{
  "format": "LitMundi portable edition v1",
  "title": "A Q chính truyện",
  "original_title": "阿Q正傳",
  "work": {
    "title": "阿Q正傳",
    "author": "Lu Xun",
    "author_death_year": 1936,
    "first_published_year": 1921,
    "original_language": "zh",
    "genre": "novella",
    "description": "Ah Q is a hired hand with no family, no land and no certain name, living in the village of Weizhuang around the time of the 1911 revolution. Lu Xun’s narrator plays the dutiful biographer while the story laughs, then stops laughing. It is short, quick to read, and sharper than its reputation as a school text suggests.",
    "id": "luxun-ah-q",
    "translation_gap": {
      "status": "unverified",
      "notes": "Chosen for a complete, directly sourced and openly reusable Vietnamese edition. Existing Vietnamese translations, their quality and reader demand have not been comprehensively assessed; no absence or superiority claim is made."
    },
    "visibility": "public"
  },
  "edition": {
    "id": "luxun-ahq-vi-ai-2026",
    "work_id": "luxun-ah-q",
    "language": "vi",
    "title": "A Q chính truyện",
    "kind": "translation",
    "status": "published",
    "label": "Bản dịch tiếng Việt bằng AI · đánh giá AI v2",
    "content_path": "corpus/segments/luxun-ah-q/luxun-ahq-vi-ai-2026.json",
    "source_edition_id": "luxun-ahq-zh-quanji-1938",
    "legacy_slugs": [],
    "provenance": {
      "citation": "Complete direct AI-generated Vietnamese translation from the identified Chinese source edition; no existing Vietnamese text or modern relay translation was used.",
      "catalog_url": null,
      "text_url": null,
      "retrieved_at": "2026-11-02",
      "source_witness": "luxun-ahq-zh-quanji-1938"
    },
    "rights": {
      "status": "cleared",
      "license": "CC-BY-4.0",
      "basis": "AI-produced Vietnamese translation generated and revised directly from the separately assessed historical original. Under the project AI-content policy, any applicable rights controlled by the publishing maintainer are offered under CC BY 4.0. No human authorship, exclusive copyright, new restriction on public-domain material or worldwide protection is asserted; original-source and third-party rights remain separate. No human creative contributors are recorded for this edition.",
      "jurisdictions_assessed": [
        "US",
        "CN",
        "VN"
      ],
      "evidence_urls": [
        "https://github.com/streamentry/LitMundi/blob/main/docs/AI-CONTENT-POLICY.md",
        "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.en",
        "https://www.anthropic.com/legal/commercial-terms",
        "https://www.anthropic.com/legal/consumer-terms",
        "https://zh.wikisource.org/wiki/%E9%98%BFQ%E6%AD%A3%E5%82%B3",
        "https://www.copyright.gov/title17/92chap3.html",
        "https://cov.gov.vn/quyen-tac-gia-quyen-lien-quan/thoi-han-bao-ho-quyen-tac-gia-la-bao-nhieu-nam-168808.html",
        "https://cov.gov.vn/tin-tuc/gioi-thieu-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-so-huu-tri-tue-nam-2025-noi-dung-quyen-tac-gia-quyen-lien-quan-168841.html"
      ]
    },
    "credits": {
      "author": "Lu Xun",
      "translator": "LitMundi AI translation (Claude)",
      "editors": [],
      "ai_assisted": true
    },
    "review": {
      "status": "ai_reviewed",
      "reviewers": [],
      "ai_reviewers": [
        "litmundi-ai-literary-assessment"
      ],
      "rubric_id": "litmundi-literary-v2",
      "score": 8.93,
      "record_paths": [
        "corpus/reviews/luxun-ah-q/luxun-ahq-vi-ai-2026/ai-review-v2-2026-11-02.json"
      ],
      "evidence_urls": [
        "https://github.com/streamentry/LitMundi/blob/main/corpus/reviews/luxun-ah-q/luxun-ahq-vi-ai-2026/ai-review-v2-2026-11-02.json"
      ],
      "notes": "Complete AI literary assessment: unrounded weighted score 8.925/10, threshold 8.6. All 318 source/target passages and exact titles were reviewed after revision, with matching content hashes. Same-system drafting/assessment is disclosed; an independent-context AI pass from the same model family supplied findings, which is not human certification or model diversity. Readers may submit corrections after publication."
    },
    "publication_policy": "litmundi-literary-v2",
    "generation": {
      "kind": "ai_generated",
      "tools": [
        "Claude Opus 5.5 (Anthropic) — AI translation, literary revision and assessment"
      ],
      "direct_from_original": true,
      "human_contributors": [],
      "notes": "Generated and revised directly from the cited original-language source using AI. No human creative translator/editor or independent human literary approval is recorded. The assessment record discloses its model, method and limitations."
    }
  },
  "structure": {
    "schema_version": 2,
    "work_id": "luxun-ah-q",
    "segment_ids": [
      "luxun-ah-q:1.1",
      "luxun-ah-q:1.2",
      "luxun-ah-q:1.3",
      "luxun-ah-q:1.4",
      "luxun-ah-q:1.5",
      "luxun-ah-q:1.6",
      "luxun-ah-q:1.7",
      "luxun-ah-q:1.8",
      "luxun-ah-q:1.9",
      "luxun-ah-q:1.10",
      "luxun-ah-q:1.11",
      "luxun-ah-q:1.12",
      "luxun-ah-q:1.13",
      "luxun-ah-q:1.14",
      "luxun-ah-q:2.1",
      "luxun-ah-q:2.2",
      "luxun-ah-q:2.3",
      "luxun-ah-q:2.4",
      "luxun-ah-q:2.5",
      "luxun-ah-q:2.6",
      "luxun-ah-q:2.7",
      "luxun-ah-q:2.8",
      "luxun-ah-q:2.9",
      "luxun-ah-q:2.10",
      "luxun-ah-q:2.11",
      "luxun-ah-q:2.12",
      "luxun-ah-q:2.13",
      "luxun-ah-q:2.14",
      "luxun-ah-q:2.15",
      "luxun-ah-q:2.16",
      "luxun-ah-q:2.17",
      "luxun-ah-q:2.18",
      "luxun-ah-q:2.19",
      "luxun-ah-q:2.20",
      "luxun-ah-q:2.21",
      "luxun-ah-q:2.22",
      "luxun-ah-q:2.23",
      "luxun-ah-q:2.24",
      "luxun-ah-q:2.25",
      "luxun-ah-q:2.26",
      "luxun-ah-q:2.27",
      "luxun-ah-q:2.28",
      "luxun-ah-q:2.29",
      "luxun-ah-q:2.30",
      "luxun-ah-q:3.1",
      "luxun-ah-q:3.2",
      "luxun-ah-q:3.3",
      "luxun-ah-q:3.4",
      "luxun-ah-q:3.5",
      "luxun-ah-q:3.6",
      "luxun-ah-q:3.7",
      "luxun-ah-q:3.8",
      "luxun-ah-q:3.9",
      "luxun-ah-q:3.10",
      "luxun-ah-q:3.11",
      "luxun-ah-q:3.12",
      "luxun-ah-q:3.13",
      "luxun-ah-q:3.14",
      "luxun-ah-q:3.15",
      "luxun-ah-q:3.16",
      "luxun-ah-q:3.17",
      "luxun-ah-q:3.18",
      "luxun-ah-q:3.19",
      "luxun-ah-q:3.20",
      "luxun-ah-q:3.21",
      "luxun-ah-q:3.22",
      "luxun-ah-q:3.23",
      "luxun-ah-q:3.24",
      "luxun-ah-q:3.25",
      "luxun-ah-q:3.26",
      "luxun-ah-q:3.27",
      "luxun-ah-q:3.28",
      "luxun-ah-q:3.29",
      "luxun-ah-q:3.30",
      "luxun-ah-q:3.31",
      "luxun-ah-q:3.32",
      "luxun-ah-q:3.33",
      "luxun-ah-q:3.34",
      "luxun-ah-q:3.35",
      "luxun-ah-q:3.36",
      "luxun-ah-q:3.37",
      "luxun-ah-q:3.38",
      "luxun-ah-q:3.39",
      "luxun-ah-q:3.40",
      "luxun-ah-q:3.41",
      "luxun-ah-q:4.1",
      "luxun-ah-q:4.2",
      "luxun-ah-q:4.3",
      "luxun-ah-q:4.4",
      "luxun-ah-q:4.5",
      "luxun-ah-q:4.6",
      "luxun-ah-q:4.7",
      "luxun-ah-q:4.8",
      "luxun-ah-q:4.9",
      "luxun-ah-q:4.10",
      "luxun-ah-q:4.11",
      "luxun-ah-q:4.12",
      "luxun-ah-q:4.13",
      "luxun-ah-q:4.14",
      "luxun-ah-q:4.15",
      "luxun-ah-q:4.16",
      "luxun-ah-q:4.17",
      "luxun-ah-q:4.18",
      "luxun-ah-q:4.19",
      "luxun-ah-q:4.20",
      "luxun-ah-q:4.21",
      "luxun-ah-q:4.22",
      "luxun-ah-q:4.23",
      "luxun-ah-q:4.24",
      "luxun-ah-q:4.25",
      "luxun-ah-q:4.26",
      "luxun-ah-q:4.27",
      "luxun-ah-q:4.28",
      "luxun-ah-q:4.29",
      "luxun-ah-q:4.30",
      "luxun-ah-q:4.31",
      "luxun-ah-q:4.32",
      "luxun-ah-q:4.33",
      "luxun-ah-q:4.34",
      "luxun-ah-q:4.35",
      "luxun-ah-q:4.36",
      "luxun-ah-q:4.37",
      "luxun-ah-q:4.38",
      "luxun-ah-q:4.39",
      "luxun-ah-q:4.40",
      "luxun-ah-q:4.41",
      "luxun-ah-q:4.42",
      "luxun-ah-q:4.43",
      "luxun-ah-q:4.44",
      "luxun-ah-q:4.45",
      "luxun-ah-q:4.46",
      "luxun-ah-q:5.1",
      "luxun-ah-q:5.2",
      "luxun-ah-q:5.3",
      "luxun-ah-q:5.4",
      "luxun-ah-q:5.5",
      "luxun-ah-q:5.6",
      "luxun-ah-q:5.7",
      "luxun-ah-q:5.8",
      "luxun-ah-q:5.9",
      "luxun-ah-q:5.10",
      "luxun-ah-q:5.11",
      "luxun-ah-q:5.12",
      "luxun-ah-q:5.13",
      "luxun-ah-q:5.14",
      "luxun-ah-q:5.15",
      "luxun-ah-q:5.16",
      "luxun-ah-q:5.17",
      "luxun-ah-q:5.18",
      "luxun-ah-q:5.19",
      "luxun-ah-q:5.20",
      "luxun-ah-q:5.21",
      "luxun-ah-q:5.22",
      "luxun-ah-q:5.23",
      "luxun-ah-q:5.24",
      "luxun-ah-q:5.25",
      "luxun-ah-q:5.26",
      "luxun-ah-q:5.27",
      "luxun-ah-q:5.28",
      "luxun-ah-q:5.29",
      "luxun-ah-q:5.30",
      "luxun-ah-q:6.1",
      "luxun-ah-q:6.2",
      "luxun-ah-q:6.3",
      "luxun-ah-q:6.4",
      "luxun-ah-q:6.5",
      "luxun-ah-q:6.6",
      "luxun-ah-q:6.7",
      "luxun-ah-q:6.8",
      "luxun-ah-q:6.9",
      "luxun-ah-q:6.10",
      "luxun-ah-q:6.11",
      "luxun-ah-q:6.12",
      "luxun-ah-q:6.13",
      "luxun-ah-q:6.14",
      "luxun-ah-q:6.15",
      "luxun-ah-q:6.16",
      "luxun-ah-q:6.17",
      "luxun-ah-q:6.18",
      "luxun-ah-q:6.19",
      "luxun-ah-q:6.20",
      "luxun-ah-q:6.21",
      "luxun-ah-q:6.22",
      "luxun-ah-q:6.23",
      "luxun-ah-q:6.24",
      "luxun-ah-q:6.25",
      "luxun-ah-q:6.26",
      "luxun-ah-q:6.27",
      "luxun-ah-q:6.28",
      "luxun-ah-q:6.29",
      "luxun-ah-q:6.30",
      "luxun-ah-q:6.31",
      "luxun-ah-q:6.32",
      "luxun-ah-q:6.33",
      "luxun-ah-q:7.1",
      "luxun-ah-q:7.2",
      "luxun-ah-q:7.3",
      "luxun-ah-q:7.4",
      "luxun-ah-q:7.5",
      "luxun-ah-q:7.6",
      "luxun-ah-q:7.7",
      "luxun-ah-q:7.8",
      "luxun-ah-q:7.9",
      "luxun-ah-q:7.10",
      "luxun-ah-q:7.11",
      "luxun-ah-q:7.12",
      "luxun-ah-q:7.13",
      "luxun-ah-q:7.14",
      "luxun-ah-q:7.15",
      "luxun-ah-q:7.16",
      "luxun-ah-q:7.17",
      "luxun-ah-q:7.18",
      "luxun-ah-q:7.19",
      "luxun-ah-q:7.20",
      "luxun-ah-q:7.21",
      "luxun-ah-q:7.22",
      "luxun-ah-q:7.23",
      "luxun-ah-q:7.24",
      "luxun-ah-q:7.25",
      "luxun-ah-q:7.26",
      "luxun-ah-q:7.27",
      "luxun-ah-q:7.28",
      "luxun-ah-q:7.29",
      "luxun-ah-q:7.30",
      "luxun-ah-q:7.31",
      "luxun-ah-q:7.32",
      "luxun-ah-q:7.33",
      "luxun-ah-q:7.34",
      "luxun-ah-q:7.35",
      "luxun-ah-q:7.36",
      "luxun-ah-q:7.37",
      "luxun-ah-q:7.38",
      "luxun-ah-q:7.39",
      "luxun-ah-q:7.40",
      "luxun-ah-q:7.41",
      "luxun-ah-q:7.42",
      "luxun-ah-q:7.43",
      "luxun-ah-q:7.44",
      "luxun-ah-q:8.1",
      "luxun-ah-q:8.2",
      "luxun-ah-q:8.3",
      "luxun-ah-q:8.4",
      "luxun-ah-q:8.5",
      "luxun-ah-q:8.6",
      "luxun-ah-q:8.7",
      "luxun-ah-q:8.8",
      "luxun-ah-q:8.9",
      "luxun-ah-q:8.10",
      "luxun-ah-q:8.11",
      "luxun-ah-q:8.12",
      "luxun-ah-q:8.13",
      "luxun-ah-q:8.14",
      "luxun-ah-q:8.15",
      "luxun-ah-q:8.16",
      "luxun-ah-q:8.17",
      "luxun-ah-q:8.18",
      "luxun-ah-q:8.19",
      "luxun-ah-q:8.20",
      "luxun-ah-q:8.21",
      "luxun-ah-q:8.22",
      "luxun-ah-q:8.23",
      "luxun-ah-q:8.24",
      "luxun-ah-q:8.25",
      "luxun-ah-q:8.26",
      "luxun-ah-q:8.27",
      "luxun-ah-q:8.28",
      "luxun-ah-q:8.29",
      "luxun-ah-q:8.30",
      "luxun-ah-q:8.31",
      "luxun-ah-q:8.32",
      "luxun-ah-q:9.1",
      "luxun-ah-q:9.2",
      "luxun-ah-q:9.3",
      "luxun-ah-q:9.4",
      "luxun-ah-q:9.5",
      "luxun-ah-q:9.6",
      "luxun-ah-q:9.7",
      "luxun-ah-q:9.8",
      "luxun-ah-q:9.9",
      "luxun-ah-q:9.10",
      "luxun-ah-q:9.11",
      "luxun-ah-q:9.12",
      "luxun-ah-q:9.13",
      "luxun-ah-q:9.14",
      "luxun-ah-q:9.15",
      "luxun-ah-q:9.16",
      "luxun-ah-q:9.17",
      "luxun-ah-q:9.18",
      "luxun-ah-q:9.19",
      "luxun-ah-q:9.20",
      "luxun-ah-q:9.21",
      "luxun-ah-q:9.22",
      "luxun-ah-q:9.23",
      "luxun-ah-q:9.24",
      "luxun-ah-q:9.25",
      "luxun-ah-q:9.26",
      "luxun-ah-q:9.27",
      "luxun-ah-q:9.28",
      "luxun-ah-q:9.29",
      "luxun-ah-q:9.30",
      "luxun-ah-q:9.31",
      "luxun-ah-q:9.32",
      "luxun-ah-q:9.33",
      "luxun-ah-q:9.34",
      "luxun-ah-q:9.35",
      "luxun-ah-q:9.36",
      "luxun-ah-q:9.37",
      "luxun-ah-q:9.38",
      "luxun-ah-q:9.39",
      "luxun-ah-q:9.40",
      "luxun-ah-q:9.41",
      "luxun-ah-q:9.42",
      "luxun-ah-q:9.43",
      "luxun-ah-q:9.44",
      "luxun-ah-q:9.45",
      "luxun-ah-q:9.46",
      "luxun-ah-q:9.47",
      "luxun-ah-q:9.48"
    ],
    "deprecated_ids": {},
    "notes": "Canonical units follow every paragraph of the selected transcription. Sections 1–9 are the nine chapters, each beginning with its chapter title as a text unit; the dateline is the final unit. Wikisource page headers and navigation are excluded. Passage IDs are immutable and may not be reassigned."
  },
  "canonical_url": "https://streamentry.github.io/LitMundi/vi/read/luxun-ah-q/luxun-ahq-vi-ai-2026/",
  "source": {
    "edition_id": "luxun-ahq-zh-quanji-1938",
    "title": "阿Q正傳",
    "language": "zh",
    "canonical_url": "https://streamentry.github.io/LitMundi/en/read/luxun-ah-q/luxun-ahq-zh-quanji-1938/",
    "citation": "魯迅「阿Q正傳」，《魯迅全集》第一卷（上海：魯迅全集出版社，1938；1948 年重印）. Chinese Wikisource Page namespace, 魯迅全集01 (1948).pdf pp. 380–437. First serialised in 晨報副刊, 1921–1922.",
    "text_url": "https://zh.wikisource.org/wiki/%E9%98%BFQ%E6%AD%A3%E5%82%B3",
    "catalog_url": "https://zh.wikisource.org/wiki/%E9%98%BFQ%E6%AD%A3%E5%82%B3",
    "source_witness": "Chapters 一–九 and dateline from 魯迅全集01 (1948).pdf, Wikisource pages 380–437. No claim of a newly inspected printed copy.",
    "retrieved_at": "2026-11-03"
  },
  "content_sha256": "f248fa1cf7d52c52324260efbbfd5168da335f165e9cb0c8178381e4ea0f047d",
  "original_source_sha256": "cf7853770c0d41e7dec523af1cfe98ad34e3fdfaa235a6a377ecdc870d35d933",
  "source_content_sha256": "f248fa1cf7d52c52324260efbbfd5168da335f165e9cb0c8178381e4ea0f047d",
  "segments": {
    "luxun-ah-q:1.1": "Chương I. Lời tựa",
    "luxun-ah-q:1.2": "Tôi định viết chính truyện cho A Q đã không phải chỉ một hai năm nay. Nhưng một mặt muốn viết, một mặt lại nghĩ lui nghĩ tới, đủ thấy tôi không phải là người “lập ngôn”, bởi xưa nay ngòi bút bất hủ phải truyền người bất hủ, thế là người nhờ văn mà truyền, văn nhờ người mà truyền — rốt cuộc ai nhờ ai mà truyền, dần dần đâm ra không lấy gì làm rõ lắm, vậy mà sau cùng lại quy về việc chép truyện A Q, tựa như trong đầu có ma ám vậy.",
    "luxun-ah-q:1.3": "Thế nhưng định viết thiên văn chóng nát này, vừa đặt bút đã thấy muôn vàn khó khăn. Thứ nhất là cái tên của bài văn. Khổng Tử nói: “Danh bất chính tắc ngôn bất thuận.” Điều này vốn phải hết sức lưu ý. Tên gọi các thể truyện thật lắm vô kể: liệt truyện, tự truyện, nội truyện, ngoại truyện, biệt truyện, gia truyện, tiểu truyện… mà tiếc thay đều không hợp. “Liệt truyện” ư, thiên này đâu có được xếp cùng bao nhiêu bậc sang trọng trong “chính sử”; “tự truyện” ư, tôi lại chẳng phải là A Q. Bảo là “ngoại truyện”, thì “nội truyện” ở đâu? Nếu dùng “nội truyện”, thì A Q lại quyết chẳng phải thần tiên. Còn “biệt truyện” thì sao, A Q thực chưa từng có thượng dụ của đại tổng thống giao cho Quốc sử quán lập “bản truyện” — tuy rằng trong chính sử nước Anh không hề có “Liệt truyện các tay cờ bạc”, mà văn hào Dickens cũng đã viết cuốn sách Biệt truyện các tay cờ bạc, nhưng văn hào thì được, còn hạng chúng tôi thì không được. Kế đến là “gia truyện”, thì tôi đã không biết mình với A Q có cùng một họ hay không, lại chưa từng được con cháu hắn nhờ cậy; hoặc “tiểu truyện”, thì A Q lại càng chẳng có “đại truyện” nào khác. Tóm lại, thiên này cũng chính là “bản truyện”, nhưng xét về văn chương của tôi, vì văn thể thấp hèn, là thứ lời của “phường kéo xe bán nước”, cho nên không dám tiếm xưng, bèn từ câu sáo ngữ “chuyện phiếm gác lại, trở về chính truyện” của các nhà tiểu thuyết vốn không được dự vào tam giáo cửu lưu, rút lấy hai chữ “chính truyện” làm tên gọi, dẫu có lẫn lộn về mặt chữ với hai chữ “chính truyện” trong Thư pháp chính truyện do người xưa soạn, cũng đành mặc.",
    "luxun-ah-q:1.4": "Thứ hai, theo lệ thường khi lập truyện, mở đầu đại để phải là “Mỗ, tự Mỗ, người đất Mỗ vậy”, thế mà tôi lại không biết A Q họ gì. Có một lần, hình như hắn họ Triệu, nhưng sang hôm sau thì lại mơ hồ rồi. Ấy là hồi con trai cụ Triệu đỗ tú tài, tiếng thanh la beng beng báo về đến làng, A Q vừa uống hai bát rượu vàng, liền khoa chân múa tay mà bảo rằng việc này hắn cũng rất vẻ vang, vì hắn với cụ Triệu vốn là người cùng họ, tính kỹ thứ bậc ra thì hắn còn trên cậu tú ba đời kia. Lúc ấy mấy người đứng nghe cũng có phần nghiêm nét mặt mà kính nể. Nào ngờ hôm sau, tuần phiên liền gọi A Q đến nhà cụ Triệu; cụ vừa trông thấy hắn, mặt đỏ gay như vấy son, quát:",
    "luxun-ah-q:1.5": "“A Q, cái thằng ranh hồ đồ này! Mày bảo tao là người cùng họ với mày phải không?”",
    "luxun-ah-q:1.6": "A Q không hé răng.",
    "luxun-ah-q:1.7": "Cụ Triệu càng nhìn càng giận, xông tới mấy bước mà nói: “Mày dám nói càn! Tao làm sao lại có thứ người cùng họ như mày? Mày họ Triệu à?”",
    "luxun-ah-q:1.8": "A Q không hé răng, định lùi ra sau; cụ Triệu nhảy xổ tới, cho hắn một cái tát.",
    "luxun-ah-q:1.9": "“Mày làm sao mà họ Triệu được! — Mày mà đáng họ Triệu à!”",
    "luxun-ah-q:1.10": "A Q không hề cãi rằng mình đích xác họ Triệu, chỉ đưa tay xoa má trái, rồi cùng tuần phiên lui ra; ra ngoài lại bị tuần phiên mắng cho một trận, phải tạ tuần phiên hai trăm đồng tiền rượu. Những người biết chuyện đều bảo A Q quá hoang đường, tự mình chuốc lấy đòn; hắn chưa chắc đã họ Triệu, mà dù có thật họ Triệu đi nữa, có cụ Triệu ở đây, cũng không nên nói càn như thế. Từ đó về sau không còn ai nhắc đến dòng họ của hắn nữa, vì vậy rốt cuộc tôi vẫn không biết A Q thực ra họ gì.",
    "luxun-ah-q:1.11": "Thứ ba, tôi lại không biết tên A Q viết thế nào. Lúc hắn còn sống, người ta đều gọi hắn là A Quei, chết rồi thì chẳng còn ai gọi A Quei nữa, còn đâu đến chuyện “chép vào thẻ tre lụa bạch”. Nếu bàn đến “chép vào thẻ tre lụa bạch”, thì thiên văn này phải kể là lần thứ nhất, cho nên mới gặp ngay cửa ải khó thứ nhất này. Tôi từng nghĩ kỹ: A Quei, là A Quế hay A Quý đây? Giá như hắn có tên hiệu là Nguyệt Đình, hoặc từng làm sinh nhật vào tháng Tám, thì nhất định là A Quế rồi; nhưng hắn đã không có tên hiệu — có lẽ có tên hiệu, chỉ là không ai biết, — lại chưa từng gửi thiếp xin thơ văn mừng sinh nhật: viết là A Quế, thì là võ đoán. Lại nếu hắn có một ông anh hay cậu em tên là A Phú, thì nhất định là A Quý rồi; nhưng hắn lại chỉ có một thân một mình: viết là A Quý, cũng chẳng có chứng cứ gì. Còn những chữ hiểm hóc khác đọc là Quei, lại càng khó mà gán vào được. Trước kia, tôi cũng từng hỏi con trai cụ Triệu là tiên sinh mậu tài, ngờ đâu bác nhã như ngài mà cũng mù tịt, có điều theo kết luận của ngài, thì là vì Trần Độc Tú làm tạp chí Tân Thanh Niên đề xướng chữ Tây, cho nên quốc túy suy vong, không còn tra cứu vào đâu được nữa. Thủ đoạn cuối cùng của tôi chỉ còn là nhờ một người đồng hương tra hồ sơ vụ án của A Q, tám tháng sau mới có thư trả lời, bảo rằng trong hồ sơ không có ai có âm đọc gần với A Quei. Tuy tôi không biết là thật không có, hay là không tra, nhưng cũng chẳng còn cách nào khác. Chỉ e chữ chú âm chưa được thông dụng, đành phải dùng “chữ Tây”, theo lối phiên âm thông hành ở nước Anh mà viết hắn là A Quei, gọi tắt là A Q. Thế này gần như là mù quáng theo Tân Thanh Niên, chính tôi cũng rất áy náy, nhưng đến mậu tài công còn không biết, thì tôi còn cách gì hay hơn nữa đâu.",
    "luxun-ah-q:1.12": "Thứ tư là quê quán của A Q. Giả như hắn họ Triệu, thì theo lệ cũ ngày nay hay chuộng xưng quận vọng, có thể căn cứ lời chú trong sách Quận danh Bách gia tính mà nói rằng “người Thiên Thủy, Lũng Tây vậy”, nhưng tiếc thay cái họ ấy không lấy gì làm đáng tin, vì thế quê quán cũng có phần không quyết định được. Hắn tuy phần nhiều ở làng Vị, nhưng cũng thường ngủ ở những nơi khác, không thể nói là người làng Vị, mà dù có nói là “người làng Vị vậy”, thì cũng vẫn trái với phép chép sử.",
    "luxun-ah-q:1.13": "Điều tôi lấy làm tự an ủi đôi chút, là còn có một chữ “A” vô cùng chính xác, tuyệt không có cái khuyết điểm phụ hội giả tá, rất có thể đem ra nhờ bậc thông nhân chỉ chính. Còn ngoài ra, thì đều chẳng phải kẻ học thiển như tôi có thể khoan tạc ra được, chỉ mong rằng môn đồ của tiên sinh Hồ Thích Chi, người có “tật mê lịch sử và tật mê khảo cứu”, sau này may ra tìm được nhiều đầu mối mới, nhưng e rằng đến lúc ấy thì A Q chính truyện của tôi đã tiêu vong từ lâu rồi.",
    "luxun-ah-q:1.14": "Những điều trên đây có thể coi là lời tựa.",
    "luxun-ah-q:2.1": "Chương II. Lược thuật những chiến thắng",
    "luxun-ah-q:2.2": "A Q không chỉ họ tên quê quán có phần mờ mịt, mà ngay cả “hành trạng” trước kia của hắn cũng mờ mịt. Bởi vì người làng Vị đối với A Q, chỉ cần hắn giúp việc, chỉ lấy hắn ra làm trò đùa, xưa nay chẳng ai để tâm đến “hành trạng” của hắn. Mà bản thân A Q cũng không nói, chỉ những khi cãi cọ với người khác, đôi lúc trợn mắt lên mà bảo:",
    "luxun-ah-q:2.3": "“Ngày trước nhà tao — còn giàu hơn mày nhiều! Mày là cái thá gì!”",
    "luxun-ah-q:2.4": "A Q không có nhà, ở trong đền Thổ Cốc làng Vị; cũng không có nghề nghiệp nhất định, chỉ làm thuê ngắn ngày cho người ta, gặt lúa mì thì gặt lúa mì, giã gạo thì giã gạo, chống thuyền thì chống thuyền. Khi công việc kéo dài hơi lâu, hắn cũng có khi ở lại nhà người chủ tạm thời, nhưng làm xong là đi ngay. Cho nên, lúc người ta bận rộn, cũng còn nhớ đến A Q, nhưng nhớ đến là để làm việc, chứ không phải “hành trạng”; hễ rảnh rỗi, thì ngay A Q cũng đã quên béng, nói gì đến “hành trạng”. Chỉ có một lần, có một ông lão khen rằng: “A Q làm được việc thật!” Lúc ấy A Q đang cởi trần, uể oải, gầy khẳng gầy khiu đứng trước mặt ông ta, người khác cũng chẳng đoán được lời ấy là thật lòng hay là chế giễu, nhưng A Q thì rất thích.",
    "luxun-ah-q:2.5": "A Q lại rất tự tôn, hết thảy cư dân làng Vị đều không lọt vào mắt hắn, thậm chí đối với hai vị “văn đồng” cũng có vẻ cho là không đáng một cười. Phàm văn đồng, ấy là kẻ mai sau e sẽ thành tú tài vậy; cụ Triệu, cụ Tiền được dân làng hết sức tôn kính, ngoài chuyện có tiền ra, là vì cả hai đều là bố của văn đồng, thế mà riêng A Q về mặt tinh thần lại không tỏ ra sùng bái gì đặc biệt, hắn nghĩ: con tao rồi còn giàu hơn nhiều! Thêm vào đó, đã vào thành mấy lần, A Q dĩ nhiên càng tự phụ, nhưng hắn lại rất khinh người trong thành, chẳng hạn cái ghế làm bằng tấm ván dài ba thước rộng ba tấc, làng Vị gọi là “ghế dài”, hắn cũng gọi là “ghế dài”, người trong thành lại gọi là “ghế băng”, hắn nghĩ: thế là sai, nực cười! Cá đầu to rán dầu, làng Vị đều cho thêm lá hành dài nửa tấc, trong thành lại cho hành thái nhỏ, hắn nghĩ: thế cũng sai, nực cười! Thế nhưng người làng Vị đúng là những kẻ nhà quê nực cười chưa từng thấy sự đời, bọn họ chưa từng thấy cá rán trong thành!",
    "luxun-ah-q:2.6": "A Q “ngày trước giàu”, kiến thức cao, lại “làm được việc thật”, vốn đã gần như là một “con người hoàn toàn” rồi, nhưng tiếc thay về thể chất hắn còn có vài khuyết điểm, khó chịu nhất là trên da đầu hắn, có kha khá mấy chỗ sẹo chốc chẳng biết có từ bao giờ. Cái này tuy cũng ở trên người hắn, nhưng xem ý A Q, thì dường như hắn cũng chẳng cho đó là thứ đáng quý, vì hắn kiêng nói chữ “chốc” và hết thảy những tiếng nghe gần giống “chốc”, về sau suy rộng ra, “bóng” cũng kiêng, “sáng” cũng kiêng, rồi sau nữa, đến “đèn” “nến” cũng kiêng nốt. Hễ phạm húy, bất kể cố ý hay vô tình, A Q liền đỏ rần cả sẹo mà nổi giận, ước lượng đối thủ, đứa ăn nói vụng về thì hắn chửi, đứa sức yếu thì hắn đánh; thế nhưng chẳng hiểu làm sao, phần nhiều vẫn là A Q chịu thiệt, thế là hắn dần dần thay đổi phương châm, đại để chuyển sang trợn mắt giận mà nhìn.",
    "luxun-ah-q:2.7": "Ai ngờ từ khi A Q áp dụng chủ nghĩa trợn mắt, bọn người rỗi việc ở làng Vị lại càng thích trêu hắn, hễ gặp mặt, chúng liền giả vờ kinh ngạc mà nói:",
    "luxun-ah-q:2.8": "“Ơ kìa, sáng lên rồi.”",
    "luxun-ah-q:2.9": "A Q theo lệ nổi giận, hắn trợn mắt giận mà nhìn.",
    "luxun-ah-q:2.10": "“Hóa ra có đèn bão ở đây!” Chúng chẳng sợ gì.",
    "luxun-ah-q:2.11": "A Q hết cách, đành phải nghĩ ra câu khác để trả đũa:",
    "luxun-ah-q:2.12": "“Mày còn chưa xứng…” Lúc ấy, dường như cái trên đầu hắn là một thứ chốc đầu cao thượng, vinh quang, chứ không phải thứ chốc đầu tầm thường nữa; nhưng như trên đã nói, A Q là người có kiến thức, hắn lập tức biết rằng như thế có phần chạm đến điều “kiêng kỵ”, nên không nói tiếp nữa.",
    "luxun-ah-q:2.13": "Bọn rỗi việc vẫn chưa thôi, cứ trêu hắn mãi, thế là cuối cùng đi đến đánh nhau. A Q về hình thức thì bị đánh bại, bị người ta túm lấy đuôi sam vàng, đập đầu vào tường bốn năm cái kêu côm cốp, bọn rỗi việc bấy giờ mới hả hê đắc thắng bỏ đi, A Q đứng một lúc, trong bụng nghĩ: “Thôi thì coi như mình bị thằng con đánh, thời buổi bây giờ thật chẳng ra sao…” thế là hắn cũng hả hê đắc thắng bỏ đi.",
    "luxun-ah-q:2.14": "Những gì A Q nghĩ trong bụng, về sau thường nói toạc ra miệng, cho nên những ai từng trêu A Q hầu như đều biết hắn có cái phép thắng lợi tinh thần ấy, từ đó trở đi mỗi khi túm đuôi sam vàng của hắn, người ta liền nói chặn trước với hắn:",
    "luxun-ah-q:2.15": "“A Q, đây không phải con đánh bố, mà là người đánh súc vật. Tự mày nói đi: người đánh súc vật!”",
    "luxun-ah-q:2.16": "A Q hai tay nắm chặt lấy gốc đuôi sam của mình, nghiêng đầu, nói:",
    "luxun-ah-q:2.17": "“Đánh sâu bọ, được chưa? Tao là sâu bọ — còn chưa buông ra à?”",
    "luxun-ah-q:2.18": "Nhưng dù là sâu bọ, bọn rỗi việc cũng chẳng buông, vẫn cứ ở chỗ nào gần đấy đập đầu hắn năm sáu cái kêu côm cốp, bấy giờ mới hả hê đắc thắng bỏ đi, chúng tưởng phen này A Q xúi quẩy to rồi. Thế nhưng chưa đầy mười giây, A Q cũng hả hê đắc thắng bỏ đi, hắn cảm thấy mình là người số một biết tự khinh tự rẻ, trừ cái “tự khinh tự rẻ” ra không kể, phần còn lại chính là “số một”. Trạng nguyên chẳng cũng là “số một” đó sao? “Mày là cái thá gì” chứ!?",
    "luxun-ah-q:2.19": "A Q dùng những diệu pháp như thế mà khắc phục được kẻ thù rồi, liền vui vẻ chạy đến quán rượu uống mấy bát, lại cùng người ta đùa cợt một hồi, cãi cọ một hồi, lại thắng, rồi vui vẻ trở về đền Thổ Cốc, ngả đầu xuống là ngủ. Nếu có tiền, hắn liền đi đánh bài bảo, một đám người ngồi xổm trên mặt đất, A Q mồ hôi nhễ nhại chen vào giữa, giọng hắn to nhất:",
    "luxun-ah-q:2.20": "“Thanh Long bốn trăm!”",
    "luxun-ah-q:2.21": "“Hây… mở… đây!” Nhà cái mở nắp hộp, cũng mồ hôi nhễ nhại mà hát. “Thiên Môn ăn rồi… Giác trả lại! Nhân Hòa với Xuyên Đường bỏ không đấy…! Tiền đồng của A Q đưa đây…!”",
    "luxun-ah-q:2.22": "“Xuyên Đường một trăm — một trăm năm mươi!”",
    "luxun-ah-q:2.23": "Tiền của A Q, giữa những tiếng ca ngâm như thế, cứ dần dần chui vào thắt lưng những nhân vật mồ hôi nhễ nhại khác. Rốt cuộc hắn đành phải chen ra ngoài đám, đứng phía sau mà xem, sốt ruột hộ người khác, mãi đến lúc tan sòng, mới lưu luyến trở về đền Thổ Cốc, hôm sau, sưng cả mắt mà đi làm.",
    "luxun-ah-q:2.24": "Nhưng đúng là “Tái ông mất ngựa, biết đâu chẳng là phúc”, A Q bất hạnh mà được bạc một lần, thì lại suýt nữa thất bại.",
    "luxun-ah-q:2.25": "Ấy là tối hôm làng Vị rước thần. Tối hôm ấy theo lệ có một buổi diễn tuồng, quanh sân khấu, cũng theo lệ có nhiều chiếu bạc. Tiếng chiêng trống của tuồng hát, trong tai A Q dường như ở xa ngoài mười dặm; hắn chỉ nghe thấy tiếng hát của nhà cái. Hắn được rồi lại được. Tiền đồng biến thành hào bạc, hào bạc biến thành đồng bạc lớn, đồng bạc lớn lại thành chồng. Hắn hớn hở phấn khởi vô cùng:",
    "luxun-ah-q:2.26": "“Thiên Môn hai đồng!”",
    "luxun-ah-q:2.27": "Hắn chẳng biết ai với ai vì cớ gì mà đánh nhau. Tiếng chửi, tiếng đánh, tiếng chân, một trận đầu óc choáng váng, đến khi hắn bò dậy được, chiếu bạc không thấy đâu, người cũng không thấy đâu, trên mình có mấy chỗ hình như hơi đau, hình như cũng bị ăn mấy quả đấm mấy cú đá thì phải, mấy người nhìn hắn ra chiều ngạc nhiên. Hắn như mất mát cái gì, bước vào đền Thổ Cốc, định thần lại, mới biết đống bạc của hắn không còn nữa. Các chiếu bạc theo hội rước thần phần nhiều không phải người làng, còn biết tìm đâu ra gốc gác?",
    "luxun-ah-q:2.28": "Một đống bạc rất trắng rất sáng! Mà lại là của hắn — giờ không còn nữa! Bảo là coi như bị con nó lấy mất đi, thì vẫn cứ buồn bực không vui; bảo mình là sâu bọ đi, thì cũng vẫn buồn bực không vui: lần này hắn mới có phần cảm thấy nỗi đau của thất bại.",
    "luxun-ah-q:2.29": "Nhưng hắn lập tức chuyển bại thành thắng. Hắn giơ tay phải lên, ra sức tát liền hai cái vào mặt mình, nóng rát, hơi đau; tát xong, lòng liền bình thản lại, dường như kẻ đánh là mình, kẻ bị đánh là một cái mình khác, chẳng bao lâu lại hệt như chính mình đã đánh một người khác vậy, — tuy vẫn còn hơi nóng rát, — hắn hả hê đắc thắng nằm xuống.",
    "luxun-ah-q:2.30": "Hắn ngủ thiếp đi.",
    "luxun-ah-q:3.1": "Chương III. Lược thuật những chiến thắng (tiếp)",
    "luxun-ah-q:3.2": "Thế nhưng A Q tuy thường thắng, lại phải đợi đến sau khi được cụ Triệu tát cho một cái, mới nổi danh.",
    "luxun-ah-q:3.3": "Hắn trả tuần phiên hai trăm đồng tiền rượu xong, hằm hằm nằm xuống, sau nghĩ: “Thời buổi bây giờ thật chẳng ra thể thống gì, con đánh bố…” Thế là chợt nghĩ đến uy phong của cụ Triệu, mà nay cụ lại là con mình, thì tự mình cũng dần dần đắc ý lên, bèn bò dậy, hát bài Cô góa trẻ viếng mộ mà đi đến quán rượu. Lúc ấy, hắn lại cảm thấy cụ Triệu cao hơn người một bậc.",
    "luxun-ah-q:3.4": "Nói cũng lạ, từ đó về sau, quả nhiên mọi người dường như cũng kính trọng hắn đặc biệt. Điều này đối với A Q, có lẽ hắn cho là vì hắn là bố cụ Triệu, nhưng thực ra cũng không phải vậy. Lệ thường ở làng Vị, nếu như A Thất đánh A Bát, hoặc Lý Tứ đánh Trương Tam, xưa nay vốn chẳng kể là chuyện gì, nhất định phải có dính dáng đến một danh nhân như cụ Triệu chẳng hạn, mới được ghi lên bia miệng. Một khi đã lên bia miệng, thì kẻ đánh đã có danh, kẻ bị đánh cũng nhờ đó mà có danh. Còn như lỗi tại A Q, thì cố nhiên chẳng cần phải nói. Cớ sao vậy? Chính bởi cụ Triệu là người không thể sai. Nhưng hắn đã sai, sao mọi người lại dường như kính trọng hắn đặc biệt? Điều này thật khó hiểu, nếu khoan tạc ra mà nói, thì có lẽ vì A Q bảo mình là người cùng họ với cụ Triệu, tuy bị đánh, mọi người vẫn sợ có phần là thật, chi bằng kính trọng một chút cho chắc ăn. Bằng không, thì cũng giống như con vật thái lao trong miếu Khổng Tử, tuy cũng như lợn như dê, đều là súc vật cả, nhưng một khi đã được thánh nhân hạ đũa, thì các tiên nho không dám động càn nữa.",
    "luxun-ah-q:3.5": "A Q từ đó về sau đắc ý được nhiều năm.",
    "luxun-ah-q:3.6": "Có một năm vào mùa xuân, hắn say ngà ngà đi trên phố, dưới nắng bên chân tường, thấy Vương Râu đang ở đó cởi trần bắt rận, hắn bỗng thấy trên mình cũng ngứa ngáy. Cái gã Vương Râu này, vừa chốc vừa râu, người khác đều gọi gã là Vương Chốc Râu, A Q thì bỏ đi một chữ chốc, nhưng hết sức khinh miệt gã. Ý A Q cho rằng chốc thì chẳng có gì lạ, chỉ có bộ râu quai nón kia, thật là quá mới lạ, khiến người ta chướng mắt. Thế là hắn ngồi xuống bên cạnh gã, nếu là những kẻ rỗi việc khác, A Q vốn không dám liều lĩnh ngồi xuống. Nhưng bên cạnh Vương Râu này, hắn có gì mà sợ? Nói thật: hắn chịu ngồi xuống, đã là nể mặt gã lắm rồi.",
    "luxun-ah-q:3.7": "A Q cũng cởi chiếc áo kép rách ra, lật đi lật lại tìm một hồi, chẳng biết vì mới giặt hay vì cẩu thả, mất bao nhiêu công phu, chỉ bắt được ba bốn con. Hắn nhìn sang Vương Râu, thì lại hết con này đến con khác, hai con rồi ba con, cứ bỏ vào miệng cắn tanh tách.",
    "luxun-ah-q:3.8": "A Q lúc đầu thì thất vọng, sau lại bất bình: Vương Râu chướng mắt kia còn có ngần ấy, mà mình thì lại ít thế này, thật là chuyện mất thể thống lớn biết bao! Hắn rất muốn tìm lấy một hai con to, nhưng rốt cuộc chẳng có, vất vả lắm mới bắt được một con vừa vừa, tức tối nhét vào cặp môi dày, cắn lấy hết sức, đánh tách một tiếng, lại không kêu to bằng của Vương Râu.",
    "luxun-ah-q:3.9": "Những sẹo chốc của hắn đỏ lên từng mảng, hắn quăng áo xuống đất, nhổ một bãi nước bọt, nói:",
    "luxun-ah-q:3.10": "“Đồ sâu róm!”",
    "luxun-ah-q:3.11": "“Đồ chó ghẻ, mày chửi ai?” Vương Râu khinh khỉnh ngước mắt lên mà nói.",
    "luxun-ah-q:3.12": "A Q gần đây tuy được người ta tương đối kính trọng, bản thân cũng kiêu ngạo hơn đôi chút, nhưng gặp những kẻ rỗi việc quen đánh hắn thì vẫn còn nhát, riêng lần này lại hết sức vũ dũng. Cái thứ râu ria đầy mặt như thế này, mà cũng dám ăn nói hỗn láo ư?",
    "luxun-ah-q:3.13": "“Đứa nào nhận thì tao chửi đứa ấy!” Hắn đứng dậy, hai tay chống nạnh mà nói.",
    "luxun-ah-q:3.14": "“Xương mày ngứa rồi phải không?” Vương Râu cũng đứng dậy, khoác áo vào mà nói.",
    "luxun-ah-q:3.15": "A Q tưởng gã sắp chạy, xông vào đấm luôn một quả. Nắm đấm chưa chạm đến người, đã bị gã chộp lấy, chỉ một cái kéo, A Q lảo đảo ngã chúi vào, lập tức lại bị Vương Râu túm lấy đuôi sam, định lôi đến tường mà theo lệ đập đầu.",
    "luxun-ah-q:3.16": "“‘Quân tử động khẩu bất động thủ!’” A Q nghiêng đầu nói.",
    "luxun-ah-q:3.17": "Vương Râu dường như không phải quân tử, chẳng thèm để ý, đập luôn một mạch năm cái, lại ra sức đẩy một cái, đến nỗi A Q ngã văng ra xa hơn sáu thước, bấy giờ mới hả dạ bỏ đi.",
    "luxun-ah-q:3.18": "Trong ký ức của A Q, đây có lẽ phải kể là nỗi nhục thứ nhất trong đời, bởi vì Vương Râu với cái khuyết điểm râu quai nón, xưa nay chỉ bị hắn chế giễu, chưa từng chế giễu hắn, càng chẳng cần nói đến chuyện động tay. Thế mà nay gã lại dám động tay, thật là ngoài sức tưởng tượng, chẳng lẽ đúng như ngoài chợ đồn rằng, hoàng đế đã bãi thi, không cần tú tài với cử nhân nữa, vì thế nhà họ Triệu giảm mất uy phong, vì thế bọn họ cũng coi thường hắn rồi sao?",
    "luxun-ah-q:3.19": "A Q đứng đó, chẳng biết nên làm thế nào.",
    "luxun-ah-q:3.20": "Xa xa có một người đi tới, kẻ đối đầu của hắn lại đến. Đây cũng là một người A Q ghét nhất, tức là con trai cả của cụ Tiền. Gã trước kia lên thành vào học trường Tây, chẳng biết làm sao lại chạy sang tận Nhật Bản, nửa năm sau gã về nhà, chân cũng thẳng ra, đuôi sam cũng mất, mẹ gã khóc rống lên hơn mười trận, vợ gã nhảy giếng ba lần. Về sau, mẹ gã đi khắp nơi bảo: “Cái đuôi sam ấy là bị kẻ xấu chuốc rượu say rồi cắt mất. Vốn có thể làm quan to, nay đành đợi để dài ra rồi hẵng hay.” Thế nhưng A Q không chịu tin, cứ một mực gọi gã là “thằng Tây giả”, cũng gọi là “đứa thông đồng với ngoại quốc”, hễ thấy gã, nhất định chửi rủa thầm trong bụng.",
    "luxun-ah-q:3.21": "Điều A Q đặc biệt “ghét cay ghét đắng”, là cái đuôi sam giả của gã. Đuôi sam mà đến mức giả, thì là mất tư cách làm người; vợ gã không nhảy giếng lần thứ tư, cũng chẳng phải người đàn bà tốt.",
    "luxun-ah-q:3.22": "Cái “thằng Tây giả” ấy đến gần rồi.",
    "luxun-ah-q:3.23": "“Thằng trọc. Đồ lừa…” A Q xưa nay vốn chỉ chửi trong bụng, chưa từng ra tiếng, lần này vì đang tức giận, vì muốn báo thù, nên bất giác khe khẽ thốt ra thành lời.",
    "luxun-ah-q:3.24": "Không ngờ thằng trọc ấy lại cầm một cây gậy sơn vàng — tức là thứ A Q gọi là gậy đám ma — sải bước đi tới. A Q trong chớp mắt ấy, liền biết là có lẽ sắp bị đánh, vội vàng gồng gân cốt, rụt vai chờ sẵn, quả nhiên, chát một tiếng, dường như đích xác đã đánh trúng đầu mình.",
    "luxun-ah-q:3.25": "“Tôi nói nó kia mà!” A Q chỉ vào một đứa trẻ gần đó, phân trần.",
    "luxun-ah-q:3.26": "Chát! Chát chát!",
    "luxun-ah-q:3.27": "Trong ký ức của A Q, đây có lẽ phải kể là nỗi nhục thứ hai trong đời. May mà sau mấy tiếng chát chát, đối với hắn dường như lại xong được một việc, trái lại thấy nhẹ nhõm hơn, hơn nữa cái báu vật gia truyền “quên” cũng đã phát huy hiệu lực, hắn thong thả bước đi, gần đến cửa quán rượu, thì đã có phần vui vẻ rồi.",
    "luxun-ah-q:3.28": "Nhưng phía trước lại có ni cô con ở am Tĩnh Tu đi tới. A Q ngay cả lúc bình thường, trông thấy cô ta cũng nhất định phải nhổ nước bọt mà chửi, huống chi lại sau khi vừa chịu nhục? Thế là hắn sực nhớ lại, lại nổi lòng căm thù.",
    "luxun-ah-q:3.29": "“Tao không biết sao hôm nay tao xúi quẩy thế, hóa ra chính vì gặp mày!” Hắn nghĩ.",
    "luxun-ah-q:3.30": "Hắn tiến lên đón, nhổ to một bãi nước bọt:",
    "luxun-ah-q:3.31": "“Khạc, phì!”",
    "luxun-ah-q:3.32": "Ni cô con chẳng thèm để ý, cúi đầu cứ đi. A Q đến sát bên cô ta, đột nhiên thò tay ra xoa lên cái đầu mới cạo của cô ta, cười ngây ngô, nói:",
    "luxun-ah-q:3.33": "“Con trọc! Mau về đi, hòa thượng đang đợi mày đấy…”",
    "luxun-ah-q:3.34": "“Sao anh lại động chân động tay…” Ni cô đỏ bừng mặt nói, vừa nói vừa rảo bước đi.",
    "luxun-ah-q:3.35": "Người trong quán rượu cười rộ lên. A Q thấy công nghiệp của mình được thưởng thức, thì lại càng hớn hở phấn khởi:",
    "luxun-ah-q:3.36": "“Hòa thượng động được, tao không động được à?” Hắn véo lấy má cô ta.",
    "luxun-ah-q:3.37": "Người trong quán rượu cười rộ lên. A Q càng đắc ý, hơn nữa để làm thỏa mãn các nhà thưởng lãm kia, hắn lại ra sức véo thêm một cái, rồi mới buông tay.",
    "luxun-ah-q:3.38": "Trận này, hắn đã quên khuấy Vương Râu, cũng quên cả thằng Tây giả, dường như mọi sự “xúi quẩy” hôm nay đều đã báo thù được cả; hơn nữa lạ thay, lại dường như toàn thân còn nhẹ nhõm hơn cả sau mấy tiếng chát chát, lâng lâng như sắp bay lên.",
    "luxun-ah-q:3.39": "“Đồ A Q tuyệt tự tuyệt tôn!” Xa xa vẳng lại tiếng ni cô con nghẹn ngào.",
    "luxun-ah-q:3.40": "“Ha ha ha!” A Q cười, mười phần đắc ý.",
    "luxun-ah-q:3.41": "“Ha ha ha!” Người trong quán rượu cũng cười, chín phần đắc ý.",
    "luxun-ah-q:4.1": "Chương IV. Bi kịch tình yêu",
    "luxun-ah-q:4.2": "Có người nói: có những kẻ chiến thắng, muốn đối thủ như hổ, như chim ưng, thì mới cảm được niềm vui chiến thắng; nếu như dê, như gà con, thì trái lại thấy chiến thắng vô vị. Lại có những kẻ chiến thắng, khi đã chinh phục hết thảy, nhìn thấy kẻ chết thì chết rồi, kẻ hàng thì hàng rồi, “thần thành hoàng thành khủng, tử tội tử tội”, thế là không còn kẻ địch, không còn đối thủ, không còn bạn bè, chỉ còn mình ở trên, một mình, trơ trọi, thê lương, tịch mịch, thì trái lại cảm thấy nỗi buồn của chiến thắng. Thế nhưng A Q của chúng ta lại không đến nỗi kém cỏi như vậy, hắn mãi mãi đắc ý: đây có lẽ cũng là một bằng chứng cho thấy văn minh tinh thần của Trung Quốc đứng đầu toàn cầu.",
    "luxun-ah-q:4.3": "Xem kìa, hắn lâng lâng như sắp bay lên!",
    "luxun-ah-q:4.4": "Thế nhưng chiến thắng lần này lại khiến hắn có phần khác lạ. Hắn lâng lâng bay suốt nửa ngày, bay vào đền Thổ Cốc, theo lệ thì đáng lẽ nằm xuống là ngáy. Ai ngờ đêm ấy, hắn rất khó chợp mắt, hắn thấy ngón tay cái và ngón trỏ của mình có gì đó là lạ: dường như trơn mịn hơn mọi khi. Chẳng biết là trên mặt ni cô con có chút gì trơn mịn dính vào ngón tay hắn, hay là ngón tay hắn cọ vào mặt ni cô con mà thành trơn mịn?…",
    "luxun-ah-q:4.5": "“Đồ A Q tuyệt tự tuyệt tôn!”",
    "luxun-ah-q:4.6": "Tai A Q lại nghe thấy câu ấy. Hắn nghĩ: phải lắm, nên có một người đàn bà, tuyệt tự tuyệt tôn thì chẳng có ai cúng cho một bát cơm, … nên có một người đàn bà. Phàm “bất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại”, mà “ma họ Nhược Ngao chịu đói”, cũng là một nỗi bi ai lớn ở đời, cho nên tư tưởng ấy của hắn, kỳ thực điều gì cũng hợp với kinh của thánh, truyện của hiền, chỉ tiếc về sau có phần “không thu lại được cái tâm đã buông” mà thôi.",
    "luxun-ah-q:4.7": "“Đàn bà, đàn bà!…” Hắn nghĩ:",
    "luxun-ah-q:4.8": "“… Hòa thượng động được… Đàn bà, đàn bà!… Đàn bà!” Hắn lại nghĩ.",
    "luxun-ah-q:4.9": "Chúng ta không thể biết đêm ấy A Q đến lúc nào mới ngáy. Nhưng có lẽ từ đó về sau hắn cứ thấy ngón tay hơi trơn mịn, nên từ đó về sau hắn cứ có phần lâng lâng; “Đàn…” hắn nghĩ.",
    "luxun-ah-q:4.10": "Chỉ một việc này, chúng ta cũng đủ biết đàn bà là thứ hại người.",
    "luxun-ah-q:4.11": "Đàn ông Trung Quốc, vốn quá nửa đều có thể làm thánh hiền, tiếc thay đều bị đàn bà làm hỏng cả. Nhà Thương là vì Đát Kỷ mà mất; nhà Chu là do Bao Tự làm hỏng; nhà Tần… tuy sử không chép rõ, chúng ta cứ giả định là vì đàn bà, có lẽ cũng chưa hẳn đã sai lắm; còn Đổng Trác thì đích xác là bị Điêu Thuyền hại chết.",
    "luxun-ah-q:4.12": "A Q vốn cũng là người chính đính, chúng ta tuy không biết hắn từng được minh sư nào chỉ dạy, nhưng đối với “lằn ranh lớn giữa nam và nữ” hắn xưa nay vẫn hết sức nghiêm; lại rất có chính khí bài xích dị đoan — như ni cô con và thằng Tây giả chẳng hạn. Học thuyết của hắn là: phàm ni cô, nhất định tư thông với hòa thượng; một người đàn bà đi ở ngoài, nhất định muốn quyến rũ trai lạ; một trai một gái đứng nói chuyện với nhau, nhất định là có chuyện mờ ám rồi. Để trừng trị bọn họ, hắn thường trợn mắt giận mà nhìn, hoặc nói to mấy câu “vạch tim đen”, hoặc ở chỗ vắng vẻ, thì từ đằng sau ném một hòn sỏi.",
    "luxun-ah-q:4.13": "Ai ngờ hắn sắp đến tuổi “nhi lập”, lại bị ni cô con làm hại cho lâng lâng. Cái tinh thần lâng lâng này, về mặt lễ giáo là không nên có, — cho nên đàn bà thật đáng ghét, giả như mặt ni cô con không trơn mịn, thì A Q cũng không đến nỗi bị mê hoặc, lại giả như mặt ni cô con che một lớp vải, thì A Q cũng không đến nỗi bị mê hoặc, — năm sáu năm trước, hắn từng véo đùi một người đàn bà giữa đám đông dưới sân khấu, nhưng vì cách một lớp quần, nên sau đó không hề lâng lâng, — còn ni cô con thì không như thế, điều đó cũng đủ thấy dị đoan đáng ghét.",
    "luxun-ah-q:4.14": "“Đàn…” A Q nghĩ.",
    "luxun-ah-q:4.15": "Đối với những người đàn bà hắn cho là “nhất định muốn quyến rũ trai lạ”, hắn thường để ý, nhưng họ chẳng hề cười với hắn. Đối với những người đàn bà nói chuyện với hắn, hắn cũng thường lắng tai nghe, nhưng họ lại chẳng hề nhắc đến chuyện mờ ám gì. Ồ, đây cũng là một điều đáng ghét của đàn bà: họ đều giả vờ “đứng đắn”.",
    "luxun-ah-q:4.16": "Hôm ấy, A Q giã gạo cả ngày ở nhà cụ Triệu, ăn cơm tối xong, liền ngồi trong bếp hút thuốc tẩu. Nếu ở nhà khác, ăn cơm tối xong vốn có thể về rồi, nhưng nhà cụ Triệu ăn tối sớm, tuy theo lệ định thì không được thắp đèn, ăn xong là đi ngủ, nhưng thỉnh thoảng cũng có đôi ngoại lệ: một là, hồi cụ Triệu chưa đỗ tú tài, được phép thắp đèn đọc văn bài; hai là, khi A Q đến làm thuê ngắn ngày, được phép thắp đèn giã gạo. Vì có điều ngoại lệ ấy, nên trước khi bắt tay vào giã gạo, A Q còn ngồi hút thuốc tẩu trong bếp.",
    "luxun-ah-q:4.17": "Chị Ngô, người hầu gái duy nhất trong nhà cụ Triệu, rửa xong bát đĩa, cũng ngồi xuống ghế dài, và chuyện gẫu với A Q:",
    "luxun-ah-q:4.18": "“Bà lớn hai hôm nay không ăn cơm đấy, vì ông lớn muốn mua một cô vợ lẽ…”",
    "luxun-ah-q:4.19": "“Đàn bà… chị Ngô… cô góa trẻ này…” A Q nghĩ.",
    "luxun-ah-q:4.20": "“Mợ nhà tôi tháng Tám này sắp sinh rồi…”",
    "luxun-ah-q:4.21": "“Đàn bà…” A Q nghĩ.",
    "luxun-ah-q:4.22": "A Q đặt cái tẩu xuống, đứng dậy.",
    "luxun-ah-q:4.23": "“Mợ nhà tôi…” Chị Ngô vẫn còn lải nhải.",
    "luxun-ah-q:4.24": "“Tôi muốn ngủ với chị, tôi muốn ngủ với chị!” A Q bỗng xông tới, quỳ xuống trước mặt chị ta.",
    "luxun-ah-q:4.25": "Trong khoảnh khắc, lặng ngắt như tờ.",
    "luxun-ah-q:4.26": "“Ối giời ơi!” Chị Ngô ngẩn ra một lúc, đột nhiên run bắn, kêu thét lên chạy ra ngoài, vừa chạy vừa la, hình như về sau còn khóc nữa.",
    "luxun-ah-q:4.27": "A Q quỳ trước bức tường cũng ngẩn ra, thế rồi hai tay vịn vào cái ghế không, từ từ đứng dậy, dường như cảm thấy có phần hỏng việc. Lúc này hắn quả thật cũng có phần thấp thỏm, cuống quýt giắt cái tẩu vào thắt lưng quần, định đi giã gạo. Bốp một tiếng, trên đầu bị nện một cái rất mạnh, hắn vội quay người lại, thì cậu tú đã cầm một cây đòn tre to đứng trước mặt hắn.",
    "luxun-ah-q:4.28": "“Mày làm phản à,… mày cái đồ…”",
    "luxun-ah-q:4.29": "Cây đòn tre to lại bổ xuống hắn. A Q đưa hai tay ôm đầu, chát một cái trúng ngay vào khớp ngón tay, lần này thì đau ra trò. Hắn xông ra cửa bếp, dường như trên lưng lại bị thêm một cái.",
    "luxun-ah-q:4.30": "“Đồ vương bát đản!” Cậu tú ở đằng sau dùng tiếng quan thoại mà chửi như thế.",
    "luxun-ah-q:4.31": "A Q chạy vào chỗ giã gạo, đứng một mình, vẫn thấy ngón tay đau, vẫn nhớ câu “vương bát đản”, vì đó là câu người nhà quê làng Vị xưa nay không dùng, chỉ có những bậc sang trọng từng gặp quan phủ mới dùng, cho nên hắn sợ khác thường, mà ấn tượng cũng sâu khác thường. Nhưng lúc này, cái tư tưởng “đàn…” của hắn cũng không còn nữa. Hơn nữa sau trận đánh chửi, dường như một việc cũng đã kết thúc, trái lại thấy chẳng còn vướng bận gì, liền bắt tay vào giã gạo. Giã một lúc, hắn nóng lên, lại dừng tay cởi áo.",
    "luxun-ah-q:4.32": "Lúc cởi áo, hắn nghe bên ngoài rất ồn ào, A Q cả đời vốn thích xem chuyện náo nhiệt nhất, liền lần theo tiếng mà đi ra. Lần theo tiếng dần dần đến tận nội viện nhà cụ Triệu, tuy trong ánh chập choạng, vẫn nhận ra được nhiều người, cả nhà cụ Triệu kể cả bà lớn đã hai ngày không ăn cơm cũng có mặt, lại còn chị bảy Trâu nhà bên cạnh, cùng những người thật sự cùng họ là Triệu Bạch Nhãn, Triệu Tư Thần.",
    "luxun-ah-q:4.33": "Mợ đang lôi chị Ngô từ trong buồng người ở ra, vừa nói:",
    "luxun-ah-q:4.34": "“Chị ra ngoài này,… đừng có trốn trong buồng mà nghĩ ngợi…”",
    "luxun-ah-q:4.35": "“Ai mà chẳng biết chị là người đứng đắn,… vạn lần chớ có nghĩ quẩn.” Chị bảy Trâu cũng nói từ bên cạnh.",
    "luxun-ah-q:4.36": "Chị Ngô chỉ khóc, xen vào vài câu, nhưng nghe không rõ lắm.",
    "luxun-ah-q:4.37": "A Q nghĩ: “Hừ, hay đấy, cô góa trẻ này chẳng biết đang bày trò gì đây?” Hắn muốn dò hỏi, bèn đi đến bên cạnh Triệu Tư Thần. Lúc này hắn bỗng thấy cụ Triệu chạy xổ về phía hắn, mà trong tay lại nắm một cây đòn tre to. Hắn trông thấy cây đòn tre to ấy, liền bỗng chốc hiểu ra rằng việc mình vừa bị đánh, với trận náo nhiệt này hình như có dính dáng. Hắn quay người bỏ đi, định trốn về chỗ giã gạo, chẳng ngờ cây đòn tre ấy chặn mất đường đi, thế là hắn lại quay người bỏ đi, tự nhiên mà vậy ra khỏi cửa sau, chẳng mấy chốc, đã ở trong đền Thổ Cốc rồi.",
    "luxun-ah-q:4.38": "A Q ngồi một lúc, da gà nổi lên, hắn thấy lạnh, vì tuy đang mùa xuân, nhưng ban đêm còn khá lạnh, chưa nên cởi trần. Hắn cũng nhớ là cái áo vải để lại nhà cụ Triệu, nhưng nếu đi lấy, lại rất sợ cây đòn tre của cậu tú. Thế nhưng tuần phiên đã vào.",
    "luxun-ah-q:4.39": "“A Q, mẹ kiếp mày! Mày dám trêu ghẹo cả người làm nhà họ Triệu, thật là làm phản. Làm tao tối không được ngủ, mẹ kiếp mày!…”",
    "luxun-ah-q:4.40": "Răn dạy một hồi như thế như thế, A Q dĩ nhiên chẳng có gì để nói. Sau cùng, vì là ban đêm, phải biếu tuần phiên tiền rượu gấp đôi là bốn trăm đồng, A Q đang không có tiền mặt, bèn lấy một cái mũ nỉ làm vật cầm, và giao ước năm điều kiện:",
    "luxun-ah-q:4.41": "Một, ngày mai phải mang một đôi nến đỏ — loại nặng một cân — một bó hương, đến nhà cụ Triệu tạ tội.",
    "luxun-ah-q:4.42": "Hai, nhà cụ Triệu mời đạo sĩ trừ ma thắt cổ, phí tổn do A Q chịu.",
    "luxun-ah-q:4.43": "Ba, A Q từ nay không được bước qua ngưỡng cửa nhà cụ Triệu.",
    "luxun-ah-q:4.44": "Bốn, chị Ngô sau này nếu có xảy ra điều gì bất trắc, thì chỉ hỏi tội A Q.",
    "luxun-ah-q:4.45": "Năm, A Q không được đến đòi tiền công và cái áo vải nữa.",
    "luxun-ah-q:4.46": "A Q dĩ nhiên đều nhận cả, khốn nỗi không có tiền. May mà đã sang xuân, chăn bông có thể không dùng đến, bèn đem cầm được hai nghìn đồng tiền lớn, thực hiện điều ước. Sau khi cởi trần dập đầu tạ tội, lại còn thừa được mấy đồng, hắn cũng chẳng chuộc mũ nỉ nữa, đem uống rượu hết sạch. Nhưng nhà cụ Triệu cũng không đốt hương thắp nến, vì để dành lúc bà lớn lễ Phật có thể dùng, nên cất đi. Cái áo vải rách thì phần lớn làm tã lót cho đứa bé mợ sinh hồi tháng Tám, phần nhỏ rách nát thì đều làm đế giày cho chị Ngô.",
    "luxun-ah-q:5.1": "Chương V. Vấn đề sinh kế",
    "luxun-ah-q:5.2": "A Q làm lễ xong, vẫn trở về đền Thổ Cốc; mặt trời lặn rồi, hắn dần thấy trên đời có cái gì là lạ. Hắn nghĩ kỹ một hồi, rốt cuộc tỉnh ngộ ra: nguyên do hẳn là tại mình cởi trần. Hắn nhớ ra cái áo kép rách vẫn còn, bèn khoác lên người, nằm lăn ra; đến lúc mở mắt, thì mặt trời lại đã chiếu lên đầu bức tường phía tây rồi. Hắn ngồi dậy, vừa nói: “Mẹ kiếp…”",
    "luxun-ah-q:5.3": "Dậy rồi, hắn cũng vẫn ra phố lêu lổng như cũ; tuy không có cái đau thấm tận da thịt như lúc cởi trần, nhưng lại dần thấy trên đời có cái gì là lạ. Dường như từ hôm ấy, đàn bà làng Vị bỗng dưng đều biết thẹn cả, hễ thấy A Q đi tới, là ai nấy chui tọt vào trong cửa. Thậm chí đến cả chị bảy Trâu đã gần năm mươi tuổi cũng chạy theo người ta mà chui bừa, lại còn gọi cả đứa con gái mười một tuổi vào nữa. A Q lấy làm lạ lắm, và nghĩ: “Lũ này bỗng dưng đều học đòi điệu bộ tiểu thư cả. Lũ đĩ này…”",
    "luxun-ah-q:5.4": "Nhưng hắn còn thấy trên đời có cái gì là lạ hơn nữa, thì đã là chuyện nhiều ngày sau. Một là, quán rượu không chịu cho chịu nữa; hai là, lão già trông đền Thổ Cốc nói những câu vớ vẩn, dường như muốn đuổi hắn đi; ba là, tuy hắn không nhớ rõ bao nhiêu ngày, nhưng quả thật đã nhiều ngày không có một ai đến gọi hắn đi làm công nhật. Quán rượu không cho chịu, thì nhịn cũng được; lão già giục đi, thì để lão lải nhải một hồi cũng xong; chỉ có chuyện không ai đến gọi đi làm công nhật là khiến A Q đói bụng: đó thật là một việc hết sức “mẹ kiếp”.",
    "luxun-ah-q:5.5": "A Q chịu không nổi nữa, đành đến nhà các chủ quen cũ mà dò hỏi, — chỉ riêng ngưỡng cửa nhà họ Triệu là không được bước qua, — vậy mà tình hình cũng khác thường: thế nào cũng có một người đàn ông bước ra, mặt mày hết sức chán ghét, xua tay như xua kẻ ăn mày:—",
    "luxun-ah-q:5.6": "“Không có, không có! Mày đi ra!”",
    "luxun-ah-q:5.7": "A Q càng thấy lạ lùng. Hắn nghĩ, những nhà này xưa nay vẫn không thể thiếu người giúp việc, không lẽ bây giờ bỗng dưng đều rảnh việc cả, hẳn là có điều gì uẩn khúc bên trong đây. Hắn để ý dò hỏi, mới biết họ có việc đều đi gọi D Con. Thằng D Con này là một đứa nghèo kiết, vừa gầy vừa yếu, trong mắt A Q, địa vị nó còn ở dưới Vương Râu, ai ngờ thằng nhãi ấy lại cướp mất bát cơm của hắn. Cho nên cơn giận lần này của A Q khác hẳn mọi khi; đang hầm hầm bước đi, bỗng hắn vung tay lên, hát:",
    "luxun-ah-q:5.8": "“Tay ta cầm roi thép quật mày!…”",
    "luxun-ah-q:5.9": "Mấy hôm sau, hắn lại gặp đúng D Con trước bức tường bình phong nhà họ Tiền. “Kẻ thù gặp nhau, mắt sáng gấp bội”, A Q bèn xông tới, D Con cũng đứng lại.",
    "luxun-ah-q:5.10": "“Đồ súc sinh!” A Q trợn mắt nói, nước bọt bắn ra từ khóe miệng.",
    "luxun-ah-q:5.11": "“Tao là con sâu cái bọ, được chưa?…” D Con nói.",
    "luxun-ah-q:5.12": "Sự khiêm nhường ấy lại càng khiến A Q nổi giận, nhưng tay hắn không có roi thép, thế là đành nhảy xổ vào, đưa tay túm đuôi sam D Con. D Con một tay giữ chặt chân đuôi sam của mình, một tay cũng túm lấy đuôi sam A Q; A Q bèn cũng lấy bàn tay còn rảnh giữ chặt chân đuôi sam của mình. Theo con mắt A Q trước kia, D Con vốn chẳng đáng kể vào đâu, nhưng gần đây hắn bị đói, vừa gầy vừa yếu đã chẳng kém gì D Con, thế nên thành ra cảnh ngang sức ngang tài; bốn bàn tay túm lấy hai cái đầu, cả hai cùng khom lưng, in lên bức tường vôi trắng nhà họ Tiền một hình cầu vồng màu lam, kéo dài đến nửa giờ đồng hồ.",
    "luxun-ah-q:5.13": "“Được rồi, được rồi!” những người xem nói, có lẽ là để can.",
    "luxun-ah-q:5.14": "“Được, được!” những người xem nói, chẳng biết là can, là khen, hay là xúi.",
    "luxun-ah-q:5.15": "Thế nhưng cả hai đều không nghe. A Q tiến ba bước, D Con liền lùi ba bước, rồi cả hai đứng lại; D Con tiến ba bước, A Q liền lùi ba bước, rồi lại cả hai đứng lại. Chừng nửa giờ, — làng Vị ít đồng hồ chuông, nên khó nói lắm, có khi là hai mươi phút, — tóc cả hai đều bốc khói, trán đều vã mồ hôi; tay A Q lỏng ra, trong cùng một khoảnh khắc, tay D Con cũng vừa lỏng ra; cùng lúc đứng thẳng lên, cùng lúc lùi ra, rồi đều lách ra khỏi đám đông.",
    "luxun-ah-q:5.16": "“Nhớ đấy, mẹ kiếp…” A Q ngoảnh đầu lại nói.",
    "luxun-ah-q:5.17": "“Mẹ kiếp, nhớ đấy…” D Con cũng ngoảnh đầu lại nói.",
    "luxun-ah-q:5.18": "Trận “long hổ đấu” này dường như chẳng phân thắng bại, cũng chẳng biết người xem có thỏa mãn không, chẳng ai bàn tán gì, còn A Q thì vẫn chẳng có ai đến gọi đi làm công nhật.",
    "luxun-ah-q:5.19": "Có một hôm trời rất ấm áp, gió nhẹ hiu hiu, đã phảng phất hơi hướng mùa hạ, A Q lại thấy rét; nhưng cái đó còn chịu được, cái chính là đói bụng. Chăn bông, mũ dạ, áo vải thì đã chẳng còn từ lâu, sau đó lại bán cái áo bông; bây giờ còn cái quần, nhưng vạn lần không thể cởi ra; còn cái áo kép rách, thì ngoài đem cho người ta làm đế giày ra, nhất định không bán được ra tiền. Hắn đã mong từ lâu sẽ nhặt được một món tiền ngoài đường, nhưng đến giờ vẫn chưa thấy; hắn mong bỗng tìm được một món tiền ngay trong căn nhà nát của mình, cuống quýt nhìn quanh, nhưng trong nhà trống trơn, nhìn một cái là thấy hết. Thế là hắn quyết ra đi kiếm ăn.",
    "luxun-ah-q:5.20": "Hắn đi trên đường để “kiếm ăn”, thấy quán rượu quen, thấy bánh bao quen, nhưng hắn đều đi qua cả, chẳng những không dừng lại, mà cũng không hề muốn. Thứ hắn kiếm không phải những thứ ấy nữa; hắn kiếm thứ gì, chính hắn cũng không biết.",
    "luxun-ah-q:5.21": "Làng Vị vốn không phải làng lớn, chẳng mấy chốc đã đi hết. Ngoài làng toàn là ruộng nước, khắp tầm mắt là màu xanh non của mạ mới, xen mấy chấm đen tròn tròn động đậy, ấy là những người nông phu đang cày ruộng. A Q chẳng thưởng thức cái thú điền gia ấy, chỉ cứ đi, bởi vì hắn trực giác biết rằng cái đó với con đường “kiếm ăn” của hắn còn xa xôi lắm. Nhưng rốt cuộc hắn đi đến ngoài tường am Tĩnh Tu.",
    "luxun-ah-q:5.22": "Quanh am cũng là ruộng nước, bức tường vôi trắng nhô lên giữa màu xanh mới; trong bức tường đất thấp phía sau là vườn rau. A Q ngần ngừ một lúc, nhìn bốn phía, chẳng có ai. Hắn bèn trèo lên bức tường thấp ấy, níu lấy dây hà thủ ô, nhưng đất vẫn rơi lả tả, chân A Q cũng run lẩy bẩy; rốt cuộc vin được cành dâu, nhảy vào bên trong. Bên trong quả thật xanh tốt um tùm, nhưng dường như chẳng có rượu vàng bánh bao, hay thứ gì khác ăn được. Sát tường tây là bụi tre, dưới có nhiều măng, chỉ tiếc đều là thứ chưa luộc chín; lại có cải dầu đã kết hạt từ lâu, cải bẹ sắp ra hoa, cải trắng non cũng đã già lắm rồi.",
    "luxun-ah-q:5.23": "A Q thấy oan ức như anh học trò thi trượt; hắn chậm rãi đi tới gần cổng vườn, bỗng mừng rỡ khôn xiết: rõ ràng đây là một luống củ cải già. Hắn bèn ngồi xổm xuống mà nhổ, thì ngoài cổng bỗng thò ra một cái đầu rất tròn, rồi lập tức thụt lại; rõ ràng là ni cô con. Bọn ni cô con thì A Q vốn coi như cỏ rác, nhưng việc đời phải “lùi một bước mà nghĩ”, cho nên hắn vội vàng nhổ lấy bốn củ cải, vặn bỏ lá xanh, bọc vào vạt áo trước. Thế nhưng bà vãi già đã ra rồi!",
    "luxun-ah-q:5.24": "“A Di Đà Phật, A Q, sao mày lại nhảy vào vườn ăn trộm củ cải!… Ối chao, tội lỗi quá, ối, A Di Đà Phật!…”",
    "luxun-ah-q:5.25": "“Tao nhảy vào vườn nhà mụ ăn trộm củ cải bao giờ?” A Q vừa nhìn vừa đi, nói.",
    "luxun-ah-q:5.26": "“Bây giờ… cái này chẳng phải sao?” Bà vãi già chỉ vào vạt áo hắn.",
    "luxun-ah-q:5.27": "“Cái này là của mụ à? Mụ gọi nó có dạ không? Mụ…”",
    "luxun-ah-q:5.28": "A Q chưa nói hết câu, đã cất bước chạy; đuổi theo là một con chó mực rất to béo. Con này vốn ở cổng trước, không hiểu sao lại ra vườn sau. Con chó mực vừa gầm gừ vừa đuổi, đã sắp ngoạm được chân A Q, may sao từ vạt áo rơi ra một củ cải, con chó giật mình, khựng lại một chút, A Q đã trèo lên cây dâu, bước sang bức tường đất, rồi cả người lẫn củ cải lăn ra ngoài tường. Chỉ còn con chó mực vẫn sủa vào cây dâu, và bà vãi già niệm Phật.",
    "luxun-ah-q:5.29": "A Q sợ bà vãi lại thả chó mực ra, nhặt củ cải lên rồi đi. Dọc đường hắn còn nhặt mấy hòn đá nhỏ, nhưng con chó mực không xuất hiện nữa. A Q bèn vứt đá đi, vừa đi vừa ăn, và nghĩ, ở đây cũng chẳng có gì mà kiếm, chi bằng vào thành…",
    "luxun-ah-q:5.30": "Đến lúc ăn hết ba củ cải, hắn đã quyết định chủ ý vào thành rồi.",
    "luxun-ah-q:6.1": "Chương VI. Từ trung hưng đến mạt lộ",
    "luxun-ah-q:6.2": "Đến khi người làng Vị lại thấy A Q xuất hiện, thì đã vừa qua Trung thu năm ấy. Mọi người đều kinh ngạc, bảo A Q đã về, rồi mới ngược lên mà nghĩ: thế trước đây hắn đi đâu nhỉ? Mấy lần trước A Q lên thành, phần nhiều đã hớn hở kể với người ta từ sớm, nhưng lần này thì không, cho nên chẳng có ai để ý. Có lẽ hắn cũng đã từng nói với lão già trông đền Thổ Cốc, nhưng theo lệ cũ làng Vị, chỉ có cụ Triệu, cụ Tiền và cậu tú lên thành mới tính là một việc. Thằng Tây giả còn chưa được kể vào, huống hồ là A Q: vì thế lão già cũng chẳng tuyên truyền hộ hắn, và xã hội làng Vị cũng không có cách nào biết được.",
    "luxun-ah-q:6.3": "Nhưng lần trở về này của A Q lại khác hẳn trước, quả thật rất đáng kinh ngạc. Trời sắp tối, hắn ngái ngủ lờ đờ xuất hiện trước cửa quán rượu, đi tới gần quầy, từ bên thắt lưng thò tay ra, đầy một nắm toàn bạc với đồng, ném lên quầy mà nói: “Tiền mặt đây! Rót rượu ra!” Hắn mặc một cái áo kép mới, xem ra bên thắt lưng còn đeo một cái ruột tượng lớn, nặng trĩu, kéo dây lưng quần trễ thành một đường cong rất cong. Lệ cũ làng Vị, thấy nhân vật nào hơi khác người một chút, thì thà kính còn hơn khinh; nay tuy biết rõ là A Q, nhưng vì có phần khác với A Q mặc áo kép rách, người xưa có câu: “Kẻ sĩ xa nhau ba ngày, phải dụi mắt mà nhìn”, cho nên người hầu bàn, chủ quán, khách uống rượu, người qua đường, tự nhiên đều lộ ra một vẻ vừa ngờ vừa kính. Chủ quán đã gật đầu trước, lại tiếp đến chuyện trò:",
    "luxun-ah-q:6.4": "“Ồ, A Q, mày về rồi đấy à!”",
    "luxun-ah-q:6.5": "“Về rồi.”",
    "luxun-ah-q:6.6": "“Phát tài, phát tài nhé, mày — ở…”",
    "luxun-ah-q:6.7": "“Lên thành đấy!”",
    "luxun-ah-q:6.8": "Cái tin mới ấy, hôm sau đã lan khắp làng Vị. Ai ai cũng muốn biết lịch sử trung hưng của A Q có tiền mặt và áo kép mới, cho nên ở quán rượu, ở quán trà, dưới mái hiên miếu, dần dần dò hỏi ra được. Kết quả là A Q được một sự kính sợ mới.",
    "luxun-ah-q:6.9": "Theo lời A Q, hắn giúp việc trong nhà cụ cử; nghe đến đoạn này, ai nấy đều nghiêm trang. Cụ này vốn họ Bạch, nhưng vì cả thành chỉ có mỗi mình cụ là cử nhân, nên chẳng cần đặt họ vào nữa, hễ nói đến cụ cử là nói đến cụ. Cái đó không riêng ở làng Vị như vậy, mà khắp trong vòng một trăm dặm cũng đều như vậy, người ta gần như đều tưởng tên họ cụ chính là Cụ Cử. Giúp việc trong phủ người này, thì dĩ nhiên là đáng kính. Nhưng theo lời A Q lại nói, hắn không thích giúp việc nữa, vì cụ cử ấy thực là quá “mẹ kiếp”. Nghe đến đoạn này, ai nấy đều thở dài mà lại hả dạ, vì A Q vốn không đáng được giúp việc trong nhà cụ cử, mà không giúp nữa thì lại tiếc.",
    "luxun-ah-q:6.10": "Theo lời A Q, việc hắn trở về hình như cũng là do không vừa lòng người trong thành: ấy là ở chỗ họ gọi cái ghế dài là ghế băng, lại rán cá cho hành thái sợi; thêm vào đó là cái khuyết điểm mới quan sát được gần đây: đàn bà đi đường uốn éo cũng không đẹp lắm. Song cũng có những chỗ rất đáng phục, chẳng hạn dân quê làng Vị chẳng qua chỉ đánh bài tre ba mươi hai quân, chỉ có thằng Tây giả là biết đánh “ma chược”, thế mà trong thành thì đến cả lũ ranh con cũng đánh thạo cả. Thằng Tây giả gì đó, chỉ cần đặt vào tay lũ ranh con mười mấy tuổi trong thành, là lập tức thành “tiểu quỷ gặp Diêm vương”. Nghe đến đoạn này, ai nấy đều đỏ mặt.",
    "luxun-ah-q:6.11": "“Chúng mày đã thấy chém đầu bao giờ chưa?” A Q nói, “Chà, đẹp mắt lắm. Chém bọn cách mạng. Ôi, đẹp mắt, đẹp mắt lắm…” Hắn lắc đầu, nước bọt bắn vào mặt Triệu Tư Thần đang ngồi ngay trước mặt. Nghe đến đoạn này, ai nấy đều rùng mình. Nhưng A Q lại nhìn quanh bốn phía, bỗng giơ tay phải lên, nhằm vào gáy Vương Râu đang vươn cổ nghe đến xuất thần, bổ thẳng xuống mà rằng:",
    "luxun-ah-q:6.12": "“Xoẹt!”",
    "luxun-ah-q:6.13": "Vương Râu giật nảy mình, đồng thời nhanh như chớp lửa rụt ngay đầu lại; còn người nghe thì vừa sợ hãi lại vừa thích thú. Từ đó Vương Râu ngơ ngẩn như gà rù suốt nhiều ngày, và không dám đến gần A Q nữa; những người khác cũng thế.",
    "luxun-ah-q:6.14": "Địa vị của A Q lúc ấy trong mắt người làng Vị, tuy không dám nói là vượt cụ Triệu, nhưng bảo là xấp xỉ, thì có lẽ cũng chẳng có gì là nói sai.",
    "luxun-ah-q:6.15": "Thế rồi chẳng bao lâu, đại danh A Q lại bỗng lan khắp chốn khuê phòng làng Vị. Tuy làng Vị chỉ có hai họ Tiền, Triệu là nhà lớn, ngoài ra mười phần chín đều là khuê phòng nông, nhưng khuê phòng dẫu sao cũng là khuê phòng, cho nên cũng kể là một chuyện thần kỳ. Đàn bà gặp nhau thế nào cũng nói, chị bảy Trâu mua của A Q một cái váy lụa xanh lam, cũ thì cũ thật, nhưng chỉ tốn có chín hào. Lại còn mẹ Triệu Bạch Nhãn — có thuyết nói là mẹ Triệu Tư Thần, còn phải khảo, — cũng mua một cái áo sa tây đỏ chót cho trẻ con mặc, còn mới bảy phần, chỉ mất ba trăm đồng tiền lớn, tính theo xâu chín mươi hai. Thế là các bà đều nóng ruột mong gặp A Q: người thiếu váy lụa muốn hỏi mua váy lụa, người cần áo sa muốn hỏi mua áo sa; chẳng những gặp hắn không trốn, mà có khi A Q đã đi qua rồi, còn đuổi theo gọi hắn lại mà hỏi:",
    "luxun-ah-q:6.16": "“A Q, mày còn váy lụa không? Không có à? Áo sa cũng lấy, có chứ?”",
    "luxun-ah-q:6.17": "Về sau chuyện ấy rốt cuộc từ khuê phòng nông truyền vào khuê phòng sâu, vì chị bảy Trâu đắc ý quá, đem cái váy lụa của mình mời bà Triệu thưởng lãm, bà Triệu lại kể với cụ Triệu, và khen ngợi một hồi ra trò. Cụ Triệu bèn bàn bạc với cậu tú bên mâm cơm tối, cho rằng A Q thực có phần kỳ quặc, cửa ngõ nhà ta phải cẩn thận; nhưng đồ đạc của hắn, chẳng biết còn gì đáng mua không, có khi lại có chút đồ tốt. Thêm vào đó bà Triệu cũng đang muốn mua một cái áo gi-lê da vừa rẻ vừa tốt. Thế là gia tộc quyết nghị, nhờ chị bảy Trâu đi tìm A Q ngay, và vì việc này mà mở ra một ngoại lệ thứ ba: tối hôm ấy tạm đặc cách cho thắp đèn dầu.",
    "luxun-ah-q:6.18": "Đèn dầu đã cạn khá nhiều, A Q vẫn chưa tới. Cả nhà họ Triệu đều sốt ruột, ngáp ngắn ngáp dài, người thì giận A Q lông bông quá, người thì trách chị bảy Trâu không gấp gáp. Bà Triệu còn sợ hắn vì những điều kiện hồi mùa xuân mà không dám đến, nhưng cụ Triệu cho là không đáng lo: vì đây là “ta” cho gọi hắn. Quả nhiên, rốt cuộc cụ Triệu vẫn có kiến thức, A Q cuối cùng cũng theo chị bảy Trâu đi vào.",
    "luxun-ah-q:6.19": "“Nó cứ bảo không có không có, tôi bảo mày tự đến mà nói trước mặt, nó còn định nói, tôi bảo…” Chị bảy Trâu vừa đi vừa thở hổn hển nói.",
    "luxun-ah-q:6.20": "“Bẩm cụ!” A Q gọi một tiếng, như cười mà không phải cười, rồi đứng lại dưới mái hiên.",
    "luxun-ah-q:6.21": "“A Q, nghe nói mày ra ngoài phát tài.” Cụ Triệu đi bách bộ ra, mắt dò xét khắp người hắn, vừa nói. “Thế thì tốt lắm, thế thì tốt lắm. Cái này… nghe nói mày có ít đồ cũ… có thể đem cả lại đây xem một chút… cũng chẳng có gì khác, chỉ vì ta cũng muốn…”",
    "luxun-ah-q:6.22": "“Con đã nói với chị bảy Trâu rồi. Hết cả rồi.”",
    "luxun-ah-q:6.23": "“Hết rồi?” Cụ Triệu bất giác thốt lên, “Sao lại hết nhanh thế được?”",
    "luxun-ah-q:6.24": "“Đấy là của bạn bè, vốn không nhiều. Người ta mua mất ít rồi…”",
    "luxun-ah-q:6.25": "“Chắc cũng còn một ít chứ.”",
    "luxun-ah-q:6.26": "“Bây giờ chỉ còn một tấm rèm cửa.”",
    "luxun-ah-q:6.27": "“Thì đem tấm rèm cửa đến xem.” Bà Triệu vội vàng nói.",
    "luxun-ah-q:6.28": "“Thế thì, mai đem đến là được,” cụ Triệu lại chẳng mấy hăng hái nữa. “A Q, sau này mày có thứ gì, cứ đem đến cho nhà ta xem trước…”",
    "luxun-ah-q:6.29": "“Giá cả quyết không trả kém nhà khác đâu!” Cậu tú nói. Mợ tú vội liếc mặt A Q, xem hắn có cảm động không.",
    "luxun-ah-q:6.30": "“Tao cần một cái áo gi-lê da.” Bà Triệu nói.",
    "luxun-ah-q:6.31": "A Q tuy vâng dạ, nhưng uể oải đi ra, cũng chẳng biết hắn có để tâm hay không. Điều đó khiến cụ Triệu rất thất vọng, vừa tức giận vừa lo lắng, đến nỗi thôi cả ngáp. Cậu tú cũng rất bất bình về thái độ của A Q, bèn nói, thằng khốn nạn này phải đề phòng, hay là cứ dặn tuần phiên, không cho nó ở làng Vị nữa. Nhưng cụ Triệu cho là không nên, bảo làm thế e cũng gây thù oán, vả lại người làm cái nghề này phần nhiều là “diều hâu không ăn mồi gần tổ”, làng mình thì chẳng cần lo; chỉ cần đêm đến tự mình cảnh giác là được. Cậu tú nghe lời “đình huấn” ấy, rất lấy làm phải, bèn lập tức rút lại đề nghị đuổi A Q, lại dặn chị bảy Trâu, xin chị tuyệt đối đừng nhắc với ai chuyện này.",
    "luxun-ah-q:6.32": "Nhưng ngay hôm sau, chị bảy Trâu đã đem cái váy xanh lam đi nhuộm đen, lại đem những điểm khả nghi của A Q đồn ra khắp nơi, có điều quả thật không nhắc đến chuyện cậu tú muốn đuổi hắn. Thế nhưng như thế cũng đã rất bất lợi cho A Q rồi. Trước hết, tuần phiên tìm đến tận cửa, lấy tấm rèm cửa của hắn đi; A Q bảo là bà Triệu muốn xem, nhưng tuần phiên cũng không trả, lại còn đòi định ra khoản tiền hiếu kính hằng tháng. Sau nữa, là sự kính sợ của người làng đối với hắn bỗng đổi dạng: tuy chưa dám đến hỗn xược, nhưng rất có vẻ tránh xa; mà cái vẻ ấy lại khác với hồi trước sợ hắn “xoẹt” cho một cái, có pha khá nhiều thành phần “kính nhi viễn chi”.",
    "luxun-ah-q:6.33": "Chỉ có một bọn bọn rỗi việc là còn muốn truy đến tận gốc mà dò cho ra ngọn ngành của A Q. A Q cũng chẳng giấu giếm gì, ngạo nghễ kể ra kinh nghiệm của mình. Từ đó họ mới biết, hắn chẳng qua chỉ là một vai phụ, chẳng những không trèo tường được, mà cũng không chui vào lỗ được, chỉ đứng ngoài cửa đỡ đồ. Có một đêm, hắn vừa đỡ được một cái bọc, tay chính lại chui vào, chẳng bao lâu, chỉ nghe bên trong ầm ĩ cả lên, hắn bèn vội vàng chạy, trèo ra khỏi thành ngay trong đêm, trốn về làng Vị, từ đó không dám làm nữa. Thế nhưng câu chuyện ấy lại càng bất lợi cho A Q hơn: người làng sở dĩ “kính nhi viễn chi” đối với A Q, vốn là vì sợ gây thù oán, ai ngờ hắn chẳng qua chỉ là một thằng ăn trộm không dám ăn trộm nữa? Thế này thật là “thế thì cũng chẳng đáng sợ vậy”.",
    "luxun-ah-q:7.1": "Chương VII. Cách mạng",
    "luxun-ah-q:7.2": "Ngày mười bốn tháng Chín năm Tuyên Thống thứ ba — tức là cái ngày A Q bán cái ruột tượng cho Triệu Bạch Nhãn — vào canh ba điểm tư, có một chiếc thuyền mui đen lớn cập bến sông nhà họ Triệu. Chiếc thuyền ấy từ trong bóng tối đen kịt lướt tới, dân quê ngủ say, chẳng ai biết; lúc thuyền ra đi thì đã gần sáng, nên cũng khá nhiều người trông thấy. Theo kết quả điều tra của những kẻ thập thò dòm ngó, mới biết đó lại chính là thuyền của cụ cử!",
    "luxun-ah-q:7.3": "Chiếc thuyền ấy bèn chở sự bất an lớn đến cho làng Vị; chưa đến trưa, lòng người cả làng đã rất xao động. Sứ mệnh của chiếc thuyền, nhà họ Triệu vốn giữ rất bí mật, nhưng trong quán trà, quán rượu thì ai cũng nói: bọn cách mạng sắp vào thành, cụ cử về làng ta lánh nạn. Riêng chị bảy Trâu thì không cho là thế, bảo đó chẳng qua là mấy cái hòm quần áo cũ, cụ cử muốn gửi, nhưng đã bị cụ Triệu khước từ trả về. Thật ra cụ cử với cậu tú Triệu xưa nay vẫn không ưa nhau, về lý vốn không thể có tình nghĩa “hoạn nạn có nhau”; vả lại chị bảy Trâu là hàng xóm nhà họ Triệu, nghe thấy gần gũi hơn, cho nên có lẽ chị nói đúng.",
    "luxun-ah-q:7.4": "Thế nhưng lời đồn rất thịnh, bảo cụ cử tuy dường như không thân hành đến, nhưng có gửi một bức thư dài, kết với nhà họ Triệu thành “họ hàng bắc cầu”. Cụ Triệu tính đi tính lại trong bụng, thấy đối với mình dù sao cũng chẳng có hại gì, bèn giữ hòm lại, hiện nhét ngay dưới gầm giường bà Triệu. Còn bọn cách mạng thì có người nói ngay đêm ấy đã vào thành, ai nấy mũ trắng giáp trắng: để tang hoàng đế Sùng Chính.",
    "luxun-ah-q:7.5": "Tai A Q vốn đã nghe đến cái chữ bọn cách mạng từ lâu, năm nay lại tận mắt thấy chém bọn cách mạng. Nhưng hắn có một ý kiến, chẳng biết từ đâu ra, cho rằng cách mạng tức là làm phản, làm phản tức là gây khó dễ cho hắn, cho nên xưa nay vẫn “ghét cay ghét đắng”. Ngờ đâu cái đó lại khiến cụ cử nổi tiếng khắp trăm dặm sợ đến thế, thế là hắn cũng không khỏi có phần “mơ tưởng”; huống hồ vẻ hoảng hốt của lũ trai gái khốn kiếp ở làng Vị cũng làm A Q càng thêm hả dạ.",
    "luxun-ah-q:7.6": "“Cách mạng cũng hay đấy,” A Q nghĩ, “cách cái mạng lũ mẹ kiếp này đi, đáng ghét quá! đáng giận quá!… Đến tao đây, cũng phải đầu hàng bọn cách mạng thôi.”",
    "luxun-ah-q:7.7": "Dạo này A Q túng tiêu, có lẽ trong lòng hơi bất bình; thêm nữa buổi trưa uống hai bát rượu lúc bụng đói, càng chóng say, vừa nghĩ vừa đi, lại thấy lâng lâng. Chẳng biết thế nào, bỗng dường như bọn cách mạng chính là hắn, còn người làng Vị đều là tù binh của hắn cả; đắc ý quá, hắn không nhịn được mà kêu to lên:",
    "luxun-ah-q:7.8": "“Làm phản rồi! Làm phản rồi!”",
    "luxun-ah-q:7.9": "Người làng Vị đều nhìn hắn bằng con mắt kinh sợ. Cái thứ ánh mắt đáng thương ấy, A Q chưa từng thấy bao giờ; vừa trông thấy, lại khiến hắn khoan khoái như tháng sáu uống nước tuyết. Hắn càng hớn hở, vừa đi vừa hét:",
    "luxun-ah-q:7.10": "“Được,… tao muốn gì là có nấy, tao ưa đứa nào là đứa ấy.\nTùng tùng, cheng cheng!\nÂn hận thay, rượu say chém lầm Trịnh hiền đệ,\nÂn hận thay, ơ ơ ơ…\nTùng tùng, cheng cheng, tùng, cheng linh cheng!\nTay ta cầm roi thép quật mày…”",
    "luxun-ah-q:7.11": "Hai người đàn ông nhà họ Triệu và hai người bà con chính tông cũng đang đứng ở cổng lớn bàn chuyện cách mạng. A Q không thấy, cứ ngẩng đầu hát thẳng qua.",
    "luxun-ah-q:7.12": "“Tùng tùng,…”",
    "luxun-ah-q:7.13": "“Lão Q,” cụ Triệu rụt rè đón lấy, gọi khẽ.",
    "luxun-ah-q:7.14": "“Cheng cheng,” A Q không ngờ tên mình lại có thể dính liền với chữ “lão”, tưởng là một câu gì khác, chẳng can gì đến mình, cứ hát. “Tùng, cheng, cheng linh cheng, cheng!”",
    "luxun-ah-q:7.15": "“Lão Q.”",
    "luxun-ah-q:7.16": "“Ân hận thay…”",
    "luxun-ah-q:7.17": "“A Q!” Cậu tú đành phải gọi thẳng tên.",
    "luxun-ah-q:7.18": "A Q lúc ấy mới đứng lại, nghiêng đầu hỏi: “Cái gì?”",
    "luxun-ah-q:7.19": "“Lão Q,… bây giờ…” cụ Triệu lại chẳng biết nói gì, “bây giờ… phát tài chứ?”",
    "luxun-ah-q:7.20": "“Phát tài? Tất nhiên. Muốn gì là có nấy…”",
    "luxun-ah-q:7.21": "“A… anh Q, những người bạn nghèo như chúng tôi đây thì không hề gì chứ…” Triệu Bạch Nhãn thấp thỏm nói, dường như muốn dò ý tứ bọn cách mạng.",
    "luxun-ah-q:7.22": "“Bạn nghèo? Mày dù sao cũng giàu hơn tao.” A Q nói rồi bỏ đi.",
    "luxun-ah-q:7.23": "Mọi người đều thừ ra, chẳng nói gì. Cha con cụ Triệu về nhà, bàn bạc đến lúc lên đèn. Triệu Bạch Nhãn về nhà, liền tháo cái ruột tượng ở thắt lưng ra, đưa cho vợ cất dưới đáy hòm.",
    "luxun-ah-q:7.24": "A Q lâng lâng bay một hồi, về đến đền Thổ Cốc thì rượu đã tỉnh hẳn. Tối hôm ấy, lão già trông đền cũng hòa nhã khác thường, mời hắn uống trà; A Q bèn xin lão hai cái bánh, ăn xong, lại xin một cây nến bốn lạng đã thắp dở và một cái giá nến bằng gỗ, thắp lên, một mình nằm trong gian phòng nhỏ của mình. Hắn thấy mới mẻ và vui sướng không sao tả xiết; ngọn nến nhảy nhót lấp lánh như đêm Nguyên tiêu, tư tưởng của hắn cũng nhảy vọt lên:—",
    "luxun-ah-q:7.25": "“Làm phản? Thú vị đấy,… kéo đến một toán cách mạng mũ trắng giáp trắng, ai nấy cầm đao bản, roi thép, bom, súng tây, đao tam tiêm lưỡng nhận, giáo câu liêm, đi qua đền Thổ Cốc, gọi: ‘A Q! Đi cùng, đi cùng!’ Thế là cùng đi…",
    "luxun-ah-q:7.26": "“Lúc ấy lũ trai gái khốn kiếp ở làng Vị mới buồn cười chứ, quỳ xuống mà kêu: ‘A Q, tha mạng!’ Ai thèm nghe! Đứa đáng chết trước tiên là D Con và cụ Triệu, rồi cậu tú, rồi thằng Tây giả,… có để lại mấy đứa không? Vương Râu vốn còn có thể để lại, nhưng cũng thôi không cần nữa…",
    "luxun-ah-q:7.27": "“Đồ đạc,… cứ đi thẳng vào mở hòm ra: nén bạc, đồng bạc tây, áo sa tây,… cái giường kiểu Ninh Ba của mợ tú trước hết khiêng về đền Thổ Cốc, ngoài ra thì bày bàn ghế nhà họ Tiền, — hay là dùng của nhà họ Triệu cũng được. Mình thì không động tay nữa, gọi D Con đến khiêng, phải khiêng cho nhanh, khiêng không nhanh thì vả mồm…",
    "luxun-ah-q:7.28": "“Em gái Triệu Tư Thần xấu thật. Con gái chị bảy Trâu thì vài năm nữa hẵng hay. Vợ thằng Tây giả lại đi ngủ với thằng đàn ông không có đuôi sam, hừ, chẳng phải thứ tử tế! Vợ cậu tú thì mí mắt có sẹo… Chị Ngô lâu lắm không thấy, chẳng biết ở đâu, — tiếc là chân to quá.”",
    "luxun-ah-q:7.29": "A Q chưa nghĩ cho thật ổn thỏa, đã ngáy pho pho; cây nến bốn lạng mới cháy được chưa đầy nửa tấc, ánh lửa đỏ rực chiếu vào cái miệng há hốc của hắn.",
    "luxun-ah-q:7.30": "“Hô hô!” A Q bỗng kêu to lên, ngẩng đầu hoảng hốt nhìn quanh. Đến khi trông thấy cây nến bốn lạng, lại ngả đầu ngủ tiếp.",
    "luxun-ah-q:7.31": "Hôm sau hắn dậy rất muộn, ra phố nhìn thì cái gì cũng y như cũ. Hắn cũng vẫn đói bụng; hắn nghĩ ngợi, nghĩ không ra cái gì; nhưng bỗng dường như hắn đã có chủ ý, thong thả bước dài, vô tình mà như hữu ý đi đến am Tĩnh Tu.",
    "luxun-ah-q:7.32": "Am vẫn yên tĩnh như hồi mùa xuân, tường trắng và cổng đen kịt. Hắn nghĩ một chút, rồi tiến lên gõ cổng, một con chó sủa ở bên trong. Hắn vội vàng nhặt mấy mẩu gạch vỡ, lại tiến lên đập mạnh hơn, đập đến khi trên cánh cổng đen nổi lên lắm vết lỗ chỗ, mới nghe có người ra mở cổng.",
    "luxun-ah-q:7.33": "A Q vội nắm chặt hòn gạch, đứng tấn, sẵn sàng khai chiến với con chó mực. Nhưng cổng am chỉ hé ra một khe hở, chẳng có con chó mực nào từ trong lao ra, nhìn vào chỉ có một bà vãi già.",
    "luxun-ah-q:7.34": "“Mày lại đến có việc gì?” Bà ta giật nảy mình nói.",
    "luxun-ah-q:7.35": "“Cách mạng rồi… mụ biết chưa?…” A Q nói rất lúng búng.",
    "luxun-ah-q:7.36": "“Cách mạng cách mạng, đã cách một lần rồi,… chúng mày còn muốn cách chúng tao thế nào nữa?” Bà vãi già hai mắt đỏ hoe nói.",
    "luxun-ah-q:7.37": "“Cái gì?…” A Q ngạc nhiên.",
    "luxun-ah-q:7.38": "“Mày không biết, họ đã đến cách mạng rồi!”",
    "luxun-ah-q:7.39": "“Ai?…” A Q càng ngạc nhiên hơn.",
    "luxun-ah-q:7.40": "“Cái cậu tú với thằng Tây ấy!”",
    "luxun-ah-q:7.41": "A Q rất bất ngờ, không khỏi sững sờ; bà vãi già thấy hắn mất nhuệ khí, bèn đóng cổng thật nhanh; A Q đẩy lại thì cổng đóng chặt không mở được, đập lại thì không ai đáp nữa.",
    "luxun-ah-q:7.42": "Đó vẫn là chuyện buổi sáng. Cậu tú Triệu tin tức nhanh nhạy, vừa biết bọn cách mạng đã vào thành trong đêm, liền cuộn đuôi sam lên đỉnh đầu, sáng sớm đi thăm thằng Tây nhà họ Tiền, kẻ xưa nay vẫn không ưa gì mình. Đây là lúc “cùng nhau duy tân”, cho nên họ nói chuyện rất ăn ý, lập tức thành đồng chí tâm đầu ý hợp, lại hẹn nhau đi làm cách mạng. Họ nghĩ đi nghĩ lại, mới nghĩ ra trong am Tĩnh Tu có một cái bài vị rồng “Hoàng đế vạn tuế vạn vạn tuế”, cần phải cách ngay đi, thế là lại lập tức cùng đến am làm cách mạng. Vì bà vãi già ra ngăn, nói ba câu, họ bèn coi bà là chính phủ Mãn Thanh, cho bà ăn trên đầu khá nhiều gậy và cốc. Đợi họ đi rồi, bà vãi định thần lại kiểm điểm, thì bài vị rồng dĩ nhiên đã vỡ nát dưới đất, mà lại còn mất cái lư hương Tuyên Đức trước tòa Quan Âm nương nương.",
    "luxun-ah-q:7.43": "Việc này mãi sau A Q mới biết. Hắn khá hối hận vì mình ngủ quên, nhưng cũng rất trách họ không đến gọi hắn. Hắn lại lùi một bước mà nghĩ:",
    "luxun-ah-q:7.44": "“Chẳng lẽ họ vẫn chưa biết là tao đã đầu hàng bọn cách mạng rồi sao?”",
    "luxun-ah-q:8.1": "Chương VIII. Không được làm cách mạng",
    "luxun-ah-q:8.2": "Lòng người làng Vị ngày một yên ổn. Theo tin tức truyền về, thì bọn cách mạng tuy đã vào thành, nhưng cũng chưa có gì khác lạ lắm. Quan lớn tri huyện vẫn là ông quan cũ, chỉ có đổi tên gọi là gì đó, còn cụ cử cũng làm quan gì đó — những danh mục ấy, người làng Vị đều nói không rõ — kẻ cầm quân cũng vẫn là quan bả tổng cũ trước kia. Chỉ có một điều đáng sợ là có mấy tên cách mạng xấu xen vào trong quấy rối, ngay hôm sau đã ra tay cắt đuôi sam; nghe nói Thất Cân, người chèo đò dọc ở làng bên, đã mắc phải, bị làm cho chẳng ra hình người nữa. Nhưng cái đó cũng chưa phải là khủng khiếp lớn, vì người làng Vị vốn ít lên thành, dù đôi khi có ai muốn vào thành, cũng lập tức đổi ý, không gặp phải mối nguy ấy. A Q vốn cũng muốn vào thành tìm bạn cũ, vừa nghe tin ấy, cũng đành thôi.",
    "luxun-ah-q:8.3": "Nhưng làng Vị cũng không thể nói là không có cải cách. Mấy hôm sau, những người cuộn đuôi sam lên đỉnh đầu dần dần tăng lên; như đã nói từ trước, đầu tiên dĩ nhiên là ông mậu tài, kế đến là Triệu Tư Thần và Triệu Bạch Nhãn, sau nữa là A Q. Nếu là mùa hè, người ta cuộn đuôi sam lên đỉnh đầu hoặc thắt một cái nút, vốn chẳng phải chuyện gì lạ; nhưng nay là cuối thu, cho nên cái tình hình “mùa thu thi hành lệnh mùa hạ” này, đối với những nhà cuộn đuôi sam không thể không nói là quyết đoán phi thường, mà đối với làng Vị cũng không thể nói là không liên quan đến cải cách.",
    "luxun-ah-q:8.4": "Triệu Tư Thần gáy trống trơn đi tới, người trông thấy kêu to lên:",
    "luxun-ah-q:8.5": "“Ồ, bọn cách mạng đến kìa!”",
    "luxun-ah-q:8.6": "A Q nghe thấy, rất thèm muốn. Tuy hắn đã biết từ lâu cái tin lớn cậu tú cuộn đuôi sam, nhưng vẫn chưa hề nghĩ rằng mình cũng có thể làm theo; nay thấy Triệu Tư Thần cũng thế, mới có ý học theo, hạ quyết tâm thực hành. Hắn dùng một chiếc đũa tre cuộn đuôi sam lên đỉnh đầu, ngần ngừ hồi lâu, rồi mới bạo dạn bước đi.",
    "luxun-ah-q:8.7": "Hắn đi ngoài phố, người ta cũng nhìn hắn, nhưng chẳng nói câu gì; A Q thoạt đầu rất không vui, về sau thì rất bất bình. Dạo này hắn rất dễ nổi cáu; thật ra đời sống của hắn cũng chẳng khó khăn hơn trước khi làm phản, người ta thấy hắn cũng khách khí, hàng quán cũng không đòi tiền mặt. Vậy mà A Q vẫn cứ thấy mình quá thất ý: đã làm cách mạng rồi, thì không nên chỉ thế này thôi. Huống hồ có một lần thấy D Con, lại càng làm hắn tức vỡ bụng.",
    "luxun-ah-q:8.8": "D Con cũng cuộn đuôi sam lên đỉnh đầu, mà lại cũng dùng một chiếc đũa tre. A Q không ngờ nó cũng dám làm thế, chính hắn cũng quyết không cho nó làm thế! D Con là cái thá gì chứ? Hắn rất muốn lập tức túm lấy nó, bẻ gãy chiếc đũa tre, xổ đuôi sam nó xuống, lại tát cho nó mấy cái, gọi là trừng phạt cái tội nó quên cả ngày sinh tháng đẻ của mình mà dám làm đảng cách mạng. Nhưng rốt cuộc hắn lại tha cho, chỉ trợn mắt nhổ một bãi nước bọt: “Phì!”",
    "luxun-ah-q:8.9": "Mấy hôm ấy, người vào thành chỉ có mỗi thằng Tây giả. Cậu tú Triệu vốn cũng định dựa vào cái duyên gửi hòm, thân hành đi thăm cụ cử, nhưng vì có nguy cơ bị cắt đuôi sam, nên cũng thôi. Cậu viết một bức thư theo lối “lọng vàng”, nhờ thằng Tây giả mang lên thành, lại nhờ hắn giới thiệu giới thiệu cho mình, để vào Đảng Tự do. Thằng Tây giả trở về, đòi cậu tú hoàn lại bốn đồng bạc; thế là cậu tú có một quả đào bạc đeo trên vạt áo trước; người làng Vị đều kinh phục, bảo đó là cái chóp mũ của Đảng Dầu Hồng, ngang với một ông hàn lâm; cụ Triệu vì thế cũng bỗng nhiên vênh vang hẳn lên, hơn xa hồi con trai mới đỗ tú tài, cho nên coi trời bằng vung, thấy A Q thì cũng chẳng mấy thèm để vào mắt.",
    "luxun-ah-q:8.10": "A Q đang bất bình, lại lúc nào cũng thấy mình bị ghẻ lạnh; vừa nghe đồn chuyện quả đào bạc, hắn lập tức ngộ ra nguyên nhân mình bị ghẻ lạnh: muốn làm cách mạng, chỉ nói đầu hàng thôi thì không được; cuộn đuôi sam lên cũng không được; nước cờ đầu tiên vẫn là phải làm quen với bọn cách mạng. Bọn cách mạng mà hắn biết trong đời chỉ có hai người, một người trong thành đã bị “xoẹt” một cái chém mất từ lâu, bây giờ chỉ còn lại mỗi thằng Tây giả. Ngoài việc vội vàng đi bàn với thằng Tây giả ra, hắn không còn con đường nào khác.",
    "luxun-ah-q:8.11": "Cổng lớn nhà họ Tiền đang mở, A Q bèn rụt rè lẻn vào. Vừa vào đến trong, hắn giật nảy mình: chỉ thấy thằng Tây giả đang đứng giữa sân, một thân đen nhánh, có lẽ là đồ tây, trên mình cũng đeo một quả đào bạc, tay cầm cái gậy mà A Q đã từng được lĩnh giáo, cái đuôi sam đã để dài hơn một thước thì xổ ra cả, xõa trên vai lưng, đầu bù tóc rối như một vị tiên Lưu Hải. Đứng thẳng đối diện là Triệu Bạch Nhãn và ba kẻ rỗi việc, đang hết sức cung kính nghe chuyện.",
    "luxun-ah-q:8.12": "A Q khẽ khàng đi tới, đứng sau lưng Triệu Bạch Nhãn, trong bụng muốn chào, lại không biết nói thế nào cho phải: gọi hắn là thằng Tây giả thì dĩ nhiên không được rồi, gọi người Tây cũng không ổn, gọi cách mạng cũng không ổn, có lẽ nên gọi là tiên sinh Tây chăng.",
    "luxun-ah-q:8.13": "Tiên sinh Tây lại không trông thấy hắn, vì đang trợn trắng mắt nói hăng say:",
    "luxun-ah-q:8.14": "“Tôi là người nóng tính, cho nên mỗi khi chúng tôi gặp nhau, tôi bao giờ cũng nói: Anh Hồng! Chúng ta ra tay đi! Ông ấy thì lúc nào cũng nói No! — đây là tiếng Tây, các anh không hiểu đâu. Không thì đã thành công từ lâu rồi, nhưng đó chính là chỗ ông ấy làm việc cẩn thận. Ông ấy mời đi mời lại tôi lên Hồ Bắc, tôi vẫn chưa chịu. Ai lại muốn làm việc ở cái huyện thành nhỏ bé này…”",
    "luxun-ah-q:8.15": "“Ờ,… cái này…” A Q đợi hắn ngừng một chút, rốt cuộc đem hết mười hai phần dũng khí ra mở miệng, nhưng chẳng hiểu vì sao, lại không gọi hắn là tiên sinh Tây.",
    "luxun-ah-q:8.16": "Bốn người đang nghe chuyện đều giật mình ngoảnh lại nhìn hắn. Tiên sinh Tây lúc ấy mới trông thấy:",
    "luxun-ah-q:8.17": "“Cái gì?”",
    "luxun-ah-q:8.18": "“Tôi…”",
    "luxun-ah-q:8.19": "“Ra ngoài!”",
    "luxun-ah-q:8.20": "“Tôi muốn đầu…”",
    "luxun-ah-q:8.21": "“Cút ra ngoài!” Tiên sinh Tây vung cây gậy đám ma lên.",
    "luxun-ah-q:8.22": "Triệu Bạch Nhãn và bọn rỗi việc đều quát: “Tiên sinh bảo mày cút ra ngoài, mày còn không nghe à!”",
    "luxun-ah-q:8.23": "A Q đưa tay che đầu, bất giác chạy trốn ra ngoài cổng; tiên sinh Tây cũng không đuổi theo. Hắn chạy nhanh hơn sáu mươi bước, rồi mới thong thả đi, thế là trong lòng dâng lên nỗi buồn rầu: tiên sinh Tây không cho hắn làm cách mạng, hắn không còn con đường nào khác nữa; từ nay quyết không thể mong có người mũ trắng giáp trắng đến gọi hắn, bao nhiêu hoài bão, chí hướng, hy vọng, tiền đồ của hắn, đều bị một nét bút xóa sạch. Còn chuyện bọn rỗi việc đồn ra, để cho D Con, Vương Râu và bọn ấy chê cười, thì lại là chuyện thứ yếu.",
    "luxun-ah-q:8.24": "Hình như hắn chưa từng trải qua nỗi chán chường như thế bao giờ. Đối với cái đuôi sam cuộn lên của mình, hắn dường như cũng thấy vô vị, đáng khinh; để báo thù, hắn rất muốn lập tức xổ đuôi sam xuống, nhưng rốt cuộc cũng không xổ. Hắn lang thang đến tận đêm, uống chịu hai bát rượu, nuốt vào bụng rồi, dần dần vui lên, trong đầu mới lại hiện ra những mảnh vụn của mũ trắng giáp trắng.",
    "luxun-ah-q:8.25": "Có một hôm, hắn như thường lệ la cà đến khuya, đợi quán rượu sắp đóng cửa, mới thong thả về đền Thổ Cốc.",
    "luxun-ah-q:8.26": "Bốp, bù-ùm!",
    "luxun-ah-q:8.27": "Hắn bỗng nghe thấy một tiếng động khác thường, mà lại không phải pháo. A Q vốn thích xem chuyện náo nhiệt, thích dây vào chuyện người khác, bèn lần trong bóng tối tìm thẳng tới. Hình như phía trước có tiếng chân; hắn đang lắng nghe, bỗng một người từ phía đối diện chạy tới. A Q vừa trông thấy, liền vội quay người chạy theo. Người kia rẽ, A Q cũng rẽ; rẽ xong, người kia đứng lại, A Q cũng đứng lại. Hắn nhìn đằng sau chẳng có gì, nhìn người kia thì ra là D Con.",
    "luxun-ah-q:8.28": "“Cái gì?” A Q bất bình lên.",
    "luxun-ah-q:8.29": "“Nhà… nhà họ Triệu bị cướp!” D Con thở hổn hển nói.",
    "luxun-ah-q:8.30": "Tim A Q đập thình thịch. D Con nói xong liền đi; A Q thì chạy rồi lại dừng đến hai ba lần, nhưng hắn dẫu sao cũng là kẻ đã từng làm “cái nghề này”, gan dạ khác thường, bèn lẻn ra góc đường, lắng nghe kỹ, hình như có tiếng ồn ào; lại nhìn kỹ, hình như có nhiều người mũ trắng giáp trắng, nối nhau khiêng hòm ra, khiêng đồ đạc ra, khiêng cả cái giường kiểu Ninh Ba của mợ tú ra, nhưng không rõ lắm; hắn còn muốn tiến lên, nhưng hai chân lại không nhúc nhích.",
    "luxun-ah-q:8.31": "Đêm ấy không có trăng, làng Vị trong bóng tối rất yên lặng, yên lặng đến thái bình như thời vua Phục Hy. A Q đứng nhìn đến phát chán, mà hình như vẫn như lúc nãy, ở đó qua qua lại lại mà khiêng, khiêng hòm ra, khiêng đồ đạc ra, khiêng cả cái giường kiểu Ninh Ba của mợ tú ra,… khiêng đến nỗi hắn có phần không tin vào mắt mình nữa. Nhưng hắn quyết không tiến lên nữa, mà quay về đền của mình.",
    "luxun-ah-q:8.32": "Trong đền Thổ Cốc còn tối đen hơn; hắn đóng kỹ cổng lớn, lần mò vào gian phòng của mình. Hắn nằm một hồi lâu, mới định thần lại được, và nảy ra những tư tưởng về bản thân mình: những người mũ trắng giáp trắng rõ ràng đã đến, mà chẳng đến gọi hắn, khiêng đi bao nhiêu đồ tốt, lại không có phần mình, — tất cả là tại thằng Tây giả đáng ghét, không cho tao làm phản, nếu không thì lần này sao lại đến nỗi không có phần tao? A Q càng nghĩ càng tức, rốt cuộc không nhịn được mà căm hận đầy lòng, độc địa gật đầu một cái: “Không cho tao làm phản, chỉ cho mày làm phản? Mẹ kiếp thằng Tây giả, — được, mày làm phản! Làm phản là cái tội chém đầu đấy, tao nhất định phải đi kiện một phen, xem mày bị bắt giải lên huyện mà chém đầu, — chém cả nhà, — xoẹt! xoẹt!”",
    "luxun-ah-q:9.1": "Chương IX. Đại đoàn viên",
    "luxun-ah-q:9.2": "Sau khi nhà họ Triệu bị cướp, người làng Vị phần nhiều vừa rất hả dạ lại vừa hoảng sợ; A Q cũng vừa rất hả dạ lại vừa hoảng sợ. Nhưng bốn hôm sau, A Q bỗng bị bắt lên huyện thành giữa nửa đêm. Lúc ấy vừa đúng đêm tối, một đội lính, một đội đoàn dũng, một đội cảnh sát, năm tên trinh thám, lặng lẽ đến làng Vị, nhân lúc tối trời vây đền Thổ Cốc, đặt súng máy chĩa ngay vào cửa. Nhưng A Q không xông ra. Hồi lâu chẳng có động tĩnh gì, quan bả tổng sốt ruột lên, treo thưởng hai mươi nghìn tiền, mới có hai tên đoàn dũng liều mạng trèo tường vào, trong ứng ngoài hợp, ùa vào cả, lôi A Q ra; mãi đến khi bị lôi ra gần chỗ đặt súng máy ngoài đền, hắn mới có phần tỉnh táo.",
    "luxun-ah-q:9.3": "Đến khi vào thành thì đã giữa trưa; A Q thấy mình bị dìu vào một cái nha môn đổ nát, rẽ năm sáu lần, rồi bị đẩy vào một gian phòng nhỏ. Hắn vừa loạng choạng một cái, thì cánh cửa chấn song làm bằng những thân gỗ nguyên cây đã theo gót chân hắn mà đóng sập lại; ba mặt còn lại đều là tường; nhìn kỹ, thì ở góc phòng còn có hai người.",
    "luxun-ah-q:9.4": "A Q tuy có hơi thấp thỏm, nhưng cũng không khổ sở lắm, vì gian ngủ của hắn ở đền Thổ Cốc cũng chẳng hơn gì gian phòng này. Hai người kia hình như cũng là dân quê, dần dần bắt chuyện với hắn; một người nói là cụ cử đòi món tô cũ ông nội anh ta còn nợ, một người thì không biết vì chuyện gì. Họ hỏi A Q, A Q trả lời gọn lỏn: “Vì tao muốn làm phản.”",
    "luxun-ah-q:9.5": "Buổi chiều hắn lại bị lôi ra khỏi cửa chấn song, đến công đường lớn; trên ngồi một ông già mặt mày cạo nhẵn bóng. A Q ngờ là một nhà sư, nhưng thấy dưới có một hàng lính đứng, bên án lại có mười mấy nhân vật mặc áo dài đứng, có người cạo nhẵn bóng cả đầu như ông già này, có người để tóc dài chừng một thước xõa sau lưng như thằng Tây giả, ai nấy đều mặt mũi bặm trợn, trợn mắt nhìn hắn; hắn liền biết người này hẳn có lai lịch gì, khớp gối lập tức tự nhiên mà rã ra, rồi quỳ xuống.",
    "luxun-ah-q:9.6": "“Đứng mà khai! Không được quỳ!” Các nhân vật áo dài đều quát.",
    "luxun-ah-q:9.7": "A Q tuy dường như hiểu, nhưng vẫn thấy đứng không vững, bất giác ngồi xổm xuống, rồi cuối cùng nhân thế đổi thành quỳ.",
    "luxun-ah-q:9.8": "“Cái tính nô lệ!…” Nhân vật áo dài lại nói như khinh bỉ, nhưng cũng không bảo hắn đứng dậy.",
    "luxun-ah-q:9.9": "“Mày cứ khai thật ra, khỏi phải chịu khổ. Ta biết cả rồi. Khai ra thì có thể tha cho mày,” ông già đầu trọc nhìn chằm chằm vào mặt A Q, nói thong thả và rành rọt.",
    "luxun-ah-q:9.10": "“Khai đi!” Nhân vật áo dài cũng to tiếng nói.",
    "luxun-ah-q:9.11": "“Con vốn muốn… đến đầu…” A Q nghĩ ngợi lơ mơ một hồi, mới đứt quãng mà nói.",
    "luxun-ah-q:9.12": "“Thế thì, sao lại không đến?” Ông già ôn tồn hỏi.",
    "luxun-ah-q:9.13": "“Thằng Tây giả không cho con!”",
    "luxun-ah-q:9.14": "“Nói láo! Bây giờ mới nói, cũng muộn rồi. Hiện giờ đồng đảng của mày ở đâu?”",
    "luxun-ah-q:9.15": "“Cái gì?…”",
    "luxun-ah-q:9.16": "“Cái bọn đi cướp nhà họ Triệu đêm hôm ấy.”",
    "luxun-ah-q:9.17": "“Họ không đến gọi con. Họ tự khiêng đi cả.” A Q nhắc đến là lại căm tức.",
    "luxun-ah-q:9.18": "“Đi đâu rồi? Nói ra là tha cho mày ngay.” Ông già càng ôn tồn hơn.",
    "luxun-ah-q:9.19": "“Con không biết,… họ không đến gọi con…”",
    "luxun-ah-q:9.20": "Thế nhưng ông già nháy mắt một cái, A Q lại bị lôi vào trong cửa chấn song. Lần thứ hai hắn bị lôi ra khỏi cửa chấn song là buổi sáng hôm sau.",
    "luxun-ah-q:9.21": "Cảnh tượng công đường vẫn y như cũ. Trên vẫn ngồi ông già đầu trọc, A Q cũng vẫn quỳ xuống.",
    "luxun-ah-q:9.22": "Ông già ôn tồn hỏi: “Mày còn có gì muốn nói nữa không?”",
    "luxun-ah-q:9.23": "A Q nghĩ một chút, thấy không có gì, bèn trả lời: “Không có.”",
    "luxun-ah-q:9.24": "Thế là một nhân vật áo dài cầm một tờ giấy, cùng một cây bút đưa đến trước mặt A Q, định nhét bút vào tay hắn. A Q lúc ấy rất kinh hoảng, gần như “hồn bay phách lạc”: vì tay hắn dính dáng đến bút, đây là lần đầu tiên. Hắn đang không biết cầm thế nào; người kia lại chỉ vào một chỗ bảo hắn vẽ dấu ký.",
    "luxun-ah-q:9.25": "“Con… con… không biết chữ.” A Q nắm chặt lấy cây bút, sợ hãi và hổ thẹn nói.",
    "luxun-ah-q:9.26": "“Thế thì, cho mày được hời, vẽ một cái vòng tròn!”",
    "luxun-ah-q:9.27": "A Q sắp vẽ vòng tròn, nhưng bàn tay cầm bút cứ run. Thế là người kia trải tờ giấy xuống đất cho hắn. A Q cúi rạp xuống, dồn hết sức bình sinh mà vẽ vòng tròn. Hắn rất sợ người ta chê cười, quyết chí vẽ cho tròn, nhưng cây bút đáng ghét này chẳng những rất nặng, mà lại không nghe lời; vừa run run sắp khép được, thì lại vọt ra ngoài, vẽ thành hình hạt dưa.",
    "luxun-ah-q:9.28": "A Q đang xấu hổ vì mình vẽ không tròn, thì người kia chẳng chấp, đã giật lấy giấy bút đi rồi; nhiều người lại lôi hắn vào cửa chấn song lần thứ hai.",
    "luxun-ah-q:9.29": "Lần thứ hai vào trong chấn song, hắn cũng không đến nỗi bực bội lắm. Hắn cho rằng người ta sinh ra ở trong trời đất, có lẽ vốn có lúc phải bị lôi vào lôi ra, có lúc phải vẽ vòng tròn trên giấy, chỉ có vòng mà không tròn! thì lại là một vết nhơ trong “hành trạng” của hắn. Nhưng chẳng bao lâu cũng nguôi đi, hắn nghĩ: chỉ có thằng cháu mới vẽ được vòng tròn thật tròn. Thế rồi hắn ngủ thiếp đi.",
    "luxun-ah-q:9.30": "Thế nhưng đêm ấy, cụ cử lại không ngủ được: cụ giận nhau với quan bả tổng. Cụ cử chủ trương trước hết phải truy tang vật, quan bả tổng chủ trương trước hết phải bêu ra trước công chúng. Dạo này quan bả tổng đã chẳng coi cụ cử ra gì, đập bàn đập ghế mà nói: “Trị một người để răn trăm người! Ông xem, tôi làm người cách mạng chưa đầy hai mươi ngày, vụ cướp đã có đến mười mấy vụ, chẳng phá được vụ nào, mặt mũi tôi để đâu? Phá được vụ rồi, ông lại đến giở cái giọng hủ lậu. Không được! Việc này là tôi quản!” Cụ cử lúng túng quá, nhưng vẫn khăng khăng, nói nếu không truy tang vật, cụ sẽ lập tức từ chức bang biện dân chính. Còn quan bả tổng thì nói: “Xin cứ tự tiện!” Thế là đêm ấy cụ cử không ngủ được, nhưng may thay hôm sau cũng chẳng từ chức.",
    "luxun-ah-q:9.31": "Lần thứ ba A Q bị lôi ra khỏi cửa chấn song, là buổi sáng hôm sau cái đêm cụ cử không ngủ được. Hắn đến công đường, trên vẫn ngồi ông già đầu trọc như lệ thường; A Q cũng quỳ xuống như lệ thường.",
    "luxun-ah-q:9.32": "Ông già rất ôn tồn hỏi: “Mày còn có gì nói nữa không?”",
    "luxun-ah-q:9.33": "A Q nghĩ một chút, thấy không có gì, bèn trả lời: “Không có.”",
    "luxun-ah-q:9.34": "Nhiều nhân vật áo dài và áo ngắn bỗng mặc cho hắn một cái áo gi-lê trắng bằng vải tây, trên có mấy chữ đen. A Q rất buồn khổ: vì cái này rất giống để tang, mà để tang thì xúi quẩy. Nhưng đồng thời hai tay hắn bị trói quặt ra sau, đồng thời lại bị lôi thẳng ra ngoài nha môn.",
    "luxun-ah-q:9.35": "A Q bị khiêng lên một chiếc xe không mui, mấy nhân vật áo ngắn cũng ngồi cùng một chỗ với hắn. Chiếc xe lập tức chuyển bánh; phía trước là một toán lính vác súng tây và đoàn dũng, hai bên là rất nhiều người xem há hốc miệng, phía sau thế nào, A Q không thấy. Nhưng hắn bỗng chợt hiểu ra: đây chẳng phải là đi chém đầu sao? Hắn cuống lên, hai mắt tối sầm, trong tai uỳnh một tiếng, dường như ngất đi. Nhưng hắn lại không ngất hẳn, có lúc tuy cuống, có lúc lại cũng thản nhiên; trong ý tứ của hắn, dường như thấy người ta sinh ra ở trong trời đất, có lẽ vốn có lúc cũng khó tránh khỏi bị chém đầu.",
    "luxun-ah-q:9.36": "Hắn vẫn còn nhận ra đường, thế là có phần ngạc nhiên: sao không đi về phía pháp trường? Hắn không biết đây là đang diễu phố, đang bêu ra trước công chúng. Nhưng dẫu có biết thì cũng thế, hắn chẳng qua chỉ cho rằng người ta sinh ra ở trong trời đất, có lẽ vốn có lúc cũng khó tránh khỏi bị diễu phố, bị bêu ra trước công chúng mà thôi.",
    "luxun-ah-q:9.37": "Hắn tỉnh ngộ ra, đây là con đường vòng đến pháp trường, chắc chắn là đi “xoẹt” một cái chém đầu. Hắn ngơ ngác nhìn sang hai bên, toàn là người lũ lượt đi theo như kiến, và trong lúc vô tình, hắn lại phát hiện ra trong đám đông bên đường có một chị Ngô. Lâu lắm không gặp, thì ra chị ta lên thành làm thuê. A Q bỗng rất xấu hổ vì mình kém chí khí: thế mà chẳng hát lấy mấy câu tuồng. Tư tưởng của hắn như cơn gió lốc xoáy một vòng trong óc: Cô góa trẻ viếng mộ thì kém đường bệ, câu “Ân hận thay…” trong “Long hổ đấu” cũng nhạt quá, thôi thì “Tay ta cầm roi thép quật mày” vậy. Hắn đồng thời vung tay lên, mới nhớ ra hai tay vốn đều bị trói, thế là câu “Tay cầm roi thép” cũng không hát nữa.",
    "luxun-ah-q:9.38": "“Hai mươi năm nữa lại là một…” Trong lúc trăm bề rối bời, A Q đã “không thầy tự thông” mà nói ra nửa câu xưa nay chưa từng nói.",
    "luxun-ah-q:9.39": "“Hay!” Từ trong đám đông, liền phát ra những tiếng như tiếng sài lang tru.",
    "luxun-ah-q:9.40": "Xe không ngừng tiến tới; giữa tiếng reo hò, A Q đảo mắt nhìn chị Ngô, thì dường như chị ta từ nãy chẳng hề nhìn thấy hắn, chỉ đang mải mê nhìn những khẩu súng tây trên lưng lính.",
    "luxun-ah-q:9.41": "A Q bèn lại nhìn những người đang reo hò.",
    "luxun-ah-q:9.42": "Trong sát na ấy, tư tưởng của hắn lại như cơn gió lốc xoáy một vòng trong óc. Bốn năm trước, hắn đã từng gặp một con sói đói dưới chân núi, cứ mãi không gần không xa bám theo hắn, muốn ăn thịt hắn. Lúc ấy hắn sợ gần chết, may mà trong tay có con dao rựa, mới nhờ nó mà vững gan, cầm cự được về đến làng Vị; nhưng mãi mãi nhớ đôi mắt con sói ấy, vừa hung dữ vừa nhút nhát, lấp lánh như hai đốm ma trơi, dường như từ xa xa đâm xuyên qua da thịt hắn. Mà lần này hắn lại thấy những con mắt đáng sợ hơn, xưa nay chưa từng thấy: vừa cùn lụt vừa sắc lẻm, chẳng những đã nhai nghiền những lời hắn nói, mà còn muốn nhai nghiền cả những thứ ở ngoài da thịt hắn, mãi không xa không gần bám theo hắn mà đi.",
    "luxun-ah-q:9.43": "Những con mắt ấy dường như liền lại làm một, đã ở đó mà cắn xé linh hồn hắn.",
    "luxun-ah-q:9.44": "“Cứu với,…”",
    "luxun-ah-q:9.45": "Thế nhưng A Q không nói. Hai mắt hắn đã tối sầm từ trước, trong tai ù một tiếng, thấy toàn thân dường như tan vụn ra như bụi nhỏ.",
    "luxun-ah-q:9.46": "Còn về ảnh hưởng lúc bấy giờ, thì lớn nhất lại là ở cụ cử, vì rốt cuộc không truy được tang vật, cả nhà cụ đều kêu khóc. Kế đến là nhà họ Triệu: không những cậu tú vì lên thành báo quan, bị bọn cách mạng xấu cắt mất đuôi sam, mà lại còn tốn mất hai mươi nghìn tiền thưởng, cho nên cả nhà cũng kêu khóc. Từ hôm ấy trở đi, họ dần dần đều nhiễm cái hơi hướng di lão.",
    "luxun-ah-q:9.47": "Còn về dư luận, thì ở làng Vị không có ý kiến khác: tự nhiên ai cũng bảo A Q xấu, bị bắn chính là bằng chứng hắn xấu; không xấu thì sao lại đến nỗi bị bắn? Còn dư luận trong thành thì không hay: phần đông họ không thỏa mãn, cho rằng bắn thì không đẹp mắt bằng chém đầu; vả lại đó là một tên tử tù nực cười biết bao, diễu phố lâu đến thế, mà chẳng hát lấy một câu tuồng: họ uổng công đi theo một chuyến.",
    "luxun-ah-q:9.48": "(Tháng Mười hai năm 1921.)"
  }
}
