy họ đứng quanh mình, tôi chợt nghĩ rằng mình đang làm một việc ngu xuẩn nhất có thể làm trong hoàn cảnh này, là tìm cách làm sống lại cảm giác sợ hãi. Bởi, suy từ cách cư xử ban ngày của họ, tôi đã nghĩ rằng hẳn nỗi sợ đã bị lãng quên.", "wells-the-time-machine:7.10": "“Đột ngột, tôi ném phắt que diêm xuống, và xô ngã một người trên đường mình chạy, lại lóng ngóng băng ngang phòng ăn lớn, ra ngoài dưới ánh trăng. Tôi nghe những tiếng kêu kinh hãi và những bàn chân nhỏ bé của họ chạy vấp váp hết ngả này đến ngả khác. Tôi không nhớ hết những gì mình đã làm trong khi vầng trăng nhích dần lên bầu trời. Tôi cho rằng chính tính chất bất ngờ của sự mất mát đã khiến tôi phát điên. Tôi cảm thấy mình bị cắt lìa vô vọng khỏi đồng loại—một con vật lạ trong một thế giới vô danh. Hẳn tôi đã điên cuồng chạy tới chạy lui, gào thét và kêu trời kêu số phận. Tôi còn nhớ một nỗi mệt mỏi khủng khiếp, khi đêm dài tuyệt vọng dần trôi qua; nhớ mình tìm kiếm ở chỗ này chỗ nọ mà biết là không thể; nhớ mình lần mò giữa những tàn tích đẫm trăng và chạm phải những sinh vật lạ trong bóng đen; cuối cùng, nhớ mình nằm trên mặt đất gần tượng nhân sư mà khóc trong nỗi khốn khổ tuyệt đối, đến cả cơn giận vì sự điên rồ đã bỏ cỗ máy lại cũng đã rỉ cạn đi cùng sức lực của tôi. Tôi chẳng còn lại gì ngoài nỗi khổ đau. Rồi tôi ngủ thiếp, và khi tôi tỉnh dậy thì trời đã sáng rõ, và một đôi chim sẻ đang nhảy nhót quanh tôi trên thảm cỏ, ngay trong tầm tay.", "wells-the-time-machine:7.11": "“Tôi ngồi dậy trong cái tươi mát của buổi sớm, cố nhớ xem mình đã đến đó bằng cách nào, và vì sao mình lại có cảm giác bị bỏ rơi và tuyệt vọng sâu sắc đến vậy. Rồi mọi chuyện sáng rõ dần trong đầu tôi. Với ánh ngày bình thường, hợp lẽ, tôi có thể nhìn thẳng vào hoàn cảnh của mình. Tôi thấy sự điên rồ hoang dại của cơn cuồng loạn đêm qua, và tôi có thể lý lẽ với chính mình. ‘Cứ cho là điều tồi tệ nhất đi?’ tôi nói. ‘Cứ cho là cỗ máy đã mất hẳn—có lẽ đã bị phá hủy? Mình phải bình tĩnh và kiên nhẫn, phải học lấy lối sống của những người này, phải hiểu rõ mình đã mất nó theo cách nào, cùng cách kiếm vật liệu và dụng cụ; để rốt cuộc, có lẽ, mình có thể làm một cỗ máy khác.’ Đó sẽ là hy vọng duy nhất của tôi, một hy vọng mong manh, có lẽ vậy, nhưng còn hơn tuyệt vọng. Và dù sao đi nữa, đây cũng là một thế giới đẹp đẽ và kỳ thú.", "wells-the-time-machine:7.12": "“Nhưng có lẽ cỗ máy chỉ bị mang đi đâu đó thôi. Dẫu thế, tôi vẫn phải bình tĩnh và kiên nhẫn, tìm ra chỗ giấu nó, và đoạt lại nó bằng sức mạnh hay mưu mẹo. Nghĩ thế, tôi lồm cồm đứng dậy và nhìn quanh, tự hỏi có thể tắm rửa ở đâu. Tôi thấy mệt mỏi, người cứng đờ, và lấm lem bụi đường. Cái tươi mát của buổi sớm khiến tôi thèm một sự tươi mát tương tự. Tôi đã cạn kiệt cảm xúc. Thật vậy, trong khi lo liệu việc mình, tôi thấy mình ngạc nhiên về cơn kích động dữ dội đêm qua. Tôi xem xét cẩn thận mặt đất quanh bãi cỏ nhỏ. Tôi phí mất ít thời gian vào những câu hỏi vô ích, mà tôi cố hết sức diễn đạt cho những con người nhỏ bé nào đi ngang qua. Tất cả bọn họ đều không hiểu được cử chỉ của tôi; có kẻ chỉ trơ ra, có kẻ tưởng đó là trò đùa và cười nhạo tôi. Tôi phải khó nhọc hết sức mới giữ được tay mình khỏi đụng vào những khuôn mặt xinh xắn đang cười kia. Đó là một thôi thúc ngu xuẩn, nhưng con quỷ sinh ra từ nỗi sợ và cơn giận mù quáng vẫn chưa được kiềm chế bao nhiêu và vẫn còn nôn nóng lợi dụng sự rối trí của tôi. Thảm cỏ cho tôi lời khuyên tốt hơn. Tôi tìm thấy một rãnh bị cày toạc trên đó, chừng khoảng giữa bệ tượng nhân sư và những dấu chân tôi ở chỗ, lúc mới đến, tôi đã vật lộn với cỗ máy bị lật nghiêng. Quanh đó còn những dấu vết khác của việc dời chuyển, cùng những dấu chân hẹp kỳ quặc giống như những dấu chân mà tôi hình dung một con lười có thể để lại. Điều này khiến tôi chú ý kỹ hơn đến cái bệ. Như tôi nghĩ mình đã kể, nó bằng đồng. Nó không phải một khối trơn, mà được trang trí công phu với những ô panô sâu đóng khung ở mỗi bên. Tôi đến gõ vào đó. Cái bệ rỗng. Xem xét các ô panô thật kỹ, tôi thấy chúng không liền với khung. Không có tay nắm hay lỗ khóa nào, nhưng có lẽ các ô panô, nếu chúng là cửa như tôi đoán, mở từ bên trong. Một điều đã khá rõ ràng trong đầu tôi. Chẳng cần nỗ lực trí óc lớn lao gì cũng suy ra được rằng Cỗ máy Thời gian của tôi nằm bên trong cái bệ ấy. Nhưng nó vào đó bằng cách nào thì lại là chuyện khác.", "wells-the-time-machine:7.13": "“Tôi thấy đầu hai người mặc áo màu cam đang băng qua bụi cây và đi dưới mấy cây táo trổ đầy hoa về phía tôi. Tôi quay lại mỉm cười với họ, và vẫy họ lại gần. Họ đến, và rồi, chỉ vào cái bệ đồng, tôi cố tỏ ý muốn mở nó ra. Nhưng ngay từ cử chỉ đầu tiên của tôi hướng về nó, họ đã cư xử hết sức kỳ lạ. Tôi không biết làm sao diễn tả cho các anh vẻ mặt của họ. Giả sử các anh làm một cử chỉ hết sức khiếm nhã với một người đàn bà có tâm hồn tế nhị—vẻ mặt bà ta sẽ y như thế. Họ bỏ đi như thể vừa phải chịu một sự sỉ nhục không gì tệ hơn được nữa. Tiếp đó tôi thử với một chàng nhỏ nhắn mặc đồ trắng trông dễ thương, và kết quả cũng y hệt. Không hiểu sao, thái độ của cậu ta khiến tôi thấy xấu hổ cho bản thân. Nhưng, như các anh biết đấy, tôi cần Cỗ máy Thời gian, và tôi thử cậu ta thêm lần nữa. Khi cậu ta quay đi, như những người khác, tôi không nén nổi cơn giận. Chỉ ba sải chân tôi đã đuổi kịp, túm lấy cậu ta ở phần áo choàng lùng thùng quanh cổ, và bắt đầu lôi cậu về phía tượng nhân sư. Rồi tôi thấy nỗi kinh hoàng và ghê tởm trên mặt cậu, và bỗng dưng tôi buông cậu ra.", "wells-the-time-machine:7.14": "“Nhưng tôi vẫn chưa chịu thua. Tôi nện nắm đấm vào các ô panô bằng đồng. Tôi tưởng mình nghe thấy có gì cựa quậy bên trong—nói cho rõ ra, tôi tưởng mình nghe thấy một tiếng như tiếng cười khúc khích—nhưng hẳn là tôi đã nhầm. Rồi tôi lấy một hòn cuội lớn dưới sông, và quay lại nện cho đến khi làm bẹp một đường xoắn trong các họa tiết trang trí, và lớp gỉ đồng bong ra thành những vảy mịn như bột. Những con người nhỏ bé mảnh mai hẳn đã nghe thấy tôi nện từng hồi dữ dội từ xa một dặm về hai phía, nhưng chẳng có gì xảy ra. Tôi thấy một đám đông họ trên các sườn dốc, lén lút nhìn tôi. Cuối cùng, nóng bức và mệt mỏi, tôi ngồi xuống canh chừng chỗ ấy. Nhưng tôi quá bồn chồn để canh lâu; tôi quá ư là người phương Tây để chịu nổi một cuộc canh thức dài. Tôi có thể vật lộn với một bài toán hàng năm trời, nhưng ngồi chờ không làm gì suốt hai mươi bốn giờ—thì lại là chuyện khác.", "wells-the-time-machine:7.15": "“Một lúc sau tôi đứng dậy, và bắt đầu lang thang vô định qua các bụi cây, lại hướng về phía đồi. ‘Kiên nhẫn,’ tôi tự nhủ. ‘Nếu muốn lấy lại cỗ máy thì mày phải để yên cái tượng nhân sư kia. Nếu họ định lấy mất cỗ máy của mày, thì mày có phá nát mấy tấm panô đồng của họ cũng chẳng ích gì, còn nếu họ không định thế, mày sẽ lấy lại được nó ngay khi mày biết cách hỏi xin. Ngồi giữa tất cả những thứ xa lạ ấy trước một câu đố như thế là vô vọng. Đi theo lối đó là thành chứng cuồng một ý. Hãy đối mặt với thế giới này. Học lấy lề lối của nó, quan sát nó, coi chừng những phỏng đoán quá vội vàng về ý nghĩa của nó. Rốt cuộc mày sẽ tìm ra manh mối cho tất cả.’ Rồi bỗng cái khôi hài của tình thế hiện lên trong đầu tôi: ý nghĩ về bao nhiêu năm tôi đã bỏ ra học hành và lao khổ để đến được thời đại tương lai, và giờ đây lại nôn nóng lo âu tột độ để thoát ra khỏi nó. Tôi đã tự tạo cho mình cái bẫy phức tạp nhất và vô vọng nhất mà con người từng nghĩ ra. Dù chuyện ấy là trò cười về chính mình, tôi cũng không nhịn được. Tôi phá lên cười thành tiếng.", "wells-the-time-machine:7.16": "“Đi qua tòa cung điện lớn, tôi có cảm giác những con người nhỏ bé lảng tránh tôi. Có thể là do tôi tưởng tượng, hoặc có thể có liên quan đến chuyện tôi nện vào những cánh cổng đồng. Thế nhưng tôi khá chắc chắn về sự lảng tránh ấy. Tuy vậy, tôi cẩn thận không tỏ ra bận tâm và kiềm chế không đuổi theo họ, và trong vòng một hai ngày mọi chuyện lại trở về nếp cũ. Tôi tiến bộ được chừng nào hay chừng ấy trong việc học ngôn ngữ, và ngoài ra tôi còn đẩy cuộc thám hiểm của mình đi xa hơn chỗ này chỗ nọ. Hoặc là tôi đã bỏ sót một điểm tinh tế nào đó, hoặc ngôn ngữ của họ đơn giản quá mức—hầu như chỉ gồm toàn danh từ cụ thể và động từ. Dường như có rất ít, nếu có, từ trừu tượng, hay rất ít dùng lối nói bóng bẩy. Câu của họ thường đơn giản và chỉ gồm hai chữ, và tôi không sao diễn đạt hay hiểu được gì ngoài những mệnh đề đơn giản nhất. Tôi quyết định gác ý nghĩ về Cỗ máy Thời gian và bí ẩn của những cánh cửa đồng dưới tượng nhân sư, hết mức có thể, vào một góc ký ức, cho đến khi hiểu biết ngày một tăng của tôi sẽ đưa tôi trở lại với chúng một cách tự nhiên. Thế nhưng một cảm giác nào đó, các anh có thể hiểu được, cứ buộc chân tôi trong vòng vài dặm quanh nơi tôi đến.", "wells-the-time-machine:8.1": "VIII. Lời giải thích", "wells-the-time-machine:8.2": "“Theo những gì tôi thấy được, khắp thế giới đều phô bày cùng một vẻ phong phú tràn trề như thung lũng sông Thames. Từ mỗi ngọn đồi tôi leo lên, tôi lại thấy cùng một sự sung túc của những tòa nhà lộng lẫy, biến hóa vô cùng về vật liệu và kiểu dáng, cùng những lùm cây thường xanh mọc túm tụm, cùng những cây trĩu hoa và những cây dương xỉ thân gỗ. Đây đó mặt nước lấp lánh như bạc, và xa hơn nữa, đất đai nhô lên thành những dãy đồi xanh lam nhấp nhô, rồi nhạt dần vào vẻ thanh bình của bầu trời. Một nét đặc biệt, chẳng mấy chốc đã thu hút sự chú ý của tôi, là sự hiện diện của những cái giếng tròn nào đó, mà vài cái, theo tôi thấy, sâu thăm thẳm. Một cái nằm cạnh lối mòn lên đồi mà tôi đã đi theo trong lần dạo bước đầu tiên. Cũng như những cái khác, miệng nó viền đồng, chạm trổ kỳ lạ, và được che mưa bằng một mái vòm nhỏ. Ngồi bên miệng những cái giếng ấy, và nhìn xuống khoảng tối hun hút của lòng giếng, tôi chẳng thấy ánh nước nào lóe lên, cũng chẳng thể làm nảy ra một ánh phản chiếu nào bằng que diêm đang cháy. Nhưng ở tất cả các giếng tôi đều nghe thấy một âm thanh nhất định: thình—thình—thình, như tiếng nện của một cỗ động cơ lớn nào đó; và tôi phát hiện ra, nhờ ngọn lửa bùng lên của que diêm, rằng có một luồng khí đều đặn thổi xuống lòng giếng. Hơn nữa, tôi ném một mẩu giấy vào họng một cái giếng, và thay vì chao chao rơi chậm xuống, nó lập tức bị hút vụt khỏi tầm mắt.", "wells-the-time-machine:8.3": "“Ít lâu sau, tôi cũng bắt đầu liên hệ những cái giếng này với những ngọn tháp cao đứng rải rác đây đó trên các sườn đồi; bởi phía trên chúng thường có một làn không khí rung rinh hệt như người ta thấy vào một ngày nóng nực trên bãi biển bị nắng thiêu. Ghép mọi thứ lại với nhau, tôi đi đến một gợi ý mạnh mẽ về một hệ thống thông gió ngầm rộng lớn, mà ý nghĩa thực sự của nó thì thật khó hình dung. Thoạt đầu tôi thiên về việc gắn nó với hệ thống vệ sinh của những người này. Đó là một kết luận hiển nhiên, nhưng nó hoàn toàn sai.", "wells-the-time-machine:8.4": "“Và ở đây tôi phải thừa nhận rằng tôi chẳng biết được bao nhiêu về cống rãnh, chuông báo, phương tiện chuyên chở, và những tiện nghi tương tự, trong thời gian tôi ở cái tương lai có thật này. Trong một vài những ảo cảnh về các xứ Utopia và về những thời đại sắp tới mà tôi từng đọc, có vô số chi tiết về xây dựng, về tổ chức xã hội, vân vân. Nhưng trong khi những chi tiết như thế khá dễ có được khi cả thế giới nằm gọn trong trí tưởng tượng của người ta, thì chúng lại hoàn toàn nằm ngoài tầm với của một lữ khách thật sự giữa những thực tại như tôi gặp ở đó. Hãy hình dung câu chuyện về London mà một người da đen, vừa từ Trung Phi tới, sẽ mang về kể cho bộ lạc của mình! Anh ta sẽ biết gì về các công ty đường sắt, về các phong trào xã hội, về dây điện thoại và điện báo, về Công ty Chuyển phát Bưu kiện, về phiếu chuyển tiền bưu điện và những thứ tương tự? Vậy mà chúng ta, ít ra, hẳn cũng sẵn lòng giải thích những điều ấy cho anh ta! Và ngay cả với những gì anh ta biết, anh ta có thể làm cho người bạn chưa từng đi xa của mình hiểu hay tin được bao nhiêu? Thế rồi, hãy nghĩ xem khoảng cách giữa một người da đen và một người da trắng thời chúng ta hẹp biết bao, và khoảng cách giữa tôi với những con người của Thời đại Hoàng kim kia rộng biết bao! Tôi cảm nhận được nhiều điều không nhìn thấy, những điều góp phần cho sự thoải mái của tôi; nhưng ngoài một ấn tượng chung về một cơ chế tổ chức tự động, tôi e mình chẳng truyền đạt được bao nhiêu về sự khác biệt ấy vào trí óc các anh.", "wells-the-time-machine:8.5": "“Chẳng hạn, về chuyện mai táng, tôi không thấy dấu hiệu nào của lò hỏa táng hay bất cứ thứ gì gợi đến mồ mả. Nhưng tôi chợt nghĩ rằng có thể có những nghĩa trang (hoặc lò hỏa táng) ở đâu đó ngoài phạm vi những cuộc thám hiểm của tôi. Đây cũng lại là một câu hỏi tôi đã chủ tâm đặt ra cho mình, và thoạt đầu óc tò mò của tôi hoàn toàn bị thất bại về điểm này. Điều đó làm tôi bối rối, và tôi đã đi đến một nhận xét nữa, còn khiến tôi bối rối hơn: ấy là giữa giống người này chẳng có ai già cả hay ốm yếu.", "wells-the-time-machine:8.6": "“Tôi phải thú nhận rằng sự hài lòng của tôi với những lý thuyết ban đầu về một nền văn minh tự động và một nhân loại suy đồi đã không kéo dài được bao lâu. Thế nhưng tôi không nghĩ ra được lý thuyết nào khác. Hãy để tôi trình bày những điều làm tôi khó nghĩ. Mấy tòa cung điện lớn tôi đã khám phá chỉ thuần là nơi ở, những phòng ăn lớn và những gian ngủ. Tôi không tìm thấy máy móc, không tìm thấy dụng cụ thuộc bất kỳ loại nào. Vậy mà những người này mặc những loại vải dễ chịu hẳn là thỉnh thoảng phải thay mới, và đôi dép của họ, tuy không trang trí, lại là những sản phẩm kim khí khá phức tạp. Bằng cách nào đó những thứ ấy phải được làm ra. Thế mà những con người nhỏ bé kia không để lộ chút dấu vết nào của khuynh hướng sáng tạo. Giữa họ không có cửa hiệu, không có xưởng thợ, không có dấu hiệu nào của hàng hóa đưa từ nơi khác tới. Họ dành toàn bộ thời gian để vui chơi nhẹ nhàng, tắm sông, yêu đương nửa đùa nửa thật, ăn trái cây và ngủ. Tôi không hiểu mọi thứ được duy trì bằng cách nào.", "wells-the-time-machine:8.7": "“Rồi, lại còn chuyện Cỗ máy Thời gian: một cái gì đó, tôi không biết là gì, đã đem nó vào trong cái bệ rỗng của Tượng Nhân sư Trắng. Tại sao? Có chết tôi cũng không tưởng tượng ra nổi. Lại còn những cái giếng không nước kia, những cột khí rung rinh kia nữa. Tôi cảm thấy mình thiếu một manh mối. Tôi cảm thấy—biết nói thế nào nhỉ? Giả sử các anh tìm thấy một bản văn khắc, có những câu đây đó bằng thứ tiếng Anh giản dị tuyệt hảo, và xen lẫn vào đó là những câu khác gồm những từ, thậm chí những chữ cái, mà các anh hoàn toàn không biết? Thì đấy, vào ngày thứ ba của chuyến viếng thăm, thế giới năm tám trăm linh hai nghìn bảy trăm linh một hiện ra với tôi đúng như thế!", "wells-the-time-machine:8.8": "“Cũng ngày hôm ấy, tôi kết được một người bạn—theo một kiểu nào đó. Chuyện xảy ra là, trong khi tôi đang ngắm mấy con người nhỏ bé tắm ở một chỗ nước nông, một người trong bọn họ bị chuột rút và bắt đầu trôi xuôi dòng. Dòng chính chảy khá xiết, nhưng không đến mức quá mạnh đối với ngay cả một người bơi tạm được. Vậy nên các anh sẽ hình dung được sự khiếm khuyết kỳ lạ ở những sinh vật này, khi tôi kể rằng không một ai có lấy một cố gắng nhỏ nhất để cứu sinh linh bé bỏng đang yếu ớt kêu khóc, đang chết đuối ngay trước mắt họ. Khi nhận ra điều đó, tôi vội vã cởi quần áo, và lội xuống ở một điểm thấp hơn, tôi tóm được cô bé tội nghiệp và kéo cô vào bờ an toàn. Xoa bóp tay chân một chút là cô tỉnh lại ngay, và tôi hài lòng thấy cô đã ổn hẳn trước khi rời đi. Tôi đã đánh giá giống người của cô thấp đến mức chẳng trông mong chút lòng biết ơn nào từ cô. Tuy nhiên, về điều đó, tôi đã lầm.", "wells-the-time-machine:8.9": "“Chuyện ấy xảy ra vào buổi sáng. Buổi chiều, khi tôi đang trên đường trở về trung tâm của mình sau một chuyến thám hiểm, tôi gặp lại người đàn bà bé nhỏ của tôi, tôi tin là chính cô, và cô đón tôi bằng những tiếng reo vui sướng và tặng tôi một vòng hoa lớn—rõ ràng là kết riêng cho tôi và chỉ cho tôi thôi. Điều đó làm tôi xúc động. Rất có thể tôi đã cảm thấy cô quạnh. Dù sao đi nữa, tôi cũng cố hết sức để tỏ lòng trân trọng món quà. Chẳng mấy chốc chúng tôi đã ngồi cạnh nhau trong một vòm đá nhỏ, chuyện trò, chủ yếu bằng những nụ cười. Sự thân thiện của sinh vật nhỏ ấy làm tôi cảm động y như sự thân thiện của một đứa trẻ. Chúng tôi trao hoa cho nhau, và cô hôn tay tôi. Tôi cũng làm như thế với tay cô. Rồi tôi thử nói chuyện, và biết được tên cô là Weena, cái tên mà, dù tôi không biết nghĩa là gì, bằng cách nào đó dường như khá hợp. Đó là khởi đầu của một tình bạn kỳ lạ kéo dài một tuần, và kết thúc—như tôi sẽ kể các anh nghe!", "wells-the-time-machine:8.10": "“Cô bé hệt như một đứa trẻ. Cô muốn lúc nào cũng được ở bên tôi. Cô tìm cách theo tôi khắp mọi nơi, và trong chuyến đi lòng vòng tiếp theo của tôi, tôi đau lòng biết bao khi phải làm cô mệt lả, rồi cuối cùng bỏ cô lại, kiệt sức và gọi với theo tôi khá ai oán. Nhưng những vấn đề của thế giới này phải được giải quyết cho xong. Tôi tự nhủ, tôi đâu có đến tương lai để tiến hành một cuộc tán tỉnh tí hon. Thế nhưng nỗi buồn khổ của cô khi tôi bỏ đi thật là lớn, những lời phản đối của cô lúc chia tay đôi khi đến cuồng loạn, và tôi nghĩ, tóm lại, tấm lòng tận tụy của cô mang lại cho tôi phiền toái cũng nhiều ngang an ủi. Dẫu vậy, bằng cách nào đó, cô là một niềm an ủi rất lớn. Tôi tưởng chỉ là thứ tình cảm trẻ con đã khiến cô bám lấy tôi. Mãi cho đến khi đã quá muộn, tôi mới biết rõ mình đã gây ra cho cô điều gì khi bỏ cô lại. Và cũng mãi cho đến khi đã quá muộn, tôi mới hiểu rõ cô có ý nghĩa thế nào với tôi. Bởi chỉ bằng việc tỏ ra quý mến tôi, và bằng cách yếu ớt, vô ích của mình mà cho thấy rằng cô quan tâm đến tôi, sinh vật nhỏ bé như búp bê ấy chẳng bao lâu đã khiến cho mỗi lần tôi trở về vùng lân cận Tượng Nhân sư Trắng gần như mang cảm giác trở về nhà; và cứ vừa vượt qua ngọn đồi là tôi lại ngóng tìm dáng hình bé xíu trắng và vàng của cô.", "wells-the-time-machine:8.11": "“Cũng chính từ cô mà tôi biết được rằng nỗi sợ hãi vẫn chưa rời bỏ thế giới. Ban ngày cô khá là không biết sợ, và cô tin tưởng tôi một cách lạ lùng hết sức; bởi có lần, trong một phút ngớ ngẩn, tôi nhăn nhó dọa nạt cô, và cô chỉ cười. Nhưng cô sợ bóng tối, sợ những cái bóng, sợ những vật màu đen. Đối với cô bóng tối là thứ duy nhất đáng sợ. Đó là một cảm xúc mãnh liệt khác thường, và nó khiến tôi phải suy nghĩ và quan sát. Thế rồi tôi phát hiện ra, giữa nhiều điều khác, rằng những con người nhỏ bé này tụ tập vào các tòa nhà lớn sau khi trời tối, và ngủ thành từng bầy. Bước vào chỗ họ mà không có đèn là khiến họ náo loạn lo sợ. Tôi chưa bao giờ thấy một người nào ở ngoài trời, hay một người nào ngủ một mình trong nhà, sau khi trời tối. Vậy mà tôi vẫn còn đần độn đến mức bỏ lỡ bài học của nỗi sợ ấy, và bất chấp nỗi buồn khổ của Weena, tôi khăng khăng ngủ cách xa những đám đông đang say ngủ ấy.", "wells-the-time-machine:8.12": "“Điều đó khiến cô rất phiền muộn, nhưng rốt cuộc tình cảm kỳ lạ của cô dành cho tôi đã thắng, và trong năm đêm của thời gian chúng tôi quen biết nhau, kể cả đêm sau cùng, cô ngủ gối đầu trên cánh tay tôi. Nhưng câu chuyện của tôi cứ tuột khỏi tay khi tôi nói về cô. Hẳn là vào cái đêm trước hôm tôi cứu cô thì tôi bị đánh thức khoảng lúc rạng đông. Tôi đã ngủ không yên, mơ một giấc mơ hết sức khó chịu rằng mình bị chết đuối, và rằng những con hải quỳ đang dùng các xúc tu mềm mại sờ soạng khắp mặt tôi. Tôi giật mình tỉnh dậy, với một ảo giác kỳ lạ rằng có một con vật màu xám vừa lao vụt ra khỏi phòng. Tôi cố ngủ lại, nhưng thấy bồn chồn và khó chịu. Đó là cái giờ xám mờ khi mọi vật vừa mới lần ra khỏi bóng tối, khi mọi thứ đều không màu và sắc nét, mà vẫn không thật. Tôi đứng dậy, đi xuống gian sảnh lớn, rồi ra ngoài thềm lát đá trước cung điện. Tôi nghĩ mình sẽ biến cái bất đắc dĩ thành cái hay, mà ngắm mặt trời mọc.", "wells-the-time-machine:8.13": "“Vầng trăng đang lặn, và ánh trăng tàn cùng vệt nhợt nhạt đầu tiên của bình minh hòa lẫn vào nhau thành một thứ ánh sáng nhập nhoạng ma quái. Bụi cây đen như mực, mặt đất xám xịt u ám, bầu trời không màu và ảm đạm. Và trên đồi tôi tưởng như mình nhìn thấy những bóng ma. Ba lần riêng rẽ, khi đưa mắt quét khắp sườn dốc, tôi thấy những hình thù màu trắng. Hai lần tôi ngỡ mình thấy một sinh vật trắng đơn độc, giống như vượn, chạy khá nhanh lên đồi, và một lần gần đống tàn tích tôi thấy một tốp ba con đang khiêng một cái xác sẫm màu nào đó. Chúng di chuyển vội vã. Tôi không thấy chúng rồi ra sao. Dường như chúng biến mất giữa các bụi cây. Bình minh khi ấy vẫn còn mờ nhạt, các anh phải hiểu cho. Tôi đang có cái cảm giác lạnh lẽo, chập chờn của buổi sớm mà có lẽ các anh từng biết. Tôi ngờ cả mắt mình.", "wells-the-time-machine:8.14": "“Khi bầu trời phía đông sáng dần, và ánh ngày đến và sắc màu rực rỡ của nó một lần nữa trở lại với thế giới, tôi chăm chú quan sát quang cảnh. Nhưng tôi chẳng thấy chút dấu vết nào của những hình thù trắng ấy. Chúng chỉ là những sinh vật của ánh sáng nhập nhoạng. ‘Hẳn chúng là ma,’ tôi nói; ‘không biết chúng có từ thời nào.’ Bởi một ý tưởng kỳ quặc của Grant Allen chợt hiện lên trong đầu tôi, và làm tôi buồn cười. Ông lập luận rằng nếu mỗi thế hệ đều chết đi và để lại những hồn ma, thì rốt cuộc thế giới sẽ chật ních chúng. Theo lý thuyết đó, đến khoảng Tám Trăm Nghìn Năm sau chúng hẳn đã nhiều vô kể, và thấy bốn con một lúc cũng chẳng có gì lạ lắm. Nhưng câu đùa không làm tôi thỏa mãn, và tôi cứ nghĩ đến những hình thù ấy suốt buổi sáng, cho đến khi việc cứu Weena xua chúng ra khỏi đầu tôi. Tôi liên tưởng chúng một cách mơ hồ nào đó với con vật trắng mà tôi đã làm giật mình trong lần đầu cuống cuồng tìm kiếm Cỗ máy Thời gian. Nhưng Weena là một sự thay thế dễ chịu. Thế nhưng dù vậy, chúng đã sớm được định sẵn sẽ chiếm lĩnh tâm trí tôi một cách chết chóc hơn nhiều.", "wells-the-time-machine:8.15": "“Tôi nghĩ tôi đã kể thời tiết của Thời đại Hoàng kim này nóng hơn thời chúng ta biết bao nhiêu. Tôi không giải thích được điều đó. Có thể mặt trời nóng hơn, hoặc trái đất gần mặt trời hơn. Người ta thường cho rằng trong tương lai mặt trời sẽ cứ đều đặn nguội dần. Nhưng những ai không quen với những suy đoán như của Darwin con, đã quên rằng các hành tinh rốt cuộc phải lần lượt từng cái một rơi trở lại vào thiên thể mẹ. Khi những thảm họa ấy xảy ra, mặt trời sẽ rực cháy với năng lượng được tiếp thêm; và có thể một hành tinh vòng trong nào đó đã chịu số phận ấy. Dù vì lý do gì, sự thật vẫn là mặt trời nóng hơn nhiều so với mặt trời chúng ta biết.", "wells-the-time-machine:8.16": "“Thế đấy, vào một buổi sáng rất nóng—buổi sáng thứ tư của tôi, tôi nghĩ vậy—trong khi tôi đang tìm chỗ tránh cái nóng và ánh chói chang trong một phế tích đồ sộ gần tòa nhà lớn nơi tôi ăn ngủ, thì xảy ra chuyện lạ lùng này. Leo trèo giữa những đống gạch đá ấy, tôi tìm thấy một hành lang hẹp, mà đầu hồi và các cửa sổ bên hông đều bị những khối đá đổ chắn kín. So với vẻ rực rỡ bên ngoài, thoạt đầu nó có vẻ tối đen không thể nhìn xuyên qua được. Tôi dò dẫm bước vào, vì sự chuyển từ ánh sáng sang bóng tối làm những đốm màu bơi lượn trước mắt tôi. Bỗng tôi khựng lại như bị thôi miên. Một đôi mắt, sáng lên do phản chiếu ánh ngày bên ngoài, đang nhìn tôi từ trong bóng tối.", "wells-the-time-machine:8.17": "“Nỗi khiếp sợ bản năng xưa cũ trước thú dữ ập đến với tôi. Tôi nắm chặt tay và đăm đăm nhìn vào đôi tròng mắt sáng quắc. Tôi sợ không dám quay đi. Rồi ý nghĩ về sự an toàn tuyệt đối mà nhân loại dường như đang sống trong đó hiện lên trong đầu tôi. Và rồi tôi nhớ đến nỗi kinh hoàng kỳ lạ trước bóng tối kia. Phần nào vượt qua được nỗi sợ, tôi bước tới một bước và cất tiếng. Tôi xin thừa nhận rằng giọng tôi khàn và không làm chủ được. Tôi đưa tay ra và chạm phải một cái gì đó mềm. Lập tức đôi mắt vụt sang một bên, và một cái gì đó trắng chạy vụt qua tôi. Tôi quay lại, tim nhảy lên tận cổ, và thấy một hình thù nhỏ bé kỳ quặc giống như vượn, đầu cúi gằm theo một kiểu lạ lùng, đang chạy băng qua khoảng đầy nắng phía sau tôi. Nó va phải một khối đá hoa cương, loạng choạng sang một bên, và thoáng chốc đã khuất vào một bóng đen dưới một đống gạch đá đổ nát khác.", "wells-the-time-machine:8.18": "“Ấn tượng của tôi về nó, dĩ nhiên, không được đầy đủ; nhưng tôi biết nó có màu trắng đục, và có đôi mắt to lạ lùng màu đỏ xám; lại có mớ tóc màu lanh trên đầu và chạy dọc xuống lưng. Nhưng, như tôi nói, nó đi nhanh quá nên tôi không nhìn rõ được. Tôi thậm chí không thể nói chắc nó chạy bằng cả bốn chân, hay chỉ buông hai tay trước thật thấp. Sau một thoáng dừng lại, tôi theo nó vào đống tàn tích thứ hai. Thoạt đầu tôi không tìm thấy nó; nhưng, sau một lúc trong bóng tối dày đặc, tôi bắt gặp một trong những cái miệng tròn giống như giếng mà tôi đã kể các anh nghe, bị một cây cột đổ che mất một nửa. Một ý nghĩ chợt đến với tôi. Lẽ nào cái Thứ ấy đã biến mất xuống lòng giếng? Tôi quẹt một que diêm, và nhìn xuống, tôi thấy một sinh vật nhỏ, trắng, đang cử động, với đôi mắt to sáng rực đăm đăm nhìn tôi trong khi nó lùi xuống. Nó khiến tôi rùng mình. Nó giống một con nhện người biết bao! Nó đang leo xuống vách giếng, và lúc ấy lần đầu tiên tôi thấy một loạt những chỗ đặt chân và bám tay bằng kim loại tạo thành một kiểu thang dọc xuống lòng giếng. Rồi ngọn lửa làm bỏng ngón tay tôi và rơi khỏi tay tôi, tắt ngấm trong khi rơi, và khi tôi đã quẹt que khác thì con quái vật nhỏ đã biến mất.", "wells-the-time-machine:8.19": "“Tôi không biết mình đã ngồi nhìn xuống cái giếng ấy bao lâu. Phải một hồi lâu tôi mới thuyết phục được bản thân rằng cái thứ mình vừa thấy là người. Nhưng, dần dần, sự thật lóe sáng trong tôi: rằng Con người đã không còn là một loài duy nhất, mà đã phân hóa thành hai giống vật khác biệt: rằng những đứa trẻ duyên dáng của tôi ở Thượng giới không phải là hậu duệ duy nhất của thế hệ chúng ta, mà cái Thứ trắng bệch, ghê tởm, sống về đêm kia, vừa vụt qua trước mắt tôi, cũng là kẻ thừa kế của mọi thời đại.", "wells-the-time-machine:8.20": "“Tôi nghĩ đến những cột khí rung rinh và đến lý thuyết của mình về một hệ thống thông gió ngầm. Tôi bắt đầu ngờ ra ý nghĩa thực sự của chúng. Và tôi tự hỏi, con vượn cáo này đang làm gì trong mô hình của tôi về một tổ chức cân bằng hoàn hảo? Nó có quan hệ gì với vẻ thanh thản biếng nhác của những người Thượng giới xinh đẹp? Và cái gì được giấu dưới kia, ở đáy lòng giếng ấy? Tôi ngồi trên thành giếng tự nhủ rằng, dù sao đi nữa, chẳng có gì phải sợ, và rằng tôi phải xuống dưới đó để tìm lời giải cho những khó khăn của mình. Thế mà đồng thời tôi lại sợ tuyệt đối, không dám đi! Trong lúc tôi đang do dự, hai người Thượng giới xinh đẹp chạy tới trong trò đùa ân ái của họ, băng qua ánh ngày vào chỗ bóng râm. Chàng đuổi theo nàng, vừa chạy vừa ném hoa vào nàng.", "wells-the-time-machine:8.21": "“Họ có vẻ khó chịu khi thấy tôi, tay tì vào cây cột đổ, đang nhìn xuống giếng. Hình như việc để ý đến những cái miệng giếng này bị coi là bất nhã; bởi khi tôi chỉ vào cái này, và cố đặt một câu hỏi về nó bằng tiếng của họ, họ càng khó chịu ra mặt và quay đi. Nhưng họ thích thú với mấy que diêm của tôi, và tôi quẹt vài que cho họ vui. Tôi lại hỏi họ về cái giếng, và một lần nữa tôi thất bại. Nên chẳng bao lâu tôi bỏ họ lại, định quay về với Weena, xem có moi được gì từ cô không. Nhưng đầu óc tôi đã đảo lộn hết cả; những phỏng đoán và ấn tượng của tôi đang trượt đi và xê dịch để sắp xếp lại theo một trật tự mới. Giờ đây tôi đã có manh mối về ý nghĩa của những cái giếng này, về những ngọn tháp thông gió, về bí ẩn của những bóng ma; ấy là chưa kể một gợi ý về ý nghĩa của những cánh cổng đồng và số phận của Cỗ máy Thời gian! Và thật mơ hồ, có một gợi ý hướng tới lời giải cho vấn đề kinh tế từng làm tôi bối rối.", "wells-the-time-machine:8.22": "“Đây là cách nhìn mới. Rõ ràng, giống Người thứ hai này sống dưới lòng đất. Đặc biệt có ba điều khiến tôi nghĩ rằng việc nó hiếm khi trồi lên mặt đất là kết quả của một thói quen sống ngầm kéo dài đã lâu. Trước hết, có vẻ trắng bệch thường thấy ở hầu hết những loài vật sống phần lớn trong bóng tối—chẳng hạn như loài cá trắng trong các hang động ở Kentucky. Thứ đến, đôi mắt to ấy, với khả năng phản chiếu ánh sáng như vậy, là đặc điểm chung của những loài sống về đêm—như con cú và con mèo đấy. Và sau cùng, cái vẻ lúng túng hiển nhiên dưới ánh nắng, cái kiểu chạy trốn vội vã mà vụng về lóng ngóng về phía bóng tối, và cái tư thế đầu kỳ lạ khi ở ngoài sáng—tất cả đều củng cố giả thuyết về một võng mạc nhạy cảm cực độ.", "wells-the-time-machine:8.23": "“Vậy thì bên dưới chân tôi, lòng đất hẳn đã bị đào thành vô vàn đường hầm, và những đường hầm ấy là nơi cư trú của Giống Người Mới. Sự hiện diện của những ống thông gió và những cái giếng dọc theo các sườn đồi—thật ra là ở khắp mọi nơi, trừ dọc thung lũng sông—cho thấy các nhánh của nó lan khắp đến thế nào. Vậy còn gì tự nhiên hơn là cho rằng chính trong cái Hạ giới nhân tạo này mà những công việc cần thiết cho sự thoải mái của giống người ban ngày được thực hiện? Ý niệm ấy hợp lý đến mức tôi chấp nhận nó ngay lập tức, và đi tiếp đến chỗ giả định cái cách mà loài người đã bị chia tách như thế. Tôi dám chắc các anh sẽ đoán trước được hình thù lý thuyết của tôi; mặc dù, về phần mình, tôi rất sớm cảm thấy rằng nó còn kém xa sự thật.", "wells-the-time-machine:8.24": "“Thoạt đầu, xuất phát từ những vấn đề của thời đại chúng ta, tôi thấy rõ như ban ngày rằng việc khoảng cách hiện chỉ mang tính tạm thời và xã hội giữa Nhà Tư bản và Người Lao động cứ dần dần nới rộng ra chính là chìa khóa của toàn bộ tình thế. Hẳn các anh sẽ thấy điều đó khá kỳ quặc—và hoang đường không thể tin nổi!—vậy mà ngay cả bây giờ đã có những hoàn cảnh hiện hữu chỉ về hướng ấy. Có một khuynh hướng tận dụng không gian dưới lòng đất cho những mục đích kém mỹ quan hơn của nền văn minh; chẳng hạn có tuyến Đường sắt Metropolitan ở London, có những tuyến đường sắt điện mới, có những đường ngầm, có những xưởng làm việc và tiệm ăn dưới đất, và chúng cứ sinh sôi nảy nở mãi ra. Hiển nhiên, tôi nghĩ, khuynh hướng này đã tăng lên cho đến khi Công nghiệp dần dần mất đi quyền được hưởng bầu trời vốn có từ lúc sinh ra. Ý tôi là nó đã đi ngày càng sâu xuống những nhà máy dưới lòng đất ngày càng lớn hơn nữa, dành ngày càng nhiều thời gian trong đó, cho đến khi, rốt cuộc—! Ngay cả bây giờ, chẳng phải một người công nhân ở khu East End đang sống trong những điều kiện nhân tạo đến mức thực tế đã bị cắt lìa khỏi mặt đất tự nhiên đó sao?", "wells-the-time-machine:8.25": "“Lại nữa, khuynh hướng khép kín của những người giàu hơn—hẳn là do học vấn của họ ngày càng tinh tế, và hố ngăn cách ngày càng rộng giữa họ với sự bạo lực thô lỗ của người nghèo—đã và đang dẫn tới việc rào kín, vì quyền lợi của họ, những phần đáng kể của mặt đất. Chẳng hạn quanh London, có lẽ một nửa vùng thôn dã đẹp hơn cả đã bị rào lại không cho xâm nhập. Và cũng chính hố ngăn cách ngày càng rộng ấy—do quá trình giáo dục bậc cao kéo dài và tốn kém, và do những tiện nghi cùng những cám dỗ ngày một nhiều hướng tới lối sống tinh tế ở phía người giàu—sẽ khiến cho sự trao đổi giữa giai cấp này với giai cấp khác, sự thăng tiến nhờ hôn nhân, vốn hiện đang làm chậm lại việc giống loài chúng ta bị chia tách theo những đường phân tầng xã hội, ngày càng ít xảy ra hơn. Vậy nên, rốt cuộc, trên mặt đất ắt phải có những Kẻ Có, theo đuổi khoái lạc, tiện nghi và cái đẹp, và dưới lòng đất là những Kẻ Không Có, những Người Lao động liên tục thích nghi với điều kiện lao động của mình. Một khi đã ở dưới đó, hẳn họ sẽ phải trả tiền thuê, mà chẳng ít ỏi gì, cho việc thông gió hang hầm của mình; và nếu họ từ chối, họ sẽ chết đói hoặc chết ngạt vì nợ đọng. Những ai trong số họ có bản tính dễ khốn khổ và nổi loạn sẽ chết; và, rốt cuộc, khi thế cân bằng đã thành vĩnh viễn, những kẻ sống sót sẽ trở nên thích nghi với điều kiện sống dưới lòng đất, và hạnh phúc theo cách của họ, cũng như dân Thượng giới với điều kiện của mình. Theo tôi thấy, vẻ đẹp tinh tế và nước da xanh xao bạc nhược kia đến như một lẽ khá tự nhiên.", "wells-the-time-machine:8.26": "“Thắng lợi vĩ đại của Nhân loại mà tôi từng mơ tưởng đã mang một hình thù khác trong tâm trí tôi. Nó chẳng phải là thắng lợi của giáo dục đạo đức và sự hợp tác chung như tôi từng tưởng tượng. Thay vào đó, tôi thấy một tầng lớp quý tộc thực sự, được trang bị một nền khoa học hoàn thiện và đưa hệ thống công nghiệp ngày nay đi đến kết cục lôgic của nó. Thắng lợi của nó không đơn thuần là thắng lợi trước Tự nhiên, mà là thắng lợi trước Tự nhiên và trước cả đồng loại. Tôi phải báo trước với các anh, đây là lý thuyết của tôi vào lúc ấy. Tôi chẳng có một người hướng dẫn tiện lợi nào theo kiểu trong các cuốn sách về Utopia. Lời giải thích của tôi có thể hoàn toàn sai. Tôi vẫn nghĩ đó là lời giải thích hợp lý nhất. Nhưng ngay cả theo giả định này thì nền văn minh cân bằng rốt cuộc đã đạt được ấy hẳn cũng đã qua thời cực thịnh từ lâu, và giờ đây đã sa sút xa vào suy tàn. Sự an toàn quá ư hoàn hảo của dân Thượng giới đã dẫn họ tới một quá trình thoái hóa chậm chạp, tới sự teo tóp chung về vóc dáng, sức lực và trí tuệ. Điều ấy tôi đã thấy khá rõ. Chuyện gì đã xảy ra với dân dưới lòng đất thì tôi vẫn chưa ngờ tới; nhưng, từ những gì đã thấy ở người Morlock—nhân tiện, đó là cái tên mà người ta gọi những sinh vật ấy—tôi có thể hình dung rằng sự biến đổi của dạng người ở họ còn sâu sắc hơn nhiều so với ở người ‘Eloi,’ giống người xinh đẹp mà tôi đã biết.", "wells-the-time-machine:8.27": "“Rồi những mối nghi ngờ phiền nhiễu kéo đến. Vì sao người Morlock lại lấy Cỗ máy Thời gian của tôi? Bởi tôi tin chắc chính chúng đã lấy nó. Và nữa, nếu người Eloi là chủ, sao họ lại không thể trả cỗ máy cho tôi? Và vì sao họ lại sợ bóng tối khủng khiếp đến thế? Như tôi đã nói, tôi bắt đầu hỏi Weena về Hạ giới này, nhưng ở đây tôi lại thất vọng lần nữa. Thoạt đầu cô không chịu hiểu câu hỏi của tôi, và rồi cô từ chối trả lời. Cô run rẩy như thể đề tài ấy là không thể chịu nổi. Và khi tôi gặng hỏi, có lẽ hơi gay gắt, cô òa lên khóc. Đó là những giọt nước mắt duy nhất, ngoài nước mắt của chính tôi, mà tôi từng thấy ở Thời đại Hoàng kim ấy. Khi thấy chúng, tôi đột ngột thôi không bận tâm đến người Morlock nữa, mà chỉ lo xóa đi khỏi mắt Weena những dấu hiệu ấy của di sản con người nơi cô. Và rất nhanh cô đã mỉm cười và vỗ tay, trong khi tôi trịnh trọng đốt một que diêm.", "wells-the-time-machine:9.1": "IX. Người Morlock", "wells-the-time-machine:9.2": "“Các anh có thể thấy lạ, nhưng phải hai ngày sau tôi mới lần theo được manh mối mới tìm ra ấy theo cách hiển nhiên là đúng đắn. Tôi cảm thấy một nỗi rờn rợn đặc biệt trước những tấm thân nhợt nhạt kia. Chúng có đúng cái màu trắng bệch nửa vời của những con giun và những thứ người ta thấy ngâm rượu bảo quản trong viện bảo tàng động vật học. Và sờ vào chúng thì lạnh nhớp nháp ghê người. Có lẽ nỗi rờn rợn của tôi phần lớn là do lây nhiễm từ người Eloi, những người mà nỗi ghê tởm đối với người Morlock giờ đây tôi bắt đầu thấu hiểu.", "wells-the-time-machine:9.3": "“Đêm hôm sau tôi ngủ không ngon. Có lẽ sức khỏe tôi hơi bất ổn. Tôi bị đè nặng bởi sự hoang mang và ngờ vực. Một đôi lần tôi có cảm giác sợ hãi dữ dội mà tôi không nhận ra lý do rõ rệt nào. Tôi nhớ mình đã rón rén không một tiếng động vào gian sảnh lớn nơi những con người nhỏ bé đang ngủ dưới ánh trăng—đêm ấy Weena ở giữa họ—và thấy yên lòng vì có họ ở đó. Ngay lúc ấy tôi đã chợt nghĩ rằng chỉ ít ngày nữa thôi trăng sẽ qua tuần hạ huyền, và đêm sẽ tối dần, khi ấy những sinh vật khó ưa kia từ dưới đất lên, những con vượn cáo trắng bệch kia, giống sâu bọ mới đã thay thế giống cũ ấy, có thể sẽ xuất hiện nhiều hơn. Và suốt cả hai ngày ấy tôi mang cái cảm giác bứt rứt của kẻ đang trốn tránh một bổn phận không thể tránh. Tôi tin chắc rằng chỉ có thể lấy lại Cỗ máy Thời gian bằng cách mạnh dạn thâm nhập những bí ẩn dưới lòng đất kia. Thế nhưng tôi không dám đối mặt với bí ẩn ấy. Giá như có một người bạn đồng hành thì đã khác. Nhưng tôi cô độc đến khủng khiếp, và ngay cả việc trèo xuống bóng tối của lòng giếng cũng làm tôi khiếp đảm. Tôi không biết các anh có hiểu cảm giác của tôi không, nhưng tôi chẳng bao giờ thấy thật yên tâm về phía sau lưng mình.", "wells-the-time-machine:9.4": "“Có lẽ chính nỗi bứt rứt này, cảm giác bất an này, đã đẩy tôi đi ngày càng xa hơn trong những chuyến thám hiểm. Đi về phía tây nam hướng tới vùng đất cao mà nay gọi là Combe Wood, tôi nhận thấy từ xa, theo hướng Banstead của thế kỷ mười chín, một công trình đồ sộ màu xanh lục, khác hẳn về tính chất so với bất cứ công trình nào tôi thấy từ trước đến giờ. Nó lớn hơn cả tòa cung điện hay phế tích lớn nhất mà tôi biết, và mặt tiền có dáng dấp phương Đông: bề mặt của nó có độ bóng, cũng như sắc xanh lục nhạt, một thứ màu xanh ngả lam, của một loại sứ Trung Hoa nào đó. Sự khác biệt về dáng vẻ này gợi ý một sự khác biệt về công dụng, và tôi có ý muốn đi tiếp để khám phá. Nhưng ngày đã muộn, và tôi bắt gặp cảnh tượng ấy sau một vòng đi dài mệt nhọc; nên tôi quyết định hoãn cuộc phiêu lưu sang hôm sau, và tôi quay về với sự đón chào và những cử chỉ âu yếm của bé Weena. Nhưng sáng hôm sau tôi nhận ra khá rõ rằng sự tò mò của tôi về Cung Sứ Xanh chỉ là một trò tự lừa dối, để giúp tôi trốn tránh, thêm một ngày nữa, một trải nghiệm mà tôi khiếp sợ. Tôi quyết định sẽ xuống giếng mà không phí thêm thời gian, và lên đường từ sáng sớm tới một cái giếng gần đống phế tích bằng đá hoa cương và nhôm.", "wells-the-time-machine:9.5": "“Bé Weena chạy theo tôi. Cô nhảy múa bên tôi đến tận giếng, nhưng khi thấy tôi cúi qua miệng giếng nhìn xuống, cô dường như bối rối một cách lạ lùng. ‘Tạm biệt, Weena bé bỏng,’ tôi nói, hôn cô; rồi đặt cô xuống, tôi bắt đầu lần tay qua thành giếng tìm những cái móc để leo. Khá vội vàng, tôi cũng xin thú thật, vì tôi sợ lòng can đảm của mình sẽ rỉ cạn mất! Thoạt đầu cô kinh ngạc nhìn tôi. Rồi cô kêu lên một tiếng thảm thiết nhất, và chạy đến bên tôi, cô bắt đầu lấy đôi tay nhỏ bé kéo tôi lại. Tôi nghĩ sự ngăn cản của cô lại càng thúc tôi đi tiếp. Tôi gỡ cô ra, có lẽ hơi thô bạo, và thoáng sau tôi đã ở trong họng giếng. Tôi thấy khuôn mặt đau đớn của cô bên trên thành giếng, và mỉm cười để trấn an cô. Rồi tôi phải nhìn xuống những cái móc lung lay mà tôi đang bám vào.", "wells-the-time-machine:9.6": "“Tôi phải trèo xuống một lòng giếng sâu có lẽ đến hai trăm thước Anh. Việc xuống giếng được thực hiện nhờ những thanh kim loại chìa ra từ vách giếng, và vì chúng được làm cho hợp với nhu cầu của một sinh vật nhỏ hơn và nhẹ hơn tôi nhiều, nên chẳng mấy chốc tôi đã chuột rút và mệt lử vì leo xuống. Mà đâu chỉ là mệt lử! Một trong những thanh sắt bỗng cong xuống dưới sức nặng của tôi, và suýt văng tôi xuống khoảng tối đen bên dưới. Trong một khoảnh khắc tôi treo lủng lẳng bằng một tay, và sau trải nghiệm ấy tôi không dám nghỉ thêm lần nào nữa. Dù chẳng bao lâu tay và lưng tôi đã đau nhức dữ dội, tôi vẫn tiếp tục leo xuống vách dựng đứng nhanh hết mức có thể. Liếc lên trên, tôi thấy miệng giếng, một chiếc đĩa nhỏ màu xanh lam, trong đó hiện ra một ngôi sao, còn đầu bé Weena trông như một chỗ nhô tròn màu đen. Tiếng thình thình của một cỗ máy bên dưới mỗi lúc một to hơn và ngột ngạt hơn. Mọi thứ, trừ chiếc đĩa nhỏ ở trên kia, đều tối đen thăm thẳm, và khi tôi ngước lên lần nữa thì Weena đã biến mất.", "wells-the-time-machine:9.7": "“Tôi khổ sở cùng cực. Tôi đã có ý định thử leo ngược lên lòng giếng, mặc kệ Hạ giới. Nhưng ngay cả trong khi đang cân nhắc điều đó trong đầu, tôi vẫn tiếp tục xuống. Cuối cùng, nhẹ nhõm vô cùng, tôi lờ mờ thấy hiện ra, cách bên phải tôi một bộ, một khe hở hẹp trên vách. Đu mình vào, tôi thấy đó là miệng một đường hầm nằm ngang chật hẹp, trong đó tôi có thể nằm xuống nghỉ ngơi. Thật không sớm chút nào. Tay tôi nhức mỏi, lưng tôi co rút, và tôi run lẩy bẩy vì nỗi kinh hoàng kéo dài sợ bị rơi. Ngoài ra, bóng tối liền mạch đã gây cho mắt tôi một tác động khó chịu. Không khí đầy tiếng đập dồn và tiếng ù ù của máy móc đang bơm khí xuống lòng giếng.", "wells-the-time-machine:9.8": "“Tôi không biết mình đã nằm bao lâu. Tôi bị đánh thức bởi một bàn tay mềm chạm vào mặt. Giật mình ngồi bật dậy trong bóng tối, tôi chộp lấy hộp diêm và, vội vàng quẹt một que, tôi thấy ba sinh vật trắng lom khom giống như con tôi đã thấy trên mặt đất trong phế tích, đang vội vã lùi lại trước ánh sáng. Sống, như chúng vẫn sống, trong một thứ bóng tối mà tôi tưởng không thể nào nhìn xuyên qua được, mắt chúng to và nhạy cảm khác thường, hệt như con ngươi của những loài cá dưới vực sâu, và chúng phản chiếu ánh sáng theo cùng một cách. Tôi không nghi ngờ gì rằng chúng nhìn thấy được tôi trong cảnh tối mịt không một tia sáng ấy, và dường như chúng không hề sợ tôi, ngoại trừ ánh sáng. Nhưng, vừa khi tôi quẹt diêm để nhìn chúng, chúng liền bỏ chạy tán loạn, biến vào những rãnh tối và đường hầm, từ đó mắt chúng trừng trừng nhìn tôi theo một kiểu kỳ dị nhất.", "wells-the-time-machine:9.9": "“Tôi thử gọi chúng, nhưng ngôn ngữ của chúng hình như khác với ngôn ngữ của người Thượng giới; nên tôi đành phải trông vào những nỗ lực đơn độc của chính mình, và ý nghĩ bỏ chạy trước khi thám hiểm đã có sẵn trong đầu tôi ngay lúc đó. Nhưng tôi tự nhủ, ‘Giờ thì mày đã lỡ dấn vào rồi,’ và, lần đường dọc theo đường hầm, tôi thấy tiếng máy móc mỗi lúc một to hơn. Chẳng mấy chốc hai bên vách lùi xa khỏi tôi, và tôi đến một khoảng không gian rộng mở, và quẹt thêm một que diêm, tôi thấy mình đã vào một hang lớn có mái vòm, trải dài vào bóng tối mịt mùng ngoài tầm sáng của tôi. Những gì tôi nhìn thấy về nó chỉ là chừng ấy những gì người ta có thể thấy trong lúc một que diêm cháy.", "wells-the-time-machine:9.10": "“Tất nhiên ký ức của tôi mơ hồ. Những hình khối lớn như những cỗ máy đồ sộ nổi lên từ trong mờ tối, và đổ xuống những cái bóng đen kỳ quái, trong đó những người Morlock mờ mờ như bóng ma nấp tránh ánh lửa. Nhân tiện nói thêm, nơi ấy rất ngột ngạt và bức bối, và trong không khí phảng phất hơi tanh của máu mới đổ. Cách một quãng dọc lối giữa có một chiếc bàn nhỏ bằng kim loại trắng, bày một thứ trông như một bữa ăn. Dù sao thì người Morlock cũng ăn thịt! Ngay lúc ấy, tôi nhớ mình đã tự hỏi con vật lớn nào có thể còn sống sót để cung cấp cái súc thịt đỏ tôi nhìn thấy. Mọi thứ đều rất mờ ảo: mùi nồng nặng, những hình khối lớn vô nghĩa, những hình thù ghê tởm rình rập trong bóng tối, chỉ chờ bóng tối quay lại để xông vào tôi! Rồi que diêm cháy hết, châm bỏng ngón tay tôi, và rơi xuống, một đốm đỏ quằn quại trong màn tối đen.", "wells-the-time-machine:9.11": "“Từ đó tôi đã nghĩ mình được trang bị tệ hại đến mức nào cho một trải nghiệm như thế. Khi lên đường cùng Cỗ máy Thời gian, tôi đã lên đường với một giả định ngớ ngẩn rằng con người của Tương lai chắc chắn sẽ vượt xa chúng ta vô hạn về mọi trang thiết bị. Tôi đến mà không có vũ khí, không có thuốc men, không có gì để hút—có những lúc tôi thèm thuốc lá kinh khủng!—thậm chí không có đủ diêm. Giá mà tôi nghĩ đến một chiếc máy ảnh Kodak! Tôi đã có thể chớp lấy thoáng nhìn ấy về Hạ giới trong một giây, rồi thong thả xem xét. Nhưng, sự thể là vậy, tôi đứng đó chỉ với những vũ khí và năng lực mà Tạo hóa đã ban cho—tay, chân và răng; những thứ ấy, cùng bốn que diêm an toàn mà tôi vẫn còn giữ.", "wells-the-time-machine:9.12": "“Tôi sợ không dám chen vào giữa tất cả đám máy móc này trong bóng tối, và chỉ đến khi ánh sáng lóe lên lần cuối tôi mới phát hiện ra rằng số diêm dự trữ của mình đã cạn dần. Cho tới lúc ấy tôi chưa bao giờ nghĩ đến chuyện cần phải tiết kiệm chúng, và tôi đã phung phí gần nửa hộp để làm cho dân Thượng giới kinh ngạc, những người mà với họ lửa là một điều mới lạ. Giờ đây, như tôi nói, tôi còn bốn que, và trong khi tôi đứng trong bóng tối, một bàn tay chạm vào tay tôi, những ngón tay gầy guộc lần sờ khắp mặt tôi, và tôi nhận thấy một mùi khó chịu khác thường. Tôi tưởng như nghe thấy hơi thở của cả một đám những sinh vật nhỏ bé khủng khiếp ấy quanh mình. Tôi cảm thấy hộp diêm trong tay mình đang bị nhẹ nhàng gỡ ra, và những bàn tay khác phía sau đang níu kéo quần áo tôi. Cảm giác bị những sinh vật vô hình ấy xem xét mình thật khó chịu không tả xiết. Việc đột ngột nhận ra rằng mình mù tịt về lối nghĩ và lối hành xử của chúng thấm vào tôi thật rõ rệt trong bóng tối. Tôi hét vào chúng to hết mức có thể. Chúng giật mình lùi ra, rồi tôi lại cảm thấy chúng đang tiến lại gần. Chúng níu lấy tôi bạo dạn hơn, thì thào với nhau những âm thanh kỳ quặc. Tôi run bắn lên, và lại hét—khá chói tai. Lần này chúng không đến nỗi hoảng sợ nữa, và chúng phát ra một tiếng như tiếng cười kỳ quặc khi xông trở lại phía tôi. Tôi xin thú thật là tôi sợ khủng khiếp. Tôi quyết định quẹt thêm một que diêm nữa và chạy thoát dưới sự che chở của ánh lửa. Tôi làm thế, và kéo dài ngọn lửa chập chờn bằng một mẩu giấy trong túi, tôi rút lui được an toàn về đường hầm hẹp. Nhưng tôi vừa mới vào trong ấy thì ngọn lửa bị thổi tắt, và trong bóng tối đen kịt tôi nghe thấy người Morlock sột soạt như gió qua lá, và lộp độp như mưa, khi chúng vội vã đuổi theo tôi.", "wells-the-time-machine:9.13": "“Thoáng chốc tôi đã bị mấy bàn tay túm lấy, và không thể nhầm được rằng chúng đang tìm cách lôi tôi trở lại. Tôi quẹt thêm một que nữa, và huơ nó trước những khuôn mặt bị chói lóa của chúng. Các anh khó mà hình dung được trông chúng phi nhân đến mức buồn nôn thế nào—những khuôn mặt tái nhợt không cằm và đôi mắt to tướng không mí, màu xám hồng ấy!—khi chúng nhìn trừng trừng trong sự mù lòa và hoang mang. Nhưng tôi không nán lại để nhìn đâu, tôi xin cam đoan với các anh: tôi lại rút lui, và khi que diêm thứ hai đã tàn, tôi quẹt que thứ ba. Nó gần cháy hết thì tôi tới được chỗ miệng thông ra lòng giếng. Tôi nằm xuống mép, vì tiếng đập dồn của chiếc bơm lớn bên dưới làm tôi choáng váng. Rồi tôi lần tay sang bên tìm những cái móc chìa ra, và, trong khi tôi làm thế, chân tôi bị tóm lấy từ phía sau, và tôi bị giật mạnh ngược trở lại. Tôi quẹt que diêm cuối cùng … và nó tắt phụt ngay lập tức. Nhưng giờ tay tôi đã nắm được những thanh leo, và, đạp chân dữ dội, tôi thoát khỏi những bàn tay quặp chặt của người Morlock, và nhanh chóng leo lên lòng giếng, trong khi chúng ở lại ngước nhìn lên tôi, mắt chớp chớp: tất cả trừ một đứa khốn kiếp nhỏ bám theo tôi được một quãng, và suýt nữa thì giành được chiếc ủng của tôi làm chiến lợi phẩm.", "wells-the-time-machine:9.14": "“Cuộc leo ấy đối với tôi dường như dài vô tận. Khi còn hai ba chục bộ cuối cùng, một cơn buồn nôn chết người ập đến với tôi. Tôi khó nhọc vô cùng mới giữ được tay bám. Mấy thước cuối là một cuộc vật lộn kinh khủng chống lại cơn choáng ngất ấy. Nhiều lần đầu óc tôi quay cuồng, và tôi cảm thấy đủ mọi cảm giác của người đang rơi. Tuy nhiên, cuối cùng, bằng cách nào đó tôi đã vượt qua được miệng giếng, và loạng choạng bước ra khỏi phế tích vào ánh nắng chói lòa. Tôi ngã sấp mặt xuống. Ngay cả đất cát cũng có mùi thơm ngọt và sạch sẽ. Rồi tôi nhớ Weena hôn tay và tai tôi, và giọng nói của những người Eloi khác. Rồi, trong một lúc, tôi bất tỉnh.", "wells-the-time-machine:10.1": "X. Khi đêm xuống", "wells-the-time-machine:10.2": "“Giờ đây, quả thật, tình cảnh của tôi dường như còn tệ hơn trước. Cho đến lúc ấy, ngoại trừ cái đêm thống khổ vì mất Cỗ máy Thời gian, tôi vẫn cảm thấy một niềm hy vọng nâng đỡ rằng rốt cuộc mình sẽ thoát ra được, nhưng niềm hy vọng ấy đã bị những phát hiện mới này làm lung lay. Cho đến lúc ấy tôi chỉ nghĩ rằng mình bị cản trở bởi sự giản đơn trẻ con của những con người nhỏ bé, và bởi một vài sức mạnh không rõ nào đó mà tôi chỉ cần hiểu là vượt qua được; nhưng ở cái bản chất kinh tởm của người Morlock có một yếu tố hoàn toàn mới—một cái gì đó phi nhân và hiểm độc. Theo bản năng tôi ghê tởm chúng. Trước kia, tôi cảm thấy như một người bị rơi xuống hố: mối bận tâm của tôi là cái hố và làm sao thoát ra khỏi nó. Giờ đây tôi thấy mình như một con thú sa bẫy, mà kẻ thù sắp ập đến.", "wells-the-time-machine:10.3": "“Kẻ thù tôi khiếp sợ có thể sẽ khiến các anh ngạc nhiên. Đó là bóng tối của những đêm trăng non. Weena đã gieo ý nghĩ này vào đầu tôi qua những lời mà thoạt đầu tôi không hiểu nổi, về những Đêm Tối. Giờ đây việc đoán xem những Đêm Tối sắp tới có thể có nghĩa là gì không còn là một bài toán quá khó nữa. Trăng đang khuyết dần: mỗi đêm khoảng thời gian tối trời lại dài hơn. Và giờ đây, ít ra tôi cũng đã hiểu được đôi chút lý do khiến những con người nhỏ bé ở Thượng giới sợ bóng tối. Tôi mơ hồ tự hỏi người Morlock làm điều gian ác ghê tởm gì vào những đêm trăng non. Giờ tôi khá chắc chắn rằng giả thuyết thứ hai của mình hoàn toàn sai. Người Thượng giới có thể đã từng là tầng lớp quý tộc được ưu đãi, và người Morlock là đám đầy tớ máy móc của họ: nhưng điều đó đã qua từ lâu. Hai giống loài sinh ra từ quá trình tiến hóa của con người đang trượt dần về phía, hoặc đã đạt tới, một mối quan hệ hoàn toàn mới. Người Eloi, như các vị vua triều Carlovingien, đã suy tàn thành một thứ vô tích sự đơn thuần mà đẹp đẽ. Họ vẫn sở hữu mặt đất nhờ được dung thứ: bởi người Morlock, sống dưới lòng đất qua vô số thế hệ, rốt cuộc đã thấy mặt đất ngập ánh ngày là không thể chịu nổi. Và người Morlock làm ra quần áo cho họ, tôi suy ra như vậy, và duy trì cho họ những nhu cầu thường ngày, có lẽ do một thói quen phục dịch cũ còn sót lại. Chúng làm thế như một con ngựa đứng yên vẫn cào móng, hay như một người thích giết thú vật để tiêu khiển: bởi những nhu cầu cổ xưa đã mất đi từng in dấu nó vào cơ thể. Nhưng, rõ ràng, trật tự cũ đã bị đảo ngược một phần. Sự báo oán dành cho những kẻ mảnh mai đang bò tới thật nhanh. Từ bao đời trước, hàng nghìn thế hệ trước, con người đã đẩy người anh em của mình ra khỏi chốn an nhàn và ánh nắng. Và giờ đây người anh em ấy đang quay trở lại—đã đổi khác! Người Eloi đã bắt đầu học lại một bài học cũ. Họ đang làm quen lại với Nỗi Sợ. Và bỗng nhiên ký ức về món thịt tôi đã thấy ở Hạ giới hiện về trong đầu tôi. Cách nó trôi vào tâm trí tôi thật lạ lùng: không phải như được khuấy lên bởi dòng suy tưởng của tôi, mà đến gần như một câu hỏi từ bên ngoài. Tôi cố nhớ lại hình dạng của nó. Tôi có một cảm giác mơ hồ về một cái gì đó quen thuộc, nhưng lúc ấy tôi không thể nói được đó là gì.", "wells-the-time-machine:10.4": "“Thế nhưng, dù những con người nhỏ bé kia bất lực đến đâu trước Nỗi Sợ bí ẩn của họ, tôi lại có bản chất khác. Tôi đến từ thời đại này của chúng ta, cái độ chín muồi sung mãn này của loài người, khi Nỗi Sợ không làm tê liệt và bí ẩn đã mất đi sự khủng khiếp của nó. Ít ra tôi cũng sẽ tự vệ. Không chần chừ thêm nữa, tôi quyết định tự làm cho mình vũ khí và một thành lũy để có thể ngủ. Với chốn nương náu ấy làm căn cứ, tôi có thể đối mặt với thế giới lạ lùng này bằng phần nào sự tự tin mà tôi đã đánh mất khi nhận ra mình đêm đêm nằm phơi mình trước những sinh vật nào. Tôi cảm thấy mình sẽ không bao giờ ngủ lại được cho đến khi giường mình được an toàn trước chúng. Tôi rùng mình kinh hãi khi nghĩ rằng hẳn chúng đã từng xem xét tôi như thế nào.", "wells-the-time-machine:10.5": "“Suốt buổi chiều tôi lang thang dọc thung lũng sông Thames, nhưng không tìm được chỗ nào mà tôi thấy là không thể leo tới. Mọi tòa nhà và cây cối dường như đều dễ dàng leo được đối với những kẻ leo trèo khéo léo như người Morlock hẳn phải là, xét theo những cái giếng của chúng. Rồi những ngọn tháp nhọn cao vút của Cung Sứ Xanh và ánh lấp lánh bóng loáng của những bức tường của nó trở lại trong ký ức tôi; và vào buổi tối, công Weena trên vai như một đứa trẻ, tôi đi lên những ngọn đồi về phía tây nam. Quãng đường, tôi đã ước tính, là bảy tám dặm, nhưng hẳn phải gần mười tám dặm. Lần đầu tôi nhìn thấy nơi ấy là vào một buổi chiều ẩm ướt khi khoảng cách thu ngắn lại một cách đánh lừa. Thêm vào đó, gót một chiếc giày của tôi bị lỏng, và một cái đinh đang xuyên dần qua đế—đó là đôi giày cũ êm chân tôi vẫn đi trong nhà—khiến tôi phải đi khập khiễng. Và mặt trời đã lặn từ lâu khi tòa cung điện hiện ra trước mắt tôi, in bóng đen trên nền vàng nhạt của bầu trời.", "wells-the-time-machine:10.6": "“Weena đã vô cùng thích thú khi tôi bắt đầu công cô, nhưng được một lúc cô muốn tôi đặt cô xuống, và chạy dọc bên tôi, thỉnh thoảng lại vụt sang hai bên hái hoa để cắm vào túi áo tôi. Những cái túi của tôi vẫn luôn làm Weena khó hiểu, nhưng sau cùng cô đã kết luận rằng chúng là một loại bình kỳ quặc để cắm hoa trang trí. Ít ra thì cô cũng dùng chúng vào mục đích ấy. Và điều đó làm tôi nhớ ra! Lúc thay áo khoác tôi đã tìm thấy…”", "wells-the-time-machine:10.7": "Nhà Du hành Thời gian ngừng lại, cho tay vào túi, và lặng lẽ đặt lên chiếc bàn nhỏ hai bông hoa héo, trông không khác mấy những bông cẩm quỳ trắng rất to. Rồi anh tiếp tục câu chuyện.", "wells-the-time-machine:10.8": "“Khi sự tĩnh lặng của buổi chiều tà lan dần khắp thế gian và chúng tôi tiến qua đỉnh đồi về phía Wimbledon, Weena mệt và muốn quay về ngôi nhà đá xám. Nhưng tôi chỉ cho cô những ngọn tháp nhọn xa xa của Cung Sứ Xanh, và xoay xở làm cho cô hiểu rằng chúng tôi đang tìm đến đó một chốn nương náu tránh Nỗi Sợ của cô. Các anh có biết cái khoảng ngưng lặng lớn lao bao trùm vạn vật trước lúc chạng vạng không? Ngay cả làn gió cũng ngừng trên cây. Với tôi cái tĩnh lặng chiều hôm ấy bao giờ cũng mang một vẻ chờ đợi. Bầu trời trong vắt, xa xăm và trống trải, trừ vài vệt mây nằm ngang thấp xa trong ánh hoàng hôn. Thế đấy, đêm ấy sự chờ đợi nhuốm màu những nỗi sợ của tôi. Trong cái tĩnh lặng nhá nhem ấy các giác quan của tôi dường như nhạy bén khác thường. Tôi tưởng như mình thậm chí cảm thấy được sự rỗng ruột của mặt đất dưới chân: quả thật, gần như có thể nhìn xuyên qua nó thấy người Morlock trên tổ kiến của chúng đi lại ngược xuôi và chờ bóng tối. Trong cơn kích động tôi tưởng tượng rằng chúng sẽ coi việc tôi xâm nhập hang ổ của chúng là một lời tuyên chiến. Và vì sao chúng lại lấy Cỗ máy Thời gian của tôi?", "wells-the-time-machine:10.9": "“Thế là chúng tôi tiếp tục đi trong yên lặng, và hoàng hôn sẫm dần thành đêm. Màu xanh trong của phía xa nhạt đi, và từng ngôi sao một hiện ra. Mặt đất mờ đi và cây cối đen lại. Nỗi sợ và sự mệt mỏi của Weena tăng dần. Tôi bế cô trong tay, trò chuyện với cô và vuốt ve cô. Rồi, khi bóng tối càng thêm dày đặc, cô vòng tay ôm cổ tôi, và, nhắm mắt lại, áp chặt mặt vào vai tôi. Cứ thế chúng tôi đi xuống một con dốc dài vào một thung lũng, và ở đó trong cảnh mờ tối tôi suýt bước thẳng xuống một con sông nhỏ. Tôi lội qua nó, rồi đi lên sườn bên kia thung lũng, qua một số ngôi nhà đang say ngủ, và ngang một pho tượng—một vị thần Faun, hay một hình tượng gì đó tương tự, mất đầu. Ở đây cũng có những cây keo. Cho đến lúc ấy tôi vẫn chưa thấy bóng dáng người Morlock nào, nhưng hãy còn đầu hôm, và những giờ tối hơn trước khi vầng trăng tàn mọc lên vẫn còn chưa tới.", "wells-the-time-machine:10.10": "“Từ đỉnh ngọn đồi kế tiếp tôi thấy một khu rừng rậm trải rộng và đen sẫm trước mặt. Tôi ngần ngừ trước nó. Tôi không thấy đâu là tận cùng, cả bên phải lẫn bên trái. Thấy mệt—nhất là đôi bàn chân, đau rát vô cùng—khi dừng lại tôi cẩn thận đặt Weena từ trên vai xuống, và ngồi xuống thảm cỏ. Tôi không còn nhìn thấy Cung Sứ Xanh nữa, và tôi không chắc về phương hướng của mình. Tôi nhìn vào khoảng rậm rạp của khu rừng và nghĩ đến những gì nó có thể che giấu. Dưới cái mớ cành lá chằng chịt dày đặc ấy người ta sẽ không nhìn thấy sao trời. Ngay cả nếu không có mối hiểm nguy rình rập nào khác—một mối hiểm nguy mà tôi chẳng muốn thả trí tưởng tượng của mình chạy theo—thì vẫn còn đủ thứ rễ cây để vấp và thân cây để va phải. Tôi cũng rất mệt, sau những kích động trong ngày; nên tôi quyết định sẽ không đương đầu với nó, mà sẽ qua đêm trên ngọn đồi trống trải.", "wells-the-time-machine:10.11": "“Tôi mừng khi thấy Weena đã ngủ say. Tôi cẩn thận quấn cô trong chiếc áo khoác của mình, và ngồi xuống bên cô chờ trăng lên. Sườn đồi yên tĩnh và vắng vẻ, nhưng từ màu đen của khu rừng thỉnh thoảng vọng ra tiếng động của những sinh vật sống. Trên đầu tôi sao sáng lấp lánh, vì đêm rất trong. Tôi cảm thấy một niềm an ủi thân thiện nào đó trong ánh sao lấp lánh của chúng. Tuy nhiên, mọi chòm sao xưa đều đã biến khỏi bầu trời: cái chuyển động chậm chạp mà trong một trăm kiếp người không thể nhận thấy ấy đã từ lâu sắp xếp lại chúng thành những nhóm xa lạ. Nhưng Dải Ngân hà, theo tôi thấy, vẫn là dải cờ đuôi nheo bụi sao rách tả tơi như thuở trước. Về phía nam (theo tôi phán đoán) có một ngôi sao đỏ rất sáng mà tôi chưa từng biết; nó còn rực rỡ hơn cả sao Thiên Lang xanh lục của chúng ta. Và giữa tất cả những điểm sáng lấp lánh ấy, một hành tinh sáng tỏ tỏa ánh hiền hòa và đều đặn như khuôn mặt một người bạn cũ.", "wells-the-time-machine:10.12": "“Ngắm những vì sao ấy bỗng khiến những nỗi phiền muộn của riêng tôi và tất cả những điều hệ trọng của đời sống trên mặt đất trở nên nhỏ bé. Tôi nghĩ đến khoảng cách không thể dò thấu của chúng, và sự trôi dạt chậm chạp không thể tránh khỏi trong chuyển động của chúng từ quá khứ vô định sang tương lai vô định. Tôi nghĩ đến chu kỳ tuế sai lớn mà cực trái đất vạch nên. Chỉ mới bốn mươi lần vòng quay lặng lẽ ấy diễn ra trong suốt bao nhiêu năm tôi đã vượt qua. Và trong ít vòng quay ấy, mọi hoạt động, mọi truyền thống, những tổ chức phức tạp, những quốc gia, ngôn ngữ, văn chương, khát vọng, ngay cả ký ức đơn thuần về Con người như tôi từng biết, đều đã bị quét sạch khỏi cõi tồn tại. Thay vào đó là những sinh vật yếu ớt này, những kẻ đã quên mất dòng dõi cao quý của mình, và những Thứ trắng bệch khiến tôi kinh hãi kia. Rồi tôi nghĩ đến Nỗi Sợ Lớn nằm giữa hai giống loài, và lần đầu tiên, với một cơn rùng mình đột ngột, tôi chợt biết rõ món thịt tôi đã thấy có thể là gì. Thế nhưng điều đó quá khủng khiếp! Tôi nhìn bé Weena đang ngủ bên cạnh, khuôn mặt cô trắng ngần như sao dưới ánh sao, và lập tức gạt bỏ ý nghĩ ấy.", "wells-the-time-machine:10.13": "“Suốt đêm dài ấy tôi cố hết sức giữ cho tâm trí mình tránh xa người Morlock, và giết thời gian bằng cách cố tưởng tượng rằng mình có thể tìm thấy dấu vết của những chòm sao xưa trong cảnh hỗn độn mới. Bầu trời vẫn rất trong, trừ một hai đám mây mờ. Hẳn có những lúc tôi đã chợp mắt. Rồi, khi đêm canh thức của tôi trôi dần, phía trời đông hửng lên mờ nhạt, như ánh phản chiếu của một ngọn lửa không màu nào đó, và vầng trăng tàn mọc lên, mỏng manh, nhọn hoắt và trắng. Và ngay sát phía sau, đuổi kịp nó, và tràn ngập lên nó, bình minh đến, thoạt đầu nhợt nhạt, rồi ửng hồng và ấm dần. Không một người Morlock nào đến gần chúng tôi. Thật vậy, đêm ấy tôi không thấy một kẻ nào trên đồi. Và trong niềm tin tưởng của ngày mới trở lại, tôi gần như thấy rằng nỗi sợ của mình là vô lý. Tôi đứng dậy và thấy bàn chân đi chiếc giày lỏng gót đã sưng ở mắt cá và đau nhức dưới gót; nên tôi lại ngồi xuống, cởi giày ra, và ném chúng đi.", "wells-the-time-machine:10.14": "“Tôi đánh thức Weena, và chúng tôi đi xuống khu rừng, giờ đây xanh tươi và dễ chịu thay vì đen tối và đáng sợ. Chúng tôi tìm được ít trái cây để ăn lót dạ. Chẳng bao lâu chúng tôi gặp những người mảnh mai khác, đang cười đùa nhảy múa dưới ánh nắng như thể trong tự nhiên chẳng hề có thứ gọi là đêm. Và rồi tôi lại nghĩ đến món thịt mình đã thấy. Giờ tôi đã tin chắc nó là gì, và tận đáy lòng tôi thương xót cho dòng suối nhỏ yếu ớt cuối cùng này của dòng lũ lớn của nhân loại. Rõ ràng, vào một lúc nào đó trong Thuở Xa Xưa của sự suy tàn loài người, thức ăn của người Morlock đã cạn kiệt. Có thể chúng đã sống nhờ chuột và những loài sâu bọ tương tự. Ngay cả bây giờ con người cũng đã kém kén chọn và khắt khe trong chuyện ăn uống hơn xưa nhiều—kém xa bất kỳ loài khỉ nào. Thành kiến của con người đối với thịt người không phải là một bản năng ăn sâu bám rễ. Và thế là những đứa con phi nhân này của loài người——! Tôi cố nhìn sự việc bằng tinh thần khoa học. Dẫu sao, chúng cũng kém tính người hơn và xa cách hơn tổ tiên ăn thịt người của chúng ta từ ba bốn nghìn năm trước. Và trí tuệ lẽ ra sẽ biến tình trạng này thành nỗi giày vò thì đã không còn. Việc gì tôi phải bận lòng? Những người Eloi này chỉ là đàn gia súc được vỗ béo, mà người Morlock giống như loài kiến kia gìn giữ và ăn thịt—có lẽ còn lo cả việc gây giống. Và kia là Weena đang nhảy múa bên tôi!", "wells-the-time-machine:10.15": "“Rồi tôi cố tự bảo vệ mình khỏi nỗi kinh hoàng đang ập đến, bằng cách coi đó là một sự trừng phạt nghiêm khắc dành cho lòng ích kỷ của con người. Con người đã hài lòng sống an nhàn và khoái lạc nhờ vào sức lao động của đồng loại, đã lấy Tất yếu làm khẩu hiệu và lời bào chữa, và khi thời gian đã đến độ, Tất yếu đã giáng xuống chính hắn. Tôi thậm chí còn thử khinh miệt theo kiểu Carlyle tầng lớp quý tộc khốn khổ đang suy tàn này. Nhưng thái độ ấy là không thể có được. Dù sự sa sút trí tuệ của họ lớn đến đâu, người Eloi vẫn giữ lại quá nhiều hình hài con người, khiến tôi không thể không cảm thông với họ, và buộc tôi phải chia sẻ sự sa đọa và Nỗi Sợ của họ.", "wells-the-time-machine:10.16": "“Lúc ấy tôi chỉ có những ý nghĩ rất mơ hồ về đường lối mình nên theo. Điều trước tiên của tôi là tìm cho được một chốn nương náu an toàn, và tự làm cho mình những thứ vũ khí bằng kim loại hay bằng đá mà tôi có thể chế ra. Nhu cầu ấy là cấp bách. Kế đến, tôi hy vọng kiếm được phương tiện nào đó để tạo ra lửa, để có sẵn trong tay vũ khí là một ngọn đuốc, vì tôi biết không gì hiệu quả hơn để chống lại đám người Morlock này. Rồi tôi muốn sắp đặt một cách nào đó để phá tung những cánh cửa đồng dưới Tượng Nhân sư Trắng. Tôi đã nghĩ đến một cây đòn phá thành. Tôi tin chắc rằng nếu mình có thể vào được những cánh cửa ấy và mang theo một ngọn lửa sáng rực trước mặt, tôi sẽ tìm thấy Cỗ máy Thời gian và trốn thoát. Tôi không thể tưởng tượng rằng người Morlock đủ khỏe để dời nó đi xa. Weena thì tôi đã quyết sẽ mang theo về thời đại của chúng ta. Và vừa cân nhắc những kế hoạch ấy trong đầu, tôi vừa tiếp tục con đường của chúng tôi hướng tới tòa nhà mà trí tưởng tượng của tôi đã chọn làm chỗ ở cho chúng tôi.", "wells-the-time-machine:11.1": "XI. Cung Sứ Xanh", "wells-the-time-machine:11.2": "“Khi chúng tôi đến gần Cung Sứ Xanh vào khoảng giữa trưa, tôi thấy nó hoang vắng và đang đổ nát. Trên các khung cửa sổ chỉ còn sót lại những mảnh kính lởm chởm, và những mảng lớn lớp ốp xanh lục đã bong ra khỏi bộ khung kim loại bị ăn mòn. Nó nằm rất cao trên một vùng đồi cỏ, và nhìn về phía đông bắc trước khi bước vào, tôi ngạc nhiên thấy một cửa sông lớn, hay thậm chí một lạch nước, ở nơi mà tôi đoán xưa kia hẳn là Wandsworth và Battersea. Khi ấy tôi đã nghĩ—dù chưa bao giờ theo đuổi ý nghĩ đó—đến những gì có thể đã xảy ra, hoặc có thể đang xảy ra, với những sinh vật sống dưới biển.", "wells-the-time-machine:11.3": "“Xem xét kỹ thì vật liệu của Cung quả thật là sứ, và dọc mặt tiền tôi thấy một dòng chữ khắc bằng một thứ ký tự không biết là gì. Tôi đã nghĩ, khá ngớ ngẩn, rằng Weena có thể giúp tôi giải nghĩa nó, nhưng tôi chỉ biết được rằng ngay cả ý niệm về chữ viết cũng chưa bao giờ lọt vào đầu cô. Tôi ngờ rằng cô luôn có vẻ mang tính người hơn thực chất của cô, có lẽ bởi tình cảm của cô thật đậm tính người.", "wells-the-time-machine:11.4": "“Bên trong hai cánh cửa lớn—vốn đã mở toang và vỡ nát—chúng tôi thấy, thay vì gian sảnh thường lệ, là một hành lang dài được chiếu sáng bởi nhiều cửa sổ bên hông. Thoạt nhìn tôi đã nghĩ ngay đến một viện bảo tàng. Nền lát gạch phủ bụi dày, và một loạt đồ vật linh tinh đáng chú ý bị trùm kín dưới cùng lớp áo xám ấy. Rồi tôi nhận ra, đứng sừng sững lạ lùng và trơ xương giữa sảnh, một thứ rõ ràng là phần dưới của một bộ xương khổng lồ. Nhìn bàn chân vẹo xiên tôi nhận ra đó là một loài sinh vật đã tuyệt chủng nào đó thuộc dạng Megatherium. Hộp sọ và những đốt xương phía trên nằm bên cạnh trong lớp bụi dày, và ở một chỗ, nơi nước mưa đã nhỏ giọt qua một lỗ dột trên mái, chính bộ xương đã bị bào mòn. Sâu hơn trong hành lang là bộ khung lồng ngực khổng lồ của một con Brontosaurus. Giả thuyết viện bảo tàng của tôi đã được xác nhận. Đi về phía bên hông tôi thấy những thứ trông như những kệ nghiêng, và gạt lớp bụi dày đi, tôi thấy những tủ kính quen thuộc xưa kia của thời chúng ta. Nhưng hẳn chúng phải kín khí, xét theo việc một số vật bên trong được bảo quản khá tốt.", "wells-the-time-machine:11.5": "“Rõ ràng chúng tôi đang đứng giữa phế tích của một South Kensington thời hậu thế nào đó! Ở đây, hình như, là Khu Cổ sinh vật học, và hẳn từng là một bộ sưu tập hóa thạch vô cùng lộng lẫy, dù quá trình mục rữa không thể tránh khỏi, từng bị đẩy lùi một thời gian, và đã mất đi chín mươi chín phần trăm sức mạnh của nó nhờ sự tuyệt diệt của vi khuẩn và nấm, thì dẫu vậy vẫn đang lại tác động lên mọi báu vật của nơi này, cực kỳ chắc chắn dù cực kỳ chậm chạp. Đây đó tôi tìm thấy dấu vết của những con người nhỏ bé dưới dạng những hóa thạch quý hiếm bị đập vụn hay được xâu thành chuỗi trên những cọng sậy. Và có những tủ kính đã bị dời đi nguyên khối—bởi người Morlock, theo tôi phán đoán. Nơi này rất im lặng. Lớp bụi dày làm tắt lịm tiếng bước chân chúng tôi. Weena, nãy giờ đang lăn một con nhím biển xuống tấm kính nghiêng của một chiếc tủ, chẳng mấy chốc đã đến, trong khi tôi đang đưa mắt nhìn quanh, và rất lặng lẽ nắm lấy tay tôi và đứng bên tôi.", "wells-the-time-machine:11.6": "“Và thoạt đầu tôi ngạc nhiên trước công trình cổ xưa này của một thời đại trí tuệ đến mức chẳng nghĩ gì đến những khả năng mà nó mở ra. Ngay cả mối bận tâm về Cỗ máy Thời gian cũng lùi bớt đi đôi chút trong tâm trí tôi.", "wells-the-time-machine:11.7": "“Xét theo kích thước của nơi này, Cung Sứ Xanh hẳn chứa nhiều thứ hơn hẳn một Phòng trưng bày Cổ sinh vật học; có lẽ có những phòng trưng bày lịch sử; thậm chí có thể có cả một thư viện! Với tôi, ít ra trong hoàn cảnh hiện tại, những thứ ấy sẽ thú vị hơn gấp bội so với cảnh tượng địa chất thời xưa đang mục rữa này. Khám phá tiếp, tôi tìm thấy một hành lang ngắn khác chạy ngang qua hành lang thứ nhất. Hành lang này dường như dành cho khoáng vật, và nhìn thấy một khối lưu huỳnh khiến đầu óc tôi chạy ngay đến thuốc súng. Nhưng tôi không tìm thấy diêm tiêu; thật ra, chẳng có muối nitrat nào cả. Hẳn chúng đã chảy rữa ra từ bao đời trước. Thế nhưng khối lưu huỳnh cứ lởn vởn trong đầu tôi, và khơi lên một chuỗi suy nghĩ. Còn những thứ khác trong hành lang ấy, tuy nhìn chung chúng được bảo quản tốt nhất trong tất cả những gì tôi thấy, tôi lại ít quan tâm. Tôi không phải chuyên gia khoáng vật học, và tôi đi tiếp xuống một lối đi rất đổ nát chạy song song với gian sảnh đầu tiên tôi đã vào. Hình như khu này từng dành cho lịch sử tự nhiên, nhưng mọi thứ đều đã từ lâu không còn nhận ra được nữa. Vài di vật quắt queo và đen sạm của những thứ từng là thú nhồi bông, những xác ướp khô khốc trong những cái bình từng đựng rượu ngâm, một lớp bụi nâu của những loài cây đã mất: chỉ có thế! Tôi lấy làm tiếc về điều đó, vì lẽ ra tôi sẽ rất vui được lần theo những bước điều chỉnh nhẫn nại mà nhờ đó con người đã chinh phục được giới tự nhiên sống. Rồi chúng tôi đến một hành lang có kích thước quả là đồ sộ, nhưng thiếu sáng một cách lạ lùng, nền dốc xuống thoai thoải từ đầu tôi bước vào. Cách quãng lại có những quả cầu trắng treo từ trần xuống—nhiều quả đã nứt và vỡ nát—gợi ý rằng ban đầu nơi này được chiếu sáng nhân tạo. Ở đây tôi thấy hợp với sở trường của mình hơn, vì sừng sững hai bên tôi là những khối đồ sộ của những cỗ máy lớn, tất cả đều đã bị ăn mòn nặng và nhiều cái đã hỏng, nhưng vài cái vẫn còn khá nguyên vẹn. Các anh biết tôi có một sự yếu lòng nhất định với máy móc, và tôi muốn nán lại giữa những cỗ máy này; càng thế hơn vì phần lớn chúng có cái thú vị của những câu đố, và tôi chỉ có thể đoán một cách mơ hồ nhất xem chúng dùng để làm gì. Tôi tưởng tượng rằng nếu giải được những câu đố ấy, tôi sẽ nắm trong tay những sức mạnh có thể có ích để chống lại người Morlock.", "wells-the-time-machine:11.8": "“Bỗng Weena nép sát vào bên tôi. Đột ngột đến mức làm tôi giật mình. Nếu không có cô, tôi nghĩ mình đã chẳng để ý rằng nền hành lang có dốc chút nào. [Chú thích: Dĩ nhiên, có thể là nền không dốc, mà viện bảo tàng được xây lấn vào sườn một ngọn đồi.—BBT.] Đầu tôi bước vào thì hoàn toàn ở trên mặt đất, và được chiếu sáng bởi những ô cửa sổ hẹp như khe, thưa thớt. Càng đi xuống dọc hành lang, mặt đất càng dâng lên áp vào những ô cửa sổ ấy, cho đến cuối cùng trước mỗi ô là một cái hố như cái ‘sân trũng’ của một ngôi nhà ở London, và chỉ còn một vệt ánh ngày hẹp ở phía trên. Tôi chậm rãi đi dọc theo, mải băn khoăn về những cỗ máy, và quá chú tâm vào chúng nên không nhận thấy ánh sáng đang giảm dần, cho đến khi nỗi lo sợ ngày một tăng của Weena khiến tôi chú ý. Lúc ấy tôi mới thấy rằng cuối cùng hành lang dẫn xuống một vùng tối dày đặc. Tôi ngập ngừng, rồi, khi nhìn quanh, tôi thấy bụi ít hơn và bề mặt của nó không còn bằng phẳng. Xa hơn về phía mờ tối, hình như nó bị xáo trộn bởi một loạt dấu chân nhỏ hẹp. Cảm giác về sự hiện diện cận kề của người Morlock lại sống dậy trong tôi. Tôi cảm thấy mình đang phí thời gian vào việc xem xét máy móc theo lối hàn lâm này. Tôi nhớ ra rằng trời đã về chiều lắm rồi, và rằng tôi vẫn chưa có vũ khí, chưa có chốn nương náu, và chưa có phương tiện gì để nhóm lửa. Và rồi dưới tận khoảng tối đen xa thẳm của hành lang tôi nghe thấy một tiếng lộp độp lạ lùng, và cũng những tiếng động kỳ quặc tôi đã nghe dưới lòng giếng.", "wells-the-time-machine:11.9": "“Tôi nắm lấy tay Weena. Rồi, chợt nảy ra một ý, tôi rời cô và quay sang một cỗ máy có một cần gạt chìa ra không khác mấy những cần gạt trong trạm bẻ ghi tín hiệu. Trèo lên giá máy, và nắm lấy cần gạt ấy bằng hai tay, tôi dồn toàn bộ sức nặng của mình đè nó sang một bên. Bỗng Weena, bị bỏ lại giữa lối đi chính, bắt đầu thút thít. Tôi đã ước lượng sức bền của cần gạt khá chính xác, vì nó gãy rắc sau một phút gắng sức, và tôi trở lại với cô, trong tay một cây chùy mà tôi đoán là thừa sức đối với bất cứ cái sọ Morlock nào tôi có thể gặp phải. Và tôi rất khao khát được giết một hai tên Morlock. Thật phi nhân tính, các anh có thể nghĩ thế, khi muốn đi giết chính hậu duệ của mình! Nhưng không hiểu sao, tôi chẳng thể nào cảm thấy chút tính người nào ở những thứ ấy. Chỉ có việc tôi không muốn bỏ Weena lại, và niềm tin rằng nếu mình bắt đầu thỏa cơn khát giết chóc thì Cỗ máy Thời gian của mình có thể bị liên lụy, mới kìm tôi lại khỏi việc đi thẳng xuống hành lang mà giết những con vật tôi nghe thấy.", "wells-the-time-machine:11.10": "“Thế đấy, chùy trong một tay và Weena trong tay kia, tôi ra khỏi hành lang ấy và vào một hành lang khác còn lớn hơn nữa, mà thoạt nhìn khiến tôi nghĩ đến một nhà nguyện quân đội treo đầy những lá cờ rách. Những mảnh giẻ nâu và cháy sém treo trên các vách, chẳng mấy chốc tôi nhận ra là những tàn tích mục nát của sách vở. Chúng đã rã rời từ lâu, và mọi dấu vết chữ in đều đã biến mất khỏi chúng. Nhưng đây đó còn những tấm bìa cong vênh và những móc cài kim loại nứt vỡ kể lại câu chuyện khá đầy đủ. Giá như tôi là một nhà văn, có lẽ tôi đã có thể rút ra bài học luân lý về sự hư vô của mọi tham vọng. Nhưng thực tình, điều đập vào tôi mạnh mẽ nhất là sự phung phí khổng lồ sức lao động mà cảnh hoang tàn ảm đạm của đống giấy mục này làm chứng. Lúc ấy, tôi xin thú thật, tôi chủ yếu nghĩ đến tập san Philosophical Transactions và mười bảy bài báo của chính tôi về quang học vật lý.", "wells-the-time-machine:11.11": "“Rồi, đi lên một cầu thang rộng, chúng tôi đến nơi có lẽ xưa kia là một phòng trưng bày hóa học kỹ thuật. Và ở đây tôi hy vọng không ít vào những phát hiện hữu ích. Ngoại trừ một đầu nơi mái đã sập, phòng trưng bày này được bảo quản tốt. Tôi háo hức đến từng tủ kính còn nguyên vẹn. Và cuối cùng, trong một chiếc tủ thật sự kín khí, tôi tìm thấy một hộp diêm. Tôi háo hức thử ngay. Chúng hoàn toàn dùng được. Thậm chí chúng còn không ẩm. Tôi quay sang Weena. ‘Múa đi,’ tôi kêu lên với cô bằng tiếng của cô. Bởi giờ đây tôi đã thực sự có vũ khí chống lại những sinh vật khủng khiếp mà chúng tôi khiếp sợ. Và thế là, trong viện bảo tàng hoang phế ấy, trên tấm thảm bụi dày và mềm, trước sự thích thú vô cùng của Weena, tôi trịnh trọng biểu diễn một điệu múa pha trộn, vừa huýt sáo bài The Land of the Leal vui vẻ hết mức có thể. Một phần là điệu cancan đứng đắn, một phần là điệu nhảy gõ chân, một phần là điệu múa váy (trong chừng mực chiếc áo đuôi tôm của tôi cho phép), và một phần là do tôi tự sáng tác. Bởi tôi vốn có óc sáng tạo, như các anh biết đấy.", "wells-the-time-machine:11.12": "“Đến giờ tôi vẫn nghĩ rằng việc hộp diêm này thoát khỏi sự bào mòn của thời gian qua không biết bao nhiêu năm tháng là một điều hết sức lạ lùng, cũng như đối với tôi đó là một điều hết sức may mắn. Thế nhưng, kỳ lạ thay, tôi còn tìm thấy một chất khó có thể còn lại hơn nhiều, và đó là long não. Tôi tìm thấy nó trong một cái lọ được bịt kín, mà tình cờ, tôi đoán thế, đã thực sự được hàn kín hoàn toàn. Thoạt đầu tôi tưởng đó là sáp parafin, và vì thế đập vỡ lớp thủy tinh. Nhưng mùi long não thì không thể nhầm được. Giữa sự mục rữa phổ quát, chất dễ bay hơi này lại tình cờ tồn tại được, có lẽ qua nhiều nghìn thế kỷ. Nó khiến tôi nhớ đến một bức tranh màu nâu đỏ tôi từng thấy, vẽ bằng mực của một con Belemnite hóa thạch hẳn đã chết và hóa đá từ hàng triệu năm trước. Tôi đã định vứt nó đi, nhưng tôi nhớ ra rằng nó dễ cháy và cháy với ngọn lửa sáng đẹp—thật ra là một cây nến tuyệt hảo—và tôi bỏ nó vào túi. Tuy nhiên, tôi không tìm thấy chất nổ nào, cũng như bất cứ phương tiện nào để phá những cánh cửa đồng. Cho đến lúc ấy, thanh xà beng sắt của tôi vẫn là thứ có ích nhất mà tôi tình cờ kiếm được. Dẫu vậy tôi rời phòng trưng bày ấy trong niềm phấn khởi lớn lao.", "wells-the-time-machine:11.13": "“Tôi không thể kể với các anh toàn bộ câu chuyện của buổi chiều dài ấy. Phải gắng sức nhớ lắm mới nhắc lại được các cuộc khám phá của mình theo đúng thứ tự. Tôi nhớ một hành lang dài với những giá vũ khí đang han gỉ, và nhớ mình đã do dự giữa thanh xà beng với một chiếc rìu nhỏ hay một thanh kiếm. Tuy nhiên tôi không thể mang cả hai, và thanh sắt của tôi hứa hẹn hữu hiệu nhất đối với những cánh cổng đồng. Có rất nhiều súng, súng ngắn và súng trường. Phần lớn là những khối gỉ sét, nhưng nhiều khẩu làm bằng một thứ kim loại mới nào đó, và vẫn còn khá lành lặn. Nhưng mọi đạn dược hay thuốc súng có thể từng có ở đó đều đã mục thành bụi. Tôi thấy một góc bị cháy sém và vỡ nát; có lẽ, tôi nghĩ, do một vụ nổ giữa các mẫu vật. Ở một chỗ khác là cả một dãy tượng thần đồ sộ—của Polynesia, Mexico, Hy Lạp, Phoenicia, của mọi xứ sở trên trái đất, tôi nghĩ vậy. Và ở đây, chiều theo một thôi thúc không cưỡng nổi, tôi viết tên mình lên mũi một con quái vật bằng đá xà phòng từ Nam Mỹ mà tôi đặc biệt ưa thích.", "wells-the-time-machine:11.14": "“Khi chiều xuống dần, hứng thú của tôi cũng nhạt đi. Tôi đi qua hết hành lang này đến hành lang khác, bụi bặm, im lặng, thường đổ nát, các hiện vật trưng bày khi thì chỉ là những đống gỉ sét và than non, khi thì còn tươi mới hơn. Ở một chỗ tôi bỗng thấy mình đứng gần mô hình một mỏ thiếc, và rồi do một sự tình cờ thuần túy nhất, tôi phát hiện ra, trong một tủ kính kín khí, hai thỏi thuốc nổ dynamit! Tôi hét lên ‘Eureka!’ và mừng rỡ đập vỡ tủ kính. Rồi một mối ngờ vực kéo đến. Tôi ngần ngừ. Rồi, chọn một hành lang nhỏ bên hông, tôi làm thử. Tôi chưa bao giờ cảm thấy thất vọng như khi chờ năm, mười, mười lăm phút cho một vụ nổ chẳng bao giờ xảy ra. Dĩ nhiên những thứ ấy là đồ giả, như lẽ ra tôi đã phải đoán ra từ việc chúng có mặt ở đó. Tôi thực tình tin rằng nếu chúng không phải đồ giả, hẳn tôi đã lao đi ngay tức khắc và cho nổ tung cả Tượng Nhân sư, những cánh cửa đồng, và (như sự việc về sau cho thấy) cả cơ hội tìm lại Cỗ máy Thời gian của mình, tất cả cùng lúc vào cõi hư không.", "wells-the-time-machine:11.15": "“Tôi nghĩ là sau đó chúng tôi đến một khoảng sân nhỏ lộ thiên bên trong cung điện. Sân trồng cỏ, và có ba cây ăn quả. Thế là chúng tôi nghỉ ngơi và ăn uống cho lại sức. Gần lúc mặt trời lặn tôi bắt đầu cân nhắc tình thế của chúng tôi. Đêm đang bò dần đến chúng tôi, và chốn ẩn náu không thể leo tới của tôi vẫn còn chưa tìm ra. Nhưng giờ điều đó chẳng mấy làm tôi lo lắng. Tôi đã có trong tay một thứ có lẽ là phương tiện phòng vệ tốt nhất chống lại người Morlock—tôi có diêm! Tôi cũng có long não trong túi, nếu cần một ngọn lửa bùng sáng. Tôi thấy rằng điều tốt nhất chúng tôi có thể làm là qua đêm ngoài trời, được một đống lửa che chở. Sáng ra sẽ là việc lấy lại Cỗ máy Thời gian. Cho việc đó, đến giờ tôi mới chỉ có cây chùy sắt. Nhưng giờ đây, với hiểu biết ngày một tăng, tôi cảm thấy rất khác về những cánh cửa đồng kia. Cho tới lúc này, tôi đã kiềm chế không phá chúng, phần lớn là vì bí ẩn ở phía bên kia. Chúng chưa bao giờ gây cho tôi ấn tượng là rất chắc chắn, và tôi hy vọng thanh sắt của mình sẽ không hoàn toàn bất lực trong việc này.", "wells-the-time-machine:12.1": "XII. Trong bóng tối", "wells-the-time-machine:12.2": "“Chúng tôi ra khỏi Cung điện khi mặt trời vẫn còn một phần trên đường chân trời. Tôi quyết tâm đến được Tượng Nhân sư Trắng vào sáng sớm hôm sau, và trước khi trời chạng vạng, tôi định băng qua khu rừng đã chặn bước tôi trong chuyến đi trước. Kế hoạch của tôi là đi xa hết mức có thể trong đêm ấy, rồi nhóm một đống lửa và ngủ dưới sự che chở của ánh lửa rực. Bởi vậy, dọc đường đi tôi nhặt bất cứ cành que hay cỏ khô nào trông thấy, và chẳng mấy chốc đã ôm đầy một vòng tay những thứ rác rưởi ấy. Mang nặng như thế, chúng tôi đi chậm hơn tôi dự tính, vả lại Weena đã mệt. Và chính tôi cũng bắt đầu buồn ngủ ríp mắt; thành thử khi chúng tôi tới khu rừng thì trời đã tối hẳn. Trên ngọn đồi lúp xúp cây bụi ở bìa rừng, Weena hẳn đã muốn dừng lại, vì sợ bóng tối trước mặt; nhưng một linh cảm kỳ lạ về tai họa sắp ập đến, mà lẽ ra phải là lời cảnh báo cho tôi, lại thúc tôi tiến lên. Tôi đã thức trắng một đêm và hai ngày, người tôi lên cơn sốt và bứt rứt. Tôi cảm thấy cơn buồn ngủ đang ập xuống, và người Morlock cũng kéo đến cùng với nó.", "wells-the-time-machine:12.3": "“Trong lúc chúng tôi còn do dự, giữa những bụi cây đen sau lưng, mờ mờ trên nền đen của chúng, tôi thấy ba bóng người đang lom khom. Quanh chúng tôi toàn bụi rậm và cỏ cao, và tôi không thấy yên tâm trước sự lén lút tiến lại của chúng. Khu rừng, theo tôi tính, rộng chưa đến một dặm. Nếu chúng tôi băng qua được nó để tới sườn đồi trống, thì ở đó, như tôi nghĩ, sẽ là một chỗ nghỉ an toàn hơn hẳn; tôi nghĩ rằng với que diêm và long não, tôi có thể xoay xở giữ cho lối đi qua rừng luôn được soi sáng. Song rõ ràng nếu tay tôi phải vung que diêm thì tôi sẽ phải bỏ lại đống củi; vậy là, khá miễn cưỡng, tôi đặt nó xuống. Và rồi trong đầu tôi nảy ra ý định làm cho mấy người bạn đằng sau phải kinh ngạc bằng cách châm lửa đống củi. Về sau tôi mới nhận ra sự điên rồ tai hại của việc làm này, nhưng lúc ấy nó hiện ra trong óc tôi như một nước đi tài tình để yểm hộ cuộc rút lui của chúng tôi.", "wells-the-time-machine:12.4": "“Tôi không biết các anh đã bao giờ nghĩ xem ngọn lửa hẳn phải là thứ hiếm hoi đến thế nào khi vắng bóng con người và ở một vùng khí hậu ôn hòa. Sức nóng mặt trời hiếm khi đủ mạnh để đốt cháy, ngay cả khi được những giọt sương hội tụ lại, như đôi khi vẫn xảy ra ở những miền nhiệt đới hơn. Sét có thể đánh tan và làm cháy đen, nhưng hiếm khi gây nên những đám cháy lan rộng. Cây cỏ mục rữa đôi khi có thể âm ỉ vì sức nóng của quá trình lên men, nhưng hiếm khi bùng thành ngọn lửa. Lại nữa, trong thời suy tàn này, nghệ thuật nhóm lửa đã bị lãng quên trên mặt đất. Những lưỡi lửa đỏ liếm dần lên đống củi của tôi là một thứ hoàn toàn mới mẻ và lạ lùng đối với Weena.", "wells-the-time-machine:12.5": "“Cô bé muốn chạy tới chơi đùa với nó. Tôi tin là cô bé đã lao mình vào lửa nếu tôi không giữ lại. Nhưng tôi bế xốc cô lên, và mặc cho cô vùng vẫy, mạnh dạn lao thẳng vào rừng. Được một quãng ngắn, ánh rực của đống lửa còn soi sáng lối đi. Lát sau ngoảnh lại, qua những thân cây chen chúc, tôi thấy ngọn lửa từ đống que của tôi đã lan sang mấy bụi cây gần đó, và một đường lửa uốn cong đang bò lên cỏ trên sườn đồi. Tôi bật cười, rồi lại quay về phía những hàng cây tối đen trước mặt. Trời rất tối, Weena bám riết lấy tôi, run lên từng cơn, nhưng khi mắt tôi đã quen với bóng tối, vẫn còn đủ ánh sáng để tôi tránh những thân cây. Trên đầu chỉ toàn một màu đen, trừ những chỗ có một khoảng trời xanh xa xăm rọi xuống chúng tôi đây đó. Tôi không quẹt que diêm nào vì chẳng còn tay nào rảnh. Tay trái tôi bế cô bé bé bỏng của tôi, tay phải cầm thanh sắt.", "wells-the-time-machine:12.6": "“Một quãng dài tôi chẳng nghe thấy gì ngoài tiếng cành con gãy lách tách dưới chân, tiếng gió xào xạc khẽ trên cao, tiếng thở của chính mình và tiếng mạch máu đập thình thịch trong tai. Rồi tôi dường như nhận ra có tiếng lộp độp sau lưng. Tôi nghiến răng đi tiếp. Tiếng lộp độp rõ dần, và rồi tôi nghe ra thứ âm thanh kỳ quặc cùng những giọng nói mà tôi từng nghe dưới Hạ giới. Hiển nhiên có nhiều người Morlock, và chúng đang khép vòng vây quanh tôi. Quả vậy, chỉ một phút sau tôi thấy có cái gì giật áo khoác, rồi cái gì đó ở cánh tay. Weena run bắn lên dữ dội, rồi lặng im bất động.", "wells-the-time-machine:12.7": "“Đã đến lúc phải quẹt diêm. Nhưng muốn lấy diêm, tôi phải đặt cô bé xuống. Tôi làm thế, và trong lúc tôi lần mò túi áo, một cuộc giằng co bắt đầu trong bóng tối quanh đầu gối tôi, phía cô bé thì hoàn toàn im lặng, còn phía người Morlock vẫn là những tiếng gù gù kỳ dị ấy. Những bàn tay nhỏ mềm mại cũng đang bò lên áo khoác và lưng tôi, chạm cả vào cổ tôi. Rồi que diêm xoẹt lên và xèo xèo cháy. Tôi giơ nó lên rực sáng, và thấy những tấm lưng trắng của người Morlock đang chạy trốn giữa các thân cây. Tôi vội lấy một cục long não trong túi ra, chuẩn bị châm ngay khi que diêm sắp tàn. Rồi tôi nhìn Weena. Cô bé nằm đó, ôm chặt lấy chân tôi, hoàn toàn bất động, mặt úp xuống đất. Sợ hãi đột ngột, tôi cúi xuống bên cô. Cô dường như hầu như không thở. Tôi châm khối long não và ném xuống đất, và khi nó nứt ra, bùng sáng, đẩy lùi người Morlock cùng những bóng tối, tôi quỳ xuống bế cô lên. Khu rừng sau lưng dường như đầy tiếng xao động và rì rầm của cả một đám đông!", "wells-the-time-machine:12.8": "“Hình như cô bé đã ngất đi. Tôi cẩn thận đặt cô lên vai và đứng dậy định đi tiếp, thì một nhận thức khủng khiếp ập đến. Trong lúc loay hoay với que diêm và Weena, tôi đã xoay người nhiều lần, và giờ đây tôi không có lấy một ý niệm mơ hồ nhất về hướng lối đi của mình. Biết đâu chừng tôi đang quay mặt ngược về phía Cung Sứ Xanh. Tôi thấy mình toát mồ hôi lạnh. Tôi phải nghĩ thật nhanh xem nên làm gì. Tôi quyết định nhóm lửa và cắm trại ngay tại chỗ. Tôi đặt Weena, vẫn bất động, xuống một gốc cây phủ cỏ, rồi hết sức vội vã, khi cục long não đầu tiên đang tàn, tôi bắt đầu gom cành que và lá. Đây đó trong bóng tối quanh tôi, những con mắt của người Morlock sáng lên như những viên hồng ngọc.", "wells-the-time-machine:12.9": "“Long não chập chờn rồi tắt. Tôi quẹt một que diêm, và ngay lúc đó, hai bóng trắng đang tiến lại gần Weena vội vã lao đi. Một tên bị ánh sáng làm lóa mắt đến nỗi lao thẳng vào tôi, và tôi cảm thấy xương nó vỡ răng rắc dưới cú đấm của mình. Nó rú lên một tiếng hoảng hốt, loạng choạng được một quãng ngắn rồi ngã xuống. Tôi châm một miếng long não khác, và tiếp tục gom củi cho đống lửa. Chẳng bao lâu tôi để ý thấy một số tán lá trên đầu khô đến thế nào, vì từ khi tôi đến bằng Cỗ máy Thời gian, đã độ một tuần, trời không hề mưa. Thế là, thay vì lần mò giữa các gốc cây tìm cành rơi, tôi bắt đầu nhảy lên kéo giật cành xuống. Rất nhanh, tôi đã có một đống lửa khói mù nghẹt thở bằng gỗ tươi và que khô, và có thể tiết kiệm long não. Rồi tôi quay lại chỗ Weena nằm bên cây chùy sắt của tôi. Tôi làm mọi điều có thể để hồi tỉnh cô bé, nhưng cô nằm như người chết. Tôi thậm chí không thể biết chắc cô còn thở hay không.", "wells-the-time-machine:12.10": "“Bấy giờ, khói lửa tạt về phía tôi, và hẳn nó đã khiến tôi đột nhiên nặng trĩu. Hơn nữa, hơi long não vẫn vương trong không khí. Đống lửa của tôi chừng một tiếng nữa mới cần thêm củi. Sau bấy nhiêu gắng sức, tôi thấy rất mệt và ngồi xuống. Khu rừng, lại nữa, đầy một tiếng rì rầm ru ngủ mà tôi không hiểu. Tôi tưởng như mình chỉ vừa gật gù rồi mở mắt. Nhưng xung quanh tối om, và người Morlock đã đặt tay lên người tôi. Hất văng những ngón tay bám riết của chúng, tôi vội sờ túi tìm hộp diêm, và—nó đã mất! Rồi chúng lại túm lấy và xáp vào tôi. Trong khoảnh khắc tôi hiểu chuyện gì đã xảy ra. Tôi đã ngủ thiếp đi, đống lửa đã tắt, và nỗi cay đắng của cái chết tràn ngập tâm hồn tôi. Khu rừng như đầy mùi gỗ cháy. Tôi bị túm cổ, túm tóc, túm tay, và bị kéo ngã xuống. Thật khủng khiếp không sao tả xiết khi trong bóng tối cảm thấy tất cả những sinh vật mềm nhũn ấy chồng chất lên mình. Tôi có cảm giác như đang mắc trong một mạng nhện quái gở. Tôi bị áp đảo, và ngã gục. Tôi cảm thấy những chiếc răng nhỏ đang ngoạm vào cổ. Tôi lăn người, và khi lăn, tay tôi chạm phải thanh đòn bẩy sắt. Nó cho tôi sức mạnh. Tôi vùng dậy, rũ lũ chuột người khỏi mình, và nắm ngắn thanh sắt, tôi đâm tới những chỗ tôi đoán là mặt chúng. Tôi cảm nhận được thịt và xương lún mọng xuống dưới những cú đánh của mình, và trong một thoáng tôi được tự do.", "wells-the-time-machine:12.11": "“Niềm hân hoan kỳ lạ dường như vẫn thường đi kèm những trận đánh ác liệt dâng lên trong tôi. Tôi biết cả tôi lẫn Weena đều đã hết đường sống, nhưng tôi quyết bắt người Morlock phải trả giá cho miếng thịt của chúng. Tôi đứng tựa lưng vào một gốc cây, vung thanh sắt trước mặt. Cả khu rừng đầy tiếng xao động và tiếng kêu của chúng. Một phút trôi qua. Giọng chúng dường như vút lên cao hơn vì kích động, và cử động của chúng nhanh hơn. Vậy mà không tên nào lại gần trong tầm với. Tôi đứng trừng trừng nhìn vào bóng đen. Rồi bỗng niềm hy vọng đến. Nếu người Morlock sợ hãi thì sao? Và theo sát ngay sau đó là một điều lạ lùng. Bóng tối dường như sáng dần lên. Rất lờ mờ, tôi bắt đầu thấy những người Morlock quanh mình—ba tên bị đánh dập nằm dưới chân—rồi tôi nhận ra, với một nỗi ngạc nhiên không tin nổi, rằng những tên khác đang chạy, thành một dòng không ngớt, như tôi thấy, từ phía sau tôi và xuyên qua rừng về phía trước. Và lưng chúng dường như không còn trắng nữa, mà ửng đỏ. Trong khi tôi đứng há hốc mồm, tôi thấy một tàn lửa đỏ nhỏ bay lơ lửng ngang một khoảng trời sao giữa các cành cây, rồi biến mất. Và lúc ấy tôi hiểu ra mùi gỗ cháy, tiếng rì rầm ru ngủ giờ đang lớn dần thành một tiếng gầm từng cơn, ánh đỏ rực, và cuộc tháo chạy của người Morlock.", "wells-the-time-machine:12.12": "“Bước ra khỏi chỗ nấp sau gốc cây và ngoảnh lại, qua những cột trụ đen của các thân cây gần hơn, tôi thấy những ngọn lửa của khu rừng đang cháy. Đó là đám lửa đầu tiên của tôi đang đuổi theo tôi. Thế là tôi tìm Weena, nhưng cô bé đã không còn đó. Tiếng rít và tiếng nổ lách tách sau lưng, tiếng nổ bục mỗi khi một cây mới bùng cháy, chẳng để lại mấy thời gian cho suy nghĩ. Tay vẫn nắm chặt thanh sắt, tôi chạy theo lối của người Morlock. Đó là một cuộc chạy đua sát nút. Có lúc, trong khi tôi chạy, lửa bên phải lan tới nhanh đến nỗi tôi bị bọc sườn và phải rẽ sang trái. Nhưng cuối cùng tôi ra được một khoảng đất trống nhỏ, và ngay lúc ấy, một người Morlock lóng ngóng lao về phía tôi, vượt qua tôi, và cứ thế lao thẳng vào lửa!", "wells-the-time-machine:12.13": "“Và giờ đây tôi sắp được chứng kiến điều quái dị và khủng khiếp nhất, tôi nghĩ vậy, trong tất cả những gì tôi đã thấy ở thời đại tương lai ấy. Cả khoảng đất trống sáng như ban ngày vì ánh lửa hắt lại. Ở giữa là một gò đất hay một nấm mồ cổ, trên đỉnh có một cây táo gai cháy sém. Bên kia là một nhánh khác của khu rừng đang cháy, những lưỡi lửa vàng đã quằn quại vươn ra, vây kín khoảng đất trống bằng một hàng rào lửa. Trên sườn gò có chừng ba bốn chục người Morlock, bị ánh sáng và sức nóng làm cho chói lòa, đâm sầm vào nhau chỗ này chỗ kia trong cơn hoang mang. Thoạt đầu tôi không nhận ra chúng mù, và trong cơn điên cuồng sợ hãi, tôi giận dữ vung thanh sắt đánh vào chúng khi chúng tới gần, giết chết một tên và đánh què thêm mấy tên nữa. Nhưng khi tôi đã quan sát cử chỉ của một tên đang dò dẫm dưới gốc táo gai, in trên nền trời đỏ, và nghe tiếng chúng rên rỉ, tôi tin chắc rằng chúng hoàn toàn bất lực và khốn khổ trong ánh chói lòa, và tôi không đánh tên nào nữa.", "wells-the-time-machine:12.14": "“Thế nhưng thỉnh thoảng lại có một tên đi thẳng về phía tôi, khơi lên một nỗi ghê sợ rùng mình khiến tôi phải vội tránh nó. Có lúc lửa lắng xuống đôi chút, và tôi sợ rằng lũ sinh vật bẩn thỉu kia sẽ sớm nhìn thấy tôi. Tôi đã tính sẽ khai chiến bằng cách giết vài tên trước khi chuyện đó xảy ra; nhưng ngọn lửa lại bùng lên rực rỡ, và tôi dừng tay. Tôi đi quanh gò giữa bọn chúng mà tránh chúng, tìm kiếm chút dấu vết nào của Weena. Nhưng Weena đã không còn nữa.", "wells-the-time-machine:12.15": "“Cuối cùng tôi ngồi xuống trên đỉnh gò, và nhìn đám đông lạ lùng không thể tin nổi gồm những sinh vật mù ấy dò dẫm qua lại, gọi nhau bằng những tiếng kêu rợn người, trong khi ánh lửa chói lòa hắt lên chúng. Cột khói cuộn cuộn bốc lên tuôn chảy ngang bầu trời, và qua những vết rách hiếm hoi của tấm màn đỏ ấy, xa xăm như thể thuộc về một vũ trụ khác, những ngôi sao nhỏ lấp lánh. Hai ba người Morlock lóng ngóng đâm sầm vào tôi, và tôi đuổi chúng đi bằng những cú đấm, người run lên trong khi đánh.", "wells-the-time-machine:12.16": "“Gần suốt đêm ấy, tôi tin chắc đó là một cơn ác mộng. Tôi tự cắn mình và gào thét trong nỗi khao khát cuồng nhiệt được tỉnh dậy. Tôi lấy tay đập xuống đất, đứng lên rồi lại ngồi xuống, lang thang chỗ này chỗ kia, rồi lại ngồi xuống. Rồi tôi dụi mắt và cầu xin Chúa cho tôi tỉnh dậy. Ba lần tôi thấy người Morlock cúi gục đầu như trong cơn đau đớn tột cùng rồi lao vào lửa. Nhưng, cuối cùng, phía trên sắc đỏ đang lụi dần của ngọn lửa, phía trên những khối khói đen cuồn cuộn và những gốc cây đang trắng ra rồi đen lại, và số lượng thưa dần của những sinh vật mờ mịt kia, ánh sáng trắng của ngày đã tới.", "wells-the-time-machine:12.17": "“Tôi lại tìm dấu vết của Weena, nhưng chẳng có gì. Rõ ràng chúng đã bỏ lại tấm thân bé nhỏ đáng thương của cô trong rừng. Tôi không thể tả nổi mình nhẹ lòng đến thế nào khi nghĩ rằng tấm thân ấy đã thoát khỏi số phận ghê rợn mà dường như nó đã bị định sẵn. Khi nghĩ đến điều đó, tôi gần như bị thôi thúc mở một cuộc tàn sát lũ quái vật gớm ghiếc bất lực quanh mình, nhưng tôi kìm lại được. Như tôi đã nói, gò đất là một thứ hòn đảo giữa rừng. Từ đỉnh gò, giờ đây qua một làn khói mờ tôi đã nhận ra Cung Sứ Xanh, và từ đó tôi có thể định hướng tới Tượng Nhân sư Trắng. Và thế là, bỏ lại tàn dư của những linh hồn bị nguyền rủa ấy vẫn còn đi lại lung tung và rên rỉ, khi trời sáng rõ hơn, tôi buộc ít cỏ quanh bàn chân rồi khập khiễng bước qua đống tro còn bốc khói và giữa những thân cây đen vẫn còn âm ỉ lửa bên trong, về phía nơi giấu Cỗ máy Thời gian. Tôi đi chậm chạp, vì gần như kiệt sức, lại còn què, và tôi cảm thấy nỗi khổ đau tột cùng vì cái chết khủng khiếp của bé Weena. Nó dường như là một tai họa không gì sánh nổi. Giờ đây, trong căn phòng cũ thân quen này, nó giống nỗi buồn của một giấc mơ hơn là một mất mát thật. Nhưng sáng hôm ấy nó lại bỏ tôi hoàn toàn cô độc—cô độc đến khủng khiếp. Tôi bắt đầu nghĩ đến ngôi nhà này của tôi, đến lò sưởi này, đến một vài người trong các anh, và cùng những ý nghĩ ấy trỗi dậy một nỗi nhớ mong đến thành đau đớn.", "wells-the-time-machine:12.18": "“Nhưng khi đang bước trên đống tro bốc khói dưới bầu trời buổi sáng trong trẻo, tôi đã có một phát hiện. Trong túi quần tôi vẫn còn vài que diêm rời. Hẳn cái hộp đã bị rơi vãi ra trước khi mất.", "wells-the-time-machine:13.1": "XIII. Cạm bẫy của Tượng Nhân sư Trắng", "wells-the-time-machine:13.2": "“Khoảng tám chín giờ sáng, tôi đến đúng chiếc ghế bằng kim loại vàng mà từ đó tôi đã ngắm nhìn thế giới vào buổi tối tôi mới tới. Tôi nghĩ đến những kết luận vội vàng của mình tối hôm ấy và không thể không bật cười cay đắng trước sự tự tin của mình. Vẫn là cảnh đẹp ấy, vẫn những tán lá sum suê ấy, vẫn những cung điện lộng lẫy và những phế tích tráng lệ ấy, vẫn dòng sông bạc ấy chảy giữa đôi bờ màu mỡ. Những tấm áo rực rỡ của những con người xinh đẹp di chuyển qua lại giữa hàng cây. Vài người đang tắm đúng ở chỗ tôi đã cứu Weena, và điều đó bỗng như một nhát dao nhói buốt đâm vào lòng tôi. Và như những vết nhơ trên phong cảnh, những mái vòm nhô lên phía trên các lối xuống Hạ giới. Giờ tôi đã hiểu tất cả vẻ đẹp của người Thượng giới che đậy điều gì. Ngày của họ thật dễ chịu, dễ chịu như ngày của đàn gia súc trên đồng cỏ. Như đàn gia súc, họ không biết đến kẻ thù nào và chẳng phòng bị cho nhu cầu nào. Và kết cục của họ cũng như thế.", "wells-the-time-machine:13.3": "“Tôi đau buồn khi nghĩ rằng giấc mơ của trí tuệ con người đã ngắn ngủi biết bao. Nó đã tự sát. Nó đã kiên định hướng tới sự tiện nghi và an nhàn, một xã hội cân bằng lấy an ninh và bền vững làm khẩu hiệu, nó đã đạt được những điều nó hằng mong—để rồi cuối cùng đi đến thế này. Đã có thời, sinh mạng và tài sản hẳn đã đạt đến mức an toàn gần như tuyệt đối. Người giàu được bảo đảm của cải và tiện nghi, người lao động được bảo đảm sinh mạng và công việc. Hẳn nhiên trong thế giới hoàn hảo ấy không còn vấn đề thất nghiệp, không còn vấn đề xã hội nào chưa được giải quyết. Và một sự tĩnh lặng lớn lao đã theo sau.", "wells-the-time-machine:13.4": "“Có một quy luật tự nhiên mà chúng ta vẫn bỏ qua: sự linh hoạt của trí tuệ là phần bù đắp cho biến đổi, hiểm nguy và khó khăn. Một con vật hoàn toàn hòa hợp với môi trường của nó là một cỗ máy hoàn hảo. Tự nhiên không bao giờ cầu viện đến trí thông minh cho đến khi thói quen và bản năng trở nên vô dụng. Không có trí thông minh ở nơi không có thay đổi và không cần thay đổi. Chỉ những loài vật phải đối mặt với vô vàn nhu cầu và hiểm nguy mới được dự phần trí thông minh.", "wells-the-time-machine:13.5": "“Vậy nên, theo tôi thấy, người Thượng giới đã trôi dạt tới vẻ xinh xắn yếu ớt của họ, còn người Hạ giới thì tới thứ cần lao máy móc đơn thuần. Nhưng trạng thái hoàn hảo ấy thiếu một điều, ngay cả để hoàn hảo về mặt máy móc—sự bền vững tuyệt đối. Hẳn là theo thời gian, việc nuôi sống Hạ giới, dù được thực hiện bằng cách nào, đã trở nên đứt đoạn. Mẹ Tất yếu, kẻ đã bị đẩy lùi trong vài nghìn năm, đã quay trở lại, và bà bắt đầu từ bên dưới. Hạ giới, vì tiếp xúc với máy móc, thứ dù hoàn hảo đến đâu vẫn cần chút suy nghĩ ngoài thói quen, có lẽ đã buộc phải giữ lại nhiều óc chủ động hơn Thượng giới, dù kém hơn về mọi phẩm chất con người khác. Và khi các thứ thịt khác cạn kiệt, chúng quay sang thứ mà thói quen xưa cho đến lúc ấy vẫn cấm đoán. Tôi nói rằng tôi đã thấy nó như thế trong cái nhìn cuối cùng của tôi về thế giới năm tám trăm linh hai nghìn bảy trăm linh một. Đó có thể là một lời giải thích sai lầm như bất cứ điều gì trí khôn phàm trần có thể bịa ra. Đó là cách sự việc thành hình trong tôi, và tôi kể lại cho các anh đúng như thế.", "wells-the-time-machine:13.6": "“Sau những mệt nhọc, kích động và kinh hoàng của mấy ngày qua, và bất chấp nỗi đau buồn, chiếc ghế này, quang cảnh yên bình và ánh nắng ấm áp thật dễ chịu. Tôi rất mệt và buồn ngủ, và chẳng mấy chốc những suy luận của tôi chuyển thành cơn thiu thiu. Bắt gặp mình như thế, tôi nghe theo chính gợi ý của mình, và nằm duỗi dài trên thảm cỏ, tôi ngủ một giấc dài khoan khoái.", "wells-the-time-machine:13.7": "“Tôi tỉnh dậy ngay trước lúc mặt trời lặn. Giờ đây tôi thấy yên tâm không bị người Morlock bắt gặp lúc đang ngủ gật, và vươn vai, tôi đi xuống đồi về phía Tượng Nhân sư Trắng. Một tay tôi cầm thanh xà beng, tay kia mân mê mấy que diêm trong túi.", "wells-the-time-machine:13.8": "“Và giờ một điều hết sức bất ngờ xảy đến. Khi tôi lại gần bệ tượng nhân sư, tôi thấy những cánh cửa đồng đã mở. Chúng đã trượt xuống vào các rãnh.", "wells-the-time-machine:13.9": "“Thấy vậy tôi khựng lại trước chúng, ngần ngừ chưa dám bước vào.", "wells-the-time-machine:13.10": "“Bên trong là một gian phòng nhỏ, và trên một bục cao ở góc phòng là Cỗ máy Thời gian. Mấy cái cần gạt nhỏ thì nằm trong túi tôi. Vậy là, sau mọi sự chuẩn bị công phu của tôi cho cuộc vây hãm Tượng Nhân sư Trắng, đây lại là một sự đầu hàng ngoan ngoãn. Tôi ném thanh sắt đi, gần như tiếc vì không được dùng đến nó.", "wells-the-time-machine:13.11": "“Một ý nghĩ chợt nảy ra trong đầu khi tôi cúi người về phía cửa. Ít ra là một lần, tôi đã nắm được những vận hành trong đầu óc người Morlock. Nén một cơn buồn cười mãnh liệt, tôi bước qua khung đồng và tới bên Cỗ máy Thời gian. Tôi ngạc nhiên thấy nó đã được tra dầu và lau chùi cẩn thận. Từ đó tôi vẫn ngờ rằng người Morlock thậm chí đã tháo rời một phần nó trong khi cố tìm hiểu, theo cái lối mù mờ của chúng, công dụng của nó.", "wells-the-time-machine:13.12": "“Lúc tôi đứng xem xét nó, thấy thích thú chỉ cần được chạm vào cỗ máy kỳ khéo ấy, thì điều tôi chờ đợi đã xảy ra. Những tấm cửa đồng đột ngột trượt lên và đập vào khung đánh sầm một tiếng. Tôi chìm trong bóng tối—bị sập bẫy. Người Morlock nghĩ vậy. Thế là tôi khoái chí cười khúc khích.", "wells-the-time-machine:13.13": "“Tôi đã nghe thấy tiếng cười rì rầm của chúng khi chúng tiến về phía tôi. Hết sức bình tĩnh, tôi cố quẹt que diêm. Tôi chỉ cần lắp cần gạt vào rồi biến đi như một bóng ma. Nhưng tôi đã bỏ sót một điều nhỏ. Diêm thuộc cái loại đáng ghét chỉ quẹt cháy được trên vỏ hộp.", "wells-the-time-machine:13.14": "“Các anh có thể tưởng tượng mọi sự bình tĩnh của tôi tan biến ra sao. Lũ súc sinh nhỏ đã sát bên tôi. Một tên chạm vào tôi. Tôi vung cần gạt quét một đường vào chúng trong bóng tối, và bắt đầu leo lên yên cỗ máy. Rồi một bàn tay chụp lấy tôi, rồi một bàn tay nữa. Thế là tôi chỉ còn biết vật lộn chống lại những ngón tay dai dẳng của chúng để giữ lấy cần gạt, đồng thời lần tìm những cái chốt để lắp chúng vào. Một cái, quả thực, chúng suýt giật được khỏi tay tôi. Khi nó tuột khỏi tay, tôi phải húc đầu trong bóng tối—tôi nghe thấy sọ người Morlock kêu côm cốp—để giành lại nó. Tôi nghĩ cuộc giằng co cuối cùng này còn sát sạt hơn cả trận đánh trong rừng.", "wells-the-time-machine:13.15": "“Nhưng cuối cùng cần gạt đã được lắp vào và gạt hẳn sang. Những bàn tay bám riết tuột khỏi người tôi. Chẳng mấy chốc bóng tối rơi khỏi mắt tôi. Tôi thấy mình ở giữa thứ ánh sáng xám và cơn hỗn loạn mà tôi đã tả với các anh.", "wells-the-time-machine:14.1": "XIV. Viễn cảnh xa hơn", "wells-the-time-machine:14.2": "“Tôi đã kể với các anh về cảm giác buồn nôn và rối loạn đi kèm với việc du hành thời gian. Và lần này tôi không ngồi ngay ngắn trên yên, mà ngồi nghiêng, chênh vênh. Trong một khoảng thời gian không xác định, tôi bám chặt lấy cỗ máy trong khi nó chao đảo và rung lên, chẳng để ý mình đang đi thế nào, và khi gắng nhìn lại các mặt số, tôi sửng sốt thấy mình đã đến đâu. Một mặt số ghi ngày, một mặt ghi hàng nghìn ngày, một mặt ghi hàng triệu ngày, và một mặt ghi hàng nghìn triệu ngày. Thế mà, thay vì gạt ngược cần gạt, tôi đã gạt chúng về phía để đi tới, và khi nhìn vào các kim chỉ này, tôi thấy kim hàng nghìn đang quay vun vút nhanh như kim giây của một chiếc đồng hồ—lao vào cõi tương lai.", "wells-the-time-machine:14.3": "“Khi tôi lao đi, một sự biến đổi kỳ lạ len dần vào dáng vẻ của vạn vật. Màu xám rung rinh tối dần đi; rồi—dù tôi vẫn đang du hành với tốc độ phi thường—sự nối tiếp chớp tắt của ngày và đêm, vốn thường là dấu hiệu của một nhịp độ chậm hơn, lại trở lại, và ngày càng rõ rệt. Thoạt đầu điều này khiến tôi rất bối rối. Sự luân phiên của đêm và ngày ngày càng chậm lại, đường đi của mặt trời ngang bầu trời cũng thế, cho tới khi chúng dường như kéo dài qua hàng thế kỷ. Cuối cùng một thứ ánh chạng vạng bất biến trùm phủ mặt đất, một thứ chạng vạng chỉ thỉnh thoảng bị xé toạc khi một sao chổi rực chói vạch ngang bầu trời u tối. Dải sáng từng biểu thị mặt trời đã biến mất từ lâu; vì mặt trời đã thôi không lặn nữa—nó chỉ nhô lên rồi hạ xuống ở phương tây, và ngày càng to rộng hơn, đỏ hơn. Mọi dấu vết của mặt trăng đã tan biến. Vòng xoay của các vì sao, mỗi lúc một chậm, đã nhường chỗ cho những đốm sáng bò chầm chậm. Cuối cùng, ít lâu trước khi tôi dừng lại, mặt trời, đỏ và rất lớn, đứng sững bất động trên đường chân trời, một vòm khổng lồ rực lên với sức nóng âm u, và thỉnh thoảng lại chịu một thoáng tắt lịm. Có lúc nó đã rực sáng hơn trở lại trong chốc lát, nhưng rồi nhanh chóng quay về sắc đỏ nung ủ ê của nó. Qua sự chậm lại của những lần mọc và lặn ấy, tôi nhận ra rằng công việc của lực hãm thủy triều đã hoàn tất. Trái đất đã dừng lại với một mặt luôn hướng về mặt trời, cũng như vào thời chúng ta mặt trăng luôn hướng về trái đất. Hết sức thận trọng, vì tôi còn nhớ cú ngã lộn nhào lần trước, tôi bắt đầu đảo ngược chuyển động. Những chiếc kim quay mỗi lúc một chậm cho đến khi kim hàng nghìn dường như đứng yên và kim ngày không còn chỉ là một làn mờ trên mặt số. Chậm hơn nữa, cho tới khi những đường nét lờ mờ của một bãi biển hoang vắng hiện ra.", "wells-the-time-machine:14.4": "“Tôi dừng lại thật nhẹ nhàng và ngồi trên Cỗ máy Thời gian, nhìn quanh. Bầu trời không còn xanh nữa. Về phía đông bắc nó đen như mực, và từ trong màu đen ấy những vì sao trắng nhợt tỏa sáng rực rỡ và không chớp. Trên đầu là một màu đỏ son thẫm không một vì sao, và về phía đông nam trời sáng dần lên thành một màu đỏ tươi rực cháy, nơi, bị đường chân trời cắt ngang, nằm đó khối thân khổng lồ của mặt trời, đỏ và bất động. Những tảng đá quanh tôi mang một màu đỏ nhờ gay gắt, và tất cả dấu vết sự sống mà thoạt đầu tôi có thể thấy chỉ là thảm thực vật xanh thẫm phủ kín mọi mỏm nhô ra trên mặt đông nam của chúng. Đó cũng là sắc xanh đậm đà mà người ta thấy trên rêu rừng hay trên địa y trong hang động: những loài cây, cũng như chúng, mọc trong một cảnh chạng vạng vĩnh viễn.", "wells-the-time-machine:14.5": "“Cỗ máy đứng trên một bãi biển dốc thoai thoải. Biển trải dài về phía tây nam, dâng lên thành một đường chân trời sắc nét và sáng trên nền trời nhợt nhạt. Không có sóng vỗ bờ, cũng chẳng có sóng, vì không một hơi gió nào lay động. Chỉ một đợt sóng lừng nhẹ như dầu dâng lên hạ xuống tựa một nhịp thở êm, cho thấy biển cả vĩnh hằng vẫn đang chuyển động và sống. Và dọc mép nước, nơi thỉnh thoảng nước vỗ vào, là một lớp muối đóng dày—màu hồng dưới bầu trời đỏ quạch u ám. Đầu tôi có cảm giác nặng nề tức bức, và tôi nhận thấy mình đang thở rất gấp. Cảm giác ấy nhắc tôi nhớ đến lần leo núi duy nhất trong đời, và từ đó tôi đoán không khí loãng hơn bây giờ.", "wells-the-time-machine:14.6": "“Xa tít trên sườn dốc hoang vắng, tôi nghe một tiếng rít chói tai, và thấy một vật giống như con bướm trắng khổng lồ chao nghiêng, chấp chới bay vút lên trời rồi lượn vòng, biến mất sau mấy gò đất thấp phía xa. Tiếng kêu của nó thê lương đến nỗi tôi rùng mình và ngồi chắc hơn trên cỗ máy. Nhìn quanh lần nữa, tôi thấy rằng, ngay gần đó, thứ mà tôi tưởng là một khối đá đỏ nhờ đang chậm chạp tiến về phía tôi. Rồi tôi thấy đó thực ra là một sinh vật quái dị giống con cua. Các anh có thể hình dung một con cua lớn bằng cái bàn đằng kia, với vô số chân cử động chậm chạp và chập choạng, đôi càng lớn đung đưa, đôi râu dài như roi của người đánh xe ngựa vẫy vẫy dò dẫm, và đôi mắt có cuống lấp loáng nhìn các anh ở hai bên mặt trước bóng như kim loại của nó không? Lưng nó gợn nếp và đính đầy những u bướu thô kệch, và một lớp cặn xanh lục bám loang lổ đây đó. Tôi có thể thấy vô số xúc tu của cái miệng phức tạp của nó rung rinh và dò dẫm khi nó di chuyển.", "wells-the-time-machine:14.7": "“Trong lúc tôi trân trân nhìn bóng ma gớm ghiếc ấy bò về phía mình, tôi cảm thấy nhột nhột trên má như có con ruồi đậu xuống. Tôi lấy tay gạt nó đi, nhưng chỉ chốc lát nó lại trở lại, và gần như ngay lập tức một cái khác chạm bên tai tôi. Tôi đập vào nó, và chộp được một vật gì như sợi chỉ. Nó bị giật vút khỏi tay tôi. Với một cơn rợn buồn nôn khủng khiếp, tôi quay lại, và thấy mình vừa nắm phải chiếc râu của một con cua quái vật khác đứng ngay sau lưng. Đôi mắt độc ác của nó ngọ nguậy trên cuống, cái miệng nó sống động hẳn lên vì thèm khát, và đôi càng khổng lồ thô kệch, nhầy nhụa chất nhớt rong tảo, đang hạ xuống người tôi. Trong khoảnh khắc tay tôi đã đặt lên cần gạt, và tôi đã đặt một tháng giữa mình và lũ quái vật ấy. Nhưng tôi vẫn ở trên bãi biển đó, và ngay khi dừng lại, tôi thấy chúng rõ mồn một. Hàng chục con dường như đang bò khắp nơi, trong thứ ánh sáng u ám, giữa những phiến lá xanh thẫm.", "wells-the-time-machine:14.8": "“Tôi không sao truyền đạt nổi cảm giác hoang tàn ghê tởm bao trùm thế giới. Bầu trời phía đông đỏ rực, màu đen phương bắc, Biển Chết mặn chát, bãi đá lúc nhúc lũ quái vật bẩn thỉu cựa quậy chậm chạp ấy, màu xanh đồng nhất trông như tẩm độc của những loài cây giống địa y, bầu không khí loãng làm buốt nhói hai lá phổi: tất cả góp thành một ấn tượng kinh hoàng. Tôi tiến thêm một trăm năm, và vẫn là mặt trời đỏ ấy—to hơn một chút, mờ đục hơn một chút—vẫn biển cả đang hấp hối ấy, vẫn bầu không khí giá buốt ấy, và vẫn đám giáp xác màu đất lổm ngổm bò ra bò vào giữa rong xanh và đá đỏ. Và trên bầu trời phía tây, tôi thấy một đường cong nhợt nhạt như một vầng trăng non khổng lồ.", "wells-the-time-machine:14.9": "“Cứ thế tôi du hành, thỉnh thoảng lại dừng, bằng những sải bước lớn mỗi lần một nghìn năm hoặc hơn, bị cuốn hút bởi bí ẩn về số phận của trái đất, nhìn với một niềm say mê kỳ lạ mặt trời mỗi lúc một to hơn và mờ đục hơn trên bầu trời phía tây, và sự sống của trái đất già nua rút cạn dần đi. Cuối cùng, hơn ba mươi triệu năm sau, vòm mặt trời đỏ rực khổng lồ đã che khuất gần một phần mười vòm trời u tối. Bấy giờ tôi dừng lại một lần nữa, vì đám cua bò lúc nhúc đã biến mất, và bãi biển đỏ, ngoài những rêu tản và địa y xanh tái, dường như không còn sự sống. Và giờ nó lấm tấm những chấm trắng. Một cái lạnh cắt da tấn công tôi. Những bông trắng thưa thớt thỉnh thoảng lại xoáy tròn rơi xuống. Về phía đông bắc, ánh tuyết lóa nằm dưới ánh sao của bầu trời đen thẫm, và tôi có thể thấy một dải đỉnh gò nhấp nhô màu trắng hồng. Dọc mép biển có những viền băng, xa hơn có những tảng băng trôi; nhưng phần lớn mặt đại dương mặn ấy, đỏ như máu dưới buổi hoàng hôn vĩnh cửu, vẫn chưa đóng băng.", "wells-the-time-machine:14.10": "“Tôi nhìn quanh xem còn dấu vết nào của sự sống động vật không. Một nỗi e sợ mơ hồ khó gọi tên vẫn giữ tôi ngồi trên yên cỗ máy. Nhưng tôi chẳng thấy gì động đậy, dù trên đất, trên trời hay dưới biển. Chỉ lớp nhớt xanh trên đá chứng tỏ sự sống chưa tuyệt diệt. Một bãi cát nông đã hiện ra giữa biển và nước đã rút khỏi bờ. Tôi tưởng như thấy một vật đen nào đó đang quẫy lạch bạch trên bãi cát ấy, nhưng nó trở nên bất động khi tôi nhìn vào, và tôi cho rằng mắt mình đã nhìn nhầm, và vật đen ấy chỉ là một hòn đá. Các vì sao trên trời sáng rực và dường như chẳng mấy lấp lánh.", "wells-the-time-machine:14.11": "“Đột nhiên tôi nhận thấy đường viền tròn phía tây của mặt trời đã thay đổi; rằng một chỗ lõm, một vịnh khuyết, đã xuất hiện trên đường cong. Tôi thấy nó lớn dần. Có lẽ trong một phút tôi đờ người kinh hãi nhìn màu đen đang bò dần lên ánh ngày ấy, rồi tôi nhận ra một cuộc nhật thực đang bắt đầu. Hoặc mặt trăng, hoặc hành tinh Sao Thủy đang đi ngang qua đĩa mặt trời. Lẽ tự nhiên, thoạt đầu tôi cho đó là mặt trăng, nhưng có nhiều điều khiến tôi ngả sang tin rằng thứ tôi thực sự thấy là sự đi qua của một hành tinh phía trong đang lướt rất gần trái đất.", "wells-the-time-machine:14.12": "“Bóng tối lan nhanh; một cơn gió lạnh bắt đầu thổi từ phía đông thành những đợt mỗi lúc một mạnh, và những bông trắng tuôn rơi trong không trung nhiều thêm. Từ mép biển vọng lại tiếng sóng gợn và tiếng thì thầm. Ngoài những âm thanh vô hồn ấy, thế giới lặng im. Lặng im ư? Thật khó mà diễn tả sự tĩnh mịch của nó. Mọi âm thanh của con người, tiếng cừu kêu be be, tiếng chim hót, tiếng côn trùng rì rào, sự xao động làm nền cho cuộc sống của chúng ta—tất cả đã chấm dứt. Khi bóng tối dày đặc lại, những bông tuyết xoáy rơi mỗi lúc một nhiều, nhảy múa trước mắt tôi; và cái lạnh của không khí càng thêm buốt giá. Cuối cùng, từng đỉnh một, thật nhanh, đỉnh này nối tiếp đỉnh kia, những đỉnh trắng của rặng đồi xa biến vào màu đen. Làn gió nhẹ nổi lên thành ngọn gió rên rỉ. Tôi thấy cái bóng đen trung tâm của nhật thực đang quét về phía mình. Một khoảnh khắc sau chỉ còn những vì sao nhợt nhạt là nhìn thấy được. Mọi thứ khác là bóng tối không một tia sáng. Bầu trời đen tuyệt đối.", "wells-the-time-machine:14.13": "“Một nỗi kinh hoàng trước bóng tối mênh mông ấy xâm chiếm tôi. Cái lạnh thấu tận xương tủy, và cơn đau mỗi lần hít thở, quật ngã tôi. Tôi rùng mình, và một cơn buồn nôn chết người túm lấy tôi. Rồi như một cánh cung nung đỏ trên bầu trời, mép mặt trời hiện ra. Tôi bước xuống khỏi cỗ máy để định thần lại. Tôi thấy choáng váng và không đủ sức đối mặt với chuyến trở về. Trong khi tôi đứng đó, buồn nôn và rối trí, tôi lại thấy vật đang chuyển động trên bãi cạn—lần này không thể nhầm được nữa, đó là một vật đang chuyển động—in trên nền nước biển đỏ. Đó là một vật tròn, to cỡ một quả bóng đá có lẽ, hoặc có thể lớn hơn, và những xúc tu thõng xuống từ nó; nó trông đen kịt trên nền nước đỏ như máu đang cuộn sóng, và nó đang nhảy chồm lên từng chập. Rồi tôi cảm thấy mình sắp ngất. Nhưng nỗi khiếp sợ ghê gớm phải nằm bất lực trong cảnh chạng vạng xa xăm và ghê rợn ấy đã giữ tôi trụ vững trong khi tôi leo lên yên.", "wells-the-time-machine:15.1": "XV. Cuộc trở về của Nhà Du hành Thời gian", "wells-the-time-machine:15.2": "“Thế là tôi trở về. Hẳn trong một thời gian dài tôi đã bất tỉnh trên cỗ máy. Sự nối tiếp chớp tắt của ngày và đêm lại tiếp diễn, mặt trời lại vàng óng, bầu trời lại xanh. Tôi thở dễ dàng hơn. Những đường nét biến ảo của đất đai dâng lên rút xuống như thủy triều. Những chiếc kim quay ngược trên các mặt số. Cuối cùng tôi lại thấy những bóng mờ của nhà cửa, những dấu tích của nhân loại suy tàn. Rồi những thứ này cũng thay đổi và qua đi, và những thứ khác đến. Chẳng mấy chốc, khi kim mặt số triệu chỉ về số không, tôi giảm tốc độ. Tôi bắt đầu nhận ra lối kiến trúc xinh xắn và quen thuộc của thời chúng ta, kim hàng nghìn chạy ngược về điểm xuất phát, đêm và ngày vỗ phập phồng mỗi lúc một chậm. Rồi những bức tường cũ của phòng thí nghiệm hiện ra quanh tôi. Giờ đây, thật nhẹ nhàng, tôi hãm cỗ máy chậm lại.", "wells-the-time-machine:15.3": "“Tôi thấy một điều nhỏ có vẻ kỳ lạ. Tôi nghĩ tôi đã kể với các anh rằng lúc tôi khởi hành, trước khi tốc độ trở nên rất cao, bà Watchett đã đi ngang qua phòng, lướt đi, như tôi thấy, nhanh như một quả pháo thăng thiên. Khi trở về, tôi lại đi qua đúng phút bà băng ngang phòng thí nghiệm. Nhưng giờ mọi cử động của bà dường như đảo ngược chính xác những cử động trước kia. Cánh cửa ở đầu dưới mở ra, và bà lặng lẽ lướt lên dọc phòng thí nghiệm, lưng đi trước, rồi khuất sau cánh cửa mà trước đó bà đã bước vào. Ngay trước đó, tôi dường như thoáng thấy Hillyer trong khoảnh khắc; nhưng anh ta lướt qua như một tia chớp.", "wells-the-time-machine:15.4": "“Rồi tôi dừng cỗ máy, và lại thấy quanh mình phòng thí nghiệm cũ quen thuộc, những dụng cụ, những thiết bị của tôi y nguyên như khi tôi để lại. Tôi run rẩy bước xuống khỏi cỗ máy, và ngồi xuống bàn thợ của mình. Trong mấy phút liền, tôi run lên bần bật. Rồi tôi bình tĩnh lại. Quanh tôi lại là xưởng làm việc cũ, đúng hệt như trước. Có thể tôi đã ngủ ở đó, và toàn bộ sự việc chỉ là một giấc mơ.", "wells-the-time-machine:15.5": "“Vậy mà, không hẳn thế! Cỗ máy đã khởi hành từ góc đông nam của phòng thí nghiệm. Nó lại dừng ở góc tây bắc, sát bức tường nơi các anh đã thấy nó. Điều đó cho các anh khoảng cách chính xác từ bãi cỏ nhỏ của tôi tới bệ Tượng Nhân sư Trắng, nơi người Morlock đã mang cỗ máy của tôi vào.", "wells-the-time-machine:15.6": "“Một lúc đầu óc tôi đờ đẫn. Rồi tôi đứng dậy và đi qua hành lang tới đây, khập khiễng, vì gót chân tôi vẫn còn đau, và cảm thấy mình lem luốc bẩn thỉu. Tôi thấy tờ Pall Mall Gazette trên bàn cạnh cửa. Tôi thấy ngày tháng quả đúng là hôm nay, và nhìn đồng hồ, thấy đã gần tám giờ. Tôi nghe giọng các anh và tiếng đĩa lách cách. Tôi ngập ngừng—tôi thấy mình quá mệt mỏi và rã rời. Rồi tôi ngửi thấy mùi thịt thơm lành, và mở cửa bước vào với các anh. Phần còn lại các anh đã biết. Tôi tắm rửa, ăn tối, và giờ tôi đang kể cho các anh câu chuyện này.", "wells-the-time-machine:16.1": "XVI. Sau câu chuyện", "wells-the-time-machine:16.2": "“Tôi biết,” anh nói, sau một lúc ngừng, “rằng tất cả chuyện này đối với các anh sẽ hoàn toàn không thể tin nổi, nhưng với tôi, điều duy nhất không thể tin nổi là tối nay tôi đang ở đây, trong căn phòng cũ thân quen này, nhìn vào những gương mặt thân thiết của các anh và kể cho các anh nghe những cuộc phiêu lưu kỳ lạ này.” Anh nhìn Ông Bác sĩ. “Không. Tôi không thể mong anh tin. Cứ coi đó là một lời dối trá—hay một lời tiên tri. Cứ bảo rằng tôi đã mơ thấy nó trong xưởng. Cứ cho rằng tôi đã suy tưởng về vận mệnh của giống loài chúng ta, cho đến khi ấp nở ra câu chuyện hư cấu này. Hãy coi lời tôi quả quyết nó là thật chỉ như một nét thủ pháp nghệ thuật để làm nó thêm hấp dẫn. Và coi nó như một câu chuyện, các anh nghĩ sao về nó?”", "wells-the-time-machine:16.3": "Anh cầm tẩu lên, và bắt đầu, theo thói quen cũ, gõ gõ nó một cách bồn chồn lên những thanh chắn lò sưởi. Có một thoáng tĩnh lặng. Rồi ghế bắt đầu kêu cót két và giày bắt đầu sột soạt trên thảm. Tôi rời mắt khỏi gương mặt Nhà Du hành Thời gian, và nhìn quanh những người nghe. Họ ngồi trong bóng tối, và những đốm màu nhỏ chập chờn trước mắt họ. Ông Bác sĩ dường như mải mê ngắm chủ nhà của chúng tôi. Ông Chủ bút đang chăm chăm nhìn đầu điếu xì gà của mình—điếu thứ sáu. Nhà báo lần tìm chiếc đồng hồ. Những người khác, theo như tôi nhớ, ngồi bất động.", "wells-the-time-machine:16.4": "Ông Chủ bút đứng dậy, thở dài. “Tiếc thay anh lại không phải là nhà văn viết truyện!” ông nói, đặt tay lên vai Nhà Du hành Thời gian.", "wells-the-time-machine:16.5": "“Ông không tin à?”", "wells-the-time-machine:16.6": "“Thì——”", "wells-the-time-machine:16.7": "“Tôi đoán vậy mà.”", "wells-the-time-machine:16.8": "Nhà Du hành Thời gian quay sang chúng tôi. “Diêm đâu rồi?” anh nói. Anh quẹt một que và nói qua tẩu, vừa nói vừa rít. “Nói thật với các anh... chính tôi cũng khó mà tin nổi..... Thế nhưng...”", "wells-the-time-machine:16.9": "Mắt anh dừng lại với một câu hỏi lặng câm trên mấy bông hoa trắng héo khô trên chiếc bàn nhỏ. Rồi anh lật bàn tay đang cầm tẩu, và tôi thấy anh đang nhìn mấy vết sẹo mới lành một nửa trên các đốt ngón tay.", "wells-the-time-machine:16.10": "Ông Bác sĩ đứng dậy, đến bên ngọn đèn, và xem xét những bông hoa. “Bộ nhụy lạ thật,” ông nói. Nhà Tâm lý học nghiêng người tới xem, chìa tay xin một bông làm mẫu.", "wells-the-time-machine:16.11": "“Chết tôi chưa, một giờ kém mười lăm rồi,” Nhà báo nói. “Làm sao mà về nhà đây?”", "wells-the-time-machine:16.12": "“Ở ga thiếu gì xe ngựa,” Nhà Tâm lý học nói.", "wells-the-time-machine:16.13": "“Lạ thật,” Ông Bác sĩ nói, “nhưng quả tình tôi không biết những bông hoa này thuộc bộ nào trong giới tự nhiên. Tôi giữ chúng được không?”", "wells-the-time-machine:16.14": "Nhà Du hành Thời gian ngập ngừng. Rồi đột ngột: “Nhất định là không.”", "wells-the-time-machine:16.15": "“Thật ra anh lấy chúng ở đâu?” Ông Bác sĩ hỏi.", "wells-the-time-machine:16.16": "Nhà Du hành Thời gian đưa tay lên đầu. Anh nói như một người đang cố níu giữ một ý nghĩ cứ lẩn tránh mình. “Chúng được Weena bỏ vào túi tôi, khi tôi du hành vào Thời gian.” Anh nhìn trừng trừng quanh phòng. “Chết tiệt, nó đang trôi đi hết cả. Căn phòng này, các anh, và bầu không khí thường ngày này quá sức đối với trí nhớ của tôi. Tôi có từng chế tạo một Cỗ máy Thời gian, hay một mô hình Cỗ máy Thời gian không? Hay tất cả chỉ là một giấc mơ? Người ta bảo đời là một giấc mơ, có lúc là một giấc mơ thảm hại hết chỗ nói—nhưng tôi không chịu nổi thêm một giấc mơ nữa mà chẳng ăn khớp với gì. Thật điên rồ. Và giấc mơ ấy từ đâu ra? … Tôi phải đi xem cỗ máy ấy. Nếu như có nó!”", "wells-the-time-machine:16.17": "Anh vội chộp lấy ngọn đèn, và mang nó, lửa bùng đỏ, qua cửa ra hành lang. Chúng tôi đi theo. Ở đó, trong ánh đèn chập chờn, quả nhiên là cỗ máy, thấp lùn, xấu xí, và xiêu vẹo, một vật bằng đồng thau, gỗ mun, ngà voi, và thạch anh trong mờ lấp lánh. Rắn chắc khi chạm vào—vì tôi đã đưa tay ra sờ vào thanh vịn của nó—với những đốm nâu và vệt bẩn trên ngà, những mẩu cỏ và rêu bám ở phần dưới, và một thanh vịn bị cong vẹo.", "wells-the-time-machine:16.18": "Nhà Du hành Thời gian đặt ngọn đèn xuống bàn thợ, và lướt tay dọc thanh vịn bị hỏng. “Giờ thì ổn rồi,” anh nói. “Câu chuyện tôi kể với các anh là thật. Tôi xin lỗi đã đưa các anh ra đây chịu lạnh.” Anh cầm đèn lên, và trong sự im lặng tuyệt đối, chúng tôi trở lại phòng hút thuốc.", "wells-the-time-machine:16.19": "Anh ra tiền sảnh cùng chúng tôi và giúp Ông Chủ bút mặc áo khoác. Ông Bác sĩ nhìn vào mặt anh và, với đôi chút ngập ngừng, bảo anh rằng anh đang bị kiệt sức vì làm việc quá độ, nghe thế anh cười phá lên. Tôi nhớ anh đứng nơi ngưỡng cửa mở toang, gào to chúc ngủ ngon.", "wells-the-time-machine:16.20": "Tôi đi chung xe ngựa với Ông Chủ bút. Ông cho câu chuyện là một “lời dối trá lòe loẹt.” Về phần mình, tôi không thể đi đến kết luận. Câu chuyện thật hoang đường và khó tin, còn cách kể thì lại đáng tin và điềm đạm. Tôi thao thức gần suốt đêm nghĩ về nó. Tôi quyết định hôm sau sẽ đến gặp lại Nhà Du hành Thời gian. Người ta bảo tôi anh đang ở trong phòng thí nghiệm, và vì vốn thân thuộc với nhà ấy, tôi đi thẳng lên chỗ anh. Thế nhưng phòng thí nghiệm lại trống không. Tôi nhìn trân trân vào Cỗ máy Thời gian một phút rồi đưa tay chạm vào cần gạt. Lập tức cái khối thấp lùn trông có vẻ vững chãi ấy chao đảo như một cành cây bị gió lay. Sự chông chênh của nó khiến tôi giật mình hết sức, và tôi chợt nhớ lại một cách kỳ quặc những ngày thơ ấu khi tôi vẫn bị cấm nghịch ngợm động vào đồ đạc. Tôi quay lại qua hành lang. Nhà Du hành Thời gian gặp tôi ở phòng hút thuốc. Anh từ trong nhà đi ra. Anh kẹp một chiếc máy ảnh nhỏ dưới một bên nách và một cái ba lô dưới bên kia. Anh bật cười khi thấy tôi, và chìa khuỷu tay cho tôi bắt. “Tôi đang bận khủng khiếp,” anh nói, “với cái thứ trong kia.”", "wells-the-time-machine:16.21": "“Nhưng chẳng phải đó là một trò lừa bịp sao?” tôi nói. “Anh thực sự du hành xuyên thời gian ư?”", "wells-the-time-machine:16.22": "“Thực sự và đích thực là thế.” Và anh nhìn thẳng thắn vào mắt tôi. Anh ngập ngừng. Mắt anh đảo quanh phòng. “Tôi chỉ cần nửa tiếng thôi,” anh nói. “Tôi biết vì sao anh đến, và anh thật tốt quá. Ở đây có mấy tờ tạp chí. Nếu anh ở lại ăn trưa, tôi sẽ chứng minh cho anh việc du hành thời gian này đến nơi đến chốn, có cả mẫu vật và đủ thứ. Anh có thứ lỗi cho nếu bây giờ tôi để anh lại không?”", "wells-the-time-machine:16.23": "Tôi đồng ý, lúc ấy chưa hiểu hết ý nghĩa trọn vẹn trong lời anh, và anh gật đầu rồi đi tiếp xuống hành lang. Tôi nghe cửa phòng thí nghiệm đóng sầm, ngồi xuống một chiếc ghế, và cầm lên một tờ nhật báo. Anh định làm gì trước giờ ăn trưa? Rồi bỗng một mẩu quảng cáo nhắc tôi nhớ rằng tôi đã hứa gặp Richardson, nhà xuất bản, lúc hai giờ. Tôi nhìn đồng hồ, và thấy mình chỉ vừa kịp giữ cuộc hẹn ấy. Tôi đứng dậy và đi xuống lối đi để báo cho Nhà Du hành Thời gian.", "wells-the-time-machine:16.24": "Khi tôi nắm lấy tay nắm cửa, tôi nghe một tiếng kêu, bị cắt cụt một cách kỳ lạ ở cuối, rồi một tiếng cạch và một tiếng huỵch. Một luồng gió xoáy quanh tôi khi tôi mở cửa, và từ bên trong vọng ra tiếng kính vỡ rơi xuống sàn. Nhà Du hành Thời gian không có ở đó. Trong một khoảnh khắc, tôi dường như thấy một bóng người ma quái, mờ nhòe đang ngồi giữa một khối đen và đồng thau xoáy tít—một bóng người trong suốt đến nỗi chiếc bàn thợ phía sau với những tờ bản vẽ hiện ra rõ mồn một; nhưng ảo ảnh ấy tan biến khi tôi dụi mắt. Cỗ máy Thời gian đã biến mất. Ngoài một làn bụi đang lắng xuống, đầu kia phòng thí nghiệm trống trơn. Một ô kính trên cửa sổ trần, hình như, vừa mới bị thổi tung vào trong.", "wells-the-time-machine:16.25": "Tôi cảm thấy một nỗi kinh ngạc vô cớ. Tôi biết có điều gì kỳ lạ đã xảy ra, và trong lúc ấy chưa thể phân biệt điều kỳ lạ ấy có thể là gì. Trong khi tôi đứng nhìn trân trối, cánh cửa ra vườn mở và người hầu nam xuất hiện.", "wells-the-time-machine:16.26": "Chúng tôi nhìn nhau. Rồi các ý nghĩ bắt đầu đến. “Ông —— đã đi ra lối đó à?” tôi hỏi.", "wells-the-time-machine:16.27": "“Không, thưa ông. Không ai ra lối này cả. Tôi tưởng sẽ gặp ông ấy ở đây.”", "wells-the-time-machine:16.28": "Đến đó thì tôi hiểu. Bất chấp nguy cơ làm Richardson thất vọng, tôi ở lại, đợi Nhà Du hành Thời gian; đợi câu chuyện thứ hai, có lẽ còn kỳ lạ hơn, cùng những mẫu vật và bức ảnh anh sẽ mang về. Nhưng giờ đây tôi bắt đầu sợ rằng mình sẽ phải đợi cả một đời. Nhà Du hành Thời gian đã biến mất ba năm trước. Và, như giờ đây ai cũng biết, anh chưa bao giờ trở lại.", "wells-the-time-machine:17.1": "Lời kết", "wells-the-time-machine:17.2": "Người ta không thể không tự hỏi. Liệu anh có bao giờ trở lại? Có thể anh đã lao ngược về quá khứ, và rơi vào giữa những kẻ man rợ lông lá uống máu của Thời đại Đồ Đá Thô; vào những vực thẳm của Biển kỷ Phấn Trắng; hay giữa những loài thằn lằn kỳ dị, những con thú bò sát khổng lồ của kỷ Jura. Có thể ngay lúc này anh đang—nếu tôi được phép dùng cách nói ấy—lang thang trên một rạn san hô Oolit nào đó nơi loài thằn lằn cổ rắn lảng vảng, hay bên bờ những biển mặn cô quạnh của kỷ Tam Điệp. Hay anh đã đi về phía trước, vào một trong những thời đại gần hơn, khi con người vẫn là con người, nhưng những câu đố của thời chúng ta đã có lời đáp và những vấn đề nhọc nhằn của nó đã được giải quyết? Vào thời trưởng thành của giống loài: vì tôi, về phần mình, không thể nghĩ rằng những ngày gần đây của thí nghiệm yếu ớt, lý thuyết rời rạc và bất hòa lẫn nhau này lại thực sự là thời đỉnh cao của con người! Tôi nói, về phần mình. Còn anh, tôi biết—vì vấn đề này đã được bàn bạc giữa chúng tôi từ lâu trước khi Cỗ máy Thời gian được chế tạo—chỉ nghĩ về Sự Tiến bộ của Nhân loại một cách ảm đạm, và thấy trong đống văn minh mỗi lúc một cao chỉ là một sự chồng chất ngu xuẩn mà rốt cuộc tất yếu sẽ đổ ập xuống và hủy diệt chính những kẻ đã tạo ra nó. Nếu quả là thế, thì việc còn lại của chúng ta là sống như thể không phải thế. Nhưng với tôi, tương lai vẫn đen tối và trống trơn—là một vùng mịt mù vô tri mênh mông, được soi sáng ở vài nơi tình cờ bởi ký ức về câu chuyện của anh. Và tôi giữ bên mình, để tự an ủi, hai bông hoa trắng lạ lùng—giờ đã héo quắt, nâu sẫm, dẹt và giòn vụn—để làm chứng rằng ngay cả khi trí tuệ và sức mạnh đã không còn, lòng biết ơn và niềm trìu mến dành cho nhau vẫn còn sống mãi trong trái tim con người." } }