Giấc mơ của Sultana Rokeya Sakhawat Hossain Original title: Sultana's Dream Bản dịch tiếng Việt bằng AI · đánh giá AI v2 Edition: rokeya-sultana-vi-ai-2026 Canonical URL: https://streamentry.github.io/LitMundi/vi/read/rokeya-sultanas-dream/rokeya-sultana-vi-ai-2026/ AI-reviewed translation. Weighted AI assessment: 8.93/10 under litmundi-literary-v2. No independent human literary review is claimed. Reader corrections may lead to revision. Publication: published; ai_reviewed Translator: LitMundi AI translation (Claude) Editors: none recorded Reviewers: no independent literary certification AI assessment systems: litmundi-ai-literary-assessment Review evidence: https://github.com/streamentry/LitMundi/blob/main/corpus/reviews/rokeya-sultanas-dream/rokeya-sultana-vi-ai-2026/ai-review-v2-2026-11-02.json Source edition: rokeya-sultana-en-ilm-1905 Source edition URL: https://streamentry.github.io/LitMundi/en/read/rokeya-sultanas-dream/rokeya-sultana-en-ilm-1905/ Source: Rokeya Sakhawat Hossain, “Sultana’s Dream”, The Indian Ladies’ Magazine (Madras, 1905). Electronic text: A Celebration of Women Writers, University of Pennsylvania Digital Library, ed. Mary Mark Ockerbloom. Source witness URL: https://digital.library.upenn.edu/women/sultana/dream/dream.html Source catalog URL: https://digital.library.upenn.edu/women/sultana/dream/dream.html Source witness description: Complete story text, 137 HTML paragraphs, from the Penn ‘A Celebration of Women Writers’ page. Not collated with a print facsimile. Edition provenance: Complete direct AI-generated Vietnamese translation from the identified English source edition; no existing Vietnamese text or modern relay translation was used. License: CC-BY-4.0 Rights: AI-produced Vietnamese translation generated and revised directly from the separately assessed historical original. Under the project AI-content policy, any applicable rights controlled by the publishing maintainer are offered under CC BY 4.0. No human authorship, exclusive copyright, new restriction on public-domain material or worldwide protection is asserted; original-source and third-party rights remain separate. No human creative contributors are recorded for this edition. Canonical content SHA-256: 8de74c5d3dc16a82c1fba09e05aebb840ab54217f226dfa45db14210fad31fba Content rights are edition-specific; the software MIT license does not relicense literature. [rokeya-sultanas-dream:1.1] Một buổi tối, tôi đang ngả mình trên chiếc ghế bành trong phòng ngủ, uể oải nghĩ về thân phận người phụ nữ Ấn Độ. Tôi không chắc mình có thiu thiu ngủ hay không. Nhưng theo chỗ tôi còn nhớ được, tôi hoàn toàn tỉnh táo. Tôi nhìn thấy, rất rõ ràng, bầu trời sáng trăng lấp lánh hàng nghìn vì sao như kim cương. [rokeya-sultanas-dream:1.2] Bỗng đâu có một người phụ nữ đứng trước mặt tôi; chị ấy vào bằng cách nào, tôi không biết. Tôi tưởng đó là bạn tôi, chị Sara. [rokeya-sultanas-dream:1.3] “Chào buổi sáng,” chị Sara nói. Tôi thầm cười trong bụng, vì biết lúc ấy đâu phải buổi sáng mà là đêm đầy sao. Dù vậy, tôi vẫn đáp lời: “Chị vẫn khỏe chứ ạ?” [rokeya-sultanas-dream:1.4] “Chị khỏe, cảm ơn em. Em có muốn ra ngoài ngắm khu vườn của chúng tôi một chút không?” [rokeya-sultanas-dream:1.5] Tôi lại nhìn vầng trăng qua khung cửa sổ để ngỏ, và nghĩ rằng ra ngoài vào giờ này cũng chẳng hại gì. Đám gia nhân nam bên ngoài lúc ấy đều đã ngủ say, và tôi có thể cùng chị Sara dạo một vòng thật thú vị. [rokeya-sultanas-dream:1.6] Hồi còn ở Darjeeling, tôi vẫn thường đi dạo với chị Sara. Biết bao lần chúng tôi tay trong tay dạo bước trong vườn bách thảo ở đó, chuyện trò vô tư lự. Tôi đoán chắc chị Sara đến để đưa tôi tới một khu vườn nào đó tương tự, nên tôi sẵn lòng nhận lời và cùng chị ra ngoài. [rokeya-sultanas-dream:1.7] Vừa đi, tôi ngạc nhiên nhận ra trời đang là một buổi sáng đẹp. Thành phố đã thức giấc hẳn, phố xá nhộn nhịp những đám đông hối hả. Tôi thấy ngượng ngùng vô cùng khi nghĩ mình đang đi ngoài phố giữa thanh thiên bạch nhật, nhưng chẳng thấy bóng dáng một người đàn ông nào. [rokeya-sultanas-dream:1.8] Vài người qua đường buông lời trêu chọc tôi. Tuy không hiểu tiếng họ, tôi vẫn chắc chắn rằng họ đang đùa cợt. Tôi hỏi bạn mình: “Họ nói gì thế chị?” [rokeya-sultanas-dream:1.9] “Các bà ấy bảo trông em đàn ông quá.” [rokeya-sultanas-dream:1.10] “Đàn ông ư?” tôi nói. “Họ muốn nói gì vậy?” [rokeya-sultanas-dream:1.11] “Họ muốn nói em rụt rè, nhút nhát như đàn ông.” [rokeya-sultanas-dream:1.12] “Rụt rè, nhút nhát như đàn ông ư?” Đúng là chuyện đùa. Tôi hoảng hốt khi nhận ra người đi cùng mình không phải chị Sara mà là một người lạ. Ôi, tôi mới khờ dại làm sao khi nhầm người phụ nữ này với người bạn cũ thân thiết của mình, chị Sara. [rokeya-sultanas-dream:1.13] Chị cảm thấy những ngón tay tôi run run trong tay chị, khi chúng tôi đang tay trong tay dạo bước. [rokeya-sultanas-dream:1.14] “Có chuyện gì thế em?” chị âu yếm hỏi. “Em thấy hơi lúng túng,” tôi đáp, giọng như có ý xin lỗi, “vì là người đàn bà sống trong purdah, em không quen đi lại ngoài đường mà không che mạng.” [rokeya-sultanas-dream:1.15] “Em không cần sợ gặp phải đàn ông ở đây. Đây là Ladyland, xứ sở không có tội lỗi và tai ương. Chính Đức Hạnh ngự trị nơi này.” [rokeya-sultanas-dream:1.16] Dần dần tôi bắt đầu thưởng ngoạn phong cảnh. Quả thật nó vô cùng tráng lệ. Tôi nhầm một khoảnh cỏ xanh với một chiếc nệm nhung. Cảm thấy như mình đang bước trên tấm thảm êm, tôi nhìn xuống và thấy lối đi phủ đầy rêu và hoa. [rokeya-sultanas-dream:1.17] “Đẹp quá,” tôi nói. [rokeya-sultanas-dream:1.18] “Em có thích không?” chị Sara hỏi. (Tôi vẫn tiếp tục gọi chị là “chị Sara”, còn chị thì cứ gọi tôi bằng tên.) [rokeya-sultanas-dream:1.19] “Có ạ, thích lắm; nhưng em không nỡ giẫm lên những bông hoa mỏng manh, thơm dịu thế này.” [rokeya-sultanas-dream:1.20] “Không sao đâu, Sultana thân mến; em giẫm lên cũng chẳng làm hại chúng; đó là hoa đường phố mà.” [rokeya-sultanas-dream:1.21] “Cả nơi này trông như một khu vườn,” tôi trầm trồ. “Các chị sắp đặt từng cái cây khéo léo quá.” [rokeya-sultanas-dream:1.22] “Calcutta của em cũng có thể thành một khu vườn đẹp hơn thế này, giá như đồng bào của em muốn vậy.” [rokeya-sultanas-dream:1.23] “Họ sẽ cho rằng chăm chút nghề làm vườn đến thế là vô ích, khi họ còn bao nhiêu việc khác phải làm.” [rokeya-sultanas-dream:1.24] “Cái cớ ấy thì còn gì hay bằng,” chị mỉm cười nói. [rokeya-sultanas-dream:1.25] Tôi rất tò mò muốn biết đàn ông ở đâu. Đi dạo ở đó, tôi đã gặp hơn trăm người phụ nữ, nhưng không một người đàn ông nào. [rokeya-sultanas-dream:1.26] “Đàn ông đâu cả hả chị?” tôi hỏi. [rokeya-sultanas-dream:1.27] “Ở đúng chỗ của họ, nơi họ phải ở.” [rokeya-sultanas-dream:1.28] “Xin chị cho em biết ‘đúng chỗ của họ’ nghĩa là thế nào.” [rokeya-sultanas-dream:1.29] “Ồ, chị hiểu mình sai ở đâu rồi, em không thể biết phong tục của chúng tôi, vì em chưa từng đến đây. Chúng tôi nhốt đàn ông ở trong nhà.” [rokeya-sultanas-dream:1.30] “Cũng như chúng em bị giữ trong zenana ấy ạ?” [rokeya-sultanas-dream:1.31] “Đúng thế.” [rokeya-sultanas-dream:1.32] “Buồn cười quá,” tôi phá lên cười. Chị Sara cũng cười. [rokeya-sultanas-dream:1.33] “Nhưng Sultana thân mến, nhốt những người phụ nữ vô hại lại mà thả rông đàn ông ra thì thật bất công biết bao.” [rokeya-sultanas-dream:1.34] “Sao lại thế ạ? Chúng em ra khỏi zenana thì không an toàn, vì chúng em bẩm sinh yếu đuối.” [rokeya-sultanas-dream:1.35] “Phải, không an toàn chừng nào còn đàn ông lảng vảng ngoài đường, cũng như sẽ chẳng an toàn khi một con thú hoang sổng vào chợ.” [rokeya-sultanas-dream:1.36] “Dĩ nhiên là không rồi.” [rokeya-sultanas-dream:1.37] “Giả sử có mấy kẻ điên trốn khỏi nhà thương điên và bắt đầu gây đủ thứ tai hại cho người, ngựa và các sinh vật khác; khi đó đồng bào em sẽ làm gì?” [rokeya-sultanas-dream:1.38] “Họ sẽ tìm cách bắt chúng lại và đưa trở về nhà thương điên.” [rokeya-sultanas-dream:1.39] “Đấy, thấy chưa! Vậy em không cho rằng nhốt người lành trí trong nhà thương điên và thả rông kẻ điên là khôn ngoan, phải không?” [rokeya-sultanas-dream:1.40] “Dĩ nhiên là không!” tôi khẽ cười đáp. [rokeya-sultanas-dream:1.41] “Thế mà thực tế, ở nước em người ta làm đúng điều ấy đấy! Đàn ông, những kẻ gây ra, hoặc ít ra cũng có thể gây ra, vô số chuyện tai hại, thì được thả rông, còn phụ nữ vô tội thì bị nhốt trong zenana! Sao các em lại có thể yên tâm để những gã đàn ông chưa được thuần hóa ấy ở ngoài kia?” [rokeya-sultanas-dream:1.42] “Chúng em chẳng có quyền hành hay tiếng nói gì trong việc điều hành các chuyện xã hội của mình. Ở Ấn Độ, đàn ông là chúa tể, là ông chủ; họ đã thâu tóm mọi quyền hành và đặc quyền về tay mình và nhốt phụ nữ trong zenana.” [rokeya-sultanas-dream:1.43] “Sao các em lại để mình bị nhốt?” [rokeya-sultanas-dream:1.44] “Vì chẳng làm gì khác được, họ khỏe hơn phụ nữ.” [rokeya-sultanas-dream:1.45] “Sư tử khỏe hơn con người, nhưng điều đó đâu giúp nó thống trị được loài người. Các em đã sao nhãng bổn phận đối với chính mình, và đã đánh mất các quyền tự nhiên của mình vì nhắm mắt làm ngơ trước lợi ích của chính mình.” [rokeya-sultanas-dream:1.46] “Nhưng chị Sara thân mến, nếu chúng em tự làm hết mọi việc thì đàn ông sẽ làm gì?” [rokeya-sultanas-dream:1.47] “Họ chẳng nên làm gì cả, xin lỗi em; họ có được tích sự gì đâu. Cứ việc bắt họ lại mà cho vào zenana.” [rokeya-sultanas-dream:1.48] “Nhưng bắt họ lại rồi nhốt vào trong bốn bức tường liệu có dễ dàng đến thế không?” tôi nói. “Mà cho dù có làm được, thì mọi công việc của họ – chính trị lẫn thương mại – cũng sẽ theo họ vào zenana hay sao?” [rokeya-sultanas-dream:1.49] Chị Sara không đáp. Chị chỉ mỉm cười dịu dàng. Có lẽ chị nghĩ tranh luận với một kẻ chẳng hơn gì con ếch ngồi đáy giếng là vô ích. [rokeya-sultanas-dream:1.50] Lúc ấy chúng tôi đã đến nhà chị Sara. Ngôi nhà nằm giữa một khu vườn xinh đẹp hình trái tim. Đó là một căn bungalow lợp mái tôn múi. Nó mát mẻ và dễ chịu hơn bất kỳ dinh thự sang trọng nào của chúng tôi. Tôi không sao tả nổi nó gọn gàng, bày biện đẹp đẽ và trang trí trang nhã đến nhường nào. [rokeya-sultanas-dream:1.51] Chúng tôi ngồi cạnh nhau. Chị mang từ phòng khách ra một tấm vải thêu và bắt đầu thêu một mẫu mới. [rokeya-sultanas-dream:1.52] “Em có biết đan len và may vá không?” [rokeya-sultanas-dream:1.53] “Có ạ; trong zenana chúng em chẳng có việc gì khác để làm.” [rokeya-sultanas-dream:1.54] “Nhưng chúng tôi thì không dám giao việc thêu thùa cho các thành viên zenana của mình!” chị cười nói, “vì đàn ông thậm chí còn chẳng đủ kiên nhẫn để xâu nổi sợi chỉ qua lỗ kim!” [rokeya-sultanas-dream:1.55] “Tất cả những thứ này đều do chị tự làm sao?” tôi hỏi, tay chỉ những tấm khăn trải bàn trà thêu đủ kiểu. [rokeya-sultanas-dream:1.56] “Ừ.” [rokeya-sultanas-dream:1.57] “Sao chị tìm được thời gian làm ngần ấy thứ? Chị còn phải làm việc ở sở nữa, phải không ạ?” [rokeya-sultanas-dream:1.58] “Phải. Chị đâu có dính chặt ở phòng thí nghiệm suốt cả ngày. Chị làm xong việc trong hai tiếng.” [rokeya-sultanas-dream:1.59] “Hai tiếng thôi ư! Chị làm thế nào vậy? Ở xứ em, các viên chức – chẳng hạn các quan tòa – làm việc bảy tiếng mỗi ngày.” [rokeya-sultanas-dream:1.60] “Chị đã thấy vài ông trong số đó làm việc. Em nghĩ họ làm việc đủ cả bảy tiếng à?” [rokeya-sultanas-dream:1.61] “Chắc chắn là thế ạ!” [rokeya-sultanas-dream:1.62] “Không đâu, Sultana thân mến, họ không làm thế. Họ phung phí thời gian vào việc hút thuốc. Có ông hút đến hai ba điếu xì gà choroot trong giờ làm việc. Họ nói nhiều về công việc của mình nhưng làm thì ít. Giả sử một điếu choroot cháy hết mất nửa tiếng, và một ông hút mười hai điếu mỗi ngày; thế thì em thấy đấy, ông ta phí sáu tiếng mỗi ngày chỉ để hút thuốc.” [rokeya-sultanas-dream:1.63] Chúng tôi trò chuyện về đủ mọi đề tài, và tôi được biết rằng ở đây người ta không mắc bất cứ thứ dịch bệnh nào, cũng không khổ vì muỗi đốt như chúng tôi. Tôi vô cùng kinh ngạc khi nghe nói ở Ladyland không ai chết trẻ, trừ những tai nạn hiếm hoi. [rokeya-sultanas-dream:1.64] “Em có muốn xem bếp của chúng tôi không?” chị hỏi tôi. [rokeya-sultanas-dream:1.65] “Rất sẵn lòng ạ,” tôi đáp, và chúng tôi đi xem. Dĩ nhiên cánh đàn ông đã được bảo lánh đi chỗ khác khi tôi sắp tới. Gian bếp nằm giữa một vườn rau xinh đẹp. Mỗi dây leo, mỗi cây cà chua tự thân đã là một vật trang trí. Trong bếp tôi chẳng thấy khói, cũng chẳng thấy ống khói nào – gian bếp sạch sẽ và sáng sủa; cửa sổ được tô điểm bằng những khóm hoa. Không hề có dấu vết của than hay lửa. [rokeya-sultanas-dream:1.66] “Chị nấu nướng bằng cách nào?” tôi hỏi. [rokeya-sultanas-dream:1.67] “Bằng nhiệt mặt trời,” chị đáp, đồng thời chỉ cho tôi cái ống dẫn ánh nắng và hơi nóng đã được hội tụ. Rồi chị nấu luôn một món ngay tại chỗ để tôi xem cách làm. [rokeya-sultanas-dream:1.68] “Làm thế nào mà các chị thu gom và tích trữ được nhiệt mặt trời?” tôi kinh ngạc hỏi. [rokeya-sultanas-dream:1.69] “Vậy để chị kể em nghe đôi chút về lịch sử của chúng tôi. Ba mươi năm trước, khi Nữ hoàng hiện nay của chúng tôi mới mười ba tuổi, bà đã kế thừa ngai vàng. Bà chỉ là Nữ hoàng trên danh nghĩa, còn người thực sự cai trị đất nước là Thủ tướng. [rokeya-sultanas-dream:1.70] “Nữ hoàng hiền đức của chúng tôi rất say mê khoa học. Bà ban chiếu rằng mọi phụ nữ trong nước đều phải được học hành. Theo đó, nhiều trường nữ sinh được thành lập và được chính phủ cấp kinh phí. Học vấn được phổ biến sâu rộng trong giới phụ nữ. Nạn tảo hôn cũng bị chấm dứt. Không người phụ nữ nào được phép lấy chồng trước hai mươi mốt tuổi. Chị phải nói với em rằng trước cuộc thay đổi này, chúng tôi đã bị giữ trong purdah nghiêm ngặt.” [rokeya-sultanas-dream:1.71] “Thế cờ đảo ngược rồi nhỉ!” tôi cười chen vào. [rokeya-sultanas-dream:1.72] “Nhưng cảnh biệt lập thì vẫn thế,” chị nói. “Vài năm sau, chúng tôi đã có những trường đại học riêng, nơi không một người đàn ông nào được nhận vào.” [rokeya-sultanas-dream:1.73] “Ở kinh đô, nơi Nữ hoàng của chúng tôi ngự, có hai trường đại học. Một trường đã phát minh ra một quả khí cầu kỳ diệu, gắn vào đó nhiều ống dẫn. Nhờ quả khí cầu có dây neo này, được giữ lơ lửng phía trên cõi mây, họ có thể hút nước từ khí quyển nhiều bao nhiêu tùy thích. Vì người của trường đại học không ngừng hút nước, nên chẳng đám mây nào tụ lại được, và bằng cách ấy bà Hiệu trưởng tài trí đã chặn đứng mưa bão.” [rokeya-sultanas-dream:1.74] “Thật thế sao! Giờ thì em hiểu vì sao ở đây không có bùn!” tôi nói. Nhưng tôi không hiểu làm sao có thể tích nước trong những cái ống. Chị giảng giải cho tôi cách làm, nhưng tôi không hiểu nổi, vì kiến thức khoa học của tôi rất hạn hẹp. Dù sao, chị vẫn kể tiếp: “Khi trường đại học kia biết chuyện, họ ghen tị vô cùng và tìm cách làm một điều còn phi thường hơn nữa. Họ phát minh ra một khí cụ có thể thu được bao nhiêu nhiệt mặt trời tùy ý. Và họ tích trữ nhiệt ấy để phân phối cho người khác khi cần. [rokeya-sultanas-dream:1.75] “Trong khi phụ nữ mải mê nghiên cứu khoa học, thì đàn ông nước này bận tăng cường sức mạnh quân sự. Khi biết rằng các trường đại học nữ có thể hút nước từ khí quyển và thu nhiệt từ mặt trời, họ chỉ cười nhạo những người ở các trường đại học và gọi toàn bộ chuyện ấy là ‘một cơn ác mộng ủy mị’!” [rokeya-sultanas-dream:1.76] “Những thành tựu của các chị quả thật kỳ diệu! Nhưng chị kể em nghe, các chị đã làm cách nào để đưa đàn ông nước chị vào zenana. Các chị gài bẫy họ trước à?” [rokeya-sultanas-dream:1.77] “Không.” [rokeya-sultanas-dream:1.78] “Khó mà có chuyện họ tự nguyện từ bỏ cuộc sống tự do thênh thang ngoài trời để tự giam mình trong bốn bức tường zenana! Hẳn họ đã bị khuất phục.” [rokeya-sultanas-dream:1.79] “Đúng, họ đã bị khuất phục!” [rokeya-sultanas-dream:1.80] “Bởi ai ạ? Em đoán là bởi những nữ chiến binh nào đó?” [rokeya-sultanas-dream:1.81] “Không, không phải bằng vũ lực.” [rokeya-sultanas-dream:1.82] “Phải rồi, không thể thế được. Sức vóc đàn ông hơn hẳn đàn bà. Vậy thì bằng gì?” [rokeya-sultanas-dream:1.83] “Bằng bộ óc.” [rokeya-sultanas-dream:1.84] “Ngay cả bộ óc của họ cũng to hơn và nặng hơn óc phụ nữ. Có phải không ạ?” [rokeya-sultanas-dream:1.85] “Phải, nhưng thế thì đã sao? Con voi cũng có bộ óc to hơn và nặng hơn óc người. Thế mà con người vẫn xích được voi và sai khiến chúng tùy theo ý mình.” [rokeya-sultanas-dream:1.86] “Chị nói hay lắm, nhưng xin chị kể em nghe mọi chuyện thực sự đã diễn ra thế nào. Em tò mò muốn chết đi được!” [rokeya-sultanas-dream:1.87] “Bộ óc phụ nữ có phần nhanh nhạy hơn óc đàn ông. Mười năm trước, khi các sĩ quan quân đội gọi những khám phá khoa học của chúng tôi là ‘một cơn ác mộng ủy mị’, vài cô gái trẻ đã muốn lên tiếng đáp lại những lời ấy. Nhưng cả hai bà Hiệu trưởng đều ngăn họ lại và bảo rằng họ nên đáp trả không phải bằng lời nói mà bằng việc làm, nếu có dịp. Và họ không phải đợi lâu để có dịp ấy.” [rokeya-sultanas-dream:1.88] “Tuyệt diệu quá!” tôi vỗ tay hết sức nhiệt thành. “Và giờ thì các quý ông kiêu hãnh lại đang tự mình mơ những giấc mơ ủy mị.” [rokeya-sultanas-dream:1.89] “Ít lâu sau, có mấy người từ một nước láng giềng sang lánh nạn ở nước chúng tôi. Họ đang gặp rắc rối vì đã phạm một tội chính trị nào đó. Nhà vua nước ấy, kẻ chăm lo quyền lực hơn là việc trị nước cho tốt, yêu cầu Nữ hoàng nhân hậu của chúng tôi giao nộp họ cho quan quân của ông ta. Nữ hoàng từ chối, vì trục xuất người tị nạn là trái với nguyên tắc của bà. Vì lời từ chối này, nhà vua tuyên chiến với nước chúng tôi. [rokeya-sultanas-dream:1.90] “Các sĩ quan quân đội của chúng tôi lập tức đứng bật dậy và kéo quân ra nghênh địch. Thế nhưng quân địch quá mạnh so với họ. Binh lính chúng tôi chiến đấu dũng cảm, điều đó không cần bàn cãi. Nhưng bất chấp mọi lòng dũng cảm ấy, quân ngoại bang vẫn từng bước tiến lên xâm chiếm đất nước chúng tôi. [rokeya-sultanas-dream:1.91] “Gần như tất cả đàn ông đã ra trận; đến cả cậu bé mười sáu tuổi cũng không còn ai ở nhà. Phần lớn chiến binh của chúng tôi tử trận, số còn lại bị đẩy lùi, và quân địch tiến đến chỉ còn cách kinh đô hai mươi lăm dặm. [rokeya-sultanas-dream:1.92] “Một cuộc họp gồm nhiều bà khôn ngoan được triệu tập tại hoàng cung để bàn xem phải làm gì để cứu đất nước. Một số người đề nghị chiến đấu như binh lính; những người khác phản đối và nói rằng phụ nữ không được huấn luyện để đánh nhau bằng gươm và súng, cũng chẳng quen chiến đấu bằng bất cứ thứ vũ khí nào. Phe thứ ba ngậm ngùi nhận xét rằng thân thể họ yếu ớt đến vô phương cứu chữa. [rokeya-sultanas-dream:1.93] “‘Nếu các khanh không thể cứu đất nước vì thiếu sức mạnh thể chất,’ Nữ hoàng nói, ‘thì hãy cứu nó bằng sức mạnh trí óc.’ [rokeya-sultanas-dream:1.94] “Cả phòng lặng ngắt như tờ trong mấy phút. Lệnh bà lại phán: ‘Nếu đất nước và danh dự của ta mất đi, ta buộc phải tự sát.’ [rokeya-sultanas-dream:1.95] “Bấy giờ bà Hiệu trưởng của trường đại học thứ hai (người đã thu nhiệt mặt trời), vốn im lặng suy nghĩ suốt buổi bàn bạc, lên tiếng rằng họ gần như đã mất tất cả, và chẳng còn mấy hy vọng. Tuy nhiên, có một kế hoạch bà muốn thử, và đây sẽ là nỗ lực đầu tiên và cũng là cuối cùng của bà; nếu thất bại, sẽ chẳng còn gì ngoài tự sát. Tất cả những người có mặt long trọng thề rằng họ sẽ không bao giờ để mình bị bắt làm nô lệ, dù chuyện gì xảy ra đi nữa. [rokeya-sultanas-dream:1.96] “Nữ hoàng hết lòng cảm tạ họ, và yêu cầu bà Hiệu trưởng thử kế hoạch của mình. Bà Hiệu trưởng lại đứng lên và nói: ‘Trước khi chúng ta ra ngoài, đàn ông phải vào zenana. Thần xin thỉnh cầu điều này vì phép purdah.’ ‘Phải, dĩ nhiên rồi,’ Lệnh bà đáp. [rokeya-sultanas-dream:1.97] “Hôm sau, Nữ hoàng kêu gọi toàn thể đàn ông lui vào zenana vì danh dự và tự do. Thương tích và mỏi mệt như họ lúc ấy, họ coi mệnh lệnh ấy gần như một ân huệ! Họ cúi rạp mình và lui vào zenana mà không thốt lên một lời phản đối nào. Họ tin chắc rằng đất nước này chẳng còn chút hy vọng nào nữa. [rokeya-sultanas-dream:1.98] “Rồi bà Hiệu trưởng dẫn hai nghìn sinh viên của mình tiến ra chiến trường, và khi đến nơi, hướng toàn bộ tia nắng và hơi nóng mặt trời đã được hội tụ về phía quân địch. [rokeya-sultanas-dream:1.99] “Ánh sáng và hơi nóng ấy quá sức chịu đựng của chúng. Chúng kinh hoàng bỏ chạy hết, rối trí chẳng biết làm cách nào chống lại cái nóng như thiêu đốt kia. Khi chúng tháo chạy, bỏ lại súng ống và các khí giới khác, thì tất cả những thứ ấy đều bị chính nhiệt mặt trời ấy thiêu rụi. Từ đó không ai còn tìm cách xâm lược nước chúng tôi nữa.” [rokeya-sultanas-dream:1.100] “Và từ đó những người đàn ông nước chị chưa bao giờ tìm cách ra khỏi zenana sao?” [rokeya-sultanas-dream:1.101] “Có chứ, họ muốn được tự do. Vài ông ủy viên cảnh sát và quan tòa quận đã gửi lời lên Nữ hoàng, đại ý rằng các sĩ quan quân đội hẳn nhiên đáng bị cầm tù vì thất bại của mình; nhưng họ thì chưa bao giờ sao nhãng bổn phận, do đó không nên bị trừng phạt, và họ khẩn cầu được phục hồi chức vụ cũ. [rokeya-sultanas-dream:1.102] “Lệnh bà gửi cho họ một thông tư báo rằng nếu bao giờ cần đến sự phục vụ của họ thì sẽ cho vời, còn trong lúc này họ cứ ở yên chỗ cũ. Giờ đây khi họ đã quen với chế độ purdah và thôi càu nhàu về cảnh biệt lập của mình, chúng tôi gọi chế độ ấy là ‘Mardana’ thay vì ‘zenana’.” [rokeya-sultanas-dream:1.103] “Nhưng các chị xoay xở thế nào,” tôi hỏi chị Sara, “khi không có cảnh sát hay quan tòa, lỡ xảy ra trộm cắp hay án mạng?” [rokeya-sultanas-dream:1.104] “Từ khi chế độ ‘Mardana’ được thiết lập, không còn tội ác hay tội lỗi nào nữa; vì thế chúng tôi chẳng cần cảnh sát truy tìm thủ phạm, cũng chẳng cần quan tòa xét xử vụ án hình sự nào.” [rokeya-sultanas-dream:1.105] “Thế thì hay quá. Em đoán nếu có kẻ bất lương nào, các chị cũng dễ dàng trừng phạt cô ta. Các chị đã giành được thắng lợi quyết định mà không đổ một giọt máu, thì việc đánh đuổi tội ác và kẻ phạm tội hẳn cũng chẳng khó khăn gì!” [rokeya-sultanas-dream:1.106] “Nào, Sultana thân mến, em muốn ngồi đây hay sang phòng khách của chị?” chị hỏi tôi. [rokeya-sultanas-dream:1.107] “Gian bếp của chị chẳng kém gì khuê phòng của một bà hoàng!” tôi mỉm cười vui vẻ đáp, “nhưng giờ thì chúng ta phải rời nó thôi; vì có khi các quý ông đang rủa thầm em đã giữ họ xa việc bếp núc quá lâu.” Cả hai chúng tôi cười vang. [rokeya-sultanas-dream:1.108] “Bạn bè em ở nhà sẽ thích thú và sửng sốt biết bao khi em trở về kể với họ rằng ở xứ Ladyland xa xôi, các quý bà cai quản đất nước và điều hành mọi việc xã hội, còn các quý ông thì bị giữ trong Mardana để trông trẻ, nấu nướng và làm đủ mọi việc nhà; và rằng nấu ăn là chuyện dễ dàng đến nỗi nấu nướng chỉ thuần là một niềm vui!” [rokeya-sultanas-dream:1.109] “Ừ, em cứ kể cho họ nghe về mọi điều em thấy ở đây.” [rokeya-sultanas-dream:1.110] “Xin chị cho em biết các chị trồng trọt ra sao, cày đất thế nào và làm những việc chân tay nặng nhọc khác bằng cách nào.” [rokeya-sultanas-dream:1.111] “Đồng ruộng của chúng tôi được cày xới bằng điện, thứ điện cũng cung cấp động lực cho những việc nặng nhọc khác, và chúng tôi còn dùng nó cho các phương tiện bay trên không nữa. Ở đây chúng tôi không có đường sắt, cũng không có phố xá lát đá.” [rokeya-sultanas-dream:1.112] “Vậy nên ở đây chẳng bao giờ xảy ra tai nạn đường phố hay tai nạn đường sắt,” tôi nói. “Các chị không bao giờ khổ vì thiếu nước mưa sao?” tôi hỏi. [rokeya-sultanas-dream:1.113] “Chưa bao giờ, kể từ khi ‘khí cầu nước’ được dựng lên. Em thấy quả khí cầu lớn và những cái ống gắn vào nó đấy. Nhờ chúng, chúng tôi có thể hút bao nhiêu nước mưa tùy theo nhu cầu. Chúng tôi cũng chẳng bao giờ phải chịu lụt lội hay giông bão. Tất cả chúng tôi đều rất bận rộn làm sao cho thiên nhiên dâng hiến nhiều nhất trong khả năng của nàng. Chúng tôi chẳng có thì giờ cãi cọ nhau vì chẳng bao giờ ngồi không. Nữ hoàng cao quý của chúng tôi cực kỳ yêu thích thực vật học; hoài bão của bà là biến cả đất nước thành một khu vườn vĩ đại.” [rokeya-sultanas-dream:1.114] “Ý tưởng tuyệt vời quá. Lương thực chính của các chị là gì?” [rokeya-sultanas-dream:1.115] “Hoa quả.” [rokeya-sultanas-dream:1.116] “Các chị làm thế nào giữ cho đất nước mát mẻ khi trời nóng nực? Chúng em coi mưa mùa hạ là phúc lành trời ban.” [rokeya-sultanas-dream:1.117] “Khi cái nóng trở nên không chịu nổi, chúng tôi tưới đẫm mặt đất bằng những trận mưa rào dồi dào lấy từ các đài phun nhân tạo. Còn khi trời lạnh, chúng tôi sưởi ấm phòng bằng nhiệt mặt trời.” [rokeya-sultanas-dream:1.118] Chị cho tôi xem phòng tắm của chị, mái của nó có thể tháo ra được. Chị có thể tắm vòi sen bất cứ lúc nào muốn, chỉ việc nhấc mái lên (nó giống như nắp một chiếc hộp) và vặn vòi của ống sen. [rokeya-sultanas-dream:1.119] “Các chị đúng là một dân tộc may mắn!” tôi thốt lên. “Các chị chẳng biết thiếu thốn là gì. Cho em hỏi, tôn giáo của các chị là gì?” [rokeya-sultanas-dream:1.120] “Tôn giáo của chúng tôi dựa trên Tình yêu và Chân lý. Bổn phận tôn giáo của chúng tôi là yêu thương nhau và tuyệt đối trung thực. Nếu ai nói dối, dù đàn bà hay đàn ông, người ấy sẽ bị…” [rokeya-sultanas-dream:1.121] “Xử tử ạ?” [rokeya-sultanas-dream:1.122] “Không, không phải tử hình. Chúng tôi chẳng lấy làm vui khi giết một tạo vật của Thượng đế, nhất là một con người. Kẻ nói dối bị yêu cầu rời khỏi xứ này vĩnh viễn và không bao giờ được quay lại nữa.” [rokeya-sultanas-dream:1.123] “Kẻ phạm lỗi không bao giờ được tha thứ sao?” [rokeya-sultanas-dream:1.124] “Có chứ, nếu người đó thật lòng ăn năn.” [rokeya-sultanas-dream:1.125] “Các chị không được phép gặp bất kỳ người đàn ông nào, ngoài họ hàng của mình sao?” [rokeya-sultanas-dream:1.126] “Không ai cả, ngoại trừ những người thân thiêng liêng.” [rokeya-sultanas-dream:1.127] “Vòng người thân thiêng liêng của chúng em hẹp lắm; ngay cả anh chị em họ gần cũng không được kể là thiêng liêng.” [rokeya-sultanas-dream:1.128] “Nhưng của chúng tôi thì rộng lắm; một người anh em họ xa cũng thiêng liêng như anh em ruột.” [rokeya-sultanas-dream:1.129] “Thế thì tốt quá. Em thấy chính Thanh Khiết ngự trị trên đất nước chị. Em rất muốn được gặp Nữ hoàng hiền đức, người minh mẫn và nhìn xa trông rộng biết bao, người đã đặt ra tất cả những luật lệ này.” [rokeya-sultanas-dream:1.130] “Được thôi,” chị Sara nói. [rokeya-sultanas-dream:1.131] Rồi chị bắt vít một cặp ghế ngồi lên một tấm ván vuông. Chị gắn vào tấm ván này hai quả cầu nhẵn bóng. Khi tôi hỏi những quả cầu ấy để làm gì, chị bảo đó là những quả cầu hydro, dùng để thắng lực hấp dẫn. Các quả cầu có dung tích khác nhau, được dùng tùy theo những trọng lượng khác nhau cần thắng. Sau đó chị gắn chặt vào chiếc xe bay hai cánh quạt hình cánh chim, mà chị bảo là chạy bằng điện. Khi chúng tôi đã ngồi yên vị thoải mái, chị chạm vào một cái núm và các cánh quạt bắt đầu quay tít, mỗi lúc một nhanh hơn. Thoạt tiên chúng tôi được nâng lên độ cao chừng sáu bảy bộ, rồi vút bay đi. Và tôi chưa kịp nhận ra rằng chúng tôi đã bắt đầu chuyển động thì đã tới khu vườn của Nữ hoàng. [rokeya-sultanas-dream:1.132] Bạn tôi hạ chiếc xe bay xuống bằng cách đảo chiều hoạt động của cỗ máy, và khi xe chạm đất thì máy được tắt và chúng tôi bước ra. [rokeya-sultanas-dream:1.133] Từ trên xe bay, tôi đã trông thấy Nữ hoàng đang dạo bước trên một lối đi trong vườn cùng cô con gái nhỏ (lên bốn tuổi) và các nữ quan hầu cận. [rokeya-sultanas-dream:1.134] “Ô kìa! Cô đấy à!” Nữ hoàng reo lên với chị Sara. Tôi được giới thiệu với Lệnh bà và được bà tiếp đón nồng hậu, chẳng chút nghi lễ nào. [rokeya-sultanas-dream:1.135] Tôi vô cùng vui sướng được làm quen với bà. Trong cuộc trò chuyện với tôi, Nữ hoàng cho biết bà không phản đối việc cho thần dân của mình buôn bán với các nước khác. “Nhưng,” bà nói tiếp, “chẳng thể nào buôn bán với những nước nơi phụ nữ bị giữ trong zenana và vì thế không thể đến giao thương với chúng tôi. Theo chỗ chúng tôi thấy, đàn ông có phần kém về đạo đức, nên chúng tôi không thích giao dịch với họ. Chúng tôi không thèm muốn đất đai của người khác, chúng tôi không tranh giành một viên kim cương dù nó có rực rỡ gấp nghìn lần viên Koh-i-Noor, cũng chẳng ganh tị với một bậc quân vương vì Ngai Khổng tước của ông ta. Chúng tôi lặn sâu vào biển cả tri thức và tìm kiếm những viên ngọc quý mà thiên nhiên đã dành sẵn cho chúng tôi. Chúng tôi tận hưởng những món quà của thiên nhiên nhiều nhất có thể.” [rokeya-sultanas-dream:1.136] Sau khi từ biệt Nữ hoàng, tôi đến thăm các trường đại học danh tiếng, và được dẫn đi xem một số xưởng chế tạo, phòng thí nghiệm và đài thiên văn của họ. [rokeya-sultanas-dream:1.137] Thăm xong những nơi đáng chú ý kể trên, chúng tôi lại lên xe bay, nhưng xe vừa chuyển động thì chẳng hiểu sao tôi trượt ngã, và cú ngã làm tôi giật mình tỉnh khỏi giấc mơ. Mở mắt ra, tôi thấy mình vẫn ở trong phòng ngủ của mình, vẫn ngả người trên chiếc ghế bành!