{
  "format": "LitMundi portable edition v1",
  "title": "Món trang sức",
  "original_title": "La Parure",
  "work": {
    "id": "maupassant-la-parure",
    "title": "La Parure",
    "author": "Guy de Maupassant",
    "author_death_year": 1893,
    "first_published_year": 1884,
    "original_language": "fr",
    "genre": "short_story",
    "description": "Mathilde Loisel, married to a minor clerk, resents every plain thing in her life. An invitation to a grand evening gives her one chance to shine. Maupassant follows the consequences with a cool, exact eye, and later writers, from Henry James to Somerset Maugham, have answered its ending.",
    "translation_gap": {
      "status": "unverified",
      "notes": "Chosen for a complete, directly sourced and openly reusable Vietnamese edition. A 1922 Vietnamese translation by Vũ Văn Định and later translations are reported; their availability, completeness and reuse status were not audited here. No absence or superiority claim is made."
    },
    "visibility": "public"
  },
  "edition": {
    "id": "maupassant-parure-vi-ai-2026",
    "work_id": "maupassant-la-parure",
    "language": "vi",
    "title": "Món trang sức",
    "kind": "translation",
    "status": "published",
    "label": "Bản dịch tiếng Việt bằng AI · đánh giá AI v2",
    "content_path": "corpus/segments/maupassant-la-parure/maupassant-parure-vi-ai-2026.json",
    "source_edition_id": "maupassant-parure-fr-marpon-flammarion-1885",
    "legacy_slugs": [],
    "provenance": {
      "citation": "Complete direct AI-generated Vietnamese translation from the identified French source edition; no existing Vietnamese text or modern relay translation was used.",
      "catalog_url": null,
      "text_url": null,
      "retrieved_at": "2026-11-02",
      "source_witness": "maupassant-parure-fr-marpon-flammarion-1885"
    },
    "rights": {
      "status": "cleared",
      "license": "CC-BY-4.0",
      "basis": "AI-produced Vietnamese translation generated and revised directly from the separately assessed historical original. Under the project AI-content policy, any applicable rights controlled by the publishing maintainer are offered under CC BY 4.0. No human authorship, exclusive copyright, new restriction on public-domain material or worldwide protection is asserted; original-source and third-party rights remain separate. No human creative contributors are recorded for this edition.",
      "jurisdictions_assessed": [
        "US",
        "FR",
        "VN"
      ],
      "evidence_urls": [
        "https://github.com/streamentry/LitMundi/blob/main/docs/AI-CONTENT-POLICY.md",
        "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.en",
        "https://www.anthropic.com/legal/commercial-terms",
        "https://www.anthropic.com/legal/consumer-terms",
        "https://www.gutenberg.org/ebooks/14790",
        "https://www.gutenberg.org/cache/epub/14790/pg14790-images.html",
        "https://www.copyright.gov/title17/92chap3.html",
        "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32006L0116",
        "https://cov.gov.vn/quyen-tac-gia-quyen-lien-quan/thoi-han-bao-ho-quyen-tac-gia-la-bao-nhieu-nam-168808.html",
        "https://cov.gov.vn/tin-tuc/gioi-thieu-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-so-huu-tri-tue-nam-2025-noi-dung-quyen-tac-gia-quyen-lien-quan-168841.html"
      ]
    },
    "credits": {
      "author": "Guy de Maupassant",
      "translator": "LitMundi AI translation (Claude)",
      "editors": [],
      "ai_assisted": true
    },
    "review": {
      "status": "ai_reviewed",
      "reviewers": [],
      "ai_reviewers": [
        "litmundi-ai-literary-assessment"
      ],
      "rubric_id": "litmundi-literary-v2",
      "score": 8.8,
      "record_paths": [
        "corpus/reviews/maupassant-la-parure/maupassant-parure-vi-ai-2026/ai-review-v2-2026-11-02.json"
      ],
      "evidence_urls": [
        "https://github.com/streamentry/LitMundi/blob/main/corpus/reviews/maupassant-la-parure/maupassant-parure-vi-ai-2026/ai-review-v2-2026-11-02.json"
      ],
      "notes": "Complete AI literary assessment: unrounded weighted score 8.8/10, threshold 8.6. All 128 source/target passages and exact titles were reviewed after revision, with matching content hashes. Same-system drafting/assessment is disclosed; an independent-context AI pass from the same model family supplied findings, which is not human certification or model diversity. Readers may submit corrections after publication."
    },
    "publication_policy": "litmundi-literary-v2",
    "generation": {
      "kind": "ai_generated",
      "tools": [
        "Claude Opus 5.5 (Anthropic) — AI translation, literary revision and assessment"
      ],
      "direct_from_original": true,
      "human_contributors": [],
      "notes": "Generated and revised directly from the cited original-language source using AI. No human creative translator/editor or independent human literary approval is recorded. The assessment record discloses its model, method and limitations."
    }
  },
  "structure": {
    "schema_version": 2,
    "work_id": "maupassant-la-parure",
    "segment_ids": [
      "maupassant-la-parure:1.1",
      "maupassant-la-parure:1.2",
      "maupassant-la-parure:1.3",
      "maupassant-la-parure:1.4",
      "maupassant-la-parure:1.5",
      "maupassant-la-parure:1.6",
      "maupassant-la-parure:1.7",
      "maupassant-la-parure:1.8",
      "maupassant-la-parure:1.9",
      "maupassant-la-parure:1.10",
      "maupassant-la-parure:1.11",
      "maupassant-la-parure:1.12",
      "maupassant-la-parure:1.13",
      "maupassant-la-parure:1.14",
      "maupassant-la-parure:1.15",
      "maupassant-la-parure:1.16",
      "maupassant-la-parure:1.17",
      "maupassant-la-parure:1.18",
      "maupassant-la-parure:1.19",
      "maupassant-la-parure:1.20",
      "maupassant-la-parure:1.21",
      "maupassant-la-parure:1.22",
      "maupassant-la-parure:1.23",
      "maupassant-la-parure:1.24",
      "maupassant-la-parure:1.25",
      "maupassant-la-parure:1.26",
      "maupassant-la-parure:1.27",
      "maupassant-la-parure:1.28",
      "maupassant-la-parure:1.29",
      "maupassant-la-parure:1.30",
      "maupassant-la-parure:1.31",
      "maupassant-la-parure:1.32",
      "maupassant-la-parure:1.33",
      "maupassant-la-parure:1.34",
      "maupassant-la-parure:1.35",
      "maupassant-la-parure:1.36",
      "maupassant-la-parure:1.37",
      "maupassant-la-parure:1.38",
      "maupassant-la-parure:1.39",
      "maupassant-la-parure:1.40",
      "maupassant-la-parure:1.41",
      "maupassant-la-parure:1.42",
      "maupassant-la-parure:1.43",
      "maupassant-la-parure:1.44",
      "maupassant-la-parure:1.45",
      "maupassant-la-parure:1.46",
      "maupassant-la-parure:1.47",
      "maupassant-la-parure:1.48",
      "maupassant-la-parure:1.49",
      "maupassant-la-parure:1.50",
      "maupassant-la-parure:1.51",
      "maupassant-la-parure:1.52",
      "maupassant-la-parure:1.53",
      "maupassant-la-parure:1.54",
      "maupassant-la-parure:1.55",
      "maupassant-la-parure:1.56",
      "maupassant-la-parure:1.57",
      "maupassant-la-parure:1.58",
      "maupassant-la-parure:1.59",
      "maupassant-la-parure:1.60",
      "maupassant-la-parure:1.61",
      "maupassant-la-parure:1.62",
      "maupassant-la-parure:1.63",
      "maupassant-la-parure:1.64",
      "maupassant-la-parure:1.65",
      "maupassant-la-parure:1.66",
      "maupassant-la-parure:1.67",
      "maupassant-la-parure:1.68",
      "maupassant-la-parure:1.69",
      "maupassant-la-parure:1.70",
      "maupassant-la-parure:1.71",
      "maupassant-la-parure:1.72",
      "maupassant-la-parure:1.73",
      "maupassant-la-parure:1.74",
      "maupassant-la-parure:1.75",
      "maupassant-la-parure:1.76",
      "maupassant-la-parure:1.77",
      "maupassant-la-parure:1.78",
      "maupassant-la-parure:1.79",
      "maupassant-la-parure:1.80",
      "maupassant-la-parure:1.81",
      "maupassant-la-parure:1.82",
      "maupassant-la-parure:1.83",
      "maupassant-la-parure:1.84",
      "maupassant-la-parure:1.85",
      "maupassant-la-parure:1.86",
      "maupassant-la-parure:1.87",
      "maupassant-la-parure:1.88",
      "maupassant-la-parure:1.89",
      "maupassant-la-parure:1.90",
      "maupassant-la-parure:1.91",
      "maupassant-la-parure:1.92",
      "maupassant-la-parure:1.93",
      "maupassant-la-parure:1.94",
      "maupassant-la-parure:1.95",
      "maupassant-la-parure:1.96",
      "maupassant-la-parure:1.97",
      "maupassant-la-parure:1.98",
      "maupassant-la-parure:1.99",
      "maupassant-la-parure:1.100",
      "maupassant-la-parure:1.101",
      "maupassant-la-parure:1.102",
      "maupassant-la-parure:1.103",
      "maupassant-la-parure:1.104",
      "maupassant-la-parure:1.105",
      "maupassant-la-parure:1.106",
      "maupassant-la-parure:2.1",
      "maupassant-la-parure:2.2",
      "maupassant-la-parure:2.3",
      "maupassant-la-parure:2.4",
      "maupassant-la-parure:2.5",
      "maupassant-la-parure:2.6",
      "maupassant-la-parure:2.7",
      "maupassant-la-parure:2.8",
      "maupassant-la-parure:2.9",
      "maupassant-la-parure:2.10",
      "maupassant-la-parure:2.11",
      "maupassant-la-parure:2.12",
      "maupassant-la-parure:2.13",
      "maupassant-la-parure:2.14",
      "maupassant-la-parure:2.15",
      "maupassant-la-parure:2.16",
      "maupassant-la-parure:2.17",
      "maupassant-la-parure:2.18",
      "maupassant-la-parure:2.19",
      "maupassant-la-parure:2.20",
      "maupassant-la-parure:2.21",
      "maupassant-la-parure:2.22"
    ],
    "deprecated_ids": {},
    "notes": "Canonical units follow every prose paragraph of the selected complete electronic witness. Section 2 begins after the witness’s ornamental break following the narrator’s reflection (“Que serait-il arrivé…”). The title is edition metadata; illustrations, captions, headings and navigation are excluded. Passage IDs are immutable and may not be reassigned."
  },
  "canonical_url": "https://streamentry.github.io/LitMundi/vi/read/maupassant-la-parure/maupassant-parure-vi-ai-2026/",
  "source": {
    "edition_id": "maupassant-parure-fr-marpon-flammarion-1885",
    "title": "La Parure",
    "language": "fr",
    "canonical_url": "https://streamentry.github.io/LitMundi/fr/read/maupassant-la-parure/maupassant-parure-fr-marpon-flammarion-1885/",
    "citation": "Guy de Maupassant, “La Parure”, Contes du jour et de la nuit, illustrations de Paul Cousturier (Paris: C. Marpon et E. Flammarion, [1885]). Electronic transcription by Miranda van de Heijning, Chuck Greif and the Online Distributed Proofreading Team from BnF/Gallica images, Project Gutenberg #14790. First published in Le Gaulois, 17 February 1884.",
    "text_url": "https://www.gutenberg.org/cache/epub/14790/pg14790-images.html",
    "catalog_url": "https://www.gutenberg.org/ebooks/14790",
    "source_witness": "The complete LA PARURE section, 128 HTML paragraphs before the next story heading, in Project Gutenberg #14790’s transcription of the Marpon & Flammarion illustrated edition. No claim of a newly inspected physical facsimile.",
    "retrieved_at": "2026-11-02"
  },
  "content_sha256": "8108e7d5be7ed9d7815beb653b2f42cd5eaf6bc6af2eb9f1ec6f7fb5702679ab",
  "original_source_sha256": "63745f277d70214ec5bc1b0688f8127b5ba9134c7593713fa17c8af95be10872",
  "source_content_sha256": "8108e7d5be7ed9d7815beb653b2f42cd5eaf6bc6af2eb9f1ec6f7fb5702679ab",
  "segments": {
    "maupassant-la-parure:1.1": "Nàng là một trong những cô gái xinh xắn và duyên dáng, sinh ra, như thể do một sự nhầm lẫn của định mệnh, trong một gia đình viên chức. Nàng không có của hồi môn, chẳng có gia tài nào để trông đợi, không có cách nào để được một người đàn ông giàu sang và lịch lãm biết đến, thấu hiểu, yêu thương và cưới làm vợ; và nàng đành để người ta gả mình cho một viên thư ký quèn ở bộ Giáo dục.",
    "maupassant-la-parure:1.2": "Nàng ăn vận giản dị vì không thể trang sức cho mình, nhưng khổ sở như một kẻ bị rớt khỏi giai tầng của mình; bởi đàn bà không có đẳng cấp hay dòng giống, sắc đẹp, vẻ yêu kiều và sức quyến rũ của họ thay cho xuất thân và gia thế. Sự tinh tế bẩm sinh, bản năng thanh lịch, trí óc linh hoạt là thứ bậc duy nhất của họ, và khiến những cô gái bình dân ngang hàng với những bậc mệnh phụ cao sang nhất.",
    "maupassant-la-parure:1.3": "Nàng đau khổ không nguôi, cảm thấy mình sinh ra là để hưởng mọi điều tinh tế và mọi thứ xa hoa. Nàng đau khổ vì căn nhà tồi tàn, vì những bức tường trơ trụi, những chiếc ghế sờn cũ, những tấm vải xấu xí. Tất cả những thứ ấy, mà một người đàn bà khác cùng tầng lớp hẳn chẳng hề để ý tới, lại giày vò nàng và khiến nàng phẫn uất. Trông thấy cô hầu gái người Bretagne bé nhỏ lo những việc nhà lặt vặt cho mình, lòng nàng lại dấy lên những niềm tiếc nuối não nề và những giấc mơ cuồng dại. Nàng mơ tới những gian tiền sảnh lặng lẽ, tường bọc nệm treo trướng phương Đông, thắp sáng bằng những cây đèn đồng chân cao, và hai gã hầu cao lớn mặc quần chẽn ngủ gà ngủ gật trong những chiếc ghế bành rộng, lim dim vì hơi nóng nặng nề của lò sưởi. Nàng mơ tới những phòng khách lớn khoác lụa cổ, những món đồ gỗ tinh xảo bày những vật trang trí vô giá, và những phòng khách nhỏ xinh xắn, thơm tho, dành cho những cuộc chuyện trò lúc năm giờ chiều với những người bạn thân thiết nhất, những người đàn ông danh tiếng và được săn đón mà mọi người đàn bà đều ghen tị và thèm khát được họ để mắt tới.",
    "maupassant-la-parure:1.4": "Khi nàng ngồi vào bữa tối, trước chiếc bàn tròn phủ tấm khăn đã trải ba ngày, đối diện với chồng, người vừa mở nắp liễn xúp vừa tuyên bố với vẻ khoái trá: “A! nồi thịt hầm ngon quá! Anh chẳng biết có gì ngon hơn thế...”, thì nàng mơ tới những bữa tiệc sang trọng, những bộ đồ bạc sáng loáng, những tấm thảm thêu phủ kín các bức tường với những nhân vật thời xưa và những con chim lạ giữa một khu rừng thần tiên; nàng mơ tới những món ăn tuyệt hảo bày trong những bộ bát đĩa lộng lẫy, tới những lời tán tỉnh thì thầm được lắng nghe với một nụ cười bí ẩn như tượng nhân sư, trong khi ăn thớ thịt hồng của một con cá hồi suối hay đôi cánh gà gô.",
    "maupassant-la-parure:1.5": "Nàng không có xiêm áo, không có nữ trang, chẳng có gì cả. Thế mà nàng chỉ yêu có những thứ ấy; nàng cảm thấy mình sinh ra là để dành cho những thứ ấy. Nàng những ao ước biết bao được làm đẹp lòng người, được người ta ghen tị, được quyến rũ và được săn đón.",
    "maupassant-la-parure:1.6": "Nàng có một người bạn giàu, một bạn học cũ thời ở trường nữ tu, mà nàng không muốn đến thăm nữa, vì mỗi lần trở về nàng lại khổ sở biết bao. Và nàng khóc ròng rã hàng ngày trời, vì buồn phiền, vì tiếc nuối, vì tuyệt vọng và vì đau đớn.",
    "maupassant-la-parure:1.7": "Thế rồi, một buổi tối, chồng nàng trở về, vẻ đắc thắng, tay cầm một phong bì lớn.",
    "maupassant-la-parure:1.8": "— Đây này, anh nói, có cái này cho em.",
    "maupassant-la-parure:1.9": "Nàng vội vàng xé phong bì và rút ra một tấm thiếp in sẵn mang những dòng chữ:",
    "maupassant-la-parure:1.10": "“Bộ trưởng Bộ Giáo dục và bà Georges Ramponneau trân trọng kính mời ông bà Loisel quá bộ tới dự dạ hội tại dinh Bộ vào thứ Hai, ngày 18 tháng Giêng.”",
    "maupassant-la-parure:1.11": "Thay vì mừng rỡ như chồng nàng mong đợi, nàng bực dọc ném tấm thiếp lên bàn, lẩm bẩm:",
    "maupassant-la-parure:1.12": "— Anh muốn em làm gì với cái này chứ?",
    "maupassant-la-parure:1.13": "— Nhưng em yêu, anh cứ tưởng em sẽ vui. Em chẳng bao giờ ra ngoài, mà đây là một dịp, một dịp hiếm đấy! Anh đã phải chật vật vô cùng mới xin được. Ai cũng muốn có; người ta tranh nhau lắm mà chẳng phát cho nhân viên được mấy tấm. Ở đó em sẽ gặp đủ mặt giới quan chức.",
    "maupassant-la-parure:1.14": "Nàng nhìn anh bằng ánh mắt bực bội, rồi sốt ruột nói:",
    "maupassant-la-parure:1.15": "— Thế anh muốn em khoác cái gì lên người để đi tới đó?",
    "maupassant-la-parure:1.16": "Anh chưa hề nghĩ tới chuyện ấy; anh ấp úng:",
    "maupassant-la-parure:1.17": "— Thì cái áo em vẫn mặc đi xem hát ấy. Anh thì thấy nó đẹp lắm mà...",
    "maupassant-la-parure:1.18": "Anh im bặt, sững sờ, rối trí, khi thấy vợ đang khóc. Hai giọt nước mắt to chầm chậm lăn từ khóe mắt xuống khóe miệng; anh lắp bắp:",
    "maupassant-la-parure:1.19": "— Em sao thế? em sao thế?",
    "maupassant-la-parure:1.20": "Nhưng bằng một nỗ lực dữ dội, nàng đã nén được nỗi buồn và trả lời bằng giọng bình thản, tay lau đôi má ướt:",
    "maupassant-la-parure:1.21": "— Chẳng sao cả. Chỉ có điều em không có áo dạ hội nên không thể đi dự buổi tiệc ấy. Anh hãy đưa tấm thiếp cho anh đồng nghiệp nào có vợ ăn diện tươm tất hơn em.",
    "maupassant-la-parure:1.22": "Anh đau lòng. Anh lại nói:",
    "maupassant-la-parure:1.23": "— Này, Mathilde. Một bộ áo coi được, còn có thể dùng vào những dịp khác nữa, một thứ gì thật đơn giản thôi, thì tốn chừng bao nhiêu?",
    "maupassant-la-parure:1.24": "Nàng ngẫm nghĩ vài giây, tính toán chi tiêu, đồng thời cân nhắc xem có thể xin một khoản bao nhiêu mà không chuốc lấy ngay một lời từ chối và một tiếng kêu hoảng hốt của anh thư ký tằn tiện.",
    "maupassant-la-parure:1.25": "Cuối cùng, nàng ngập ngừng đáp:",
    "maupassant-la-parure:1.26": "— Em không biết chính xác, nhưng em nghĩ với bốn trăm phrăng thì em có thể xoay xở được.",
    "maupassant-la-parure:1.27": "Anh hơi tái mặt, vì anh đang để dành đúng số tiền ấy để mua một khẩu súng và tự thưởng cho mình mấy chuyến đi săn vào mùa hè năm sau, trên cánh đồng Nanterre, cùng vài người bạn vẫn ra đó bắn chim sơn ca vào các ngày Chủ nhật.",
    "maupassant-la-parure:1.28": "Tuy vậy, anh vẫn nói:",
    "maupassant-la-parure:1.29": "— Được thôi. Anh đưa em bốn trăm phrăng. Nhưng em cố mà sắm lấy một chiếc áo thật đẹp nhé.",
    "maupassant-la-parure:1.30": "Ngày dự tiệc đến gần, mà bà Loisel có vẻ buồn bã, bồn chồn, lo âu. Thế nhưng áo của nàng đã may xong. Một buổi tối, chồng nàng hỏi:",
    "maupassant-la-parure:1.31": "— Em làm sao thế? Này, ba hôm nay em cứ là lạ thế nào ấy.",
    "maupassant-la-parure:1.32": "Và nàng đáp:",
    "maupassant-la-parure:1.33": "— Em bực mình vì không có lấy một món nữ trang, một viên đá quý, chẳng có gì để đeo lên người cả. Trông em sẽ thảm hại hết chỗ nói. Em gần như thà không đi dự buổi dạ hội ấy còn hơn.",
    "maupassant-la-parure:1.34": "Anh nói tiếp:",
    "maupassant-la-parure:1.35": "— Em sẽ cài hoa tươi. Mùa này như thế là sang lắm đấy. Chỉ mười phrăng là em có hai ba bông hồng tuyệt đẹp.",
    "maupassant-la-parure:1.36": "Nàng chẳng hề bị thuyết phục.",
    "maupassant-la-parure:1.37": "— Không... chẳng có gì nhục nhã bằng trông nghèo nàn giữa những người đàn bà giàu có.",
    "maupassant-la-parure:1.38": "Nhưng chồng nàng kêu lên:",
    "maupassant-la-parure:1.39": "— Em ngốc quá! Đến tìm cô bạn em, bà Forestier ấy, mà hỏi mượn ít nữ trang. Em với bà ấy cũng đủ thân để làm thế chứ.",
    "maupassant-la-parure:1.40": "Nàng reo lên mừng rỡ:",
    "maupassant-la-parure:1.41": "— Đúng rồi. Thế mà em không nghĩ ra.",
    "maupassant-la-parure:1.42": "Hôm sau, nàng tới nhà bạn và kể cho bạn nghe nỗi khốn khó của mình.",
    "maupassant-la-parure:1.43": "Bà Forestier đi tới chiếc tủ gương, lấy ra một cái tráp lớn, mang lại, mở ra, rồi bảo bà Loisel:",
    "maupassant-la-parure:1.44": "— Cậu cứ chọn đi, bạn yêu.",
    "maupassant-la-parure:1.45": "Trước tiên nàng thấy mấy chiếc vòng tay, rồi một chuỗi ngọc trai, rồi một cây thánh giá kiểu Venise bằng vàng nạm đá quý, chế tác tuyệt khéo. Nàng đeo thử từng món trang sức trước gương, ngần ngừ, không đành lòng tháo ra, trả lại. Nàng cứ hỏi mãi:",
    "maupassant-la-parure:1.46": "— Cậu không còn gì khác nữa à?",
    "maupassant-la-parure:1.47": "— Còn chứ. Cậu tìm đi. Mình không biết cậu thích cái gì.",
    "maupassant-la-parure:1.48": "Bỗng nàng phát hiện, trong một chiếc hộp bọc xa-tanh đen, một chuỗi kim cương lộng lẫy; và tim nàng bắt đầu đập rộn lên vì một niềm khao khát không kìm nổi. Tay nàng run run khi cầm nó lên. Nàng đeo nó quanh cổ, bên ngoài chiếc áo cổ cao, và đứng ngây ngất trước chính mình.",
    "maupassant-la-parure:1.49": "Rồi nàng hỏi, ngập ngừng, lòng đầy lo âu:",
    "maupassant-la-parure:1.50": "— Cậu cho mình mượn cái này được không, chỉ cái này thôi?",
    "maupassant-la-parure:1.51": "— Ồ, được chứ, tất nhiên rồi.",
    "maupassant-la-parure:1.52": "Nàng ôm chầm lấy cổ bạn, hôn bạn cuồng nhiệt, rồi chạy biến đi cùng báu vật của mình.",
    "maupassant-la-parure:1.53": "Ngày dự tiệc đã đến. Bà Loisel được một phen nổi bật. Nàng xinh đẹp hơn tất cả, thanh lịch, duyên dáng, tươi cười và vui sướng đến cuồng dại. Mọi người đàn ông đều nhìn nàng, hỏi tên nàng, tìm cách để được giới thiệu. Tất cả các tùy viên trong văn phòng Bộ trưởng đều muốn được nhảy van-xơ với nàng. Ông Bộ trưởng để ý tới nàng.",
    "maupassant-la-parure:1.54": "Nàng nhảy say sưa, cuồng nhiệt, ngây ngất vì niềm vui thú, không còn nghĩ đến điều gì nữa, giữa chiến thắng của sắc đẹp, giữa vinh quang của thành công, trong một thứ đám mây hạnh phúc kết nên từ tất cả những lời tán tụng ấy, tất cả những ánh nhìn ngưỡng mộ ấy, tất cả những dục vọng được khơi dậy ấy, từ cuộc chiến thắng trọn vẹn và ngọt ngào biết bao đối với trái tim đàn bà.",
    "maupassant-la-parure:1.55": "Nàng ra về vào khoảng bốn giờ sáng. Chồng nàng, từ nửa đêm, đã ngủ trong một phòng khách nhỏ vắng vẻ cùng ba ông khác có vợ đang vui chơi thỏa thích.",
    "maupassant-la-parure:1.56": "Anh khoác lên vai nàng những chiếc áo anh đã mang theo cho lúc ra về, những chiếc áo xoàng xĩnh của đời sống thường ngày, mà vẻ nghèo nàn của chúng chỏi hẳn với vẻ sang trọng của bộ áo dạ hội. Nàng cảm thấy điều đó và muốn chạy trốn, để khỏi bị những người đàn bà khác đang quấn mình trong những tấm áo lông thú đắt tiền để ý tới.",
    "maupassant-la-parure:1.57": "Loisel giữ nàng lại:",
    "maupassant-la-parure:1.58": "— Đợi đã nào. Ra ngoài em sẽ bị cảm lạnh đấy. Để anh đi gọi một cỗ xe ngựa.",
    "maupassant-la-parure:1.59": "Nhưng nàng chẳng nghe anh, cứ vội vã bước xuống cầu thang. Khi ra tới phố, họ không tìm được xe; và họ bắt đầu đi tìm, gọi với theo những người đánh xe mà họ trông thấy chạy qua đằng xa.",
    "maupassant-la-parure:1.60": "Họ đi xuôi về phía sông Seine, tuyệt vọng, run lập cập. Cuối cùng, trên bờ kè, họ tìm được một trong những cỗ xe ngựa cũ kỹ chuyên chạy đêm mà ở Paris người ta chỉ thấy khi trời đã tối, như thể ban ngày chúng xấu hổ vì vẻ tàn tạ của mình.",
    "maupassant-la-parure:1.61": "Cỗ xe đưa họ về tận cửa nhà, ở phố Martyrs, và họ buồn bã leo lên căn hộ của mình. Với nàng, thế là hết. Còn anh thì nghĩ rằng mười giờ anh đã phải có mặt ở Bộ.",
    "maupassant-la-parure:1.62": "Nàng cởi những chiếc áo khoác trên vai ra, trước gương, để được ngắm mình thêm một lần nữa trong vẻ huy hoàng. Nhưng bỗng nàng thét lên. Chuỗi kim cương không còn trên cổ nàng nữa!",
    "maupassant-la-parure:1.63": "Chồng nàng, đã cởi quần áo được một nửa, hỏi:",
    "maupassant-la-parure:1.64": "— Em làm sao thế?",
    "maupassant-la-parure:1.65": "Nàng quay về phía anh, cuống cuồng:",
    "maupassant-la-parure:1.66": "— Em... em... em không còn chuỗi kim cương của bà Forestier nữa.",
    "maupassant-la-parure:1.67": "Anh đứng phắt dậy, rụng rời:",
    "maupassant-la-parure:1.68": "— Cái gì!... thế nào!... Không thể thế được!",
    "maupassant-la-parure:1.69": "Và họ tìm trong các nếp áo dạ hội, trong các nếp áo choàng, trong các túi, khắp mọi nơi. Họ không tìm thấy.",
    "maupassant-la-parure:1.70": "Anh hỏi:",
    "maupassant-la-parure:1.71": "— Em có chắc là lúc rời vũ hội em vẫn còn đeo nó không?",
    "maupassant-la-parure:1.72": "— Có, em còn sờ thấy nó ở tiền sảnh của Bộ.",
    "maupassant-la-parure:1.73": "— Nhưng nếu em đánh rơi ngoài phố thì chúng ta đã phải nghe thấy tiếng nó rơi. Chắc nó ở trong xe.",
    "maupassant-la-parure:1.74": "— Ừ, có lẽ thế. Anh có ghi số xe không?",
    "maupassant-la-parure:1.75": "— Không. Còn em, em không nhìn số à?",
    "maupassant-la-parure:1.76": "— Không.",
    "maupassant-la-parure:1.77": "Họ nhìn nhau, bàng hoàng. Cuối cùng Loisel mặc lại quần áo.",
    "maupassant-la-parure:1.78": "— Anh sẽ đi lại toàn bộ quãng đường chúng ta đã đi bộ, anh nói, xem có tìm lại được không.",
    "maupassant-la-parure:1.79": "Và anh đi ra. Nàng vẫn ngồi nguyên trong bộ áo dạ hội, chẳng còn sức để đi nằm, gục trên một chiếc ghế, không lửa sưởi, không một ý nghĩ.",
    "maupassant-la-parure:1.80": "Khoảng bảy giờ chồng nàng trở về. Anh chẳng tìm thấy gì.",
    "maupassant-la-parure:1.81": "Anh đến Sở Cảnh sát, đến các tòa báo để đăng tin hứa thưởng, đến các hãng xe ngựa, nói tóm lại là đến bất cứ nơi nào một tia hy vọng mong manh đẩy anh tới.",
    "maupassant-la-parure:1.82": "Nàng chờ đợi suốt cả ngày, vẫn thất thần như thế trước tai họa khủng khiếp ấy.",
    "maupassant-la-parure:1.83": "Tối đến Loisel trở về, mặt hốc hác, tái nhợt; anh chẳng phát hiện được gì.",
    "maupassant-la-parure:1.84": "— Phải viết thư cho bạn em, anh nói, bảo rằng em đã làm gãy khóa chuỗi kim cương của bà ấy và đang cho sửa. Như thế chúng ta sẽ có thời gian mà xoay xở.",
    "maupassant-la-parure:1.85": "Nàng viết theo lời anh đọc.",
    "maupassant-la-parure:1.86": "Sau một tuần, họ đã mất hết mọi hy vọng.",
    "maupassant-la-parure:1.87": "Và Loisel, già đi năm tuổi, tuyên bố:",
    "maupassant-la-parure:1.88": "— Phải tính chuyện thay món nữ trang ấy.",
    "maupassant-la-parure:1.89": "Hôm sau, họ mang chiếc hộp đã từng đựng nó tới hiệu kim hoàn có tên ghi bên trong. Ông chủ hiệu tra sổ sách:",
    "maupassant-la-parure:1.90": "— Thưa bà, không phải tôi bán chuỗi kim cương này; chắc tôi chỉ cung cấp cái hộp thôi.",
    "maupassant-la-parure:1.91": "Thế là họ đi hết hiệu kim hoàn này đến hiệu kim hoàn khác, tìm một món trang sức giống hệt món kia, cố lục lại trí nhớ, cả hai đều phát ốm vì buồn phiền và lo sợ.",
    "maupassant-la-parure:1.92": "Ở một cửa hiệu trong khu Palais-Royal, họ tìm được một chuỗi kim cương mà họ thấy giống hệt chuỗi họ đang tìm. Nó trị giá bốn mươi nghìn phrăng. Người ta có thể để lại cho họ với giá ba mươi sáu nghìn.",
    "maupassant-la-parure:1.93": "Vậy là họ xin ông chủ hiệu đừng bán nó trong vòng ba ngày. Và họ thỏa thuận rằng hiệu sẽ mua lại với giá ba mươi tư nghìn phrăng nếu chuỗi kia được tìm thấy trước cuối tháng Hai.",
    "maupassant-la-parure:1.94": "Loisel có mười tám nghìn phrăng do cha anh để lại. Anh sẽ vay phần còn lại.",
    "maupassant-la-parure:1.95": "Anh đi vay, hỏi người này một nghìn phrăng, người kia năm trăm, chỗ này năm đồng louis, chỗ kia ba đồng louis. Anh ký giấy nợ, nhận những cam kết đến khánh kiệt, dây dưa với bọn cho vay nặng lãi, với đủ mọi hạng người cho vay. Anh đem cả quãng đời còn lại ra đánh cược, liều đặt bút ký mà thậm chí không biết liệu mình có giữ được chữ tín hay không, và, kinh hoàng trước những nỗi lo âu của tương lai, trước cảnh túng quẫn đen tối sắp sửa ập xuống đầu mình, trước viễn cảnh của mọi thiếu thốn về thể xác và mọi giày vò về tinh thần, anh đến lấy chuỗi kim cương mới, đặt lên quầy của người bán ba mươi sáu nghìn phrăng.",
    "maupassant-la-parure:1.96": "Khi bà Loisel mang món trang sức đến trả bà Forestier, bà này nói với vẻ phật ý:",
    "maupassant-la-parure:1.97": "— Lẽ ra cậu phải trả mình sớm hơn chứ, vì có khi mình cần đến nó.",
    "maupassant-la-parure:1.98": "Bà ấy không mở hộp ra, điều mà bạn bà vẫn nơm nớp lo sợ. Nếu bà ấy nhận ra sự đánh tráo, bà ấy sẽ nghĩ gì? sẽ nói gì? Liệu bà ấy có coi nàng là kẻ cắp không?",
    "maupassant-la-parure:1.99": "Bà Loisel nếm trải cuộc sống cùng cực của những kẻ túng thiếu. Vả chăng, nàng đã quyết ngay một bề, một cách anh dũng. Phải trả món nợ kinh khủng ấy. Nàng sẽ trả. Họ cho cô hầu nghỉ việc; họ dọn nhà; họ thuê một gian gác xép sát mái.",
    "maupassant-la-parure:1.100": "Nàng biết thế nào là những việc nặng nhọc trong nhà, những công việc bếp núc đáng ghét. Nàng rửa bát đĩa, làm mòn những móng tay hồng trên những chiếc bát sành nhờn mỡ và trên đáy xoong nồi. Nàng giặt quần áo bẩn, sơ mi và giẻ lau, rồi phơi lên một sợi dây; mỗi sáng nàng mang rác xuống đường, và xách nước lên, dừng lại ở mỗi tầng để thở. Và, ăn mặc như một người đàn bà bình dân, nàng đến hàng hoa quả, hàng tạp hóa, hàng thịt, giỏ khoác trên tay, mặc cả, bị chửi bới, giữ từng xu một đồng tiền khốn khổ của mình.",
    "maupassant-la-parure:1.101": "Mỗi tháng lại phải trả mấy giấy nợ, gia hạn những giấy khác, xin khất thêm thời gian.",
    "maupassant-la-parure:1.102": "Buổi tối người chồng làm thêm việc chép lại cho sạch sổ sách của một nhà buôn, và đêm đến, nhiều khi, anh chép thuê năm xu một trang.",
    "maupassant-la-parure:1.103": "Và cuộc sống ấy kéo dài mười năm.",
    "maupassant-la-parure:1.104": "Sau mười năm, họ đã hoàn trả tất cả, tất cả, cùng với lãi suất cắt cổ và những khoản lãi mẹ đẻ lãi con chồng chất lên nhau.",
    "maupassant-la-parure:1.105": "Giờ đây bà Loisel trông đã già. Nàng đã trở thành người đàn bà khỏe mạnh, và cứng cỏi, và thô ráp của những gia đình nghèo. Đầu tóc bù xù, váy xộc xệch, đôi tay đỏ ửng, nàng nói to, dội nước ào ào mà cọ sàn nhà. Nhưng đôi khi, lúc chồng đi làm, nàng ngồi bên cửa sổ, và nàng nghĩ tới buổi dạ hội năm xưa, tới vũ hội ấy, nơi nàng đã từng xinh đẹp và được tung hô, săn đón đến thế.",
    "maupassant-la-parure:1.106": "Chuyện gì sẽ xảy ra nếu nàng không đánh mất món trang sức ấy? Ai mà biết được? ai mà biết được? Đời sao mà kỳ lạ, mà đổi thay khôn lường! Chỉ cần một chút cỏn con là đủ khiến ta mất tất cả hay cứu vớt được ta!",
    "maupassant-la-parure:2.1": "Thế rồi, một ngày Chủ nhật, khi nàng đi dạo một vòng trên đại lộ Champs-Élysées cho khuây khỏa sau những việc vất vả trong tuần, nàng chợt trông thấy một người đàn bà đang dắt một đứa trẻ đi dạo. Đó là bà Forestier, vẫn trẻ trung, vẫn xinh đẹp, vẫn quyến rũ.",
    "maupassant-la-parure:2.2": "Bà Loisel thấy xúc động. Nàng có nên nói chuyện với bà ấy không? Có chứ, hẳn rồi. Và giờ đây, khi đã trả xong nợ, nàng sẽ kể hết với bà ấy. Sao lại không?",
    "maupassant-la-parure:2.3": "Nàng lại gần.",
    "maupassant-la-parure:2.4": "— Chào Jeanne.",
    "maupassant-la-parure:2.5": "Người kia không nhận ra nàng, ngạc nhiên vì bị người đàn bà bình dân này gọi mình thân mật đến thế. Bà lắp bắp:",
    "maupassant-la-parure:2.6": "— Nhưng... thưa bà!.. Tôi không biết.... Hẳn bà nhầm người rồi.",
    "maupassant-la-parure:2.7": "— Không đâu. Mình là Mathilde Loisel đây.",
    "maupassant-la-parure:2.8": "Bạn nàng kêu lên:",
    "maupassant-la-parure:2.9": "— Ôi!... Mathilde tội nghiệp của mình, cậu khác quá!...",
    "maupassant-la-parure:2.10": "— Ừ, từ hồi không gặp cậu, mình đã trải qua những ngày thật khổ cực; và bao nhiêu là cảnh túng quẫn... mà tất cả là tại cậu!...",
    "maupassant-la-parure:2.11": "— Tại mình.... Sao lại thế?",
    "maupassant-la-parure:2.12": "— Cậu còn nhớ chuỗi kim cương cậu cho mình mượn để đi dự tiệc ở Bộ chứ.",
    "maupassant-la-parure:2.13": "— Nhớ. Thì sao?",
    "maupassant-la-parure:2.14": "— Thì mình đã làm mất nó.",
    "maupassant-la-parure:2.15": "— Sao lại thế! cậu đã trả lại mình rồi kia mà.",
    "maupassant-la-parure:2.16": "— Mình đã trả cậu một chuỗi khác giống hệt. Và đã mười năm nay vợ chồng mình phải trả nợ vì nó. Cậu hiểu cho, chuyện đó chẳng dễ dàng gì với vợ chồng mình, vốn chẳng có gì trong tay.... Nhưng thôi, giờ thì xong rồi, và mình mừng ghê lắm.",
    "maupassant-la-parure:2.17": "Bà Forestier đứng sững lại.",
    "maupassant-la-parure:2.18": "— Cậu bảo là cậu đã mua một chuỗi kim cương để thay chuỗi của mình à?",
    "maupassant-la-parure:2.19": "— Ừ.. Cậu không nhận ra, phải không? Hai chuỗi giống nhau lắm mà.",
    "maupassant-la-parure:2.20": "Và nàng mỉm cười với một niềm vui kiêu hãnh và ngây thơ.",
    "maupassant-la-parure:2.21": "Bà Forestier, xúc động vô cùng, nắm lấy hai tay nàng.",
    "maupassant-la-parure:2.22": "— Ôi! Mathilde tội nghiệp của mình! Nhưng chuỗi của mình là đồ giả. Cùng lắm chỉ đáng năm trăm phrăng thôi!..."
  }
}