{
  "format": "LitMundi portable edition v1",
  "title": "Silas Marner, người thợ dệt ở Raveloe",
  "original_title": "Silas Marner",
  "work": {
    "title": "Silas Marner",
    "author": "George Eliot",
    "author_death_year": 1880,
    "first_published_year": 1861,
    "original_language": "en",
    "genre": "novel",
    "description": "Silas Marner, a linen weaver falsely accused in his northern chapel, settles in the village of Raveloe and shuts out everyone but his loom and his coins. George Eliot’s short novel of 1861 follows what a village, a landowner’s family with a secret, and one winter night do to that solitude.",
    "id": "eliot-silas-marner",
    "translation_gap": {
      "status": "unverified",
      "notes": "Chosen for a complete, directly sourced and openly reusable Vietnamese edition. Existing Vietnamese translations, their quality and reader demand have not been comprehensively assessed; no absence or superiority claim is made."
    },
    "visibility": "public"
  },
  "edition": {
    "id": "eliot-silas-vi-ai-2026",
    "work_id": "eliot-silas-marner",
    "language": "vi",
    "title": "Silas Marner, người thợ dệt ở Raveloe",
    "kind": "translation",
    "status": "published",
    "label": "Bản dịch tiếng Việt bằng AI · đánh giá AI v2",
    "content_path": "corpus/segments/eliot-silas-marner/eliot-silas-vi-ai-2026.json",
    "source_edition_id": "eliot-silas-en-pg550",
    "legacy_slugs": [],
    "provenance": {
      "citation": "Complete direct AI-generated Vietnamese translation from the identified English source edition; no existing Vietnamese text or modern relay translation was used.",
      "catalog_url": null,
      "text_url": null,
      "retrieved_at": "2026-11-02",
      "source_witness": "eliot-silas-en-pg550"
    },
    "rights": {
      "status": "cleared",
      "license": "CC-BY-4.0",
      "basis": "AI-produced Vietnamese translation generated and revised directly from the separately assessed historical original. Under the project AI-content policy, any applicable rights controlled by the publishing maintainer are offered under CC BY 4.0. No human authorship, exclusive copyright, new restriction on public-domain material or worldwide protection is asserted; original-source and third-party rights remain separate. No human creative contributors are recorded for this edition.",
      "jurisdictions_assessed": [
        "US",
        "UK",
        "VN"
      ],
      "evidence_urls": [
        "https://github.com/streamentry/LitMundi/blob/main/docs/AI-CONTENT-POLICY.md",
        "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.en",
        "https://www.anthropic.com/legal/commercial-terms",
        "https://www.anthropic.com/legal/consumer-terms",
        "https://www.gutenberg.org/ebooks/550",
        "https://www.gutenberg.org/cache/epub/550/pg550-images.html",
        "https://www.copyright.gov/title17/92chap3.html",
        "https://cov.gov.vn/quyen-tac-gia-quyen-lien-quan/thoi-han-bao-ho-quyen-tac-gia-la-bao-nhieu-nam-168808.html",
        "https://cov.gov.vn/tin-tuc/gioi-thieu-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-so-huu-tri-tue-nam-2025-noi-dung-quyen-tac-gia-quyen-lien-quan-168841.html"
      ]
    },
    "credits": {
      "author": "George Eliot",
      "translator": "LitMundi AI translation (Claude)",
      "editors": [],
      "ai_assisted": true
    },
    "review": {
      "status": "ai_reviewed",
      "reviewers": [],
      "ai_reviewers": [
        "litmundi-ai-literary-assessment"
      ],
      "rubric_id": "litmundi-literary-v2",
      "score": 8.65,
      "record_paths": [
        "corpus/reviews/eliot-silas-marner/eliot-silas-vi-ai-2026/ai-review-v2-2026-11-02.json"
      ],
      "evidence_urls": [
        "https://github.com/streamentry/LitMundi/blob/main/corpus/reviews/eliot-silas-marner/eliot-silas-vi-ai-2026/ai-review-v2-2026-11-02.json"
      ],
      "notes": "Complete AI literary assessment: unrounded weighted score 8.65/10, threshold 8.6. All 814 source/target passages and exact titles were reviewed after revision, with matching content hashes. Same-system drafting/assessment is disclosed; an independent-context AI pass from the same model family supplied findings, which is not human certification or model diversity. Readers may submit corrections after publication."
    },
    "publication_policy": "litmundi-literary-v2",
    "generation": {
      "kind": "ai_generated",
      "tools": [
        "Claude Opus 5.5 (Anthropic) — AI translation, literary revision and assessment"
      ],
      "direct_from_original": true,
      "human_contributors": [],
      "notes": "Generated and revised directly from the cited original-language source using AI. No human creative translator/editor or independent human literary approval is recorded. The assessment record discloses its model, method and limitations."
    }
  },
  "structure": {
    "schema_version": 2,
    "work_id": "eliot-silas-marner",
    "segment_ids": [
      "eliot-silas-marner:1.1",
      "eliot-silas-marner:1.2",
      "eliot-silas-marner:1.3",
      "eliot-silas-marner:1.4",
      "eliot-silas-marner:1.5",
      "eliot-silas-marner:1.6",
      "eliot-silas-marner:1.7",
      "eliot-silas-marner:1.8",
      "eliot-silas-marner:1.9",
      "eliot-silas-marner:1.10",
      "eliot-silas-marner:1.11",
      "eliot-silas-marner:1.12",
      "eliot-silas-marner:1.13",
      "eliot-silas-marner:1.14",
      "eliot-silas-marner:1.15",
      "eliot-silas-marner:1.16",
      "eliot-silas-marner:1.17",
      "eliot-silas-marner:1.18",
      "eliot-silas-marner:1.19",
      "eliot-silas-marner:1.20",
      "eliot-silas-marner:1.21",
      "eliot-silas-marner:2.1",
      "eliot-silas-marner:2.2",
      "eliot-silas-marner:2.3",
      "eliot-silas-marner:2.4",
      "eliot-silas-marner:2.5",
      "eliot-silas-marner:2.6",
      "eliot-silas-marner:2.7",
      "eliot-silas-marner:2.8",
      "eliot-silas-marner:2.9",
      "eliot-silas-marner:2.10",
      "eliot-silas-marner:2.11",
      "eliot-silas-marner:3.1",
      "eliot-silas-marner:3.2",
      "eliot-silas-marner:3.3",
      "eliot-silas-marner:3.4",
      "eliot-silas-marner:3.5",
      "eliot-silas-marner:3.6",
      "eliot-silas-marner:3.7",
      "eliot-silas-marner:3.8",
      "eliot-silas-marner:3.9",
      "eliot-silas-marner:3.10",
      "eliot-silas-marner:3.11",
      "eliot-silas-marner:3.12",
      "eliot-silas-marner:3.13",
      "eliot-silas-marner:3.14",
      "eliot-silas-marner:3.15",
      "eliot-silas-marner:3.16",
      "eliot-silas-marner:3.17",
      "eliot-silas-marner:3.18",
      "eliot-silas-marner:3.19",
      "eliot-silas-marner:3.20",
      "eliot-silas-marner:3.21",
      "eliot-silas-marner:3.22",
      "eliot-silas-marner:3.23",
      "eliot-silas-marner:3.24",
      "eliot-silas-marner:3.25",
      "eliot-silas-marner:3.26",
      "eliot-silas-marner:3.27",
      "eliot-silas-marner:3.28",
      "eliot-silas-marner:3.29",
      "eliot-silas-marner:3.30",
      "eliot-silas-marner:3.31",
      "eliot-silas-marner:3.32",
      "eliot-silas-marner:3.33",
      "eliot-silas-marner:3.34",
      "eliot-silas-marner:3.35",
      "eliot-silas-marner:3.36",
      "eliot-silas-marner:3.37",
      "eliot-silas-marner:3.38",
      "eliot-silas-marner:3.39",
      "eliot-silas-marner:3.40",
      "eliot-silas-marner:3.41",
      "eliot-silas-marner:3.42",
      "eliot-silas-marner:4.1",
      "eliot-silas-marner:4.2",
      "eliot-silas-marner:4.3",
      "eliot-silas-marner:4.4",
      "eliot-silas-marner:4.5",
      "eliot-silas-marner:4.6",
      "eliot-silas-marner:4.7",
      "eliot-silas-marner:4.8",
      "eliot-silas-marner:4.9",
      "eliot-silas-marner:4.10",
      "eliot-silas-marner:5.1",
      "eliot-silas-marner:5.2",
      "eliot-silas-marner:5.3",
      "eliot-silas-marner:5.4",
      "eliot-silas-marner:5.5",
      "eliot-silas-marner:5.6",
      "eliot-silas-marner:5.7",
      "eliot-silas-marner:5.8",
      "eliot-silas-marner:5.9",
      "eliot-silas-marner:6.1",
      "eliot-silas-marner:6.2",
      "eliot-silas-marner:6.3",
      "eliot-silas-marner:6.4",
      "eliot-silas-marner:6.5",
      "eliot-silas-marner:6.6",
      "eliot-silas-marner:6.7",
      "eliot-silas-marner:6.8",
      "eliot-silas-marner:6.9",
      "eliot-silas-marner:6.10",
      "eliot-silas-marner:6.11",
      "eliot-silas-marner:6.12",
      "eliot-silas-marner:6.13",
      "eliot-silas-marner:6.14",
      "eliot-silas-marner:6.15",
      "eliot-silas-marner:6.16",
      "eliot-silas-marner:6.17",
      "eliot-silas-marner:6.18",
      "eliot-silas-marner:6.19",
      "eliot-silas-marner:6.20",
      "eliot-silas-marner:6.21",
      "eliot-silas-marner:6.22",
      "eliot-silas-marner:6.23",
      "eliot-silas-marner:6.24",
      "eliot-silas-marner:6.25",
      "eliot-silas-marner:6.26",
      "eliot-silas-marner:6.27",
      "eliot-silas-marner:6.28",
      "eliot-silas-marner:6.29",
      "eliot-silas-marner:6.30",
      "eliot-silas-marner:6.31",
      "eliot-silas-marner:6.32",
      "eliot-silas-marner:6.33",
      "eliot-silas-marner:6.34",
      "eliot-silas-marner:6.35",
      "eliot-silas-marner:6.36",
      "eliot-silas-marner:6.37",
      "eliot-silas-marner:6.38",
      "eliot-silas-marner:6.39",
      "eliot-silas-marner:6.40",
      "eliot-silas-marner:6.41",
      "eliot-silas-marner:6.42",
      "eliot-silas-marner:6.43",
      "eliot-silas-marner:6.44",
      "eliot-silas-marner:6.45",
      "eliot-silas-marner:6.46",
      "eliot-silas-marner:6.47",
      "eliot-silas-marner:6.48",
      "eliot-silas-marner:6.49",
      "eliot-silas-marner:6.50",
      "eliot-silas-marner:6.51",
      "eliot-silas-marner:6.52",
      "eliot-silas-marner:6.53",
      "eliot-silas-marner:6.54",
      "eliot-silas-marner:6.55",
      "eliot-silas-marner:6.56",
      "eliot-silas-marner:6.57",
      "eliot-silas-marner:6.58",
      "eliot-silas-marner:6.59",
      "eliot-silas-marner:6.60",
      "eliot-silas-marner:6.61",
      "eliot-silas-marner:6.62",
      "eliot-silas-marner:7.1",
      "eliot-silas-marner:7.2",
      "eliot-silas-marner:7.3",
      "eliot-silas-marner:7.4",
      "eliot-silas-marner:7.5",
      "eliot-silas-marner:7.6",
      "eliot-silas-marner:7.7",
      "eliot-silas-marner:7.8",
      "eliot-silas-marner:7.9",
      "eliot-silas-marner:7.10",
      "eliot-silas-marner:7.11",
      "eliot-silas-marner:7.12",
      "eliot-silas-marner:7.13",
      "eliot-silas-marner:7.14",
      "eliot-silas-marner:7.15",
      "eliot-silas-marner:7.16",
      "eliot-silas-marner:7.17",
      "eliot-silas-marner:7.18",
      "eliot-silas-marner:7.19",
      "eliot-silas-marner:7.20",
      "eliot-silas-marner:7.21",
      "eliot-silas-marner:7.22",
      "eliot-silas-marner:7.23",
      "eliot-silas-marner:7.24",
      "eliot-silas-marner:7.25",
      "eliot-silas-marner:7.26",
      "eliot-silas-marner:7.27",
      "eliot-silas-marner:7.28",
      "eliot-silas-marner:7.29",
      "eliot-silas-marner:7.30",
      "eliot-silas-marner:7.31",
      "eliot-silas-marner:7.32",
      "eliot-silas-marner:7.33",
      "eliot-silas-marner:7.34",
      "eliot-silas-marner:7.35",
      "eliot-silas-marner:7.36",
      "eliot-silas-marner:8.1",
      "eliot-silas-marner:8.2",
      "eliot-silas-marner:8.3",
      "eliot-silas-marner:8.4",
      "eliot-silas-marner:8.5",
      "eliot-silas-marner:8.6",
      "eliot-silas-marner:8.7",
      "eliot-silas-marner:8.8",
      "eliot-silas-marner:8.9",
      "eliot-silas-marner:8.10",
      "eliot-silas-marner:8.11",
      "eliot-silas-marner:8.12",
      "eliot-silas-marner:8.13",
      "eliot-silas-marner:8.14",
      "eliot-silas-marner:8.15",
      "eliot-silas-marner:8.16",
      "eliot-silas-marner:8.17",
      "eliot-silas-marner:8.18",
      "eliot-silas-marner:8.19",
      "eliot-silas-marner:8.20",
      "eliot-silas-marner:8.21",
      "eliot-silas-marner:8.22",
      "eliot-silas-marner:8.23",
      "eliot-silas-marner:8.24",
      "eliot-silas-marner:8.25",
      "eliot-silas-marner:8.26",
      "eliot-silas-marner:8.27",
      "eliot-silas-marner:8.28",
      "eliot-silas-marner:8.29",
      "eliot-silas-marner:8.30",
      "eliot-silas-marner:8.31",
      "eliot-silas-marner:9.1",
      "eliot-silas-marner:9.2",
      "eliot-silas-marner:9.3",
      "eliot-silas-marner:9.4",
      "eliot-silas-marner:9.5",
      "eliot-silas-marner:9.6",
      "eliot-silas-marner:9.7",
      "eliot-silas-marner:9.8",
      "eliot-silas-marner:9.9",
      "eliot-silas-marner:9.10",
      "eliot-silas-marner:9.11",
      "eliot-silas-marner:9.12",
      "eliot-silas-marner:9.13",
      "eliot-silas-marner:9.14",
      "eliot-silas-marner:9.15",
      "eliot-silas-marner:9.16",
      "eliot-silas-marner:9.17",
      "eliot-silas-marner:9.18",
      "eliot-silas-marner:9.19",
      "eliot-silas-marner:9.20",
      "eliot-silas-marner:9.21",
      "eliot-silas-marner:9.22",
      "eliot-silas-marner:9.23",
      "eliot-silas-marner:9.24",
      "eliot-silas-marner:9.25",
      "eliot-silas-marner:9.26",
      "eliot-silas-marner:9.27",
      "eliot-silas-marner:9.28",
      "eliot-silas-marner:9.29",
      "eliot-silas-marner:9.30",
      "eliot-silas-marner:9.31",
      "eliot-silas-marner:9.32",
      "eliot-silas-marner:9.33",
      "eliot-silas-marner:9.34",
      "eliot-silas-marner:9.35",
      "eliot-silas-marner:9.36",
      "eliot-silas-marner:9.37",
      "eliot-silas-marner:9.38",
      "eliot-silas-marner:9.39",
      "eliot-silas-marner:10.1",
      "eliot-silas-marner:10.2",
      "eliot-silas-marner:10.3",
      "eliot-silas-marner:10.4",
      "eliot-silas-marner:10.5",
      "eliot-silas-marner:10.6",
      "eliot-silas-marner:10.7",
      "eliot-silas-marner:10.8",
      "eliot-silas-marner:10.9",
      "eliot-silas-marner:10.10",
      "eliot-silas-marner:10.11",
      "eliot-silas-marner:10.12",
      "eliot-silas-marner:10.13",
      "eliot-silas-marner:10.14",
      "eliot-silas-marner:10.15",
      "eliot-silas-marner:10.16",
      "eliot-silas-marner:10.17",
      "eliot-silas-marner:10.18",
      "eliot-silas-marner:10.19",
      "eliot-silas-marner:10.20",
      "eliot-silas-marner:10.21",
      "eliot-silas-marner:10.22",
      "eliot-silas-marner:10.23",
      "eliot-silas-marner:10.24",
      "eliot-silas-marner:10.25",
      "eliot-silas-marner:10.26",
      "eliot-silas-marner:10.27",
      "eliot-silas-marner:10.28",
      "eliot-silas-marner:10.29",
      "eliot-silas-marner:10.30",
      "eliot-silas-marner:10.31",
      "eliot-silas-marner:10.32",
      "eliot-silas-marner:10.33",
      "eliot-silas-marner:10.34",
      "eliot-silas-marner:10.35",
      "eliot-silas-marner:10.36",
      "eliot-silas-marner:10.37",
      "eliot-silas-marner:10.38",
      "eliot-silas-marner:10.39",
      "eliot-silas-marner:10.40",
      "eliot-silas-marner:10.41",
      "eliot-silas-marner:10.42",
      "eliot-silas-marner:10.43",
      "eliot-silas-marner:10.44",
      "eliot-silas-marner:10.45",
      "eliot-silas-marner:10.46",
      "eliot-silas-marner:10.47",
      "eliot-silas-marner:10.48",
      "eliot-silas-marner:10.49",
      "eliot-silas-marner:10.50",
      "eliot-silas-marner:10.51",
      "eliot-silas-marner:10.52",
      "eliot-silas-marner:10.53",
      "eliot-silas-marner:10.54",
      "eliot-silas-marner:10.55",
      "eliot-silas-marner:10.56",
      "eliot-silas-marner:10.57",
      "eliot-silas-marner:10.58",
      "eliot-silas-marner:10.59",
      "eliot-silas-marner:10.60",
      "eliot-silas-marner:10.61",
      "eliot-silas-marner:10.62",
      "eliot-silas-marner:10.63",
      "eliot-silas-marner:10.64",
      "eliot-silas-marner:10.65",
      "eliot-silas-marner:10.66",
      "eliot-silas-marner:10.67",
      "eliot-silas-marner:11.1",
      "eliot-silas-marner:11.2",
      "eliot-silas-marner:11.3",
      "eliot-silas-marner:11.4",
      "eliot-silas-marner:11.5",
      "eliot-silas-marner:11.6",
      "eliot-silas-marner:11.7",
      "eliot-silas-marner:11.8",
      "eliot-silas-marner:11.9",
      "eliot-silas-marner:11.10",
      "eliot-silas-marner:11.11",
      "eliot-silas-marner:11.12",
      "eliot-silas-marner:11.13",
      "eliot-silas-marner:11.14",
      "eliot-silas-marner:11.15",
      "eliot-silas-marner:11.16",
      "eliot-silas-marner:11.17",
      "eliot-silas-marner:11.18",
      "eliot-silas-marner:11.19",
      "eliot-silas-marner:11.20",
      "eliot-silas-marner:11.21",
      "eliot-silas-marner:11.22",
      "eliot-silas-marner:11.23",
      "eliot-silas-marner:11.24",
      "eliot-silas-marner:11.25",
      "eliot-silas-marner:11.26",
      "eliot-silas-marner:11.27",
      "eliot-silas-marner:11.28",
      "eliot-silas-marner:11.29",
      "eliot-silas-marner:11.30",
      "eliot-silas-marner:11.31",
      "eliot-silas-marner:11.32",
      "eliot-silas-marner:11.33",
      "eliot-silas-marner:11.34",
      "eliot-silas-marner:11.35",
      "eliot-silas-marner:11.36",
      "eliot-silas-marner:11.37",
      "eliot-silas-marner:11.38",
      "eliot-silas-marner:11.39",
      "eliot-silas-marner:11.40",
      "eliot-silas-marner:11.41",
      "eliot-silas-marner:11.42",
      "eliot-silas-marner:11.43",
      "eliot-silas-marner:11.44",
      "eliot-silas-marner:11.45",
      "eliot-silas-marner:11.46",
      "eliot-silas-marner:11.47",
      "eliot-silas-marner:11.48",
      "eliot-silas-marner:11.49",
      "eliot-silas-marner:11.50",
      "eliot-silas-marner:11.51",
      "eliot-silas-marner:11.52",
      "eliot-silas-marner:11.53",
      "eliot-silas-marner:11.54",
      "eliot-silas-marner:11.55",
      "eliot-silas-marner:11.56",
      "eliot-silas-marner:11.57",
      "eliot-silas-marner:11.58",
      "eliot-silas-marner:11.59",
      "eliot-silas-marner:11.60",
      "eliot-silas-marner:11.61",
      "eliot-silas-marner:11.62",
      "eliot-silas-marner:11.63",
      "eliot-silas-marner:11.64",
      "eliot-silas-marner:11.65",
      "eliot-silas-marner:11.66",
      "eliot-silas-marner:11.67",
      "eliot-silas-marner:11.68",
      "eliot-silas-marner:11.69",
      "eliot-silas-marner:11.70",
      "eliot-silas-marner:11.71",
      "eliot-silas-marner:11.72",
      "eliot-silas-marner:11.73",
      "eliot-silas-marner:11.74",
      "eliot-silas-marner:11.75",
      "eliot-silas-marner:11.76",
      "eliot-silas-marner:11.77",
      "eliot-silas-marner:11.78",
      "eliot-silas-marner:11.79",
      "eliot-silas-marner:11.80",
      "eliot-silas-marner:11.81",
      "eliot-silas-marner:11.82",
      "eliot-silas-marner:11.83",
      "eliot-silas-marner:11.84",
      "eliot-silas-marner:11.85",
      "eliot-silas-marner:11.86",
      "eliot-silas-marner:11.87",
      "eliot-silas-marner:11.88",
      "eliot-silas-marner:11.89",
      "eliot-silas-marner:11.90",
      "eliot-silas-marner:11.91",
      "eliot-silas-marner:11.92",
      "eliot-silas-marner:11.93",
      "eliot-silas-marner:11.94",
      "eliot-silas-marner:11.95",
      "eliot-silas-marner:12.1",
      "eliot-silas-marner:12.2",
      "eliot-silas-marner:12.3",
      "eliot-silas-marner:12.4",
      "eliot-silas-marner:12.5",
      "eliot-silas-marner:12.6",
      "eliot-silas-marner:12.7",
      "eliot-silas-marner:12.8",
      "eliot-silas-marner:12.9",
      "eliot-silas-marner:12.10",
      "eliot-silas-marner:13.1",
      "eliot-silas-marner:13.2",
      "eliot-silas-marner:13.3",
      "eliot-silas-marner:13.4",
      "eliot-silas-marner:13.5",
      "eliot-silas-marner:13.6",
      "eliot-silas-marner:13.7",
      "eliot-silas-marner:13.8",
      "eliot-silas-marner:13.9",
      "eliot-silas-marner:13.10",
      "eliot-silas-marner:13.11",
      "eliot-silas-marner:13.12",
      "eliot-silas-marner:13.13",
      "eliot-silas-marner:13.14",
      "eliot-silas-marner:13.15",
      "eliot-silas-marner:13.16",
      "eliot-silas-marner:13.17",
      "eliot-silas-marner:13.18",
      "eliot-silas-marner:13.19",
      "eliot-silas-marner:13.20",
      "eliot-silas-marner:13.21",
      "eliot-silas-marner:13.22",
      "eliot-silas-marner:13.23",
      "eliot-silas-marner:13.24",
      "eliot-silas-marner:13.25",
      "eliot-silas-marner:13.26",
      "eliot-silas-marner:13.27",
      "eliot-silas-marner:13.28",
      "eliot-silas-marner:13.29",
      "eliot-silas-marner:13.30",
      "eliot-silas-marner:13.31",
      "eliot-silas-marner:13.32",
      "eliot-silas-marner:13.33",
      "eliot-silas-marner:13.34",
      "eliot-silas-marner:13.35",
      "eliot-silas-marner:13.36",
      "eliot-silas-marner:13.37",
      "eliot-silas-marner:13.38",
      "eliot-silas-marner:13.39",
      "eliot-silas-marner:13.40",
      "eliot-silas-marner:13.41",
      "eliot-silas-marner:13.42",
      "eliot-silas-marner:13.43",
      "eliot-silas-marner:13.44",
      "eliot-silas-marner:13.45",
      "eliot-silas-marner:13.46",
      "eliot-silas-marner:13.47",
      "eliot-silas-marner:13.48",
      "eliot-silas-marner:13.49",
      "eliot-silas-marner:13.50",
      "eliot-silas-marner:13.51",
      "eliot-silas-marner:14.1",
      "eliot-silas-marner:14.2",
      "eliot-silas-marner:14.3",
      "eliot-silas-marner:14.4",
      "eliot-silas-marner:14.5",
      "eliot-silas-marner:14.6",
      "eliot-silas-marner:14.7",
      "eliot-silas-marner:14.8",
      "eliot-silas-marner:14.9",
      "eliot-silas-marner:14.10",
      "eliot-silas-marner:14.11",
      "eliot-silas-marner:14.12",
      "eliot-silas-marner:14.13",
      "eliot-silas-marner:14.14",
      "eliot-silas-marner:14.15",
      "eliot-silas-marner:14.16",
      "eliot-silas-marner:14.17",
      "eliot-silas-marner:14.18",
      "eliot-silas-marner:14.19",
      "eliot-silas-marner:14.20",
      "eliot-silas-marner:14.21",
      "eliot-silas-marner:14.22",
      "eliot-silas-marner:14.23",
      "eliot-silas-marner:14.24",
      "eliot-silas-marner:14.25",
      "eliot-silas-marner:14.26",
      "eliot-silas-marner:14.27",
      "eliot-silas-marner:14.28",
      "eliot-silas-marner:14.29",
      "eliot-silas-marner:14.30",
      "eliot-silas-marner:14.31",
      "eliot-silas-marner:14.32",
      "eliot-silas-marner:14.33",
      "eliot-silas-marner:14.34",
      "eliot-silas-marner:14.35",
      "eliot-silas-marner:14.36",
      "eliot-silas-marner:14.37",
      "eliot-silas-marner:14.38",
      "eliot-silas-marner:14.39",
      "eliot-silas-marner:14.40",
      "eliot-silas-marner:14.41",
      "eliot-silas-marner:14.42",
      "eliot-silas-marner:14.43",
      "eliot-silas-marner:14.44",
      "eliot-silas-marner:14.45",
      "eliot-silas-marner:14.46",
      "eliot-silas-marner:14.47",
      "eliot-silas-marner:14.48",
      "eliot-silas-marner:14.49",
      "eliot-silas-marner:14.50",
      "eliot-silas-marner:15.1",
      "eliot-silas-marner:15.2",
      "eliot-silas-marner:15.3",
      "eliot-silas-marner:15.4",
      "eliot-silas-marner:16.1",
      "eliot-silas-marner:16.2",
      "eliot-silas-marner:16.3",
      "eliot-silas-marner:16.4",
      "eliot-silas-marner:16.5",
      "eliot-silas-marner:16.6",
      "eliot-silas-marner:16.7",
      "eliot-silas-marner:16.8",
      "eliot-silas-marner:16.9",
      "eliot-silas-marner:16.10",
      "eliot-silas-marner:16.11",
      "eliot-silas-marner:16.12",
      "eliot-silas-marner:16.13",
      "eliot-silas-marner:16.14",
      "eliot-silas-marner:16.15",
      "eliot-silas-marner:16.16",
      "eliot-silas-marner:16.17",
      "eliot-silas-marner:16.18",
      "eliot-silas-marner:16.19",
      "eliot-silas-marner:16.20",
      "eliot-silas-marner:16.21",
      "eliot-silas-marner:16.22",
      "eliot-silas-marner:16.23",
      "eliot-silas-marner:16.24",
      "eliot-silas-marner:16.25",
      "eliot-silas-marner:16.26",
      "eliot-silas-marner:16.27",
      "eliot-silas-marner:16.28",
      "eliot-silas-marner:16.29",
      "eliot-silas-marner:16.30",
      "eliot-silas-marner:16.31",
      "eliot-silas-marner:16.32",
      "eliot-silas-marner:16.33",
      "eliot-silas-marner:16.34",
      "eliot-silas-marner:16.35",
      "eliot-silas-marner:16.36",
      "eliot-silas-marner:16.37",
      "eliot-silas-marner:16.38",
      "eliot-silas-marner:16.39",
      "eliot-silas-marner:16.40",
      "eliot-silas-marner:16.41",
      "eliot-silas-marner:16.42",
      "eliot-silas-marner:16.43",
      "eliot-silas-marner:16.44",
      "eliot-silas-marner:16.45",
      "eliot-silas-marner:16.46",
      "eliot-silas-marner:16.47",
      "eliot-silas-marner:16.48",
      "eliot-silas-marner:16.49",
      "eliot-silas-marner:16.50",
      "eliot-silas-marner:16.51",
      "eliot-silas-marner:16.52",
      "eliot-silas-marner:16.53",
      "eliot-silas-marner:16.54",
      "eliot-silas-marner:16.55",
      "eliot-silas-marner:16.56",
      "eliot-silas-marner:16.57",
      "eliot-silas-marner:16.58",
      "eliot-silas-marner:16.59",
      "eliot-silas-marner:16.60",
      "eliot-silas-marner:16.61",
      "eliot-silas-marner:16.62",
      "eliot-silas-marner:16.63",
      "eliot-silas-marner:16.64",
      "eliot-silas-marner:16.65",
      "eliot-silas-marner:16.66",
      "eliot-silas-marner:16.67",
      "eliot-silas-marner:16.68",
      "eliot-silas-marner:16.69",
      "eliot-silas-marner:16.70",
      "eliot-silas-marner:16.71",
      "eliot-silas-marner:16.72",
      "eliot-silas-marner:16.73",
      "eliot-silas-marner:16.74",
      "eliot-silas-marner:16.75",
      "eliot-silas-marner:17.1",
      "eliot-silas-marner:17.2",
      "eliot-silas-marner:17.3",
      "eliot-silas-marner:17.4",
      "eliot-silas-marner:17.5",
      "eliot-silas-marner:17.6",
      "eliot-silas-marner:17.7",
      "eliot-silas-marner:17.8",
      "eliot-silas-marner:17.9",
      "eliot-silas-marner:17.10",
      "eliot-silas-marner:17.11",
      "eliot-silas-marner:17.12",
      "eliot-silas-marner:17.13",
      "eliot-silas-marner:17.14",
      "eliot-silas-marner:17.15",
      "eliot-silas-marner:17.16",
      "eliot-silas-marner:17.17",
      "eliot-silas-marner:17.18",
      "eliot-silas-marner:17.19",
      "eliot-silas-marner:17.20",
      "eliot-silas-marner:17.21",
      "eliot-silas-marner:17.22",
      "eliot-silas-marner:17.23",
      "eliot-silas-marner:17.24",
      "eliot-silas-marner:17.25",
      "eliot-silas-marner:17.26",
      "eliot-silas-marner:17.27",
      "eliot-silas-marner:17.28",
      "eliot-silas-marner:17.29",
      "eliot-silas-marner:17.30",
      "eliot-silas-marner:17.31",
      "eliot-silas-marner:17.32",
      "eliot-silas-marner:17.33",
      "eliot-silas-marner:17.34",
      "eliot-silas-marner:17.35",
      "eliot-silas-marner:17.36",
      "eliot-silas-marner:17.37",
      "eliot-silas-marner:17.38",
      "eliot-silas-marner:17.39",
      "eliot-silas-marner:17.40",
      "eliot-silas-marner:17.41",
      "eliot-silas-marner:17.42",
      "eliot-silas-marner:17.43",
      "eliot-silas-marner:17.44",
      "eliot-silas-marner:18.1",
      "eliot-silas-marner:18.2",
      "eliot-silas-marner:18.3",
      "eliot-silas-marner:18.4",
      "eliot-silas-marner:18.5",
      "eliot-silas-marner:18.6",
      "eliot-silas-marner:18.7",
      "eliot-silas-marner:18.8",
      "eliot-silas-marner:18.9",
      "eliot-silas-marner:18.10",
      "eliot-silas-marner:18.11",
      "eliot-silas-marner:18.12",
      "eliot-silas-marner:18.13",
      "eliot-silas-marner:18.14",
      "eliot-silas-marner:18.15",
      "eliot-silas-marner:18.16",
      "eliot-silas-marner:18.17",
      "eliot-silas-marner:18.18",
      "eliot-silas-marner:18.19",
      "eliot-silas-marner:18.20",
      "eliot-silas-marner:18.21",
      "eliot-silas-marner:18.22",
      "eliot-silas-marner:18.23",
      "eliot-silas-marner:18.24",
      "eliot-silas-marner:18.25",
      "eliot-silas-marner:18.26",
      "eliot-silas-marner:18.27",
      "eliot-silas-marner:18.28",
      "eliot-silas-marner:18.29",
      "eliot-silas-marner:18.30",
      "eliot-silas-marner:18.31",
      "eliot-silas-marner:18.32",
      "eliot-silas-marner:18.33",
      "eliot-silas-marner:18.34",
      "eliot-silas-marner:18.35",
      "eliot-silas-marner:19.1",
      "eliot-silas-marner:19.2",
      "eliot-silas-marner:19.3",
      "eliot-silas-marner:19.4",
      "eliot-silas-marner:19.5",
      "eliot-silas-marner:19.6",
      "eliot-silas-marner:19.7",
      "eliot-silas-marner:19.8",
      "eliot-silas-marner:19.9",
      "eliot-silas-marner:19.10",
      "eliot-silas-marner:19.11",
      "eliot-silas-marner:19.12",
      "eliot-silas-marner:19.13",
      "eliot-silas-marner:19.14",
      "eliot-silas-marner:19.15",
      "eliot-silas-marner:19.16",
      "eliot-silas-marner:19.17",
      "eliot-silas-marner:19.18",
      "eliot-silas-marner:19.19",
      "eliot-silas-marner:19.20",
      "eliot-silas-marner:19.21",
      "eliot-silas-marner:19.22",
      "eliot-silas-marner:19.23",
      "eliot-silas-marner:19.24",
      "eliot-silas-marner:19.25",
      "eliot-silas-marner:19.26",
      "eliot-silas-marner:19.27",
      "eliot-silas-marner:19.28",
      "eliot-silas-marner:19.29",
      "eliot-silas-marner:19.30",
      "eliot-silas-marner:19.31",
      "eliot-silas-marner:19.32",
      "eliot-silas-marner:19.33",
      "eliot-silas-marner:19.34",
      "eliot-silas-marner:19.35",
      "eliot-silas-marner:19.36",
      "eliot-silas-marner:19.37",
      "eliot-silas-marner:19.38",
      "eliot-silas-marner:19.39",
      "eliot-silas-marner:19.40",
      "eliot-silas-marner:19.41",
      "eliot-silas-marner:19.42",
      "eliot-silas-marner:19.43",
      "eliot-silas-marner:19.44",
      "eliot-silas-marner:19.45",
      "eliot-silas-marner:19.46",
      "eliot-silas-marner:19.47",
      "eliot-silas-marner:19.48",
      "eliot-silas-marner:19.49",
      "eliot-silas-marner:19.50",
      "eliot-silas-marner:19.51",
      "eliot-silas-marner:19.52",
      "eliot-silas-marner:19.53",
      "eliot-silas-marner:19.54",
      "eliot-silas-marner:19.55",
      "eliot-silas-marner:19.56",
      "eliot-silas-marner:19.57",
      "eliot-silas-marner:19.58",
      "eliot-silas-marner:20.1",
      "eliot-silas-marner:20.2",
      "eliot-silas-marner:20.3",
      "eliot-silas-marner:20.4",
      "eliot-silas-marner:20.5",
      "eliot-silas-marner:20.6",
      "eliot-silas-marner:20.7",
      "eliot-silas-marner:20.8",
      "eliot-silas-marner:20.9",
      "eliot-silas-marner:20.10",
      "eliot-silas-marner:20.11",
      "eliot-silas-marner:20.12",
      "eliot-silas-marner:20.13",
      "eliot-silas-marner:20.14",
      "eliot-silas-marner:20.15",
      "eliot-silas-marner:20.16",
      "eliot-silas-marner:20.17",
      "eliot-silas-marner:20.18",
      "eliot-silas-marner:20.19",
      "eliot-silas-marner:20.20",
      "eliot-silas-marner:21.1",
      "eliot-silas-marner:21.2",
      "eliot-silas-marner:21.3",
      "eliot-silas-marner:21.4",
      "eliot-silas-marner:21.5",
      "eliot-silas-marner:21.6",
      "eliot-silas-marner:21.7",
      "eliot-silas-marner:21.8",
      "eliot-silas-marner:21.9",
      "eliot-silas-marner:21.10",
      "eliot-silas-marner:21.11",
      "eliot-silas-marner:21.12",
      "eliot-silas-marner:21.13",
      "eliot-silas-marner:21.14",
      "eliot-silas-marner:21.15",
      "eliot-silas-marner:21.16",
      "eliot-silas-marner:21.17",
      "eliot-silas-marner:21.18",
      "eliot-silas-marner:21.19",
      "eliot-silas-marner:21.20",
      "eliot-silas-marner:21.21",
      "eliot-silas-marner:21.22",
      "eliot-silas-marner:21.23",
      "eliot-silas-marner:21.24",
      "eliot-silas-marner:21.25",
      "eliot-silas-marner:21.26",
      "eliot-silas-marner:21.27",
      "eliot-silas-marner:22.1",
      "eliot-silas-marner:22.2",
      "eliot-silas-marner:22.3",
      "eliot-silas-marner:22.4",
      "eliot-silas-marner:22.5",
      "eliot-silas-marner:22.6",
      "eliot-silas-marner:22.7",
      "eliot-silas-marner:22.8",
      "eliot-silas-marner:22.9",
      "eliot-silas-marner:22.10",
      "eliot-silas-marner:22.11",
      "eliot-silas-marner:22.12",
      "eliot-silas-marner:22.13",
      "eliot-silas-marner:22.14",
      "eliot-silas-marner:22.15",
      "eliot-silas-marner:22.16",
      "eliot-silas-marner:22.17"
    ],
    "deprecated_ids": {},
    "notes": "Canonical units follow every paragraph of the selected complete electronic witness, with the Wordsworth epigraph (line breaks kept) as the first unit. Sections 1–22 are chapters I–XXI and the Conclusion. Titles, part headings, chapter headings and navigation are excluded. Passage IDs are immutable and may not be reassigned."
  },
  "canonical_url": "https://streamentry.github.io/LitMundi/vi/read/eliot-silas-marner/eliot-silas-vi-ai-2026/",
  "source": {
    "edition_id": "eliot-silas-en-pg550",
    "title": "Silas Marner",
    "language": "en",
    "canonical_url": "https://streamentry.github.io/LitMundi/en/read/eliot-silas-marner/eliot-silas-en-pg550/",
    "citation": "George Eliot, Silas Marner: The Weaver of Raveloe (Edinburgh and London: William Blackwood and Sons, 1861). Project Gutenberg #550.",
    "text_url": "https://www.gutenberg.org/cache/epub/550/pg550-images.html",
    "catalog_url": "https://www.gutenberg.org/ebooks/550",
    "source_witness": "The epigraph, Parts One and Two and the Conclusion of Project Gutenberg #550. Not collated with a print facsimile.",
    "retrieved_at": "2026-11-03"
  },
  "content_sha256": "c4f55abafb686b7336800b2cd6170cad6b54993e2afd870b0917d0c0004f92d9",
  "original_source_sha256": "521303997ef9c69ecd24e0f199802cc0c4f274371c89d1a3c33412e85f95444f",
  "source_content_sha256": "c4f55abafb686b7336800b2cd6170cad6b54993e2afd870b0917d0c0004f92d9",
  "segments": {
    "eliot-silas-marner:1.1": "“Một đứa trẻ, hơn mọi món quà khác\nMà đất trời có thể trao cho con người lúc xế chiều,\nMang theo nó niềm hy vọng, và những ý nghĩ hướng về phía trước.”\n—WORDSWORTH.",
    "eliot-silas-marner:1.2": "Vào cái thời những chiếc guồng xa còn rì rầm bận rộn trong các nhà trại—và ngay cả những bà lớn, vận lụa và đăng-ten chỉ, cũng có những chiếc guồng xa đồ chơi bằng gỗ sồi đánh bóng—người ta có thể bắt gặp ở những vùng xa xôi giữa các nẻo đường quê, hay sâu trong lòng đồi núi, những người đàn ông xanh xao, còi cọc, mà đứng cạnh đám dân quê lực lưỡng thì trông như tàn dư của một giống người bị truất mất quyền thừa kế. Con chó của người chăn cừu sủa dữ dội mỗi khi một trong những người đàn ông dáng vẻ xa lạ ấy xuất hiện trên vùng đất cao, in bóng sẫm trên nền hoàng hôn đầu đông; vì có con chó nào ưa một dáng người còng xuống dưới một cái bao nặng?—mà những người đàn ông xanh xao này hiếm khi ra ngoài mà không mang theo gánh nặng bí ẩn ấy. Chính người chăn cừu, dù có lý do chính đáng để tin rằng cái bao chẳng chứa gì ngoài sợi lanh, hoặc những cuộn vải lanh dài và bền dệt từ thứ sợi ấy, vẫn không hoàn toàn chắc rằng cái nghề dệt này, dẫu không thể thiếu, lại có thể được làm ra mà hoàn toàn không cần đến sự trợ giúp của Quỷ Dữ. Vào cái thời xa xưa ấy, mê tín dễ dàng bám quanh mọi người, mọi vật hơi khác thường một chút, hay thậm chí chỉ thất thường và thỉnh thoảng mới có, như những lần ghé qua của người bán hàng rong hay người mài dao. Không ai biết những kẻ lang bạt có nhà cửa ở đâu hay gốc gác từ đâu; mà làm sao giải thích được một con người, nếu chí ít mình không quen ai đó biết cha mẹ hắn? Đối với nông dân thời xưa, thế giới nằm ngoài kinh nghiệm trực tiếp của chính họ là một miền mơ hồ và bí ẩn: với lối nghĩ chưa từng đi đâu xa của họ, cảnh lang bạt là một ý niệm lờ mờ như cuộc sống mùa đông của những cánh én vẫn trở về cùng mùa xuân; và ngay cả một người đến định cư, nếu từ phương xa tới, hầu như chẳng bao giờ thôi bị nhìn với một chút ngờ vực còn sót lại, thứ ngờ vực khiến chẳng ai ngạc nhiên nếu một quãng dài cư xử vô hại của y rốt cuộc lại kết thúc bằng một tội ác; nhất là nếu y có tiếng là hiểu biết, hay tỏ ra có chút tài khéo trong một nghề thủ công nào đó. Mọi sự lanh lợi, dù là trong việc sử dụng mau lẹ cái công cụ khó dùng là cái lưỡi, hay trong một nghề nào khác xa lạ với dân làng, tự nó đã đáng ngờ: những người lương thiện, sinh ra và lớn lên ngay trước mắt mọi người, phần đông chẳng khôn ngoan hay lanh lợi quá mức—chí ít cũng không vượt quá những chuyện như biết xem dấu hiệu thời tiết; và quá trình nhờ đó người ta có được sự nhanh nhẹn và khéo léo dù thuộc loại nào lại hoàn toàn khuất lấp, đến nỗi chúng mang tính chất của trò phù phép. Bởi thế mà những người thợ dệt vải lanh rải rác ấy—những kẻ từ thành thị di cư về thôn quê—cho đến cùng vẫn bị láng giềng quê mùa coi là người xa lạ, và thường nhiễm phải những thói quen kỳ quặc vốn đi liền với cảnh cô độc.",
    "eliot-silas-marner:1.3": "Vào những năm đầu thế kỷ này, có một người thợ dệt vải lanh như thế, tên là Silas Marner, làm nghề của mình trong một căn nhà nhỏ bằng đá nằm giữa những hàng rào cây phỉ trĩu hạt gần làng Raveloe, và không xa mép một hố đá bỏ hoang. Thứ âm thanh khả nghi của khung cửi nhà Silas, chẳng giống chút nào tiếng lóc cóc vui tai tự nhiên của máy quạt thóc, hay nhịp điệu đơn sơ hơn của cái đập lúa, có một sức hấp dẫn nửa sợ hãi đối với bọn trẻ con Raveloe; chúng thường bỏ dở việc hái hạt phỉ hay bắt tổ chim để ghé mắt nhìn qua cửa sổ căn nhà đá, bù lại cho nỗi kinh sợ nào đó trước hoạt động bí ẩn của khung cửi bằng một cảm giác thích thú khinh khỉnh rằng mình hơn người, rút ra từ việc nhại theo những tiếng động luân phiên của nó, cùng với dáng ngồi còng lưng, đạp đi đạp lại như guồng đạp của người thợ dệt. Nhưng đôi khi Marner, dừng tay để chỉnh một chỗ sợi không đều, nhận ra lũ nhãi ranh, và tuy vốn tiếc thời gian, ông ghét sự xâm phạm của chúng đến mức sẽ bước xuống khỏi khung cửi, mở cửa, và đăm đăm nhìn chúng bằng một ánh mắt bao giờ cũng đủ khiến chúng khiếp vía co cẳng chạy. Bởi làm sao có thể tin rằng đôi mắt to màu nâu lồi ra trên gương mặt xanh xao của Silas Marner thực ra chẳng nhìn rõ thứ gì không ở ngay sát trước chúng, mà không tin rằng cái nhìn trừng trừng đáng sợ của chúng có thể phóng chứng chuột rút, bệnh còi xương, hay cái miệng méo xệch vào bất cứ thằng bé nào chẳng may tụt lại phía sau? Có lẽ chúng đã nghe cha mẹ bóng gió rằng Silas Marner có thể chữa bệnh phong thấp cho người ta nếu ông muốn, rồi lại thêm, còn úp mở hơn nữa, rằng giá như mình chỉ biết nói khéo với quỷ cho đủ, nó có khi còn đỡ cho mình khỏi tốn tiền thầy thuốc. Những dư âm kỳ lạ còn sót lại của lối thờ quỷ thần xưa như thế có lẽ ngay cả bây giờ vẫn còn được người chịu khó lắng nghe bắt gặp trong đám nông dân tóc đã hoa râm; bởi tâm trí thô sơ khó lòng gắn liền ý niệm về quyền năng với ý niệm về lòng nhân từ. Một quan niệm mơ hồ về một quyền năng mà phải nài nỉ nhiều mới khiến nó chịu thôi gieo họa, ấy là hình dạng dễ nhất mà cảm thức về cõi Vô Hình mang lấy trong tâm trí những con người luôn bị những nhu cầu nguyên sơ dồn ép sát sạt, và đời lao khổ của họ chưa bao giờ được soi sáng bởi một đức tin tôn giáo nồng nhiệt nào. Đối với họ, đau đớn và rủi ro bày ra một phạm vi khả năng rộng hơn nhiều so với niềm vui và sự hưởng thụ: trí tưởng tượng của họ hầu như cằn cỗi những hình ảnh nuôi dưỡng ước muốn và hy vọng, nhưng lại mọc um tùm những hồi ức là bãi cỏ muôn đời cho nỗi sợ hãi chăn thả. “Ông có thèm món gì không?” có lần tôi hỏi một ông lão làm thuê đang lâm bệnh lần cuối, ông đã từ chối mọi thức ăn bà vợ dọn cho. “Không,” ông đáp, “tôi chưa quen ăn cái gì khác ngoài cơm nước xoàng xĩnh, mà cái đó thì tôi lại chẳng nuốt nổi.” Kinh nghiệm chẳng hề gây trong ông một ý thích nào có thể khơi dậy bóng ma của sự thèm ăn.",
    "eliot-silas-marner:1.4": "Và Raveloe là một ngôi làng nơi nhiều dư âm xưa vẫn còn vương lại, chưa bị những tiếng nói mới át đi. Chẳng phải nó là một trong những giáo xứ cằn cỗi nằm ở rìa văn minh—nơi chỉ có những con cừu gầy guộc và những người chăn cừu thưa thớt: trái lại, nó nằm giữa vùng đồng bằng trung tâm màu mỡ của cái xứ mà ta vẫn thích gọi là Nước Anh Vui Vẻ, và có những trang trại mà, xét theo quan điểm tinh thần, nộp những khoản thuế thập phân rất đáng mong ước. Nhưng nó nép mình trong một thung lũng ấm cúng nhiều cây cối, cách bất cứ con đường cái có trạm thu phí nào cũng đến cả tiếng đồng hồ cưỡi ngựa, nơi chẳng bao giờ vọng tới tiếng rung của chiếc tù và xe ngựa chở khách, hay của dư luận. Đó là một ngôi làng dáng vẻ bề thế, với một ngôi nhà thờ cổ đẹp đẽ và một nghĩa địa rộng ở giữa làng, cùng hai ba ngôi nhà trại lớn xây bằng gạch và đá, có vườn cây ăn quả tường bao kiên cố và những chiếc chong chóng gió trang trí, đứng sát bên đường, phô ra những mặt tiền oai vệ hơn cả nhà mục sư thấp thoáng giữa hàng cây ở phía bên kia nghĩa địa:—một ngôi làng thoạt nhìn đã phô ra những đỉnh cao của đời sống xã hội của nó, và cho con mắt sành sỏi biết rằng quanh đây không có khu đất lớn và dinh thự nào, mà ở Raveloe có vài ba vị có máu mặt có thể làm ăn tồi tệ một cách hết sức thong dong, rút được đủ tiền từ lối làm ăn tồi tệ ấy, trong những năm chiến tranh đó, để sống phè phỡn và ăn mừng Giáng sinh, lễ Hiện xuống và lễ Phục sinh cho thật linh đình.",
    "eliot-silas-marner:1.5": "Đã mười lăm năm kể từ khi Silas Marner lần đầu đến Raveloe; khi ấy ông chỉ là một chàng trai trẻ xanh xao, có đôi mắt nâu cận thị lồi ra, với dáng vẻ chẳng có gì lạ lùng đối với những người có học vấn và kinh nghiệm bình thường, nhưng đối với dân làng nơi ông đến định cư thì lại có những nét kỳ dị bí ẩn tương ứng với tính chất khác thường của nghề ông làm, và việc ông đến từ một miền vô danh gọi là “Mạn Bắc”. Lối sống của ông cũng vậy:—ông chẳng mời ai bước qua ngưỡng cửa nhà mình, và chẳng bao giờ thơ thẩn vào làng uống một panh bia ở quán Cầu Vồng, hay tán gẫu ở nhà bác thợ đóng bánh xe: ông chẳng tìm đến người đàn ông hay đàn bà nào, trừ khi vì công việc làm ăn, hay để mua sắm những thứ cần dùng; và các cô gái Raveloe chẳng mấy chốc đã thấy rõ rằng ông sẽ không bao giờ ép một cô nào nhận lời lấy ông trái với ý mình—hệt như thể ông đã nghe họ tuyên bố rằng họ sẽ chẳng đời nào lấy một người chết sống lại. Cái nhìn ấy về con người Marner không phải là không có căn cứ nào khác ngoài gương mặt xanh xao và đôi mắt chẳng giống ai của ông; bởi Jem Rodney, người bắt chuột chũi, quả quyết rằng một buổi tối trên đường về nhà, anh ta đã thấy Silas Marner dựa vào một bậc trèo qua hàng rào với một cái bao nặng trên lưng, thay vì đặt cái bao lên bậc trèo như một người tỉnh táo hẳn đã làm; và rằng, khi đến gần, anh ta thấy mắt Marner đờ ra như mắt người chết, rồi anh ta lên tiếng gọi, lay ông, mà chân tay ông thì cứng đơ, hai bàn tay ghì chặt lấy cái bao như thể làm bằng sắt; nhưng đúng lúc anh ta đinh ninh rằng người thợ dệt đã chết thì ông lại tỉnh lại như thường, kiểu như, nói cho dễ hiểu, chỉ trong chớp mắt, rồi nói “Chào anh,” và bỏ đi. Jem thề rằng tất cả những điều ấy anh ta đã tận mắt thấy, càng chắc chắn hơn vì đó chính là cái ngày anh ta đi bắt chuột chũi trên đất của ông Squire Cass, dưới chỗ hố cưa gỗ cũ. Có người bảo Marner hẳn đã lên “cơn,” một chữ dường như giải thích được những chuyện nếu không thì khó tin; nhưng ông Macey hay lý sự, thư ký giáo xứ, lắc đầu và hỏi xem đã có ai từng thấy người nào lên cơn mà không ngã lăn ra chưa. Lên cơn là trúng gió, phải không nào? mà đã trúng gió thì thể nào cũng làm cho người ta mất một phần khả năng cử động chân tay và phải nhờ vào giáo xứ nuôi, nếu chẳng có con cái mà trông cậy. Không, không; chẳng có thứ trúng gió nào lại để cho người ta đứng vững trên hai chân, như con ngựa đứng giữa hai càng xe, rồi bỏ đi ngay khi mình vừa kịp hô “Đi!” Nhưng có thể có chuyện linh hồn một người tách khỏi thể xác, ra ra vào vào, như con chim bay ra khỏi tổ rồi lại về; và chính vì thế mà người ta mới hóa ra khôn quá mức, bởi trong cái trạng thái không còn vỏ ấy họ đi học những kẻ có thể dạy họ nhiều hơn những gì láng giềng họ học được nhờ năm giác quan và ông mục sư. Chứ ông Marner lấy đâu ra cái hiểu biết về cây cỏ thuốc men—và cả bùa chú nữa, nếu ông muốn đem cho? Câu chuyện của Jem Rodney cũng chẳng hơn gì điều mà bất cứ ai đã thấy Marner chữa cho Sally Oates hẳn đều đã có thể đoán trước, khi ông làm cho bà ngủ ngon như một đứa trẻ, trong khi suốt hơn hai tháng trời tim bà cứ đập như muốn vỡ tung lồng ngực, lúc bà còn đang được thầy thuốc chạy chữa. Ông có thể chữa cho nhiều người hơn nữa nếu ông muốn; nhưng dẫu sao cũng nên ăn nói tử tế với ông, dù chỉ là để ông khỏi làm hại mình.",
    "eliot-silas-marner:1.6": "Marner được che chở khỏi sự hà hiếp mà những nét kỳ dị của ông có thể chuốc lấy, một phần là nhờ nỗi sợ mơ hồ ấy, nhưng phần lớn hơn là nhờ ở chỗ, ông thợ dệt vải lanh già ở giáo xứ Tarley bên cạnh đã chết, nên tay nghề của ông khiến ông trở thành một người đến định cư rất được hoan nghênh đối với các bà nội trợ khá giả trong vùng, và cả đối với những nhà nông lo xa hơn, những người có chút sợi để dành vào cuối năm. Cái ý thức rằng ông có ích ấy hẳn đã đủ hóa giải mọi ác cảm hay ngờ vực, miễn là chúng không được củng cố bởi một sự thiếu sót về chất lượng hay số lượng tấm vải ông dệt cho họ. Và năm tháng cứ trôi đi mà không đem lại thay đổi nào trong ấn tượng của láng giềng về Marner, ngoại trừ sự thay đổi từ mới lạ thành quen thuộc. Sau mười lăm năm, đàn ông Raveloe vẫn nói về Silas Marner đúng những điều họ đã nói lúc ban đầu: họ không nói thường xuyên như trước, nhưng khi nói thì họ tin chắc hơn nhiều. Năm tháng chỉ đem lại một điều bổ sung quan trọng: ấy là ông Marner đã cất giấu đâu đó một món tiền kếch xù, và có thể mua đứt cả những “người to hơn” ông.",
    "eliot-silas-marner:1.7": "Nhưng trong khi dư luận về ông hầu như vẫn đứng yên, và những thói quen hằng ngày của ông hầu như chẳng có thay đổi gì trông thấy, thì đời sống nội tâm của Marner đã là cả một lịch sử và một cuộc biến dạng, như đời sống của mọi bản tính nồng nhiệt hẳn phải thế khi nó đã trốn chạy, hoặc bị kết án, vào cảnh cô độc. Đời ông, trước khi đến Raveloe, đã đầy ắp sự vận động, hoạt động tinh thần và tình đồng đạo gắn bó, những thứ mà, thời ấy cũng như thời nay, đánh dấu cuộc sống của một người thợ thủ công sớm gia nhập một giáo phái nhỏ, khép kín, nơi người tín đồ nghèo nhất cũng có cơ hội nổi bật nhờ tài ăn nói, và chí ít cũng có trọng lượng của một lá phiếu thầm lặng trong việc cai quản cộng đồng của mình. Marner rất được coi trọng trong cái thế giới nhỏ bé khuất lấp ấy, thế giới tự gọi mình là hội thánh nhóm họp ở Lantern Yard; người ta tin ông là một chàng trai có đời sống mẫu mực và đức tin nồng cháy; và một mối quan tâm đặc biệt đã dồn vào ông kể từ khi ông, trong một buổi nhóm cầu nguyện, rơi vào một trạng thái cứng đờ bí ẩn và mất hẳn ý thức, kéo dài một tiếng đồng hồ hoặc hơn, khiến người ta tưởng ông đã chết. Tìm một lời giải thích y học cho hiện tượng này thì chính Silas, cũng như vị mục sư và các anh em đồng đạo của ông, hẳn đều coi là cố ý tự gạt mình ra khỏi ý nghĩa thiêng liêng có thể ẩn chứa trong đó. Silas rõ ràng là một người anh em được chọn cho một sự rèn luyện đặc biệt; và dẫu nỗ lực giải nghĩa sự rèn luyện ấy bị nản lòng bởi việc ông không hề thấy một khải tượng tâm linh nào trong cơn mê bề ngoài, thì chính ông và những người khác vẫn tin rằng tác dụng của nó được thấy rõ ở chỗ ánh sáng và lòng nhiệt thành nơi ông tăng thêm. Một người kém chân thật hơn ông có thể đã bị cám dỗ mà về sau dựng nên một khải tượng dưới hình thức ký ức sống dậy; một người kém tỉnh táo hơn có thể đã tin vào sự dựng nên ấy; nhưng Silas vừa tỉnh táo vừa thành thật, tuy rằng, cũng như với nhiều người thành thật và nhiệt thành khác, học vấn chưa vạch sẵn những lối đi nào cho cảm thức về điều huyền nhiệm nơi ông, và vì thế nó lan tràn lên chính con đường vốn dành cho sự tìm tòi và hiểu biết. Ông thừa hưởng từ mẹ chút hiểu biết về các loại cây thuốc và cách bào chế chúng—một kho khôn ngoan nhỏ bé mà bà đã truyền lại cho ông như một di sản trang trọng—nhưng mấy năm gần đây ông đâm ngờ vực không biết việc áp dụng hiểu biết ấy có chính đáng chăng, vì tin rằng cây thuốc chẳng thể có hiệu nghiệm nếu không có lời cầu nguyện, và lời cầu nguyện có thể đủ mà chẳng cần cây thuốc; thành thử cái thú vốn thừa hưởng—thơ thẩn ngoài đồng tìm cây mao địa hoàng, bồ công anh và cây khoản đông—bắt đầu mang dáng dấp một sự cám dỗ đối với ông.",
    "eliot-silas-marner:1.8": "Trong số các tín đồ của hội thánh ông có một chàng trai, lớn hơn ông chút ít, mà ông đã sống với tình bạn khăng khít từ lâu đến nỗi các anh em ở Lantern Yard quen gọi hai người là David và Jonathan. Tên thật của người bạn ấy là William Dane, và anh ta cũng được coi là một tấm gương sáng về lòng mộ đạo của tuổi trẻ, tuy có phần hay nghiêm khắc quá mức với những anh em yếu đuối hơn, và hay bị chính ánh sáng của mình làm cho lóa mắt đến mức tự cho mình khôn ngoan hơn cả những người dạy dỗ mình. Nhưng dù người khác có thể nhận thấy ở William những vết nhơ nào, thì trong tâm trí bạn anh, anh ta vẫn hoàn hảo; bởi Marner thuộc vào những bản tính dễ xúc động, hay tự ngờ vực, những bản tính mà ở cái tuổi chưa trải đời thường khâm phục sự quả quyết và dựa dẫm vào sự phản bác. Vẻ chất phác cả tin trên gương mặt Marner, càng nổi bật thêm bởi sự thiếu vắng óc quan sát đặc biệt ấy, bởi cái nhìn không phòng bị, như mắt nai, vốn thuộc về những đôi mắt to lồi, tương phản rõ rệt với vẻ tự mãn đè nén niềm đắc thắng bên trong ẩn nấp trong đôi mắt hẹp xếch và cặp môi mím chặt của William Dane. Một trong những đề tài hai người bạn hay bàn nhất là Sự bảo đảm được cứu rỗi: Silas thú nhận rằng ông chẳng bao giờ đạt tới được điều gì cao hơn niềm hy vọng xen lẫn sợ hãi, và lắng nghe với nỗi kinh ngạc khát khao khi William tuyên bố rằng anh ta đã có được sự bảo đảm không gì lay chuyển kể từ khi, vào thời kỳ quy đạo, anh ta nằm mơ thấy những chữ “sự kêu gọi và sự chọn lựa chắc chắn” đứng riêng một mình trên một trang giấy trắng trong cuốn Kinh Thánh để mở. Những cuộc đàm đạo như thế đã chiếm trọn tâm trí biết bao cặp thợ dệt mặt mày xanh xao, những người có tâm hồn chưa được vun dưỡng giống như những sinh linh non nớt có cánh, chấp chới bơ vơ trong buổi hoàng hôn.",
    "eliot-silas-marner:1.9": "Đối với Silas vốn không chút nghi ngờ, dường như tình bạn ấy chẳng hề nguội đi chút nào, ngay cả khi ông đã gắn bó với một người khác bằng một mối thân thiết hơn. Mấy tháng nay ông đã đính hôn với một cô hầu gái trẻ, chỉ còn chờ số tiền dành dụm chung của hai người tăng thêm chút ít là làm đám cưới; và ông lấy làm vui sướng lắm vì Sarah không phản đối việc William thỉnh thoảng có mặt trong những buổi gặp gỡ ngày Chủ nhật của họ. Chính vào thời điểm ấy trong câu chuyện của họ mà cơn đờ người của Silas xảy ra trong buổi nhóm cầu nguyện; và giữa bao câu hỏi han cùng những lời tỏ ý quan tâm mà các anh em đồng đạo dành cho ông, chỉ riêng ý kiến của William là lạc điệu với niềm cảm thông chung đối với một người anh em được biệt chọn để chịu những sự đoái hoài đặc biệt như thế. Anh ta nhận xét rằng, theo anh ta, cơn mê ấy trông giống sự viếng thăm của Satan hơn là một bằng chứng của ân sủng thiêng liêng, và khuyên răn bạn mình hãy xem xét kỹ để chắc rằng mình không giấu một vật đáng nguyền rủa nào trong linh hồn. Silas, tự thấy mình phải đón nhận lời quở trách và khuyên răn như một bổn phận huynh đệ, chẳng hề oán giận, mà chỉ đau lòng trước những ngờ vực của bạn về mình; và chẳng bao lâu nỗi đau ấy lại thêm chút lo âu khi ông nhận thấy thái độ của Sarah đối với ông bắt đầu dao động kỳ lạ giữa một nỗ lực tỏ ra quý mến hơn và những dấu hiệu bất giác của sự rụt rè, chán ghét. Ông hỏi cô có muốn hủy hôn ước không; nhưng cô chối: hôn ước của họ hội thánh đều biết, và đã được công nhận trong các buổi nhóm cầu nguyện; không thể hủy nó mà không qua một cuộc điều tra nghiêm ngặt, và Sarah chẳng đưa ra được lý do nào mà tình cảm của cộng đồng có thể chuẩn y. Vào lúc ấy, vị chấp sự cao niên nhất lâm bệnh nặng, và vì là một ông góa không con, ông được mấy anh chị em trẻ tuổi hơn chăm nom ngày đêm. Silas thường đến phiên thức canh đêm cùng William, người này thay người kia vào lúc hai giờ sáng. Ông già, trái với dự đoán, dường như đang trên đà bình phục, thì một đêm, Silas đang ngồi thức bên giường, nhận thấy tiếng thở nghe rõ thường ngày của ông đã ngừng. Ngọn nến đã cháy gần lụi, và ông phải nhấc nó lên mới nhìn rõ mặt người bệnh. Xem xét kỹ, ông tin chắc rằng vị chấp sự đã chết—đã chết được một lúc rồi, vì chân tay đã cứng đờ. Silas tự hỏi không biết mình có ngủ quên không, và nhìn đồng hồ: đã bốn giờ sáng. Sao William lại không đến? Lo lắng vô cùng, ông đi tìm người giúp, và chẳng mấy chốc đã có mấy người bạn tề tựu trong nhà, trong đó có vị mục sư, còn Silas thì đi làm việc của mình, mong sao gặp được William để biết lý do anh ta không đến. Nhưng đến sáu giờ, khi ông đang định đi tìm bạn, thì William đến, đi cùng vị mục sư. Họ đến để triệu ông tới Lantern Yard, gặp các tín đồ của hội thánh ở đó; và khi ông hỏi vì cớ gì bị triệu, câu trả lời duy nhất là: “Rồi anh sẽ nghe.” Không ai nói gì thêm cho đến khi Silas được cho ngồi trong phòng thánh, trước mặt vị mục sư, với những con mắt của những người mà đối với ông là đại diện cho dân của Chúa trang nghiêm đổ dồn vào mình. Bấy giờ vị mục sư lấy ra một con dao nhíp, đưa cho Silas xem, và hỏi ông có biết mình đã để quên con dao ấy ở đâu không? Silas nói rằng ông không nhớ đã để nó ở đâu ngoài túi của chính mình—nhưng ông run lên trước cuộc tra hỏi lạ lùng này. Rồi người ta khuyên ông đừng giấu tội, mà hãy thú nhận và ăn năn. Con dao đã được tìm thấy trong chiếc tủ ngăn kéo bên giường vị chấp sự quá cố—tìm thấy ở đúng chỗ trước kia đặt cái túi nhỏ đựng tiền của hội thánh, mà chính vị mục sư đã trông thấy hôm trước. Có bàn tay nào đó đã lấy cái túi ấy đi; và đó là bàn tay của ai, nếu không phải của người làm chủ con dao? Một lúc lâu Silas sững sờ câm lặng: rồi ông nói, “Chúa sẽ minh oan cho tôi: tôi chẳng biết gì về chuyện con dao nằm đó, hay chuyện tiền mất cả. Hãy khám người tôi và chỗ tôi ở; các anh sẽ chẳng tìm thấy gì ngoài ba bảng năm si-linh tiền dành dụm của riêng tôi, mà William Dane biết tôi đã có từ sáu tháng nay.” Nghe vậy William rên lên, nhưng vị mục sư nói, “Chứng cứ chống lại anh nặng nề lắm, anh Marner. Tiền bị lấy vào đêm vừa qua, và chẳng có ai ở bên người anh em quá cố của chúng ta ngoài anh, bởi William Dane khai với chúng tôi rằng anh ấy bị cơn ốm đột ngột cản trở không đến thay phiên như thường lệ được, và chính anh cũng nói anh ấy đã không đến; hơn nữa, anh đã bỏ mặc thi thể người chết.”",
    "eliot-silas-marner:1.10": "“Chắc tôi đã ngủ quên,” Silas nói. Rồi, sau một lát im lặng, ông nói thêm, “Hoặc chắc tôi lại lên một cơn như cơn mà tất cả các anh đã thấy tôi mắc phải, thành thử tên trộm hẳn đã đến rồi đi trong khi tôi không ở trong thân xác, mà ở ngoài thân xác. Nhưng, tôi xin nói lại, hãy khám người tôi và chỗ tôi ở, vì tôi chẳng hề đi đâu khác.”",
    "eliot-silas-marner:1.11": "Cuộc khám xét được tiến hành, và nó kết thúc—bằng việc William Dane tìm thấy cái túi ai cũng biết, rỗng không, nhét sau tủ com-mốt trong buồng của Silas! Thế là William khuyên bạn mình thú tội, đừng giấu tội mình thêm nữa. Silas đưa mắt nhìn anh ta đầy trách móc gay gắt, và nói, “William, suốt chín năm chúng ta ra vào có nhau, đã bao giờ anh thấy tôi nói dối chưa? Nhưng Chúa sẽ minh oan cho tôi.”",
    "eliot-silas-marner:1.12": "“Người anh em,” William nói, “làm sao tôi biết được anh có thể đã làm gì trong những phòng kín của lòng anh, để cho Satan được thế lấn át anh?”",
    "eliot-silas-marner:1.13": "Silas vẫn nhìn bạn mình. Bỗng một làn đỏ sẫm dâng lên mặt ông, và ông toan nói một cách bộc phát, thì dường như lại bị một cú choáng nào đó trong lòng ngăn lại, khiến làn đỏ rút đi và làm ông run rẩy. Nhưng cuối cùng ông nói, giọng yếu ớt, mắt nhìn William.",
    "eliot-silas-marner:1.14": "“Giờ tôi nhớ ra rồi—con dao không ở trong túi tôi.”",
    "eliot-silas-marner:1.15": "William nói, “Tôi chẳng hiểu anh muốn nói gì.” Tuy vậy, những người khác có mặt bắt đầu hỏi Silas định nói con dao ở đâu, nhưng ông không chịu giải thích gì thêm: ông chỉ nói, “Tôi bị giáng đòn đau quá; tôi chẳng nói được gì. Chúa sẽ minh oan cho tôi.”",
    "eliot-silas-marner:1.16": "Khi trở về phòng thánh, họ lại bàn bạc thêm. Mọi biện pháp viện đến pháp luật để tìm ra thủ phạm đều trái với các nguyên tắc của hội thánh ở Lantern Yard, theo đó việc kiện tụng bị cấm đối với người Ki-tô hữu, dẫu vụ việc có ít tai tiếng cho cộng đồng hơn đi nữa. Nhưng các tín đồ buộc phải dùng những biện pháp khác để tìm ra sự thật, và họ quyết định cầu nguyện rồi bốc thăm. Quyết định này chỉ có thể là cớ để ngạc nhiên đối với những ai không quen biết cái đời sống tôn giáo khuất lấp vẫn diễn ra trong những ngõ hẻm thành phố của chúng ta. Silas quỳ gối cùng các anh em, tin cậy rằng sự vô tội của mình sẽ được chứng nhận bằng sự can thiệp tức thì của Chúa, nhưng cảm thấy rằng ngay cả lúc ấy, đằng sau vẫn có nỗi buồn và tang tóc chờ mình—rằng lòng tin của ông vào con người đã bị bầm dập một cách tàn nhẫn. Lá thăm tuyên bố Silas Marner có tội. Ông bị trang trọng đình chỉ tư cách tín đồ của hội thánh, và bị đòi phải nộp lại số tiền đã lấy cắp: chỉ khi thú tội, như dấu hiệu của sự ăn năn, ông mới có thể được nhận trở lại vào đàn chiên của hội thánh. Marner lặng im lắng nghe. Cuối cùng, khi mọi người đứng dậy ra về, ông đi về phía William Dane và nói, bằng một giọng run lên vì xúc động—",
    "eliot-silas-marner:1.17": "“Lần cuối cùng tôi nhớ mình dùng con dao là khi tôi lấy nó ra cắt một sợi dây da cho anh. Tôi không nhớ đã cất nó lại vào túi. Anh đã lấy cắp tiền, và anh đã dệt nên một mưu mô để đổ tội lên đầu tôi. Nhưng dù vậy anh vẫn có thể làm ăn phát đạt: chẳng có Chúa công minh nào cai quản trái đất cho công bằng, mà chỉ có một Chúa của dối trá, làm chứng chống lại kẻ vô tội.”",
    "eliot-silas-marner:1.18": "Mọi người đều rùng mình trước lời báng bổ ấy.",
    "eliot-silas-marner:1.19": "William nhỏ nhẹ nói, “Tôi xin để các anh em phán xét xem đây có phải là tiếng nói của Satan hay không. Tôi chẳng làm được gì ngoài cầu nguyện cho anh, Silas.”",
    "eliot-silas-marner:1.20": "Marner tội nghiệp bước ra với nỗi tuyệt vọng ấy trong linh hồn—với lòng tin vào Chúa và vào con người đã bị lung lay, điều mà đối với một bản tính giàu yêu thương thì chẳng khác mấy sự điên loạn. Trong nỗi cay đắng của tâm hồn bị tổn thương, ông tự nhủ, “Cô ấy rồi cũng sẽ ruồng bỏ mình.” Và ông ngẫm nghĩ rằng, nếu cô không tin những lời làm chứng chống lại ông, thì cả đức tin của cô hẳn sẽ bị đảo lộn như đức tin của ông. Đối với những người đã quen suy xét về những hình thức mà tình cảm tôn giáo của mình đã hiện thân vào, thật khó mà thâm nhập vào cái trạng thái tâm trí đơn sơ, không học hành ấy, trong đó hình thức và tình cảm chưa bao giờ bị tách rời bởi một hành vi suy ngẫm. Ta dễ nghĩ rằng một người ở vào hoàn cảnh của Marner tất phải bắt đầu ngờ vực giá trị của việc cầu đến sự phán xét của Chúa bằng cách bốc thăm; nhưng đối với ông, đó hẳn sẽ là một nỗ lực suy nghĩ độc lập mà ông chưa từng biết đến; và ông hẳn phải thực hiện nỗ lực ấy vào đúng lúc toàn bộ sức lực của ông đã dồn cả vào nỗi thống khổ của một đức tin bị phụ bạc. Nếu có một thiên thần ghi chép những nỗi khổ đau của con người cũng như tội lỗi của họ, thì thiên thần ấy biết những nỗi khổ đau nảy sinh từ những ý niệm sai lầm, mà chẳng ai đáng bị quy lỗi, nhiều và sâu đến nhường nào.",
    "eliot-silas-marner:1.21": "Marner về nhà, và suốt một ngày trời ngồi một mình, choáng váng vì tuyệt vọng, chẳng hề có chút thôi thúc nào muốn đến gặp Sarah để cố làm cho cô tin vào sự vô tội của mình. Sang ngày thứ hai, ông tìm chỗ ẩn náu khỏi nỗi mất niềm tin làm tê dại lòng mình bằng cách ngồi vào khung cửi và cặm cụi làm việc như thường lệ; và chưa được mấy giờ, vị mục sư cùng một trong các vị chấp sự đã đến gặp ông, mang theo lời nhắn của Sarah, rằng cô coi như hôn ước giữa cô và ông đã chấm dứt. Silas lặng lẽ nhận lời nhắn, rồi quay lưng lại với những người đưa tin để lại dệt tiếp bên khung cửi. Chỉ hơn một tháng sau đó, Sarah kết hôn với William Dane; và chẳng bao lâu sau, các anh em ở Lantern Yard được biết rằng Silas Marner đã rời khỏi thành phố.",
    "eliot-silas-marner:2.1": "Ngay cả những người mà đời sống đã được học vấn làm cho phong phú đôi khi cũng thấy khó mà giữ vững những quan niệm quen thuộc của mình về cuộc đời, niềm tin của mình vào cõi Vô Hình, thậm chí cả cái cảm giác rằng những niềm vui nỗi buồn đã qua của mình là một trải nghiệm có thật, khi họ đột nhiên bị đưa đến một miền đất mới, nơi những con người quanh họ chẳng biết gì về quá khứ của họ, chẳng chia sẻ chút ý tưởng nào của họ—nơi đất mẹ mở ra một vòng tay khác, và đời sống con người mang những hình thức khác với những hình thức đã nuôi dưỡng tâm hồn họ. Những tâm trí đã bị bật khỏi bản lề của đức tin và tình yêu cũ có lẽ đã tìm đến ảnh hưởng của sự lưu đày tựa dòng sông Lethe này, trong đó quá khứ trở nên mộng mị vì mọi biểu tượng của nó đã biến mất, và hiện tại cũng mộng mị vì nó chẳng gắn với một ký ức nào. Nhưng ngay cả trải nghiệm của họ có lẽ cũng khó giúp họ hình dung trọn vẹn tác động ra sao đối với một người thợ dệt chất phác như Silas Marner, khi ông rời bỏ quê hương và đồng bào để đến định cư ở Raveloe. Chẳng gì có thể khác xa thành phố quê ông, nằm trong tầm mắt những sườn đồi trải rộng, hơn vùng đất trũng nhiều cây cối này, nơi ông cảm thấy mình bị che khuất ngay cả khỏi bầu trời bởi những hàng cây và hàng rào xanh che chắn. Ở đây, khi ông thức dậy trong sự tĩnh lặng sâu thẳm của buổi sớm và nhìn ra những bụi gai đẫm sương và những búi cỏ rậm rạp, chẳng có gì dường như có chút liên hệ nào với cuộc sống xoay quanh Lantern Yard, nơi từng là bàn thờ của những ân điển cao cả đối với ông. Những bức tường quét vôi trắng; những hàng ghế nhỏ nơi những dáng người quen thuộc bước vào với tiếng sột soạt khẽ khàng, nơi hết giọng nói quen thuộc này đến giọng nói quen thuộc khác, cất lên theo một âm điệu khẩn cầu riêng biệt, thốt ra những câu vừa huyền bí vừa thân thuộc, như lá bùa đeo trước ngực; bục giảng nơi vị mục sư rao giảng giáo lý chẳng ai mảy may nghi vấn, người đung đưa tới lui, và cầm cuốn sách theo một kiểu đã quen từ lâu; ngay cả những quãng ngừng giữa các cặp câu của bài thánh ca khi nó được xướng lên, và tiếng hát cứ dâng trào lên lần nữa: những thứ ấy từng là kênh dẫn những ảnh hưởng thiêng liêng đến với Marner—chúng là mái nhà nuôi dưỡng những xúc cảm tôn giáo của ông—chúng là Ki-tô giáo và nước Chúa trên mặt đất. Một người thợ dệt gặp những chữ khó trong cuốn sách thánh ca của mình thì chẳng biết gì về những điều trừu tượng; cũng như đứa trẻ nhỏ chẳng biết gì về tình thương của cha mẹ, mà chỉ biết một gương mặt và một vòng tay mà nó dang hai tay hướng về để được nương náu và nuôi nấng.",
    "eliot-silas-marner:2.2": "Và còn gì có thể khác xa cái thế giới Lantern Yard ấy hơn thế giới ở Raveloe?—những vườn cây trông uể oải với sự sung túc bị bỏ bê; ngôi nhà thờ lớn giữa nghĩa địa rộng, mà đàn ông đứng tựa cửa nhà mình ngắm nhìn trong giờ lễ; những bác chủ trại mặt đỏ gay lắc lư cưỡi ngựa dọc các nẻo đường hay rẽ vào quán Cầu Vồng; những ngôi nhà trại nơi đàn ông ăn tối no nê rồi ngủ thiếp đi trong ánh lửa lò buổi chiều tối, và nơi đàn bà dường như đang tích trữ cả một kho vải lanh cho kiếp sau. Ở Raveloe chẳng có cặp môi nào có thể buông ra một lời làm khuấy động đức tin đã tê dại của Silas Marner đến mức nhói đau. Thuở hồng hoang của thế giới, như ta biết, người ta tin rằng mỗi vùng đất đều có những vị thần riêng cư ngụ và cai quản, thành thử một người có thể vượt qua những ngọn đồi biên giới là thoát khỏi tầm tay của các vị thần quê hương mình, những vị thần mà sự hiện diện chỉ giới hạn trong những dòng suối, những lùm cây và những ngọn đồi nơi người ấy đã sống từ lúc lọt lòng. Và Silas tội nghiệp lờ mờ nhận thấy trong mình một điều gì không khác mấy cảm giác của những con người nguyên thủy, khi họ trốn chạy như thế, vì sợ hãi hay vì hờn dỗi, khỏi mặt một vị thần không ban phúc cho mình. Ông có cảm giác rằng Quyền Năng mà ông đã tin cậy một cách vô ích giữa những đường phố và trong những buổi nhóm cầu nguyện ở rất xa miền đất ông đã đến nương náu này, nơi con người sống trong cảnh sung túc vô tư lự, chẳng biết đến và cũng chẳng cần đến niềm tin cậy ấy, niềm tin cậy mà đối với ông đã hóa thành cay đắng. Chút ánh sáng nhỏ nhoi ông có tỏa tia sáng hẹp đến nỗi niềm tin bị phụ bạc là một tấm màn đủ rộng để tạo nên cho ông bóng tối đen kịt của đêm.",
    "eliot-silas-marner:2.3": "Phản ứng đầu tiên của ông sau cú sốc là làm việc bên khung cửi; và ông cứ tiếp tục như thế không ngừng nghỉ, chẳng bao giờ tự hỏi vì sao, giờ đây khi đã đến Raveloe, ông lại làm việc đến tận khuya để dệt cho xong số vải trải bàn của bà Osgood sớm hơn bà mong đợi—mà chẳng hề nghĩ trước đến số tiền bà sẽ đặt vào tay ông trả công. Ông dường như dệt, như con nhện, chỉ vì thôi thúc thuần túy, không suy nghĩ. Công việc của mọi người, theo đuổi đều đặn, đều có xu hướng như thế trở thành mục đích tự thân, và nhờ vậy bắc cầu qua những vực thẳm không tình yêu trong đời người. Bàn tay Silas tự thỏa mãn với việc ném con thoi, và mắt ông với việc nhìn những ô vuông nhỏ trên tấm vải tự hoàn tất dưới công sức của mình. Rồi còn những tiếng gọi của cái đói; và Silas, trong cảnh cô độc, phải tự lo bữa sáng, bữa trưa và bữa tối cho mình, tự đi xách nước giếng, và tự đặt ấm lên bếp; và tất cả những thúc giục trước mắt ấy, cùng với việc dệt, góp phần thu hẹp đời ông lại thành hoạt động không chút nghi vấn của một con côn trùng nhả tơ. Ông ghét ý nghĩ về quá khứ; chẳng có gì khơi dậy tình thương và tình thân của ông đối với những người xa lạ mà ông đã đến sống giữa họ; và tương lai thì tối đen, vì chẳng có Tình Yêu Vô Hình nào chăm lo cho ông. Ý nghĩ bị chặn đứng bởi nỗi hoang mang cùng cực, giờ đây khi con đường hẹp cũ của nó đã bị đóng lại, và tình cảm dường như đã chết dưới vết bầm giáng vào những dây thần kinh nhạy cảm nhất của nó.",
    "eliot-silas-marner:2.4": "Nhưng cuối cùng số vải trải bàn của bà Osgood cũng xong, và Silas được trả bằng vàng. Tiền công của ông ở thành phố quê nhà, nơi ông làm cho một người buôn sỉ, tính theo mức thấp hơn; ông được trả công hằng tuần, và trong số tiền công hằng tuần ấy, một phần lớn đã dành cho việc đạo và việc từ thiện. Giờ đây, lần đầu tiên trong đời, ông có năm đồng ghi-nê sáng loáng đặt vào tay; chẳng ai mong được chia phần, và ông cũng chẳng thương ai đến mức phải chia phần cho người ấy. Nhưng những đồng ghi-nê có nghĩa lý gì với một người chẳng thấy viễn cảnh nào ngoài vô số ngày dệt vải? Ông chẳng cần tự hỏi điều đó, vì ông thấy thích được cảm nhận chúng trong lòng bàn tay, và ngắm những bề mặt sáng loáng của chúng, những đồng tiền hoàn toàn là của riêng ông: đó là một yếu tố khác của sự sống, như việc dệt và việc thỏa mãn cơn đói, tồn tại hoàn toàn tách biệt khỏi đời sống của niềm tin và tình yêu mà ông đã bị cắt lìa. Bàn tay người thợ dệt đã biết đến cái chạm của đồng tiền kiếm được vất vả ngay cả trước khi lòng bàn tay nở ra hết cỡ; suốt hai mươi năm, đồng tiền bí ẩn đã là biểu tượng của điều tốt lành trần thế đối với ông, và là mục đích trực tiếp của lao động. Ông dường như chẳng yêu nó mấy trong những năm mà mỗi đồng xu đều có mục đích của nó đối với ông; vì khi ấy ông yêu cái mục đích. Nhưng giờ đây, khi mọi mục đích đã mất, thói quen hướng về đồng tiền và nắm chặt lấy nó với cảm giác công sức đã được đền bù tạo nên một lớp đất mùn đủ sâu cho những hạt giống của lòng ham muốn; và khi Silas băng qua những cánh đồng trở về nhà trong ánh hoàng hôn, ông lấy tiền ra và nghĩ rằng nó sáng hơn trong bóng tối đang dày lên.",
    "eliot-silas-marner:2.5": "Vào khoảng thời gian ấy xảy ra một sự việc dường như mở ra khả năng có chút tình thân với láng giềng. Một hôm, mang đôi giày đi chữa, ông thấy vợ ông thợ giày ngồi bên lò sưởi, đang chịu đựng những triệu chứng khủng khiếp của bệnh tim và bệnh phù, những triệu chứng mà ông từng chứng kiến như điềm báo trước cái chết của mẹ mình. Ông thấy lòng trào lên niềm thương xót trước cảnh tượng xen lẫn hồi ức ấy, và, nhớ lại sự khuây khỏa mà mẹ ông đã có được nhờ một phương thuốc đơn giản bào chế từ cây mao địa hoàng, ông hứa với Sally Oates sẽ mang đến cho bà một thứ làm bà dễ chịu, vì thầy thuốc chẳng giúp được gì cho bà. Trong việc làm từ thiện ấy, lần đầu tiên kể từ khi đến Raveloe, Silas cảm thấy có một sự liền mạch giữa đời sống quá khứ và hiện tại của mình, điều có thể đã là khởi đầu cho sự cứu vớt ông khỏi kiếp sống như côn trùng mà bản tính ông đã co rút vào. Nhưng căn bệnh của Sally Oates đã nâng bà lên thành một nhân vật được láng giềng hết sức quan tâm và coi trọng, và việc bà đỡ bệnh nhờ uống “thuốc” của Silas Marner trở thành chuyện ai ai cũng bàn tán. Khi bác sĩ Kimble cho thuốc, thì thuốc có hiệu nghiệm là lẽ tự nhiên; nhưng khi một người thợ dệt, từ đâu đến chẳng ai hay, làm nên phép lạ với một chai nước màu nâu, thì cái tính chất huyền bí của việc ấy đã rõ rành rành. Chuyện như thế chưa từng thấy kể từ khi Bà Thầy ở Tarley qua đời; mà bà ta thì có cả bùa chú lẫn “thuốc”: nhà nào có con lên cơn co giật là ai cũng tìm đến bà. Silas Marner hẳn phải là người cùng một loại, vì làm sao ông biết được thứ gì sẽ làm Sally Oates thở lại được, nếu ông không biết hơn thế nhiều? Bà Thầy có những câu bà lẩm bẩm một mình, đến nỗi mình chẳng nghe ra được là câu gì, và nếu trong lúc ấy bà buộc một sợi chỉ đỏ quanh ngón chân đứa trẻ, thì nó sẽ khỏi bị nước trong đầu. Ở Raveloe, ngay lúc bấy giờ, có những người đàn bà đã từng đeo một trong những cái túi nhỏ của Bà Thầy quanh cổ, và nhờ thế chẳng bao giờ sinh ra một đứa con ngớ ngẩn, như Ann Coulter. Silas Marner rất có thể làm được ngần ấy, mà còn hơn thế nữa; và giờ thì rõ cả rồi vì sao ông lại từ những miền chẳng ai biết đến, và trông “kỳ cục” đến vậy. Nhưng Sally Oates phải nhớ đừng có kể với thầy thuốc, vì thể nào ông ấy cũng ra mặt chống Marner: ông ấy lúc nào cũng tức tối về Bà Thầy, và thường dọa những ai tìm đến bà rằng họ sẽ chẳng được ông giúp gì nữa.",
    "eliot-silas-marner:2.6": "Silas giờ đây bỗng thấy mình và căn nhà mình bị vây kín bởi những bà mẹ muốn ông làm phép trừ bệnh ho gà, hay làm cho sữa về lại, và bởi những người đàn ông muốn có thuốc chữa phong thấp hay chữa những cục u ở bàn tay; và, để chắc khỏi bị từ chối, những người đến xin mang sẵn tiền bạc trong lòng bàn tay. Silas có thể đã làm ăn phát đạt nhờ buôn bùa chú cũng như nhờ mấy vị thuốc ít ỏi của mình; nhưng đồng tiền với điều kiện ấy chẳng cám dỗ được ông: ông chưa bao giờ biết đến một thôi thúc nào hướng về sự giả dối, và ông xua đuổi hết người này đến người khác với nỗi bực bội ngày càng tăng, vì tiếng tăm ông là người thông thái đã lan đến tận Tarley, và phải lâu lắm người ta mới thôi lặn lội đường xa để xin ông giúp đỡ. Nhưng niềm hy vọng vào sự thông thái của ông cuối cùng đã hóa thành nỗi sợ hãi, vì chẳng ai tin ông khi ông nói rằng ông chẳng biết bùa chú gì và chẳng chữa được bệnh gì, và bất cứ người đàn ông hay đàn bà nào gặp tai nạn hay lên một cơn bệnh mới sau khi tìm đến ông, đều quy nỗi bất hạnh ấy cho ác ý và những cái nhìn bực bội của ông Marner. Thế là niềm thương xót của ông đối với Sally Oates, điều đã đem lại cho ông một cảm giác huynh đệ thoáng qua, lại làm tăng thêm sự xa cách giữa ông và láng giềng, và khiến ông càng cô lập hơn.",
    "eliot-silas-marner:2.7": "Dần dần những đồng ghi-nê, những đồng curon và những đồng nửa curon dồn lại thành đống, và Marner rút ra cho nhu cầu của mình mỗi lúc một ít hơn, cố giải bài toán làm sao giữ cho mình đủ sức làm việc mười sáu giờ mỗi ngày với số chi tiêu ít ỏi nhất có thể. Há chẳng phải những người bị giam trong ngục tối biệt giam đã tìm thấy hứng thú trong việc đánh dấu từng khoảnh khắc bằng những vạch thẳng có độ dài nhất định trên tường, cho đến khi tổng số vạch thẳng ngày một tăng, xếp thành hình tam giác, trở thành một mục đích chế ngự họ hay sao? Há chẳng phải chúng ta vẫn giết những phút trống rỗng hay chờ đợi mỏi mệt bằng cách lặp lại một cử động hay âm thanh vụn vặt nào đó, cho đến khi sự lặp lại sinh ra một nhu cầu, tức là một thói quen đang manh nha, hay sao? Điều ấy sẽ giúp ta hiểu vì sao lòng ham tích lũy tiền bạc lại trở thành một đam mê thâu tóm ở những người mà trí tưởng tượng, ngay từ buổi đầu gom góp, đã chẳng cho họ thấy một mục đích nào vượt ra ngoài nó. Marner muốn những đống mười đồng lớn thành một hình vuông, rồi thành một hình vuông lớn hơn; và mỗi đồng ghi-nê thêm vào, trong khi tự nó là một niềm thỏa mãn, lại sinh ra một ham muốn mới. Trong cái thế giới kỳ lạ này, đã hóa thành một câu đố vô vọng đối với ông, giá như ông có một bản tính kém mãnh liệt hơn, có lẽ ông đã ngồi dệt, dệt mãi—hướng về cuối hoa văn, hay về cuối tấm vải, cho đến khi quên bẵng câu đố, và quên hết mọi thứ khác ngoài những cảm giác trước mắt; nhưng đồng tiền đã đến chia việc dệt của ông thành từng giai đoạn, và đồng tiền chẳng những tăng lên, mà còn ở lại với ông. Ông bắt đầu nghĩ rằng nó biết đến ông, như khung cửi của ông vậy, và ông chẳng đời nào chịu đổi những đồng tiền ấy, những đồng tiền đã trở thành bạn thân quen của ông, lấy những đồng tiền khác có bộ mặt xa lạ. Ông mân mê chúng, ông đếm chúng, cho đến khi hình dáng và màu sắc của chúng đối với ông như sự thỏa mãn một cơn khát; nhưng chỉ vào ban đêm, khi đã xong việc, ông mới lấy chúng ra để tận hưởng sự bầu bạn của chúng. Ông đã gỡ lên mấy viên gạch lát nền dưới khung cửi, và ở đó ông đào một cái hố để đặt cái nồi sắt đựng những đồng ghi-nê và đồng bạc của mình, mỗi lần đặt gạch lại chỗ cũ ông đều rải cát phủ lên. Không phải ý nghĩ bị trộm thường xuyên hay mạnh mẽ hiện lên trong đầu ông: thời ấy ở các vùng quê, việc cất giấu tiền là chuyện thường; trong giáo xứ Raveloe có những ông lão làm thuê ai cũng biết là giữ tiền dành dụm bên mình, có lẽ nhét trong nệm bông vụn; nhưng láng giềng quê mùa của họ, tuy không phải ai cũng lương thiện như tổ tiên họ vào thời vua Alfred, lại chẳng có trí tưởng tượng đủ táo bạo để bày kế đào ngạch khoét vách. Làm sao họ tiêu được số tiền ấy ngay trong làng mình mà không tự lộ tẩy? Họ sẽ buộc phải “bỏ trốn”—một con đường mịt mờ và hồ nghi chẳng khác gì một chuyến đi khinh khí cầu.",
    "eliot-silas-marner:2.8": "Thế là, năm này qua năm khác, Silas Marner đã sống trong cảnh cô độc ấy, những đồng ghi-nê trong nồi sắt cứ dâng lên, và đời ông mỗi lúc một thu hẹp và chai cứng lại thành một nhịp đập đơn thuần của ham muốn và thỏa mãn, chẳng có liên hệ gì với bất kỳ sinh linh nào khác. Đời ông đã thu nhỏ lại chỉ còn những chức năng dệt và tích trữ, chẳng hề nghĩ đến một mục đích nào mà những chức năng ấy hướng tới. Có lẽ những người khôn ngoan hơn cũng đã trải qua một quá trình tương tự, khi họ bị cắt lìa khỏi đức tin và tình yêu—chỉ có điều, thay vì một khung cửi và một đống ghi-nê, họ có một công trình nghiên cứu uyên bác nào đó, một dự án tài tình nào đó, hay một lý thuyết chặt chẽ nào đó. Lạ thay, gương mặt và thân hình Marner co rút và còng xuống thành một quan hệ máy móc thường trực với những vật thể của đời ông, đến nỗi ông gây ra một ấn tượng tương tự như một cái tay cầm hay một cái ống cong, những thứ đứng tách riêng ra thì chẳng có ý nghĩa gì. Đôi mắt lồi từng trông cả tin và mơ màng, giờ đây trông như thể chúng được tạo ra chỉ để nhìn một loại vật rất nhỏ, như hạt thóc li ti, mà chúng săn tìm khắp nơi: và ông khô héo, vàng vọt đến nỗi, tuy chưa đến bốn mươi, lũ trẻ vẫn luôn gọi ông là “Lão Marner già”.",
    "eliot-silas-marner:2.9": "Vậy mà ngay cả trong giai đoạn khô héo ấy, một sự việc nhỏ đã xảy ra, cho thấy nhựa sống của tình cảm chưa cạn hết. Một trong những việc hằng ngày của ông là đi lấy nước ở một cái giếng cách vài thửa ruộng, và để làm việc ấy, từ khi đến Raveloe, ông có một cái vò đất nung màu nâu, mà ông coi là đồ dùng quý giá nhất trong số rất ít tiện nghi ông tự cho phép mình có. Nó đã là bạn đồng hành của ông suốt mười hai năm, bao giờ cũng đứng ở đúng một chỗ, bao giờ cũng chìa quai ra cho ông vào lúc sáng sớm, đến nỗi hình dáng của nó mang đối với ông một vẻ sẵn lòng giúp đỡ, và dấu quai in lên lòng bàn tay ông đem lại một niềm thỏa mãn hòa lẫn với niềm thỏa mãn có được nước trong mát. Một hôm, đang từ giếng trở về, ông vấp phải bậc trèo qua hàng rào, và cái vò nâu của ông, rơi mạnh xuống những tảng đá xếp vòm trên con mương bên dưới, vỡ làm ba mảnh. Silas nhặt những mảnh vỡ lên và mang về nhà với nỗi buồn trong lòng. Cái vò nâu chẳng bao giờ còn dùng được nữa, nhưng ông gắn các mảnh lại với nhau và chống cái vò vỡ ấy vào chỗ cũ của nó để làm kỷ niệm.",
    "eliot-silas-marner:2.10": "Đó là câu chuyện về Silas Marner, cho đến năm thứ mười lăm sau khi ông đến Raveloe. Suốt ngày dài ông ngồi bên khung cửi, tai ngập tràn sự đơn điệu của nó, mắt cúi sát xuống sự lớn dần chậm chạp của cái đơn điệu trên tấm vải màu nâu nâu, các bắp thịt cử động lặp đi lặp lại đều đặn đến nỗi khi chúng ngừng lại thì dường như cũng gò bó chẳng kém gì việc nín thở. Nhưng đêm đến là cuộc hoan lạc của ông: đêm đến ông đóng cửa chớp, cài chặt cửa, và lấy vàng ra. Từ lâu đống tiền đã quá lớn, cái nồi sắt không còn chứa nổi, và ông đã làm cho chúng hai cái túi da dày, chẳng chiếm chỗ thừa nào trong nơi cất giấu, mà mềm mại ôm khít vào mọi góc. Những đồng ghi-nê sáng lấp lánh biết bao khi chúng tuôn ra từ những cái miệng da tối sẫm! Bạc chẳng chiếm tỷ lệ lớn so với vàng, vì những tấm vải lanh dài, công việc chính của ông, bao giờ cũng được trả một phần bằng vàng, và ông dùng bạc để chi cho những nhu cầu thân xác của mình, bao giờ cũng chọn những đồng si-linh và đồng sáu xu để tiêu theo cách ấy. Ông yêu những đồng ghi-nê nhất, nhưng ông không chịu đổi bạc—những đồng curon và nửa curon là tiền công của chính ông, do sức lao động của ông sinh ra; ông yêu tất cả chúng. Ông bày chúng ra thành từng đống và vục tay vào đó như tắm; rồi ông đếm chúng và xếp chúng thành từng chồng ngay ngắn, và cảm nhận đường viền tròn của chúng giữa ngón cái và các ngón tay, và trìu mến nghĩ đến những đồng ghi-nê mới chỉ kiếm được một nửa nhờ công việc trên khung cửi, như thể chúng là những đứa con chưa chào đời—nghĩ đến những đồng ghi-nê đang chậm rãi đến qua những năm tháng sắp tới, qua suốt cuộc đời ông, cuộc đời trải dài trước mặt ông, mà điểm tận cùng hoàn toàn khuất lấp sau vô số ngày dệt vải. Chẳng lạ gì khi những ý nghĩ của ông vẫn quẩn quanh khung cửi và tiền bạc mỗi lúc ông băng qua những cánh đồng và những nẻo đường quê để đi lấy và mang việc về nhà, thành thử bước chân ông chẳng bao giờ còn lạc đến những bờ rào và vệ đường để tìm những loại cây cỏ từng thân thuộc: chúng cũng thuộc về quá khứ, cái quá khứ mà đời ông đã co rút lại để xa lìa, như một con suối nhỏ đã tụt sâu xuống khỏi đường viền cỏ của lòng sông rộng ngày xưa, thành một sợi nước nhỏ run rẩy, tự khoét lấy một rãnh trên cát cằn.",
    "eliot-silas-marner:2.11": "Nhưng vào khoảng lễ Giáng sinh của năm thứ mười lăm ấy, một thay đổi lớn thứ hai đã đến với đời Marner, và câu chuyện của ông hòa quyện một cách lạ lùng với cuộc sống của láng giềng.",
    "eliot-silas-marner:3.1": "Người có thế lực nhất ở Raveloe là ông Squire Cass, sống trong Nhà Đỏ có dãy bậc đá đẹp đẽ phía trước và những dãy chuồng ngựa cao phía sau, gần như đối diện nhà thờ. Ông chỉ là một trong số mấy giáo dân có ruộng đất, nhưng chỉ mình ông được vinh dự mang danh hiệu Squire; bởi dẫu dòng họ ông Osgood cũng được hiểu là có gốc gác từ muôn thuở—trí tưởng tượng của dân Raveloe chưa bao giờ dám ngược về cái khoảng trống đáng sợ khi chưa có nhà Osgood nào—thì ông ta chẳng qua chỉ sở hữu trang trại mình đang canh tác; còn ông Squire Cass thì có một hai người tá điền, những người đến than phiền với ông về chuyện chim thú săn hệt như thể ông là một vị lãnh chúa.",
    "eliot-silas-marner:3.2": "Khi ấy vẫn còn là cái thời chiến tranh huy hoàng mà người ta cảm thấy là một ân huệ đặc biệt của Đấng Quan Phòng dành cho giới có ruộng đất, và giá cả chưa sụt xuống để đẩy cả giống người điền chủ nhỏ và tiểu nông xuống con đường dẫn tới phá sản, con đường mà những thói quen hoang phí và lối làm ăn tồi tệ đang tra dầu dồi dào cho bánh xe của họ. Tôi đang nói đến Raveloe và những giáo xứ giống như nó; bởi đời sống thôn quê kiểu cũ của chúng ta có nhiều diện mạo khác nhau, như mọi sự sống tất phải có khi nó trải rộng trên một bề mặt đa dạng, và được thổi vào một cách đa dạng bởi muôn vàn luồng gió, từ những ngọn gió trời cho đến những ý nghĩ của con người, những thứ mãi mãi chuyển động và giao cắt nhau với những kết quả khôn lường. Raveloe nằm thấp giữa những lùm cây rậm rạp và những nẻo đường hằn vết bánh xe, cách biệt khỏi những luồng năng lực công nghiệp và lòng nghiêm cẩn Thanh giáo: người giàu ăn uống thả cửa, chấp nhận bệnh gút và chứng trúng phong như những thứ chạy trong các gia đình đáng kính một cách bí ẩn, còn người nghèo thì nghĩ rằng người giàu hoàn toàn có lý khi sống một cuộc đời vui vẻ; vả lại, những bữa yến tiệc của họ làm sinh sôi những đồ ăn thừa, thứ của gia truyền của người nghèo. Betty Jay đánh hơi thấy mùi giăm bông của ông Squire Cass đang luộc, nhưng lòng thèm khát của bà dừng lại ở cái nước luộc béo ngậy; và khi các mùa đưa trở lại những dịp vui chơi lớn, thì ai nấy đều coi đó là một điều tốt đẹp cho người nghèo. Bởi các bữa tiệc ở Raveloe cũng như những tảng thịt bò tròn và những thùng bia—chúng làm theo quy mô lớn, và kéo dài khá lâu, nhất là vào mùa đông. Sau khi các bà các cô đã xếp những bộ áo đẹp nhất và những chiếc nơ cài đầu vào hộp đựng mũ, và đã liều lội qua suối trên yên ngựa ngồi sau người cưỡi cùng gánh hàng quý giá ấy trong tiết mưa hay tuyết, khi chẳng biết nước sẽ dâng cao đến đâu, thì chẳng thể cho rằng họ chỉ mong đợi một niềm vui ngắn ngủi. Vì lẽ ấy, vào những mùa tối trời, khi ít việc phải làm và giờ khắc dài dằng dặc, bao giờ người ta cũng sắp xếp sao cho vài nhà hàng xóm lần lượt mở cửa đãi khách. Hễ những món ăn thường trực của ông Squire Cass vơi bớt về độ dồi dào và tươi mới, thì khách khứa của ông chỉ việc đi bộ lên phía trên làng một chút đến nhà ông Osgood, ở khu Vườn Cây, và họ lại thấy những đùi giăm bông và thịt thăn còn nguyên chưa cắt, những chiếc bánh nướng nhân thịt lợn còn thơm mùi lửa, bơ đánh tươi rói—tóm lại là mọi thứ mà những cái dạ dày nhàn rỗi có thể ao ước, có lẽ còn hoàn hảo hơn, tuy không dồi dào hơn, so với ở nhà ông Squire Cass.",
    "eliot-silas-marner:3.3": "Bởi vợ ông Squire đã mất từ lâu, và Nhà Đỏ thiếu vắng sự hiện diện của người vợ, người mẹ, vốn là nguồn suối của tình thương và sự kính sợ lành mạnh nơi phòng khách và nhà bếp; và điều này giúp giải thích không chỉ việc trong những món ăn ngày lễ có nhiều sự thừa thãi hơn là sự tinh hảo hoàn chỉnh, mà còn việc ông Squire kiêu hãnh hay hạ cố đến chủ tọa trong phòng khách quán Cầu Vồng hơn là dưới bóng những tấm ván ốp tường sẫm màu của chính nhà mình; có lẽ cũng giải thích cả việc các con trai ông đã hóa ra khá hư hỏng. Raveloe không phải là nơi lời phê phán đạo đức gay gắt, nhưng người ta cho là một nhược điểm của ông Squire khi ông giữ tất cả các con trai ở nhà trong cảnh ăn không ngồi rồi; và dẫu có thể dung thứ chút phóng túng cho những chàng trai mà cha họ có của, người ta vẫn lắc đầu trước những việc làm của người con thứ, Dunstan, thường được gọi là Dunsey Cass, kẻ có máu đổi chác và cá cược mà có thể hóa ra là gieo một thứ còn tệ hơn cả những trò ăn chơi tuổi trẻ. Dĩ nhiên, láng giềng bảo, Dunsey ra sao thì cũng chẳng quan trọng—một gã hay hằn học chế giễu, dường như càng thích uống rượu hơn khi người khác phải nhịn khô cổ—miễn là những việc hắn làm không gây rắc rối cho một gia đình như nhà ông Squire Cass, có tấm bia tưởng niệm trong nhà thờ, và những chiếc cốc vại cổ hơn cả vua George. Nhưng sẽ là trăm nghìn lần đáng tiếc nếu cậu Godfrey, người con cả, một chàng trai tốt bụng, đẹp trai, mặt mũi cởi mở, người sau này sẽ thừa hưởng ruộng đất, lại sa vào con đường giống như em mình, như dạo gần đây cậu có vẻ đã thế. Nếu cứ tiếp tục như vậy, cậu sẽ mất cô Nancy Lammeter; vì ai cũng biết cô đã nhìn cậu rất dè dặt kể từ dịp lễ Hiện xuống năm ngoái, khi người ta bàn tán nhiều về việc cậu vắng nhà hết ngày này sang ngày khác. Có điều gì đó không ổn, hơn mức bình thường—điều đó thì quá rõ; vì cậu Godfrey trông chẳng còn được nửa phần hồng hào và cởi mở như trước. Có một dạo ai cũng nói, Cậu ấy và cô Nancy Lammeter sẽ thành một cặp đẹp đôi biết bao! và nếu cô về làm bà chủ Nhà Đỏ, thì sẽ là một thay đổi tốt đẹp, vì nhà Lammeter được dạy dỗ theo cái nếp chẳng bao giờ để phí một nhúm muối, vậy mà mọi người trong nhà họ đều được hưởng thứ tốt nhất, tùy theo địa vị của mình. Một nàng dâu như thế sẽ là một khoản tiết kiệm cho ông Squire già, dù cô chẳng mang theo một xu hồi môn nào; vì e rằng, dẫu có những khoản thu, túi tiền của ông vẫn có nhiều lỗ thủng hơn là cái lỗ ông thò tay mình vào. Nhưng nếu cậu Godfrey không cải tà quy chính, thì cậu có thể nói “Tạm biệt” với cô Nancy Lammeter được rồi.",
    "eliot-silas-marner:3.4": "Chính anh Godfrey từng một thời đầy hứa hẹn ấy đang đứng, hai tay đút túi áo hai bên, lưng quay về phía lò sưởi, trong phòng khách ốp ván tối sẫm, vào một buổi chiều muộn cuối tháng Mười một trong năm thứ mười lăm Silas Marner sống ở Raveloe. Ánh sáng xám nhạt dần rọi lờ mờ lên những bức tường trang trí bằng súng, roi ngựa và đuôi cáo, lên những chiếc áo khoác và mũ quẳng trên ghế, lên những chiếc cốc vại tỏa ra mùi bia đã nhạt hơi, và lên ngọn lửa lò nửa tắt nghẹn, với những chiếc tẩu thuốc dựng ở các góc lò sưởi: những dấu hiệu của một đời sống gia đình thiếu vắng mọi vẻ thiêng liêng ấm áp, mà vẻ bực bội u ám trên gương mặt tóc vàng của Godfrey hòa hợp một cách buồn bã. Anh dường như đang chờ đợi và lắng nghe tiếng ai đó đến gần, và một lát sau, có tiếng bước chân nặng nề, kèm theo tiếng huýt sáo, vang qua gian tiền sảnh rộng và trống trải.",
    "eliot-silas-marner:3.5": "Cửa mở, và một chàng trai lực lưỡng, dáng vẻ nặng nề bước vào, mặt đỏ gay và điệu bộ hớn hở vô cớ, những dấu hiệu của giai đoạn đầu cơn say. Đó là Dunsey, và khi thấy hắn, gương mặt Godfrey bớt đi phần nào vẻ u ám để khoác lấy vẻ căm ghét sôi nổi hơn. Con chó spaniel màu nâu xinh đẹp đang nằm trên bậc lò sưởi lùi vào dưới chiếc ghế ở góc lò.",
    "eliot-silas-marner:3.6": "“Này, cậu Godfrey, cậu cần gì tôi đấy?” Dunsey nói, giọng chế giễu. “Anh là bề trên của tôi, anh biết đấy; anh cho gọi thì tôi buộc phải đến.”",
    "eliot-silas-marner:3.7": "“À, tao cần thế này đây—mà mày cố lắc cho tỉnh rượu rồi nghe đây, được không?” Godfrey nói, giọng hung dữ. Chính anh cũng đã uống quá nhiều so với sức mình, cố biến nỗi u ám thành cơn giận chẳng cần tính toán. “Tao muốn nói với mày, tao phải nộp khoản tiền thuê đất của Fowler cho ông Squire, hoặc là phải nói với ông rằng tao đã đưa nó cho mày; vì ông đang dọa tịch biên để đòi, và chẳng mấy chốc mọi chuyện sẽ vỡ lở, dù tao có nói với ông hay không. Vừa nãy, trước khi đi ra ngoài, ông bảo sẽ nhắn Cox đến tịch biên, nếu tuần này Fowler không đến trả hết nợ đọng. Ông Squire đang túng tiền, và chẳng có tâm trạng nào chịu đựng mấy trò vớ vẩn; mà mày biết ông đã dọa gì, nếu lại bắt gặp mày tẩu tán tiền của ông lần nữa. Vậy thì liệu mà kiếm tiền, nhanh nhanh lên, được không?”",
    "eliot-silas-marner:3.8": "“Ồ!” Dunsey nói, giọng khinh khỉnh, tiến lại gần anh và nhìn thẳng vào mặt anh. “Thế giả sử bây giờ anh tự đi kiếm tiền, đỡ phiền cho tôi, hả? Anh đã có lòng tốt đưa nó cho tôi, thì chắc anh sẽ không từ chối tôi cái lòng tốt trả lại giùm tôi chứ: chính tình anh em đã khiến anh làm thế, anh biết mà.”",
    "eliot-silas-marner:3.9": "Godfrey cắn môi và nắm chặt tay. “Đừng có lại gần tao với cái bộ mặt ấy, không thì tao đấm cho mày ngã lăn ra.”",
    "eliot-silas-marner:3.10": "“Ồ không, anh không làm thế đâu,” Dunsey nói, dù vậy vẫn xoay gót quay đi. “Bởi tôi là một đứa em tốt bụng đến thế cơ mà, anh biết đấy. Ngày nào tôi cũng có thể làm cho anh bị đuổi ra khỏi nhà, bị truất quyền thừa kế chỉ còn một đồng si-linh. Tôi có thể kể với ông Squire rằng cậu con trai đẹp mã của ông đã lấy cái cô gái trẻ dễ thương ấy, Molly Farren, và đang khổ sở lắm vì không thể sống chung với bà vợ nghiện rượu, và tôi sẽ lẻn vào chỗ của anh êm ru. Nhưng anh thấy đấy, tôi không làm thế—tôi dễ dãi và tốt bụng đến thế cơ mà. Anh sẽ chịu khó nhọc vì tôi thôi. Anh sẽ kiếm được một trăm bảng cho tôi—tôi biết anh sẽ làm mà.”",
    "eliot-silas-marner:3.11": "“Làm sao tao kiếm được tiền?” Godfrey nói, người run lên. “Tao chẳng có lấy một đồng si-linh dính túi. Mà mày bảo mày sẽ lẻn vào chỗ của tao là nói láo: mày cũng sẽ bị đuổi đi nốt, thế thôi. Vì nếu mày bắt đầu mách lẻo, tao cũng sẽ làm theo. Bob là đứa con cưng của cha—mày biết thừa điều đó. Ông sẽ chỉ nghĩ là tống khứ được mày đi thì càng tốt.”",
    "eliot-silas-marner:3.12": "“Mặc kệ,” Dunsey nói, nghiêng đầu gật gật trong khi nhìn ra cửa sổ. “Được đi cùng anh thì tôi thích lắm—anh là một ông anh đẹp mã đến thế, mà anh em mình lại lúc nào cũng thích cãi cọ nhau, không có anh tôi chẳng biết làm gì. Nhưng anh thì thích anh em mình cùng ở nhà hơn; tôi biết anh thích thế mà. Vậy nên anh sẽ xoay xở kiếm món tiền nho nhỏ ấy, và tôi xin chào anh, dù tôi tiếc phải chia tay.”",
    "eliot-silas-marner:3.13": "Dunstan toan bỏ đi, nhưng Godfrey lao theo nắm lấy cánh tay hắn, buông một tiếng chửi thề và nói—",
    "eliot-silas-marner:3.14": "“Tao bảo mày, tao không có tiền: tao chẳng kiếm được tiền đâu.”",
    "eliot-silas-marner:3.15": "“Thì vay lão Kimble.”",
    "eliot-silas-marner:3.16": "“Tao bảo mày, lão sẽ không cho tao vay thêm nữa đâu, mà tao cũng chẳng hỏi.”",
    "eliot-silas-marner:3.17": "“Thế thì, bán con Wildfire đi.”",
    "eliot-silas-marner:3.18": "“Ừ, nói thì dễ lắm. Tao phải có tiền ngay.”",
    "eliot-silas-marner:3.19": "“Ấy, anh chỉ việc cưỡi nó đi săn ngày mai. Thế nào cũng có Bryce và Keating ở đó. Anh sẽ được trả giá hơn một người.”",
    "eliot-silas-marner:3.20": "“Chắc thế, rồi về đến nhà lúc tám giờ, bùn bắn lên tận cằm. Tao còn phải đi dự buổi khiêu vũ mừng sinh nhật bà Osgood.”",
    "eliot-silas-marner:3.21": "“Ồ hô!” Dunsey nói, nghiêng đầu sang một bên, cố nói bằng một giọng the thé nhỏ nhẻ õng ẹo. “Mà cô Nancy yêu kiều sẽ đến; và mình sẽ khiêu vũ với cô ấy, và hứa sẽ không bao giờ hư nữa, và được lấy lại cảm tình, và—”",
    "eliot-silas-marner:3.22": "“Câm cái mồm về cô Nancy đi, đồ ngu,” Godfrey nói, mặt đỏ bừng, “không thì tao bóp cổ mày.”",
    "eliot-silas-marner:3.23": "“Để làm gì?” Dunsey nói, giọng vẫn giả tạo, nhưng cầm lấy một chiếc roi ngựa trên bàn và gõ đầu cán roi vào lòng bàn tay. “Anh đang có cơ hội tốt lắm đấy. Tôi khuyên anh lại lẻn vào lấy lòng cô ấy đi: thế mới đỡ mất thời gian, nhỡ một ngày nào đó Molly lỡ uống quá liều cồn thuốc phiện, và biến anh thành người góa vợ. Cô Nancy sẽ chẳng ngại làm vợ kế đâu, nếu cô ấy không biết. Mà anh lại có một đứa em tốt bụng, sẽ giữ kín bí mật cho anh, vì anh sẽ hết lòng chiều chuộng nó.”",
    "eliot-silas-marner:3.24": "“Để tao nói cho mày biết,” Godfrey nói, người run lên, mặt lại tái đi, “tao sắp hết chịu nổi rồi. Nếu mày tinh ý hơn một chút, mày sẽ biết rằng người ta có thể dồn ép một con người hơi quá tay, khiến hắn thấy nhảy bước này cũng dễ như nhảy bước kia. Tao chẳng biết có phải bây giờ đã thế rồi không: tao có lẽ cũng nên tự mình kể hết với ông Squire—có không được gì khác thì tao cũng thoát được mày. Mà rốt cuộc, sớm muộn gì ông cũng biết. Cô ta đã dọa sẽ tự mình đến kể với ông. Vậy nên mày đừng có tự phụ rằng việc mày giữ kín đáng giá bao nhiêu mày muốn đòi cũng được. Mày bòn rút tiền của tao cho đến khi tao chẳng còn gì để xoa dịu cô ta, và rồi một ngày nào đó cô ta sẽ làm như lời dọa. Đằng nào cũng thế cả. Tao sẽ tự mình kể hết với cha, còn mày thì cút xuống địa ngục.”",
    "eliot-silas-marner:3.25": "Dunsey nhận thấy hắn đã bắn quá đích, và có một điểm mà ở đó ngay cả Godfrey hay do dự cũng có thể bị dồn tới chỗ quyết định. Nhưng hắn nói, với vẻ thản nhiên—",
    "eliot-silas-marner:3.26": "“Tùy anh; nhưng tôi phải làm một vại bia đã.” Và giật chuông, hắn nằm vật ra ngang hai chiếc ghế, rồi bắt đầu gõ cán roi lên bệ cửa sổ.",
    "eliot-silas-marner:3.27": "Godfrey đứng đó, vẫn quay lưng về phía lò sưởi, những ngón tay bồn chồn mân mê các thứ trong túi áo hai bên, mắt nhìn xuống sàn. Tấm thân to lớn vạm vỡ ấy của anh chứa đầy lòng can đảm của con vật, nhưng chẳng giúp gì anh đi đến quyết định khi những hiểm nguy phải đương đầu là thứ không thể đấm cho ngã lăn ra hay bóp cổ được. Tính thiếu quả quyết bẩm sinh và sự hèn nhát về đạo đức của anh bị khuếch đại bởi một hoàn cảnh trong đó những hậu quả đáng sợ dường như dồn ép đều từ mọi phía, và cơn bực bội vừa khiến anh thách thức Dunstan và đón trước mọi sự phản bội có thể xảy ra, thì những nỗi khổ anh sẽ phải chuốc lấy vì một bước như thế lại dường như càng không thể chịu nổi hơn cái họa trước mắt. Hậu quả của việc thú nhận không phải là chuyện có thể xảy ra, chúng là chắc chắn; còn sự phản bội thì không chắc chắn. Từ cái viễn cảnh gần kề của sự chắc chắn ấy, anh lùi về với sự lửng lơ và do dự, với một cảm giác yên nghỉ. Người con trai bị truất quyền thừa kế của một điền chủ nhỏ, chẳng muốn đào đất mà cũng chẳng muốn đi ăn xin, thì gần như bất lực chẳng khác gì một cái cây bị bật gốc, cái cây mà nhờ ơn đất trời đã lớn lên thành một thân hình đẹp đẽ ngay tại chỗ nó vừa vươn lên đầu tiên. Có lẽ anh đã có thể nghĩ đến việc đào đất với đôi chút vui lòng nếu được Nancy Lammeter với những điều kiện ấy; nhưng bởi anh sẽ mất nàng không gì cứu vãn được, cùng với cả quyền thừa kế, và phải cắt đứt mọi mối ràng buộc trừ cái mối đã làm anh sa đọa và khiến anh chẳng còn động cơ nào để cố tìm lại con người tốt đẹp hơn của mình, nên anh chẳng thể hình dung tương lai nào cho mình ở bên kia sự thú nhận ngoài việc “đầu quân đi lính”—bước liều lĩnh nhất, chỉ sau việc tự sát, trong mắt những gia đình đáng kính. Không! anh thà phó mặc cho sự tình cờ còn hơn trông vào quyết tâm của chính mình—thà cứ ngồi lại bên bữa tiệc, nhấm nháp thứ rượu mình ưa, dẫu thanh gươm treo lơ lửng trên đầu và nỗi kinh hoàng trong tim, còn hơn lao vào bóng tối giá lạnh nơi chẳng còn niềm vui nào. Sự nhượng bộ tối đa cho Dunstan về chuyện con ngựa bắt đầu có vẻ dễ dàng, so với việc thực hiện lời đe dọa của chính mình. Nhưng lòng kiêu hãnh không cho phép anh bắt đầu lại câu chuyện bằng cách nào khác ngoài việc tiếp tục cuộc cãi vã. Dunstan đang chờ điều đó, và uống bia từng ngụm ngắn hơn thường lệ.",
    "eliot-silas-marner:3.28": "“Đúng là cái kiểu của mày,” Godfrey bật ra, giọng cay đắng, “nói chuyện tao bán con Wildfire một cách lạnh lùng như thế—thứ cuối cùng tao còn có thể gọi là của riêng mình, và là con ngựa tốt nhất tao từng có trong đời. Mà nếu mày còn có chút lòng tự trọng, mày sẽ phải xấu hổ khi thấy chuồng ngựa trống trơn, và ai nấy đều cười nhạo chuyện ấy. Nhưng tao tin rằng mày có thể bán cả chính mày, dù chỉ để được cái thú làm cho ai đó thấy mình mua phải món hớ.”",
    "eliot-silas-marner:3.29": "“Phải, phải,” Dunstan nói, rất ôn hòa, “anh đánh giá tôi công bằng đấy, tôi thấy thế. Anh biết tôi là của quý trong việc dụ người ta vào những vụ mua bán. Chính vì lẽ đó mà tôi khuyên anh để tôi bán con Wildfire. Tôi sẽ cưỡi nó đi săn ngày mai giùm anh, sẵn lòng lắm. Ngồi trên yên trông tôi chẳng đẹp mã bằng anh, nhưng người ta trả giá con ngựa, chứ có trả giá người cưỡi đâu.”",
    "eliot-silas-marner:3.30": "“Ừ, chắc thế—giao ngựa của tao cho mày!”",
    "eliot-silas-marner:3.31": "“Tùy anh,” Dunstan nói, lại gõ lên bệ cửa sổ với vẻ hết sức thản nhiên. “Chính anh phải trả tiền của Fowler; chẳng phải việc của tôi. Anh đã nhận tiền của ông ta khi anh đến Bramcote, và anh nói với ông Squire là chưa trả. Tôi chẳng dính dáng gì đến chuyện ấy; anh tự ý có lòng tốt đưa nó cho tôi, thế thôi. Nếu anh không muốn trả tiền, thì cứ mặc kệ; với tôi đằng nào cũng thế. Nhưng tôi đã sẵn lòng giúp anh bằng cách nhận đi bán con ngựa, vì thấy ngày mai anh không tiện đi xa đến thế.”",
    "eliot-silas-marner:3.32": "Godfrey im lặng một lúc. Anh những muốn nhảy xổ vào Dunstan, giật phăng chiếc roi khỏi tay hắn, và quất cho hắn chỉ còn thoi thóp; và chẳng nỗi sợ thể xác nào có thể ngăn anh lại; nhưng anh bị một loại sợ hãi khác chế ngự, nỗi sợ được nuôi dưỡng bởi những tình cảm còn mạnh hơn cả lòng căm giận. Khi lên tiếng lần nữa, giọng anh đã nửa như hòa giải.",
    "eliot-silas-marner:3.33": "“Thôi được, mày không giở trò gì với con ngựa chứ, hả? Mày sẽ bán nó đàng hoàng, rồi đưa tiền lại cho tao chứ? Nếu không, mày biết đấy, mọi thứ sẽ tan tành hết, vì tao chẳng còn gì khác để trông cậy. Mà mày cũng sẽ chẳng thú vị gì trong việc kéo sập nhà xuống đầu tao, khi chính sọ mày cũng sẽ vỡ theo.”",
    "eliot-silas-marner:3.34": "“Phải, phải,” Dunstan nói, đứng dậy; “được rồi. Tôi biết thế nào anh cũng xuôi mà. Tôi là thằng có thể dồn lão Bryce vào chân tường. Tôi sẽ kiếm cho anh một trăm hai mươi bảng nhờ nó, chắc như đinh đóng cột.”",
    "eliot-silas-marner:3.35": "“Nhưng có khi mai lại mưa như trút, như hôm qua, thế thì mày không đi được,” Godfrey nói, chẳng biết rõ mình có mong trở ngại ấy hay không.",
    "eliot-silas-marner:3.36": "“Không đâu,” Dunstan nói. “Tôi lúc nào cũng gặp may về thời tiết. Nếu anh muốn tự mình đi thì có khi trời mới mưa. Anh chẳng bao giờ cầm được quân chủ bài, anh biết đấy—còn tôi thì lúc nào cũng cầm. Anh có vẻ đẹp, anh thấy đấy, còn tôi có vận may, nên anh phải giữ tôi bên mình làm đồng sáu xu cong cầu may; anh sẽ chẳng bao—giờ xoay xở được nếu không có tôi.”",
    "eliot-silas-marner:3.37": "“Quỷ tha ma bắt mày, câm mồm đi!” Godfrey nói, giọng nóng nảy. “Và liệu mà giữ cho tỉnh táo ngày mai, không thì trên đường về mày sẽ bị hất lộn đầu xuống đất, mà con Wildfire có khi cũng bị vạ lây.”",
    "eliot-silas-marner:3.38": "“Cứ yên tấm lòng mềm yếu của anh đi,” Dunstan nói, mở cửa. “Anh chưa bao giờ thấy tôi nhìn một hóa hai khi tôi có vụ mua bán phải làm; thế thì mất cả vui. Vả lại, hễ tôi ngã là thế nào cũng ngã đứng trên hai chân.”",
    "eliot-silas-marner:3.39": "Nói rồi, Dunstan đóng sầm cửa lại sau lưng, để mặc Godfrey với nỗi nghiền ngẫm cay đắng về hoàn cảnh riêng của mình, nỗi nghiền ngẫm giờ đây ngày qua ngày chẳng bị ngắt quãng gì ngoài sự hào hứng của săn bắn, rượu chè, bài bạc, hay niềm vui hiếm hoi hơn và ít làm người ta quên lãng hơn là được gặp cô Nancy Lammeter. Những nỗi đau tinh tế và đa dạng nảy sinh từ sự nhạy cảm cao hơn đi kèm với học vấn cao hơn có lẽ còn ít đáng thương hơn cái sự thiếu vắng buồn tẻ những niềm vui và niềm an ủi vượt ra ngoài bản thân, sự thiếu vắng để mặc những tâm trí thô sơ hơn mãi mãi chịu sự bầu bạn khẩn thiết của chính những nỗi buồn và bất mãn của họ. Cuộc đời những bậc tổ tiên chốn thôn quê ấy, những người mà ta dễ nghĩ là những hình ảnh rất tầm thường—những người mà công việc duy nhất là cưỡi ngựa đi quanh đất đai của mình, mỗi lúc một nặng nề hơn trên yên, và sống phần còn lại của những ngày mình trong sự thỏa mãn nửa uể oải của những giác quan đã bị sự đơn điệu làm cho cùn mòn—dẫu vậy vẫn có một nét bi thương nào đó. Tai họa cũng đến với họ, và những sai lầm thuở trẻ của họ cũng mang lại những hậu quả nặng nề: có lẽ tình yêu dành cho một thiếu nữ dịu dàng nào đó, hình ảnh của sự trong trắng, nền nếp và yên bình, đã mở mắt họ ra trước viễn cảnh một cuộc đời trong đó ngày tháng sẽ chẳng có vẻ quá dài, dù không có những cuộc chè chén; nhưng người thiếu nữ đã mất, viễn cảnh đã tan biến, và khi ấy còn lại gì cho họ, nhất là khi họ đã trở nên quá nặng nề để đi săn, hay để vác súng băng qua những luống cày, ngoài việc uống cho vui lên, hay uống cho nổi giận lên, để họ khỏi cần đến sự đổi thay, và hăm hở nhấn mạnh nói lại những điều họ đã nói bất cứ lúc nào trong năm ấy? Hẳn nhiên, giữa những con người mặt đỏ gay, mắt đờ đẫn ấy, có những người mà—nhờ lòng nhân hậu bẩm sinh—ngay cả những cuộc chè chén cũng chẳng bao giờ đẩy được vào sự tàn bạo; những người mà, khi má còn hồng tươi, đã từng cảm thấy mũi nhọn sắc của nỗi buồn hay niềm ân hận, đã từng bị đâm thủng bởi chính những cây sậy mình tựa vào, hay đã nhẹ dạ tra chân tay vào những xiềng xích mà chẳng sự vùng vẫy nào có thể tháo gỡ; và trong những hoàn cảnh đáng buồn ấy, vốn chung cho tất thảy chúng ta, ý nghĩ của họ chẳng tìm được chốn nghỉ ngơi nào bên ngoài vòng quanh đã mòn lối của câu chuyện nhỏ nhoi đời mình.",
    "eliot-silas-marner:3.40": "Ít ra, đó là cảnh ngộ của Godfrey Cass vào năm thứ hai mươi sáu này của đời anh. Một thoáng ăn năn, được tiếp sức bởi những ảnh hưởng nhỏ nhặt khó định rõ mà mọi mối quan hệ riêng tư đều tác động lên một bản tính dễ uốn, đã thúc anh vào một cuộc hôn nhân bí mật, cuộc hôn nhân là một tai ương cho đời anh. Đó là một câu chuyện xấu xa về dục vọng thấp hèn, ảo tưởng, và sự tỉnh ngộ khỏi ảo tưởng, chẳng cần phải lôi ra khỏi chốn riêng tư của ký ức cay đắng nơi Godfrey. Từ lâu anh đã biết rằng ảo tưởng ấy một phần là do một cái bẫy Dunstan giăng ra cho anh, kẻ đã thấy trong cuộc hôn nhân làm mất phẩm giá của anh mình phương tiện để thỏa mãn cùng lúc cả lòng ghen ghét lẫn lòng tham. Và giá như Godfrey có thể cảm thấy mình đơn thuần là nạn nhân, thì cái hàm thiếc sắt mà số phận đã tra vào miệng anh hẳn đã ít làm anh trầy xước đến không chịu nổi như thế. Giá như những lời nguyền rủa anh lẩm bẩm nửa thành tiếng khi ở một mình chẳng có đối tượng nào khác ngoài sự xảo quyệt quỷ quái của Dunstan, thì có lẽ anh đã ít ghê sợ những hậu quả của việc thú nhận hơn. Nhưng anh còn có điều khác để nguyền rủa—sự điên rồ trác táng của chính mình, điều mà giờ đây đối với anh có vẻ điên cuồng và khó hiểu như hầu hết những điên rồ và thói xấu của chúng ta vẫn thế khi những thôi thúc của chúng đã qua đi từ lâu. Suốt bốn năm anh đã nghĩ đến Nancy Lammeter, và theo đuổi nàng bằng một sự tôn thờ thầm lặng, nhẫn nại, như người đàn bà khiến anh nghĩ đến tương lai với niềm vui: nàng sẽ là vợ anh, sẽ làm cho mái ấm trở nên đáng yêu đối với anh, như nhà của cha anh chưa bao giờ có được; và sẽ thật dễ dàng, khi nàng luôn ở gần bên, rũ bỏ những thói quen dại dột chẳng phải là niềm vui, mà chỉ là một cách sốt ruột để xóa đi sự trống rỗng. Godfrey về bản chất là người có tính gia đình, được nuôi lớn trong một ngôi nhà mà bếp lửa chẳng có nụ cười, và những thói quen hằng ngày chẳng được chế ngự bởi sự hiện diện của nền nếp gia đình. Tính dễ dãi khiến anh không kháng cự mà xuôi theo lối sống của gia đình, nhưng nhu cầu về một tình cảm dịu dàng bền vững nào đó, niềm khao khát một ảnh hưởng nào đó có thể làm cho điều thiện anh ưa chuộng trở nên dễ theo đuổi, đã khiến sự ngăn nắp, trong sạch, và nền nếp rộng rãi của gia đình Lammeter, được sưởi nắng bởi nụ cười của Nancy, hiện ra như những giờ khắc tươi sáng ban mai khi những cám dỗ đi ngủ và để tai ta mở ra đón tiếng nói của thiên thần hộ mệnh, mời gọi ta đến với sự cần mẫn, điều độ và bình yên. Vậy mà niềm hy vọng về thiên đường này đã không đủ cứu anh khỏi một con đường đã khóa chặt anh ở ngoài nó mãi mãi. Thay vì nắm chặt lấy sợi dây lụa bền chắc mà Nancy hẳn đã dùng để kéo anh an toàn lên những bờ cỏ xanh nơi dễ dàng đặt chân vững vàng, anh đã để mình bị lôi ngược trở lại vào bùn lầy nhớp nhúa, nơi mọi sự vùng vẫy đều vô ích. Anh đã tự tạo cho mình những mối ràng buộc tước mất của anh mọi động cơ lành mạnh, và là một nỗi bực tức không ngừng.",
    "eliot-silas-marner:3.41": "Dẫu vậy, vẫn có một hoàn cảnh còn tệ hơn hiện tại: đó là hoàn cảnh anh sẽ lâm vào khi điều bí mật xấu xa bị phơi bày; và ước muốn không ngừng thắng thế mọi ước muốn khác là ước muốn đẩy lùi cái ngày tai ương, khi anh sẽ phải gánh chịu hậu quả của cơn phẫn nộ dữ dội nơi cha anh vì vết thương giáng vào lòng kiêu hãnh của gia tộc—có lẽ sẽ phải quay lưng lại với cuộc sống thong dong và phẩm giá cha truyền con nối, thứ mà rốt cuộc cũng là một kiểu lý do để sống, và sẽ mang theo mình nỗi chắc chắn rằng anh đã bị trục xuất mãi mãi khỏi tầm mắt và lòng quý trọng của Nancy Lammeter. Khoảng thời gian càng dài, càng có nhiều cơ may thoát khỏi ít ra là một vài trong số những hậu quả đáng ghét mà anh đã bán mình cho chúng; càng còn nhiều dịp để anh chộp lấy niềm thỏa mãn lạ lùng được gặp Nancy, và lượm lặt đôi dấu hiệu mờ nhạt về chút tình ý còn vương lại của nàng. Anh bị thôi thúc hướng về niềm thỏa mãn ấy, chập chờn, thỉnh thoảng lại một lần, sau khi đã trải qua nhiều tuần lẩn tránh nàng như lẩn tránh món phần thưởng cánh rực rỡ xa vời chỉ khiến anh chồm tới để thấy xiềng xích của mình càng đau rát hơn. Một trong những cơn khao khát ấy đang đến với anh lúc này, và nó hẳn đã đủ mạnh để thuyết phục anh giao con Wildfire cho Dunstan chứ không chịu làm phụ lòng khao khát ấy, ngay cả khi anh không có một lý do khác khiến anh ngại cuộc đi săn ngày mai. Lý do khác ấy là buổi tập trung đi săn sáng mai diễn ra gần Batherley, thị trấn có chợ nơi người đàn bà bất hạnh sinh sống, người đàn bà mà hình ảnh mỗi ngày một trở nên đáng ghê tởm hơn đối với anh; và trong ý nghĩ của anh, cả vùng lân cận đều bị bóng ma cô ta ám. Cái ách mà một người tự tạo cho mình bằng việc làm sai trái sẽ sinh ra lòng căm ghét ngay cả trong bản tính hiền hậu nhất; và Godfrey Cass tính tình vui vẻ, tấm lòng giàu tình cảm, đang nhanh chóng trở thành một con người cay đắng, bị những ước muốn tàn nhẫn ghé thăm, những ước muốn dường như đi vào, rồi đi ra, rồi lại đi vào, như những con quỷ đã tìm được nơi anh một ngôi nhà quét dọn trang hoàng sẵn.",
    "eliot-silas-marner:3.42": "Tối nay anh sẽ làm gì cho qua thời gian? Anh chi bằng cứ đến quán Cầu Vồng, nghe người ta bàn chuyện chọi gà: ai cũng ở đó cả, mà còn biết làm gì khác nữa đâu? Dẫu về phần mình, anh chẳng thèm đếm xỉa gì đến chọi gà. Snuff, con chó spaniel màu nâu, đã đến nằm trước mặt anh, và đã dõi theo anh một lúc, giờ nhảy lên nóng lòng chờ được vuốt ve như mong đợi. Nhưng Godfrey đẩy nó ra mà chẳng nhìn đến nó, rồi rời khỏi phòng, con Snuff chẳng chút hờn giận khiêm nhường đi theo sau—có lẽ vì nó chẳng thấy con đường đời nào khác mở ra cho mình.",
    "eliot-silas-marner:4.1": "Dunstan Cass, lên đường trong buổi sáng ẩm lạnh, với nhịp đi thong thả khôn ngoan của một người buộc phải cưỡi con ngựa săn của mình đến chỗ tập trung, phải đi theo con đường làng mà ở đầu đằng xa của nó chạy qua mảnh đất không rào gọi là hố đá, nơi có căn nhà nhỏ, xưa là lều của thợ đẽo đá, nay đã mười lăm năm là chỗ ở của Silas Marner. Vào mùa này chốn ấy trông rất ảm đạm, với đất sét ẩm ướt bị giẫm nát quanh đó, và nước bùn đỏ dâng cao trong cái mỏ đá bỏ hoang. Đó là ý nghĩ đầu tiên của Dunstan khi hắn đến gần; ý nghĩ thứ hai là lão thợ dệt già ngớ ngẩn, mà hắn đã nghe tiếng khung cửi lạch cạch, có cả một khoản tiền lớn giấu ở đâu đó. Sao hắn, Dunstan Cass, kẻ đã thường nghe người ta bàn về tính keo kiệt của Marner, lại chưa bao giờ nghĩ đến chuyện gợi ý cho Godfrey dọa dẫm hay thuyết phục lão già cho vay tiền, với vật bảo đảm tuyệt vời là những triển vọng của cậu Squire trẻ? Giờ đây cái kế ấy hiện ra với hắn dễ dàng và dễ chịu đến nỗi, nhất là vì của dành dụm của Marner có lẽ đủ lớn để Godfrey còn dư một khoản kha khá ngoài những nhu cầu trước mắt, và có thể giúp đỡ đứa em trung thành của mình, hắn đã suýt quay đầu ngựa trở về nhà. Godfrey sẽ sẵn lòng chấp nhận lời gợi ý ấy lắm: anh sẽ hăm hở chộp lấy một kế hoạch có thể giúp mình khỏi phải chia tay con Wildfire. Nhưng khi dòng suy tưởng của Dunstan đến chỗ này, ý muốn đi tiếp lại mạnh lên và thắng thế. Hắn chẳng muốn để Godfrey được vui như thế: hắn thích cậu Godfrey phải bực mình hơn. Hơn nữa, Dunstan khoái cái ý thức tự cao về việc có một con ngựa để bán, và cái dịp được mặc cả, vênh vang, và biết đâu lừa được ai đó. Hắn có thể có tất cả niềm thỏa mãn đi kèm với việc bán con ngựa của anh mình, mà vẫn chẳng kém phần có thêm niềm thỏa mãn xúi Godfrey đi vay tiền của Marner. Thế là hắn cưỡi ngựa đi tiếp đến chỗ tập trung.",
    "eliot-silas-marner:4.2": "Bryce và Keating đều ở đó, đúng như Dunstan đã chắc mẩm—hắn đúng là một gã may mắn.",
    "eliot-silas-marner:4.3": "“Ơ kìa!” Bryce, người đã để mắt đến con Wildfire từ lâu, nói, “hôm nay cậu lại cưỡi ngựa của anh cậu: sao thế?”",
    "eliot-silas-marner:4.4": "“Ồ, tôi đổi với anh ấy rồi,” Dunstan nói, hắn vốn khoái nói dối, một thú vui cao ngạo chẳng màng gì đến lợi ích, và thú vui ấy chẳng hề suy giảm vì khả năng người nghe sẽ không tin mình—“Giờ Wildfire là của tôi.”",
    "eliot-silas-marner:4.5": "“Gì cơ! anh cậu đổi với cậu lấy con ngựa cưỡi to xương của cậu à?” Bryce nói, biết thừa rằng mình sẽ được nghe thêm một lời nói dối nữa.",
    "eliot-silas-marner:4.6": "“Ồ, giữa chúng tôi có một món nợ nho nhỏ,” Dunsey nói, giọng thờ ơ, “và Wildfire làm cho sòng phẳng. Tôi giúp anh ấy bằng cách nhận con ngựa, dù chẳng muốn chút nào, vì tôi đang ngứa ngáy muốn có một con ngựa cái của Jortin—một con nòi quý hiếm chẳng kém bất cứ con nào ông từng vắt chân lên. Nhưng giờ đã có Wildfire rồi thì tôi sẽ giữ nó, dù hôm nọ có người trả tôi một trăm năm mươi bảng để mua nó, một người bên Flitton—hắn mua cho Huân tước Cromleck—một gã mắt lác, mặc áo gi-lê xanh lục. Nhưng tôi định giữ chặt Wildfire: khó mà chóng kiếm được con nào vượt rào giỏi hơn. Con ngựa cái nòi tốt hơn, nhưng hai chân sau hơi yếu một chút.”",
    "eliot-silas-marner:4.7": "Dĩ nhiên Bryce đoán ra rằng Dunstan muốn bán con ngựa, và Dunstan biết rằng ông ta đoán ra (buôn ngựa chỉ là một trong nhiều cuộc giao dịch của con người được tiến hành theo lối khéo léo như vậy); và cả hai đều cho rằng cuộc mặc cả đang ở bước đầu, khi Bryce đáp lại với giọng mỉa mai—",
    "eliot-silas-marner:4.8": "“Thế thì tôi lấy làm lạ đấy; tôi lạ là cậu định giữ nó; vì tôi chưa từng nghe nói có ai không muốn bán ngựa của mình mà lại được trả giá gấp rưỡi giá trị con ngựa. Cậu mà được một trăm là may đấy.”",
    "eliot-silas-marner:4.9": "Lúc ấy Keating cưỡi ngựa tới, và cuộc giao dịch trở nên phức tạp hơn. Nó kết thúc bằng việc Bryce mua con ngựa với giá một trăm hai mươi bảng, sẽ trả khi Wildfire được giao, lành lặn nguyên vẹn, tại chuồng ngựa ở Batherley. Dunsey có thoáng nghĩ rằng có lẽ khôn ngoan hơn là bỏ cuộc đi săn hôm ấy, đến Batherley ngay, và sau khi chờ Bryce về, thuê một con ngựa để cưỡi về nhà với số tiền trong túi. Nhưng ý thích được phi một chuyến, được tiếp sức bởi lòng tin vào vận may của mình, và bởi một hớp rượu mạnh từ chiếc bình bỏ túi sau khi kết thúc cuộc mặc cả, chẳng dễ gì cưỡng lại, nhất là khi dưới yên là một con ngựa sẽ vượt những hàng rào khiến cả đoàn đi săn phải thán phục. Tuy nhiên, Dunstan đã vượt một hàng rào quá nhiều, và khiến con ngựa của hắn bị một cái cọc rào đâm thủng. Cái thân hình xấu xí của chính hắn, vốn chẳng bán được cho ai, thoát nạn không một vết xước; nhưng Wildfire tội nghiệp, chẳng hay biết gì về giá của mình, lăn ra nằm nghiêng và đau đớn thở hắt hơi cuối cùng. Chuyện là trước đó một lúc, Dunstan đã phải xuống ngựa để chỉnh lại bàn đạp, đã lẩm bẩm khá nhiều lời nguyền rủa vì sự gián đoạn này, sự gián đoạn đã khiến hắn tụt lại phía sau đoàn săn đúng lúc sắp đến khoảnh khắc vinh quang, và trong cơn bực bội ấy hắn đã vượt rào liều lĩnh hơn. Hắn đã sắp đuổi kịp bầy chó săn thì tai nạn chết người xảy ra; và vì thế hắn ở giữa những người cưỡi ngựa hăng hái phía trước, chẳng bận tâm gì đến những chuyện xảy ra sau lưng họ, và những kẻ lẽ tẽ tụt hậu xa phía sau, những người rất có thể sẽ đi qua cách hẳn tuyến đường nơi Wildfire đã ngã xuống. Dunstan, vốn bản tính quan tâm đến những phiền toái trước mắt hơn là những hậu quả xa xôi, vừa đứng dậy được, thấy Wildfire thế là hết, thì liền cảm thấy hài lòng vì không có nhân chứng nào cho một cảnh ngộ mà chẳng sự vênh vang nào có thể làm cho đáng ghen tị. Tự tiếp sức, sau cú choáng, bằng một chút rượu mạnh và rất nhiều lời chửi thề, hắn đi nhanh hết sức về phía một lùm cây bên tay phải, qua đó hắn chợt nghĩ ra rằng mình có thể đến Batherley mà không sợ chạm mặt ai trong đoàn đi săn. Ý định đầu tiên của hắn là thuê một con ngựa ở đó và cưỡi về nhà ngay, vì đi bộ nhiều dặm đường mà không có khẩu súng trong tay, lại trên một con đường bình thường, là điều không thể nghĩ tới đối với hắn cũng như đối với những chàng trai hăng máu khác cùng loại. Hắn chẳng mấy bận tâm đến việc báo tin dữ cho Godfrey, vì đồng thời hắn có thể đưa ra cho anh cái kế lấy tiền của Marner; và nếu Godfrey có giãy nảy lên, như anh vẫn luôn thế, trước ý tưởng mắc thêm một món nợ mới mà chính anh lại được hưởng phần lợi ít nhất, thì, ôi dào, anh sẽ chẳng giãy nảy được lâu: Dunstan tin chắc hắn có thể quấy rầy Godfrey cho đến khi anh chịu bất cứ điều gì. Ý tưởng về tiền của Marner cứ mỗi lúc một rõ nét hơn, giờ đây khi nhu cầu về nó đã trở nên cấp bách; cái viễn cảnh phải xuất hiện ở Batherley với đôi ủng lấm bùn của kẻ đi bộ, và phải đối mặt với những câu hỏi nhăn nhở của bọn giữ ngựa, khó chịu chắn ngang sự nóng lòng muốn trở về Raveloe để thực hiện cái kế hoạch đắc ý của hắn; và một lần tình cờ sờ vào túi áo gi-lê, trong lúc hắn đang nghiền ngẫm, đã đánh thức trí nhớ hắn về một sự thật là hai ba đồng tiền nhỏ mà ngón trỏ chạm phải ở đó đều có màu quá nhạt để trang trải món nợ nho nhỏ kia, món nợ mà nếu không trả thì người giữ chuồng ngựa đã tuyên bố sẽ chẳng bao giờ làm ăn gì với Dunsey Cass nữa. Rốt cuộc, theo hướng cuộc đuổi săn đã đưa hắn đến, hắn cách nhà cũng chẳng xa hơn bao nhiêu so với cách Batherley; nhưng Dunsey, vốn chẳng nổi tiếng là đầu óc sáng suốt, chỉ đi đến kết luận này nhờ dần dần nhận ra rằng còn có những lý do khác để chọn cái lối chưa từng có tiền lệ là đi bộ về nhà. Lúc ấy đã gần bốn giờ, và sương mù đang tụ lại: càng sớm ra đến đường cái càng tốt. Hắn nhớ đã băng qua con đường và trông thấy cột chỉ đường chỉ một lúc trước khi Wildfire quỵ ngã; vậy nên, cài cúc áo khoác, quấn gọn sợi dây roi săn quanh cán, và gõ gõ lên cổ ủng với vẻ điềm tĩnh, như để tự trấn an rằng mình chẳng hề bị bất ngờ chút nào, hắn lên đường với cảm giác rằng mình đang thực hiện một kỳ công đáng kể về sức lực thân thể, kỳ công mà bằng cách nào đó và vào lúc nào đó hắn sẽ có thể tô vẽ và phóng đại lên cho một nhóm bạn tuyển chọn ở quán Cầu Vồng phải thán phục. Khi một cậu ấm như Dunsey bị dồn đến một phương thức di chuyển khác thường như đi bộ, thì một chiếc roi trong tay là thứ điều chỉnh đáng mong muốn cho cái cảm giác mơ màng quá ư bối rối về sự lạ lẫm của hoàn cảnh mình; và Dunstan, trong khi đi xuyên qua màn sương đang dày đặc dần, lúc nào cũng gõ roi vào đâu đó. Đó là chiếc roi của Godfrey, mà hắn đã tự ý lấy không xin phép vì nó có cán bằng vàng; dĩ nhiên khi Dunstan cầm nó thì chẳng ai có thể thấy rằng cái tên Godfrey Cass được khắc sâu trên cái cán vàng ấy—người ta chỉ có thể thấy đó là một chiếc roi rất đẹp. Dunsey không phải là không sợ rằng mình có thể gặp một người quen nào đó, trong mắt họ hắn sẽ trông thảm hại, vì sương mù chẳng che chắn được gì khi người ta đến gần nhau; nhưng khi cuối cùng hắn thấy mình đã ở trên những nẻo đường Raveloe quen thuộc mà chẳng gặp một ai, hắn thầm nhủ rằng đó cũng là một phần vận may thường lệ của mình. Nhưng giờ đây màn sương, được bóng tối chiều hôm tiếp sức, lại che chắn nhiều hơn hắn muốn, vì nó che khuất những vết bánh xe mà chân hắn dễ bị trượt vào—che khuất mọi thứ, đến nỗi hắn phải dò bước bằng cách kéo lê chiếc roi dọc những bụi cây thấp mọc trước hàng rào. Hắn nghĩ, hẳn chẳng mấy chốc mình sẽ gần đến chỗ trống ở hố đá: hắn sẽ nhận ra nó nhờ chỗ đứt quãng của hàng rào. Tuy nhiên, hắn nhận ra nó nhờ một điều khác mà hắn không ngờ tới—ấy là nhờ những tia sáng le lói, mà ngay lập tức hắn đoán là phát ra từ căn nhà của Silas Marner. Căn nhà ấy cùng số tiền giấu bên trong đã luôn ở trong đầu hắn suốt chặng đường đi bộ, và hắn đã hình dung ra những cách dỗ ngọt và cám dỗ lão thợ dệt để lão chịu buông số tiền đang nắm trong tay mà đổi lấy tiền lãi. Dunstan cảm thấy dường như phải thêm chút dọa dẫm vào sự dỗ ngọt, vì những niềm tin số học của chính hắn chẳng đủ rõ ràng để cung cấp cho hắn một luận chứng đanh thép nào về lợi ích của tiền lãi; còn về vật bảo đảm, hắn mơ hồ coi đó là một cách lừa người ta bằng cách làm cho họ tin rằng họ sẽ được trả. Nói chung, việc tác động lên tâm trí lão keo kiệt là một nhiệm vụ mà Godfrey thể nào cũng giao lại cho đứa em táo bạo và xảo quyệt hơn mình: Dunstan đã quyết định như thế; và đến lúc hắn thấy ánh sáng le lói qua khe cửa chớp nhà Marner, thì ý nghĩ về một cuộc đối thoại với lão thợ dệt đã trở nên quen thuộc với hắn đến nỗi hắn thấy việc làm quen ngay lập tức là chuyện hoàn toàn tự nhiên. Làm như vậy có thể có nhiều điều tiện lợi: lão thợ dệt có lẽ có một cái đèn lồng, mà Dunstan thì đã chán phải dò dẫm đường đi. Hắn vẫn còn cách nhà gần ba phần tư dặm, và con đường làng đang trở nên trơn trượt khó chịu, vì sương mù đang chuyển thành mưa. Hắn rẽ lên bờ đất, không phải không có chút sợ rằng mình có thể lạc mất lối đi đúng, vì hắn không chắc ánh sáng ở phía trước hay ở bên hông căn nhà. Nhưng hắn thận trọng dò mặt đất trước mặt bằng cán roi, và cuối cùng đến được cửa an toàn. Hắn gõ cửa thật to, khá thích thú với ý nghĩ rằng lão già sẽ hoảng sợ vì tiếng động đột ngột. Hắn chẳng nghe thấy động tĩnh gì đáp lại: trong căn nhà tất cả đều im lặng. Vậy là lão thợ dệt đã đi ngủ rồi chăng? Nếu vậy, sao lão lại để đèn? Đó là một sự đãng trí kỳ lạ ở một kẻ keo kiệt. Dunstan gõ cửa còn to hơn nữa, và, chẳng dừng lại chờ trả lời, thọc ngón tay qua lỗ then cửa, định lắc cửa và giật sợi dây then lên xuống, chẳng nghi ngờ gì rằng cửa đã được cài chặt. Nhưng, hắn ngạc nhiên thay, sau hai động tác ấy cánh cửa mở ra, và hắn thấy mình đứng trước một ngọn lửa sáng rực soi tỏ mọi xó xỉnh trong căn nhà—chiếc giường, khung cửi, ba chiếc ghế và cái bàn—và cho hắn thấy rằng Marner không có ở đó.",
    "eliot-silas-marner:4.10": "Vào lúc ấy, đối với Dunsey chẳng gì có thể hấp dẫn hơn ngọn lửa sáng rực trên bếp lò lát gạch: hắn bước vào và ngồi ngay xuống cạnh đó. Trước ngọn lửa cũng có một thứ hẳn sẽ hấp dẫn một người đói, nếu nó ở vào một giai đoạn nấu nướng khác. Đó là một miếng thịt lợn nhỏ treo trên móc treo ấm bằng một sợi dây xỏ qua một chiếc chìa khóa cửa lớn, theo cái cách mà những người nội trợ đơn sơ không có xiên quay vẫn biết. Nhưng miếng thịt đã được treo ở đầu xa nhất của móc treo, hẳn là để thịt khỏi chín quá nhanh trong lúc chủ nhà vắng mặt. Vậy ra lão ngốc mắt trố ấy có thịt nóng cho bữa tối đấy? Dunstan nghĩ. Người ta vẫn luôn bảo lão sống bằng bánh mì mốc, cố tình để kìm cơn thèm ăn. Nhưng vào giờ này, trong một buổi tối như thế này, lão có thể ở đâu, mà để bữa tối nấu dở dang thế kia, và cửa không cài? Chính sự khó khăn vừa rồi của Dunstan khi dò đường gợi cho hắn ý nghĩ rằng có lẽ lão thợ dệt đã ra ngoài nhà để lấy củi, hay vì một việc gì đó chốc lát tương tự, và đã trượt chân xuống hố đá. Đó là một ý nghĩ thú vị đối với Dunstan, mang theo những hệ quả hoàn toàn mới mẻ. Nếu lão thợ dệt chết rồi, thì ai có quyền đối với tiền của lão? Ai sẽ biết tiền của lão giấu ở đâu? Ai sẽ biết rằng có người đã đến lấy nó đi? Hắn chẳng đi sâu hơn vào những chỗ tinh tế của chứng cứ: câu hỏi cấp bách, “Tiền ở đâu?” giờ đây chiếm trọn lấy hắn đến nỗi khiến hắn quên hẳn rằng cái chết của lão thợ dệt chẳng phải là điều chắc chắn. Một đầu óc trì độn, một khi đã đi đến một suy luận chiều theo một ước muốn, hiếm khi còn giữ được ấn tượng rằng cái ý niệm làm khởi điểm cho suy luận ấy hoàn toàn chỉ là giả định. Và đầu óc Dunstan cũng trì độn như đầu óc của một kẻ có thể phạm tội thường vẫn thế. Chỉ có ba chỗ cất giấu mà hắn từng nghe nói người ta tìm thấy tiền dành dụm của dân quê: mái tranh, giường, và một cái hố dưới sàn. Nhà Marner không lợp tranh; và hành động đầu tiên của Dunstan, sau một chuỗi ý nghĩ trở nên mau lẹ nhờ sự kích thích của lòng tham, là đi đến chỗ chiếc giường; nhưng trong khi làm thế, mắt hắn háo hức đảo khắp mặt sàn, nơi những viên gạch, rõ nét trong ánh lửa, hiện ra dưới lớp cát rải mỏng. Nhưng không phải ở khắp mọi chỗ; vì có một chỗ, và chỉ một chỗ thôi, phủ kín cát, mà là cát in dấu những ngón tay, những ngón tay hẳn đã cẩn thận rải nó lên một khoảng nhất định. Chỗ ấy ở gần bàn đạp của khung cửi. Trong nháy mắt Dunstan lao tới chỗ đó, dùng roi gạt cát đi, và, luồn đầu mỏng của móc roi vào giữa các viên gạch, thấy rằng chúng đã lỏng. Hắn vội vàng nhấc lên hai viên gạch, và thấy cái mà hắn chẳng chút nghi ngờ chính là thứ mình đang tìm; vì trong hai cái túi da ấy có thể có gì ngoài tiền? Và, cứ theo sức nặng của chúng, hẳn chúng chứa đầy ghi-nê. Dunstan sờ quanh cái hố, để chắc rằng trong đó không còn gì nữa; rồi vội vàng đặt gạch lại chỗ cũ, và rải cát lên trên. Mới chỉ khoảng năm phút trôi qua kể từ khi hắn bước vào nhà, nhưng đối với Dunstan dường như đã lâu lắm; và tuy hắn chẳng nhận thức rõ ràng khả năng Marner có thể còn sống, và có thể quay về nhà bất cứ lúc nào, hắn vẫn cảm thấy một nỗi sợ khó tả đang xâm chiếm mình, khi hắn đứng dậy với hai cái túi trong tay. Hắn sẽ vội ra ngoài bóng tối, rồi sẽ tính xem phải làm gì với mấy cái túi. Hắn lập tức đóng cửa lại sau lưng, để nhốt luồng ánh sáng vào trong: vài bước chân là đủ đưa hắn ra khỏi tầm bị lộ bởi những tia sáng lọt qua khe cửa chớp và lỗ then cửa. Mưa và bóng tối đã dày đặc hơn, và hắn mừng vì thế; dẫu đi lại với cả hai tay đều bận thật vướng víu, đến nỗi hắn phải gắng lắm mới nắm được chiếc roi cùng với một trong hai cái túi. Nhưng khi đã đi được một hai thước, hắn có thể thong thả. Thế là hắn bước tới, vào trong bóng tối.",
    "eliot-silas-marner:5.1": "Khi Dunstan Cass quay lưng lại với căn nhà, Silas Marner chỉ còn cách đó không quá một trăm thước, đang lê bước từ làng về, một cái bao tải quàng quanh vai làm áo khoác, tay cầm một chiếc đèn lồng bằng sừng. Chân ông mỏi mệt, nhưng tâm trí thì thanh thản, chẳng hề có linh cảm gì về sự đổi thay. Cảm giác an toàn thường nảy sinh từ thói quen hơn là từ niềm xác tín, và vì lẽ ấy nó thường vẫn tồn tại sau một sự thay đổi trong hoàn cảnh mà lẽ ra người ta có thể chờ đợi là sẽ gợi lên nỗi lo sợ. Khoảng thời gian trong đó một biến cố nào đó chưa xảy ra, theo cái lô-gíc của thói quen này, luôn được viện ra làm lý do tại sao biến cố ấy sẽ chẳng bao giờ xảy ra, ngay cả khi khoảng thời gian ấy chính là điều kiện bổ sung khiến biến cố trở nên cận kề. Một người sẽ nói với bạn rằng anh ta đã làm việc dưới mỏ bốn mươi năm mà chẳng gặp tai nạn nào, như một lý do để anh ta chẳng phải lo nguy hiểm gì, dù trần hầm đã bắt đầu sụt; và người ta thường thấy rằng con người càng già, càng khó giữ được một hình dung có niềm tin về cái chết của chính mình. Ảnh hưởng của thói quen tất nhiên mạnh mẽ ở một người có cuộc đời đơn điệu như Marner—người chẳng gặp ai mới, chẳng nghe biến cố nào mới để duy trì trong mình ý niệm về điều bất ngờ và đổi thay; và nó giải thích khá đơn giản vì sao tâm trí ông có thể thanh thản, dẫu ông đã để nhà cửa và kho báu của mình ít được phòng giữ hơn thường lệ. Silas đang nghĩ đến bữa tối với niềm mãn nguyện gấp đôi: thứ nhất, vì nó sẽ nóng hổi và ngon lành; thứ hai, vì nó chẳng tốn của ông đồng nào. Bởi miếng thịt lợn nhỏ là quà của bà nội trợ tuyệt vời ấy, cô Priscilla Lammeter, người mà hôm nay ông đã mang đến giao một tấm vải lanh đẹp; và chỉ những dịp được quà như thế này Silas mới tự cho phép mình ăn thịt quay. Bữa tối là bữa ông ưa nhất, vì nó đến vào giờ hoan lạc của ông, khi lòng ông ấm lên bên đống vàng; hễ có thịt quay, ông bao giờ cũng chọn để dành cho bữa tối. Nhưng tối nay, ông vừa khéo léo buộc chặt sợi dây quanh miếng thịt lợn, quấn sợi dây theo đúng phép qua chiếc chìa khóa cửa, xỏ nó qua tay cầm, và buộc chắc nó lên móc treo, thì chợt nhớ ra rằng một đoạn chỉ gai thật mảnh là thứ không thể thiếu để ông “mắc” một tấm vải mới lên khung cửi vào sáng sớm mai. Ông đã quên khuấy mất, vì từ nhà ông Lammeter về, ông không phải đi qua làng; mà mất thời gian đi lặt vặt vào buổi sáng thì là chuyện không thể. Ra ngoài trong một màn sương mù khó chịu như thế thật chẳng dễ chịu gì, nhưng có những thứ Silas yêu hơn sự tiện nghi của bản thân; thế là, kéo miếng thịt lợn ra đầu xa nhất của móc treo, rồi trang bị cho mình chiếc đèn lồng và cái bao tải cũ, ông lên đường làm một việc mà, vào thời tiết bình thường, chỉ mất hai mươi phút. Ông không thể khóa cửa mà không tháo sợi dây đã buộc chắc và làm chậm bữa tối; chẳng đáng để ông hy sinh như thế. Tên trộm nào lại mò đến hố đá vào một đêm như đêm nay? và sao hắn lại đến vào đúng đêm này, khi suốt mười lăm năm qua hắn chưa từng đến? Những câu hỏi ấy không hiện lên rõ ràng trong đầu Silas; chúng chỉ dùng để trình bày cái nền tảng được cảm nhận một cách mơ hồ của sự không chút lo âu nơi ông.",
    "eliot-silas-marner:5.2": "Ông về đến cửa, rất hài lòng vì đã xong việc: ông mở cửa, và trước đôi mắt cận thị của ông, mọi thứ vẫn nguyên như lúc ông để lại, chỉ có điều ngọn lửa tỏa ra hơi ấm nhiều hơn, thật dễ chịu. Ông đi lại trên sàn trong khi cất đèn lồng và quẳng mũ cùng bao tải sang một bên, để những dấu chân của Dunstan trên cát hòa lẫn vào những dấu giày đóng đinh của chính ông. Rồi ông dịch miếng thịt lợn lại gần lửa hơn, và ngồi xuống làm cái việc dễ chịu là trông nom miếng thịt đồng thời sưởi ấm cho mình.",
    "eliot-silas-marner:5.3": "Bất cứ ai nhìn ông khi ánh lửa đỏ rọi lên gương mặt xanh xao, đôi mắt căng ra kỳ lạ, và thân hình gầy guộc của ông, có lẽ sẽ hiểu được cái hỗn hợp giữa niềm thương hại khinh miệt, nỗi sợ hãi và sự ngờ vực mà láng giềng ở Raveloe dành cho ông. Vậy mà hiếm ai có thể vô hại hơn Marner tội nghiệp. Trong tâm hồn chân thật, chất phác của ông, ngay cả lòng tham ngày một lớn và sự tôn thờ vàng bạc cũng không thể sinh ra một thói xấu nào trực tiếp làm hại người khác. Ánh sáng đức tin đã tắt hẳn, và tình cảm đã trở nên hoang vắng, ông bám víu bằng tất cả sức mạnh bản tính mình vào công việc và tiền bạc; và cũng như mọi đối tượng mà con người dâng hiến mình, chúng đã nhào nặn ông cho tương ứng với chính chúng. Khung cửi của ông, trong khi ông miệt mài dệt trên nó không ngừng, đến lượt nó cũng đã tác động trở lại lên ông, và ngày càng củng cố cơn thèm khát đơn điệu đối với sự đáp lại đơn điệu của nó. Vàng của ông, trong khi ông cúi mình trên nó và nhìn nó lớn lên, đã gom sức yêu thương của ông lại thành một sự cô lập cứng rắn giống như chính nó.",
    "eliot-silas-marner:5.4": "Ngay khi đã ấm người, ông bắt đầu nghĩ rằng chờ đến sau bữa tối mới lấy những đồng ghi-nê ra thì lâu quá, và hẳn sẽ thú vị biết bao nếu được ngắm chúng trên bàn trước mặt trong khi ăn bữa tiệc hiếm có của mình. Vì niềm vui là thứ rượu ngon nhất, và những đồng ghi-nê của Silas là một thứ rượu vàng thuộc loại ấy.",
    "eliot-silas-marner:5.5": "Ông đứng dậy và, chẳng chút nghi ngờ, đặt cây nến xuống sàn gần khung cửi, gạt cát đi mà không nhận thấy thay đổi gì, rồi nhấc gạch lên. Cảnh cái hố trống rỗng khiến tim ông nhảy thót lên dữ dội, nhưng niềm tin rằng vàng của mình đã mất không thể đến ngay lập tức—chỉ có nỗi kinh hoàng, và nỗ lực hăm hở để chấm dứt nỗi kinh hoàng ấy. Ông đưa bàn tay run rẩy sờ khắp cái hố, cố nghĩ rằng có thể mắt mình đã đánh lừa mình; rồi ông cầm nến soi vào trong hố và tỉ mỉ xem xét, mỗi lúc một run rẩy hơn. Cuối cùng ông run dữ dội đến nỗi đánh rơi cây nến, và đưa hai tay lên ôm đầu, cố trấn tĩnh lại để có thể suy nghĩ. Phải chăng đêm qua ông đã đột nhiên quyết định cất vàng ở chỗ khác, rồi quên mất? Một người rơi xuống dòng nước tối tăm sẽ tìm một chỗ đặt chân chốc lát ngay cả trên những hòn đá trơn trượt; và Silas, bằng cách hành động như thể mình tin vào những hy vọng hão huyền, đã đẩy lùi khoảnh khắc tuyệt vọng. Ông lục tìm mọi xó xỉnh, ông lật giường lên, giũ nó, nhào nặn nó; ông nhìn vào lò gạch nơi ông vẫn để củi. Khi chẳng còn chỗ nào khác để tìm, ông lại quỳ xuống và sờ thêm một lần nữa khắp quanh cái hố. Chẳng còn nơi nương náu nào chưa thử để trú tránh dù chốc lát khỏi sự thật khủng khiếp.",
    "eliot-silas-marner:5.6": "Phải, có một kiểu nương náu luôn đến cùng với sự suy sụp của tư duy dưới một cơn xúc động áp đảo: đó là sự trông chờ những điều không thể, niềm tin vào những hình ảnh trái ngược nhau, điều vẫn còn khác với sự điên loạn, bởi nó có thể bị sự thật bên ngoài xua tan. Silas run rẩy đứng dậy, và nhìn quanh về phía cái bàn: chẳng phải rốt cuộc vàng vẫn nằm ở đó sao? Mặt bàn trống trơn. Rồi ông quay lại nhìn phía sau—nhìn khắp chỗ ở của mình, dường như căng đôi mắt nâu ra tìm một dấu hiệu có thể có nào đó của những cái túi ở những chỗ ông đã tìm vô ích. Ông có thể thấy mọi đồ vật trong căn nhà—và vàng của ông không có ở đó.",
    "eliot-silas-marner:5.7": "Một lần nữa ông đưa đôi tay run rẩy lên ôm đầu, và thét lên một tiếng thất thanh vang dội, tiếng kêu của nỗi trống trải, cô quạnh. Mấy giây sau đó, ông đứng bất động; nhưng tiếng kêu đã giải thoát ông khỏi sức ép điên cuồng đầu tiên của sự thật. Ông quay người, và loạng choạng đi về phía khung cửi, rồi ngồi vào chỗ ông vẫn ngồi làm việc, theo bản năng tìm đến chỗ ấy như sự bảo đảm vững chắc nhất về thực tại.",
    "eliot-silas-marner:5.8": "Và giờ đây, khi mọi hy vọng hão huyền đã tiêu tan, và cú sốc đầu tiên của sự chắc chắn đã qua, ý nghĩ về một tên trộm bắt đầu hiện ra, và ông hăm hở đón lấy nó, vì một tên trộm thì có thể bị bắt và bị buộc phải trả lại vàng. Ý nghĩ ấy mang theo một chút sức lực mới, và ông bật dậy khỏi khung cửi chạy ra cửa. Khi ông mở cửa, mưa quất vào người ông, vì mưa mỗi lúc một nặng hạt hơn. Vào một đêm như thế này chẳng có dấu chân nào để lần theo—dấu chân ư? Tên trộm đã đến lúc nào? Trong lúc Silas vắng nhà ban ngày, cửa đã khóa, và khi ông trở về lúc trời còn sáng, chẳng có dấu vết nào của sự đột nhập. Và buổi tối cũng vậy, ông tự nhủ, mọi thứ vẫn y như lúc ông để lại. Cát và gạch trông như chưa hề bị xê dịch. Có phải một tên trộm đã lấy những cái túi? hay một quyền lực tàn ác nào đó mà chẳng bàn tay nào với tới được, đã lấy làm khoái trá khi khiến ông trống trải, cô quạnh lần thứ hai? Ông chùn lại trước nỗi sợ mơ hồ hơn này, và với một nỗ lực vật vã, dồn tâm trí vào tên cướp có tay chân, kẻ mà tay người có thể với tới được. Ý nghĩ của ông lướt qua tất cả những người láng giềng đã từng có những lời nhận xét, hay hỏi những câu mà giờ đây ông có thể coi là cơ sở để nghi ngờ. Có Jem Rodney, một tay săn trộm có tiếng, và ngoài ra cũng chẳng ra gì: hắn thường gặp Marner trong những lần ông băng qua đồng, và đã từng nói đùa câu gì đó về tiền của người thợ dệt; hơn thế nữa, có lần hắn đã làm Marner bực mình vì nấn ná bên lò sưởi khi ghé vào châm tẩu, thay vì đi lo việc của mình. Jem Rodney chính là kẻ đó—ý nghĩ ấy đem lại sự nhẹ nhõm. Có thể tìm được Jem và bắt hắn trả lại tiền: Marner chẳng muốn trừng phạt hắn, mà chỉ muốn lấy lại số vàng đã bỏ ông đi, để lại linh hồn ông như một kẻ lữ hành lạc lõng trên một sa mạc xa lạ. Phải bắt được tên cướp. Những ý niệm của Marner về quyền lực pháp luật lẫn lộn mơ hồ, nhưng ông cảm thấy mình phải đi loan báo về sự mất mát của mình; và những người có thế lực trong làng—vị mục sư, viên cảnh sát, và ông Squire Cass—sẽ buộc Jem Rodney, hay kẻ nào khác, phải nộp lại số tiền bị đánh cắp. Ông lao ra ngoài mưa, được thôi thúc bởi niềm hy vọng ấy, quên cả che đầu, chẳng buồn cài cửa; vì ông cảm thấy như thể mình chẳng còn gì để mất. Ông chạy thật nhanh, cho đến khi hụt hơi buộc ông phải chậm bước lại lúc ông vào làng ở khúc rẽ ngay sát quán Cầu Vồng.",
    "eliot-silas-marner:5.9": "Quán Cầu Vồng, trong mắt Marner, là chốn lui tới xa hoa của những ông chồng giàu có và bệ vệ, những người có vợ trữ thừa thãi vải lanh; đó là nơi ông có nhiều khả năng gặp được những bậc quyền thế và chức sắc của Raveloe, và là nơi ông có thể nhanh chóng nhất công bố sự mất mát của mình. Ông nhấc then cửa, rồi rẽ vào gian quầy, tức nhà bếp, sáng đèn ở phía tay phải, nơi những khách hàng thuộc hạng thấp hơn của quán quen tụ tập, còn phòng khách bên trái thì dành cho giới tuyển chọn hơn, nơi ông Squire Cass thường tận hưởng niềm vui kép của chè chén và hạ cố. Nhưng tối nay phòng khách tối om, vì những nhân vật chính tô điểm cho vòng tròn của nó đều đã đi dự buổi khiêu vũ mừng sinh nhật bà Osgood, như Godfrey Cass. Và do vậy, đám người ngồi trên những dãy ghế tựa có vách cao trong gian bếp đông hơn thường lệ; mấy nhân vật lẽ ra đã được nhận vào phòng khách và làm rộng thêm dịp cho các bậc bề trên của họ lên mặt và hạ cố, tối nay đành bằng lòng thay đổi cách vui chơi bằng việc uống rượu pha nước ở chỗ mà chính họ có thể lên mặt và hạ cố giữa đám người chỉ gọi bia.",
    "eliot-silas-marner:6.1": "Câu chuyện, vốn đang sôi nổi đến cao trào khi Silas tới gần cửa quán Cầu Vồng, thì lúc khách khứa mới tụ họp, như thường lệ, lại diễn ra chậm chạp và đứt quãng. Những chiếc tẩu bắt đầu được rít trong một sự im lặng mang vẻ nghiêm khắc; những khách quan trọng hơn cả, những người uống rượu mạnh và ngồi sát lò sưởi nhất, cứ nhìn chằm chằm vào nhau như thể đang có một vụ đánh cược tùy vào kẻ nào chớp mắt trước; còn những người uống bia, phần đông là đàn ông mặc áo vải thô và áo choàng nông phu, thì cụp mi mắt xuống và đưa tay quệt ngang miệng, như thể những ngụm bia của họ là một bổn phận tang lễ đi kèm một nỗi buồn ngượng nghịu. Cuối cùng, ông Snell, chủ quán, một người tính tình trung lập, quen đứng ngoài những bất đồng của con người, coi chúng là bất đồng giữa những sinh vật ai nấy đều cần rượu như nhau, đã phá tan sự im lặng bằng cách nói với người anh họ làm nghề hàng thịt, bằng một giọng ngập ngừng—",
    "eliot-silas-marner:6.2": "“Khối người bảo con bò bác đánh về hôm qua là con vật tốt đấy, Bob nhỉ?”",
    "eliot-silas-marner:6.3": "Bác hàng thịt, một người vui tính, hay cười, tóc đỏ, không có ý trả lời hấp tấp. Bác rít vài hơi tẩu rồi mới nhổ toẹt một cái và đáp: “Mà họ bảo thế cũng chửa sai mấy đâu, John ạ.”",
    "eliot-silas-marner:6.4": "Sau đợt tan băng yếu ớt và hão huyền ấy, sự im lặng lại phủ xuống nghiêm khắc như trước.",
    "eliot-silas-marner:6.5": "“Có phải giống Durham lông đỏ không?” bác thợ móng ngựa nói, nối lại sợi chỉ câu chuyện sau mấy phút trôi qua.",
    "eliot-silas-marner:6.6": "Bác thợ móng ngựa nhìn ông chủ quán, còn ông chủ quán nhìn bác hàng thịt, như nhìn người phải gánh trách nhiệm trả lời.",
    "eliot-silas-marner:6.7": "“Đỏ thì là đỏ,” bác hàng thịt nói, bằng cái giọng cao khàn khàn hiền hậu của mình—“mà giống Durham chính hiệu chứ chẳng sai.”",
    "eliot-silas-marner:6.8": "“Thế thì bác khỏi cần bảo tôi bác mua của ai,” bác thợ móng ngựa nói, đưa mắt nhìn quanh với vẻ đắc thắng; “tôi biết ai là người có giống Durham đỏ trong cả vùng này. Mà con bò ấy có cái đốm sao trắng trên trán, tôi cược một xu đấy?” Bác thợ móng ngựa chồm người tới trước, hai tay chống lên đầu gối khi hỏi câu ấy, và mắt bác lấp lánh vẻ ta đây biết tỏng.",
    "eliot-silas-marner:6.9": "“Thì; ừ—có thể có,” bác hàng thịt nói, chậm rãi, tự cho rằng mình đang khẳng định dứt khoát lắm. “Tôi chả bảo là ngược lại.”",
    "eliot-silas-marner:6.10": "“Tôi biết thừa đi rồi,” bác thợ móng ngựa nói, lại ngả phịch người ra sau, giọng thách thức; “nếu tôi mà không biết bò của ông Lammeter thì tôi cũng muốn biết xem ai biết đấy—thế thôi. Còn con bò bác mua ấy, hời hay không hời thì mặc, chính tôi đã đổ thuốc cho nó—ai muốn cãi thì cứ cãi.”",
    "eliot-silas-marner:6.11": "Bác thợ móng ngựa trông dữ tợn, và tinh thần chuyện trò của bác hàng thịt hiền lành cũng bị khơi dậy đôi chút.",
    "eliot-silas-marner:6.12": "“Tôi chả phải loại người đi cãi ai,” bác nói; “tôi chuộng yên ổn, êm thấm. Có người thích chặt xương sườn dài—riêng tôi thì thích chặt ngắn; nhưng tôi chả gây gổ với họ. Tôi chỉ nói thế này: nó là một thân thịt đẹp mê hồn—mà ai biết điều, nhìn nó chắc phải ứa nước mắt.”",
    "eliot-silas-marner:6.13": "“Thì đấy, nó là con bò tôi đã đổ thuốc, dù có là gì đi nữa,” bác thợ móng ngựa tiếp, giận dữ; “và nó là bò của ông Lammeter, không thì bác đã nói dối khi bảo nó là giống Durham đỏ.”",
    "eliot-silas-marner:6.14": "“Tôi chả nói dối,” bác hàng thịt nói, vẫn cái giọng khàn khàn hiền lành như trước, “mà tôi cũng chả cãi ai—dù có người thề thốt đến đen cả mặt: hắn chả phải thịt của tôi, cũng chả phải món hàng tôi mua. Tôi chỉ nói: nó là một thân thịt đẹp mê hồn. Mà tôi đã nói gì thì tôi giữ lấy; nhưng tôi chả gây gổ với ai.”",
    "eliot-silas-marner:6.15": "“Phải rồi,” bác thợ móng ngựa nói, giọng mỉa mai cay đắng, đưa mắt nhìn khắp lượt mọi người; “mà có khi bác cũng chẳng cứng đầu cứng cổ; mà có khi bác cũng chẳng bảo con bò là giống Durham đỏ; mà có khi bác cũng chẳng bảo nó có đốm sao trên trán—giữ lấy câu ấy đi, nhân tiện bác đang giữ.”",
    "eliot-silas-marner:6.16": "“Thôi, thôi,” ông chủ quán nói; “để con bò yên đi. Sự thật nằm ở giữa hai bác: cả hai đều đúng mà cả hai đều sai, như tôi vẫn luôn bảo. Còn chuyện con bò có phải của ông Lammeter hay không, tôi chẳng nói gì; nhưng tôi nói thế này, quán Cầu Vồng là quán Cầu Vồng. Mà nhân nói đến chuyện ấy, nếu bàn chuyện nhà Lammeter thì ông là người biết rõ nhất về khoản ấy, phải không, ông Macey? Ông còn nhớ cái hồi cha ông Lammeter mới đến vùng này, thuê trang trại Warrens chứ?”",
    "eliot-silas-marner:6.17": "Ông Macey, thợ may kiêm thư ký giáo xứ—cái chức sau này dạo gần đây bệnh thấp khớp đã buộc ông phải chia sẻ với một anh thanh niên mặt mũi nhỏ nhắn ngồi đối diện—nghiêng mái đầu bạc sang một bên và xoay xoay hai ngón tay cái với vẻ tự mãn, hơi pha chút ý phê phán. Ông mỉm cười thương hại, đáp lại lời khẩn khoản của ông chủ quán, và nói—",
    "eliot-silas-marner:6.18": "“Ừ, ừ; tôi biết, tôi biết; nhưng tôi để người khác nói. Tôi gác lại rồi, nhường cho bọn trẻ. Cứ hỏi những đứa đã được đi học ở Tarley ấy: chúng nó học được cách phát ấm; cái món ấy mới có từ sau thời tôi.”",
    "eliot-silas-marner:6.19": "“Nếu ông ám chỉ tôi, ông Macey,” anh phó thư ký nói, với vẻ khuôn phép đầy lo lắng, “thì tôi đây tuyệt nhiên không phải người nói năng quá phận mình. Như bài thánh thi có câu—",
    "eliot-silas-marner:6.20": "‘Tôi biết điều phải, chẳng những vậy,\nMà điều tôi biết, tôi còn làm theo.’",
    "eliot-silas-marner:6.21": "“Thế thì tôi mong cậu giữ cho chắc lấy cái giai điệu khi người ta đã bắt nhịp cho cậu; nếu cậu đã muốn thực hành thì tôi mong cậu luyện cho được cái ấy,” một người đàn ông to lớn, trông khôi hài, nói; ngày thường ông là một thợ đóng bánh xe cừ khôi, còn Chủ nhật thì là trưởng ban hát lễ. Vừa nói ông vừa nháy mắt với hai người trong đám, những người được biết đến một cách chính thức là “kèn fagot” và “kèn hiệu có phím,” tin chắc rằng mình đang nói lên ý kiến của giới âm nhạc ở Raveloe.",
    "eliot-silas-marner:6.22": "Cậu Tookey, phó thư ký, người chịu chung cái sự không được lòng ai thường thấy ở những kẻ làm phó, đỏ bừng mặt, nhưng đáp lại với sự chừng mực cẩn trọng—“Ông Winthrop, nếu ông đưa ra được bằng chứng nào là tôi sai thì tôi chẳng phải người bảo là tôi sẽ không sửa. Nhưng có những người lấy chính đôi tai mình làm chuẩn mực, rồi bắt cả ban hát phải theo họ. Tôi mong là có thể có hai ý kiến.”",
    "eliot-silas-marner:6.23": "“Ừ, ừ,” ông Macey nói, rất lấy làm hài lòng về cuộc công kích nhắm vào thói tự phụ của tuổi trẻ ấy; “cậu nói đúng đấy, Tookey: bao giờ cũng có hai ý kiến; có cái ý kiến người ta nghĩ về chính mình, và có cái ý kiến người khác nghĩ về người ta. Một cái chuông nứt cũng sẽ có hai ý kiến, nếu cái chuông nghe được chính nó.”",
    "eliot-silas-marner:6.24": "“Thưa ông Macey,” cậu Tookey tội nghiệp nói, vẫn nghiêm trang giữa tiếng cười của mọi người, “tôi đã nhận lời làm thay một phần chức thư ký giáo xứ theo ý mục sư Crackenthorp, mỗi khi bệnh tật khiến ông không kham nổi; và một trong những quyền hạn của chức ấy là được hát trong ban hát—không thì sao chính ông cũng đã làm thế?”",
    "eliot-silas-marner:6.25": "“À! nhưng ông cụ với cậu là hai người khác nhau,” Ben Winthrop nói. “Ông cụ có năng khiếu. Ấy, ông Squire ngày trước còn mời ông cụ uống một ly, chỉ để được nghe ông cụ hát bài ‘Tên cướp biển đỏ’; phải không, ông Macey? Ấy là năng khiếu trời cho. Như thằng cu Aaron nhà tôi đấy, nó có năng khiếu—nó hát một bài ngon lành một lèo, như con chim hét ấy. Còn cậu, cậu Tookey ạ, cậu cứ bám lấy mấy tiếng ‘A-men’ của cậu thì hơn: giọng cậu nghe cũng được khi cậu giữ nó trong lỗ mũi. Cái ruột gan cậu nó không được nặn ra cho âm nhạc: nó chả hơn gì một cái thân cây rỗng.”",
    "eliot-silas-marner:6.26": "Cái kiểu thẳng thắn không nao núng này là dạng đùa cợt cay độc nhất đối với đám khách ở quán Cầu Vồng, và ai cũng cảm thấy câu xỉ vả của Ben Winthrop đã nâng câu châm ngôn của ông Macey lên thêm một bậc.",
    "eliot-silas-marner:6.27": "“Tôi thấy rõ là thế nào rồi,” cậu Tookey nói, không còn giữ được bình tĩnh nữa. “Có một âm mưu tống tôi ra khỏi ban hát, để tôi không được chia tiền Giáng sinh—chính là thế đấy. Nhưng tôi sẽ thưa chuyện với mục sư Crackenthorp; tôi chả để ai bắt nạt đâu.”",
    "eliot-silas-marner:6.28": "“Không, không, Tookey,” Ben Winthrop nói. “Bọn tôi sẽ trả cậu phần của cậu để cậu đứng ngoài—bọn tôi sẽ làm thế đấy. Có những thứ người ta sẵn lòng bỏ tiền ra để tống khứ, ngoài lũ sâu bọ.”",
    "eliot-silas-marner:6.29": "“Thôi, thôi,” ông chủ quán nói, ông cảm thấy cái nguyên tắc trả tiền cho người ta để họ vắng mặt là một nguyên tắc nguy hiểm cho xã hội; “đùa là đùa thôi. Tôi mong ở đây chúng ta đều là bạn tốt cả. Phải có qua có lại. Cả hai đều đúng mà cả hai đều sai, như tôi vẫn bảo. Tôi đồng ý với ông Macey đây là có hai ý kiến; và nếu hỏi ý tôi thì tôi bảo cả hai đều đúng. Tookey đúng mà Winthrop cũng đúng, họ chỉ việc chia đôi chỗ chênh lệch là huề cả làng.”",
    "eliot-silas-marner:6.30": "Bác thợ móng ngựa đang rít tẩu khá dữ dội, có phần khinh miệt cuộc tranh cãi vặt vãnh này. Bản thân bác chẳng có tai nghe nhạc, và chẳng bao giờ đi nhà thờ, vì là người trong nghề y, dễ bị gọi đi chữa cho những con bò yếu ớt. Nhưng bác hàng thịt, vốn có âm nhạc trong tâm hồn, đã lắng nghe với một mong muốn chia đôi: vừa muốn Tookey thua, vừa muốn giữ được hòa khí.",
    "eliot-silas-marner:6.31": "“Hẳn rồi,” bác nói, tiếp theo quan điểm hòa giải của ông chủ quán, “chúng ta quý ông thư ký già của chúng ta; ấy là lẽ tự nhiên, ông ấy xưa kia hát hay đến thế, lại có ông em được biết đến là tay kéo vĩ cầm số một vùng này. Chà, tiếc là ông Solomon không sống ở làng mình, để muốn lúc nào là ông ấy kéo cho mình nghe một bài; phải không, ông Macey? Tôi sẽ cung phụng ông ấy gan với phổi chẳng lấy đồng nào—tôi làm thế thật đấy.”",
    "eliot-silas-marner:6.32": "“Ừ, ừ,” ông Macey nói, tự mãn đến tột độ; “dòng họ nhà tôi nổi tiếng là nhà nhạc từ xa xưa đến tận chỗ chả ai kể lại được. Nhưng những thứ ấy đang mai một dần, như tôi vẫn bảo Solomon mỗi lần nó ghé qua; chẳng còn giọng hát nào như ngày trước, và chẳng còn ai nhớ những gì chúng tôi nhớ, trừ phi là lũ quạ già.”",
    "eliot-silas-marner:6.33": "“Ừ, ông còn nhớ cái hồi cha ông Lammeter mới đến vùng này, phải không, ông Macey?” ông chủ quán nói.",
    "eliot-silas-marner:6.34": "“Nhớ chứ lị,” ông già nói, giờ đây ông đã trải qua cái quy trình tâng bốc cần thiết để đưa ông tới điểm bắt đầu kể chuyện; “mà ông ấy là một ông cụ thật đẹp lão—đẹp lão mà còn đẹp hơn cả ông Lammeter bây giờ. Ông ấy từ mạn bắc xuống, theo như tôi dò ra được. Nhưng chả ai biết cho đích xác về mấy vùng ấy: chỉ biết là không thể xa lắm về phía bắc, mà cũng chẳng khác vùng này bao nhiêu, vì ông ấy mang theo một giống cừu tốt, thế thì ở đấy hẳn phải có đồng cỏ, và mọi thứ cũng phải chăng. Chúng tôi nghe đồn là ông ấy đã bán đất của chính mình để đến thuê trang trại Warrens, mà cái đó xem chừng kỳ quặc với một người có đất riêng, lại đi thuê trại ở một nơi xa lạ. Nhưng người ta bảo là tại bà vợ ông ấy mất; dẫu sự đời vẫn có những lý do chẳng ai biết được—tôi dò ra được đại khái thế; vậy mà có những người khôn đến nỗi họ tìm ra cho anh năm chục lý do ngay tắp lự, trong khi cái lý do thật thì cứ nháy mắt với họ ở trong góc mà họ chả bao giờ thấy. Dẫu sao đi nữa, chẳng bao lâu người ta thấy ngay rằng mình có một giáo dân mới biết lề lối phép tắc mọi sự, giữ nhà cửa đàng hoàng, và được mọi người kính nể. Còn cậu con trai—tức là ông Lammeter bây giờ, vì ông ấy chả có chị em gái nào—chẳng bao lâu đã bắt đầu tán tỉnh cô Osgood, tức là chị gái của ông Osgood bây giờ, mà cô ấy là một cô gái xinh đẹp mặn mà lắm—chà, các bác không tưởng tượng nổi đâu—người ta làm như cô gái trẻ bây giờ giống cô ấy, nhưng cái kiểu ấy là của những người chả biết gì về những chuyện xảy ra trước họ. Tôi phải biết chứ, vì tôi đã giúp ông mục sư già Drumlow hồi ấy, tôi đã giúp ông ấy làm lễ cưới cho họ.”",
    "eliot-silas-marner:6.35": "Đến đây ông Macey ngừng lại; ông bao giờ cũng kể chuyện theo từng đợt, chờ người ta hỏi theo đúng như tiền lệ.",
    "eliot-silas-marner:6.36": "“Ừ, mà có một chuyện đặc biệt đã xảy ra, phải không, ông Macey, khiến ông dễ nhớ đám cưới ấy?” ông chủ quán nói, bằng giọng như chúc mừng.",
    "eliot-silas-marner:6.37": "“Có chứ lị—một chuyện đặc biệt lắm,” ông Macey nói, gật đầu nghiêng nghiêng. “Ấy là vì ông Drumlow—tội nghiệp ông cụ, tôi quý ông ấy lắm, dù đầu óc ông ấy đã hơi lẫn, phần vì tuổi tác, phần vì nhấp một tí gì cho ấm khi phải làm lễ vào một buổi sáng giá lạnh. Mà cậu Lammeter trẻ thì nhất định chẳng chịu cách nào khác, cứ phải cưới vào tháng Giêng, mà hẳn nhiên đấy là một thời điểm vô lý để cưới xin, vì nó chẳng như lễ rửa tội hay đám ma, cái mà mình đành chịu; thế là ông Drumlow—tội nghiệp ông cụ, tôi quý ông ấy lắm—nhưng đến khi ông ấy đặt câu hỏi thì ông ấy hỏi theo kiểu ngược đời, ấy, ông ấy bảo: ‘Con có nhận người đàn ông này làm vợ chính thức của con không?’ ông ấy bảo thế, rồi ông ấy bảo: ‘Con có nhận người đàn bà này làm chồng chính thức của con không?’ ông ấy bảo thế. Nhưng cái đặc biệt nhất trong tất cả là chẳng ai để ý tí nào ngoài tôi, mà họ cứ thế trả lời ngay ‘vâng,’ cứ như thể tôi nói ‘A-men’ đúng chỗ mà chẳng nghe xem trước đó là cái gì.”",
    "eliot-silas-marner:6.38": "“Nhưng ông thì biết thừa là đang có chuyện gì, phải không, ông Macey? Ông tỉnh táo lắm chứ, nhỉ?” bác hàng thịt nói.",
    "eliot-silas-marner:6.39": "“Lạy Chúa phù hộ bác!” ông Macey nói, ngừng lại, mỉm cười thương hại cái trí tưởng tượng bất lực của người nghe—“ấy, tôi run hết cả người: cứ như tôi là cái áo bị kéo cả hai vạt, ấy; vì tôi không ngăn mục xư được, tôi không dám tự tiện làm thế; vậy mà tôi tự nhủ, tôi bảo: ‘Ngộ nhỡ họ không thành vợ chồng chắc chắn, vì lời lẽ ngược nhau thì sao?’ và đầu tôi cứ quay như cối xay, vì xưa nay tôi vốn có biệt tài lật đi lật lại mọi chuyện mà xem cho hết các mặt; rồi tôi tự nhủ: ‘Cái ý hay cái lời mới khiến người ta gắn chặt trong hôn nhân?’ Vì mục xư có ý đúng, mà cô dâu chú rể cũng có ý đúng. Nhưng rồi, khi tôi nghĩ kỹ, thì trong phần lớn mọi chuyện cái ý chẳng đi được bao xa, vì mình có thể có ý dán các thứ lại với nhau mà hồ của mình lại kém, thế thì mình ra làm sao? Thế là tôi tự nhủ: ‘Chả phải cái ý, mà là cái hồ.’ Và tôi rối trí cứ như phải kéo ba quả chuông một lúc, khi chúng tôi vào phòng thánh, và họ bắt đầu ký tên. Nhưng nói làm gì cho mất công?—các bác không tưởng tượng nổi những gì diễn ra trong bụng một người tinh khôn đâu.”",
    "eliot-silas-marner:6.40": "“Nhưng dù vậy ông vẫn nín nhịn được, phải không, ông Macey?” ông chủ quán nói.",
    "eliot-silas-marner:6.41": "“Ừ, tôi nín chặt cho đến khi chỉ còn mình tôi với ông Drumlow, rồi tôi mới tuôn ra hết, nhưng mà kính cẩn, như tôi xưa nay vẫn thế. Thì ông ấy coi nhẹ chuyện đó, ông ấy bảo: ‘Chà, chà, Macey, cứ yên tâm đi,’ ông ấy bảo; ‘chẳng phải cái ý mà cũng chẳng phải cái lời—chính sổ đăng ký mới làm nên chuyện—cái ấy mới là hồ.’ Đấy, các bác thấy chưa, ông ấy giải quyết dễ ợt; vì các ông mục sư với các ông bác sĩ thuộc lòng mọi thứ, ấy, nên họ chả phải rối trí nghĩ xem cái gì là phải trái của sự việc, như tôi đây đã bao nhiêu lần rồi. Mà quả nhiên đám cưới ấy hóa ra ổn cả, chỉ có bà Lammeter tội nghiệp—tức là cô Osgood ngày trước—mất trước khi các cô con gái lớn lên; nhưng về phát đạt và mọi sự đáng kính thì chẳng có nhà nào được người ta kính nể hơn.”",
    "eliot-silas-marner:6.42": "Mọi người nghe ông Macey đều đã nghe câu chuyện này nhiều lần, nhưng nó vẫn được lắng nghe như thể một điệu nhạc ưa thích, và đến một vài đoạn nhất định, tiếng rít tẩu tạm ngưng trong chốc lát, để người nghe có thể dồn cả tâm trí vào những lời mà họ đã chờ sẵn. Nhưng vẫn còn nữa; và ông Snell, chủ quán, đúng phép đặt ra câu hỏi gợi chuyện.",
    "eliot-silas-marner:6.43": "“À này, ông Lammeter cụ có một gia tài kha khá, người ta bảo thế phải không, hồi ông ấy mới đến vùng này?”",
    "eliot-silas-marner:6.44": "“À, phải,” ông Macey nói; “nhưng tôi dám chắc ông Lammeter bây giờ cũng phải chật vật lắm mới giữ được nó nguyên vẹn. Vì xưa nay vẫn có lời đồn là chẳng ai giàu lên được ở trang trại Warrens: dẫu ông ấy thuê rẻ, vì đó là cái mà người ta gọi là Đất Từ thiện.”",
    "eliot-silas-marner:6.45": "“Ừ, mà có ít người biết rõ như ông vì sao nó thành Đất Từ thiện, phải không, ông Macey?” bác hàng thịt nói.",
    "eliot-silas-marner:6.46": "“Làm sao mà họ biết được?” ông thư ký già nói, có phần khinh khỉnh. “Ấy, ông nội tôi đã may đồng phục cho bọn giữ ngựa của cái ông Cliff đã đến xây mấy dãy chuồng ngựa lớn ở trang trại Warrens. Ấy, chuồng ngựa ấy to gấp bốn lần chuồng của ông Squire Cass, vì ông Cliff ấy chả nghĩ đến cái gì ngoài ngựa với săn bắn—một tay thợ may ở Luân Đôn, có người bảo thế, phát điên vì lừa đảo. Vì ông ta có biết cưỡi ngựa đâu; lạy Chúa phù hộ các bác! người ta bảo ông ta bám lưng ngựa chẳng chắc hơn gì nếu hai chân ông ta là hai que gỗ bắt chéo: ông nội tôi đã nghe ông Squire Cass cụ nói thế bao nhiêu lần. Nhưng ông ta cứ nhất định cưỡi, cứ như lão Quỷ đang lùa ông ta đi; mà ông ta có một cậu con trai, một thằng bé mười sáu tuổi; và ông bố chẳng muốn nó làm gì khác, cứ phải cưỡi mà cưỡi—dù thằng bé sợ chết khiếp, người ta bảo thế. Và người ta thường nói ông bố muốn cưỡi ngựa cho cái chất thợ may bật ra khỏi thằng bé, mà biến nó thành một quý ông—chẳng phải tôi không là thợ may đâu nhé, nhưng xét vì Chúa đã làm tôi thành như thế, tôi lấy thế làm tự hào, vì chữ ‘Macey, thợ may’ đã được viết trên cửa nhà chúng tôi từ trước khi hình đầu Nữ hoàng thôi được in trên đồng si-linh. Nhưng ông Cliff thì xấu hổ vì bị gọi là thợ may, và ông ta tức tối lắm vì cái lối cưỡi ngựa của mình bị cười nhạo, mà trong giới thân sĩ quanh đây chẳng ai chịu nổi ông ta. Dẫu sao đi nữa, thằng bé tội nghiệp ốm yếu rồi chết, và ông bố cũng chẳng sống được bao lâu sau nó, vì ông ta càng ngày càng quái gở hơn bao giờ hết, người ta bảo ông ta thường ra chuồng ngựa vào lúc nửa đêm khuya khoắt, tay cầm đèn lồng, đốt lên cả đống đèn, vì ông ta đến nỗi không ngủ được; rồi ông ta đứng đấy, quất roi đen đét mà nhìn lũ ngựa của mình; và người ta bảo may phúc mà chuồng ngựa không bị cháy rụi cùng với lũ súc vật câm tội nghiệp ở bên trong. Nhưng cuối cùng ông ta chết trong cơn mê sảng, và người ta thấy ông ta để lại toàn bộ tài sản, cả trang trại Warrens lẫn mọi thứ, cho một Hội Từ thiện ở Luân Đôn, và vì thế trang trại Warrens mới thành Đất Từ thiện; dẫu, về mấy dãy chuồng ngựa, ông Lammeter chả bao giờ dùng đến—chúng to quá khổ chẳng ra thể thống gì—lạy Chúa phù hộ các bác! nếu các bác mà làm cho mấy cánh cửa trong đó đập rầm rầm thì tiếng nó sẽ vang như sấm khắp nửa giáo xứ.”",
    "eliot-silas-marner:6.47": "“Ừ, nhưng trong mấy dãy chuồng ngựa ấy còn có nhiều chuyện hơn những gì người ta thấy dưới ánh ban ngày, phải không, ông Macey?” ông chủ quán nói.",
    "eliot-silas-marner:6.48": "“Ừ, ừ; cứ đi lối ấy vào một đêm tối trời, thế thôi,” ông Macey nói, nháy mắt đầy bí ẩn, “rồi thì cứ làm như, nếu các bác muốn, là các bác chẳng thấy ánh đèn trong chuồng ngựa, chẳng nghe tiếng ngựa giậm chân, chẳng nghe tiếng roi quất, mà cả tiếng hú nữa, nếu là lúc gần sáng. ‘Ngày nghỉ của Cliff’ là cái tên người ta gọi nó từ hồi tôi còn bé; nghĩa là, có người bảo đấy là ngày nghỉ lão Quỷ cho ông ta khỏi bị nướng, ấy. Ấy là bố tôi bảo tôi thế, mà ông cụ là người biết điều, dẫu thời nay có những kẻ biết chuyện xảy ra trước khi họ sinh ra còn rõ hơn biết việc của chính mình.”",
    "eliot-silas-marner:6.49": "“Bác nói sao về chuyện ấy, hả Dowlas?” ông chủ quán nói, quay sang bác thợ móng ngựa, người đang sôi lên sốt ruột chờ đến lượt mình. “Một hạt dẻ cho bác đập đấy.”",
    "eliot-silas-marner:6.50": "Bác Dowlas là cái tinh thần phủ định trong đám khách, và rất tự hào về địa vị ấy của mình.",
    "eliot-silas-marner:6.51": "“Nói sao à? Tôi nói cái điều mà một người không nhắm mắt khi nhìn cột chỉ đường phải nói. Tôi nói, tôi sẵn sàng đánh cược mười bảng với bất cứ ai, nếu người đó chịu đứng ngoài trời với tôi vào bất cứ đêm khô ráo nào, trên bãi cỏ trước dãy chuồng ngựa Warrens, rằng chúng tôi sẽ chẳng thấy đèn đóm gì mà cũng chẳng nghe tiếng động gì, trừ tiếng chính chúng tôi hỉ mũi. Tôi nói thế đấy, và tôi đã nói thế bao nhiêu lần; nhưng chả ai dám liều một tờ mười bảng vì mấy con ma mà họ quả quyết là có thật.”",
    "eliot-silas-marner:6.52": "“Ấy, Dowlas, cược thế thì dễ ợt, dễ thật đấy,” Ben Winthrop nói. “Bác cược với người ta rằng người ta sẽ không bị thấp khớp nếu đứng ngập đến cổ dưới ao vào một đêm sương giá thì cũng thế thôi. Thắng được vụ cược là mình sẽ bị thấp khớp, thế thì vui gớm nhỉ. Những người tin vào Ngày nghỉ của Cliff chả đứa nào dám mon men lại gần nó chỉ vì món mười bảng đâu.”",
    "eliot-silas-marner:6.53": "“Nếu cậu Dowlas muốn biết sự thật về chuyện ấy,” ông Macey nói, với nụ cười mỉa mai, gõ hai ngón tay cái vào nhau, “thì cậu ấy chả cần đánh cược gì sất—cứ để cậu ấy đi mà đứng một mình—chả ai cản cậu ấy; rồi cậu ấy có thể cho các giáo dân biết họ sai hay không.”",
    "eliot-silas-marner:6.54": "“Cám ơn! Đội ơn ông,” bác thợ móng ngựa nói, khịt mũi khinh bỉ. “Nếu người ta ngu thì việc gì đến tôi. Tôi chả cần tìm cho ra sự thật về ma quỷ: tôi biết rồi. Nhưng tôi chả chối một vụ cược—mọi sự công bằng và công khai. Cứ để ai cược với tôi mười bảng là tôi sẽ thấy Ngày nghỉ của Cliff, thế là tôi sẽ đi mà đứng một mình. Tôi chả cần ai đi cùng. Tôi làm việc ấy cũng dễ như nhồi tẩu thuốc này.”",
    "eliot-silas-marner:6.55": "“À, nhưng ai sẽ canh bác, Dowlas, mà xem bác có làm thật không? Thế chả phải là cược công bằng,” bác hàng thịt nói.",
    "eliot-silas-marner:6.56": "“Không phải cược công bằng à?” bác Dowlas đáp, giận dữ. “Tôi muốn nghe xem có ai dám đứng lên mà bảo tôi muốn cược gian lận. Nào, bác Lundy, tôi muốn nghe bác nói câu ấy đấy.”",
    "eliot-silas-marner:6.57": "“Chắc là bác muốn lắm đấy,” bác hàng thịt nói. “Nhưng việc gì đến tôi. Bác chả phải món hàng tôi mua, và tôi chả định mặc cả cho bác hạ giá đâu. Nếu có ai chịu trả cho bác theo cái giá bác tự định, thì cứ để họ trả. Tôi chuộng yên ổn, êm thấm, tôi là thế.”",
    "eliot-silas-marner:6.58": "“Phải, con chó ghẻ hay sủa nào cũng thế cả, khi mình giơ gậy lên với nó,” bác thợ móng ngựa nói. “Nhưng tôi chả sợ người mà cũng chả sợ ma, và tôi sẵn sàng đặt một vụ cược công bằng. Tôi chả phải con chó cụp đuôi.”",
    "eliot-silas-marner:6.59": "“Ừ, nhưng có điều này, Dowlas ạ,” ông chủ quán nói, bằng giọng hết sức thành thật và khoan dung. “Theo ý tôi, có những người họ không thấy được ma, dù ma có đứng sờ sờ như cái cán giáo trước mặt họ. Mà cái đó có lý của nó. Như bà nhà tôi đấy, bà ấy không ngửi được, dù có đặt miếng phó mát nặng mùi nhất dưới mũi bà ấy. Bản thân tôi chưa bao giờ thấy ma; nhưng rồi tôi tự nhủ: ‘Chắc là mình không có cái mũi để ngửi ra chúng.’ Ý tôi là, coi con ma như một cái mùi, hoặc là ngược lại. Thế nên tôi đứng về cả hai phía; vì, như tôi nói, sự thật nằm ở giữa. Và nếu Dowlas đi mà đứng đấy, rồi bảo suốt cả đêm chả thấy tí ti gì của Ngày nghỉ của Cliff, tôi sẽ ủng hộ bác ấy; mà nếu có ai bảo, dẫu thế, Ngày nghỉ của Cliff là chắc chắn có thật, tôi cũng sẽ ủng hộ người ấy. Vì tôi theo cái mùi mà.”",
    "eliot-silas-marner:6.60": "Lập luận loại suy của ông chủ quán không được bác thợ móng ngựa đón nhận—một người cực kỳ chống đối mọi sự thỏa hiệp.",
    "eliot-silas-marner:6.61": "“Chậc, chậc,” bác nói, đặt ly xuống với cơn bực mình mới bùng lên; “cái mùi thì dính dáng gì đến chuyện này? Đã có con ma nào làm ai thâm tím mắt bao giờ chưa? Tôi muốn biết cái đó đấy. Nếu ma muốn tôi tin chúng thì cứ để chúng thôi lẩn lút trong bóng tối với ở những chỗ vắng vẻ—cứ để chúng đến chỗ có người với có nến.”",
    "eliot-silas-marner:6.62": "“Cứ làm như ma lại cần một kẻ dốt đặc như thế tin vào mình không bằng!” ông Macey nói, hết sức ghê tởm cái sự bất lực thô thiển của bác thợ móng ngựa trong việc nắm bắt những điều kiện của hiện tượng ma quái.",
    "eliot-silas-marner:7.1": "Thế mà ngay khoảnh khắc sau đó dường như đã có bằng chứng rằng ma quỷ có tính hạ cố hơn là ông Macey gán cho chúng; vì cái bóng người gầy gò nhợt nhạt của Silas Marner bỗng nhiên được trông thấy đứng trong ánh sáng ấm áp, không thốt một lời, chỉ đưa đôi mắt kỳ lạ như không thuộc cõi trần nhìn quanh đám khách. Những chiếc tẩu dài đồng loạt động đậy, như râu của những con côn trùng bị giật mình, và mọi người có mặt, không trừ cả bác thợ móng ngựa đa nghi, đều có cảm tưởng rằng mình đang thấy, không phải Silas Marner bằng xương bằng thịt, mà là một hồn ma hiện hình; vì cánh cửa Silas bước vào bị những dãy ghế có lưng tựa cao che khuất, và chẳng ai để ý thấy ông tới gần. Ông Macey, ngồi cách con ma một quãng xa, có thể được cho là đã cảm thấy một niềm đắc thắng trong tranh luận, điều có xu hướng làm dịu đi phần hoảng sợ chung của ông. Chẳng phải ông vẫn luôn bảo rằng khi Silas Marner ở trong cơn đờ người kỳ lạ ấy thì linh hồn ông ta lìa khỏi thể xác đó sao? Đây chính là bằng chứng: dẫu vậy, xét cho cùng, giá không có nó thì ông cũng hài lòng chẳng kém. Trong mấy khoảnh khắc có một sự im lặng chết chóc, vì Marner hụt hơi và xúc động không nói được. Ông chủ quán, do cái ý thức thường trực rằng mình buộc phải mở cửa quán cho mọi khách khứa, và tin tưởng vào sự che chở của thái độ trung lập chưa từng bị phá vỡ của mình, cuối cùng đã tự nhận lấy nhiệm vụ nhân danh mà hỏi con ma.",
    "eliot-silas-marner:7.2": "“Bác Marner,” ông nói, bằng giọng xoa dịu, “bác thiếu thứ gì thế? Bác đến đây có việc gì?”",
    "eliot-silas-marner:7.3": "“Bị trộm!” Silas nói, hổn hển. “Tôi bị trộm rồi! Tôi cần ông cảnh sát—và ông Thẩm phán—và ông Squire Cass—và mục sư Crackenthorp.”",
    "eliot-silas-marner:7.4": "“Giữ lấy ông ta, Jem Rodney,” ông chủ quán nói, cái ý nghĩ về con ma đã lắng xuống; “ông ta mất trí rồi, tôi e thế. Ông ta ướt sũng cả người.”",
    "eliot-silas-marner:7.5": "Jem Rodney là người ngồi ngoài cùng, và ngồi gần chỗ Marner đứng một cách tiện lợi; nhưng hắn từ chối giúp.",
    "eliot-silas-marner:7.6": "“Ông cứ đến mà giữ lấy ông ta, ông Snell, nếu ông muốn,” Jem nói, giọng khá cáu kỉnh. “Ông ta bị trộm, mà có khi bị giết luôn rồi cũng nên, ai mà biết,” hắn nói thêm, giọng lẩm bẩm.",
    "eliot-silas-marner:7.7": "“Jem Rodney!” Silas nói, quay lại và dán đôi mắt kỳ lạ vào kẻ bị nghi ngờ.",
    "eliot-silas-marner:7.8": "“Ừ, bác Marner, bác muốn gì ở tôi?” Jem nói, hơi run, và chộp lấy cái ca uống rượu làm vũ khí tự vệ.",
    "eliot-silas-marner:7.9": "“Nếu chính anh đã lấy trộm tiền của tôi,” Silas nói, chắp tay van nài, và cao giọng thành tiếng kêu, “thì trả lại cho tôi—và tôi sẽ không đụng đến anh. Tôi sẽ không báo cảnh sát bắt anh. Trả lại cho tôi, và tôi sẽ cho anh—tôi sẽ cho anh một đồng ghi-nê.”",
    "eliot-silas-marner:7.10": "“Tôi mà lấy trộm tiền của bác!” Jem nói, giận dữ. “Tôi sẽ ném cái ca này vào mắt bác nếu bác còn nói chuyện tôi lấy trộm tiền của bác.”",
    "eliot-silas-marner:7.11": "“Thôi, thôi, bác Marner,” ông chủ quán nói, giờ đã đứng dậy một cách quả quyết, và nắm lấy vai Marner, “nếu bác có điều gì cần trình báo thì cứ nói ra cho tử tế, và chứng tỏ là bác còn tỉnh trí, nếu bác mong có ai nghe bác. Bác ướt như chuột lột rồi. Ngồi xuống mà hong khô người, rồi nói thẳng ra.”",
    "eliot-silas-marner:7.12": "“À, phải đấy, bác ạ,” bác thợ móng ngựa nói, bác bắt đầu cảm thấy mình đã không hoàn toàn xứng với bản thân và với tình thế. “Thôi đừng trợn mắt với gào thét nữa, không thì bọn tôi trói bác lại như trói thằng điên bây giờ. Thế nên lúc đầu tôi mới không nói gì—tôi nghĩ bụng, tay này hóa điên rồi.”",
    "eliot-silas-marner:7.13": "“Ừ, ừ, bắt ông ta ngồi xuống,” nhiều giọng cùng nói một lúc, rất hài lòng vì chuyện ma có thật hay không vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ.",
    "eliot-silas-marner:7.14": "Ông chủ quán buộc Marner cởi áo khoác ra, rồi ngồi xuống một chiếc ghế tách riêng khỏi mọi người, ở giữa vòng tròn và hứng thẳng ánh lửa. Người thợ dệt, quá yếu ớt để có bất cứ mục đích rõ rệt nào ngoài việc tìm người giúp lấy lại tiền, cứ thế phục tùng không cưỡng lại. Những nỗi sợ thoáng qua của đám khách giờ đã bị lãng quên trong cơn tò mò mãnh liệt, và mọi khuôn mặt đều quay về phía Silas, khi ông chủ quán, đã ngồi xuống lại, nói—",
    "eliot-silas-marner:7.15": "“Nào, bác Marner, bác có chuyện gì cần nói—chuyện bác bị trộm ấy? Nói ra đi.”",
    "eliot-silas-marner:7.16": "“Ông ta liệu hồn đừng có nói lại là tôi lấy trộm của ông ta nữa,” Jem Rodney kêu lên, vội vã. “Tôi thì làm được gì với tiền của ông ta? Tôi mà có tiền của ông ta thì cũng chỉ như đi ăn cắp cái áo lễ của mục sư rồi mặc lên người—ai mà chẳng nhận ra.”",
    "eliot-silas-marner:7.17": "“Câm miệng đi, Jem, để nghe xem ông ấy nói gì,” ông chủ quán nói. “Nào, bác Marner.”",
    "eliot-silas-marner:7.18": "Bây giờ Silas kể lại câu chuyện của mình, thường xuyên bị hỏi han khi tính chất bí ẩn của vụ trộm trở nên rõ rệt.",
    "eliot-silas-marner:7.19": "Cái tình thế mới lạ kỳ này—thổ lộ nỗi khổ của mình với những người hàng xóm ở Raveloe, ngồi trong hơi ấm của một lò sưởi không phải của mình, và cảm thấy sự hiện diện của những khuôn mặt và giọng nói là lời hứa hẹn gần nhất về sự giúp đỡ dành cho mình—hẳn nhiên đã có ảnh hưởng đến Marner, mặc dù ông đang bị cuốn chặt một cách cuồng nhiệt vào sự mất mát của mình. Ý thức của chúng ta hiếm khi ghi nhận được lúc bắt đầu của một sự lớn lên bên trong ta, cũng như bên ngoài ta: nhựa cây đã tuần hoàn nhiều lượt trước khi ta nhận ra dấu hiệu nhỏ nhất của chồi non.",
    "eliot-silas-marner:7.20": "Mối nghi ngờ nhẹ mà lúc đầu những người nghe dành cho ông dần dần tan biến trước sự giản dị đầy sức thuyết phục của nỗi khốn khổ nơi ông: những người hàng xóm không thể nào ngờ rằng Marner đang nói dối, không phải vì họ có khả năng lập luận ngay tức thì từ bản chất lời khai của ông đến chỗ không hề có động cơ nào để ông khai gian, mà vì, như ông Macey nhận xét, “Những kẻ có quỷ sứ chống lưng chả đời nào lại tơi tả thảm hại” như Silas tội nghiệp. Đúng hơn, từ cái sự thật kỳ lạ là tên trộm chẳng để lại dấu vết nào, và lại tình cờ biết đúng thời khắc—điều hoàn toàn không một tác nhân phàm trần nào tính trước được—khi Silas sẽ ra khỏi nhà mà không khóa cửa, kết luận có vẻ khả dĩ hơn là mối giao du bất chính của ông với phía quỷ sứ ấy, nếu từng có, đã tan vỡ, và do đó, cái vố tai hại này đã bị giáng xuống Marner bởi một kẻ mà có sai cảnh sát đi đuổi theo cũng hoàn toàn vô ích. Tại sao tên tội phạm siêu nhiên này lại buộc phải đợi đến khi cửa không khóa, là một câu hỏi chẳng hề nảy ra trong đầu ai.",
    "eliot-silas-marner:7.21": "“Chả phải Jem Rodney làm vụ này đâu, bác Marner,” ông chủ quán nói. “Bác không được nhìn ngó nghi ngờ thằng Jem tội nghiệp. Có thể thằng Jem cũng có một tí nợ nần phải tính vì vụ một hai con thỏ rừng gì đấy, nếu có ai bắt buộc phải giương mắt ra mà nhìn chẳng bao giờ chớp; nhưng thằng Jem đã ngồi đây uống ca rượu của nó, như người tử tế nhất giáo xứ, từ trước khi bác rời nhà, bác Marner ạ, theo như chính lời bác kể.”",
    "eliot-silas-marner:7.22": "“Ừ, ừ,” ông Macey nói; “đừng có buộc tội người vô tộ. Thế không phải luật. Phải có người thề làm chứng chống lại một người thì mới bắt được người ấy. Đừng có buộc tội người vô tộ, bác Marner ạ.”",
    "eliot-silas-marner:7.23": "Ký ức trong Silas chưa đến nỗi tê liệt hoàn toàn để không thể bị đánh thức bởi những lời ấy. Với một cử động ăn năn, mới mẻ và lạ lùng đối với ông như mọi thứ khác trong vòng một giờ qua, ông đứng phắt dậy khỏi ghế và đi đến sát bên Jem, nhìn hắn như thể muốn tự mình chắc chắn về vẻ mặt hắn.",
    "eliot-silas-marner:7.24": "“Tôi đã sai,” ông nói—“phải, phải—lẽ ra tôi phải nghĩ kỹ. Chẳng có gì làm chứng chống lại anh cả, Jem ạ. Chỉ là anh đã vào nhà tôi nhiều lần hơn bất cứ ai, nên anh mới hiện ra trong đầu tôi. Tôi không buộc tội anh—tôi sẽ không buộc tội ai cả—chỉ là,” ông nói thêm, đưa hai tay lên ôm đầu, và quay đi trong nỗi khổ sở bối rối, “tôi cố—tôi cố nghĩ xem những đồng ghi-nê của tôi có thể ở đâu.”",
    "eliot-silas-marner:7.25": "“Ừ, ừ, chúng đã đi đến chỗ đủ nóng để chảy ra rồi, tôi e thế,” ông Macey nói.",
    "eliot-silas-marner:7.26": "“Xì!” bác thợ móng ngựa nói. Rồi bác hỏi, với vẻ như thẩm vấn đối chất: “Trong mấy cái túi ấy có chừng bao nhiêu tiền, bác Marner?”",
    "eliot-silas-marner:7.27": "“Hai trăm bảy mươi hai bảng, mười hai si-linh sáu penny, đêm qua lúc tôi đếm,” Silas nói, ngồi xuống lại, rên lên một tiếng.",
    "eliot-silas-marner:7.28": "“Xì! ấy, thế thì mang đi cũng chả nặng mấy. Có thằng ăn mày lang thang nào vào thôi, thế thôi; còn chuyện chả có vết chân, với gạch và cát vẫn y nguyên—ấy, mắt bác cũng gần giống mắt con côn trùng, bác Marner ạ; chúng phải nhìn sát quá, nên mỗi lúc bác chả thấy được bao nhiêu. Ý tôi là, nếu tôi là bác, hay bác là tôi—vì thế nào thì cũng thế—thì bác đã chả nghĩ là mình thấy mọi thứ vẫn y như lúc bác để lại. Nhưng tôi đề nghị là hai người biết điều nhất trong đám này nên đi với bác đến nhà bác Kench, ông cảnh sát—ông ấy đang ốm liệt giường, cái đó thì tôi biết—và nhờ ông ấy chỉ định một người trong chúng ta làm phó cho ông ấy; vì luật là thế, và tôi nghĩ chả ai dám cãi tôi chỗ ấy đâu. Đến nhà Kench cũng chả xa mấy; rồi thì, nếu tôi là phó, tôi sẽ đi về với bác, bác Marner ạ, mà khám xét nhà cửa của bác; và nếu có ai thấy chỗ nào đáng chê trách trong việc ấy thì tôi xin người ấy cứ đứng lên mà nói thẳng ra như một người đàn ông.”",
    "eliot-silas-marner:7.29": "Bằng bài nói đầy hàm ý này, bác thợ móng ngựa đã lấy lại được sự tự mãn của mình, và tự tin chờ nghe mình được nêu tên là một trong những người biết điều bậc nhất.",
    "eliot-silas-marner:7.30": "“Dẫu vậy, ta hãy xem trời đêm thế nào đã,” ông chủ quán nói, ông cũng tự coi mình có dính dáng riêng đến đề nghị này. “Ấy, trời vẫn còn mưa to,” ông nói, từ cửa quay vào.",
    "eliot-silas-marner:7.31": "“Thì, tôi chả phải người sợ mưa,” bác thợ móng ngựa nói. “Vì sẽ chả hay ho gì khi ông Thẩm phán Malam nghe nói những người đáng kính như chúng ta được trình báo một vụ mà chả làm gì cả.”",
    "eliot-silas-marner:7.32": "Ông chủ quán đồng ý với quan điểm này, và sau khi thăm dò ý kiến mọi người, và đúng phép diễn lại một màn nho nhỏ mà giới giáo phẩm cao cấp gọi là nolo episcopari (“tôi không muốn làm giám mục”), ông bằng lòng tự nhận lấy cái vinh dự lạnh lẽo là đi đến nhà Kench. Nhưng trước sự ghê tởm mãnh liệt của bác thợ móng ngựa, ông Macey giờ đây lại nêu ra một ý phản đối việc bác tự tiến cử làm phó cảnh sát; vì ông cụ già hay phán như thánh ấy, tự nhận là biết luật, đã tuyên bố, như một sự thật được cha ông truyền lại, rằng chẳng ông bác sĩ nào có thể làm cảnh sát.",
    "eliot-silas-marner:7.33": "“Mà cậu là bác sĩ, tôi cho là thế, dẫu cậu chỉ là thầy thuốc chữa bò—vì ruồi là ruồi, dẫu có là ruồi trâu đi nữa,” ông Macey kết luận, hơi ngạc nhiên về cái sự “tinh khôn” của chính mình.",
    "eliot-silas-marner:7.34": "Có một cuộc tranh cãi nảy lửa về chuyện này, bác thợ móng ngựa dĩ nhiên không muốn từ bỏ phẩm cách bác sĩ, nhưng lại cãi rằng bác sĩ có thể làm cảnh sát nếu muốn—ý của luật là, bác sĩ không cần làm nếu không muốn. Ông Macey cho thế là vớ vẩn, vì luật khó mà ưu ái bác sĩ hơn những người khác. Hơn nữa, nếu bản tính của các bác sĩ, hơn những người khác, là không thích làm cảnh sát, thì cớ sao bác Dowlas lại hăm hở muốn đảm nhận cương vị ấy đến thế?",
    "eliot-silas-marner:7.35": "“Tôi chả muốn làm cảnh sát,” bác thợ móng ngựa nói, bị dồn vào chân tường bởi lập luận không chút nương tay này; “và chả ai nói được thế về tôi, nếu người đó nói thật. Nhưng nếu đi đến nhà Kench dưới mưa mà lại sinh ra ghen ghét đố kỵ, thì để ai thích thì người đó đi—các bác không bắt được tôi đi đâu, tôi nói cho mà biết.”",
    "eliot-silas-marner:7.36": "Tuy nhiên, nhờ ông chủ quán can thiệp, cuộc tranh chấp đã được dàn xếp. Bác Dowlas bằng lòng đi với tư cách người thứ hai, không muốn hành sự chính thức; và thế là Silas tội nghiệp, được trùm lên mấy tấm áo cũ, lại cùng hai người bạn đồng hành đi ra ngoài mưa, nghĩ đến những giờ đêm dài trước mặt, không như những người mong được nghỉ ngơi, mà như những người chờ đợi để “canh chừng trời sáng”.",
    "eliot-silas-marner:8.1": "Khi Godfrey Cass từ buổi tiệc của bà Osgood trở về lúc nửa đêm, anh không mấy ngạc nhiên khi biết Dunsey chưa về nhà. Có lẽ hắn chưa bán được Wildfire, và đang chờ một dịp khác—có lẽ, vào buổi chiều sương mù ấy, hắn đã thích trọ lại qua đêm ở quán Sư Tử Đỏ tại Batherley hơn, nếu cuộc săn đã giữ hắn lại ở vùng ấy; vì hắn khó mà bận tâm nhiều đến việc để anh mình phải thấp thỏm chờ đợi. Đầu óc Godfrey quá đầy dáng vẻ và cử chỉ của Nancy Lammeter, quá đầy nỗi bực tức đối với chính mình và số phận mình, cái nỗi bực tức mà việc nhìn thấy nàng bao giờ cũng gây ra trong anh, khiến anh chẳng nghĩ ngợi gì nhiều đến Wildfire, hay đến những khả năng trong cách hành xử của Dunstan.",
    "eliot-silas-marner:8.2": "Sáng hôm sau cả làng xôn xao vì câu chuyện vụ trộm, và Godfrey, cũng như mọi người khác, bận rộn thu nhặt và bàn tán tin tức về nó, và đi xem hố đá. Mưa đã xóa sạch mọi khả năng phân biệt dấu chân, nhưng một cuộc khám xét kỹ lưỡng tại chỗ đã phát hiện, ở hướng ngược với làng, một hộp đánh lửa có đá lửa và miếng thép, lún nửa chừng trong bùn. Đó không phải hộp đánh lửa của Silas, vì cái duy nhất ông từng có vẫn còn nằm trên kệ của ông; và suy luận được mọi người chấp nhận là cái hộp đánh lửa dưới rãnh bằng cách nào đó có liên quan đến vụ trộm. Một thiểu số nhỏ lắc đầu, và ngụ ý rằng theo họ đây chẳng phải là một vụ trộm có thể được soi sáng nhiều nhờ mấy cái hộp đánh lửa, rằng câu chuyện của bác Marner có vẻ kỳ quặc, và rằng người ta đã từng biết những chuyện như một người tự gây hại cho mình rồi lại bắt ông thẩm phán đi tìm kẻ gây ra. Nhưng khi bị gặng hỏi kỹ về căn cứ cho ý kiến ấy, và bác Marner thì được lợi gì từ những trò giả vờ dối trá như thế, họ chỉ lắc đầu như trước, và nhận xét rằng chẳng biết được có những người coi cái gì là lợi; hơn nữa, rằng ai cũng có quyền có ý kiến riêng của mình, có căn cứ hay không có căn cứ, và rằng người thợ dệt, như ai cũng biết, có phần dở điên. Ông Macey, dẫu cùng mọi người bênh vực Marner trước mọi ngờ vực gian dối, cũng gạt phăng cái hộp đánh lửa; thực ra, ông bác bỏ nó như một gợi ý có phần bất kính với thánh thần, có xu hướng ngụ ý rằng mọi việc đều phải do bàn tay con người làm ra, và rằng chẳng có quyền lực nào có thể cuỗm mất những đồng ghi-nê mà không xê dịch những viên gạch. Dẫu vậy, ông lại quay ra khá gay gắt với cậu Tookey, khi anh phó thư ký nhiệt thành này, cảm thấy đây là một cách nhìn vụ việc đặc biệt hợp với một thư ký giáo xứ, đẩy nó đi xa hơn nữa, và ngờ rằng liệu có nên điều tra một vụ trộm hay không khi hoàn cảnh bí ẩn đến thế.",
    "eliot-silas-marner:8.3": "“Cứ như là,” cậu Tookey kết luận—“cứ như là chẳng có cái gì mà các ông thẩm phán với các ông cảnh sát lại không làm cho ra lẽ được.”",
    "eliot-silas-marner:8.4": "“Nào, cậu đừng có bắn quá đích, Tookey,” ông Macey nói, nghiêng đầu sang một bên ra vẻ răn dạy. “Cậu lúc nào cũng thế; tôi mà ném hòn đá trúng đích thì cậu lại nghĩ có cái gì hay hơn trúng đích, rồi cậu cố ném hòn đá xa hơn nữa. Cái tôi nói là chống lại cái hộp đánh lửa: tôi chả nói gì chống lại các ông thẩm phán với các ông cảnh sát, vì họ là do Vua George lập ra, và một người giữ chức việc trong giáo xứ mà lại nổi khùng chống lại Vua George thì chẳng ra làm sao.”",
    "eliot-silas-marner:8.5": "Trong khi những cuộc bàn tán này diễn ra giữa nhóm người ở bên ngoài quán Cầu Vồng, thì bên trong đang tiến hành một cuộc hội ý cấp cao hơn, dưới sự chủ tọa của mục sư Crackenthorp, có ông Squire Cass và các giáo dân khá giả khác phụ giúp. Ông Snell, chủ quán—vốn là, như ông nhận xét, một người quen gộp hai với hai lại—vừa nảy ra ý nối với cái hộp đánh lửa, thứ mà chính ông, với tư cách phó cảnh sát, đã có vinh dự đặc biệt tìm thấy, một vài ký ức về một gã bán hàng rong đã ghé vào quán uống rượu chừng một tháng trước, và quả thật đã nói rằng gã mang theo một hộp đánh lửa bên mình để châm tẩu. Đây, hẳn nhiên, là một manh mối cần lần theo. Và vì ký ức, khi đã được thấm nhuần đúng mức những sự kiện được xác minh, đôi khi phong phú đến lạ lùng, ông Snell dần dần lấy lại được một ấn tượng sống động về ấn tượng mà diện mạo và lời ăn tiếng nói của gã bán hàng rong đã gây ra cho ông. Gã có một “cái nhìn trong mắt” khiến thần kinh nhạy cảm của ông Snell cảm thấy khó chịu. Hẳn nhiên, gã chẳng nói điều gì đặc biệt—không, ngoài cái chuyện hộp đánh lửa ấy—nhưng chẳng phải cái người ta nói, mà là cái cách người ta nói. Hơn nữa, gã có một nước da ngăm đen ngoại lai báo hiệu chẳng mấy lương thiện.",
    "eliot-silas-marner:8.6": "“Gã có đeo khuyên tai không?” mục sư Crackenthorp muốn biết, vì ông có biết đôi chút về phong tục nước ngoài.",
    "eliot-silas-marner:8.7": "“À—khoan—để tôi xem nào,” ông Snell nói, như một bà đồng thấu thị ngoan ngoãn, thực lòng không muốn nhầm lẫn nếu có thể tránh được. Sau khi kéo căng hai khóe miệng và nheo mắt lại, như thể đang cố nhìn thấy đôi khuyên tai, ông có vẻ bỏ cuộc, và nói: “À, gã có khuyên tai trong hộp hàng để bán, nên lẽ tự nhiên là có thể cho rằng gã cũng đeo. Nhưng gã ghé vào hầu như mọi nhà trong làng; có khi người khác đã thấy chúng trên tai gã, dẫu tôi không dám nói cho đích xác.”",
    "eliot-silas-marner:8.8": "Ông Snell đã đoán đúng rằng người khác sẽ nhớ ra đôi khuyên tai của gã bán hàng rong. Vì khi cuộc điều tra lan rộng trong dân làng, người ta khẳng định, với sự nhấn mạnh mỗi lúc một tăng, rằng ông mục sư đã muốn biết gã bán hàng rong có đeo khuyên ở tai hay không, và một ấn tượng được tạo ra rằng rất nhiều điều tùy thuộc vào việc làm sáng tỏ sự kiện này. Dĩ nhiên, mỗi người nghe câu hỏi ấy, vì không có hình ảnh rõ rệt nào về gã bán hàng rong không đeo khuyên tai, lập tức có ngay hình ảnh gã đeo khuyên tai, to hơn hay nhỏ hơn tùy trường hợp; và chẳng bao lâu hình ảnh ấy được coi là một ký ức sống động, đến nỗi vợ bác thợ lắp kính, một người đàn bà có thiện ý, không quen nói dối, và nhà cửa thuộc hàng sạch sẽ nhất làng, sẵn sàng tuyên bố, chắc chắn như việc bà định chịu lễ ban thánh thể ngay dịp Giáng sinh sắp tới, rằng bà đã thấy đôi khuyên tai to, hình trăng non, trên hai tai gã bán hàng rong; còn Jinny Oates, con gái bác thợ giày, vốn là người giàu tưởng tượng hơn, không những khẳng định rằng cô cũng đã thấy chúng, mà còn bảo chúng đã khiến máu cô gai lạnh, như chính lúc này đây khi cô đang đứng đó.",
    "eliot-silas-marner:8.9": "Ngoài ra, để soi sáng thêm cho manh mối hộp đánh lửa này, người ta đã thu gom tất cả những món đồ mua của gã bán hàng rong ở các nhà, và mang đến quán Cầu Vồng để bày ra ở đó. Thực ra, trong làng có một cảm nghĩ chung rằng để làm sáng tỏ vụ trộm này thì phải làm rất nhiều việc ở quán Cầu Vồng, và rằng chẳng người đàn ông nào cần phải viện cớ với vợ để đến đó chừng nào nơi ấy còn là chốn của những bổn phận công cộng nghiêm trọng.",
    "eliot-silas-marner:8.10": "Người ta cảm thấy hơi thất vọng, và có lẽ cũng hơi phẫn nộ nữa, khi được biết rằng Silas Marner, lúc bị ông Squire và ông mục sư hỏi han, không còn nhớ gì khác về gã bán hàng rong ngoài việc gã đã ghé đến cửa nhà ông, nhưng không vào nhà, đã quay đi ngay khi Silas, hé cửa, nói rằng ông không cần gì cả. Đó là lời khai của Silas, dẫu ông bám chặt lấy ý nghĩ gã bán hàng rong là thủ phạm, nếu chỉ vì nó cho ông một hình ảnh rõ rệt về chỗ ở của số vàng sau khi nó bị lấy khỏi chỗ giấu: giờ đây ông có thể thấy nó trong hộp hàng của gã bán hàng rong. Nhưng trong làng người ta nhận xét với đôi chút bực bội rằng bất cứ ai, trừ một “đồ mù” như Marner, cũng sẽ thấy gã ta lảng vảng quanh đó, vì nếu gã không lởn vởn ở đó thì làm sao gã lại đánh rơi cái hộp đánh lửa dưới rãnh gần bên? Hẳn nhiên, gã đã quan sát khi thấy Marner ở cửa. Ai cũng có thể biết—cứ nhìn ông ta mà xem—rằng người thợ dệt là một lão hà tiện dở điên. Thật lạ là gã bán hàng rong đã không giết ông ta; những kẻ loại ấy, đeo vòng ở tai, đã bao nhiêu lần được biết đến là những kẻ giết người; đã có một tên bị xử ở tòa đại hình, cách đây chưa lâu lắm, đến giờ vẫn còn người sống nhớ chuyện ấy.",
    "eliot-silas-marner:8.11": "Godfrey Cass, quả thật, khi bước vào quán Cầu Vồng giữa một trong những lần ông Snell thuật lại lời khai của mình—những lần lặp đi lặp lại thường xuyên—đã coi nhẹ chuyện đó, nói rằng chính anh đã mua một con dao nhíp của gã bán hàng rong, và thấy gã là một anh chàng vui vẻ hay cười toe toét; anh bảo, chuyện vẻ mặt độc ác của gã toàn là nhảm nhí. Nhưng trong làng người ta coi đó là lời nói bừa của tuổi trẻ, “cứ làm như chỉ có mỗi ông Snell là thấy gã bán hàng rong có cái gì kỳ quặc!” Trái lại, có ít nhất nửa tá người sẵn sàng ra trước ông Thẩm phán Malam, mà khai ra những lời chứng ấn tượng hơn nhiều so với bất cứ điều gì ông chủ quán có thể cung cấp. Người ta mong rằng cậu Godfrey sẽ không đến Tarley mà dội nước lạnh vào những gì ông Snell khai ở đó, và như thế ngăn ông thẩm phán ra lệnh bắt. Người ta nghi anh có ý định ấy, khi, quá trưa, thấy anh cưỡi ngựa lên đường về phía Tarley.",
    "eliot-silas-marner:8.12": "Nhưng đến lúc này mối quan tâm của Godfrey đến vụ trộm đã phai nhạt trước nỗi lo lắng ngày càng lớn về Dunstan và Wildfire, và anh đang đi, không phải đến Tarley, mà đến Batherley, không thể yên lòng trong cảnh không biết gì về chúng lâu hơn nữa. Khả năng Dunstan đã giở với anh cái trò xấu xa là cưỡi Wildfire bỏ đi, rồi trở về vào cuối tháng, khi hắn đã nướng vào cờ bạc hoặc phung phí cách khác hết tiền bán ngựa, là một nỗi sợ còn dồn ép anh nhiều hơn cả ý nghĩ về một tai nạn bất ngờ; và giờ đây khi buổi khiêu vũ ở nhà bà Osgood đã qua, anh bực mình với chính mình vì đã giao ngựa cho Dunstan. Thay vì cố dập tắt nỗi sợ, anh lại khuyến khích chúng, với cái ấn tượng mê tín bám riết lấy tất cả chúng ta, rằng nếu ta trông chờ điều dữ thật mạnh mẽ thì nó lại ít có khả năng đến; và khi nghe tiếng một con ngựa đang chạy nước kiệu tới gần, và thấy một chiếc mũ nhô lên trên hàng rào phía bên kia một khúc quanh của con đường làng, anh cảm thấy như thể câu thần chú của mình đã linh nghiệm. Nhưng con ngựa vừa hiện ra trong tầm mắt, lòng anh lại chùng xuống. Đó không phải Wildfire; và mấy khoảnh khắc sau anh nhận ra người cưỡi không phải Dunstan, mà là Bryce, người này ghìm ngựa lại để nói chuyện, với vẻ mặt ngụ ý có điều gì chẳng lành.",
    "eliot-silas-marner:8.13": "“Chà, cậu Godfrey, cậu em cậu Dunsey ấy là người may mắn đấy chứ, phải không?”",
    "eliot-silas-marner:8.14": "“Anh nói thế là nghĩa làm sao?” Godfrey nói, vội vã.",
    "eliot-silas-marner:8.15": "“Ấy, cậu ấy chưa về nhà à?” Bryce nói.",
    "eliot-silas-marner:8.16": "“Về nhà ư? chưa. Đã xảy ra chuyện gì? Nói nhanh lên. Nó đã làm gì con ngựa của tôi?”",
    "eliot-silas-marner:8.17": "“À, tôi đã nghĩ đó là ngựa của cậu, dẫu cậu ấy làm như cậu đã nhượng nó cho cậu ấy.”",
    "eliot-silas-marner:8.18": "“Nó làm ngựa ngã gãy đầu gối rồi à?” Godfrey nói, đỏ bừng mặt vì bực tức.",
    "eliot-silas-marner:8.19": "“Tệ hơn thế,” Bryce nói. “Cậu biết đấy, tôi đã thỏa thuận với cậu ấy mua con ngựa giá một trăm hai mươi—một cái giá ra trò, nhưng tôi vẫn luôn thích con ngựa ấy. Thế mà cậu ấy đi làm gì, lại để nó bị cọc đâm—phóng qua một hàng rào có cắm cọc, trên đỉnh một bờ đất có con rãnh phía trước. Lúc người ta tìm thấy thì con ngựa đã chết được khá lâu rồi. Thế là từ bấy đến giờ cậu ấy chưa về nhà, phải không?”",
    "eliot-silas-marner:8.20": "“Về nhà ư? chưa,” Godfrey nói, “mà nó liệu hồn mà tránh xa thì hơn. Đồ ngu như tôi, quỷ tha ma bắt! Lẽ ra tôi phải biết rồi sẽ kết cục thế này.”",
    "eliot-silas-marner:8.21": "“Chà, nói thật với cậu,” Bryce nói, “sau khi tôi đã thỏa thuận mua con ngựa, quả có thoáng nghĩ trong đầu là có khi cậu ấy cưỡi rồi bán con ngựa mà cậu không biết, vì tôi không tin nó là của cậu ấy. Tôi biết cậu Dunsey thỉnh thoảng vẫn giở trò. Nhưng cậu ấy có thể đi đâu được nhỉ? Ở Batherley chưa ai thấy cậu ấy. Cậu ấy không thể bị thương được, vì hẳn cậu ấy đã đi bộ bỏ đi.”",
    "eliot-silas-marner:8.22": "“Bị thương à?” Godfrey nói, cay đắng. “Nó chẳng bao giờ bị thương đâu—nó sinh ra là để làm người khác bị thương.”",
    "eliot-silas-marner:8.23": "“Thế ra cậu đã cho phép cậu ấy bán ngựa thật à?” Bryce nói.",
    "eliot-silas-marner:8.24": "“Phải; tôi muốn nhượng con ngựa đi—nó lúc nào cũng hơi cứng hàm đối với tôi,” Godfrey nói; lòng kiêu hãnh khiến anh nhăn mặt trước ý nghĩ Bryce đoán được việc bán ngựa là chuyện bắt buộc. “Tôi đang đi tìm nó—tôi tưởng đã có chuyện chẳng lành xảy ra. Giờ tôi sẽ quay về,” anh nói thêm, quay đầu ngựa lại, và mong sao có thể thoát khỏi Bryce; vì anh cảm thấy cơn khủng hoảng anh đã sợ hãi từ lâu trong đời mình đã kề sát bên. “Anh đi tiếp đến Raveloe chứ?”",
    "eliot-silas-marner:8.25": "“À, không, bây giờ thì không,” Bryce nói. “Tôi đã định vòng qua đó, vì tôi phải đi Flitton, và tôi nghĩ tiện đường thì ghé qua cậu, để báo cho cậu biết tất cả những gì chính tôi biết về con ngựa. Tôi cho là cậu Dunsey không muốn ló mặt ra cho đến khi cái tin xấu đã lắng xuống đôi chút. Có khi cậu ấy đi thăm quán Ba Vương Miện, gần Whitbridge—tôi biết cậu ấy ưa cái quán ấy.”",
    "eliot-silas-marner:8.26": "“Có lẽ thế,” Godfrey nói, khá lơ đãng. Rồi định thần lại, anh nói, cố làm ra vẻ thờ ơ: “Tôi dám chắc chẳng mấy chốc ta sẽ có tin nó thôi.”",
    "eliot-silas-marner:8.27": "“Thôi, đến chỗ tôi rẽ rồi,” Bryce nói, không ngạc nhiên khi nhận thấy Godfrey khá “xuống tinh thần”; “vậy tôi xin chào cậu, và mong lần sau sẽ mang đến cho cậu tin tốt lành hơn.”",
    "eliot-silas-marner:8.28": "Godfrey chậm rãi cưỡi ngựa đi, hình dung cảnh thú nhận với cha mà anh cảm thấy giờ không còn cách nào thoát được nữa. Việc tiết lộ chuyện tiền phải được làm ngay sáng hôm sau; và nếu anh giấu phần còn lại, thì chắc chắn chẳng bao lâu Dunstan sẽ quay về, và, thấy mình phải hứng chịu cơn giận của cha, sẽ kể hết toàn bộ câu chuyện vì ác ý, dẫu hắn chẳng được lợi gì từ việc ấy. Có một bước, có lẽ, nhờ đó anh vẫn có thể mua được sự im lặng của Dunstan và lùi cái ngày tai họa lại: anh có thể nói với cha rằng chính anh đã tiêu số tiền Fowler trả cho anh; và vì anh chưa bao giờ phạm lỗi như thế trước đây, sự việc sẽ qua đi sau một trận lôi đình ngắn. Nhưng Godfrey không thể bắt mình cúi xuống làm việc ấy. Anh cảm thấy khi để Dunstan lấy tiền, anh đã phạm một tội bội tín chẳng kém đáng trách bao nhiêu so với tội trực tiếp tiêu số tiền ấy cho lợi riêng mình; thế nhưng giữa hai việc ấy có một sự khác biệt khiến anh cảm thấy việc tự tay tiêu tiền nhơ nhuốc hơn việc để Dunstan lấy tiền nhiều đến mức anh không thể chịu nổi.",
    "eliot-silas-marner:8.29": "“Tôi không làm ra vẻ mình là người tốt,” anh tự nhủ; “nhưng tôi không phải đồ vô lại—ít ra tôi cũng sẽ dừng lại ở một chỗ nào đó. Tôi thà gánh chịu hậu quả của những gì tôi đã làm, còn hơn làm như mình đã làm cái điều mà tôi chẳng bao giờ làm. Tôi chẳng bao giờ tiêu số tiền ấy cho thú vui riêng của mình—tôi đã bị hành hạ đến phải làm thế.”",
    "eliot-silas-marner:8.30": "Suốt phần còn lại của ngày hôm ấy Godfrey, chỉ thỉnh thoảng mới dao động, đã giữ ý chí mình hướng về phía thú nhận trọn vẹn với cha, và anh giữ lại câu chuyện mất Wildfire cho đến sáng hôm sau, để nó có thể làm lời dẫn nhập cho chuyện nặng nề hơn. Ông Squire già đã quen với việc con trai thường xuyên vắng nhà, và cho rằng việc cả Dunstan lẫn Wildfire đều không thấy mặt chẳng phải chuyện đáng để ý. Godfrey tự nhủ đi nhủ lại rằng nếu để lỡ dịp thú nhận này, có thể anh sẽ chẳng bao giờ có dịp khác; sự thật có thể bị phơi bày theo một cách còn đáng ghê tởm hơn cả do ác ý của Dunstan: cô ta có thể đến như cô ta đã dọa. Rồi anh cố làm cho cảnh ấy dễ dàng hơn với mình bằng cách diễn tập: anh định sẵn trong đầu sẽ chuyển thế nào từ chỗ thừa nhận sự yếu đuối của mình khi để Dunstan lấy tiền sang sự thật rằng Dunstan nắm thóp anh mà anh không thể rũ bỏ được, và sẽ khéo léo dẫn dắt cha thế nào để ông trông chờ một điều gì rất tệ trước khi anh nói ra sự thật. Ông Squire già là một người không gì lay chuyển được: ông ra những quyết định trong cơn giận dữ dội, và không thể bị lay chuyển khỏi chúng sau khi cơn giận đã lắng—như những chất núi lửa nóng bỏng nguội đi và rắn lại thành đá. Như nhiều người dữ dội và không gì lay chuyển được, ông để mặc những điều xấu lớn lên nhờ sự lơ là của chính mình, cho đến khi chúng đè lên ông với một sức mạnh gây bực tức, rồi ông quay ngoắt lại với sự nghiêm khắc dữ tợn và trở nên cứng rắn không nguôi. Đó là cách ông đối xử với những tá điền của mình: ông để họ nợ tiền thuê, bỏ bê hàng rào, giảm đàn gia súc, bán rơm rạ, và đi sai đường theo đủ cách khác,—rồi, khi ông thiếu tiền do sự dễ dãi ấy, ông dùng những biện pháp khắc nghiệt nhất và chẳng chịu nghe lời van nài nào. Godfrey biết tất cả điều đó, và cảm nhận nó càng mạnh mẽ hơn vì anh đã luôn phải chịu bực dọc khi chứng kiến những cơn cứng rắn không nguôi bất chợt của cha, những cơn mà chính thói do dự thường ngày của anh khiến anh chẳng sao thông cảm nổi. (Anh không phê phán sự dễ dãi sai lầm diễn ra trước những cơn ấy; điều đó với anh có vẻ khá tự nhiên.) Dẫu vậy vẫn có một cơ may, Godfrey nghĩ, là lòng kiêu hãnh của cha anh có thể nhìn cuộc hôn nhân này dưới một góc độ khiến ông muốn ém nhẹm nó đi, thay vì đuổi con trai ra khỏi nhà và biến gia đình thành đề tài bàn tán cho cả vùng mười dặm quanh đó.",
    "eliot-silas-marner:8.31": "Đó là cách nhìn vụ việc mà Godfrey đã xoay xở giữ khá sát trước mắt mình cho đến nửa đêm, và anh đi ngủ với ý nghĩ rằng mình đã xong với cuộc tranh luận nội tâm. Nhưng khi anh thức dậy trong bóng tối tĩnh lặng của buổi sớm, anh thấy không thể nào đánh thức lại những ý nghĩ của buổi tối; cứ như thể chúng đã mệt nhoài và không thể bị khuấy động để làm việc thêm nữa. Thay vì những lý lẽ cho việc thú nhận, giờ đây anh chẳng cảm thấy sự hiện diện của gì khác ngoài những hậu quả xấu xa của nó: nỗi sợ ô nhục cũ quay trở lại—nỗi chùn bước cũ trước ý nghĩ dựng lên một bức rào vô vọng giữa anh và Nancy—cái thiên hướng cũ là trông cậy vào những cơ may có thể thuận lợi cho anh, và cứu anh khỏi bị phơi bày. Rốt cuộc thì, tại sao anh lại phải tự tay cắt đứt hy vọng vào những cơ may ấy? Hôm qua anh đã nhìn sự việc dưới một ánh sáng sai lệch. Anh đã giận điên lên với Dunstan, và chẳng nghĩ gì khác ngoài việc phá vỡ hoàn toàn sự thỏa thuận ngầm giữa hai anh em; nhưng điều thực sự khôn ngoan nhất anh nên làm là cố làm dịu cơn giận của cha đối với Dunsey, và giữ mọi sự gần nhất có thể với tình trạng cũ. Nếu Dunsey không về trong vài ngày (và Godfrey không biết chừng thằng đểu ấy có đủ tiền trong túi để có thể còn lánh mặt lâu hơn nữa), thì mọi chuyện có thể qua đi.",
    "eliot-silas-marner:9.1": "Godfrey dậy và tự dùng bữa sáng sớm hơn thường lệ, nhưng nán lại trong phòng khách ốp gỗ cho đến khi các em trai anh ăn xong và đã ra ngoài, chờ cha anh, người bao giờ cũng đi dạo một vòng với viên quản lý trước bữa sáng. Ở Nhà Đỏ mỗi người ăn sáng vào một giờ khác nhau, và ông Squire bao giờ cũng muộn nhất, để cho cái khẩu vị buổi sáng khá yếu ớt của mình một khoảng thời gian dài trước khi thử nó. Bàn đã được bày những món ăn thịnh soạn gần hai tiếng đồng hồ trước khi ông xuất hiện—một người đàn ông sáu mươi tuổi, cao lớn, đẫy đà, với một khuôn mặt mà đôi mày nhíu lại và cái nhìn khá cứng rắn dường như bị cái miệng nhão và yếu ớt phủ nhận. Con người ông mang dấu vết của sự xuề xòa thường ngày, quần áo ông lôi thôi; thế nhưng trong phong thái của ông Squire già vẫn có cái gì đó phân biệt được với phong thái của những nông dân bình thường trong giáo xứ, những người có lẽ cũng chẳng kém ông chút nào về độ tao nhã, nhưng vì đã lóng ngóng lê bước qua đời với ý thức rằng mình đang ở gần những “bậc trên” của mình, nên thiếu cái sự tự chủ và cái uy quyền trong giọng nói và dáng điệu vốn thuộc về một người coi những kẻ cao hơn mình là những sinh thể xa xôi mà bản thân mình chẳng có mấy dính líu, cũng như với châu Mỹ hay các vì sao. Ông Squire đã quen với sự tôn kính của giáo xứ suốt đời, quen với cái mặc định rằng gia đình ông, những chiếc cốc vại của ông, và mọi thứ của ông đều là cổ xưa nhất và tốt đẹp nhất; và vì ông chẳng bao giờ giao du với giới quý tộc nào cao hơn mình, ý kiến của ông chẳng bị sự so sánh nào làm xáo trộn.",
    "eliot-silas-marner:9.2": "Ông liếc nhìn con trai khi bước vào phòng, và nói: “Sao, mày! mày chưa ăn sáng à?” nhưng giữa hai cha con chẳng có lời chào buổi sáng dễ chịu nào; không phải vì có sự bất hòa gì, mà vì bông hoa ngọt ngào của phép lịch sự chẳng phải thứ mọc lên ở những ngôi nhà như Nhà Đỏ.",
    "eliot-silas-marner:9.3": "“Thưa cha, có rồi ạ,” Godfrey nói, “con đã ăn sáng rồi, nhưng con chờ để thưa chuyện với cha.”",
    "eliot-silas-marner:9.4": "“À! thế à,” ông Squire nói, ngả phịch người xuống ghế một cách thờ ơ, và nói bằng cái lối nặng nề kèm tiếng ho, vốn được người ở Raveloe coi là một thứ đặc quyền của địa vị ông, trong khi ông cắt một miếng thịt bò và giơ nó lên trước con chó săn hươu đã theo ông vào. “Giật chuông gọi bia cho tao đi. Việc của bọn trẻ chúng mày phần lớn là chuyện vui thú của chúng mày. Chả có gì phải vội với ai ngoài chính chúng mày.”",
    "eliot-silas-marner:9.5": "Cuộc sống của ông Squire cũng nhàn rỗi chẳng kém gì cuộc sống của các con trai ông, nhưng có một điều hư cấu được chính ông và những người cùng thời với ông ở Raveloe duy trì, rằng chỉ riêng tuổi trẻ mới là thời kỳ của sự dại dột, và rằng sự khôn ngoan lão luyện của họ luôn ở trong trạng thái chịu đựng, được làm dịu đi bằng sự mỉa mai. Godfrey chờ, trước khi nói tiếp, cho đến khi bia đã được mang đến và cửa đã đóng—một quãng thời gian trong đó Fleet, con chó săn hươu, đã ngốn đủ số mẩu thịt bò để làm thành bữa ăn ngày lễ của một người nghèo.",
    "eliot-silas-marner:9.6": "“Đã có một chuyện xui xẻo khốn kiếp với Wildfire,” anh bắt đầu; “xảy ra hôm kia.”",
    "eliot-silas-marner:9.7": "“Sao! gãy đầu gối à?” ông Squire nói, sau khi tu một ngụm bia. “Tao tưởng mày biết cưỡi ngựa giỏi hơn thế chứ. Cả đời tao chưa làm ngã con ngựa nào. Nếu tao mà làm thế thì có mà chờ con khác, vì bố tao chả dễ dãi mở hầu bao như một số ông bố khác mà tao biết. Nhưng chúng nó phải sang trang mới thôi—phải thế. Nào là thế chấp, nào là nợ đọng, tao kẹt tiền như một thằng ăn mày ven đường. Mà cái thằng ngốc Kimble bảo báo chí đang nói chuyện hòa bình. Ấy, thế thì đất nước chả còn chân mà đứng. Giá cả sẽ tụt xuống vèo vèo, và tao sẽ chả bao giờ đòi được nợ đọng, dù tao có phát mại hết sạch bọn chúng. Lại còn cái thằng Fowler chết tiệt ấy, tao sẽ không chịu đựng nó thêm nữa; tao đã bảo Winthrop hôm nay đi gặp Cox ngay. Cái thằng vô lại dối trá ấy đã bảo tao là tháng trước chắc chắn nó sẽ trả tao một trăm. Nó lợi dụng vì nó ở cái trại tít ngoài xa ấy, và tưởng tao sẽ quên nó.”",
    "eliot-silas-marner:9.8": "Ông Squire đã nói bài này theo lối vừa nói vừa ho và đứt quãng, nhưng không có quãng ngừng nào đủ dài để Godfrey lấy cớ nói tiếp. Anh cảm thấy cha mình có ý chặn trước mọi lời xin tiền lấy cớ chuyện không may với Wildfire, và việc mình vừa nhấn mạnh đến chuyện kẹt tiền và nợ đọng như thế hẳn sẽ tạo ra một tâm thế bất lợi nhất cho sự thú nhận của chính anh. Nhưng giờ đã bắt đầu thì anh phải nói tiếp.",
    "eliot-silas-marner:9.9": "“Còn tệ hơn gãy đầu gối ngựa—nó bị cọc đâm chết rồi,” anh nói, ngay khi cha anh im lặng và đã bắt đầu cắt thịt. “Nhưng con không định xin cha mua cho con con ngựa khác; con chỉ nghĩ là con đã mất cái khoản để trả cha bằng tiền bán Wildfire, như con đã định. Hôm nọ Dunsey đưa nó đến cuộc săn để bán hộ con, và sau khi nó đã thỏa thuận với Bryce giá một trăm hai mươi, nó lại đi theo đàn chó săn, rồi nhảy một cú ngu xuẩn nào đó khiến con ngựa chết ngay. Nếu không có chuyện ấy, thì sáng nay con đã trả cha một trăm bảng rồi.”",
    "eliot-silas-marner:9.10": "Ông Squire đã đặt dao nĩa xuống, và đang nhìn chằm chằm con trai trong sự kinh ngạc, vì đầu óc không đủ nhanh nhạy để đoán ra điều gì có thể đã gây nên một sự đảo ngược lạ lùng đến thế giữa quan hệ cha con, như cái đề nghị trả cho ông một trăm bảng này của con trai ông.",
    "eliot-silas-marner:9.11": "“Sự thật là, thưa cha—con rất lấy làm tiếc—lỗi hoàn toàn là ở con,” Godfrey nói. “Fowler đã trả một trăm bảng ấy rồi. Ông ta trả cho con, vào một hôm tháng trước con sang bên ấy. Rồi Dunsey quấy rầy con đòi số tiền ấy, và con đã để nó lấy, vì con hy vọng sẽ trả được cha trước lúc này.”",
    "eliot-silas-marner:9.12": "Ông Squire tím tái mặt vì giận trước khi con trai nói xong, và khó khăn lắm mới thốt nên lời. “Mày để Dunsey lấy à? Thế mày thân thiết với Dunsey từ bao giờ mà đến nỗi phải thông đồng với nó để biển thủ tiền của tao? Mày định thành một thằng đểu đấy à? Tao bảo cho mày biết, tao không chịu thế đâu. Tao sẽ tống cổ cả lũ chúng mày ra khỏi nhà một lượt, rồi tao lấy vợ lần nữa. Tao muốn mày nhớ cho, tài sản của tao chẳng có ràng buộc thừa kế nào cả;—từ thời ông nội tao, nhà Cass muốn làm gì với đất của mình thì làm. Nhớ lấy điều đó. Để Dunsey lấy tiền! Tại sao mày lại để Dunsey lấy tiền? Có điều dối trá gì ở tận đáy chuyện này.”",
    "eliot-silas-marner:9.13": "“Chẳng có dối trá gì cả, thưa cha,” Godfrey nói. “Con chẳng đời nào tự tiêu số tiền ấy, nhưng Dunsey quấy rầy con, và con thật ngu, đã để nó lấy. Nhưng con vẫn định trả, dù nó có trả hay không. Toàn bộ câu chuyện chỉ có thế. Con chưa bao giờ định biển thủ tiền, và con không phải loại người làm thế. Cha chưa từng thấy con làm trò gì bất lương, thưa cha.”",
    "eliot-silas-marner:9.14": "“Thế Dunsey đâu? Mày còn đứng đấy nói gì nữa? Đi gọi Dunsey về, như tao bảo, và để nó khai ra nó cần tiền để làm gì, và nó đã làm gì với tiền ấy. Nó sẽ phải hối hận. Tao sẽ tống cổ nó đi. Tao đã nói là tao sẽ làm, và tao sẽ làm. Nó sẽ không được thách thức tao. Đi gọi nó về.”",
    "eliot-silas-marner:9.15": "“Dunsey chưa về, thưa cha.”",
    "eliot-silas-marner:9.16": "“Sao! thế nó gãy cổ rồi à?” ông Squire nói, có phần chán ghét ý nghĩ rằng, nếu vậy, ông sẽ không thực hiện được lời đe dọa của mình.",
    "eliot-silas-marner:9.17": "“Không ạ, con tin là nó không bị thương, vì người ta thấy con ngựa chết, mà Dunsey thì hẳn đã đi bộ bỏ đi. Con dám chắc chẳng bao lâu nữa ta sẽ lại thấy nó. Con không biết nó ở đâu.”",
    "eliot-silas-marner:9.18": "“Thế cớ sao mày lại để nó lấy tiền của tao? Trả lời tao câu ấy,” ông Squire nói, lại công kích Godfrey, vì Dunsey không ở trong tầm tay.",
    "eliot-silas-marner:9.19": "“Thưa cha, con không biết,” Godfrey nói, ngập ngừng. Đó là một lời lẩn tránh yếu ớt, nhưng Godfrey không thích nói dối, và vì không đủ ý thức rằng chẳng có thứ gian dối nào có thể sinh sôi lâu dài mà không nhờ đến những lời dối trá nói ra miệng, anh hoàn toàn không chuẩn bị sẵn những động cơ bịa đặt.",
    "eliot-silas-marner:9.20": "“Mày không biết? Tao bảo cho mày biết là thế nào. Mày đã giở trò gì đó, và mày đang đút lót nó để nó đừng nói ra,” ông Squire nói, với một sự sắc sảo đột ngột khiến Godfrey giật mình, anh cảm thấy tim mình đập dữ dội trước việc cha anh đoán gần trúng đến thế. Nỗi hoảng sợ đột ngột đẩy anh bước tiếp bước sau—trên con đường xuống dốc thì chỉ một xung lực rất nhẹ cũng đủ cho việc ấy.",
    "eliot-silas-marner:9.21": "“Ấy, thưa cha,” anh nói, cố nói với vẻ thoải mái vô tư, “đó là một chuyện nhỏ giữa con và Dunsey; chẳng liên quan gì đến ai khác. Cũng chẳng đáng công tọc mạch vào những trò dại dột của bọn trai trẻ: chuyện ấy sẽ chẳng khác gì đối với cha cả, nếu con không gặp vận rủi mất Wildfire. Con đã trả cha số tiền ấy rồi.”",
    "eliot-silas-marner:9.22": "“Trò dại dột! Xì! đã đến lúc mày phải chấm dứt những trò dại dột rồi. Và tao muốn mày biết cho, mày phải chấm dứt chúng,” ông Squire nói, cau mày và ném cho con trai một cái nhìn giận dữ. “Những trò bê bối của mày không còn là thứ tao sẽ bỏ tiền ra nữa. Ông nội tao chuồng đầy ngựa, mà nhà cửa cũng giữ đàng hoàng, mà lại trong thời buổi tệ hơn, theo như tao biết; tao cũng có thể thế, nếu tao không có bốn thằng vô tích sự bám vào tao như lũ đỉa trâu. Tao đã là một người cha quá tốt với tất cả chúng mày—chính thế đấy. Nhưng tao sẽ ghìm cương lại.”",
    "eliot-silas-marner:9.23": "Godfrey im lặng. Anh vốn chẳng sâu sắc lắm trong những phán đoán của mình, nhưng anh vẫn luôn có cảm giác rằng sự nuông chiều của cha anh chẳng phải lòng tốt, và đã có một khao khát mơ hồ về một sự kỷ luật nào đó lẽ ra đã kìm hãm được sự yếu đuối lầm lạc của anh và giúp đỡ phần ý chí tốt đẹp hơn trong anh. Ông Squire vội vã ăn bánh mì với thịt, tu một ngụm bia dài, rồi xoay ghế khỏi bàn, và lại bắt đầu nói.",
    "eliot-silas-marner:9.24": "“Thế thì mày càng tệ hơn, mày biết đấy—mày phải cố giúp tao giữ cho mọi thứ được nguyên vẹn chứ.”",
    "eliot-silas-marner:9.25": "“Thưa cha, con đã nhiều lần xin được đảm đương việc quản lý, nhưng cha biết đấy, cha lúc nào cũng phật ý, và có vẻ nghĩ con muốn đẩy cha ra khỏi chỗ của cha.”",
    "eliot-silas-marner:9.26": "“Tao chẳng biết gì về chuyện mày xin hay chuyện tao phật ý,” ông Squire nói, trí nhớ của ông chỉ gồm những ấn tượng mạnh nào đó không bị chi tiết nào làm biến đổi; “nhưng tao biết, có một dạo mày có vẻ nghĩ đến chuyện cưới xin, và tao đã chẳng tìm cách cản đường mày, như một số ông bố khác sẽ làm. Mày lấy con gái Lammeter thì tao cũng ưng chẳng kém ai. Tao cho là, nếu tao mà cấm mày, thì mày đã cứ theo đuổi; nhưng vì chẳng ai trái ý, nên mày đổi ý. Mày là đồ ba phải lừng chừng: mày giống người mẹ tội nghiệp của mày. Bà ấy chẳng bao giờ có ý chí của riêng mình; đàn bà chả cần đến cái đó, nếu có được một người đàn ông ra trò làm chồng. Nhưng vợ mày thì cần phải có, vì mày hầu như không đủ biết ý mình để bắt cả hai chân đi về một phía. Con bé chưa nói thẳng là nó không chịu lấy mày, phải không?”",
    "eliot-silas-marner:9.27": "“Chưa ạ,” Godfrey nói, cảm thấy rất nóng mặt và khó chịu; “nhưng con không nghĩ là cô ấy sẽ chịu.”",
    "eliot-silas-marner:9.28": "“Nghĩ! sao mày không có gan mà hỏi nó? Mày có nhất định là mày muốn lấy nó không—đấy mới là chuyện?”",
    "eliot-silas-marner:9.29": "“Chẳng có người đàn bà nào khác mà con muốn cưới,” Godfrey nói, lảng tránh.",
    "eliot-silas-marner:9.30": "“Thế thì, để tao đi hỏi hộ mày, thế thôi, nếu mày không có gan tự làm. Tao nghĩ Lammeter chắc chẳng đời nào ngại chuyện con gái mình gả vào nhà tao. Còn con bé xinh xắn ấy, nó đã chẳng chịu lấy anh họ nó—và theo tao thấy thì chẳng còn ai khác có thể cản đường mày.”",
    "eliot-silas-marner:9.31": "“Con xin cha, bây giờ con muốn để yên chuyện ấy thì hơn,” Godfrey nói, hoảng hốt. “Con nghĩ lúc này cô ấy hơi giận con, và con muốn tự mình nói. Những chuyện như thế đàn ông phải tự mình liệu lấy.”",
    "eliot-silas-marner:9.32": "“Thế thì nói đi, mà liệu lấy, mà xem mày có sang trang mới được không. Đàn ông khi nghĩ đến chuyện cưới xin thì phải làm thế.”",
    "eliot-silas-marner:9.33": "“Con không thấy bây giờ con có thể nghĩ đến chuyện ấy được, thưa cha. Con cho là cha chẳng muốn cho con ra ở riêng một trong các trang trại, mà con không nghĩ cô ấy sẽ về sống trong ngôi nhà này cùng với tất cả các em con. Đó là một lối sống khác hẳn với lối sống cô ấy đã quen.”",
    "eliot-silas-marner:9.34": "“Không về sống trong ngôi nhà này ư? Đừng có nói với tao thế. Mày cứ hỏi nó đi, thế thôi,” ông Squire nói, với một tiếng cười ngắn và khinh bỉ.",
    "eliot-silas-marner:9.35": "“Bây giờ con muốn để yên chuyện ấy thì hơn, thưa cha,” Godfrey nói. “Con mong cha đừng cố thúc nó nhanh lên bằng cách nói gì cả.”",
    "eliot-silas-marner:9.36": "“Tao sẽ làm điều tao muốn,” ông Squire nói, “và tao sẽ cho mày biết tao là chủ; không thì mày cứ việc cuốn xéo mà tìm một điền trang nào khác ở đâu đó mà sa vào. Ra bảo Winthrop đừng đi đến nhà Cox nữa, mà chờ tao. Và bảo chúng nó thắng yên ngựa cho tao. Mà khoan: để ý mà bán con ngựa cưỡi thường của Dunsey đi, rồi đưa tiền cho tao, nghe chưa? Nó sẽ không còn nuôi ngựa cưỡi bằng tiền của tao nữa. Và nếu mày biết nó đang lẩn lút ở đâu—tao dám chắc là mày biết—thì mày cứ bảo nó khỏi mất công quay về nhà. Để nó đi làm thằng giữ ngựa ở quán trọ mà tự nuôi thân. Nó sẽ không được bám vào tao nữa.”",
    "eliot-silas-marner:9.37": "“Con không biết nó ở đâu, thưa cha; mà nếu con có biết, thì cũng chẳng phải phận con bảo nó tránh xa,” Godfrey nói, đi về phía cửa.",
    "eliot-silas-marner:9.38": "“Khỉ gió, đừng có đứng đấy cãi nữa, đi bảo người ta chuẩn bị ngựa cho tao,” ông Squire nói, cầm lấy một chiếc tẩu.",
    "eliot-silas-marner:9.39": "Godfrey ra khỏi phòng, hầu như không biết mình nhẹ nhõm hơn vì cảm thấy cuộc nói chuyện đã kết thúc mà chẳng làm thay đổi gì vị thế của mình, hay bất an hơn vì đã tự vướng sâu thêm vào sự quanh co và dối trá. Những gì đã diễn ra về chuyện anh cầu hôn Nancy đã gây nên một nỗi hoảng sợ mới, sợ rằng vì vài lời nào đó sau bữa tối giữa cha anh với ông Lammeter, anh sẽ bị đẩy vào tình thế khó xử là buộc phải dứt khoát từ chối nàng khi nàng có vẻ như đã ở trong tầm tay anh. Anh chạy trốn đến nơi ẩn náu quen thuộc của mình, là hy vọng vào một bước ngoặt số phận nào đó không lường trước, một cơ may thuận lợi nào đó sẽ cứu anh khỏi những hậu quả khó chịu—có khi còn biện minh cho sự thiếu thành thật của anh bằng cách cho thấy sự khôn ngoan của nó. Và ở điểm trông cậy vào một lần gieo xúc xắc của số phận này, Godfrey khó có thể bị gọi là cổ hủ một cách đặc biệt. Vận May Thuận Lợi, tôi ngờ rằng, là vị thần của tất cả những ai đi theo mưu tính riêng của mình thay vì tuân theo một luật lệ mà họ tin tưởng. Cứ để ngay cả một người lịch thiệp thời nay rơi vào một tình thế mà anh ta xấu hổ không dám thừa nhận, và tâm trí anh ta sẽ hướng vào tất cả những lối thoát có thể giải phóng anh ta khỏi những hậu quả tính trước được của tình thế ấy. Cứ để anh ta sống vượt quá thu nhập của mình, hay trốn tránh công việc lương thiện kiên quyết đem lại tiền công, và chẳng bao lâu anh ta sẽ thấy mình mơ tưởng đến một ân nhân khả dĩ, một kẻ ngốc khả dĩ có thể bị phỉnh phờ mà dùng ảnh hưởng của mình, một trạng thái tâm trí khả dĩ ở một con người khả dĩ nào đó chưa xuất hiện. Cứ để anh ta lơ là những trách nhiệm trong chức vụ của mình, và anh ta tất yếu sẽ neo mình vào cơ may rằng cái việc bị bỏ dở có thể hóa ra không quan trọng như người ta tưởng. Cứ để anh ta phản bội lòng tin của bạn mình, và anh ta sẽ tôn thờ chính cái sự phức tạp xảo trá gọi là Vận May ấy, thứ cho anh ta hy vọng rằng bạn mình sẽ chẳng bao giờ biết. Cứ để anh ta từ bỏ một nghề thủ công tử tế để theo đuổi những cái lịch lãm của một nghề nghiệp mà tạo hóa chưa bao giờ gọi anh ta đến, và tôn giáo của anh ta chắc chắn sẽ là sự tôn thờ Vận May hồng phúc, thứ anh ta sẽ tin là đấng sáng tạo hùng mạnh của thành công. Cái nguyên lý xấu xa bị lên án trong tôn giáo ấy chính là cái trình tự có trật tự mà theo đó hạt giống sinh ra mùa màng theo đúng loại của nó.",
    "eliot-silas-marner:10.1": "Ông Thẩm phán Malam đương nhiên được người ở Tarley và Raveloe coi là một người có đầu óc rộng lớn, bởi lẽ ông có thể rút ra những kết luận rộng hơn nhiều mà không cần chứng cứ so với những gì có thể trông đợi ở những người láng giềng không có chân trong Ủy ban Trị an. Một người như thế khó mà bỏ qua manh mối hộp đánh lửa, và một cuộc điều tra được tiến hành về một gã bán hàng rong, không rõ tên, tóc đen xoăn, nước da ngoại lai, mang một hộp dao kéo và đồ trang sức, và đeo những chiếc vòng to ở tai. Nhưng hoặc vì cuộc điều tra chân chậm quá không đuổi kịp gã, hoặc vì lời mô tả khớp với quá nhiều gã bán hàng rong đến nỗi cuộc điều tra chẳng biết chọn ai trong số họ, hàng tuần lễ trôi qua, và về vụ trộm chẳng có kết quả nào khác ngoài việc nỗi xôn xao mà nó gây ra ở Raveloe dần dần lắng xuống. Sự vắng mặt của Dunstan Cass hầu như chẳng phải đề tài để bàn tán: trước đây đã có lần hắn cãi nhau với cha, rồi bỏ đi, chẳng ai biết đi đâu, để rồi trở về sau sáu tuần, lại ở chỗ cũ mà chẳng bị ai cấm, và vênh váo như thường lệ. Chính gia đình hắn, những người cũng trông chờ kết cục ấy, với khác biệt duy nhất là lần này ông Squire quyết tâm cấm hắn ở chỗ cũ, chẳng bao giờ nhắc đến sự vắng mặt của hắn; và khi chú Kimble của hắn hay ông Osgood để ý thấy, thì câu chuyện hắn đã làm chết Wildfire, và đã phạm một lỗi gì đó với cha, là đủ để khỏi ai ngạc nhiên. Việc gắn sự kiện Dunsey biến mất với sự kiện vụ trộm xảy ra cùng ngày nằm hoàn toàn ngoài lối mòn suy nghĩ của mọi người—ngay cả của Godfrey, người có lý do hơn ai hết để biết em mình có thể làm gì. Anh không nhớ giữa hai anh em có nhắc gì đến người thợ dệt kể từ hồi, mười hai năm trước, khi trò chơi con trẻ của chúng là chế giễu ông ta; và, hơn nữa, trí tưởng tượng của anh liên tục tạo ra chứng cứ ngoại phạm cho Dunstan: anh luôn thấy hắn ở một chốn lui tới hợp ý nào đó, nơi hắn đã đi bộ đến sau khi bỏ lại Wildfire—thấy hắn ăn bám những người quen tình cờ, và tính chuyện trở về nhà với thú vui cũ là hành hạ ông anh. Cho dù có bộ óc nào ở Raveloe gộp hai sự kiện kể trên lại với nhau, tôi ngờ rằng một sự kết hợp có hại đến thế cho cái danh giá theo lệ truyền của một gia đình có tấm bia tưởng niệm gắn trên tường nhà thờ và những chiếc cốc vại đáng kính hẳn cũng đã bị dập tắt, vì có khuynh hướng không lành mạnh. Nhưng bánh pudding Giáng sinh, thịt đông, và rượu mạnh dồi dào, những thứ đẩy sự độc đáo của trí óc vào dòng kênh của ác mộng, là những phương thuốc bảo quản tuyệt hảo chống lại một sự tự phát nguy hiểm của tư tưởng lúc tỉnh.",
    "eliot-silas-marner:10.2": "Khi vụ trộm được bàn tán ở quán Cầu Vồng và những nơi khác, trong những cuộc trò chuyện đàng hoàng, cán cân vẫn tiếp tục dao động giữa lời giải thích hợp lý dựa trên cái hộp đánh lửa, và giả thuyết về một bí ẩn không thể xuyên thủng, nhạo báng mọi cuộc điều tra. Những người bênh vực quan điểm hộp-đánh-lửa-và-gã-bán-hàng-rong coi phe kia là một lũ đầu óc lẫn lộn và cả tin, những kẻ vì chính mình mắt trắng dã nên tưởng ai cũng có cái nhìn trống rỗng như thế; còn những người theo thuyết không thể giải thích thì hơn cả bóng gió rằng đối thủ của họ là những con vật thích gáy trước khi tìm thấy hạt thóc nào—về độ sâu thì chỉ là những cái đĩa hớt kem nông choèn—mà sự sáng suốt của họ là ở chỗ cho rằng đằng sau cánh cửa kho thóc chẳng có gì vì họ không nhìn xuyên qua nó được; thế nên, dù cuộc tranh cãi của họ không giúp làm sáng tỏ sự thật về vụ trộm, nó lại làm sáng tỏ một số ý kiến xác đáng có tầm quan trọng phụ, gián tiếp.",
    "eliot-silas-marner:10.3": "Nhưng trong khi sự mất mát của Silas tội nghiệp đã khuấy động dòng chảy chậm chạp của những câu chuyện ở Raveloe như thế, thì chính Silas đang cảm thấy nỗi hoang vắng làm khô héo của sự mất mát mà những người hàng xóm của ông đang thong thả tranh cãi. Đối với bất cứ ai đã quan sát ông trước khi ông mất số vàng, có lẽ dường như một cuộc đời khô héo và co rút như đời ông khó lòng có thể bị tổn thương, khó lòng chịu đựng được bất cứ sự khấu trừ nào trừ khi đó là sự khấu trừ chấm dứt hẳn nó. Nhưng thực ra nó từng là một cuộc đời háo hức, chứa đầy mục đích trước mắt, thứ rào ông lại khỏi cõi vô định mênh mông, buồn bã. Nó từng là một cuộc đời bám víu; và dẫu cái vật mà những thớ sợi của nó bám quanh là một thứ chết chóc, tách rời, nó vẫn thỏa mãn nhu cầu bám víu. Nhưng giờ đây hàng rào đã đổ—chỗ dựa đã bị giật mất. Những ý nghĩ của Marner không còn có thể chuyển động theo vòng quay cũ của chúng nữa, và bị bối rối bởi một khoảng trống giống như khoảng trống mà một con kiến cần mẫn gặp phải khi mặt đất đã sụt lở trên đường nó về tổ. Khung cửi vẫn còn đó, và việc dệt, và hoa văn lớn dần trên tấm vải; nhưng kho báu sáng ngời trong cái hố dưới chân ông đã mất; viễn cảnh được mân mê và đếm nó đã mất: buổi tối chẳng còn ảo ảnh khoái lạc nào để làm dịu cơn thèm khát của linh hồn tội nghiệp. Ý nghĩ về số tiền ông sẽ kiếm được bằng công việc thực tế của mình chẳng thể mang lại niềm vui nào, vì hình ảnh còm cõi của nó chỉ là một lời nhắc nhở mới về sự mất mát của ông; và hy vọng đã bị cú đòn bất ngờ nghiền nát quá nặng nề đến nỗi trí tưởng tượng của ông không thể nán lại trên sự lớn dần của một kho tích trữ mới từ cái khởi đầu nhỏ bé ấy.",
    "eliot-silas-marner:10.4": "Ông lấp đầy khoảng trống bằng nỗi đau buồn. Khi ngồi dệt, thỉnh thoảng ông lại rên khe khẽ, như người đang đau đớn: đó là dấu hiệu những ý nghĩ của ông đã lại quay về vực thẳm bất ngờ—về khoảng thời gian buổi tối trống rỗng. Và suốt buổi tối, khi ông ngồi cô độc bên ngọn lửa leo lét của mình, ông tì khuỷu tay lên đầu gối, hai tay ôm lấy đầu, và rên rất khẽ—không như người tìm cách để được nghe thấy.",
    "eliot-silas-marner:10.5": "Thế nhưng ông không hoàn toàn bị bỏ rơi trong cơn hoạn nạn. Sự ghê sợ mà Marner xưa nay vẫn gây ra nơi những người hàng xóm đã phần nào tan đi nhờ ánh sáng mới mà nỗi bất hạnh này đã soi lên ông. Thay vì một người có nhiều mánh khóe hơn những gì người lương thiện có được, và, tệ hơn nữa, lại không có ý muốn dùng mánh khóe ấy theo cách của tình láng giềng, giờ đây rõ ràng là Silas không đủ mánh khóe để giữ lấy của cải của chính mình. Người ta thường nói về ông như một “kẻ đầu óc tơi tả tội nghiệp”; và cái sự lánh mặt hàng xóm của ông, trước đây bị quy cho ác ý và cho cái thói có lẽ là ưa giao du với những bạn bè tệ hại hơn, giờ đây bị coi chỉ là sự dở hơi.",
    "eliot-silas-marner:10.6": "Sự chuyển biến sang một tình cảm tử tế hơn này được thể hiện theo nhiều cách. Mùi nấu nướng Giáng sinh đang phảng phất trong gió, đó là mùa mà thịt lợn và dồi tiết thừa thãi gợi lên lòng bác ái ở những gia đình khá giả; và nỗi bất hạnh của Silas đã đưa ông lên hàng đầu trong ký ức của những bà nội trợ như bà Osgood. Mục sư Crackenthorp cũng vậy, trong khi răn dạy Silas rằng có lẽ tiền của ông đã bị lấy mất vì ông nghĩ đến nó quá nhiều mà chẳng bao giờ đến nhà thờ, đã củng cố giáo lý ấy bằng một món quà là mấy cái chân giò lợn, được tính toán rất khéo để xua tan những định kiến vô căn cứ chống lại giới tu sĩ. Những người hàng xóm chẳng có gì để cho ngoài lời an ủi suông tỏ ra có ý không chỉ chào hỏi Silas và bàn khá lâu về nỗi bất hạnh của ông khi họ gặp ông trong làng, mà còn chịu khó ghé đến căn nhà nhỏ của ông và bắt ông kể lại mọi chi tiết ngay tại chỗ; rồi họ sẽ cố làm ông vui lên bằng cách nói: “Thôi mà, bác Marner, rốt cuộc thì bác cũng chả khổ hơn những người nghèo khác; mà nếu bác có bị què quặt đi nữa thì giáo xứ sẽ trợ cấp cho bác.”",
    "eliot-silas-marner:10.7": "Tôi cho rằng một lý do khiến chúng ta hiếm khi có thể an ủi những người láng giềng bằng lời nói là thiện ý của chúng ta bị pha tạp, bất chấp chính chúng ta, trước khi nó kịp qua môi. Chúng ta có thể gửi dồi tiết và chân giò mà không làm chúng nhuốm mùi vị của lòng vị kỷ nơi mình; nhưng ngôn ngữ là một dòng suối gần như chắc chắn mang vị của một thứ đất pha tạp. Ở Raveloe có một tỷ lệ kha khá lòng tốt; nhưng nó thường thuộc loại sặc mùi bia và vụng về, và mang cái hình thức ít gần gũi nhất với sự khen ngợi và đạo đức giả.",
    "eliot-silas-marner:10.8": "Chẳng hạn ông Macey, một buổi tối đến đặc biệt để cho Silas biết rằng những sự việc gần đây đã đem lại cho ông cái lợi là được đánh giá thuận lợi hơn trong ý kiến của một người có óc phán xét không hình thành một cách hời hợt, đã mở đầu câu chuyện bằng cách nói, ngay khi đã ngồi xuống và sửa lại hai ngón tay cái—",
    "eliot-silas-marner:10.9": "“Nào, bác Marner ơi, ấy, bác chả cần phải ngồi mà rên rỉ. Bác mất tiền còn phúc hơn nhiều so với giữ nó bằng cách bẩn thỉu. Cái hồi bác mới đến vùng này, tôi vẫn nghĩ bác chẳng ra gì; hồi ấy bác trẻ hơn bây giờ nhiều; nhưng bác lúc nào cũng là cái giống người hay trợn mắt, mặt trắng bệch, gần giống như con bê mặt trắng ấy, có thể nói thế. Nhưng mà chả biết đâu được: chả phải thứ gì trông kỳ quái cũng đều do lão Quỷ nặn ra—ý tôi là, nói về lũ cóc với những con như thế; vì chúng thường vô hại, ấy, mà lại có ích trong việc trừ sâu bọ. Mà theo tôi thấy thì với bác cũng gần giống như thế. Dẫu về mấy thứ cỏ thuốc chữa bệnh khó thở ấy, nếu bác mang cái kiểu hiểu biết ấy từ những miền xa xôi về, thì lẽ ra bác có thể rộng rãi với nó hơn một tí. Mà nếu cái hiểu biết ấy không phải do đường ngay mà có, thì, ấy, bác có thể chuộc lại bằng cách đi nhà thờ đều đặn; vì, như những đứa trẻ mà Bà Thầy đã chữa bằng bùa ấy, tôi đã dự lễ rửa tội cho chúng nó lần này đến lần khác, mà chúng nó vẫn nhận nước thánh y như thường. Mà thế là hợp lẽ; vì nếu lão Quỷ có muốn làm một tí việc tốt nhân ngày lễ, ấy, thì ai có gì mà phản đối? Tôi nghĩ thế đấy nhá; mà tôi đã làm thư ký giáo xứ này bốn chục năm, và tôi biết, khi mục sư với tôi đọc lời nguyền rủa vào Thứ Tư Lễ Tro, thì chả có lời nguyền nào dành cho những người muốn được chữa bệnh mà không cần bác sĩ, mặc cho Kimble muốn nói gì thì nói. Thế nên, bác Marner, như tôi đang nói—vì sự đời có những khúc quanh co có thể đưa mình đến tận cuối cuốn sách kinh trước khi mình quay về được với chúng—lời khuyên của tôi là bác cứ giữ lấy tinh thần; vì còn chuyện nghĩ rằng bác là người thâm hiểm, và trong bụng có nhiều điều hơn là dám phơi ra ánh sáng ban ngày, thì tôi chẳng ưng cái ý ấy chút nào, mà tôi cũng bảo với hàng xóm như thế. Vì, tôi bảo, các người nói chuyện bác Marner bịa ra câu chuyện—ấy, thế là nhảm nhí, nhảm nhí quá xá: phải là một người tinh khôn mới bịa được câu chuyện như thế; mà, tôi bảo, trông bác ấy sợ hãi như con thỏ đế.”",
    "eliot-silas-marner:10.10": "Suốt bài nói lan man này Silas vẫn bất động trong tư thế trước đó, tì khuỷu tay lên đầu gối và áp hai bàn tay vào đầu. Ông Macey, chẳng chút nghi ngờ rằng mình đã được lắng nghe, ngừng lại, chờ một câu đáp tỏ lòng cảm kích, nhưng Marner vẫn im lặng. Ông có cảm giác rằng ông già có ý tốt bụng và đầy tình láng giềng; nhưng lòng tốt ấy rọi xuống ông như ánh nắng rọi xuống kẻ khốn khổ—ông chẳng còn lòng dạ nào để nếm trải nó, và cảm thấy nó ở rất xa mình.",
    "eliot-silas-marner:10.11": "“Nào, bác Marner, bác không có gì để nói về chuyện ấy à?” cuối cùng ông Macey nói, giọng thoáng chút sốt ruột.",
    "eliot-silas-marner:10.12": "“Ồ,” Marner nói, chậm rãi, lắc cái đầu giữa hai bàn tay, “tôi cám ơn ông—cám ơn ông—có lòng tốt.”",
    "eliot-silas-marner:10.13": "“Ừ, ừ, hẳn rồi: tôi đã nghĩ là bác sẽ thế,” ông Macey nói; “mà lời khuyên của tôi là—bác có bộ quần áo ngày Chủ nhật nào không?”",
    "eliot-silas-marner:10.14": "“Không,” Marner nói.",
    "eliot-silas-marner:10.15": "“Tôi đã ngờ là thế,” ông Macey nói. “Này, để tôi khuyên bác may một bộ quần áo ngày Chủ nhật: có thằng Tookey đấy, nó là cái thằng tội nghiệp, nhưng nó đã nhận cái nghề may của tôi, với một ít tiền của tôi trong đó, và nó sẽ may cho bác một bộ giá rẻ, cho bác chịu tiền, rồi thì bác có thể đi nhà thờ, mà ra vẻ láng giềng một tí. Ấy, từ hồi bác đến vùng này bác chưa bao giờ nghe tôi nói ‘A-men’, và tôi khuyên bác chớ có chần chừ, vì sẽ tệ hại lắm khi thằng Tookey được một mình làm hết, vì có khi tôi chả còn đủ sức mà đứng ở bục nữa, đến mùa đông năm sau.” Đến đây ông Macey ngừng lại, có lẽ chờ đợi một dấu hiệu xúc động nào đó ở người nghe; nhưng không nhận thấy gì, ông nói tiếp. “Còn tiền may bộ quần áo, ấy, bác dệt vải kiếm được chừng một bảng một tuần, bác Marner ạ, mà bác còn trẻ, nhỉ, dù trông bác tơi tả thế. Ấy, hồi bác mới đến vùng này hẳn bác chưa đến hai mươi lăm, nhỉ?”",
    "eliot-silas-marner:10.16": "Silas hơi giật mình trước sự chuyển sang giọng hỏi han, và đáp nhẹ nhàng: “Tôi không biết; tôi không nói cho đích xác được—đã lâu lắm rồi.”",
    "eliot-silas-marner:10.17": "Sau khi nhận được một câu trả lời như thế, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi ông Macey nhận xét, vào cuối buổi tối hôm ấy ở quán Cầu Vồng, rằng đầu óc Marner “lộn tùng phèo cả,” và rằng thật đáng ngờ là liệu ông ta có bao giờ biết khi nào Chủ nhật đến hay không, điều đó cho thấy ông ta còn là một kẻ ngoại đạo tệ hơn khối con chó.",
    "eliot-silas-marner:10.18": "Một người khác trong số những người an ủi Silas, ngoài ông Macey, đến với ông với một tâm trí chất đầy cùng một đề tài ấy. Đó là bà Winthrop, vợ người thợ đóng bánh xe. Dân Raveloe không đi nhà thờ đều đặn một cách nghiêm ngặt, và có lẽ trong giáo xứ hầu như chẳng có ai lại không cho rằng đi nhà thờ vào mọi ngày Chủ nhật trong năm là tỏ ra một mong muốn tham lam được lòng Thiên đường, và giành được một lợi thế không chính đáng so với láng giềng—một ước muốn được tốt hơn “đám thường dân,” điều có thể ngụ ý chê trách những người cũng có cha đỡ đầu mẹ đỡ đầu như mình, và có quyền ngang bằng được hưởng nghi lễ an táng. Đồng thời, người ta hiểu rằng tất cả những ai không phải là người hầu trong nhà, hay trai trẻ, đều cần phải chịu lễ ban thánh thể vào một trong những ngày lễ lớn: chính ông Squire Cass cũng chịu lễ vào ngày Giáng sinh; còn những người được coi là “sống tốt” thì đi nhà thờ thường xuyên hơn, dẫu vẫn còn chừng mực.",
    "eliot-silas-marner:10.19": "Bà Winthrop là một trong những người ấy: về mọi mặt bà là một người đàn bà có lương tâm cẩn trọng, hăm hở với bổn phận đến nỗi đời sống dường như ban bổn phận cho bà quá ít ỏi trừ phi bà dậy lúc bốn giờ rưỡi, dẫu điều này lại khiến công việc trở nên khan hiếm vào những giờ muộn hơn của buổi sáng, một vấn đề bà phải thường xuyên tìm cách giải quyết. Thế nhưng bà không có cái tính khí đanh đá vốn đôi khi được cho là điều kiện cần thiết của những thói quen như thế: bà là một người đàn bà rất hiền lành, nhẫn nại, mà bản tính là tìm kiếm mọi yếu tố buồn bã hơn và nghiêm trang hơn của cuộc đời, và cho tâm trí mình gặm cỏ trên chúng. Bà là người bao giờ cũng được nghĩ đến đầu tiên ở Raveloe khi trong nhà có người ốm hay người chết, khi cần đặt đỉa, hay khi bà đỡ ở cữ bất ngờ bỏ việc. Bà là một “người đàn bà dễ chịu”—ưa nhìn, nước da tươi tắn, đôi môi lúc nào cũng hơi mím lại, như thể bà cảm thấy mình đang ở trong phòng người bệnh có mặt bác sĩ hay mục sư. Nhưng bà chẳng bao giờ rên rỉ; chưa ai thấy bà rơi nước mắt; bà chỉ đơn giản là nghiêm trang và hay lắc đầu thở dài, gần như không ai nhận thấy, như một người đưa tang không phải là thân quyến. Có vẻ lạ lùng là Ben Winthrop, người mê vại bia và câu đùa của mình, lại hòa hợp với bà Dolly đến thế; nhưng bà đón nhận những câu đùa và tính vui nhộn của chồng cũng nhẫn nại như mọi thứ khác, cho rằng “đàn ông thì cứ thế,” và nhìn phái mạnh như những con vật mà Trời đã muốn làm cho sinh ra đã phiền phức, như bò mộng với gà tây trống.",
    "eliot-silas-marner:10.20": "Người đàn bà tốt bụng, lành mạnh này khó lòng không để tâm trí hướng mạnh về Silas Marner, giờ đây khi ông hiện ra trong ánh sáng của một người đau khổ; và một chiều Chủ nhật bà dẫn cậu con trai nhỏ Aaron theo, đi thăm Silas, tay cầm mấy cái bánh mỡ lợn nhỏ, những thứ dẹt dẹt như bánh bột rất được ưa chuộng ở Raveloe. Aaron, một cậu bé bảy tuổi má đỏ như táo, với một cái diềm cổ áo hồ bột trắng tinh trông như cái đĩa đựng táo, cần đến tất cả sự tò mò phiêu lưu của mình để có thể bạo gan chống lại khả năng ông thợ dệt mắt to có thể làm hại đến thân thể cậu; và mối ngờ vực của cậu tăng lên nhiều khi, đến hố đá, họ nghe thấy tiếng khung cửi bí ẩn.",
    "eliot-silas-marner:10.21": "“À, đúng như tôi nghĩ,” bà Winthrop nói, buồn bã.",
    "eliot-silas-marner:10.22": "Họ phải gõ cửa thật to Silas mới nghe thấy; nhưng khi ông ra cửa ông không tỏ vẻ sốt ruột, như có lẽ ngày trước ông đã thế, trước một cuộc viếng thăm không mời mà đến và không ngờ tới. Trước đây, lòng ông như một chiếc tráp khóa kín có kho báu bên trong; nhưng giờ đây chiếc tráp đã trống rỗng, và ổ khóa đã gãy. Bị bỏ lại mò mẫm trong bóng tối, chỗ dựa đã mất hẳn, Silas tất yếu có một cảm giác, dẫu đờ đẫn và nửa tuyệt vọng, rằng nếu có sự giúp đỡ nào đến với ông thì nó phải đến từ bên ngoài; và có một chút xao động mong đợi khi ông nhìn thấy đồng loại, một ý thức mờ nhạt về sự lệ thuộc vào thiện ý của họ. Ông mở rộng cửa cho Dolly vào, nhưng không đáp lại lời chào của bà theo cách nào khác ngoài việc xê chiếc ghế bành đi vài phân làm dấu cho bà ngồi xuống đó. Dolly, vừa ngồi xuống, đã giở tấm vải trắng phủ mấy cái bánh mỡ lợn, và nói với vẻ nghiêm trang nhất của mình—",
    "eliot-silas-marner:10.23": "“Hôm qua tôi có mẻ nướng bánh, bác Marner ạ, mà bánh mỡ lợn ra lò ngon hơn mọi khi, nên tôi muốn mời bác nhận lấy mấy cái, nếu bác thấy được. Bản thân tôi chả ăn những thứ ấy, vì tôi thì quanh năm suốt tháng chỉ thích mẩu bánh mì thôi; nhưng dạ dày đàn ông được nặn ra buồn cười lắm, họ cứ muốn thay đổi món—họ thế đấy, tôi biết mà, Chúa thương lấy họ.”",
    "eliot-silas-marner:10.24": "Dolly khẽ thở dài khi chìa mấy cái bánh cho Silas, ông cảm ơn bà tử tế và nhìn chúng rất sát, lơ đãng, vì đã quen nhìn như thế mọi thứ ông cầm vào tay—trong khi suốt lúc ấy bị đôi mắt tròn sáng ngời đầy kinh ngạc của cậu bé Aaron dõi theo, cậu đã biến chiếc ghế của mẹ thành một công sự và đang ló ra nhìn từ đằng sau nó.",
    "eliot-silas-marner:10.25": "“Có chữ châm trên bánh đấy,” Dolly nói. “Bản thân tôi chả đọc được, mà cũng chả ai, kể cả ông Macey, biết cho đích xác nghĩa của chúng là gì; nhưng chúng có nghĩa tốt, vì chúng giống những chữ trên tấm khăn phủ bục giảng ở nhà thờ. Chữ gì thế, Aaron, con yêu?”",
    "eliot-silas-marner:10.26": "Aaron rút lui hẳn ra sau công sự của mình.",
    "eliot-silas-marner:10.27": "“Ô hay, thế là hư đấy,” mẹ cậu nói, nhẹ nhàng. “Thôi, chữ gì thì chữ, chúng có nghĩa tốt; mà ấy là cái khuôn dấu đã có trong nhà chúng tôi, ông nhà tôi bảo, từ hồi ông ấy còn bé tí, mẹ ông ấy vẫn in nó lên bánh, và tôi cũng bao giờ cũng in lên; vì nếu có điều gì tốt lành, thì ở đời này chúng ta cần đến nó.”",
    "eliot-silas-marner:10.28": "“Đấy là I. H. S.,” Silas nói, trước bằng chứng học thức ấy Aaron lại ló ra nhìn từ sau chiếc ghế.",
    "eliot-silas-marner:10.29": "“Chà, hẳn rồi, bác đọc ra được chúng đấy,” Dolly nói. “Ông Ben đã đọc chúng cho tôi nghe bao nhiêu lần, nhưng chúng lại tuột khỏi đầu tôi; thế mới đáng tiếc, vì chúng là những chữ tốt, không thì chúng đã chả có ở trong nhà thờ; nên tôi châm chúng lên tất cả các ổ bánh mì với tất cả các cái bánh, dẫu đôi khi chúng không giữ được, vì bột nở—vì, như tôi đã nói, nếu có điều gì tốt lành để có được thì ở đời này chúng ta cần đến nó—cần thật đấy; và tôi mong chúng sẽ mang điều tốt lành đến cho bác, bác Marner ạ, vì chính với ý ấy mà tôi mang bánh đến cho bác; mà bác xem, lần này chữ giữ được tốt hơn mọi khi.”",
    "eliot-silas-marner:10.30": "Silas cũng không giải nghĩa được những con chữ ấy hơn gì Dolly, nhưng không thể nào hiểu lầm cái mong muốn đem lại niềm an ủi vang lên trong giọng nói nhỏ nhẹ của bà. Ông nói, với nhiều cảm xúc hơn trước—“Cám ơn bác—cám ơn bác có lòng tốt.” Nhưng ông đặt mấy cái bánh xuống và ngồi xuống một cách lơ đãng—buồn bã không ý thức được bất cứ lợi ích rõ rệt nào mà mấy cái bánh và những con chữ, hay thậm chí lòng tốt của Dolly, có thể hướng tới cho ông.",
    "eliot-silas-marner:10.31": "“À, nếu ở đâu có điều tốt lành, thì chúng ta cần đến nó,” Dolly nhắc lại, bà vốn chẳng dễ gì bỏ một câu nói có ích. Bà nhìn Silas thương hại trong khi nói tiếp. “Nhưng sáng nay bác không nghe thấy chuông nhà thờ à, bác Marner? Tôi ngờ là bác không biết hôm nay là Chủ nhật. Sống lẻ loi một mình ở đây, chắc bác mất cả đếm ngày; rồi thì, khi khung cửi của bác kêu ầm ầm, bác chả nghe được tiếng chuông, nhất là bây giờ sương giá làm tắt cả tiếng.”",
    "eliot-silas-marner:10.32": "“Có, tôi có; tôi nghe thấy chuông,” Silas nói, đối với ông tiếng chuông ngày Chủ nhật chỉ là một sự tình cờ của ngày ấy, chứ không phải một phần sự thiêng liêng của nó. Ở Lantern Yard không có chuông.",
    "eliot-silas-marner:10.33": "“Lạy trời!” Dolly nói, ngừng lại một lúc rồi mới nói tiếp. “Nhưng thật đáng tiếc là bác lại làm việc vào ngày Chủ nhật, mà không tắm rửa cho sạch sẽ—nếu bác không đi nhà thờ; vì nếu bác có món gì đang quay trên lửa thì có thể là bác không bỏ nó đi được, vì bác là người sống một mình. Nhưng có lò bánh đấy, nếu bác chịu bỏ ra hai xu mà thuê lò thỉnh thoảng một lần,—dĩ nhiên không phải tuần nào cũng thế—chính tôi cũng chả thích làm thế,—thì bác có thể mang bữa trưa của bác đến đấy, vì ngày Chủ nhật có tí gì nóng sốt mà ăn mới phải lẽ, chứ đừng để đến nỗi bác không phân biệt nổi bữa trưa Chủ nhật với bữa cơm nguội hôm thứ Bảy. Nhưng bây giờ, vào ngày Giáng sinh, cái ngày Giáng sinh phước lành đang tới đây, nếu bác mang bữa trưa đến lò bánh, rồi đi nhà thờ, mà ngắm cây ô rô với cây thông đỏ, nghe bài thánh ca, rồi chịu lễ ban thánh thể, thì bác sẽ khá hơn nhiều lắm, và bác sẽ biết mình đang đứng ở đầu nào, và bác có thể đặt lòng tin vào Các Đấng biết rõ hơn chúng ta, bởi bác đã làm cái điều mà tất cả chúng ta có bổn phận phải làm.”",
    "eliot-silas-marner:10.34": "Lời khuyên nhủ của Dolly, một nỗ lực nói năng dài khác thường đối với bà, được thốt ra bằng cái giọng dịu dàng, thuyết phục mà bà vẫn dùng để cố nài một người ốm uống thuốc, hay ăn một bát cháo loãng mà người ấy không thấy thèm. Trước đây Silas chưa bao giờ bị thúc ép sát sao về chuyện ông không đi nhà thờ, điều mà người ta chỉ coi là một phần trong sự kỳ quặc nói chung của ông; và ông quá thẳng thắn và chất phác để có thể lẩn tránh lời khẩn khoản của Dolly.",
    "eliot-silas-marner:10.35": "“Không, không,” ông nói, “tôi chẳng biết gì về nhà thờ. Tôi chưa bao giờ đến nhà thờ.”",
    "eliot-silas-marner:10.36": "“Không ư!” Dolly nói, giọng khẽ khàng đầy kinh ngạc. Rồi chợt nghĩ đến việc Silas đã đến từ một miền đất xa lạ, bà nói: “Có lẽ nào ở nơi bác sinh ra người ta không có nhà thờ?”",
    "eliot-silas-marner:10.37": "“Ồ, có chứ,” Silas nói, trầm ngâm, ngồi trong tư thế quen thuộc của ông, tì lên đầu gối và đỡ lấy đầu. “Có nhà thờ—nhiều lắm—đó là một thành phố lớn. Nhưng tôi chẳng biết gì về chúng—tôi đi nhà nguyện.”",
    "eliot-silas-marner:10.38": "Dolly rất bối rối trước cái từ mới này, nhưng bà hơi sợ hỏi thêm, e rằng “nhà nguyện” có thể có nghĩa là một hang ổ tội lỗi nào đó. Sau một lúc suy nghĩ, bà nói—",
    "eliot-silas-marner:10.39": "“Thôi, bác Marner, chả bao giờ là quá muộn để sang trang mới, mà nếu bác chưa bao giờ có nhà thờ, thì chả biết được nó sẽ đem lại cho bác bao nhiêu điều tốt. Vì tôi cảm thấy phấn chấn và dễ chịu chưa từng thấy, khi tôi đã đi nghe kinh nguyện, với tiếng hát ngợi khen và tôn vinh Chúa, mà ông Macey xướng lên—với mục sư Crackenthorp nói những lời hay lẽ phải, nhất là vào Ngày Lễ Ban Thánh thể; và nếu có tí phiền muộn nào đến, tôi cảm thấy mình chịu đựng được, vì tôi đã tìm sự giúp đỡ ở đúng nơi, và đã phó thác mình cho Các Đấng mà rốt cuộc tất cả chúng ta đều phải phó thác mình; và nếu chúng ta đã làm phần việc của mình, thì chả thể tin được là Các Đấng ở trên chúng ta lại tệ hơn chúng ta, mà không làm tròn phần việc của Các Đấng.”",
    "eliot-silas-marner:10.40": "Lời trình bày nền thần học Raveloe giản dị của Dolly tội nghiệp rơi vào tai Silas khá vô nghĩa, vì trong đó chẳng có lời nào có thể đánh thức ký ức về cái mà ông đã từng biết là tôn giáo, và ông hoàn toàn chịu không hiểu nổi đại từ số nhiều kia, vốn chẳng phải là dị giáo gì của Dolly, mà chỉ là cách bà tránh một sự thân mật quá trớn. Ông vẫn im lặng, không thấy muốn tán thành cái phần trong lời Dolly mà ông hiểu đầy đủ—lời bà khuyên ông nên đi nhà thờ. Thật ra Silas chẳng quen nói gì ngoài vài câu hỏi đáp ngắn ngủi cần cho việc làm ăn giản dị của mình, nên lời lẽ khó mà đến với ông nếu không có một mục đích rõ rệt thúc bách.",
    "eliot-silas-marner:10.41": "Nhưng lúc này, cậu bé Aaron, đã quen dần với sự hiện diện đáng sợ của ông thợ dệt, đã tiến đến bên mẹ, và Silas, có vẻ như lần đầu tiên để ý đến cậu, cố đáp lại những dấu hiệu thiện ý của Dolly bằng cách mời cậu bé một mẩu bánh mỡ lợn. Aaron hơi rụt người lại, và dụi đầu vào vai mẹ, nhưng vẫn cho rằng mẩu bánh đáng để liều đưa tay ra lấy.",
    "eliot-silas-marner:10.42": "“Ối giời, xấu hổ chưa, Aaron,” mẹ cậu nói, dẫu vậy vẫn bế cậu lên lòng; “ấy, con chưa nên đòi bánh nữa đâu. Nó ăn khỏe ghê gớm,” bà nói tiếp, khẽ thở dài—“khỏe thật, Chúa biết đấy. Nó là đứa út nhà tôi, và chúng tôi chiều nó hư hỏng cả, vì tôi hay ông nhà tôi lúc nào cũng phải để nó trong tầm mắt—phải thế, chẳng sai.”",
    "eliot-silas-marner:10.43": "Bà vuốt mái đầu nâu của Aaron, và nghĩ rằng hẳn bác Marner sẽ thấy dễ chịu khi được nhìn một “đứa bé đẹp như tranh” như thế. Nhưng Marner, ở phía bên kia lò sưởi, chỉ thấy khuôn mặt hồng hào xinh xắn ấy như một hình tròn mờ nhạt, với hai đốm tối trong đó.",
    "eliot-silas-marner:10.44": "“Mà nó có giọng như chim ấy—bác chả ngờ đâu,” Dolly nói tiếp; “nó hát được một bài ca-rồn Giáng sinh mà bố nó đã dạy; và tôi coi đó là điềm nó sẽ nên người tử tế, vì nó học những bài hát hay nhanh thế. Nào, Aaron, đứng lên mà hát bài ca-rồn cho bác Marner nghe nào.”",
    "eliot-silas-marner:10.45": "Aaron đáp lại bằng cách dụi trán vào vai mẹ.",
    "eliot-silas-marner:10.46": "“Ối, thế là hư đấy,” Dolly nói, dịu dàng. “Đứng lên, khi mẹ bảo, và để mẹ cầm hộ cái bánh cho đến khi con hát xong.”",
    "eliot-silas-marner:10.47": "Aaron chẳng phải không muốn phô bày tài năng của mình, ngay cả trước một con yêu tinh, trong những hoàn cảnh có người che chở; và sau vài dấu hiệu e thẹn nữa, chủ yếu là dụi mu bàn tay lên mắt, rồi nhìn trộm qua kẽ tay về phía bác Marner, để xem bác có vẻ mong chờ bài “ca-rồn” không, cuối cùng cậu chịu để người ta sửa lại đầu cho ngay ngắn, và đứng sau cái bàn, chỉ để lộ ra phía trên mặt bàn đến chỗ diềm cổ áo rộng, đến nỗi trông cậu như cái đầu một thiên thần nhỏ chẳng bận lòng vì thân thể, cậu bắt đầu bằng một giọng líu lo trong trẻo, theo một giai điệu có nhịp như tiếng búa cần mẫn:",
    "eliot-silas-marner:10.48": "“Chúa ban an lành, hỡi các quý ông vui vẻ,\nChớ để điều chi làm các ông âu lo,\nVì Giê-su Ki-tô Đấng Cứu Thế\nĐã giáng sinh vào ngày lễ Giáng sinh.”",
    "eliot-silas-marner:10.49": "Dolly lắng nghe với vẻ sùng kính, đưa mắt liếc Marner với đôi chút tin tưởng rằng khúc ca này sẽ giúp dụ ông đến nhà thờ.",
    "eliot-silas-marner:10.50": "“Đấy là nhạc Giáng sinh,” bà nói, khi Aaron đã hát xong, và đã lại giữ chắc được mẩu bánh của mình. “Chả có thứ nhạc nào bằng nhạc Giáng sinh—‘Hãy nghe thiên thằn cất tiếng ca.’ Mà bác có thể hình dung nó ở nhà thờ thì thế nào, bác Marner ạ, với kèn fagot và các giọng hát, đến nỗi mình không thể không nghĩ là mình đã đến một nơi tốt đẹp hơn rồi—vì tôi chả muốn nói xấu thế gian này, bởi chính Các Đấng biết rõ nhất đã đặt chúng ta vào đây—nhưng nào là rượu chè, nào là cãi cọ, nào là những bệnh tật hiểm nghèo, nào là những cái chết vật vã, mà tôi đã thấy bao nhiêu lần, người ta biết ơn khi được nghe về một nơi tốt đẹp hơn. Thằng bé hát hay đấy chứ nhỉ, bác Marner?”",
    "eliot-silas-marner:10.51": "“Phải,” Silas nói, lơ đãng, “hay lắm.”",
    "eliot-silas-marner:10.52": "Bài ca mừng Giáng sinh, với nhịp điệu như tiếng búa, đã rơi vào tai ông như một thứ nhạc lạ lùng, hoàn toàn không giống một bài thánh thi, và không thể nào có chút hiệu quả nào như Dolly dự tính. Nhưng ông muốn cho bà thấy là ông biết ơn, và cách duy nhất nảy ra trong đầu ông là mời Aaron thêm một mẩu bánh nữa.",
    "eliot-silas-marner:10.53": "“Ồ, không, cám ơn bác, bác Marner,” Dolly nói, giữ đôi tay sẵn lòng của Aaron xuống. “Bây giờ chúng tôi phải về nhà rồi. Thôi tôi xin chào bác, bác Marner; và nếu có bao giờ bác thấy trong người khó ở thế nào mà không tự xoay xở được, tôi sẽ đến dọn dẹp cho bác, và nấu cho bác tí gì ăn, sẵn lòng thôi. Nhưng tôi xin bác, van bác, thôi đừng dệt vào ngày Chủ nhật nữa, vì nó có hại cho cả hồn lẫn xác—mà tiền kiếm bằng cách ấy rốt cuộc sẽ là một cái giường tồi để nằm xuống, nếu nó không bay mất, chả ai biết đi đâu, như sương muối trắng. Và bác bỏ quá cho tôi đã nói năng sỗ sàng thế với bác, bác Marner ạ, vì tôi mong điều tốt cho bác—thật đấy. Cúi chào bác đi, Aaron.”",
    "eliot-silas-marner:10.54": "Silas nói “Chào bác, và cám ơn bác có lòng tốt,” khi ông mở cửa cho Dolly, nhưng ông không khỏi cảm thấy nhẹ nhõm khi bà đã đi—nhẹ nhõm vì ông lại có thể dệt và rên rỉ thoải mái. Cách nhìn giản dị của bà về cuộc đời và những niềm an ủi của nó, bằng cách đó bà đã cố làm ông vui lên, chỉ giống như một bản tường thuật về những vật xa lạ mà trí tưởng tượng của ông không thể hình dung ra. Những nguồn suối của tình yêu con người và của niềm tin vào một tình yêu thiêng liêng chưa được khai mở, và tâm hồn ông vẫn là dòng suối nhỏ co rút, chỉ khác ở chỗ cái rãnh cát nhỏ bé của nó đã bị lấp, và nó lang thang hỗn loạn va vào chướng ngại tăm tối.",
    "eliot-silas-marner:10.55": "Và thế là, bất chấp những lời thuyết phục chân thành của ông Macey và bà Dolly Winthrop, Silas đã trải qua ngày Giáng sinh trong cô độc, ăn miếng thịt của mình với lòng buồn bã, dẫu miếng thịt đã đến với ông như một món quà của tình láng giềng. Buổi sáng ông nhìn ra lớp sương giá đen dường như đè nặng tàn nhẫn lên từng ngọn cỏ, trong khi cái ao đỏ nửa đóng băng run rẩy dưới cơn gió buốt; nhưng về chiều tuyết bắt đầu rơi, và che rèm khuất khỏi ông cả cảnh tượng ảm đạm ấy, nhốt chặt ông lại với nỗi đau buồn chật hẹp của mình. Và ông ngồi trong căn nhà bị trộm của mình suốt cả buổi tối dài dằng dặc, chẳng buồn đóng cửa chớp hay khóa cửa, ép đầu giữa hai bàn tay mà rên rỉ, cho đến khi cái lạnh túm lấy ông và bảo cho ông biết rằng ngọn lửa của ông đã thành tro xám.",
    "eliot-silas-marner:10.56": "Trên đời này chẳng ai ngoài chính ông biết rằng ông vẫn là Silas Marner ấy, người đã từng yêu đồng loại bằng tình yêu dịu dàng, và tin cậy vào một lòng tốt vô hình. Ngay cả đối với chính ông, trải nghiệm quá khứ ấy cũng đã trở nên mờ nhạt.",
    "eliot-silas-marner:10.57": "Nhưng ở làng Raveloe chuông vang lên rộn rã, và nhà thờ đông hơn suốt cả những ngày còn lại trong năm, với những khuôn mặt đỏ au giữa những cành lá xanh thẫm sum suê—những khuôn mặt đã được chuẩn bị cho một buổi lễ dài hơn thường lệ bằng một bữa sáng thơm lừng bánh mì nướng và bia. Những cành lá xanh ấy, bài thánh thi và bài thánh ca chỉ được nghe vào dịp Giáng sinh—ngay cả bản Tín điều Athanasius, thứ chỉ được phân biệt với các bản khác ở chỗ dài hơn và có công hiệu đặc biệt, vì nó chỉ được đọc vào những dịp hiếm hoi—đem lại một cảm giác hân hoan mơ hồ, mà những người đàn ông trưởng thành cũng chẳng tìm được lời nào để nói lên hơn gì lũ trẻ, rằng một điều gì lớn lao và huyền nhiệm đã được làm cho họ trên trời cao và dưới đất thấp, điều mà họ đang chiếm lấy làm của mình bằng sự có mặt của mình. Rồi những khuôn mặt đỏ au len lỏi qua sương giá đen buốt cắt da về nhà mình, cảm thấy mình được tự do suốt phần còn lại của ngày để ăn, uống và vui vẻ, và sử dụng quyền tự do Ki-tô giáo ấy chẳng chút rụt rè.",
    "eliot-silas-marner:10.58": "Ở buổi họp mặt gia đình của ông Squire Cass ngày hôm ấy chẳng ai nhắc đến Dunstan—chẳng ai tiếc vì hắn vắng mặt, hay sợ rằng sự vắng mặt ấy sẽ quá lâu. Ông bác sĩ và vợ, chú và thím Kimble, có mặt ở đó, và câu chuyện Giáng sinh thường niên được tiến hành trọn vẹn không bỏ sót điều gì, lên đến cao trào là những trải nghiệm của bác sĩ Kimble khi ông đi thực tập ở các bệnh viện Luân Đôn ba mươi năm trước, kèm theo những giai thoại nghề nghiệp ấn tượng thu lượm được hồi ấy. Tiếp đó là chơi bài, với cái lần thường niên thím Kimble không ra được quân cùng chất, và cơn cáu kỉnh của chú Kimble về nước bài lẻ quyết định, thứ hiếm khi ông giải thích được nếu nó không về phe mình, mà không phải lật lại tất cả các nước bài để xem chúng có được tạo thành theo những nguyên tắc đúng đắn không: toàn bộ được kèm theo một mùi rượu pha nước bốc hơi nồng nặc.",
    "eliot-silas-marner:10.59": "Nhưng buổi họp mặt ngày Giáng sinh, vì là một buổi họp mặt thuần túy gia đình, không phải là lễ hội rực rỡ bậc nhất trong mùa ở Nhà Đỏ. Chính buổi khiêu vũ lớn đêm Giao thừa mới làm nên vinh quang của lòng hiếu khách nơi ông Squire Cass, cũng như nơi tổ tiên ông, từ thuở xa xưa không ai còn nhớ. Đây là dịp mà toàn thể giới thượng lưu ở Raveloe và Tarley, dù là những người quen cũ bị chia cách bởi những quãng đường dài đầy ổ gà, hay những người quen đã nguội lạnh vì những hiểu lầm liên quan đến những con bê sổng chuồng, hay những người quen dựa trên sự hạ cố lúc có lúc không, đều trông chờ được gặp nhau và cư xử với nhau một cách hợp lẽ. Đây là dịp mà các mệnh phụ xinh đẹp ngồi đệm sau lưng ngựa đến dự gửi trước những hộp mũ của mình, chứa nhiều thứ hơn là chỉ bộ trang phục dạ hội; vì bữa tiệc không kết thúc chỉ trong một buổi tối, như một cuộc vui tầm thường ở thị trấn, nơi toàn bộ đồ ăn được bày lên bàn một lượt, mà chăn đệm thì thiếu thốn. Nhà Đỏ được tích trữ lương thực như thể sắp bị vây hãm; còn về những chiếc đệm lông dự phòng sẵn sàng trải xuống sàn, chúng nhiều đến mức như người ta có thể chờ đợi một cách tự nhiên ở một gia đình đã tự giết ngỗng nhà mình qua nhiều thế hệ.",
    "eliot-silas-marner:10.60": "Godfrey Cass đang trông ngóng đêm Giao thừa này với một khao khát dại dột và liều lĩnh, khiến anh như nửa điếc trước người bạn đồng hành dai dẳng của mình, Nỗi Lo Âu.",
    "eliot-silas-marner:10.61": "“Dunsey sắp về nhà rồi đấy: sẽ có một trận bùng nổ lớn, và anh sẽ đút lót thế nào để ác ý của nó phải im lặng?” Nỗi Lo Âu nói.",
    "eliot-silas-marner:10.62": "“Ồ, có lẽ nó sẽ không về trước đêm Giao thừa đâu,” Godfrey nói; “và lúc ấy tôi sẽ ngồi bên Nancy, và khiêu vũ với nàng, và nhận được một cái nhìn dịu dàng của nàng dù nàng có muốn hay không.”",
    "eliot-silas-marner:10.63": "“Nhưng ở một phía khác người ta đang cần tiền,” Nỗi Lo Âu nói, giọng to hơn, “và anh sẽ kiếm nó bằng cách nào nếu không bán chiếc ghim kim cương của mẹ anh? Mà nếu anh không kiếm được...?”",
    "eliot-silas-marner:10.64": "“Thì, nhưng có thể sẽ có chuyện gì đó xảy ra khiến mọi sự dễ dàng hơn. Dẫu sao thì cũng có một niềm vui đang ở ngay trong tầm tay tôi: Nancy sắp đến.”",
    "eliot-silas-marner:10.65": "“Phải, mà giả sử cha anh đẩy sự việc đến chỗ buộc anh phải từ chối cưới nàng—và phải nói ra lý do của mình thì sao?”",
    "eliot-silas-marner:10.66": "“Câm miệng đi, và đừng quấy rầy tôi. Tôi đã thấy được đôi mắt Nancy, đúng như lúc chúng sẽ nhìn tôi, và đã cảm thấy bàn tay nàng trong tay tôi rồi.”",
    "eliot-silas-marner:10.67": "Nhưng Nỗi Lo Âu vẫn tiếp tục, dẫu ở giữa đám đông Giáng sinh ồn ã; nhất định không chịu im hẳn ngay cả khi đã uống rất nhiều.",
    "eliot-silas-marner:11.1": "Có những người đàn bà, tôi xin nhận, sẽ chẳng nổi bật gì khi ngồi trên yên đệm sau lưng ngựa, mình khoác chiếc áo khoác cưỡi ngựa kiểu joseph màu nâu xám, đầu đội chiếc mũ lông hải ly cũng nâu xám, với chỏm mũ trông như một cái nồi hầm nhỏ; bởi một thứ áo gợi nhớ chiếc áo khoác dài của người đánh xe, cắt ra từ một mảnh vải eo hẹp chỉ đủ cho những cái cổ choàng tí hon, thì chẳng thích hợp để che đi những chỗ khiếm khuyết của dáng người, mà màu nâu xám cũng chẳng phải thứ màu làm nổi bật đôi má vàng vọt. Cho nên vẻ đẹp của cô Nancy Lammeter càng thêm đắc thắng khi cô trông say đắm lòng người trong bộ trang phục ấy, lúc ngồi trên yên đệm sau lưng người cha cao lớn, thẳng lưng, một tay ôm lấy ông, mắt mở to lo lắng nhìn xuống những vũng nước, vũng bùn đầy tuyết đánh lừa người, nơi bước chân của con Dobbin làm bùn bắn tung lên dữ dội. Có lẽ một họa sĩ sẽ thích cô hơn trong những lúc cô không còn ý thức về mình; nhưng chắc chắn rằng đôi má hồng của cô nổi bật nhất so với màu nâu xám xung quanh là khi cô tới trước cửa Nhà Đỏ và trông thấy cậu Godfrey Cass đã sẵn sàng bế cô xuống khỏi yên đệm. Cô ước gì cô chị Priscilla cũng đến cùng lúc, đi sau người hầu, vì khi ấy cô sẽ tìm cách để cậu Godfrey phải bế Priscilla xuống trước, và trong lúc đó cô sẽ thuyết phục cha đi vòng ra chỗ bục lên ngựa thay vì xuống ngay ở bậc thềm cửa. Thật đau lòng, khi người ta đã nói rõ ràng với một chàng trai rằng mình nhất quyết không lấy cậu ta, dù cậu ta có mong muốn đến đâu, mà cậu ta vẫn cứ tiếp tục ân cần với mình một cách lộ liễu; vả lại, nếu thành thật thì sao cậu ta không lúc nào cũng ân cần như thế, mà lại kỳ quặc như cậu Godfrey Cass, lúc thì cư xử như thể chẳng muốn nói chuyện với cô, hết tuần này sang tuần khác chẳng để ý gì tới cô, rồi bất thình lình lại gần như tỏ tình lại? Hơn nữa, rõ ràng là cậu ta chẳng có tình yêu thật với cô, nếu không cậu ta đã chẳng để thiên hạ có điều để nói về mình như họ đang nói. Cậu ta tưởng cô Nancy Lammeter có thể bị chinh phục bởi bất cứ người đàn ông nào, dù là ông chủ đất hay không, mà sống một đời hư hỏng sao? Đó không phải điều cô đã quen thấy ở chính cha cô, người điều độ và tốt nhất trong cả vùng này, chỉ có điều đôi khi hơi nóng nảy và vội vàng nếu việc gì không được làm đúng từng phút.",
    "eliot-silas-marner:11.2": "Tất cả những ý nghĩ ấy ùa qua tâm trí cô Nancy, theo thứ tự quen thuộc của chúng, trong khoảng khắc từ lúc cô trông thấy cậu Godfrey Cass đứng ở cửa cho tới lúc chính cô đến nơi. May thay, ông Squire cũng bước ra và cất tiếng chào cha cô thật to, nên bằng cách nào đó, nhờ tiếng ồn ấy cô như tìm được chỗ che giấu cho sự bối rối và việc không giữ nổi một cử chỉ trang trọng cho phải phép, trong khi cô được những cánh tay mạnh mẽ bế xuống khỏi yên đệm, những cánh tay dường như thấy cô nhỏ và nhẹ đến buồn cười. Và có đủ lý do chính đáng để vào nhà ngay, vì tuyết lại bắt đầu rơi, đe dọa một chuyến đi khó chịu cho những vị khách còn đang trên đường. Số ấy chỉ là thiểu số nhỏ; vì buổi chiều đã bắt đầu tàn, và những bà những cô từ xa đến sẽ chẳng còn nhiều thì giờ để thay áo cho kịp bữa trà sớm vốn để làm họ phấn chấn trước buổi khiêu vũ.",
    "eliot-silas-marner:11.3": "Khắp nhà vang lên tiếng người rì rầm khi cô Nancy bước vào, lẫn với tiếng đàn vĩ cầm kéo dạo khúc ở trong bếp; nhưng nhà Lammeter là những vị khách mà việc họ đến rõ ràng đã được nghĩ tới nhiều đến mức người ta ngóng từ cửa sổ, vì thím Kimble, người thay mặt chủ nhà đón khách ở Nhà Đỏ trong những dịp trọng đại thế này, đã tiến ra gặp cô Nancy ở tiền sảnh và dẫn cô lên gác. Thím Kimble vừa là chị của ông Squire vừa là vợ ông bác sĩ—vinh dự kép, mà vòng eo của bà tỷ lệ thuận với nó; thành thử việc lên gác khiến bà khá mệt, bà không phản đối khi cô Nancy xin được tự tìm đường đến Phòng Xanh, nơi những hộp mũ của hai cô Lammeter đã được cất từ sáng khi họ đến.",
    "eliot-silas-marner:11.4": "Hầu như chẳng có phòng ngủ nào trong nhà mà lúc ấy không có những lời khen tặng giữa các bà các cô và việc trang điểm đang tiến hành ở nhiều giai đoạn khác nhau, trong khoảng không gian bị thu hẹp vì những chiếc giường phụ trải ngay trên sàn; và cô Nancy, khi bước vào Phòng Xanh, phải cúi chào theo nghi thức nho nhỏ trước một nhóm sáu người. Một bên là những quý cô không kém phần quan trọng, hai cô Gunn, con gái người buôn rượu ở Lytherly, ăn vận theo mốt thời thượng nhất, với váy bó chặt nhất và eo cao nhất, bị cô Ladbrook (ở khu Đồng Cỏ Cũ) nhìn với vẻ rụt rè không phải không kèm sự phê bình thầm lặng. Một phần vì cô Ladbrook cảm thấy váy của mình hẳn bị hai cô Gunn xem là rộng thùng thình quá đáng, phần khác vì cô tiếc rằng hai cô Gunn không tỏ ra sự khôn ngoan mà chính cô sẽ tỏ ra nếu ở vào địa vị họ, là dừng lại ở bên này của thời trang một chút. Bên kia, bà Ladbrook đang đứng đội mũ chụp sọ và tóc giả mái, tay cầm chiếc khăn xếp, cúi chào, mỉm cười dịu dàng và nói: “Mời bà trước,” với một bà khác cũng trong cảnh ấy, người vừa lịch sự nhường lượt trước gương.",
    "eliot-silas-marner:11.5": "Nhưng cô Nancy vừa cúi chào xong thì một bà lão tiến lên, chiếc khăn voan trắng đầy đặn và chiếc mũ vải bó quanh những lọn tóc bạc mượt khác hẳn một cách táo bạo với những tấm lụa vàng phồng và những chiếc mũ cài chỏm của các bà quanh bà. Bà tiến lại chỗ cô Nancy với vẻ rất kiểu cách, và nói bằng giọng the thé chậm rãi, nhã nhặn—",
    "eliot-silas-marner:11.6": "“Cháu à, mợ mong thấy cháu mạnh khỏe.” Cô Nancy hôn lên má bà mợ một cách ngoan ngoãn, và đáp với cùng một vẻ kiểu cách hòa nhã: “Cháu vẫn khỏe, cảm ơn mợ; và cháu mong thấy mợ cũng vậy ạ.”",
    "eliot-silas-marner:11.7": "“Cảm ơn cháu; mợ giữ được sức khỏe lúc này. Còn anh rể của mợ thế nào?”",
    "eliot-silas-marner:11.8": "Những câu hỏi đáp lễ phép ấy tiếp tục cho đến khi người ta xác nhận tường tận rằng nhà Lammeter đều khỏe như thường, nhà Osgood cũng vậy, lại biết rằng cô cháu Priscilla chắc chắn sẽ đến ngay, và việc đi ngựa ngồi yên đệm trong thời tiết tuyết rơi thật khó chịu, dù chiếc áo khoác cưỡi ngựa che chở rất tốt. Rồi Nancy được giới thiệu chính thức với những người khách của bà mợ, hai cô Gunn, với tư cách con gái của một bà mẹ quen biết mẹ họ, tuy giờ đây lần đầu tiên mới được thuyết phục đi một chuyến đến vùng này; và hai cô này ngạc nhiên đến mức khi thấy một gương mặt và dáng người xinh đẹp thế ở một chốn quê hẻo lánh, họ bắt đầu thấy tò mò về chiếc váy cô sẽ mặc khi cởi áo joseph ra. Cô Nancy, mà những ý nghĩ luôn được dẫn dắt với sự đoan chính và điều độ nổi bật trong phong thái của cô, tự nhủ rằng hai cô Gunn mặt mũi có phần cứng cỏi hơn là không, và rằng những chiếc váy cổ rất thấp như họ mặc có thể bị cho là do hư vinh nếu đôi vai họ đẹp, nhưng với đôi vai như thế thì chẳng hợp lẽ để cho rằng họ phô cổ vì thích khoe khoang, mà đúng hơn là do một bổn phận nào đó không trái với lẽ phải và sự đoan trang. Cô tin chắc, khi mở hộp của mình, rằng đó hẳn cũng là ý kiến của mợ Osgood, vì tâm trí cô Nancy giống tâm trí bà mợ đến mức mọi người đều nói thật đáng ngạc nhiên, xét rằng mối họ hàng lại bên phía ông Osgood; và dù nhìn lối chào hỏi trịnh trọng của họ người ta có thể không ngờ, giữa mợ và cháu có một sự quyến luyến tận tụy và ngưỡng mộ lẫn nhau. Ngay cả việc cô Nancy từ chối người anh họ Gilbert Osgood (chỉ vì lý do duy nhất là anh ta là anh họ cô), dù làm bà mợ buồn lắm, cũng chẳng hề làm nguội đi chút nào sự yêu mến đã khiến bà quyết để lại cho Nancy nhiều món đồ trang sức gia truyền, dù vợ tương lai của Gilbert là ai đi nữa.",
    "eliot-silas-marner:11.9": "Ba trong số các bà các cô lui ra nhanh chóng, nhưng hai cô Gunn rất bằng lòng rằng việc bà Osgood muốn ở lại với cháu cũng cho họ một lý do để ở lại xem cô gái quê xinh đẹp trang điểm. Và đó quả thật là một niềm vui—từ lúc mở hộp mũ lần đầu, nơi mọi thứ đều thơm mùi oải hương và cánh hồng, đến lúc cài chiếc vòng cổ san hô nhỏ ôm sát cái cổ trắng bé xíu. Mọi thứ thuộc về cô Nancy đều tinh khiết thanh nhã và gọn gàng: không một nếp nhăn nào ở chỗ không có việc của nó, không mảnh vải lanh nào tự nhận là trắng mà không làm tròn lời tự nhận; ngay những chiếc ghim trên gối cắm kim cũng được cắm theo một mẫu mà cô cẩn thận không để sai lệch chút nào; còn bản thân cô thì gợi một ý niệm về sự gọn gàng trọn vẹn, không đổi, như thân hình một chú chim nhỏ. Quả thật mái tóc nâu nhạt của cô được cắt ngắn sau gáy như con trai, và phía trước được búi thành những vòng dẹt nằm hẳn xa khuôn mặt; nhưng không kiểu tóc nào có thể làm má và cổ cô Nancy trông khác đi ngoài vẻ xinh xắn; và khi cuối cùng cô đứng chỉnh tề trong bộ lụa chéo màu bạc, chiếc khăn ren che ngực, chiếc vòng cổ san hô và đôi hoa tai san hô, hai cô Gunn chẳng thấy gì để chê ngoài đôi bàn tay, mang dấu vết của việc đánh bơ, ép phô mai, và cả những công việc còn thô nặng hơn. Nhưng cô Nancy không thấy xấu hổ vì điều ấy, vì ngay khi đang thay đồ cô còn kể với bà mợ rằng cô và Priscilla đã sắp hộp hôm qua, bởi sáng nay là buổi sáng nướng bánh, và vì họ sắp xa nhà nên cần làm thật nhiều bánh nhân thịt cho nhà bếp; và khi kết thúc lời nhận xét khôn ngoan ấy, cô quay sang hai cô Gunn để khỏi thất lễ vì không đưa họ vào cuộc chuyện trò. Hai cô Gunn mỉm cười gượng gạo, và nghĩ rằng thật đáng tiếc cho những người nhà quê giàu có này, những người mua nổi quần áo đẹp như thế (thật ra ren và lụa của cô Nancy rất đắt), lại được nuôi dạy trong sự dốt nát và thô lậu hoàn toàn. Cô thực sự nói “thẹt” thay cho “thịt”, “chắc chừng” thay cho “có lẽ”, và “ngữa” thay cho “ngựa”, mà đối với những cô gái sống trong xã hội Lytherly tử tế, vốn quen nuốt mất âm đầu thành “’ựa” ngay cả trong chốn riêng tư gia đình, và chỉ nói “chắc chừng” vào đúng dịp, thì tất nhiên là chướng tai. Quả thật cô Nancy chưa từng đến trường nào cao hơn trường bà Tedman: sự hiểu biết của cô về văn chương thế tục hầu như không vượt quá những vần thơ cô đã thêu trên tấm mẫu thêu lớn dưới con cừu non và cô gái chăn cừu; và để cân đối một khoản tính, cô buộc phải thực hiện phép trừ bằng cách bớt những đồng si-linh và sáu-xu bằng kim loại trông thấy được khỏi một tổng số bằng kim loại trông thấy được. Ngày nay hầu như chẳng có cô hầu gái nào mà không hiểu biết hơn cô Nancy; thế mà cô có những phẩm chất thiết yếu của một quý bà—sự chân thật cao, danh dự tế nhị trong giao dịch, sự kính trọng người khác, và những thói quen cá nhân thanh nhã—và phòng khi những điều ấy chưa đủ thuyết phục các quý cô sành ngữ pháp rằng tình cảm của cô có thể nào giống tình cảm của họ, tôi xin thêm rằng cô hơi kiêu hãnh và đòi hỏi, và chung thủy với một ý kiến vô căn cứ cũng như với một người tình lầm lỗi.",
    "eliot-silas-marner:11.10": "Nỗi lo về cô chị Priscilla, vốn đã mỗi lúc một lớn vào lúc chiếc vòng san hô được cài xong, may mắn đã chấm dứt khi chính cô gái trông vui vẻ ấy bước vào, khuôn mặt đỏ bừng vì lạnh và ẩm. Sau những lời hỏi han chào hỏi đầu tiên, cô quay sang Nancy, ngắm cô từ đầu đến chân—rồi xoay cô một vòng để xác nhận rằng nhìn từ phía sau cũng hoàn hảo không kém.",
    "eliot-silas-marner:11.11": "“Mợ Osgood nghĩ sao về những cái áo này?” Priscilla nói, trong khi Nancy giúp cô cởi áo khoác.",
    "eliot-silas-marner:11.12": "“Rất đẹp, cháu à,” bà Osgood nói, với chút trịnh trọng tăng thêm. Bà luôn nghĩ cô cháu Priscilla quá thô.",
    "eliot-silas-marner:11.13": "“Cháu buộc phải mặc giống Nancy, mợ ạ, mợ biết đấy, dù cháu hơn nó năm tuổi, mà màu này làm cháu trông vàng khè; vì nó chẳng bao giờ chịu có gì mà cháu không có cái y như vậy, vì nó muốn hai đứa trông như chị em. Cháu bảo nó, thiên hạ sẽ bảo là cái yếu đuối của cháu làm cháu tưởng mình sẽ xinh trong cái mà nó xinh. Vì cháu xấu—không chối được: cháu giống bên họ nhà bố. Nhưng, ối giời ơi! cháu chả bận tâm, cô có bận tâm không hử?” Priscilla quay sang hai cô Gunn, nói liến thoắng, mải mê với niềm vui được nói đến mức chẳng nhận ra sự thẳng thắn của mình không được ưa. “Mấy đứa xinh thì chỉ đáng làm bẫy ruồi—chúng giữ đàn ông tránh xa bọn mình. Tôi chả có ý kiến gì tốt về đàn ông, cô Gunn ạ—không biết cô thì sao. Còn chuyện lo lắng, bứt rứt xem họ nghĩ gì về mình từ sáng đến tối, làm đời mình bất an về những gì họ đang làm khi khuất mắt—như tôi vẫn bảo Nancy, đó là cái dại mà người đàn bà nào cũng không cần mắc, nếu có người cha tốt và mái nhà tốt: cứ để dành cho những ai không có của cải, chẳng biết trông cậy vào đâu. Như tôi vẫn bảo đấy nhé, ông Cứ-Theo-Ý-Mình là người chồng tốt nhất, và là người duy nhất tôi sẽ hứa vâng lời. Tôi biết là chẳng dễ chịu gì, khi mình đã quen sống rộng rãi, quản lý những thùng lớn và đủ thứ, mà đi chõ mũi vào bếp lửa nhà người khác, hay ngồi một mình trước miếng cổ hay khúc giò xương xẩu; nhưng, tạ ơn Chúa! bố tôi là người không rượu chè và chắc là sống dai; và nếu bên góc lò sưởi có một người đàn ông, thì dù ông ấy lú lẫn cũng chẳng sao—việc làm ăn đâu cần phải đổ vỡ.”",
    "eliot-silas-marner:11.14": "Quá trình tinh vi của việc xỏ chiếc áo hẹp qua đầu mà không làm hỏng những lọn tóc mượt buộc cô Priscilla phải ngừng cuộc khảo sát cuộc đời nhanh như chớp ấy, và bà Osgood nhân dịp đứng dậy và nói—",
    "eliot-silas-marner:11.15": "“Thôi, cháu à, cháu theo chúng ta nhé. Hai cô Gunn muốn xuống nhà.”",
    "eliot-silas-marner:11.16": "“Chị,” Nancy nói, khi chỉ còn hai người, “chị làm phật lòng hai cô Gunn rồi, em chắc thế.”",
    "eliot-silas-marner:11.17": "“Chị đã làm gì, em?” Priscilla nói, có phần hốt hoảng.",
    "eliot-silas-marner:11.18": "“Thì chị hỏi họ có bận tâm chuyện xấu không—chị thẳng thừng quá.”",
    "eliot-silas-marner:11.19": "“Ối giời, chị nói thế à? Ừ thì nó tuột ra: may mà chị không nói thêm, vì chị là đứa khó ở chung với người ta, nếu họ không ưa sự thật. Nhưng nói chuyện xấu, nhìn chị này, em, trong cái áo lụa màu bạc—chị đã bảo em rồi, thế nào cũng ra thế này—chị vàng khè như hoa thủy tiên. Ai thấy cũng bảo em muốn biến chị thành con bù nhìn chớ lị.”",
    "eliot-silas-marner:11.20": "“Không, chị Priscy, đừng nói thế. Em đã nài nỉ chị đừng để mình có tấm lụa này nếu chị thích tấm khác hơn. Em sẵn lòng theo ý chị chọn, chị biết là em sẵn lòng,” Nancy nói, vội vàng tự bào chữa.",
    "eliot-silas-marner:11.21": "“Vớ vẩn, em! em biết em đã đặt lòng vào tấm này; mà có lý: vì em màu kem. Em mà ăn mặc cho hợp với da chị thì hay lắm đây. Cái chị chê là cái ý của em rằng chị phải ăn mặc y như em. Nhưng em muốn làm gì chị cũng chiều—từ hồi em bắt đầu biết đi đã thế. Em muốn đi hết chiều dài thửa ruộng thì em đi hết chiều dài thửa ruộng, mà chả đánh nổi em, vì lúc nào trông em cũng nghiêm trang ngây thơ như đóa cúc dại.”",
    "eliot-silas-marner:11.22": "“Chị Priscy,” Nancy dịu dàng nói, trong khi cài chiếc vòng cổ san hô, y hệt chiếc của mình, quanh cổ Priscilla, chiếc cổ chẳng hề giống cổ mình, “em chắc là em sẵn lòng nhường đến mức đúng đắn, nhưng ai là người nên ăn mặc giống nhau nếu không phải chị em? Chị có muốn mình đi lại trông như chẳng họ hàng gì nhau không—chúng ta, những người không có mẹ và chẳng còn người chị em nào khác trên đời? Em sẽ làm điều đúng, dù có mặc cái váy nhuộm bằng màu phô mai; và em thà chị chọn, để em mặc cái làm chị vừa lòng.”",
    "eliot-silas-marner:11.23": "“Lại thế nữa! Em cứ vòng về đúng chỗ cũ dù người ta nói với em từ tối thứ Bảy đến sáng thứ Bảy. Sẽ vui lắm khi xem em chế ngự chồng em ra sao mà chẳng bao giờ cất giọng lớn hơn tiếng ấm nước reo. Chị thích thấy đàn ông bị chế ngự!”",
    "eliot-silas-marner:11.24": "“Đừng nói thế, chị Priscy,” Nancy nói, đỏ mặt. “Chị biết em không định bao giờ lấy chồng.”",
    "eliot-silas-marner:11.25": "“Ôi, em có bao giờ nói thật bụng đâu!” Priscilla nói, trong khi xếp chiếc áo vừa cởi và đóng hộp mũ lại. “Rồi khi bố mất, chị chả còn biết làm lụng cho ai, nếu em cứ đi nghĩ vẩn vơ rồi làm bà cô già, chỉ vì có kẻ chẳng đứng đắn gì cho cam? Chị chả còn tí kiên nhẫn nào với em—ngồi mãi lên quả trứng thối, như thể trên đời chẳng có quả nào tươi. Hai chị em thì một bà cô già là đủ; và chị sẽ làm vẻ vang cuộc sống độc thân, vì Chúa Toàn năng định cho chị như vậy. Nào, giờ mình xuống được rồi. Chị sẵn sàng như một con bù nhìn có thể sẵn sàng—chẳng thiếu gì để dọa quạ nữa, giờ chị đã đeo xong đôi hoa tai.”",
    "eliot-silas-marner:11.26": "Khi hai cô Lammeter bước vào gian phòng khách lớn cùng nhau, bất cứ ai không biết tính nết cả hai chắc hẳn đã có thể cho rằng lý do khiến Priscilla vai vuông, vụng về, mặt xương mặc chiếc váy sao y bản chính của cô em xinh đẹp là hoặc vì sự hư vinh sai lầm của người này, hoặc vì mưu mô ác ý của người kia để tôn vẻ đẹp hiếm có của mình. Nhưng sự vui vẻ tốt bụng quên mình và lẽ thường của Priscilla sẽ sớm xua tan mối ngờ vực kia; còn sự điềm đạm khiêm tốn trong lời nói và cử chỉ của Nancy cho thấy rõ một tâm hồn không có thủ đoạn nào phải chối bỏ.",
    "eliot-silas-marner:11.27": "Những chỗ danh dự đã được dành sẵn cho hai cô Lammeter gần đầu chiếc bàn trà chính trong gian phòng khách ốp gỗ, giờ trông tươi mát dễ chịu với những cành nhựa ruồi, thủy tùng và nguyệt quế đẹp hái từ những lùm cây um tùm trong khu vườn cũ; và Nancy thấy lòng xao động, một cơn xao động mà ý chí vững vàng đến đâu cũng không ngăn nổi, khi trông thấy cậu Godfrey Cass bước tới dẫn cô đến chỗ ngồi giữa chính cậu và mục sư Crackenthorp, còn Priscilla thì được gọi sang phía đối diện, giữa bố cô và ông Squire. Quả là có khác biệt đôi chút đối với Nancy, khi người yêu mà cô đã từ bỏ lại chính là chàng trai có địa vị cao nhất giáo xứ—ở nhà giữa một phòng khách cổ kính, độc nhất vô nhị, trong kinh nghiệm của cô là đỉnh cao của sự huy hoàng, một phòng khách mà một ngày kia cô có thể đã làm bà chủ, và được người ta gọi là “bà Cass”, vợ ông Squire. Những hoàn cảnh ấy nâng vở kịch trong lòng cô lên trong mắt chính cô, và khiến cô càng nhấn mạnh thêm khi tự tuyên bố với mình rằng dù địa vị rực rỡ đến đâu cũng không khiến cô lấy một người đàn ông mà hành vi cho thấy anh ta chẳng màng danh dự; rằng “yêu một lần là yêu mãi” là châm ngôn của người đàn bà chân chính và trong sạch; và rằng không người đàn ông nào có quyền gì đối với cô để bắt cô phải hủy những bông hoa khô mà cô trân trọng, và sẽ luôn trân trọng, vì Godfrey Cass. Và Nancy giữ được lời hứa với chính mình ngay cả trong những hoàn cảnh rất thử thách. Chỉ một vệt đỏ mặt dễ thương để lộ những ý nghĩ day dứt dồn dập khi cô nhận chỗ ngồi cạnh mục sư Crackenthorp; vì cô vốn gọn gàng và khéo léo từ bản năng trong mọi cử chỉ, và đôi môi xinh khép lại với nhau điềm tĩnh kiên định đến mức khó ai thấy cô xao động.",
    "eliot-silas-marner:11.28": "Mục sư không có thói quen để một cái đỏ mặt duyên dáng đi qua mà không có lời khen thích hợp. Ông chẳng hề cao ngạo hay quý phái, chỉ là một người đàn ông mắt vui, nét mặt nhỏ, tóc hoa râm, cằm tựa trên chiếc khăn quàng cổ trắng to nhiều nếp gấp, dường như chi phối mọi điểm khác trên người ông, và bằng cách nào đó in dấu đặc tính riêng của nó lên lời nói của ông; đến nỗi nếu xét những lời lịch thiệp của ông tách khỏi chiếc cà vạt sẽ là một nỗ lực trừu tượng hóa nặng nề, và có lẽ nguy hiểm.",
    "eliot-silas-marner:11.29": "“Ha, cô Nancy,” ông nói, quay đầu bên trong chiếc cà vạt và mỉm cười dịu dàng nhìn xuống cô, “khi ai giả vờ bảo mùa đông này khắc nghiệt, ta sẽ nói với họ rằng ta đã thấy hoa hồng nở trong đêm Giao thừa—ê, Godfrey, con nghĩ sao?”",
    "eliot-silas-marner:11.30": "Godfrey không đáp, và tránh nhìn Nancy một cách rất lộ liễu; vì dù những lời khen cá nhân kiểu ấy được coi là rất đúng phép trong xã hội Raveloe cổ lỗ, tình yêu kính cẩn có một phép lịch sự riêng, dạy cho cả những người đàn ông ít học. Nhưng ông Squire khá sốt ruột khi thấy Godfrey tỏ ra là một chàng trai nhạt nhẽo như thế. Vào giờ muộn này trong ngày, ông Squire luôn hứng khởi hơn lúc chúng ta thấy ông ở bàn ăn sáng, và thấy khá dễ chịu khi làm tròn bổn phận cha truyền con nối là ồn ào vui vẻ và tỏ vẻ bề trên: chiếc hộp thuốc hít bạc lớn đang được dùng tích cực và được mời không sót ai trong số hàng xóm lúc này lúc khác, dù họ đã từ chối bao nhiêu lần. Hiện giờ ông Squire mới chỉ đặc biệt chào mừng các chủ gia đình khi họ xuất hiện; nhưng bao giờ cũng vậy, khi buổi tối càng sâu, lòng hiếu khách của ông tỏa ra rộng hơn, cho đến khi ông vỗ lưng những vị khách trẻ nhất và tỏ ra đặc biệt quý mến sự có mặt của họ, với niềm tin trọn vẹn rằng họ hẳn cảm thấy đời mình hạnh phúc vì thuộc về một giáo xứ có một người nồng hậu như ông Squire Cass để mời họ và chúc họ điều tốt lành. Ngay cả ở giai đoạn đầu của tâm trạng vui vẻ ấy, ông tự nhiên muốn bù vào chỗ thiếu sót của con trai bằng cách nhìn và nói thay cho nó.",
    "eliot-silas-marner:11.31": "“Ừ, ừ,” ông bắt đầu, đưa hộp thuốc hít cho ông Lammeter, người lần thứ hai cúi đầu và xua tay từ chối một cách cứng nhắc, “bọn già chúng ta có thể ước mình trẻ lại tối nay, khi thấy cành tầm gửi ở Phòng Khách Trắng. Đúng là hầu hết mọi thứ đã đi lùi trong ba chục năm nay—đất nước đang suy từ khi đức vua già ngã bệnh. Nhưng khi tôi nhìn cô Nancy đây, tôi bắt đầu nghĩ các cô gái vẫn giữ được phẩm chất;—chết tôi nếu tôi nhớ ra được một cô nào sánh nổi với cô ấy, ngay cả hồi tôi còn là chàng trai bảnh bao, lo nghĩ nhiều đến cái bím tóc của mình. Xin bà đừng phật lòng,” ông nói thêm, cúi về phía bà Crackenthorp ngồi cạnh, “tôi chưa được biết bà hồi bà trẻ như cô Nancy đây.”",
    "eliot-silas-marner:11.32": "Bà Crackenthorp—một người đàn bà nhỏ bé chớp mắt liên hồi, cứ loay hoay mãi với ren, ruy băng và dây chuyền vàng, quay đầu khắp nơi và phát ra những tiếng khe khẽ, rất giống con chuột lang nhúc nhích mũi và độc thoại giữa bất cứ ai không phân biệt—lúc này chớp mắt và loay hoay hướng về ông Squire, và nói: “Ôi, không—không phật lòng.”",
    "eliot-silas-marner:11.33": "Lời khen mạnh mẽ này của ông Squire dành cho Nancy được nhiều người ngoài Godfrey cảm thấy có ý nghĩa ngoại giao; và cha cô thẳng lưng thêm chút nữa, khi nhìn qua bàn về phía cô với vẻ nghiêm trang tự mãn. Người già nghiêm nghị và ngăn nắp ấy không hề định bớt đi chút nào phẩm giá của mình bằng cách tỏ ra phấn khởi trước ý nghĩ về một cuộc hôn nhân giữa gia đình ông và gia đình ông Squire: ông hài lòng với bất cứ vinh dự nào dành cho con gái; nhưng ông phải thấy một sự thay đổi ở nhiều mặt trước khi sự chấp thuận của ông được ban ra. Thân hình gầy nhưng khỏe mạnh, và khuôn mặt cứng cỏi xương xương trông như chưa bao giờ đỏ bừng vì quá độ, tương phản mạnh không chỉ với ông Squire mà với diện mạo của các điền chủ Raveloe nói chung—đúng theo một câu ông ưa nói, rằng “dòng giống mạnh hơn đồng cỏ”.",
    "eliot-silas-marner:11.34": "“Cô Nancy giống mẹ cô ấy lạ lùng, phải không, ông Kimble?” bà béo mang tên ấy nói, nhìn quanh tìm chồng.",
    "eliot-silas-marner:11.35": "Nhưng bác sĩ Kimble (những người bán thuốc ở nông thôn ngày xưa được hưởng danh hiệu ấy mà không cần bằng cấp), là một người gầy và nhanh nhẹn, đang lướt quanh phòng với hai tay đút túi, làm vừa lòng các bệnh nhân nữ với sự công bằng của thầy thuốc, và được chào đón khắp nơi như một bác sĩ theo quyền thừa kế—không phải một trong những người bán thuốc khốn khổ đi chạy chọt tìm khách ở những vùng xa lạ, và tiêu hết thu nhập vào việc bỏ đói con ngựa duy nhất của mình, mà là người có của, đủ sức duy trì một bàn ăn xa hoa như những bệnh nhân giàu nhất của ông. Từ thuở nào đến giờ bác sĩ ở Raveloe vẫn là một Kimble; Kimble vốn là cái tên của bác sĩ; và khó mà bình tĩnh nghĩ tới sự thật buồn rằng ông Kimble hiện tại không có con trai, để một ngày kia nghề của ông có thể được trao cho một người kế nghiệp mang cái tên lạc điệu như Taylor hay Johnson. Nhưng trong trường hợp ấy những người khôn hơn ở Raveloe sẽ thuê bác sĩ Blick ở Flitton—vì ít trái tự nhiên hơn.",
    "eliot-silas-marner:11.36": "“Mình gọi tôi đấy à?” vị bác sĩ chính cống nói, bước nhanh đến bên vợ; nhưng, như thể đoán trước bà sẽ quá hụt hơi để nhắc lại lời mình, ông nói tiếp ngay—“Ha, cô Priscilla, nhìn cô làm tôi sống lại cái vị của chiếc bánh nhân thịt lợn siêu hảo hạng ấy. Mong là mẻ bánh chưa gần hết.”",
    "eliot-silas-marner:11.37": "“Hết thật rồi đấy, bác sĩ ạ,” Priscilla nói; “nhưng tôi xin cam đoan mẻ sau cũng ngon như thế. Bánh nhân thịt lợn của tôi chả ngon do tình cờ đâu.”",
    "eliot-silas-marner:11.38": "“Không như việc chữa bệnh của ông, hử, Kimble?—vì người ta quên uống thuốc của ông, hử?” ông Squire nói, người coi thuốc men và bác sĩ như nhiều tín đồ trung thành nhìn nhà thờ và các giáo sĩ—nếm được vị trò đùa chống lại họ khi mình khỏe, nhưng sốt ruột mong sự giúp đỡ của họ khi mình có chuyện gì. Ông gõ hộp thuốc hít, và nhìn quanh với tiếng cười đắc thắng.",
    "eliot-silas-marner:11.39": "“Ái chà, cô ấy sắc sảo lắm, cô Priscilla bạn tôi đấy,” bác sĩ nói, chọn gán câu châm biếm cho một phụ nữ hơn là để cho ông anh vợ có lợi thế ấy trên mình. “Cô ấy để dành chút tiêu rắc lên lời nói—đó là lý do cô ấy chẳng bao giờ bỏ quá nhiều vào bánh. Như vợ tôi đây, bà ấy chẳng bao giờ có câu đối đáp ở đầu lưỡi; nhưng nếu tôi làm bà phật ý, thì thế nào hôm sau bà cũng làm họng tôi rát bằng tiêu đen, hoặc làm tôi đau bụng bằng rau luộc nhạt. Đó là sự ăn miếng trả miếng khủng khiếp.” Đến đây vị bác sĩ lanh lợi nhăn mặt thảm hại.",
    "eliot-silas-marner:11.40": "“Có ai từng nghe thế bao giờ không?” bà Kimble nói, cười trên cằm đôi với nhiều thiện ý, nói nhỏ với bà Crackenthorp, người chớp mắt và gật đầu, và dường như có ý mỉm cười, nụ cười ấy, theo luật tương quan của các lực, tan đi thành những cái giật nhỏ và những tiếng khe khẽ.",
    "eliot-silas-marner:11.41": "“Tôi cho rằng đó là kiểu ăn miếng trả miếng được dùng trong nghề của ông, Kimble, nếu ông có mối oán với một bệnh nhân,” mục sư nói.",
    "eliot-silas-marner:11.42": "“Chẳng bao giờ có mối oán với bệnh nhân,” bác sĩ Kimble nói, “trừ khi họ bỏ chúng tôi: mà khi ấy, ông thấy đấy, chúng tôi chẳng còn cơ hội kê đơn cho họ. Ha, cô Nancy,” ông tiếp tục, bất ngờ nhảy đến bên Nancy, “cô sẽ không quên lời hứa chứ? Cô phải dành một điệu nhảy cho tôi, cô biết đấy.”",
    "eliot-silas-marner:11.43": "“Thôi nào, thôi nào, Kimble, đừng có quá bạo,” ông Squire nói. “Cho bọn trẻ cơ hội công bằng. Thằng Godfrey con tao sẽ muốn ăn thua với ông nếu ông cuỗm mất cô Nancy. Nó đã đặt trước cô cho điệu đầu tiên, tao dám cược. Ê, thằng nhóc! mày nghĩ sao?” ông nói tiếp, ngả người ra sau, nhìn Godfrey. “Mày chưa mời cô Nancy mở màn khiêu vũ với mày sao?”",
    "eliot-silas-marner:11.44": "Godfrey vô cùng bứt rứt trước sự nhắc đi nhắc lại đầy ẩn ý về Nancy, lại sợ nghĩ tới chuyện nó sẽ đi đến đâu khi cha anh đã nêu gương hiếu khách quen thuộc, uống trước bữa tối rồi lại uống sau; anh thấy chẳng còn cách nào khác ngoài quay sang Nancy và nói, càng ít vẻ lúng túng càng tốt—",
    "eliot-silas-marner:11.45": "“Không; anh chưa mời cô, nhưng anh hy vọng cô sẽ đồng ý—nếu chưa có ai đến trước anh.”",
    "eliot-silas-marner:11.46": "“Không, tôi chưa hứa với ai,” Nancy khẽ khàng nói, dù mặt đã đỏ lên. (Nếu cậu Godfrey có đặt hy vọng gì vào chuyện cô nhận nhảy với cậu thì cậu cũng sẽ sớm vỡ mộng; nhưng cô đâu cần phải bất lịch sự.)",
    "eliot-silas-marner:11.47": "“Vậy anh hy vọng cô không phản đối việc nhảy với anh,” Godfrey nói, dần dần quên mất rằng sự sắp đặt này có gì khó chịu.",
    "eliot-silas-marner:11.48": "“Không, không phản đối,” Nancy nói, giọng lạnh lùng.",
    "eliot-silas-marner:11.49": "“À, thế thì cháu may mắn thật, Godfrey,” chú Kimble nói; “nhưng cháu là con đỡ đầu của chú, nên chú không cản đường. Chứ không thì chú cũng đâu đến nỗi già lắm, phải không, mình?” ông nói tiếp, nhảy chân sáo trở lại bên vợ. “Mình sẽ không phiền nếu tôi lấy một bà vợ thứ hai sau khi mình khuất đi—không phiền, nếu trước đó tôi đã khóc thật nhiều chứ?”",
    "eliot-silas-marner:11.50": "“Thôi nào, thôi nào, uống chén trà đi và ngậm miệng lại đi mà,” bà Kimble tốt bụng nói, cảm thấy tự hào về người chồng mà cả hội phải coi là khôn ngoan và hài hước đến thế. Giá ông đừng cáu kỉnh khi chơi bài!",
    "eliot-silas-marner:11.51": "Trong khi những câu đùa quen thuộc, an toàn và đã được thử qua bao lần làm bữa trà thêm rôm rả, thì tiếng vĩ cầm đã đến đủ gần để nghe rõ, khiến đám trẻ nhìn nhau, đồng cảm trong nỗi sốt ruột mong bữa ăn mau xong.",
    "eliot-silas-marner:11.52": "“Kìa, có Solomon ngoài tiền sảnh,” ông Squire nói, “và chơi điệu ưa thích của tao, tao tin thế—‘Chàng thiếu niên cày ruộng tóc vàng hoe’—nó muốn gợi ý cho chúng ta vì chúng ta chưa đủ nôn nóng nghe nó chơi. Bob,” ông gọi to đứa con trai thứ ba chân dài ở đầu kia phòng, “mở cửa ra, bảo Solomon vào. Nó sẽ cho chúng ta một điệu ở đây.”",
    "eliot-silas-marner:11.53": "Bob vâng lời, và Solomon bước vào, vừa đi vừa kéo đàn, vì ông không đời nào ngắt giữa chừng một điệu.",
    "eliot-silas-marner:11.54": "“Đây, Solomon,” ông Squire nói, với giọng bề trên oang oang. “Lại đây, anh bạn. À, tao biết ngay là ‘Chàng thiếu niên cày ruộng tóc vàng hoe’: không có điệu nào hay hơn.”",
    "eliot-silas-marner:11.55": "Solomon Macey, một ông già nhỏ người khỏe mạnh với mái tóc trắng dài rậm rạp xõa gần tới vai, tiến đến chỗ được chỉ, cúi chào kính cẩn trong khi kéo đàn, ý như muốn nói rằng ông tôn trọng quý vị, dù ông còn tôn trọng nốt chủ âm hơn. Ngay khi ông lặp lại điệu nhạc và hạ cây đàn xuống, ông lại cúi chào ông Squire và mục sư, và nói: “Tôi mong thấy ngài và mục sư đều khỏe, cầu chúc sức khỏe, trường thọ và năm mới hạnh phúc. Và chúc ngài như thế, ông Lammeter; và các ngài khác, các bà, các cô gái trẻ.”",
    "eliot-silas-marner:11.56": "Khi Solomon thốt lời cuối, ông cúi chào khắp bốn phía một cách ân cần, sợ rằng mình thiếu sự kính trọng đúng mực. Nhưng ngay sau đó ông liền bắt đầu dạo đàn, và chuyển sang điệu mà ông biết sẽ được ông Lammeter coi như một lời khen đặc biệt.",
    "eliot-silas-marner:11.57": "“Cảm ơn anh, Solomon, cảm ơn anh,” ông Lammeter nói khi tiếng đàn lại ngừng. “Đó là ‘Bên kia những ngọn đồi và xa tít’, phải không. Cha tôi thường nói với tôi, mỗi khi chúng tôi nghe điệu ấy, ‘Ừ, con à, cha đến từ bên kia những ngọn đồi và xa tít.’ Có nhiều điệu tôi chẳng hiểu đầu đuôi; nhưng điệu ấy nói với tôi như tiếng huýt của con sáo đen. Chắc là vì cái tên: một cái tên điệu nhạc có nhiều ý nghĩa.”",
    "eliot-silas-marner:11.58": "Nhưng Solomon đã sốt ruột muốn dạo đàn lại, và chốc sau bùng lên đầy hứng khởi điệu “Ngài Roger de Coverley”, khiến có tiếng ghế đẩy lui và tiếng cười nói.",
    "eliot-silas-marner:11.59": "“Ừ, ừ, Solomon, chúng tôi biết nghĩa là gì,” ông Squire nói, đứng dậy. “Đến giờ bắt đầu khiêu vũ rồi, hử? Vậy dẫn đường đi, rồi tất cả chúng tôi sẽ theo anh.”",
    "eliot-silas-marner:11.60": "Thế là Solomon, nghiêng cái đầu bạc sang một bên và chơi đàn mạnh mẽ, diễu hành lên đầu đoàn rước vui vẻ vào Phòng Khách Trắng, nơi cành tầm gửi được treo, và vô số ngọn nến mỡ tạo hiệu ứng khá rực rỡ, lấp lánh giữa những cành nhựa ruồi đầy quả, và phản chiếu trong những tấm gương hình bầu dục kiểu cũ gắn vào ván ốp tường trắng. Một đoàn rước kỳ lạ! Solomon già, trong bộ quần áo sờn rách và mái tóc bạc dài, dường như đang quyến dụ đám người đứng đắn ấy bằng tiếng rít ma thuật của cây đàn—quyến dụ những bà nội trợ thận trọng đội mũ hình khăn xếp, thậm chí chính bà Crackenthorp, mà ngọn cái lông vũ thẳng đứng của bà ngang vai ông Squire—quyến dụ những cô gái xinh tự mãn ý thức rõ về vòng eo rất cao và váy không có nếp gấp phía trước đáng chê—quyến dụ những ông bố vạm vỡ mặc áo gi-lê lớn nhiều màu, và những cậu con trai hồng hào, phần lớn nhút nhát ngượng nghịu, mặc quần ngắn và áo khoác đuôi rất dài.",
    "eliot-silas-marner:11.61": "Ông Macey và một số dân làng được ưu ái khác, được phép làm khán giả trong những dịp trọng đại này, đã ngồi trên những chiếc ghế dài đặt cho họ gần cửa; và sự ngưỡng mộ cùng hài lòng ở khu ấy thật lớn khi các cặp đã xếp thành hàng nhảy, và ông Squire dẫn đầu với bà Crackenthorp, nắm tay mục sư và bà Osgood. Thế mới phải đạo—đó là điều mọi người đã quen—và hiến chương của Raveloe dường như được làm mới lại bởi nghi lễ ấy. Người ta không coi việc người già và người trung niên nhảy chút ít trước khi ngồi vào bàn bài là sự khinh suất không đứng đắn, mà đúng hơn là một phần của bổn phận xã giao. Vì những bổn phận ấy là gì nếu không phải vui vẻ vào những lúc thích hợp, đi lại thăm viếng và tặng gia cầm với đủ độ thường xuyên, trao nhau những lời khen cũ bằng những câu quen thuộc đã thành lệ, tung ra những trò đùa riêng đã được thử qua bao lần, thúc khách ăn uống quá nhiều vì hiếu khách, và ăn uống quá nhiều ở nhà hàng xóm để tỏ ra mình mến bữa chủ nhà đãi? Và vị mục sư hiển nhiên nêu gương trong những bổn phận xã giao này. Vì tâm trí Raveloe, nếu không có một sự mặc khải đặc biệt, không thể nào biết rằng một giáo sĩ phải là một con người mặt mày xanh xao, lúc nào cũng nhắc người ta nhớ đến những điều trang nghiêm, chứ không phải một người đàn ông có phần lầm lỗi như bao người, kẻ độc quyền đọc kinh, giảng đạo, làm lễ rửa tội, cưới hỏi và chôn cất cho người ta, mà đồng thời cũng có quyền bán cho người ta mảnh đất để chôn và thu thuế thập phân bằng hiện vật; về điểm cuối này, tất nhiên có chút càu nhàu, nhưng không đến mức báng bổ—chẳng nặng nề hơn tiếng càu nhàu về cơn mưa, vốn chẳng kèm chút ý thách thức bất kính nào, mà chỉ mong lời cầu nguyện xin trời đẹp được đọc ngay.",
    "eliot-silas-marner:11.62": "Vậy thì chẳng có lẽ nào việc nhảy của mục sư lại không được chấp nhận như một phần của lẽ thường, cũng như việc nhảy của ông Squire; và cũng chẳng có lẽ nào lòng kính trọng chức vụ của ông Macey lại ngăn ông đem màn trình diễn của vị mục sư ra phê bình—thứ phê bình mà những trí óc sắc sảo khác thường tất yếu phải dùng để soi xét việc làm của đồng loại dễ lầm lỗi.",
    "eliot-silas-marner:11.63": "“Ông Squire nhảy cũng nhún nhẩy ra phết, xét cái thân nặng của ông,” ông Macey nói, “mà dậm chân thì tuyệt. Nhưng bàn về dáng thì ông Lammeter hơn hết: ông thấy đấy, ông ngẩng đầu như anh lính, mà chẳng nần nẫn mỡ như mấy ông lão sang trọng khác—họ thường béo phị cả; lại có cặp chân đẹp. Mục sư nhanh nhẹn đủ, nhưng chân thì chẳng ra sao: hơi to phía dưới, đầu gối giá xích lại gần chút cũng chẳng hại gì; nhưng ông còn có thể tệ hơn, tệ hơn nhiều. Có điều ông không có cái lối vẫy tay oai vệ như ông Squire.”",
    "eliot-silas-marner:11.64": "“Nói đến nhanh nhẹn, nhìn bà Osgood kìa,” Ben Winthrop nói, đang ôm thằng con Aaron giữa hai đầu gối. “Bà ấy bước những bước nhỏ, đến nỗi không ai thấy bà đi thế nào—như thể bà có bánh xe nhỏ ở chân. Trông bà chẳng già hơn năm ngoái ngày nào: bà là người đàn bà dáng đẹp nhất, dù người thứ nhì ở đâu đi nữa.”",
    "eliot-silas-marner:11.65": "“Tôi chẳng quan tâm đàn bà dáng thế nào,” ông Macey nói, có chút khinh miệt. “Họ chẳng mặc áo khoác lẫn quần: chẳng phân biệt được mấy về dáng.”",
    "eliot-silas-marner:11.66": "“Bố ơi,” Aaron nói, đôi chân bận gõ theo điệu nhạc, “cái lông gà trống to tướng ấy cắm vào đàu bà Crackenthorp làm sao hả bố? Có cái lổ bé tí cho nó, như quả cầu lông của con không?”",
    "eliot-silas-marner:11.67": "“Suỵt, con, suỵt; ấy là cách các bà ăn mặc đấy,” người cha nói, tuy nhiên nói thêm nhỏ với ông Macey, “Trông bà ấy buồn cười thật—nửa như cái chai cổ ngắn cắm cây bút lông ngỗng dài. Ê, trời ơi, kìa cậu Squire trẻ đang dẫn đầu, với cô Nancy làm bạn nhảy! Đúng là một cô gái!—như bó hoa hồng và trắng—chẳng ai nghĩ có thể có người xình đến thế. Tôi không ngạc nhiên nếu rồi cô sẽ là bà Cass, rốt cuộc—và chẳng ai xừng đáng hơn, vì họ sẽ thành cặp đẹp. Ông không tìm ra điều gì chê dáng cậu Godfrey đâu, Macey, tôi cá một xu.”",
    "eliot-silas-marner:11.68": "Ông Macey bĩu môi, ngả đầu thêm sang một bên, và xoay hai ngón cái với nhịp rất nhanh trong khi mắt dõi theo Godfrey trong điệu nhảy. Cuối cùng ông tổng kết ý kiến.",
    "eliot-silas-marner:11.69": "“Chân khá được, nhưng hơi tròn ở xương bả vai. Còn những cái áo cậu ta lấy từ ông thợ may ở Flitton, cắt tồi lắm mà trả gấp đôi tiền.”",
    "eliot-silas-marner:11.70": "“Ôi, ông Macey, ông và tôi là hai hạng người,” Ben nói, hơi phẫn nộ trước lời bắt bẻ này. “Khi tôi có một vại bia ngon, tôi thích nuốt nó, làm tốt cho ruột gan tôi, thay vì ngửi và nhìn chằm chằm xem có tìm ra lỗi nào trong việc ủ không. Tôi muốn ông chọn cho tôi một chàng trai chân tay đẹp hơn cậu Godfrey—người nào đánh ông ngã dễ hơn, hay dễ nhìn hơn khi cậu ấy hoạt bát và vui.”",
    "eliot-silas-marner:11.71": "“Chà!” ông Macey nói, bị chọc đến nghiêm khắc hơn, “cậu ta chưa lên màu đâu: ngó như cái bánh nướng chưa chín kỹ. Mà tôi ngờ trong đầu cậu ta có chỗ mềm nhũn, nếu không sao lại để cái thứ cặn bã Dunsey, dạo này chẳng ai thấy mặt, xỏ mũi dắt đi, rồi để nó giết con ngựa săn tuyệt vời mà cả vùng đồn tụng? Lại có dạo cậu ta lúc nào cũng quanh quẩn bên cô Nancy, rồi chuyện lại tan, như mùi cháo nóng, có thể nói thế. Hồi tôi đi tán gái đâu có kiểu ấy.”",
    "eliot-silas-marner:11.72": "“À, nhưng có lẽ cô Nancy đã lùi lại, thế thôi, còn cô nàng của ông thì không,” Ben nói.",
    "eliot-silas-marner:11.73": "“Tôi bảo là cô ấy không có,” ông Macey nói, đầy ngụ ý. “Trước khi tôi hé môi, tôi đã liệu chắc cô ấy sẽ gật đầu, mà gật cho nhanh nữa kia. Tôi đâu có định há miệng ra như con chó táp ruồi, rồi ngậm lại chẳng có gì mà nuốt.”",
    "eliot-silas-marner:11.74": "“À, tôi nghĩ cô Nancy đang quay lại,” Ben nói, “vì cậu Godfrey tối nay trông không buồn chán lắm. Và tôi thấy cậu định đưa cô ra ngồi, giờ họ đã hết điệu nhảy: trông như tán tỉnh, thật đấy.”",
    "eliot-silas-marner:11.75": "Lý do Godfrey và Nancy rời cuộc nhảy không dịu dàng như Ben tưởng. Giữa đám cặp nhảy chen chúc, váy của Nancy gặp một tai nạn nhỏ: phía trước nó đủ ngắn để lộ mắt cá chân thon gọn, nhưng phía sau lại đủ dài để bị cú dậm chân oai vệ của ông Squire giẫm lên, làm toạc mấy mũi chỉ ở eo, khiến Priscilla bồn chồn lo cho em, và Nancy thì lo thật sự. Đầu óc người ta có thể bận bịu với những giằng xé của tình yêu, nhưng khó mà vô cảm trước cảnh trật tự chung của mọi sự bị xáo trộn. Nancy vừa xong phần mình trong vòng nhảy thì đỏ bừng mặt nói với Godfrey rằng cô phải ra ngồi cho đến khi Priscilla tới với cô; vì hai chị em đã trao nhau một lời thì thầm ngắn và một cái nhìn mở to đầy ngụ ý. Chỉ một lý do cấp bách đến thế mới khiến Nancy chịu để Godfrey có dịp ngồi riêng với mình. Còn Godfrey, anh đang hạnh phúc và quên hết mọi sự dưới sức quyến rũ kéo dài của điệu nhảy đồng quê với Nancy, đến nỗi bạo dạn lên nhờ sự bối rối của cô, và dám dẫn cô đi thẳng, không xin phép, vào gian phòng khách nhỏ bên cạnh, nơi các bàn bài đã bày sẵn.",
    "eliot-silas-marner:11.76": "“Ôi không, cảm ơn anh,” Nancy nói, giọng lạnh lùng, ngay khi cô nhận ra anh định đưa mình đi đâu, “đừng vào đó. Tôi sẽ đợi ở đây đến khi Priscilla sẵn sàng sang với tôi. Tôi rất tiếc đã làm anh phải bỏ dở điệu nhảy mà còn gây thêm phiền phức.”",
    "eliot-silas-marner:11.77": "“Sao thế, ở đây một mình cô sẽ thoải mái hơn,” Godfrey ranh mãnh nói: “anh sẽ để cô ở đây đến khi chị cô sang được.” Anh nói bằng giọng dửng dưng.",
    "eliot-silas-marner:11.78": "Đề nghị ấy thật dễ chịu, và đúng là điều Nancy mong muốn; thế thì tại sao cô lại hơi tự ái khi chính Godfrey đưa ra? Họ bước vào, và cô ngồi xuống một chiếc ghế kê sát một bàn bài, chọn tư thế cứng nhắc và khó gần nhất mà cô có thể nghĩ ra.",
    "eliot-silas-marner:11.79": "“Cảm ơn anh,” cô nói ngay. “Tôi không dám làm phiền anh thêm nữa. Tôi rất tiếc vì anh đã gặp một bạn nhảy kém may mắn đến thế.”",
    "eliot-silas-marner:11.80": "“Cô nói thế thật chẳng tử tế,” Godfrey nói, vẫn đứng cạnh cô mà chẳng có vẻ gì định đi, “lại tiếc rằng đã nhảy với anh.”",
    "eliot-silas-marner:11.81": "“Ôi, không đâu, tôi chẳng có ý nói điều gì không tử tế cả,” Nancy nói, trông đoan trang và xinh xắn đến mê hồn. “Khi các quý ông có biết bao thú vui, thì một điệu nhảy cũng chẳng đáng kể là bao.”",
    "eliot-silas-marner:11.82": "“Cô biết điều đó không đúng. Cô biết rõ một điệu nhảy với cô đối với anh còn quý hơn mọi thú vui khác trên đời.”",
    "eliot-silas-marner:11.83": "Đã lâu lắm rồi Godfrey không nói điều gì thẳng thắn đến thế, và Nancy giật mình. Nhưng lòng tự trọng bẩm sinh, cùng nỗi ghét phải để lộ cảm xúc, khiến cô ngồi yên như tượng, chỉ nói bằng giọng quả quyết hơn một chút—",
    "eliot-silas-marner:11.84": "“Không, thưa anh Godfrey, điều đó tôi không hề biết, mà tôi còn có đủ lý do để nghĩ khác. Nhưng nếu đó là sự thật, tôi cũng không muốn nghe.”",
    "eliot-silas-marner:11.85": "“Vậy là cô sẽ không bao giờ tha thứ cho anh sao, Nancy—không bao giờ nghĩ tốt về anh, dù có chuyện gì xảy ra—không bao giờ nghĩ rằng hiện tại đã bù đắp được cho quá khứ ư? Ngay cả khi anh trở thành người tử tế, và bỏ hết những gì cô không ưa?”",
    "eliot-silas-marner:11.86": "Godfrey lờ mờ biết rằng cơ hội bất ngờ được nói chuyện riêng với Nancy đã làm anh mất cả bình tĩnh; nhưng cảm xúc mù quáng đã điều khiển lưỡi anh. Nancy thật sự bối rối trước khả năng mà lời Godfrey gợi ra; nhưng chính sức dồn ép của cảm xúc, thứ mà cô sợ mình không chống đỡ nổi, lại đánh thức toàn bộ sức tự chủ trong cô.",
    "eliot-silas-marner:11.87": "“Tôi sẽ vui khi thấy bất cứ ai đổi thay theo hướng tốt, anh Godfrey ạ,” cô đáp, giọng chỉ khác đi một chút khó nhận ra, “nhưng sẽ tốt hơn nếu chẳng cần phải đổi thay.”",
    "eliot-silas-marner:11.88": "“Cô thật nhẫn tâm, Nancy,” Godfrey hờn dỗi nói. “Cô có thể khuyến khích anh trở nên tốt hơn mà. Anh khổ sở lắm—vậy mà cô chẳng có chút thương xót.”",
    "eliot-silas-marner:11.89": "“Tôi nghĩ người ít biết thương xót nhất là người ngay từ đầu đã làm điều sai,” Nancy nói, bất giác nảy lên một tia giận. Godfrey mừng rỡ vì tia giận nhỏ ấy, và muốn cứ thế khiêu khích để cô cãi nhau với mình, bởi Nancy cứ im lặng và vững vàng đến bực cả mình. Nhưng cô chưa thờ ơ với anh—",
    "eliot-silas-marner:11.90": "Priscilla hối hả bước vào và nói: “Trời đất ơi, em, để chị xem cái áo này nào,” và thế là cắt đứt hy vọng cãi nhau của Godfrey.",
    "eliot-silas-marner:11.91": "“Chắc tôi phải đi thôi,” anh nói với Priscilla.",
    "eliot-silas-marner:11.92": "“Cậu đi hay ở thì với tôi cũng thế,” người phụ nữ thẳng tính ấy nói, trán cau lại, tay mải tìm thứ gì trong túi.",
    "eliot-silas-marner:11.93": "“Cô có muốn anh đi không?” Godfrey nói, nhìn Nancy, lúc này đã đứng dậy theo lời Priscilla.",
    "eliot-silas-marner:11.94": "“Tùy anh,” Nancy nói, cố lấy lại vẻ lạnh lùng ban nãy, và chăm chú nhìn xuống gấu váy.",
    "eliot-silas-marner:11.95": "“Vậy anh thích ở lại,” Godfrey nói, với quyết tâm liều lĩnh muốn hưởng nhiều niềm vui này nhất có thể tối nay, và chẳng nghĩ gì đến ngày mai.",
    "eliot-silas-marner:12.1": "Trong khi Godfrey Cass đang uống những ngụm quên lãng từ sự hiện diện ngọt ngào của Nancy, sẵn lòng mất hết ý thức về sợi dây ràng buộc bí mật mà những lúc khác làm anh bứt rứt dằn vặt đến nỗi pha lẫn cáu kỉnh vào chính ánh nắng, thì vợ Godfrey đang bước những bước chậm chạp bất định qua những con đường làng Raveloe phủ tuyết, ôm đứa con trong tay.",
    "eliot-silas-marner:12.2": "Chuyến đi đêm Giao thừa này là một hành động trả thù đã tính trước mà cô giữ trong lòng kể từ khi Godfrey, trong cơn giận, nói với cô rằng anh thà chết còn hơn nhận cô là vợ. Cô biết sẽ có một buổi tiệc lớn ở Nhà Đỏ vào đêm Giao thừa: chồng cô sẽ mỉm cười và được mỉm cười đáp lại, giấu sự tồn tại của cô trong góc tối nhất trái tim mình. Nhưng cô sẽ phá niềm vui của anh: cô sẽ đi trong bộ giẻ rách tồi tàn, với khuôn mặt phai tàn, từng đẹp như bất cứ ai, với đứa con nhỏ có tóc và mắt của cha nó, và tự lộ diện với ông Squire là vợ của con trai cả ông. Hiếm khi kẻ khốn khổ thôi coi nỗi khổ của mình là điều oan trái do những người ít khổ hơn gây ra. Molly biết rằng nguyên nhân của bộ giẻ rách tồi tàn không phải là sự bỏ bê của chồng, mà là con quỷ Thuốc phiện đã bắt cô làm nô lệ cả thể xác lẫn linh hồn, chỉ trừ chút dịu dàng của tình mẹ còn nấn ná, nhất quyết không chịu giao đứa con đói của mình cho hắn. Cô biết rõ điều ấy; thế mà, trong những khoảnh khắc ý thức khốn khổ không bị làm tê liệt, cảm giác thiếu thốn và hạ nhục của cô liên tục biến thành cay đắng đối với Godfrey. Anh khá giả; và nếu cô có quyền của mình cô cũng sẽ khá giả. Niềm tin rằng anh hối hận về cuộc hôn nhân và đau khổ vì nó chỉ làm tăng thêm sự thù hận của cô. Những ý nghĩ công tâm và tự trách chẳng đến với ta dày dặn gì, ngay cả giữa bầu không khí trong lành nhất, với những bài học tốt nhất của trời đất; vậy làm sao những sứ giả mảnh mai cánh trắng ấy tìm được lối vào căn phòng nhiễm độc của Molly, nơi chẳng có ký ức nào cao hơn cái thiên đường của cô gái hầu quán rượu, gồm ruy băng hồng và những câu đùa của các quý ông?",
    "eliot-silas-marner:12.3": "Cô đã lên đường từ sớm, nhưng nấn ná trên đường, vì tính lười khiến cô tin rằng nếu trú dưới một mái hiên ấm thì tuyết sẽ ngừng rơi. Cô đã nấn ná lâu hơn mình tưởng, và giờ đây, bị trễ giữa những con đường làng dài lởm chởm bị tuyết phủ kín, ngay cả sức nóng của một ý định thù hận cũng chẳng giữ nổi tinh thần cô khỏi rã rời. Lúc ấy là bảy giờ, và đến lúc này cô không còn xa Raveloe, nhưng cô không đủ quen với những con đường đơn điệu ấy để biết mình gần đích đến thế nào. Cô cần được an ủi, và cô chỉ biết một người an ủi—con quỷ quen thuộc trong lòng; nhưng cô do dự một lúc, sau khi rút ra mảnh vụn đen, trước khi đưa nó lên môi. Trong khoảnh khắc ấy, tình mẹ cầu xin được tỉnh táo mà đau còn hơn quên lãng—cầu xin cứ nhức nhối rã rời, còn hơn để đôi tay đang ôm con tê dại đến mức chẳng còn cảm thấy gánh nặng thân thương. Trong khoảnh khắc sau Molly đã ném đi một thứ, nhưng không phải mảnh vụn đen—đó là một cái lọ rỗng. Và cô lại bước đi dưới đám mây đang vỡ, từ đó thỉnh thoảng lóe ra ánh một vì sao, vừa lóe đã bị che khuất, vì một cơn gió buốt đã nổi lên từ khi tuyết ngừng rơi. Nhưng cô càng lúc càng bước đi lờ đờ, và càng lúc càng nắm chặt, gần như theo bản năng, đứa bé đang ngủ trong lòng.",
    "eliot-silas-marner:12.4": "Con quỷ từ từ thi hành ý nó, và giá lạnh cùng mệt mỏi là kẻ tiếp tay. Chẳng bao lâu cô chỉ còn cảm thấy một nỗi thèm khát tột cùng ngay lúc ấy, che khuất mọi tương lai—khao khát được nằm xuống và ngủ. Cô đã tới một chỗ nơi bước chân không còn bị hàng rào chặn, và cô đã đi lang thang mơ hồ, không phân biệt được vật nào, dù xung quanh trắng mênh mông và ánh sao đang sáng dần. Cô gục xuống dựa vào một bụi kim tước lơ thơ, một chiếc gối cũng đủ êm; và chiếc giường tuyết cũng mềm. Cô không cảm thấy giường lạnh, và không để ý đứa bé có thức dậy khóc đòi mình hay không. Nhưng đôi tay cô chưa buông cái ghì tay theo bản năng; và đứa bé ngủ tiếp êm ái như thể được đưa nôi trong chiếc nôi viền ren.",
    "eliot-silas-marner:12.5": "Nhưng sự mê man hoàn toàn cuối cùng cũng đến: các ngón tay mất sức căng, hai cánh tay duỗi ra; rồi cái đầu nhỏ rơi khỏi lòng, và đôi mắt xanh mở to nhìn ánh sao lạnh. Lúc đầu có một tiếng khóc nhỏ cáu kỉnh “mẹ ơi”, và một nỗ lực lấy lại cánh tay và bầu ngực làm gối; nhưng tai mẹ điếc, và cái gối dường như tuột về phía sau. Bất chợt, khi đứa bé lăn xuống đầu gối mẹ, ướt đẫm tuyết, mắt nó bị thu hút bởi một ánh sáng chói lấp lánh trên nền đất trắng, và, với sự chuyển đổi mau lẹ của tuổi ấu thơ, nó lập tức say mê theo dõi vật sống sáng ấy chạy về phía mình, mà chẳng bao giờ đến. Vật sống sáng ấy phải bắt cho được; và trong chớp mắt đứa bé đã trườn bốn chân, và chìa một bàn tay nhỏ ra bắt tia sáng. Nhưng tia sáng sẽ không để bắt như thế, và giờ cái đầu ngẩng lên xem tia sáng tinh ranh đến từ đâu. Nó đến từ một nơi rất sáng; và đứa bé, đứng lên đôi chân, lẫm chẫm đi qua tuyết, cái khăn choàng cũ bẩn thỉu quấn quanh kéo lê sau lưng, và cái mũ nhỏ kỳ quặc lủng lẳng ở lưng—lẫm chẫm đến cánh cửa mở của căn nhà Silas Marner, và thẳng tới lò sưởi ấm, nơi có ngọn lửa sáng của củi khúc và cành khô, đã làm ấm hẳn cái bao tải cũ (áo khoác dài của Silas) trải trên gạch cho khô. Đứa bé, quen bị bỏ mặc nhiều giờ không được mẹ để ý, ngồi xổm xuống bao tải, và xòe đôi tay bé tí về phía ngọn lửa, hoàn toàn mãn nguyện, líu ríu và gửi nhiều lời không rõ nghĩa cho ngọn lửa vui vẻ, như chú ngỗng con mới nở bắt đầu thấy mình dễ chịu. Nhưng chẳng mấy chốc hơi ấm có tác dụng ru ngủ, và cái đầu nhỏ tóc vàng gục xuống bao tải cũ, và đôi mắt xanh bị che bởi hai mí mỏng nửa trong suốt.",
    "eliot-silas-marner:12.6": "Nhưng Silas Marner ở đâu trong khi vị khách lạ lùng này đến bên lò sưởi của ông? Ông ở trong căn nhà, nhưng không thấy đứa bé. Trong mấy tuần qua, từ khi mất tiền, ông đã nhiễm thói quen mở cửa và nhìn ra ngoài lúc này lúc khác, như thể nghĩ rằng tiền của mình có thể bằng cách nào đó đang trở về với mình, hoặc một dấu vết, một tin tức nào đó về nó có thể huyền bí nằm trên đường, và bị tai lắng nghe hoặc mắt căng ra bắt được. Chủ yếu là vào ban đêm, khi ông không bận ở khung cửi, ông rơi vào sự lặp lại một hành động mà ông không thể gán một mục đích rõ ràng nào, và hầu như chỉ những ai từng trải qua sự chia lìa choáng váng với một vật được yêu tột bậc mới hiểu nổi. Trong buổi chạng vạng tối, và về sau bất cứ khi nào đêm không tối, Silas nhìn ra khung cảnh hẹp quanh hố đá, lắng nghe và nhìn chằm chằm, không phải với hy vọng, mà chỉ với sự khao khát và bất an.",
    "eliot-silas-marner:12.7": "Sáng nay vài người hàng xóm đã nói với ông rằng đó là đêm Giao thừa, và ông phải thức để nghe năm cũ được rung chuông tiễn đi và năm mới được rung chuông đón vào, vì thế là điềm may, và có thể mang tiền của ông trở lại. Đó chỉ là một lối đùa thân thiện kiểu Raveloe với những điều kỳ quặc nửa điên của một kẻ hà tiện, nhưng có lẽ nó đã góp phần đẩy Silas vào trạng thái kích động hơn thường lệ. Từ lúc chạng vạng ập đến ông đã mở cửa hết lần này đến lần khác, chỉ để đóng ngay khi thấy mọi khoảng xa bị tuyết rơi che phủ. Nhưng lần cuối ông mở cửa tuyết đã ngừng, và mây đang tách ra đây đó. Ông đứng lắng nghe và nhìn chằm chằm hồi lâu—thật sự có thứ gì đó trên đường đang đi về phía ông lúc ấy, nhưng ông không bắt được dấu hiệu nào; và sự im lặng cùng mặt tuyết rộng không dấu chân dường như thu hẹp nỗi cô độc của ông, và chạm vào khao khát của ông bằng cái lạnh của tuyệt vọng. Ông bước vào lại, đặt bàn tay phải lên chốt cửa để đóng—nhưng ông không đóng: ông bị giữ lại, như đã bị từ khi mất của, bởi cây đũa phép vô hình của chứng đờ người, và đứng như một pho tượng, mắt mở to mà không thấy, giữ cánh cửa mở, bất lực không chống nổi cả điều lành lẫn điều dữ có thể bước vào đó.",
    "eliot-silas-marner:12.8": "Khi cảm giác của Marner trở lại, ông tiếp tục hành động đã bị gián đoạn, và đóng cửa, không biết có vực thẳm trong ý thức mình, không biết bất cứ sự thay đổi nào ở giữa, ngoại trừ ánh sáng đã mờ đi, và ông thấy lạnh và yếu. Ông nghĩ mình đã đứng ở cửa nhìn ra quá lâu. Quay về phía lò sưởi, nơi hai khúc củi đã rời nhau, chỉ phát ra một ánh đỏ lờ mờ bất định, ông ngồi xuống chiếc ghế bên bếp, và đang cúi xuống đẩy hai khúc củi lại gần nhau thì, trong tầm nhìn mờ của ông, dường như có vàng trên sàn trước lò sưởi. Vàng!—vàng của chính ông—được trả về cho ông bí ẩn như đã bị lấy đi! Ông cảm thấy tim bắt đầu đập dữ dội, và trong vài khoảnh khắc ông không thể đưa tay ra chộp lấy kho báu được trả lại. Đống vàng dường như sáng lên và lớn dần dưới cái nhìn xao động của ông. Cuối cùng ông cúi người tới, và chìa tay ra; nhưng thay vì đồng tiền cứng với đường nét quen thuộc cưỡng lại, các ngón tay ông chạm vào những lọn tóc xoăn mềm ấm. Hoàn toàn kinh ngạc, Silas quỳ xuống và cúi đầu thấp xem xét điều kỳ diệu: đó là một đứa bé đang ngủ—một sinh vật tròn trịa, trắng trẻo, với những vòng tóc vàng mềm khắp đầu. Có thể đây là em gái bé nhỏ của ông trở lại với ông trong giấc mơ—em gái bé nhỏ mà ông đã bế trên tay suốt một năm trước khi em mất, khi ông còn là cậu bé không giày không tất? Đó là ý nghĩ đầu tiên vụt qua sự ngạc nhiên trống rỗng của Silas. Có phải mơ không? Ông đứng dậy, đẩy hai khúc củi lại gần nhau, và, ném vào ít lá khô và cành nhỏ, nhóm lên ngọn lửa; nhưng ngọn lửa không xua tan ảo ảnh—nó chỉ soi rõ hơn thân hình tròn bé nhỏ của đứa bé, và bộ quần áo tồi tàn của nó. Nó rất giống em gái bé nhỏ của ông. Silas chìm xuống ghế bất lực, dưới sự hiện diện kép của một sự ngạc nhiên không giải thích nổi và dòng ký ức tràn về vội vã. Đứa bé vào bằng cách nào, khi nào mà ông không hay? Ông chưa hề ra khỏi cửa. Nhưng cùng với câu hỏi đó, và gần như đẩy nó đi, có một hình ảnh về mái nhà xưa và những con phố cũ dẫn tới Lantern Yard—và trong hình ảnh ấy là một hình ảnh khác, về những ý nghĩ từng ở bên ông trong những cảnh xa xôi ấy. Những ý nghĩ giờ xa lạ với ông, như những tình bạn cũ không thể sống lại; thế mà ông có cảm giác mơ màng rằng đứa bé này bằng cách nào đó là một thông điệp đến với ông từ cuộc sống xa xôi ấy: nó khuấy động những thớ sợi chưa từng được chạm tới ở Raveloe—những rung động dịu dàng cũ—những ấn tượng kính sợ cũ khi linh cảm có một Quyền Năng nào đó chủ trì đời mình; vì trí tưởng tượng của ông chưa thoát khỏi cảm giác huyền bí trong sự hiện diện đột ngột của đứa bé, và chưa hình thành giả thuyết nào về những phương cách tự nhiên bình thường mà sự việc có thể xảy ra.",
    "eliot-silas-marner:12.9": "Nhưng có tiếng khóc bên lò sưởi: đứa bé đã tỉnh, và Marner cúi xuống bế nó lên đầu gối. Nó ôm lấy cổ ông, và òa khóc to hơn, to hơn, trộn những tiếng khóc không rõ nghĩa với “mẹ ơi”, cách trẻ con diễn tả sự bối rối khi thức dậy. Silas ép nó vào mình, và gần như vô thức thốt ra những âm thanh dỗ dành dịu dàng, trong khi ông chợt nhớ rằng chỗ cháo ông còn, đã nguội bên ngọn lửa tàn, có thể dùng để cho đứa bé ăn nếu hâm nóng lên chút ít.",
    "eliot-silas-marner:12.10": "Ông có nhiều việc phải làm trong giờ tiếp theo. Cháo, được làm ngọt bằng chút đường nâu khô lấy từ kho cũ mà ông đã nhịn không dùng cho mình, làm đứa bé nín khóc, và khiến nó ngước đôi mắt xanh nhìn Silas bằng cái nhìn mở to yên lặng, khi ông đút thìa vào miệng nó. Chốc sau nó tuột khỏi đầu gối ông và bắt đầu lẫm chẫm đi quanh, nhưng với dáng loạng choạng xinh xắn làm Silas nhảy lên và theo sau sợ nó ngã vào thứ gì làm đau. Nhưng nó chỉ ngã ngồi xuống đất, và bắt đầu kéo đôi giày ống, ngước nhìn ông với khuôn mặt sắp khóc như thể giày làm nó đau. Ông bế nó lên gối lại, nhưng phải một lúc lâu cái đầu óc chậm chạp của gã độc thân Silas mới nghĩ ra rằng đôi giày ướt là nguyên nhân phiền muộn, ép lên mắt cá chân ấm của nó. Ông cởi chúng ra một cách khó khăn, và bé tức khắc vui vẻ bận rộn với bí ẩn đầu tiên về mười ngón chân của mình, mời Silas, với nhiều tiếng cười khúc khích, cùng xét bí ẩn ấy. Nhưng đôi giày ướt cuối cùng đã gợi cho Silas rằng đứa bé đã đi trên tuyết, và điều này đánh thức ông khỏi sự quên lãng hoàn toàn mọi phương cách bình thường mà nó có thể vào hoặc được đưa vào nhà ông. Do ý nghĩ mới này thúc đẩy, và không chờ hình thành giả thuyết, ông bế đứa bé lên và đi ra cửa. Ngay khi ông mở nó ra, lại có tiếng kêu “mẹ ơi”, mà Silas chưa nghe từ lúc đứa bé thức dậy đói lần đầu. Cúi người tới, ông chỉ vừa nhìn rõ những dấu bàn chân nhỏ trên tuyết nguyên sơ, và ông theo vết chúng đến những bụi kim tước. “Mẹ ơi!” đứa bé gọi đi gọi lại, vươn người tới đến nỗi gần như thoát khỏi vòng tay Silas, trước khi chính ông nhận ra có thứ gì nhiều hơn một bụi cây trước mặt—có một thân người, đầu gục thấp trong bụi kim tước, và nửa phủ tuyết rơi.",
    "eliot-silas-marner:13.1": "Lúc ấy đã quá giờ bữa tối sớm ở Nhà Đỏ, và cuộc vui đến giai đoạn khi ngay cả sự e thẹn cũng đã hóa thành niềm vui xuề xòa, khi những quý ông tự biết mình có tài lẻ cuối cùng có thể bị thuyết phục nhảy một điệu hornpipe, và khi ông Squire thích nói to, rắc thuốc hít và vỗ lưng khách hơn là ngồi lâu thêm ở bàn chơi bài whist—một lựa chọn khiến chú Kimble bực bội: ngày thường, những lúc tỉnh táo làm ăn, chú vốn hoạt bát, vậy mà bên bài bạc và rượu mạnh lại hóa hằm hằm cay nghiệt, xáo bài trước lượt chia của đối thủ với ánh mắt nghi ngờ, và lật một lá chủ bài tồi với vẻ ghê tởm không tả nổi, như thể trong một thế giới nơi những chuyện như thế có thể xảy ra thì người ta cũng đành bước vào con đường trụy lạc liều lĩnh. Khi buổi tối đã đến độ phóng khoáng, vui thú ấy, thường các người hầu, sau khi những việc nặng của bữa tối đã xong, đến lượt họ được giải trí bằng cách đến xem khiêu vũ; nên khu phía sau nhà bị bỏ lại trong cô quạnh.",
    "eliot-silas-marner:13.2": "Có hai cửa để vào Phòng Khách Trắng từ tiền sảnh, và cả hai đều để mở cho thoáng; nhưng cửa dưới chật người hầu và dân làng, chỉ cửa trên còn trống. Bob Cass đang trình diễn một điệu hornpipe, và cha cậu, rất tự hào về đứa con trai nhanh nhẹn này, mà ông nhiều lần tuyên bố giống hệt mình hồi trẻ bằng giọng ngụ ý đây là dấu ấn cao nhất về giá trị của tuổi trẻ, là trung tâm của một nhóm đã đứng đối diện người biểu diễn, không xa cửa trên. Godfrey đứng cách một quãng, không phải để ngưỡng mộ điệu nhảy của em trai, mà để giữ Nancy trong tầm mắt, cô ngồi trong nhóm, gần cha cô. Anh đứng xa vì muốn khỏi tự biến mình thành đề tài cho những câu đùa của người cha về hôn nhân và vẻ đẹp của cô Nancy Lammeter, những câu đùa chắc sẽ càng lúc càng lộ liễu. Nhưng anh còn hy vọng được nhảy lại với cô khi điệu hornpipe kết thúc, và trong khi đó thật dễ chịu khi được lén ngắm cô thật lâu mà hoàn toàn không bị để ý.",
    "eliot-silas-marner:13.3": "Nhưng khi Godfrey nhấc mắt khỏi một trong những cái nhìn dài ấy, chúng chạm phải một vật làm anh giật mình lúc ấy như thể đó là bóng ma từ cõi chết. Đó là một bóng ma từ cuộc đời kín đáo nằm, như con hẻm tối, đằng sau mặt tiền trang hoàng tươm tất đón ánh nắng và ánh nhìn của những người ngưỡng mộ đáng kính. Đó là đứa con của chính anh, được bế trong tay Silas Marner. Đó là ấn tượng tức thì của anh, không kèm chút nghi ngờ, dù anh đã không thấy đứa bé nhiều tháng nay; và khi hy vọng đang trỗi lên rằng anh có thể nhầm, mục sư Crackenthorp và ông Lammeter đã tiến đến chỗ Silas, kinh ngạc trước sự xuất hiện kỳ lạ này. Godfrey nhập bọn ngay, không thể yên mà không nghe từng lời—cố tự chủ, nhưng ý thức rằng nếu ai để ý đến anh, họ ắt thấy môi anh trắng bệch và run rẩy.",
    "eliot-silas-marner:13.4": "Nhưng giờ mọi ánh mắt ở đầu phòng ấy đều đổ vào Silas Marner; chính ông Squire đã đứng dậy, và hỏi giận dữ: “Cái gì thế này?—là sao?—ông vào đây theo kiểu này làm gì?”",
    "eliot-silas-marner:13.5": "“Tôi đến tìm bác sĩ—tôi cần bác sĩ,” Silas đã nói, ở khoảnh khắc đầu, với mục sư Crackenthorp.",
    "eliot-silas-marner:13.6": "“Sao, chuyện gì thế, Marner?” mục sư nói. “Bác sĩ ở đây; nhưng nói khẽ ông cần ông ấy làm gì.”",
    "eliot-silas-marner:13.7": "“Một người đàn bà,” Silas nói, nói khẽ và gần như hụt hơi, đúng lúc Godfrey tiến lại. “Tôi nghĩ bà ấy chết rồi—chết trong tuyết ở hố đá—không xa cửa nhà tôi.”",
    "eliot-silas-marner:13.8": "Tim Godfrey thình thịch: lúc ấy trong đầu anh chỉ có một nỗi sợ—sợ rằng người đàn bà có thể chưa chết. Đó là một nỗi sợ độc ác—một kẻ trọ xấu xí lại tìm được chỗ làm tổ trong bản tính tử tế của Godfrey; nhưng chẳng bản tính nào bảo đảm cho một người mà hạnh phúc dựa vào sự dối trá khỏi những ước muốn xấu xa.",
    "eliot-silas-marner:13.9": "“Suỵt, suỵt!” mục sư Crackenthorp nói. “Ra ngoài tiền sảnh đằng kia. Tôi sẽ đưa bác sĩ đến gặp ông. Tìm thấy một người đàn bà trong tuyết—và nghĩ bà ấy chết rồi,” ông nói thêm, nói khẽ với ông Squire. “Tốt hơn nên nói ít nhất có thể: sẽ làm các bà các cô sốc. Cứ bảo họ một người đàn bà nghèo bị ốm vì lạnh và đói. Tôi sẽ đi gọi Kimble.”",
    "eliot-silas-marner:13.10": "Tuy nhiên đến lúc ấy các bà các cô đã chen lên phía trước, tò mò muốn biết điều gì đã đưa người thợ dệt vải lanh cô độc đến đó trong hoàn cảnh kỳ lạ như vậy, và quan tâm đến đứa bé xinh xắn, nửa hoảng sợ nửa bị thu hút bởi ánh sáng và đám đông, lúc thì cau mày giấu mặt, lúc thì ngẩng đầu lên nhìn quanh nhẹ nhàng, cho đến khi một cái chạm hay lời dỗ dành làm nó cau mày lại, và vùi mặt xuống với quyết tâm mới.",
    "eliot-silas-marner:13.11": "“Đứa bé nhà ai thế?” nhiều bà cùng hỏi, và trong số đó, Nancy Lammeter, hỏi Godfrey.",
    "eliot-silas-marner:13.12": "“Tôi không biết—con của một người đàn bà nghèo được tìm thấy trong tuyết, tôi tin thế,” là câu trả lời Godfrey ép từ chính mình bằng một nỗ lực kinh khủng. (“Rốt cuộc, mình có chắc chắn không?” anh vội thêm, thầm lặng, để đón trước lương tâm của chính mình.)",
    "eliot-silas-marner:13.13": "“Vậy thì tốt hơn ông nên để đứa bé lại đây, ông Marner,” bà Kimble tốt bụng nói, tuy do dự khi để những bộ quần áo bẩn ấy chạm vào phần thân áo sa-tanh trang trí của mình. “Tôi sẽ bảo một cô gái đến bế nó.”",
    "eliot-silas-marner:13.14": "“Không—không—tôi không thể rời nó, tôi không thể để nó đi,” Silas nói đột ngột. “Nó đến với tôi—tôi có quyền giữ nó.”",
    "eliot-silas-marner:13.15": "Đề nghị lấy đứa bé khỏi ông đến với Silas hoàn toàn bất ngờ, và lời ông nói, thốt ra dưới một xung động mạnh đột ngột, gần như là một mặc khải với chính ông: một phút trước, ông chưa có ý định rõ ràng nào về đứa bé.",
    "eliot-silas-marner:13.16": "“Có ai từng nghe thế bao giờ không?” bà Kimble nói, ngạc nhiên nhẹ, với người ngồi cạnh.",
    "eliot-silas-marner:13.17": "“Nào, các bà các cô, tôi phải làm phiền quý vị đứng sang bên,” chú Kimble nói, bước ra từ phòng bài, hơi cay đắng vì bị ngắt quãng, nhưng được thói quen lâu dài của nghề huấn luyện cho vâng theo những lời gọi khó chịu, ngay cả khi ông hầu như không còn tỉnh.",
    "eliot-silas-marner:13.18": "“Ra ngoài lúc này thật là việc khó chịu, hử, Kimble?” ông Squire nói. “Ông ta có thể đi tìm cậu thanh niên của ông—cậu học việc ấy—tên gì nhỉ?”",
    "eliot-silas-marner:13.19": "“Có thể? ừ—nói có thể thì có ích gì?” chú Kimble càu nhàu, vội ra ngoài cùng Marner, theo sau là mục sư Crackenthorp và Godfrey. “Lấy cho tôi đôi ủng dày, Godfrey, được không? Và khoan, bảo ai chạy đến nhà Winthrop gọi Dolly—bà ấy là người đàn bà tốt nhất để gọi. Chính Ben cũng có mặt ở đây trước bữa tối đấy; ông ta đi rồi à?”",
    "eliot-silas-marner:13.20": "“Vâng, thưa ông, tôi đã gặp ông ấy,” Marner nói; “nhưng tôi không thể dừng lại nói gì với ông ấy, chỉ nói tôi đi tìm bác sĩ, và ông ấy nói bác sĩ ở nhà ông Squire. Và tôi vội chạy, và chẳng thấy ai ở phía sau nhà, nên tôi vào chỗ khách khứa.”",
    "eliot-silas-marner:13.21": "Đứa bé, không còn bị ánh sáng rực và những khuôn mặt tươi cười của các bà làm xao nhãng, bắt đầu khóc và gọi “mẹ ơi”, dù vẫn bám lấy Marner, người dường như đã chiếm được lòng tin trọn vẹn của nó. Godfrey đã trở lại với đôi ủng, và cảm thấy tiếng khóc như thể một thớ sợi nào đó trong anh bị kéo căng.",
    "eliot-silas-marner:13.22": "“Để tôi đi,” anh nói vội, khao khát được chuyển động; “để tôi đi gọi người đàn bà—bà Winthrop.”",
    "eliot-silas-marner:13.23": "“Ôi, chà—bảo người khác đi,” chú Kimble nói, vội vã đi cùng Marner.",
    "eliot-silas-marner:13.24": "“Ông sẽ cho tôi biết nếu tôi có thể giúp được gì, Kimble,” mục sư Crackenthorp nói. Nhưng bác sĩ đã ngoài tầm nghe.",
    "eliot-silas-marner:13.25": "Godfrey cũng đã biến mất: anh đi lấy mũ và áo khoác, chỉ vừa đủ sự suy nghĩ để nhớ rằng mình không được trông như người điên; nhưng anh lao ra khỏi nhà vào tuyết mà không để ý đôi giày mỏng.",
    "eliot-silas-marner:13.26": "Chỉ vài phút sau anh đã trên đường nhanh chóng tới hố đá bên cạnh Dolly, bà tuy cảm thấy mình hoàn toàn đúng chỗ khi đối mặt với lạnh và tuyết trong một việc nhân đức, lại rất lo khi một cậu quý ông bị ướt chân vì xung động như thế.",
    "eliot-silas-marner:13.27": "“Cậu về đi thì hơn đấy, thưa cậu,” Dolly nói, với lòng thương cảm kính cẩn. “Cậu đâu có việc gì mà đi cảm lạnh cho khổ; mà tôi xin cậu làm ơn bảo ông nhà tôi ra giúp, trên đường cậu về—chắc ông ấy ở quán Cầu Vồng, tôi ngờ lắm—nếu cậu thấy ông ấy còn tỉnh táo được đến đâu để mà giúp việc. Không thì bà Snell chắc cũng sai thằng nhỏ lên chạy việc, vì có khi cần mang đồ từ nhà bác sĩ sang đấy ạ.”",
    "eliot-silas-marner:13.28": "“Không, tôi sẽ ở lại, giờ đã ra đây rồi—tôi sẽ ở ngoài này,” Godfrey nói, khi họ đến đối diện căn nhà của Marner. “Bà có thể ra báo tôi nếu tôi giúp được gì.”",
    "eliot-silas-marner:13.29": "“Vâng, thưa cậu, cậu tốt quá: cậu có trái tim mềm,” Dolly nói, đi tới cửa.",
    "eliot-silas-marner:13.30": "Godfrey đang quá đau đáu trong lòng nên chẳng thấy nhói lên chút tự trách nào trước lời khen không xứng đáng này. Anh đi đi lại lại, không biết mình đang lún ngập mắt cá trong tuyết, chẳng để ý đến gì ngoài nỗi hồi hộp run rẩy về những gì đang diễn ra trong căn nhà, và tác động của từng khả năng ấy lên số phận mai sau của mình. Không, cũng chưa hẳn là chẳng để ý đến gì khác. Sâu hơn nữa, bị ham muốn và nỗi sợ cuồng nhiệt đè nghẹt đi một nửa, vẫn có cảm giác rằng anh không nên ngồi chờ những khả năng ấy; rằng anh phải nhận lấy hậu quả những việc mình đã làm, nhận người vợ khốn khổ, và làm tròn bổn phận với đứa con không nơi nương tựa. Nhưng anh không đủ dũng khí đạo đức để nghĩ rằng mình có thể chủ động từ bỏ Nancy: anh chỉ có đủ lương tâm và trái tim để mãi bứt rứt vì cái yếu đuối ngăn mình làm điều ấy. Và vào lúc này tâm trí anh bứt khỏi mọi sự kiềm giữ, phóng về viễn cảnh bỗng chốc thoát khỏi cảnh xiềng xích lâu ngày.",
    "eliot-silas-marner:13.31": "“Bà ấy chết rồi à?” giọng nói chi phối mọi giọng khác trong anh cất lên. “Nếu chết, mình có thể cưới Nancy; và rồi mình sẽ là người tốt từ nay, và không có bí mật, và đứa bé—sẽ được chăm sóc bằng cách nào đó.” Nhưng ngang qua viễn cảnh ấy hiện ra khả năng kia—“Bà ấy có thể sống, và khi ấy mọi chuyện của mình hỏng hết.”",
    "eliot-silas-marner:13.32": "Godfrey chẳng bao giờ biết bao lâu sau cánh cửa căn nhà mới mở ra và chú Kimble bước ra. Anh tiến lên gặp chú, sẵn sàng đè nén sự xao động mà anh ắt phải cảm thấy, bất kể tin gì anh sắp nghe.",
    "eliot-silas-marner:13.33": "“Cháu đã đợi chú, vì đã đến tận đây,” anh nói, nói trước.",
    "eliot-silas-marner:13.34": "“Chà, cháu ra đây là vô lý: sao không sai một người nhà? Chẳng có gì để làm. Bà ấy chết rồi—chết hàng giờ rồi, chú nghĩ thế.”",
    "eliot-silas-marner:13.35": "“Bà ấy là người đàn bà thế nào?” Godfrey nói, cảm thấy máu dồn lên mặt.",
    "eliot-silas-marner:13.36": "“Một phụ nữ trẻ, nhưng gầy guộc, tóc đen dài. Một kẻ lang thang nào đó—hoàn toàn giẻ rách. Tuy nhiên bà ấy đeo nhẫn cưới. Ngày mai phải đem bà ấy đi nhà tế bần. Nào, nào, đi thôi.”",
    "eliot-silas-marner:13.37": "“Cháu muốn nhìn bà ấy,” Godfrey nói. “Cháu nghĩ hôm qua cháu đã thấy một người đàn bà như thế. Cháu sẽ bắt kịp chú trong một hai phút.”",
    "eliot-silas-marner:13.38": "Chú Kimble đi tiếp, và Godfrey quay lại căn nhà. Anh chỉ ném một cái nhìn vào khuôn mặt chết trên gối, mà Dolly đã vuốt thẳng với sự chăm sóc đàng hoàng; nhưng anh nhớ cái nhìn cuối cùng ấy vào người vợ bất hạnh bị ghét bỏ đến nỗi, cuối mười sáu năm, từng nét trên khuôn mặt tiều tụy ấy hiện ra trong anh khi anh kể trọn câu chuyện của đêm này.",
    "eliot-silas-marner:13.39": "Anh quay ngay về phía lò sưởi, nơi Silas Marner đang ngồi ru đứa bé. Lúc này nó đã hoàn toàn lặng yên, nhưng chưa ngủ—chỉ được bát cháo ngọt và hơi ấm dỗ cho dịu vào cái vẻ tĩnh lặng mắt mở to ấy, thứ tĩnh lặng khiến những người lớn chúng ta, lòng đầy sóng gió, phải thấy một nỗi kính sợ nào đó trước một đứa trẻ nhỏ, như ta vẫn kính sợ trước một vẻ uy nghi hay vẻ đẹp tĩnh lặng nào đó của đất trời—trước một vì sao hành tinh sáng đều, một bụi tầm xuân nở rộ, hay những hàng cây cúi xuống trên lối đi vắng. Đôi mắt xanh mở to ngước nhìn mắt Godfrey, không chút bồn chồn, cũng chẳng dấu hiệu nhận ra: đứa bé chẳng có cách nào, bằng lời hay bằng dáng vẻ, đòi hỏi gì ở cha nó; và người cha thấy lòng lẫn lộn những cảm xúc lạ lùng, tiếc nuối và vui mừng giằng co, rằng nhịp đập của trái tim bé nhỏ kia chẳng đáp lại nỗi khao khát nửa ghen tuông trong tim anh—khi đôi mắt xanh chậm rãi quay đi, dừng lại trên gương mặt kỳ quặc của người thợ dệt đang cúi thật thấp xuống nhìn nó, trong lúc bàn tay nhỏ bắt đầu túm kéo cái má khô héo của Marner, một kiểu nghịch yêu làm méo cả khuôn mặt.",
    "eliot-silas-marner:13.40": "“Mai ông sẽ đưa đứa bé cho giáo xứ chứ?” Godfrey hỏi, nói dửng dưng hết mức có thể.",
    "eliot-silas-marner:13.41": "“Ai nói thế?” Marner nói gắt. “Họ sẽ bắt tôi đưa nó đi à?”",
    "eliot-silas-marner:13.42": "“Sao, ông sẽ không muốn giữ nó, phải không—một người độc thân già như ông?”",
    "eliot-silas-marner:13.43": "“Cho đến khi ai đó chứng tỏ họ có quyền đem nó khỏi tôi,” Marner nói. “Mẹ chết rồi, và tôi cho rằng nó không có cha: nó là một sinh vật đơn độc—và tôi cũng là một sinh vật đơn độc. Tiền tôi mất, không biết đi đâu—và cái này đến, không biết từ đâu. Tôi chẳng biết gì—tôi nửa lú lẫn.”",
    "eliot-silas-marner:13.44": "“Đứa bé tội nghiệp!” Godfrey nói. “Để tôi góp chút ít vào việc tìm quần áo cho nó.”",
    "eliot-silas-marner:13.45": "Anh đã đút tay vào túi và tìm được nửa đồng ghi-nê, và, nhét nó vào tay Silas, anh vội ra khỏi căn nhà để bắt kịp chú Kimble.",
    "eliot-silas-marner:13.46": "“À, cháu thấy không phải người đàn bà cháu đã thấy,” anh nói, khi đuổi kịp. “Đứa bé xinh xắn: ông già có vẻ muốn giữ nó; thật lạ đối với một kẻ hà tiện như ông ta. Nhưng cháu đã cho ông ta ít tiền để giúp ông ta: giáo xứ chắc không cãi nhau với ông ta về quyền giữ đứa bé.”",
    "eliot-silas-marner:13.47": "“Không; nhưng có thời chính chú cũng muốn tranh nó với ông ta. Giờ thì muộn rồi. Nếu đứa bé chạy vào lửa, thím cháu quá béo để đuổi kịp: bà chỉ có thể ngồi và ụt ịt như con lợn nái hoảng sợ. Nhưng cháu thật ngốc, Godfrey, ra ngoài trong giày nhảy và tất như thế—mà cháu là một trong những chàng bảnh nhất buổi tối, ở ngay nhà mình! Những trò điên rồ ấy nghĩa là gì, chàng trai? Cô Nancy tàn nhẫn à, và cháu muốn chọc tức cô bằng cách làm hỏng đôi giày?”",
    "eliot-silas-marner:13.48": "“Ôi, tối nay mọi thứ đều khó chịu. Cháu mệt chết khi nhảy nhót và tán tỉnh, và cái rắc rối về những điệu hornpipe. Và cháu còn phải nhảy với cô Gunn kia nữa,” Godfrey nói, mừng vì cái cớ chú gợi ra cho mình.",
    "eliot-silas-marner:13.49": "Những lời nói lảng và những lời nói dối vô hại—thứ khiến một tâm hồn gắng giữ mình trong sạch phải day dứt, như một nghệ sĩ lớn day dứt trước những nét vẽ sai mà chẳng con mắt nào nhận ra ngoài mắt ông—thì được khoác lên nhẹ tênh như món trang trí vặt, một khi cả hành vi đã hóa thành dối trá.",
    "eliot-silas-marner:13.50": "Godfrey lại xuất hiện ở Phòng Khách Trắng với đôi chân đã khô ráo, và—vì sự thật phải được nói ra—với một niềm nhẹ nhõm vui mừng mạnh đến mức những ý nghĩ đau lòng không sao cựa nổi. Bởi chẳng phải từ nay, hễ có dịp, anh có thể mạnh dạn nói với Nancy Lammeter những lời dịu dàng nhất—hứa với cô và với chính mình rằng anh sẽ luôn là người đúng như cô mong muốn đó sao? Chẳng còn lo người vợ đã chết của anh bị nhận ra: thời ấy người ta chưa hay tra hỏi, tin tức cũng chưa lan rộng; còn sổ ghi hôn thú của họ thì nằm tận đâu xa, chôn trong những trang chẳng ai lật, ngoài anh ra không ai bận tâm. Dunsey có thể phản anh nếu hắn trở về; nhưng Dunsey có thể bị mua chuộc để im miệng.",
    "eliot-silas-marner:13.51": "Và khi mọi việc diễn ra tốt hơn nhiều cho một người so với những gì người ta có lý do để sợ, chẳng phải đó là bằng chứng rằng hành vi của người ấy ít ngu ngốc và đáng trách hơn vẻ ngoài sao? Khi chúng ta được đối xử tốt, chúng ta tự nhiên bắt đầu nghĩ rằng mình không hoàn toàn không xứng đáng, và rằng chỉ công bằng khi chúng ta đối xử tốt với chính mình, và không phá hỏng vận may của mình. Rốt cuộc, nói ra quá khứ với Nancy Lammeter và vứt bỏ hạnh phúc của mình thì có ích gì?—không, hạnh phúc của cô? vì anh thấy có phần tin chắc rằng cô yêu mình. Còn đứa bé, anh sẽ lo cho nó được chăm sóc: anh sẽ không bao giờ bỏ rơi nó; anh sẽ làm mọi thứ ngoại trừ nhận nó. Có lẽ nó sẽ hạnh phúc trong đời y như thế khi không được cha nhận, vì không ai biết sự việc sẽ ra sao, và rằng—còn cần lý do nào khác không?—vậy thì, người cha sẽ hạnh phúc hơn nhiều khi không nhận đứa bé.",
    "eliot-silas-marner:14.1": "Tuần ấy ở Raveloe có một đám tang người nghèo, và ở Kench Yard thuộc Batherley người ta biết rằng người đàn bà tóc đen với đứa bé tóc vàng, mới đến trọ gần đây, đã bỏ đi. Chỉ có thế để ghi nhận rằng Molly đã biến khỏi mắt người đời. Nhưng cái chết không ai khóc, mà với số đông dường như chẳng hơn chiếc lá rụng mùa hè, lại mang sức nặng của định mệnh đối với một vài cuộc đời mà ta biết, nhào nặn niềm vui nỗi buồn của họ cho đến cuối đời.",
    "eliot-silas-marner:14.2": "Quyết định của Silas Marner giữ “đứa con của kẻ lang thang” là chuyện gây ngạc nhiên và bàn tán lặp đi lặp lại trong làng không kém vụ trộm tiền của ông. Sự dịu đi của tình cảm đối với ông kể từ tai họa của ông, sự hòa lẫn giữa nghi ngờ và ác cảm thành lòng thương hại có phần khinh miệt vì ông cô độc và điên, giờ đi kèm với một sự đồng cảm tích cực hơn, nhất là giữa các bà. Những bà mẹ đảm đang, biết thế nào là giữ con “nguyên lành và sạch sẽ”; những bà mẹ lười, biết thế nào là bị làm gián đoạn khi khoanh tay gãi khuỷu tay bởi những thói nghịch ngợm của những đứa trẻ vừa vững chân, đều quan tâm như nhau khi phỏng đoán một người đàn ông cô độc sẽ xoay xở thế nào với đứa trẻ hai tuổi trên tay, và đều sẵn sàng như nhau với những gợi ý: những bà đảm đang chủ yếu bảo ông nên làm gì, và những bà lười thì nhấn mạnh bảo ông sẽ không bao giờ làm được gì.",
    "eliot-silas-marner:14.3": "Trong số những bà mẹ đảm đang, Dolly Winthrop là người có những việc giúp láng giềng được Marner đón nhận nhất, vì chúng được làm mà không phô bày vẻ hướng dẫn rối rít. Silas đã cho bà xem nửa đồng ghi-nê Godfrey đưa cho ông, và hỏi bà nên làm gì để có ít quần áo cho đứa bé.",
    "eliot-silas-marner:14.4": "“Ối, bác Marner,” Dolly nói, “chả cần mua gì đâu, trừ đôi giày; vì tôi có sẵn mấy cái váy lót nhỏ thằng Aaron nhà tôi mặc hồi năm năm trước, mà tiêu tiền vào quần áo trẻ con thì phí lắm, vì nó sẽ lớn như thổi, như cỏ tháng Năm ấy, phúc cho nó—đúng thế đấy.”",
    "eliot-silas-marner:14.5": "Ngay hôm ấy Dolly mang bọc đồ đến, và bày cho Marner xem, từng cái một, những bộ quần áo tí xíu xếp theo thứ tự trước sau, phần lớn đã vá víu mạng đụp, nhưng sạch sẽ gọn gàng như cỏ non mới nhú. Đó là màn mở đầu cho một nghi lễ lớn với xà phòng và nước, và Bé bước ra trong vẻ đẹp mới, ngồi trên đầu gối Dolly, nghịch mấy ngón chân, khúc khích cười, vỗ hai lòng bàn tay vào nhau, với vẻ vừa khám phá ra bao điều về chính mình, và bé loan báo những điều ấy bằng những tiếng “gúc-gúc-gúc” và “mẹ ơi” thay phiên nhau. Tiếng “mẹ ơi” ấy không phải tiếng kêu vì đói hay vì sợ: Bé quen thốt lên như thế mà chẳng mong sẽ có tiếng nói dịu dàng hay cái vuốt ve nào đáp lại.",
    "eliot-silas-marner:14.6": "“Ai thấy cũng tưởng thiên thằn trên trời cũng chả xinh hơn được,” Dolly nói, xoa những lọn tóc vàng và hôn lên đó. “Mà nghĩ đến chuyện nó bị quấn trong mớ giẻ rách dơ dáy ấy—còn người mẹ tội nghiệp—chết cóng; nhưng có Các Đấng trông nom nó, mới đưa nó đến tận cửa nhà bác, bác Marner ạ. Cửa mở, thế là nó lò dò bước vào qua tuyết, như con chim cổ đỏ bé đói meo ấy. Bác chẳng bảo cửa mở đấy thôi?”",
    "eliot-silas-marner:14.7": "“Vâng,” Silas trầm ngâm nói. “Vâng—cửa mở. Tiền mất đi đâu tôi không biết, và đứa bé này từ đâu đến tôi cũng không biết.”",
    "eliot-silas-marner:14.8": "Ông chưa nói với ai rằng mình chẳng hay biết gì lúc đứa bé bước vào, vì ngại những câu hỏi có thể dẫn đến điều chính ông cũng ngờ—rằng ông đã lên một cơn đờ người.",
    "eliot-silas-marner:14.9": "“Ừ,” Dolly nói, vẻ nghiêm trang dỗ dành, “nó cũng như đêm với sáng, ngủ với thức, mưa với mùa gặt—cái này đi thì cái kia đến, mà mình chẳng biết nó thế nào hay ở đâu ra. Mình có vật vã, cào cấu, xoay xở chi chăng nữa, thì rốt cuộc cũng làm được chẳng bao nhiêu—chuyện lớn đến rồi đi, chẳng do mình gắng sức—phải thế, phải thế đấy; mà tôi cho là bác làm phải khi giữ cái bé lại, bác Marner ạ, vì nó là của trời gửi đến cho bác, dù cũng có người nghĩ khác. Hồi nó còn bé thế này, có khi bác hơi lúng túng; nhưng tôi sẽ sang, mà sang cho vui lòng, để trông nom giúp bác: hầu hết ngày tôi cũng có chút thì giờ rảnh, vì dậy từ tinh mơ, đồng hồ cứ như đứng im đến gần mười giờ mới tới lúc lo cơm nước. Nên, như tôi nói, tôi sẽ sang trông bé giúp bác, mà vui lòng nữa.”",
    "eliot-silas-marner:14.10": "“Cảm ơn bác... tử tế quá,” Silas hơi ngập ngừng nói. “Tôi sẽ mừng nếu bác chỉ bảo cho tôi. Nhưng,” ông bất an nói thêm, nghiêng người tới nhìn Bé với chút ghen tuông, vì bé đang ngả đầu ra sau, tựa vào cánh tay Dolly, mãn nguyện nhìn ông từ xa—“Nhưng tôi muốn tự mình làm cho nó, không thì nó có thể quý người khác mà chẳng quý tôi. Tôi quen tự lo liệu trong nhà—tôi học được, tôi học được.”",
    "eliot-silas-marner:14.11": "“Ối, chắc chắn rồi,” Dolly dịu dàng nói. “Tôi từng thấy có ông đàn ông khéo lạ đời với trẻ con. Đàn ông thường vụng về và ngang bướng, Chúa thương họ—nhưng khi rượu đã tan thì họ cũng biết điều, tuy vụng khoản đặt đỉa hút máu với băng bó—cứ nóng nảy, chẳng chịu kiên nhẫn. Bác coi đây, cái này mặc trước, sát da,” Dolly nói tiếp, cầm chiếc áo sơ mi nhỏ lên và mặc vào cho bé.",
    "eliot-silas-marner:14.12": "“Vâng,” Marner nói, ngoan ngoãn, đưa mắt thật gần để chúng được khai tâm vào những điều bí ẩn; nhân đó Bé ôm lấy đầu ông bằng cả hai cánh tay nhỏ, và áp môi vào mặt ông, phát ra những tiếng rừ rừ.",
    "eliot-silas-marner:14.13": "“Kìa,” Dolly nói, với sự khéo léo dịu dàng của một người đàn bà, “nó quý bác nhất đấy. Nó muốn sang lòng bác, tôi dám chắc. Thế thì bế nó đi, bác Marner; bác mặc đồ cho nó, rồi bác có thể nói là mình đã lo cho nó từ lúc nó mới về với bác.”",
    "eliot-silas-marner:14.14": "Marner bế bé vào lòng, run rẩy với một xúc động huyền bí đối với chính ông, trước điều gì chưa biết đang ló rạng trong đời mình. Ý nghĩ và cảm xúc rối loạn trong ông đến nỗi nếu ông cố nói ra thì chỉ có thể nói rằng đứa bé đã đến thay cho vàng—rằng vàng đã biến thành đứa bé. Ông nhận những bộ quần áo từ Dolly, và mặc cho bé theo lời bà dạy; tất nhiên bị ngắt quãng bởi những trò thể dục của Bé.",
    "eliot-silas-marner:14.15": "“Đấy, thấy chưa! Bác làm quen dễ như chơi, bác Marner ạ,” Dolly nói; “nhưng bác sẽ làm sao khi phải ngồi vào khung cửi? Vì ngày nào nó cũng sẽ bận rộn hơn, nghịch ngợm hơn—phải đấy, phúc cho nó. May mà nhà bác có cái bếp lò cao chứ không phải vỉ lò thấp, vì thế lửa xa tầm tay nó hơn: nhưng nếu bác có thứ gì dễ đổ dễ vỡ, hay sắc đến cắt đứt ngón tay nó, thì thể nào nó cũng táy máy vào—mà bác cũng nên biết thế.”",
    "eliot-silas-marner:14.16": "Silas suy nghĩ một lúc trong sự bối rối. “Tôi sẽ buộc nó vào chân khung cửi,” cuối cùng ông nói—“buộc bằng một dải gì thật dài.”",
    "eliot-silas-marner:14.17": "“Ừ, có khi được đấy, vì nó là gái, mà gái dễ dỗ ngồi yên một chỗ hơn con trai. Tôi biết con trai thế nào chứ; tôi có tới bốn thằng—bốn thằng đấy, Chúa biết—mà bác cứ buộc chúng lại, thì chúng đánh nhau khóc lóc như thể bác đang xỏ mũi lợn. Nhưng tôi sẽ mang cho bác cái ghế con của tôi, với ít mảnh giẻ đỏ cho nó chơi; nó sẽ ngồi bi bô với đám giẻ ấy như thể chúng sống thật. Ối giời, giá không phải là tội với mấy thằng con trai khi ước chúng khác đi, phúc cho chúng, thì tôi đã mừng nếu một đứa là gái; nghĩ mà xem, tôi có thể đã dạy nó cọ rửa, vá may, đan len, đủ thứ. Nhưng tôi dạy được cho bé này, bác Marner ạ, khi nó đủ lớn.”",
    "eliot-silas-marner:14.18": "“Nhưng nó sẽ là đứa nhỏ của tôi,” Marner nói, hơi vội. “Nó sẽ không là của ai khác.”",
    "eliot-silas-marner:14.19": "“Không, đúng thế; bác sẽ có quyền với nó, nếu bác làm cha nó, và nuôi nó cho ra dáng. Nhưng,” Dolly nói thêm, đi đến điều bà đã định từ trước là phải nhắc, “bác phải nuôi nó như con nhà đã được làm phép đặt tên thánh, đưa nó đi nhà thờ, cho nó học cái kinh giáo lý, như thằng Aaron bé nhà tôi đọc vanh vách—bài ‘Tôi tin,’ đủ thứ, cả ‘chớ làm hại ai bằng lời nói hay việc làm’—giỏi như ông thư ký nhà thờ vậy. Đấy là điều bác phải làm, bác Marner ạ, nếu bác muốn làm cho phải với đứa nhỏ mô cồi.”",
    "eliot-silas-marner:14.20": "Khuôn mặt tái của Marner bỗng đỏ bừng vì một nỗi lo mới. Ông mải cố tìm cho lời Dolly một ý nghĩa rõ ràng, nên chẳng nghĩ đến chuyện đáp lại bà.",
    "eliot-silas-marner:14.21": "“Mà tôi cho là,” bà nói tiếp, “đứa bé tội nghiệp chưa từng được làm phép đặt tên thánh, và phải thưa chuyện với mục sư cho đúng lẽ; nếu bác không ngại, hôm nay tôi sẽ nói với ông Macey. Vì ngộ nhỡ đứa bé có đi lạc đường, mà bác chưa làm tròn phần mình—chủng đạu, đủ mọi thứ để giữ nó khỏi hại—thì sẽ như cái gai trong giường bác mãi mãi, cho đến khi xuống mồ; mà tôi chẳng tin là ai nằm xuống yên được khi sang thế giới bên kia, nếu chưa làm tròn phần mình với những đứa trẻ bơ vơ sinh ra mà chẳng do chúng xin.”",
    "eliot-silas-marner:14.22": "Dolly lúc này muốn im lặng một lúc, vì bà đã nói từ tận đáy niềm tin giản dị của mình, và rất lo không biết lời bà có đạt được kết quả mong muốn với Silas không. Còn ông thì bối rối lo âu, vì chữ “đặt tên thánh” của Dolly chẳng gợi cho ông ý nghĩa rõ ràng nào. Ông mới chỉ nghe nói đến phép báp-têm, và chỉ từng thấy lễ báp-têm của những đàn ông đàn bà đã trưởng thành.",
    "eliot-silas-marner:14.23": "“Bác nói ‘đặt tên thánh’ là thế nào?” cuối cùng ông rụt rè hỏi. “Không có nó thì người ta không tử tế với bé sao?”",
    "eliot-silas-marner:14.24": "“Ối trời, ối trời! Bác Marner,” Dolly nói, vừa đau lòng vừa thương xót. “Bác chưa từng có cha mẹ dạy đọc kinh, dạy rằng có những lời hay ý đẹp giữ mình khỏi hại hay sao?”",
    "eliot-silas-marner:14.25": "“Có,” Silas nói, giọng thấp; “tôi biết nhiều về chuyện ấy—ngày xưa, ngày xưa. Nhưng lề thói ở đây khác: quê tôi cách rất xa.” Ông ngừng một lát, rồi nói thêm, dứt khoát hơn, “Nhưng tôi muốn làm mọi điều có thể cho đứa bé. Ở xứ này cái gì là phải với nó, cái gì bác nghĩ sẽ tốt cho nó, tôi sẽ làm theo, nếu bác chỉ bảo.”",
    "eliot-silas-marner:14.26": "“Vậy thì, bác Marner,” Dolly nói, thầm mừng, “tôi sẽ nhờ ông Macey nói với mục sư; còn bác phải chọn lấy một cái tên cho bé, vì khi làm phép đặt tên thánh thì phải có tên cho nó.”",
    "eliot-silas-marner:14.27": "“Mẹ tôi tên Hephzibah,” Silas nói, “và em gái bé của tôi cũng được đặt theo tên bà.”",
    "eliot-silas-marner:14.28": "“Ối, tên gì mà khó,” Dolly nói. “Tôi cứ ngờ ngợ không phải tên thánh.”",
    "eliot-silas-marner:14.29": "“Đó là tên trong Kinh Thánh,” Silas nói, những ý nghĩ cũ ùa trở lại.",
    "eliot-silas-marner:14.30": "“Vậy thì tôi chẳng có gì mà nói ngược,” Dolly nói, hơi giật mình vì Silas biết chuyện này; “nhưng bác thấy đấy, tôi có phải người chữ nghĩa đâu, chậm bắt chữ lắm. Ông nhà tôi bảo tôi lúc nào cũng như lắp cái chuôi vào chỗ của cái cán—ông ấy nói thế—vì ông ấy sắc lắm, Chúa thương ông. Nhưng gọi em gái bé của bác bằng cái tên khó thế thì vướng miệng, khi mình chẳng có chuyện gì to tát để nói, phải không, bác Marner?”",
    "eliot-silas-marner:14.31": "“Chúng tôi gọi em là Eppie,” Silas nói.",
    "eliot-silas-marner:14.32": "“Ừ thì, nếu rút gọn tên chẳng có gì sai, thì tiện hơn nhiều. Vậy tôi đi đây, bác Marner, trước khi trời tối tôi sẽ nói chuyện đặt tên thánh; tôi chúc bác may mắn, mà tôi tin may mắn sẽ đến với bác nếu bác làm cho phải với đứa trẻ mô cồi;—còn việc chủng đạu cũng phải lo; mà chuyện giặt giũ quần áo nhỏ của nó thì bác chẳng cần trông ai ngoài tôi, vì tôi giặt chúng bằng một tay khi bọt xà phòng đã sẵn đó. Ối, thiên thằn phúc đức! Bác cho tôi dẫn thằng Aaron nhà tôi sang một ngày gần đây nhé, nó sẽ khoe với bé cái xe nhỏ bố nó làm cho, với con chó con đen trắng nó đang nuôi.”",
    "eliot-silas-marner:14.33": "Bé được làm lễ đặt tên thánh, và mục sư quyết định rằng rửa tội hai lần còn đỡ rủi ro hơn; nhân dịp ấy Silas, tắm rửa sạch sẽ gọn gàng hết mức có thể, lần đầu tiên bước vào nhà thờ và dự những nghi lễ mà hàng xóm của ông coi là thiêng liêng. Dù nghe thấy hay nhìn thấy gì, ông cũng không sao đồng nhất được tôn giáo ở Raveloe với đức tin cũ của mình; nếu trước đây có lúc nào làm được, thì hẳn là nhờ một cảm xúc mãnh liệt sẵn sàng rung lên đồng điệu, hơn là nhờ so sánh câu chữ và ý niệm: mà nay cảm xúc ấy đã ngủ yên từ bao năm. Ông chẳng hiểu rõ lễ rửa tội và việc đi nhà thờ là gì, chỉ biết Dolly bảo làm thế là vì lợi ích của đứa bé; và cứ thế, tuần qua tháng lại, đứa bé tạo ra hết mối dây này đến mối dây khác giữa đời ông và những cuộc đời mà từ trước đến nay ông vẫn rút mãi vào nỗi cô độc ngày một hẹp lại. Khác với vàng—thứ chẳng cần gì, mà phải được thờ phụng trong cô độc khóa kín, bị giấu khỏi ánh sáng ban ngày, điếc trước tiếng chim hót, không hề giật mình trước một giọng người—Eppie là một sinh linh với muôn vàn đòi hỏi và những ham muốn không ngừng lớn lên, đi tìm và yêu ánh nắng, những âm thanh sống động, những chuyển động sống động; bé thử mọi thứ, tin vào niềm vui mới, và khơi dậy lòng nhân hậu trong mọi ánh mắt nhìn mình. Vàng giữ tâm trí ông quay mãi trong một vòng luẩn quẩn chẳng dẫn tới đâu ngoài chính nó; còn Eppie là một sinh linh kết thành từ đổi thay và hy vọng, đẩy tâm trí ông tiến lên, đưa nó rời xa những bước đi nôn nóng cũ kỹ hướng về cùng một giới hạn trống rỗng—đưa nó tới những điều mới sẽ đến cùng năm tháng, khi Eppie biết hiểu rằng bố Silas thương bé đến nhường nào; và khiến ông tìm hình ảnh của thời ấy trong những ràng buộc và việc nghĩa tình gắn kết các gia đình hàng xóm. Vàng đòi ông ngồi dệt mỗi lúc một lâu, mỗi lúc một điếc và mù trước mọi thứ, chỉ còn đơn điệu của khung cửi và sự lặp lại của tấm vải; còn Eppie gọi ông rời khỏi khung cửi, khiến ông coi mọi quãng nghỉ là ngày hội, đánh thức các giác quan ông bằng sự sống tươi mới của bé, cho đến cả những con ruồi mùa đông còn bò ra trong nắng đầu xuân, và sưởi ấm ông thành niềm vui, vì bé có niềm vui.",
    "eliot-silas-marner:14.34": "Và khi nắng trở nên mạnh và bền, đến nỗi hoa mao lương dày đặc trên đồng cỏ, người ta có thể thấy Silas giữa trưa nắng, hoặc vào cuối chiều khi bóng đổ dài dưới hàng rào, dạo bước ra ngoài với đầu trần để bế Eppie qua hố đá tới nơi hoa mọc, cho đến khi họ đến một bờ cỏ ưa thích nơi ông có thể ngồi xuống, trong khi Eppie lẫm chẫm đi hái hoa, và nói chuyện với những sinh vật có cánh vo ve vui vẻ trên những cánh hoa sáng, liên tục gọi sự chú ý của “Bố-bố” bằng cách mang hoa đến cho ông. Rồi bé quay tai về một tiếng chim bất chợt, và Silas học cách làm bé vui bằng cách ra dấu im lặng khe khẽ, để họ nghe tiếng ấy cất lên lần nữa: khi nó đến, bé nhổm tấm lưng nhỏ lên và cười ríu rít đắc thắng. Ngồi trên các bờ cỏ như thế, Silas bắt đầu tìm lại những cây cỏ từng quen thuộc; và khi những chiếc lá, với đường nét và hoa văn không đổi, nằm trên lòng bàn tay ông, có một cảm giác ký ức ùa về mà ông rụt rè quay đi, nương náu trong thế giới nhỏ của Eppie, nằm nhẹ trên tinh thần suy nhược của ông.",
    "eliot-silas-marner:14.35": "Khi trí óc đứa bé lớn dần thành hiểu biết, thì tâm trí ông cũng lớn dần thành ký ức: khi đời bé mở ra, tâm hồn ông, bấy lâu mê mụ trong một nhà tù lạnh lẽo chật hẹp, cũng đang mở ra, và dần run rẩy tỉnh thức thành ý thức trọn vẹn.",
    "eliot-silas-marner:14.36": "Đó là một ảnh hưởng càng thêm sức mạnh theo mỗi năm: những âm thanh làm xao động lòng Silas ngày càng rõ thành tiếng nói và đòi hỏi những lời đáp rõ ràng hơn; hình dáng và tiếng động trở nên rõ ràng hơn với mắt tai Eppie, và “Bố-bố” càng phải để ý và giải thích nhiều điều hơn. Hơn nữa, đến khi lên ba, Eppie đã bộc lộ một tài nghịch ngợm tuyệt vời, và tài nghĩ ra đủ cách khôn lỏi để làm phiền, khiến Silas phải vận dụng không chỉ lòng kiên nhẫn mà cả sự canh chừng và sắc sảo. Silas tội nghiệp bối rối khổ sở trong những dịp ấy, vì tình thương đòi hỏi những điều chẳng thể đi cùng nhau. Dolly Winthrop bảo ông rằng đòn phạt tốt cho Eppie, và nuôi một đứa trẻ mà thỉnh thoảng không làm nó đau nhói một chút ở chỗ mềm chỗ an toàn thì chẳng được đâu.",
    "eliot-silas-marner:14.37": "“Mà còn một cách nữa bác có thể làm, bác Marner ạ,” Dolly nói thêm, trầm ngâm: “bác nhốt nó một lần vào hầm than. Tôi đã làm thế với thằng Aaron; vì tôi dại với thằng út, chẳng bao giờ nỡ đét nó. Không phải là tôi nỡ để nó ở hầm than quá một phút, nhưng thế cũng đủ làm nó lem luốc khắp người, phải tắm lại thay đồ mới, mà thế cũng bằng một cây roi với nó rồi—thế đấy. Nhưng tôi xin đặt lên lương tâm bác, bác Marner, hai cách đó bác phải chọn lấy một—hoặc đét đòn hoặc hầm than—không thì nó sẽ hỗn đến nỗi chẳng giữ nổi.”",
    "eliot-silas-marner:14.38": "Silas thấm thía sự thật buồn bã trong lời nhận xét cuối cùng ấy; nhưng ý chí ông chùn lại trước hai biện pháp trừng phạt duy nhất mình có, không chỉ vì làm đau Eppie là điều đau đớn với ông, mà còn vì ông run sợ chỉ một phút xung đột với bé, sợ bé vì thế mà yêu ông bớt đi. Hãy thử để một Goliath dù tình cảm đến đâu tự buộc mình vào một vật nhỏ bé dịu dàng, sợ giật mạnh sẽ làm nó đau, mà còn sợ hơn nữa là làm đứt sợi dây—vậy xin hỏi, hai bên ai sẽ làm chủ? Rõ ràng là với những bước chân lẫm chẫm ngắn ngủi, Eppie sẽ dắt ông bố Silas chạy vòng vòng khổ sở vào bất cứ buổi sáng đẹp trời nào hoàn cảnh xui khiến cho nghịch ngợm.",
    "eliot-silas-marner:14.39": "Chẳng hạn. Ông đã khôn ngoan chọn một dải vải lanh rộng làm phương tiện buộc bé vào khung cửi khi ông bận: nó làm thành một đai rộng quanh eo bé, và đủ dài để bé với tới chiếc giường thấp và ngồi lên, nhưng không đủ dài để thử leo trèo nguy hiểm. Một buổi sáng hè sáng sủa Silas đã mải mê hơn thường lệ trong việc “dựng” một tấm vải mới, dịp ấy cần đến cây kéo của ông. Cây kéo ấy, nhờ lời cảnh báo đặc biệt của Dolly, được giữ cẩn thận ngoài tầm với của Eppie; nhưng tiếng lách cách của nó có sức hấp dẫn đặc biệt với tai bé, và quan sát kết quả của tiếng lách cách ấy, bé đã rút ra bài học triết lý rằng cùng một nguyên nhân sẽ cho cùng một kết quả. Silas đã ngồi vào khung cửi, và tiếng dệt đã bắt đầu; nhưng ông đã để cây kéo trên một gờ mà cánh tay Eppie đủ dài để với tới; và giờ đây, như một chú chuột nhỏ rình cơ hội, bé lén lút rời góc của mình, lấy được cây kéo, và lẫm chẫm trở về giường, nhổm lưng lên để che giấu sự việc. Bé có ý định rõ ràng về việc dùng cây kéo; và sau khi cắt dải vải lanh theo kiểu lởm chởm mà hiệu quả, trong hai khoảnh khắc bé đã chạy ra cửa mở, nơi ánh nắng đang mời gọi, trong khi Silas tội nghiệp tin bé ngoan hơn thường lệ. Mãi đến khi ông tình cờ cần cây kéo, sự thật khủng khiếp mới ập đến: Eppie đã chạy ra ngoài một mình—có lẽ đã rơi xuống hố đá. Silas, rung chuyển bởi nỗi sợ tồi tệ nhất có thể xảy ra với ông, lao ra ngoài, gọi “Eppie!” và chạy hối hả khắp khoảng đất không rào, khám xét những chỗ trũng khô nơi bé có thể rơi vào, rồi nhìn chằm chằm với nỗi kinh hãi dò hỏi vào mặt nước đỏ phẳng lặng. Những giọt lạnh đọng trên trán ông. Bé đã ra ngoài bao lâu rồi? Có một hy vọng—rằng bé đã chui qua bậc thang vắt hàng rào và vào các cánh đồng, nơi ông thường đưa bé đi dạo. Nhưng cỏ trong đồng cao, và không thể thấy bé, nếu bé ở đó, trừ khi tìm kỹ mà sẽ là xâm phạm vụ mùa của ông Osgood. Dù vậy, lỗi ấy phải phạm; và Silas tội nghiệp, sau khi dòm khắp hàng rào, băng qua cỏ, bắt đầu với tầm nhìn xao động thấy Eppie sau mọi bụi chua me đỏ, và thấy bé luôn chuyển động ra xa hơn khi ông tiến lại. Ông tìm khắp đồng cỏ vẫn không thấy; và ông trèo qua bậc thang sang cánh đồng bên cạnh, nhìn với hy vọng tắt dần về một cái ao nhỏ giờ đã cạn xuống mức nông của mùa hè, để lại một bờ rộng bùn quánh dính. Tuy nhiên ở đây, Eppie đang ngồi, nói chuyện vui vẻ với chiếc giày nhỏ của mình, thứ bé đang dùng như cái xô để chuyển nước vào một dấu chân ngựa sâu, trong khi bàn chân nhỏ trần của bé đặt thoải mái trên chiếc đệm bùn xanh ô-liu. Một con bê đầu đỏ đang quan sát bé với vẻ nghi ngờ hoảng hốt qua hàng rào đối diện.",
    "eliot-silas-marner:14.40": "Rõ ràng đây là một lầm lỗi của đứa trẻ đã rửa tội, đòi hỏi phải xử nghiêm; nhưng Silas, ngập trong niềm vui nghẹn ngào khi tìm lại được báu vật của mình, chẳng làm gì được ngoài ôm chầm lấy bé và phủ lên bé những nụ hôn nửa nức nở. Mãi đến khi bế bé về nhà, bắt đầu nghĩ đến việc tắm rửa cần thiết, ông mới nhớ phải phạt Eppie, “cho bé nhớ đời”. Ý nghĩ rằng bé có thể lại chạy đi rồi gặp tai họa khiến ông quyết tâm hơn thường lệ, và lần đầu tiên ông quyết định thử hầm than—một cái tủ nhỏ cạnh lò sưởi.",
    "eliot-silas-marner:14.41": "“Eppie hư, hư quá,” ông bất chợt bắt đầu, bế bé trên đầu gối, chỉ vào đôi chân và quần áo lấm bùn của bé—“hư vì cắt bằng kéo rồi chạy đi. Eppie phải vào hầm than vì hư. Bố phải nhốt Eppie vào hầm than.”",
    "eliot-silas-marner:14.42": "Ông nửa mong thế đã đủ làm bé hoảng, và bé sẽ khóc. Nhưng chẳng những không khóc, bé còn bắt đầu lắc lư trên đầu gối ông, như thể lời đề nghị ấy mở ra một điều mới lạ thú vị. Thấy mình buộc phải dùng đến biện pháp cuối cùng, ông đặt bé vào hầm than rồi giữ chặt cánh cửa, lòng run run vì biết mình đang dùng đến biện pháp mạnh. Một lát im lặng, rồi có tiếng kêu nhỏ, “Opy, opy!” và Silas thả bé ra, nói: “Nào, từ giờ Eppie sẽ không bao giờ hư nữa, không thì phải vào hầm than—một chỗ đen xì xấu xa.”",
    "eliot-silas-marner:14.43": "Sáng nay việc dệt phải ngừng khá lâu, vì giờ Eppie phải tắm và thay quần áo sạch; nhưng mong rằng hình phạt này sẽ có tác dụng lâu dài và đỡ mất thì giờ về sau—tuy có lẽ sẽ hay hơn nếu Eppie khóc nhiều hơn.",
    "eliot-silas-marner:14.44": "Nửa giờ sau bé đã sạch sẽ lại, còn Silas thì quay lưng đi xem làm gì được với dải vải, rồi lại vứt nó xuống, tự bảo rằng Eppie sẽ ngoan, chẳng cần buộc cho hết buổi sáng. Ông quay lại, vừa định đặt bé vào chiếc ghế nhỏ cạnh khung cửi, thì bé lại ló mặt ra nhìn ông, mặt mũi tay chân đen thui như trước, và nói: “Eppie ở trong hầm toan!”",
    "eliot-silas-marner:14.45": "Việc hầm than hoàn toàn thất bại làm Silas lung lay niềm tin vào hiệu lực của hình phạt. “Nó sẽ coi tất cả là trò chơi,” ông nhận xét với Dolly, “nếu tôi không làm nó đau, mà điều đó tôi chẳng làm nổi, bác Winthrop ạ. Nếu nó có gây cho tôi chút phiền thì tôi chịu được. Mà nó chỉ có những trò rồi lớn lên sẽ hết.”",
    "eliot-silas-marner:14.46": "“Ừ, nửa phải đấy, bác Marner ạ,” Dolly đồng cảm nói; “mà nếu bác không nỡ dọa nó đừng đụng vào đồ, thì bác phải tìm cách cất chúng khỏi tầm tay nó. Tôi cũng làm thế với mấy con chó con mà mấy thằng con trai nhà tôi lúc nào cũng nuôi. Chúng cứ cắn cứ gặm—cắn gặm cho bằng được, dù đó là cái mũ đội ngày Chủ nhật của mình mà treo chỗ chúng kéo tới được. Chúng có biết gì đâu, Chúa thương chúng: tại cái răng mọc nó thúc chúng đấy.”",
    "eliot-silas-marner:14.47": "Vậy là Eppie lớn lên không bị phạt, còn gánh nặng những lỗi lầm của bé thì bố Silas gánh thay. Túp lều đá trở thành một chiếc tổ êm cho bé, lót bằng sự nhẫn nại mềm như lông tơ; và ngay cả ngoài túp lều đá, trong thế giới ngoài kia, bé cũng chẳng biết gì về cau mày hay từ chối.",
    "eliot-silas-marner:14.48": "Dù khó mang bé và sợi lanh hay vải của mình cùng lúc, Silas đưa bé đi theo trong hầu hết những chuyến đi của ông tới các nhà trại, không muốn bỏ bé lại nhà Dolly Winthrop, bà luôn sẵn sàng chăm sóc bé; và Eppie nhỏ đầu quăn, đứa con của người thợ dệt, trở thành đối tượng quan tâm ở nhiều nông trại xa, cũng như trong làng. Từ trước đến nay ông bị đối xử rất giống như một chú yêu lùn hay quỷ lùn biết làm việc—một sinh vật kỳ quặc khó hiểu, buộc phải được nhìn bằng tò mò kinh ngạc và ghê sợ, và với người ấy ta muốn mọi lời chào và giao kèo càng ngắn càng tốt, nhưng phải đối xử theo cách xoa dịu, và đôi khi biếu một món thịt lợn hay rau vườn mang về, vì không có ông thì không dệt được sợi. Nhưng giờ Silas gặp những khuôn mặt tươi cười cởi mở và những câu hỏi vui vẻ, như một người mà sự hài lòng và khó khăn có thể hiểu được. Đâu đâu ông cũng phải ngồi một lúc nói chuyện về đứa bé, và những lời quan tâm luôn sẵn sàng đón ông: “Ôi, bác Marner, bác sẽ may mắn nếu nó sớm mắc bệnh sởi và nhẹ!”—hoặc, “Sao, chẳng mấy người đàn ông cô độc muốn nhận một đứa nhỏ như thế: nhưng tôi nghĩ nghề dệt làm ông khéo hơn những người làm việc ngoài trời—ông nửa khéo như đàn bà, vì dệt chỉ sau kéo sợi.” Các ông bà chủ lớn tuổi, ngồi quan sát trong những chiếc ghế bành lớn nhà bếp, lắc đầu về những khó khăn kèm theo việc nuôi con, sờ cánh tay và chân tròn của Eppie, và tuyên bố chúng rắn chắc lạ thường, và bảo Silas rằng, nếu bé lớn lên tốt (tuy chẳng ai biết được), thì sẽ là điều hay cho ông có một cô gái vững vàng lo cho ông khi ông bất lực. Các cô hầu thích bế bé ra xem gà mái và gà con, hay xem có thể lắc xuống được quả anh đào nào trong vườn cây; và các cậu bé cô bé nhỏ tiến lại gần bé chậm rãi, bước thận trọng và nhìn chằm chằm, như những chú chó con đối mặt với đồng loại, cho đến khi sự hấp dẫn đạt tới mức đôi môi mềm chìa ra để hôn. Không đứa trẻ nào sợ lại gần Silas khi Eppie ở bên ông: giờ không còn ghê sợ nào quanh ông, cho cả già lẫn trẻ; vì đứa bé nhỏ đã đến để nối ông lại với cả thế giới. Có tình yêu giữa ông và đứa bé hòa họ làm một, và có tình yêu giữa đứa bé và thế giới—từ những người đàn ông đàn bà với vẻ mặt và giọng nói của cha mẹ, đến những con bọ rùa đỏ và những viên sỏi tròn.",
    "eliot-silas-marner:14.49": "Silas bây giờ bắt đầu nghĩ về đời sống Raveloe hoàn toàn trong quan hệ với Eppie: bé phải có mọi thứ tốt ở Raveloe; và ông lắng nghe ngoan ngoãn, để có thể hiểu rõ hơn đời sống này là gì, mà mười lăm năm nay ông đứng ngoài như đối với một vật xa lạ, không thể giao cảm: như một người có một cây quý muốn cho nó một ngôi nhà nuôi dưỡng trên đất mới, nghĩ về mưa, và nắng, và mọi ảnh hưởng, trong quan hệ với cây con của mình, và siêng năng hỏi mọi hiểu biết giúp ông đáp ứng những nhu cầu của rễ đang tìm kiếm, hay bảo vệ lá và nụ khỏi hại xâm nhập. Thói quen tích trữ đã hoàn toàn bị dập tắt ngay từ đầu bởi việc mất số vàng cất giữ lâu của ông: những đồng tiền ông kiếm được sau đó dường như không liên quan như những viên đá mang đến để hoàn thành một ngôi nhà bị động đất chôn vùi bất ngờ; cảm giác mất mát quá nặng đè lên ông đến nỗi cái run sướng cũ không thể trỗi dậy lại khi chạm vào đồng tiền mới kiếm. Và giờ đã có thứ gì đến thay chỗ kho tàng của ông, cho tiền kiếm được một mục đích ngày càng lớn, liên tục kéo hy vọng và niềm vui của ông đi xa hơn tiền bạc.",
    "eliot-silas-marner:14.50": "Ngày xưa có những thiên thần đến nắm tay người ta và dẫn họ ra khỏi thành phố hủy diệt. Chúng ta không còn thấy thiên thần cánh trắng nữa. Nhưng người ta vẫn được dẫn khỏi sự hủy diệt đe dọa: một bàn tay được đặt vào tay họ, dẫn họ ra nhẹ nhàng về một miền đất yên bình và sáng sủa, để họ không còn ngoái lại phía sau; và bàn tay ấy có thể là của một đứa trẻ nhỏ.",
    "eliot-silas-marner:15.1": "Có một người—bạn hẳn đã đoán ra—theo dõi sự lớn lên đầy đặn của Eppie dưới bàn tay người thợ dệt bằng một mối quan tâm sắc bén hơn bất cứ ai, tuy kín đáo hơn. Anh không dám làm điều gì tỏ ra quan tâm đến đứa con nuôi của một người nghèo nhiều hơn mức người ta vẫn trông đợi ở lòng tốt của cậu Squire trẻ, mỗi khi tình cờ gặp mà nảy ý cho một món quà nhỏ tới một ông già chất phác được ai cũng nhìn bằng thiện cảm; nhưng anh tự nhủ rằng rồi sẽ đến lúc anh có thể làm điều gì đó cho phúc lợi của con gái mình mà không gây ngờ vực. Trong lúc chờ đợi, việc không thể trao cho con quyền thừa kế chính đáng có làm anh day dứt lắm không? Tôi không dám bảo là có. Đứa bé đang được chăm nom, và rất có thể sẽ hạnh phúc, như những người ở bậc thấp vẫn thường thế—có lẽ còn hạnh phúc hơn những kẻ lớn lên trong xa hoa.",
    "eliot-silas-marner:15.2": "Chiếc nhẫn lừng danh vẫn châm vào chủ nhân mỗi khi anh quên bổn phận mà chạy theo dục vọng—tôi tự hỏi nó có châm đau lắm không lúc anh mới lên đường đuổi theo, hay lúc ấy nó chỉ châm nhẹ, và chỉ đâm tới tận thịt sống khi cuộc đuổi bắt đã tàn từ lâu, khi hy vọng khép cánh, ngoái nhìn lại phía sau và hóa thành hối tiếc?",
    "eliot-silas-marner:15.3": "Má và mắt Godfrey Cass giờ rạng rỡ hơn bao giờ hết. Anh chỉ theo đuổi một mục đích duy nhất, đến mức trông như người có chủ kiến vững vàng. Dunsey vẫn chưa trở về: người ta đã thôi nghĩ ngợi, cho rằng hắn đi lính, hay đã “bỏ xứ mà đi”, và chẳng ai muốn hỏi han cặn kẽ về một chuyện tế nhị đối với một gia đình đáng kính. Godfrey không còn thấy bóng Dunsey chắn ngang đường; và con đường nay thẳng tắp tới chỗ thỏa những ước nguyện đẹp nhất, ấp ủ lâu nhất. Ai cũng bảo cậu Godfrey đã rẽ đúng lối; mà cũng rõ chuyện rồi sẽ ra sao, vì trong tuần chẳng mấy ngày người ta không thấy anh cưỡi ngựa tới trang trại Warrens. Chính Godfrey, mỗi khi bị hỏi đùa rằng ngày cưới đã định chưa, chỉ mỉm cười, với niềm thích thú của một người đang yêu, biết rằng mình muốn thì có thể đáp “rồi.” Anh thấy mình đã sửa mình, thoát khỏi cám dỗ; và cuộc đời tương lai hiện ra trước mắt như một miền đất hứa chẳng phải giành giật gì. Anh hình dung mọi hạnh phúc của mình quây quần bên lò sưởi nhà mình, và Nancy mỉm cười nhìn anh đùa với lũ con.",
    "eliot-silas-marner:15.4": "Còn đứa bé kia—đứa không ngồi bên lò sưởi ấy—anh sẽ không quên; anh sẽ lo cho nó được chu tất. Đó là bổn phận của người làm cha.",
    "eliot-silas-marner:16.1": "Đó là một sáng Chủ nhật mùa thu nắng đẹp, mười sáu năm sau cái ngày Silas Marner tìm thấy báu vật mới bên lò sưởi. Chuông nhà thờ cổ Raveloe đang ngân hồi chuông vui, báo buổi lễ sáng đã xong; và từ cổng vòm dưới chân tháp, những giáo dân khá giả—những người đã chọn sáng Chủ nhật tươi sáng này làm dịp đi lễ—bước ra chậm rãi, vì cứ bị những lời chào hỏi thân tình giữ chân. Theo lề thói thôn quê thời ấy, các vị có vai vế trong giáo xứ ra về trước, còn những người láng giềng bình dân hơn thì đứng chờ và nhìn theo, tay vuốt mái đầu cúi, hoặc nhún gối chào bất cứ ông chủ nộp thuế lớn nào quay lại để ý đến mình.",
    "eliot-silas-marner:16.2": "Đi đầu trong những nhóm người ăn mặc đàng hoàng đang tiến ra ấy có vài người mà ta sẽ nhận ra, dù Thời gian đã đặt bàn tay lên tất cả. Người đàn ông cao, tóc vàng, bốn mươi tuổi, nét mặt chẳng đổi bao nhiêu so với Godfrey Cass hồi hai mươi sáu tuổi: chỉ đầy đặn hơn một chút, và mất đi cái vẻ trẻ trung khó gọi thành tên—một mất mát vẫn hiện rõ ngay cả khi mắt chưa mờ và nếp nhăn chưa tới. Có lẽ người phụ nữ xinh đẹp đang tựa tay anh, kém anh chẳng bao nhiêu, còn đổi thay nhiều hơn chồng: làn má hồng đáng yêu ngày trước luôn nở nay chỉ thoáng hiện, khi có làn gió sớm mai trong trẻo hoặc một nỗi bất ngờ mạnh; nhưng với ai thích khuôn mặt con người vì nó cho biết người ta đã trải những gì, thì vẻ đẹp của Nancy lại càng đáng chú ý. Nhiều khi tâm hồn đã chín tới lòng tốt trọn vẹn hơn, mà tuổi tác lại phủ lên ngoài một lớp màng xấu xí, khiến người ta nhìn thoáng qua chẳng bao giờ đoán được trái quý đến nhường nào. Nhưng năm tháng không tàn nhẫn với Nancy đến thế. Cái miệng cương nghị mà thanh thản, ánh mắt nâu trong trẻo chân thật nay nói lên một bản tính đã qua thử thách mà vẫn giữ được những phẩm chất cao quý nhất; và ngay cả cách ăn mặc, với vẻ gọn gàng thanh nhã và tinh khiết, giờ cũng có nhiều ý nghĩa hơn, vì những nét làm duyên của tuổi trẻ nay không còn dính dáng gì tới nó.",
    "eliot-silas-marner:16.3": "Ông bà Godfrey Cass (những danh xưng cao hơn đã tắt trên môi dân Raveloe từ khi ông Squire già về với tổ tiên và gia sản bị chia ra) quay lại tìm người đàn ông già cao lớn và người phụ nữ ăn mặc giản dị đang đi chậm lại phía sau—Nancy đã nhắc rằng phải đợi “cha và chị Priscilla”—rồi tất cả cùng rẽ vào một lối hẹp hơn băng qua sân nhà thờ, tới cánh cổng nhỏ đối diện Nhà Đỏ. Giờ ta chưa theo họ; vì trong đám giáo dân đang tản đi này, biết đâu còn những người khác mà ta muốn gặp lại—những người chẳng có vẻ gì ăn mặc sang trọng, và ta có thể khó nhận ra hơn là ông chủ bà chủ Nhà Đỏ?",
    "eliot-silas-marner:16.4": "Nhưng không thể nhầm Silas Marner với ai. Đôi mắt nâu to của ông dường như đã nhìn được xa hơn, như thường thấy ở những đôi mắt hồi trẻ bị cận, và cái nhìn bớt mơ hồ, biết đáp lại hơn; nhưng ở mọi thứ khác, người ta thấy dấu hiệu một thân hình đã suy yếu nhiều sau mười sáu năm trôi qua. Đôi vai còng và mái tóc bạc khiến người thợ dệt trông gần như đã già lắm, dù ông chưa quá năm mươi lăm; nhưng ngay bên cạnh ông là đóa hoa tươi nhất của tuổi xuân—một cô gái tóc vàng má lúm đồng tiền mười tám tuổi, đã cố vô ích để bắt mái tóc xoăn màu nâu đỏ phải suôn mượt dưới chiếc mũ vải nâu: tóc cứ gợn sóng ương bướng như dòng suối nhỏ trước gió tháng Ba, và những lọn xoăn bé xíu bung ra khỏi cây lược giữ ở phía sau, thò dưới chóp mũ. Eppie không khỏi hơi bực vì mái tóc, bởi chẳng cô gái nào ở Raveloe có mái tóc giống thế chút nào, mà cô nghĩ tóc phải suôn mới phải. Cô không thích bị chê trách, dù chỉ trong chuyện nhỏ: bạn xem cuốn sách kinh được gói gọn ghẽ trong chiếc khăn tay chấm bi của cô kia.",
    "eliot-silas-marner:16.5": "Chàng trai dễ coi trong bộ đồ vải thô mới, đi phía sau cô, chẳng dám chắc gì về chuyện tóc nói chung, mỗi khi Eppie đem ra hỏi anh, và nghĩ rằng có lẽ tóc thẳng nhìn chung là đẹp nhất, nhưng anh không muốn tóc Eppie khác đi chút nào. Hẳn cô đoán ra có ai đó sau lưng đang nghĩ đến cô một cách rất riêng, và gom hết can đảm để bước sang bên cô ngay khi ra tới con đường làng; nếu không thì sao cô lại trông hơi e thẹn, và cứ cẩn thận không quay đầu khỏi bố Silas, người mà cô cứ thì thầm những câu nho nhỏ: ai có mặt ở nhà thờ, ai vắng mặt, và cây thanh lương trà đỏ trên tường nhà xứ đẹp biết bao?",
    "eliot-silas-marner:16.6": "“Con ước gì nhà mình có một mảnh vườn nhỏ, bố ạ, trồng cúc dại kép như vườn nhà bác Winthrop,” Eppie nói khi họ đã ra tới con đường làng; “có điều người ta bảo phải đào xới và chở đất mới về nhiều lắm—mà bố thì làm sao nổi, phải không bố? Dù sao con cũng chẳng muốn bố làm, việc nặng quá sức bố.”",
    "eliot-silas-marner:16.7": "“Được chứ, bố làm được mà con; nếu con muốn một mảnh vườn thì những buổi tối dài thế này bố có thể khai thêm một ít đất hoang, vừa đủ trồng một hai gốc hoa cho con; sáng sớm bố cũng có thể xúc đất một lúc trước khi ngồi vào khung cửi. Sao trước giờ con không nói với bố là con muốn có một mảnh vườn?”",
    "eliot-silas-marner:16.8": "“Con đào cho bác được, bác Marner,” chàng trai mặc vải thô nói, lúc này đã đi bên cạnh Eppie, bước vào câu chuyện mà chẳng cần khách sáo. “Với con thì đó chỉ như chơi thôi, sau khi làm xong việc ban ngày, hay những lúc rảnh khi việc vãn. Con sẽ mang cho bác ít đất từ vườn nhà ông Cass—ông ấy sẽ cho, và còn vui lòng nữa.”",
    "eliot-silas-marner:16.9": "“Ồ, Aaron đấy à, cháu?” Silas nói; “bác không để ý thấy cháu; vì khi Eppie nói chuyện gì, bác chẳng thấy gì ngoài những lời nó nói. Ừ, nếu cháu giúp bác đào thì mình sẽ có mảnh vườn cho nó sớm hơn nhiều.”",
    "eliot-silas-marner:16.10": "“Vậy nếu bác thấy được,” Aaron nói, “chiều nay con sẽ tới hố đá, mình định xem lấy mảnh đất nào, rồi sáng mai con dậy sớm một giờ mà làm.”",
    "eliot-silas-marner:16.11": "“Nhưng bố phải hứa là không đụng tay vào việc đào nặng,” Eppie nói. “Vì con vốn chẳng định nói ra đâu,” cô thêm, nửa thẹn thùng nửa tinh nghịch, “chỉ tại bác Winthrop bảo Aaron sẽ tốt bụng giúp cho, và—”",
    "eliot-silas-marner:16.12": "“Em lẽ ra không cần mẹ anh bảo cũng biết thế,” Aaron nói. “Mà bác Marner chắc cũng biết, con mong vậy, rằng con đủ sức và sẵn lòng làm giúp bác một việc, và bác sẽ không nỡ làm con buồn mà giành khỏi tay con.”",
    "eliot-silas-marner:16.13": "“Đấy, bố thấy chưa, bố sẽ không động tay vào cho tới khi việc đã nhẹ nhàng cả,” Eppie nói, “rồi bố với con sẽ đánh dấu các luống, đào hố và trồng gốc hoa. Hố đá sẽ vui hơn nhiều khi mình có hoa, vì con lúc nào cũng nghĩ hoa nhìn thấy mình và biết mình đang nói gì. Con sẽ trồng ít hương thảo, húng bergamot với cỏ xạ hương, vì chúng thơm; nhưng oải hương thì chỉ có ở vườn nhà giàu thôi, con nghĩ vậy.”",
    "eliot-silas-marner:16.14": "“Vậy cũng chẳng có lý gì để em không có,” Aaron nói, “vì anh mang cho em cành giâm của bất cứ thứ gì; lúc làm vườn anh phải cắt vô số cành, mà phần nhiều đều vứt đi. Ở Nhà Đỏ có một luống oải hương to: bà chủ mê nó lắm.”",
    "eliot-silas-marner:16.15": "“Ừ,” Silas nghiêm nghị nói, “miễn là cháu đừng tự tiện nhân danh nhà bác, hay xin thứ gì đáng giá ở Nhà Đỏ: vì ông Cass đã tử tế với nhà bác quá, xây thêm cho nhà bác gian nhà mới, lại cho giường chiếu đủ thứ, nên bác chẳng nỡ phiền ông ấy vì đồ làm vườn hay bất cứ thứ gì khác.”",
    "eliot-silas-marner:16.16": "“Không, không, có phiền gì đâu,” Aaron nói; “khắp giáo xứ chẳng có khu vườn nào mà không bỏ phí vô số thứ, chỉ vì thiếu người biết dùng cho hết. Có lúc con tự nghĩ, đâu cần ai phải thiếu ăn nếu đất đai được tận dụng đến cùng, và chẳng mẩu nào mà không tìm được đường vào miệng người. Làm vườn khiến mình nghĩ đến chuyện ấy. Nhưng giờ con phải về, không thì mẹ con lo vì không thấy con.”",
    "eliot-silas-marner:16.17": "“Chiều nay anh dẫn bác ấy đến cùng nhé, Aaron,” Eppie nói; “em không muốn định chuyện vườn mà bác ấy không biết mọi điều ngay từ đầu—bố nhỉ?”",
    "eliot-silas-marner:16.18": "“Ừ, nếu được thì dẫn bác ấy đến, Aaron,” Silas nói; “thế nào bác ấy cũng có lời nào giúp mình xếp mọi việc cho đúng đầu đúng đuôi.”",
    "eliot-silas-marner:16.19": "Aaron quay lại phía làng, còn Silas và Eppie đi tiếp trên con đường vắng, có bóng cây che.",
    "eliot-silas-marner:16.20": "“Ôi bố!” cô bắt đầu, khi chỉ còn hai người, ôm chặt cánh tay Silas, rồi nhảy tung tăng quanh để tặng ông một cái hôn thật kêu. “Bố già bé nhỏ của con! Con vui quá. Có một mảnh vườn nhỏ rồi chắc con chẳng cần gì nữa; mà con biết thừa là Aaron sẽ đào cho mình,” cô nói tiếp với vẻ đắc thắng tinh nghịch—“con biết rõ lắm.”",
    "eliot-silas-marner:16.21": "“Con đúng là con mèo tinh quái,” Silas nói, nét mặt mang niềm hạnh phúc hiền lành, lặng lẽ của tuổi già được tình yêu đội vương miện; “nhưng rồi con sẽ mắc nợ Aaron cho mà xem.”",
    "eliot-silas-marner:16.22": "“Ôi không đâu ạ,” Eppie vừa cười vừa nhảy nhót nói; “anh ấy thích mà.”",
    "eliot-silas-marner:16.23": "“Thôi nào, để bố cầm sách kinh cho, kẻo con làm rơi mất, cứ nhảy nhót thế kia.”",
    "eliot-silas-marner:16.24": "Lúc này Eppie biết có người đang để ý đến cử chỉ của mình, nhưng đó chỉ là cái nhìn của một con lừa thân thiện, đang gặm cỏ với khúc gỗ buộc vào chân—một con lừa hiền lành, chẳng khinh khỉnh chê trách những chuyện vặt của loài người, mà còn sẵn lòng dự phần, nếu có thể, bằng cách xin được gãi mũi; và Eppie không quên làm nó vừa lòng bằng sự để ý quen thuộc, dù cái giá là nó cứ lẽo đẽo theo họ, khó nhọc, tới tận cửa nhà.",
    "eliot-silas-marner:16.25": "Nhưng tiếng sủa gắt bên trong, đúng lúc Eppie tra chìa vào ổ khóa, đã làm con lừa đổi ý, và nó khập khiễng bỏ đi, chẳng đợi ai bảo. Tiếng sủa gắt ấy báo hiệu một cuộc đón chào rộn ràng đang chờ họ, từ một chú chó săn chuột lông nâu tinh khôn: sau khi nhảy cuống cuồng quanh chân họ, nó lao tới gầm gừ vờn một chú mèo con màu đồi mồi dưới khung cửi, rồi lại lao trở về sủa gắt thêm một tiếng, dường như muốn nói: “Các vị thấy rồi đấy, tôi đã làm tròn bổn phận với sinh vật yếu đuối này”; còn bà mẹ quý phái của chú mèo thì ngồi phơi bộ ngực trắng ngoài ô cửa sổ, quay lại nhìn với vẻ lim dim như chờ được vuốt ve, dù chẳng định bỏ công sức gì để được thế.",
    "eliot-silas-marner:16.26": "Sự hiện diện của những con vật vui vẻ ấy không phải thay đổi duy nhất trong căn nhà nhỏ. Trong phòng ở giờ không còn giường nữa, và chỗ chật hẹp đã được lấp đầy bằng đồ đạc tử tế, tất cả đều sáng sủa sạch sẽ đủ để vừa mắt bà Dolly Winthrop. Chiếc bàn gỗ sồi và chiếc ghế sồi ba góc khó mà là thứ người ta thường thấy trong một căn nhà nghèo như thế: chúng đến, cùng giường chiếu và đồ đạc khác, từ Nhà Đỏ; vì ông Godfrey Cass, như ai trong làng cũng nói, đối đãi với người thợ dệt rất tử tế; mà cũng phải đạo thôi, một người đã nuôi nấng đứa trẻ mồ côi, làm cả cha lẫn mẹ cho nó, lại còn mất tiền, chẳng còn gì ngoài những đồng công làm từng tuần, trong khi nghề dệt thì ngày một sa sút—vì người ta kéo sợi lanh ngày một ít—mà bác Marner cũng chẳng còn trẻ—thì nên được những người khá giả để mắt tới và giúp đỡ. Chẳng ai ghen với người thợ dệt, vì ông được coi là một trường hợp đặc biệt, quyền được hàng xóm giúp đỡ của ông ở Raveloe chẳng ai sánh bằng. Những mê tín còn sót lại về ông cũng đã đổi hẳn màu sắc; còn ông Macey, giờ là một cụ già yếu ớt tám mươi sáu tuổi, chỉ thấy ngồi nơi góc lò sưởi hay phơi nắng trên bậc cửa, thì cho rằng một người đã đối xử với đứa trẻ mồ côi như Silas đã làm, ấy là điềm tiền của ông rồi sẽ lại lộ ra, hay chí ít kẻ trộm cũng sẽ phải trả giá—vì, như chính ông Macey nhận xét về mình, trí óc ông vẫn minh mẫn như xưa.",
    "eliot-silas-marner:16.27": "Giờ Silas ngồi xuống, nhìn Eppie bằng ánh mắt mãn nguyện khi cô trải tấm khăn sạch, bày lên đó chiếc bánh khoai tây, hâm từ từ theo lối ăn chắc của ngày Chủ nhật, bằng cách bỏ vào chiếc nồi khô đặt trên đống lửa đang tàn dần, thay cho lò nướng. Silas nhất quyết không chịu cho thêm bếp có vỉ và lò nướng vào đồ tiện nghi của mình: ông yêu cái bếp gạch cũ như đã yêu chiếc nồi nâu của mình—mà chẳng phải nó vẫn ở đó khi ông tìm thấy Eppie sao? Các vị thần bếp lửa vẫn còn với chúng ta; mong mọi đức tin mới đều khoan dung với thứ bái vật ấy, kẻo làm tổn thương chính cội rễ của mình.",
    "eliot-silas-marner:16.28": "Silas ăn bữa trưa lặng lẽ hơn thường lệ, chẳng mấy chốc đã đặt dao nĩa xuống, và nhìn lơ đãng Eppie đùa với Snap và con mèo, khiến bữa ăn của chính cô kéo dài khá lâu. Thế nhưng đó là cảnh đủ sức giữ chân những ý nghĩ lang thang: Eppie, với mái tóc gợn sóng rực sáng, chiếc cằm tròn và chiếc cổ trắng ngần nổi bật trên chiếc áo vải bông xanh thẫm, cười giòn khi chú mèo con bám cả bốn móng vào một bên vai, như mẫu quai bình, còn Snap bên phải và Mèo bên kia cùng giơ chân đòi một mẩu thức ăn cô giơ cao ngoài tầm với của cả hai—thỉnh thoảng Snap ngưng lại để gầm gừ trách con mèo, bằng một tiếng rất thuyết phục, rằng tham lam như thế thật vô ích; cho đến khi Eppie mềm lòng, vuốt ve cả hai và chia mẩu ấy cho chúng.",
    "eliot-silas-marner:16.29": "Nhưng rồi Eppie liếc nhìn đồng hồ, ngăn cuộc chơi lại, nói: “Ôi bố, bố đang muốn ra chỗ nắng hút tẩu rồi. Nhưng con phải dọn dẹp trước đã, để nhà cửa gọn gàng khi mẹ đỡ đầu đến. Con làm nhanh thôi—không lâu đâu.”",
    "eliot-silas-marner:16.30": "Hai năm nay Silas đã tập hút tẩu mỗi ngày, vì được các bậc hiền triết Raveloe hết lời giục, bảo đó là thói quen “tốt cho cơn đờ người”; lời khuyên ấy còn được bác sĩ Kimble chuẩn y, với lý do rằng cứ thử cái gì không hại được cũng nên—một nguyên tắc ông ấy dùng để biện minh cho rất nhiều việc trong nghề y của mình. Silas không mê hút thuốc lắm, và thường tự hỏi sao hàng xóm lại ham đến thế; nhưng sự nhún nhường thuận theo những gì được coi là tốt đã thành thói quen mạnh mẽ của con người mới nơi ông, từ khi ông tìm thấy Eppie bên lò sưởi: đó là sợi dây duy nhất mà tâm trí hoang mang của ông có thể nắm lấy khi nâng niu sinh linh bé bỏng được gửi đến cho ông từ bóng tối nơi vàng của ông đã biến mất. Cứ tìm điều Eppie cần, cứ chia sẻ tác động mà mọi thứ gây ra cho cô, dần dần ông đã tự thu nhận những hình thức phong tục và tín ngưỡng vốn là khuôn đúc của đời sống Raveloe; và khi cảm xúc hồi sinh, ký ức cũng hồi sinh theo, ông bắt đầu suy ngẫm về những yếu tố trong đức tin cũ, hòa chúng với những ấn tượng mới, cho đến khi tìm lại được ý thức rằng quá khứ và hiện tại của mình là một. Cảm giác về một lòng lành đang trông coi che chở, và niềm tin vào con người vốn đến cùng mọi bình yên, niềm vui trong sáng, đã gieo vào ông một ấn tượng mơ hồ rằng hẳn đã có một sai lầm nào đó, một nhầm lẫn nào đó, đã phủ bóng đen lên những năm tháng đẹp nhất đời ông; và khi ông càng ngày càng dễ mở lòng với Dolly Winthrop, ông dần kể cho bà nghe tất cả những gì ông tả lại được về thuở đầu đời. Việc ấy tất nhiên diễn ra chậm chạp và khó khăn, vì Silas vốn ít lời giải thích, mà Dolly cũng chẳng nhanh nhạy trong việc hiểu; kinh nghiệm hẹp hòi bên ngoài làng không cho bà chìa khóa nào để hiểu những tục lệ lạ, và mọi điều mới lạ đều làm bà ngạc nhiên, khiến cả hai phải dừng lại ở mỗi bước của câu chuyện. Chỉ từng mảnh một, và qua những quãng nghỉ để Dolly có thời gian nghiền ngẫm những gì đã nghe cho đến khi thấy quen dần, Silas mới đi đến cao trào của câu chuyện buồn—việc bốc thăm và lời chứng sai của nó về ông; và điều này phải kể lại qua nhiều buổi gặp, với những câu hỏi mới của bà về chính bản chất của cái cách tìm ra kẻ có tội và minh oan cho người vô tội ấy.",
    "eliot-silas-marner:16.31": "“Mà Kinh Thánh của bác cũng là Kinh Thánh ấy, bác chắc chứ, bác Marner—cuốn Kinh Thánh bác mang theo từ xứ ấy—nó cũng giống cuốn họ có ở nhà thờ, và cuốn Eppie đang học đọc?”",
    "eliot-silas-marner:16.32": "“Đúng,” Silas nói, “giống từng chữ; mà trong Kinh Thánh có chuyện bốc thăm nữa đấy, bác ạ,” ông nói thêm, giọng thấp hơn.",
    "eliot-silas-marner:16.33": "“Ối trời ơi, trời ơi,” Dolly nói bằng giọng buồn rầu, như đang nghe tin chẳng lành về bệnh tình một người ốm. Bà im lặng mấy phút; rồi cuối cùng bà nói—",
    "eliot-silas-marner:16.34": "“Có những người khôn, may ra, biết mọi chuyện nó ra làm sao; ông mục sư thì biết, tôi dám chắc; nhưng muốn nói mấy chuyện ấy phải dùng chữ nghĩa to tát, mà dân nghèo như tôi chả hiểu nổi bao nhiêu. Tôi chẳng bao giờ hiểu cho đúng những gì nghe ở nhà thờ, chỉ được chút này chút nọ, nhưng tôi biết đó là lời hay—tôi biết mà. Nhưng cái đè nặng lòng bác—là thế này, bác Marner ạ: nếu Các Đấng trên kia mà xử với bác cho phải đạo, thì Các Đấng chẳng đời nào để bác bị đuổi đi như một thằng ăn trộm độc ác khi bác vô tọi.”",
    "eliot-silas-marner:16.35": "“Ôi!” Silas nói, lúc này đã hiểu cách nói của Dolly, “chính cái đó giáng vào tôi như sắt nung đỏ; vì, bác thấy đấy, chẳng có ai thương tôi hay gắn bó với tôi, cả trên trời lẫn dưới đất. Còn người mà tôi đã ra vào cùng suốt mười năm trời có thừa, từ hồi còn là thanh niên, chia nhau mọi thứ—người bạn thân quen của tôi, người tôi từng tin cậy, lại giơ gót chân lên đạp tôi, tìm cách làm tôi thân bại danh liệt.”",
    "eliot-silas-marner:16.36": "“Ối giời, nhưng hắn là đồ xấu xa—tôi chả tin còn thằng nào như thế nữa,” Dolly nói. “Nhưng tôi choáng quá, bác Marner ạ; tôi như vừa tỉnh dậy mà chẳng biết là đêm hay sáng. Tôi cứ thấy chắc như khi mình cất cái gì đi mà không đặt tay lên được ngay, rằng chuyện xảy ra với bác có một lẽ phải ở trong, giá mà mình tìm ra được; và bác chẳng có cớ gì mà nản lòng như hồi ấy. Nhưng mình sẽ bàn lại chuyện này nhá; vì đôi khi có những điều chợt nảy ra trong đầu tôi lúc đang đặt đỉa hay đắp thuốc, hay làm mấy việc như thế, mà ngồi yên thì chẳng bao giờ nghĩ ra.”",
    "eliot-silas-marner:16.37": "Dolly là người hay giúp việc cho thiên hạ nên chẳng thiếu dịp được soi sáng kiểu bà nói, và chẳng bao lâu bà lại quay về chuyện ấy.",
    "eliot-silas-marner:16.38": "“Bác Marner,” bà nói, một hôm sang đem đồ giặt của Eppie về, “bấy lâu nay tôi bối rối lắm với nỗi khổ của bác và chuyện bốc thăm; nó rối lên rối xuống, tôi chả biết nắm đầu nào. Nhưng nó chợt sáng ra với tôi, cái đêm tôi ngồi thức với Bessy Fawkes tội nghiệp, người đã chết bỏ lại mấy đứa con, Chúa thương chúng—nó sáng ra như ban ngày; mà giờ tôi còn nắm được không, hay có nói ra cho nên lời được không thì tôi chịu. Vì trong bụng tôi lắm điều chẳng bao giờ ra được đến miệng; còn chuyện bác bảo người xứ cũ của bác chẳng đọc kinh thuộc lòng hay đọc trong sách, thì họ hẳn phải khôn lắm; chứ như tôi, nếu không biết ‘Lạy Cha chúng con’ với mấy câu hay tôi mang được từ nhà thờ về, thì đêm nào cũng quỳ gối mà chả nói được lời nào.”",
    "eliot-silas-marner:16.39": "“Nhưng phần nhiều bác nói ra được những điều tôi hiểu, bác Winthrop ạ,” Silas nói.",
    "eliot-silas-marner:16.40": "“Vậy thì, bác Marner, nó nảy ra với tôi đại khái thế này: chuyện bốc thăm mà câu trả lời lại sai thì tôi chịu; có lẽ phải ông mục sư mới giải được, mà ông cũng chỉ nói với mình bằng chữ nghĩa to tát. Nhưng điều sáng ra với tôi như ban ngày, là lúc tôi đang xót xa cho Bessy Fawkes tội nghiệp, mà nó cứ hiện ra mỗi khi tôi thương người ta, thấy mình chẳng giúp được bao nhiêu, dù có dậy giữa đêm hôm cũng thế—nó hiện ra rằng Các Đấng trên kia có tấm lòng dịu dàng hơn tôi nhiều—vì tôi nào tốt hơn được Các Đấng đã dựng nên tôi; mà nếu có chuyện gì tôi thấy khắc nghiệt, ấy là vì có những điều tôi không biết; mà nói cho cùng, những điều tôi không biết thì nhiều lắm, vì tôi biết có chút xíu—thế đấy. Thế là đang nghĩ vậy thì bác hiện ra trong đầu tôi, bác Marner, và mọi sự ập đến:—nếu trong bụng tôi cảm thấy đâu là phải đâu là công bằng với bác, và những người đã cầu nguyện bốc thăm, trừ cái thằng độc ác kia, nếu họ mà làm được thì họ đã làm cho phải với bác rồi, thì lẽ nào chẳng có Các Đấng đã dựng nên chúng ta, biết rõ hơn và có lòng tốt hơn sao? Tôi chỉ chắc được có thế, còn nghĩ đến mọi chuyện khác thì rối như tơ vò. Vì có cơn sốt đến cuốn đi những người đã trưởng thành, bỏ lại những đứa trẻ bơ vơ; có chuyện gãy tay gãy chân; có những người muốn sống ngay thẳng, tỉnh táo lại khổ vì những kẻ ngược đời—ối, đời này lắm nỗi khổ, và có những chuyện mình chẳng bao giờ hiểu được cái lẽ phải của nó. Mà việc của mình chỉ là tin cậy thôi, bác Marner—làm điều phải trong chỗ mình biết, rồi tin cậy. Vì nếu mình, những kẻ biết ít thế, còn thấy được chút tốt chút phải, thì mình có thể chắc là còn có một cái tốt một cái phải lớn hơn mình biết—tôi thấy trong bụng mình là phải thế. Giá bác cứ tin cậy tiếp được, bác Marner ạ, thì bác đã chẳng bỏ chạy khỏi đồng loại mà sống cô độc đến thế.”",
    "eliot-silas-marner:16.41": "“À, nhưng làm thế khó lắm,” Silas nói khẽ; “hồi ấy mà tin cậy thì khó lắm.”",
    "eliot-silas-marner:16.42": "“Thì phải rồi,” Dolly nói, gần như ăn năn; “mấy chuyện ấy nói thì dễ hơn làm; tôi cũng hơi thẹn vì đã nói.”",
    "eliot-silas-marner:16.43": "“Không, không,” Silas nói, “bác nói phải, bác Winthrop ạ—bác nói phải. Thế gian này có điều tốt—giờ tôi cảm thấy thế; và nó làm người ta thấy còn nhiều điều tốt hơn mình trông thấy, mặc cho khổ đau và độc ác. Chuyện bốc thăm ấy mù mịt; nhưng đứa bé đã được gửi đến cho tôi: có bàn tay đoái hoài tới chúng ta—có bàn tay đoái hoài.”",
    "eliot-silas-marner:16.44": "Cuộc trò chuyện này xảy ra những năm Eppie còn bé, khi Silas phải xa cô hai giờ mỗi ngày để cô đi học đọc ở trường bà giáo làng, sau khi chính ông đã cố dạy cô bước đầu tiên ấy mà không nổi. Nay cô đã lớn, Silas thường nhân những lúc thủ thỉ lặng lẽ—những lúc chỉ đến với những người sống bên nhau trong tình yêu trọn vẹn—mà kể cho cô nghe cả chuyện quá khứ, vì sao và thế nào ông đã sống cô độc cho đến khi cô được gửi đến với ông. Vì ông không thể giấu Eppie rằng cô không phải con ruột ông: dù có trông mong bọn nhiều chuyện ở Raveloe giữ ý tứ nhất về điểm ấy trước mặt cô, thì những câu hỏi của chính cô về mẹ, khi cô lớn lên, cũng không thể né mãi mà không phủ kín hoàn toàn quá khứ, và như thế sẽ dựng lên một bức tường đau đớn giữa tâm hồn hai người. Cho nên Eppie đã biết từ lâu mẹ mình chết trên nền tuyết ra sao, và chính cô đã được bố Silas tìm thấy bên lò sưởi thế nào, khi ông tưởng những lọn tóc vàng của cô là những đồng ghi-nê đã mất nay được trả lại. Tình yêu dịu dàng và riêng biệt mà Silas đã nuôi cô lớn, gần như chẳng rời cô nửa bước, cộng với sự tách biệt của ngôi nhà, đã giữ cô khỏi những ảnh hưởng hạ thấp của chuyện phiếm và thói quen trong làng, và giữ tâm hồn cô trong cái tươi mới mà đôi khi người ta lầm tưởng là thuộc tính bất biến của sự quê mùa. Tình yêu trọn vẹn có một hơi thở thi ca, có thể nâng cao mối quan hệ của cả những con người ít học nhất; và hơi thở ấy đã bao quanh Eppie từ lúc cô theo vệt sáng rực rỡ vẫy gọi đến bên lò sưởi của Silas; vậy nên chẳng lạ gì nếu ngoài nét xinh xắn mảnh mai, cô cũng không hẳn là một thôn nữ tầm thường, mà có chút tinh tế và nhiệt thành chẳng do sự dạy dỗ nào ngoài thứ tình cảm được nuôi dưỡng âu yếm, chưa hề bị tha hóa. Cô còn quá thơ ngây giản dị để trí tưởng tượng đi lạc vào những câu hỏi về người cha chưa từng biết; hồi lâu cô thậm chí không nghĩ rằng mình hẳn đã có một người cha; và lần đầu ý nghĩ mẹ cô có chồng hiện ra với cô là khi Silas cho cô xem chiếc nhẫn cưới đã tháo từ ngón tay hốc hác, được ông cẩn thận giữ trong chiếc hộp sơn mài nhỏ hình chiếc giày. Ông giao chiếc hộp cho Eppie giữ khi cô đã lớn, và cô thường mở ra ngắm chiếc nhẫn; nhưng cô vẫn hầu như chẳng nghĩ gì về người cha mà nó tượng trưng. Chẳng phải cô đã có một người cha ở ngay bên mình, thương cô hơn bất cứ ông bố ruột nào trong làng thương con gái sao? Trái lại, mẹ cô là ai, và vì sao bà chết trong cảnh quạnh hiu ấy, là những câu hỏi thường đè nặng tâm trí Eppie. Quen biết bà Winthrop, người bạn gần gũi nhất của cô sau Silas, khiến cô cảm thấy mẹ hẳn phải quý giá lắm; và hết lần này đến lần khác cô xin Silas kể mẹ cô trông thế nào, giống ai, và ông đã tìm thấy bà bên bụi kim tước ra sao, khi những bước chân bé bỏng và đôi tay dang rộng dẫn cô đến đó. Bụi kim tước vẫn còn đó; và chiều nay, khi Eppie cùng Silas ra ngoài nắng, đó là vật đầu tiên chạm mắt và chạm lòng cô.",
    "eliot-silas-marner:16.45": "“Bố ạ,” cô nói, giọng nghiêm trang dịu dàng, thỉnh thoảng như một nhịp điệu buồn hơn, chậm hơn lướt qua vẻ nô đùa của cô, “mình sẽ đem bụi kim tước vào vườn; nó sẽ nằm ở góc, và ngay cạnh nó con sẽ trồng hoa giọt tuyết với hoa nghệ tây, vì Aaron bảo chúng không chết, mà cứ sinh thêm mãi.”",
    "eliot-silas-marner:16.46": "“Ừ, con,” Silas nói, lúc nào cũng sẵn lòng chuyện trò mỗi khi tẩu thuốc cầm tay, hình như ông thích những quãng nghỉ hơn là những hơi thuốc, “bụi kim tước không thể bỏ được; mà theo bố thì chẳng gì đẹp hơn lúc nó vàng rực hoa. Nhưng bố vừa nghĩ ra là mình sẽ làm gì cho cái hàng rào—may ra Aaron giúp mình nghĩ được ý hay; mà hàng rào thì phải có, không thì lũ lừa với đủ thứ sẽ vào giẫm nát hết. Mà kiếm đồ làm rào cũng khó, theo như bố thấy.”",
    "eliot-silas-marner:16.47": "“Ôi, con nói bố nghe, bố ạ,” Eppie nói, đột nhiên chắp hai tay, sau một phút nghĩ. “Quanh đây có nhiều đá rời, có hòn không lớn, và mình có thể chồng chúng lên nhau, xây thành tường. Bố với con mang được những hòn nhỏ nhất, còn Aaron sẽ mang phần còn lại—con biết anh ấy sẽ.”",
    "eliot-silas-marner:16.48": "“Ôi, con quý của bố,” Silas nói, “đá không đủ để vây hết một vòng đâu; còn chuyện con khiêng, trời ơi, với đôi tay bé xíu ấy con khiêng nổi hòn đá to hơn củ cải chắc? Con mỏng manh lắm, con ạ,” ông nói thêm, giọng dịu dàng—“bác Winthrop bảo thế.”",
    "eliot-silas-marner:16.49": "“Ôi, con khỏe hơn bố tưởng đấy, bố,” Eppie nói; “mà nếu đá không đủ vây hết vòng thì vây được một đoạn, rồi phần còn lại dễ kiếm que cành với đồ khác. Bố nhìn đây này, quanh cái hố lớn, bao nhiêu là đá!”",
    "eliot-silas-marner:16.50": "Cô nhảy chân sáo tới bên hố, định nhấc một hòn lên cho bố thấy mình khỏe, nhưng bỗng giật mình lùi lại.",
    "eliot-silas-marner:16.51": "“Ôi bố, bố lại đây xem này,” cô kêu lên—“lại xem nước đã rút xuống thế nào từ hôm qua. Ơ, hôm qua cái hố còn đầy ắp!”",
    "eliot-silas-marner:16.52": "“Ừ nhỉ,” Silas nói, bước đến bên cô. “À, chắc là họ đang tháo nước, bắt đầu từ sau mùa gặt, ở mấy cánh đồng của ông Osgood, bố đoán thế. Hôm nọ bố đi ngang qua, người đốc công bảo bố: ‘Bác Marner ạ, tôi chắc là rồi chúng tôi sẽ làm mảnh đất hoang của bác khô cong.’ Ông ấy nói chính ông Godfrey Cass đã đứng ra lo việc tháo nước: ông ấy thuê mấy cánh đồng này của ông Osgood.”",
    "eliot-silas-marner:16.53": "“Lạ quá nhỉ, khi cái hố cũ khô cạn!” Eppie nói, quay đi, cúi xuống nhấc một hòn đá khá to. “Bố coi này, con khiêng được hẳn hoi,” cô nói, hăng hái bước vài bước, nhưng rồi chẳng mấy chốc đã để nó rơi.",
    "eliot-silas-marner:16.54": "“Ừ, con khỏe thật đấy nhỉ?” Silas nói, trong lúc Eppie vừa lắc đôi tay mỏi nhừ vừa cười. “Thôi nào, ra ngồi trên bờ chỗ bậc rào kia, đừng khiêng gì nữa. Con có thể bị đau đấy. Con cần có người làm việc thay con—mà tay bố thì chẳng khỏe gì lắm.”",
    "eliot-silas-marner:16.55": "Silas nói câu cuối thật chậm, như thể nó hàm ý nhiều hơn những gì tai nghe được; và Eppie, khi họ ngồi xuống bờ, rúc sát bên ông, âu yếm nắm lấy cánh tay “chẳng khỏe gì lắm” ấy, đặt lên đùi mình, trong khi Silas lại ngoan ngoãn phì phèo chiếc tẩu cầm ở tay kia. Một cây tần bì trong hàng rào phía sau đan thành tấm màn lưới chắn nắng, rắc những vệt bóng râm vui đùa hạnh phúc quanh họ.",
    "eliot-silas-marner:16.56": "“Bố ạ,” Eppie nói rất khẽ, sau khi họ ngồi im lặng một lúc, “nếu con lấy chồng, con có nên cưới bằng nhẫn của mẹ con không?”",
    "eliot-silas-marner:16.57": "Silas giật mình, nhẹ đến mức gần như không ai nhận ra, dù câu hỏi đúng với dòng suy nghĩ ngầm trong lòng ông, rồi nói bằng giọng dằn xuống: “Sao, Eppie, con đã nghĩ tới chuyện ấy rồi à?”",
    "eliot-silas-marner:16.58": "“Chỉ tuần rồi thôi, bố ạ,” Eppie nói, ngây thơ, “từ khi Aaron nói với con về chuyện ấy.”",
    "eliot-silas-marner:16.59": "“Rồi nó nói sao?” Silas hỏi, vẫn bằng giọng dằn xuống ấy, như sợ mình vô ý để lọt một âm sắc nào không vì điều tốt của Eppie.",
    "eliot-silas-marner:16.60": "“Anh ấy bảo anh ấy muốn lấy vợ, vì anh ấy sắp hai mươi bốn, lại có nhiều việc làm vườn, từ khi ông Mott nghỉ; mỗi tuần anh ấy đi đều hai lần sang nhà ông Cass, một lần sang nhà ông Osgood, mà họ sắp nhận anh ấy làm ở nhà xứ nữa.”",
    "eliot-silas-marner:16.61": "“Mà nó muốn cưới ai thế?” Silas hỏi, với nụ cười hơi buồn.",
    "eliot-silas-marner:16.62": "“Ôi, con chứ ai, bố,” Eppie nói, cười lúm đồng tiền, hôn lên má bố; “làm như anh ấy muốn cưới ai khác không bằng!”",
    "eliot-silas-marner:16.63": "“Và con định lấy nó chứ?” Silas hỏi.",
    "eliot-silas-marner:16.64": "“Vâng, rồi một lúc nào đó, con không biết bao giờ,” Eppie nói. “Aaron bảo ai rồi cũng lấy nhau một lúc nào đó. Nhưng con bảo anh ấy không đúng: vì, con nói, anh nhìn bố mà xem—bố có bao giờ lấy vợ đâu.”",
    "eliot-silas-marner:16.65": "“Ừ, con,” Silas nói, “bố con là người cô độc cho đến khi con được gửi đến.”",
    "eliot-silas-marner:16.66": "“Nhưng bố sẽ chẳng bao giờ cô độc nữa, bố ạ,” Eppie dịu dàng nói. “Aaron cũng nói thế—‘Anh chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện đưa em đi khỏi bác Marner đâu, Eppie.’ Con bảo, ‘Anh có làm thế cũng vô ích, Aaron.’ Anh ấy muốn tất cả mình sống chung, để bố khỏi phải làm gì, bố ạ, chỉ làm những gì bố thích; và anh ấy sẽ đối với bố tốt như con trai—anh ấy nói thế.”",
    "eliot-silas-marner:16.67": "“Và con có thích thế không, Eppie?” Silas nói, nhìn cô.",
    "eliot-silas-marner:16.68": "“Con cũng không phản đối, bố ạ,” Eppie nói, hết sức giản dị. “Mà con cũng muốn mọi sự sao cho bố khỏi phải làm nhiều. Nhưng nếu không vì thế thì con muốn mọi chuyện cứ như cũ. Con đang rất hạnh phúc: con thích Aaron quý con, hay đến thăm mình, và cư xử đàng hoàng với bố—anh ấy lúc nào cũng cư xử đàng hoàng với bố, phải không bố?”",
    "eliot-silas-marner:16.69": "“Ừ, con, chẳng ai cư xử tốt hơn được,” Silas nhấn mạnh. “Nó giống hệt mẹ nó.”",
    "eliot-silas-marner:16.70": "“Nhưng con chẳng muốn đổi gì cả,” Eppie nói. “Con muốn cứ thế mà đi tiếp thật lâu, thật lâu, y như bây giờ. Chỉ có Aaron là muốn đổi; mà anh ấy làm con khóc một chút—chỉ một chút thôi—vì anh ấy bảo con không thương anh ấy, vì nếu thương thì con cũng muốn mình cưới nhau, như anh ấy muốn.”",
    "eliot-silas-marner:16.71": "“Ôi, con yêu quý của bố,” Silas nói, đặt tẩu xuống như thể giả vờ hút nữa cũng vô ích, “con còn nhỏ quá để lấy chồng. Mình sẽ hỏi bác Winthrop—hỏi mẹ Aaron xem bà nghĩ sao: có chuyện gì nên làm thì bà sẽ tìm ra. Nhưng có điều này phải nghĩ tới, Eppie: mọi sự rồi sẽ đổi, dù ta muốn hay không; chẳng thể cứ mãi như bây giờ mà không khác gì. Bố sẽ già thêm, yếu thêm, và có lẽ sẽ là gánh nặng cho con, nếu bố không bỏ con đi hẳn. Bố không nói con sẽ coi bố là gánh nặng—bố biết con không—nhưng sẽ khổ cho con; và khi nghĩ đến chuyện ấy, bố mong con có thêm một người ngoài bố—một người trẻ khỏe, sống lâu hơn cả đời con, và chăm sóc con đến cùng.” Silas ngừng lại, chống cổ tay lên đầu gối, hai bàn tay nhấc lên hạ xuống trầm ngâm trong khi mắt nhìn xuống đất.",
    "eliot-silas-marner:16.72": "“Vậy bố muốn con lấy chồng sao, bố?” Eppie hỏi, giọng hơi run.",
    "eliot-silas-marner:16.73": "“Bố sẽ chẳng phải là người nói không, Eppie ạ,” Silas nhấn mạnh; “nhưng mình sẽ hỏi mẹ đỡ đầu của con. Bà sẽ muốn điều phải cho con, mà cho cả con trai bà nữa.”",
    "eliot-silas-marner:16.74": "“Họ tới kia rồi,” Eppie nói. “Mình ra đón đi. Ôi, cái tẩu! bố không châm lại sao, bố?” cô nói, nhặt món đồ chữa bệnh ấy lên từ mặt đất.",
    "eliot-silas-marner:16.75": "“Thôi, con,” Silas nói, “hôm nay bố hút thế là đủ. Bố nghĩ có khi hút từng chút thế này lại tốt cho bố hơn là hút một lèo nhiều.”",
    "eliot-silas-marner:17.1": "Trong lúc Silas và Eppie ngồi trên bờ trò chuyện dưới bóng loang lổ của cây tần bì, thì ở Nhà Đỏ, cô Priscilla Lammeter đang bác lại lý lẽ của em gái, rằng thà uống trà ở đây và để cha ngủ một giấc dài còn hơn đánh xe về Warrens quá sớm sau bữa trưa. Cả nhà (chỉ có bốn người) ngồi quanh bàn trong phòng khách tối, ốp ván gỗ, trước mặt là món tráng miệng Chủ nhật gồm phỉ tươi, táo và lê, được chính tay Nancy bày lá trang trí trước khi chuông nhà thờ rung.",
    "eliot-silas-marner:17.2": "Căn phòng khách tối ốp ván gỗ đã đổi khác nhiều so với hồi ta thấy nó, thời Godfrey còn độc thân và ông Squire già cai quản mà không có bà chủ. Giờ mọi thứ đều bóng loáng, chẳng hạt bụi nào của hôm qua được phép đậu lại, từ dải ván sồi rộng chừng một thước quanh tấm thảm, cho đến khẩu súng, những chiếc roi và gậy chống của ông Squire già, xếp trên cặp gạc hươu phía trên lò sưởi. Mọi dấu tích khác của chuyện săn bắn và việc ngoài trời, Nancy đã dọn sang phòng khác; nhưng cô mang vào Nhà Đỏ thói quen hiếu kính cha mẹ, nên những di vật của người cha chồng đã khuất vẫn được giữ trang trọng ở chỗ danh dự. Những chiếc cốc vại vẫn nằm trên bàn bên, nhưng lớp bạc chạm nổi không bị tay sờ mà mờ đi, và chẳng còn cặn nào để bốc ra mùi khó ngửi: mùi hương duy nhất lan tỏa là oải hương và cánh hồng khô đầy trong những chiếc bình đá huỳnh thạch Derbyshire. Mọi thứ đều tinh sạch và ngăn nắp trong căn phòng một thời ảm đạm này, vì mười lăm năm trước, một linh hồn chủ trì mới đã bước vào đây.",
    "eliot-silas-marner:17.3": "“Cha ạ,” Nancy nói, “có cần gì mà cha phải về nhà uống trà? Ở lại với chúng con cũng được mà?—chiều nay hẳn sẽ đẹp trời lắm.”",
    "eliot-silas-marner:17.4": "Ông cụ đang bàn với Godfrey về thuế cứu tế người nghèo ngày một nặng và thời buổi khánh kiệt, nên không nghe cuộc trò chuyện giữa hai cô con gái.",
    "eliot-silas-marner:17.5": "“Con ạ, con phải hỏi Priscilla,” ông nói, bằng giọng nói một thời vững vàng nay đã khá run. “Nó quản cả cha lẫn trang trại.”",
    "eliot-silas-marner:17.6": "“Quản cha là phải rồi, cha ạ,” Priscilla nói, “không thì cha tự rước cái chết vì thấp khớp. Còn trang trại, nếu có gì hỏng, mà thời buổi này thì thể nào cũng hỏng, thì chẳng gì giết người ta nhanh bằng chuyện chẳng có ai để trách ngoài chính mình. Làm chủ giỏi nhất là để người khác ra lệnh, còn việc trách móc thì mình giữ lấy. Con tin cách ấy cứu được khối người khỏi đột quỵ.”",
    "eliot-silas-marner:17.7": "“Thôi được, thôi được, con,” cha cô khẽ cười nói, “cha đâu có bảo con quản không vì lợi ích mọi người.”",
    "eliot-silas-marner:17.8": "“Vậy chị cứ quản cho sao để ở lại uống trà đi, Priscilla,” Nancy nói, đặt tay lên cánh tay chị một cách trìu mến. “Nào, ở lại đi; rồi mình đi quanh vườn trong lúc cha ngủ.”",
    "eliot-silas-marner:17.9": "“Em ơi, cha sẽ ngủ ngon lành trên xe, vì chị sẽ cầm cương. Còn chuyện ở lại uống trà thì chị không nghe nổi đâu; vì con bé vắt sữa kia, từ khi biết mình sắp lấy chồng sau lễ Thánh Michael, thà đổ sữa tươi vào máng lợn còn hơn đổ vào chậu. Đứa nào cũng thế: như thể chúng tưởng cả thế giới sẽ đổi mới chỉ vì chúng sắp cưới chồng. Thôi lại đây để chị đội mũ, kịp đi một vòng quanh vườn trong lúc người ta thắng ngựa.”",
    "eliot-silas-marner:17.10": "Khi hai chị em bước trên những lối đi trong vườn được quét tước sạch sẽ, giữa bãi cỏ xanh tươi tương phản dễ chịu với những khối hình chóp, vòm cuốn và hàng rào như tường của cây thông đỏ sẫm màu, Priscilla nói—",
    "eliot-silas-marner:17.11": "“Chị mừng hết chỗ nói chuyện chồng em đổi đất với anh họ Osgood và bắt đầu nghề làm bơ sữa. Tiếc nghìn lần là em không làm sớm hơn; vì có thế em mới có chuyện mà nghĩ cho đầy đầu. Chẳng gì bằng xưởng bơ sữa, nếu người ta cần chút lo toan cho ngày tháng trôi. Chứ chuyện lau chùi đồ gỗ ấy mà, khi đã soi được mặt mình trong mặt bàn thì chẳng còn gì để tìm nữa; còn với xưởng bơ sữa thì ngày nào cũng có cái mới; ngay giữa mùa đông giá cũng có chút thú vui là khuất phục cho được chỗ bơ, bắt nó kết thành bơ cho bằng được. Em ơi,” Priscilla nói thêm, siết tay em gái trìu mến khi hai chị em sánh bước, “có xưởng bơ sữa thì em sẽ chẳng bao giờ buồn.”",
    "eliot-silas-marner:17.12": "“Ôi, Priscilla,” Nancy nói, đáp lại cái siết tay bằng ánh nhìn biết ơn của đôi mắt trong, “nhưng nó chẳng bù được cho Godfrey: xưởng bơ sữa với đàn ông chẳng là bao. Mà chỉ những điều anh ấy bận lòng mới làm em buồn. Em bằng lòng với những phúc lành mình có, giá mà anh ấy cũng bằng lòng.”",
    "eliot-silas-marner:17.13": "“Chị hết chịu nổi,” Priscilla nóng nảy nói, “cái kiểu ấy của đàn ông—cứ muốn rồi lại muốn, chẳng bao giờ yên với cái mình có: khi chẳng đau chẳng nhức thì họ ngồi chẳng yên trên ghế, hoặc phải ngậm cái tẩu để thấy khỏe hơn cả khỏe, hoặc phải nốc thứ gì mạnh mạnh, dù phải vội vàng trước khi bữa sau dọn ra. Nhưng xin tạ ơn Chúa mà nói, cha mình chưa bao giờ là loại người ấy. Giá Chúa làm cho em xấu như chị, để đàn ông khỏi chạy theo, thì mình đã có thể ở yên trong nhà mình, chẳng dính dáng gì tới những kẻ có dòng máu bất an trong người.”",
    "eliot-silas-marner:17.14": "“Ôi, đừng nói thế, Priscilla,” Nancy nói, ân hận vì đã gợi ra cơn bực dọc này; “chẳng ai có lý do gì để chê trách Godfrey. Anh ấy thất vọng vì không có con là chuyện thường tình: người đàn ông nào cũng thích có ai để làm lụng và dành dụm cho, và anh ấy vẫn luôn mong được nâng niu chúng khi còn bé. Còn nhiều người khác khao khát hơn anh ấy nữa kia. Anh ấy là người chồng tốt nhất.”",
    "eliot-silas-marner:17.15": "“Ôi, chị biết,” Priscilla cười mỉa mai, “chị biết cái lối của đàn bà có chồng; xúi người ta chê chồng mình, rồi quay ra khen ngợi chồng như thể muốn bán đi vậy. Nhưng cha đang đợi chị; mình phải quay lại thôi.”",
    "eliot-silas-marner:17.16": "Chiếc xe ngựa lớn với con ngựa xám già điềm đạm đã đứng trước cửa, và ông Lammeter đã ra ngoài bậc đá, giết thì giờ bằng cách nhắc Godfrey nhớ con Speckle ngày xưa, lúc chủ nó còn cưỡi, có những điểm tốt tuyệt vời đến mức nào.",
    "eliot-silas-marner:17.17": "“Cha lúc nào cũng thích có con ngựa tốt, anh biết đấy,” ông cụ nói, không muốn thời hăng hái ấy bị lớp trẻ quên sạch.",
    "eliot-silas-marner:17.18": "“Nhớ đưa Nancy sang Warrens trước khi hết tuần nhé, anh Cass,” là lời dặn lúc chia tay của Priscilla, khi cô cầm lấy dây cương và khẽ giật, như một lời thân tình giục con Speckle.",
    "eliot-silas-marner:17.19": "“Anh sẽ đi một vòng ra mấy cánh đồng gần hố đá, Nancy ạ, xem việc tháo nước,” Godfrey nói.",
    "eliot-silas-marner:17.20": "“Anh sẽ về kịp uống trà chứ, anh?”",
    "eliot-silas-marner:17.21": "“Ừ, một giờ nữa anh về.”",
    "eliot-silas-marner:17.22": "Chiều Chủ nhật, Godfrey vốn quen thong thả đi bộ để làm chút việc đồng áng trong trầm tư. Nancy hiếm khi đi cùng; vì những người đàn bà thế hệ cô—trừ khi, như Priscilla, họ ra tay quán xuyến việc ngoài trời—ít khi đi bộ xa hơn ngôi nhà và khu vườn, coi việc nhà là đủ vận động. Bởi thế, khi không có Priscilla bên cạnh, cô thường ngồi trước cuốn Kinh Thánh của Mant, mắt theo dõi bản văn một lúc rồi dần để mắt lơ đãng, như tâm trí cô đã nhất quyết lơ đãng từ trước.",
    "eliot-silas-marner:17.23": "Nhưng những ý nghĩ ngày Chủ nhật của Nancy hiếm khi hoàn toàn lạc hẳn khỏi ý hướng sùng kính, tôn nghiêm của cuốn sách đang mở trước mặt. Cô không được học thần học đủ để thấy rõ mối liên hệ giữa những văn thư thiêng liêng của quá khứ—mà cô mở ra không theo thứ tự nào—với cuộc đời giản dị, vô danh của chính mình; nhưng tinh thần ngay thẳng và ý thức về hậu quả hành vi mình gây ra cho người khác, vốn là những nét mạnh trong tính cách Nancy, đã khiến cô quen soi xét tình cảm và việc làm đã qua bằng nỗi lo toan tự vấn. Tâm trí cô không bị nhiều đề tài khác quyến rũ, nên những phút rảnh rỗi cô lấp đầy bằng cách sống lại trong lòng, hết lần này tới lần khác, tất cả những gì còn nhớ, nhất là mười lăm năm hôn nhân, khi cuộc đời cô và ý nghĩa của nó đã được nhân đôi. Cô nhớ lại những chi tiết nhỏ, lời nói, giọng điệu và ánh mắt, trong những cảnh then chốt đã mở ra một thời kỳ mới cho cô vì cho cô thấy sâu hơn những quan hệ và thử thách của đời, hoặc đã đòi cô một chút cố gắng nhẫn nhịn, một sự đeo bám đau đớn vào một bổn phận tưởng tượng hay có thật—và cứ tự hỏi liệu mình có điều gì đáng trách không. Thói nghiền ngẫm, tự vấn quá mức ấy có lẽ là một thói quen bệnh hoạn, khó tránh với một tâm hồn giàu nhạy cảm đạo đức bị cắt khỏi phần hoạt động bên ngoài và những đòi hỏi mà đời sống vốn đặt lên tình cảm của nó—khó tránh với một người đàn bà cao thượng, không con, khi phận mình eo hẹp. “Mình làm được có chừng này—liệu đã làm tốt hết chưa?” là ý nghĩ cứ luẩn quẩn trở lại; và chẳng có tiếng gọi nào kéo cô ra khỏi cuộc độc thoại ấy, chẳng có đòi hỏi cấp bách nào khiến cô bớt phí sức vào nỗi tiếc nuối vô ích hay sự câu nệ thừa thãi.",
    "eliot-silas-marner:17.24": "Trong cuộc hôn nhân của Nancy có một sợi chỉ chính của nỗi đau, và trên đó treo những cảnh đã thấm sâu vào lòng, những cảnh hay được nhớ lại nhất. Cuộc trò chuyện ngắn với Priscilla trong vườn đã đẩy dòng hồi tưởng chiều Chủ nhật này về đúng hướng quen thuộc ấy. Lần đầu tiên ý nghĩ cô rời bản văn—mà cô vẫn ngoan ngoãn cố theo bằng mắt và đôi môi lặng lẽ—là để kéo dài thêm trong tưởng tượng lời bênh vực cô đã dựng lên cho chồng trước ý trách ngầm của Priscilla. Bênh vực người mình yêu là thứ dầu xoa dịu tốt nhất mà tình yêu tìm được cho vết thương của mình:—“Đàn ông trong đầu phải lo bao nhiêu chuyện,” là niềm tin giúp người vợ giữ nét mặt tươi tỉnh trước những lời đáp cộc cằn và những câu nói vô tình. Và những vết thương sâu nhất của Nancy đều bắt nguồn từ việc cô nhận ra chồng mình cứ canh cánh về chuyện nhà không có con, như một thiếu thốn mà ông không sao chấp nhận.",
    "eliot-silas-marner:17.25": "Thế nhưng người ta có thể trông đợi Nancy dịu dàng còn đau xót hơn nữa vì bị từ chối một phúc lành mà cô từng mong đợi cùng bao hy vọng, bao sự chuẩn bị—lúc trang trọng, lúc xinh xắn vụn vặt—vốn lấp đầy tâm trí người đàn bà thương yêu khi sắp làm mẹ. Chẳng phải còn một ngăn kéo đầy những thứ do tay cô khâu gọn ghẽ, chưa mặc, chưa động đến, y như cô đã xếp vào mười bốn năm trước—y như thế, chỉ trừ một chiếc áo nhỏ đã được dùng làm áo liệm sao? Nhưng trước thử thách riêng tư, cận kề ấy, Nancy cam chịu không một lời than đến nỗi từ nhiều năm trước cô bỗng bỏ hẳn thói quen ra mở ngăn kéo ấy, sợ rằng làm vậy là nuôi nấng nỗi thèm khát điều không được ban.",
    "eliot-silas-marner:17.26": "Có lẽ chính vì nghiêm khắc với mọi sự buông theo nỗi tiếc nuối mà cô cho là tội lỗi nơi bản thân, nên cô ngại đem tiêu chuẩn của mình áp lên chồng. “Khác chứ—một người đàn ông thất vọng như thế còn khổ hơn nhiều: đàn bà luôn có thể thỏa lòng khi hết lòng vì chồng, còn đàn ông cần một thứ gì khiến mình có điều để mong về phía trước—mà ngồi bên lò sưởi thì với ông ấy tẻ nhạt hơn nhiều so với đàn bà.” Và mỗi khi suy nghĩ đến chỗ này—cố gắng, với sự cảm thông định sẵn, nhìn mọi thứ bằng mắt Godfrey—cô lại bắt đầu tự vấn. Cô đã làm hết sức để làm nhẹ nỗi thiếu thốn của Godfrey chưa? Cô có thật sự đúng khi chống lại, với bao đau đớn, sáu năm trước, rồi bốn năm trước nữa—chống lại ý muốn của chồng là hai người nhận nuôi một đứa trẻ? Thời ấy việc nhận con nuôi còn xa lạ với ý nghĩ và thói quen hơn thời ta; vậy mà Nancy vẫn có ý kiến về nó. Với cô, có ý kiến về mọi chuyện lọt vào mắt—trừ những chuyện thuần của đàn ông—cũng cần thiết như việc mỗi món đồ riêng đều phải có một chỗ đặt nhất định: và ý kiến của cô luôn là nguyên tắc phải theo đến cùng. Chúng vững vàng, không phải nhờ có nền tảng, mà vì cô giữ chúng bằng một sự bền bỉ không tách khỏi cách cô suy nghĩ. Về mọi bổn phận và phép tắc ở đời, từ cách cư xử của con cái đến cách mặc đồ buổi tối, cô Nancy Lammeter xinh xắn, lúc hai mươi ba tuổi, đã có một bộ quy tắc nhỏ bất di bất dịch, và mọi thói quen của cô đều uốn theo quy tắc ấy. Cô mang những phán đoán dứt khoát ấy trong lòng một cách kín đáo nhất: chúng bén rễ trong tâm trí và lớn lên ở đó lặng lẽ như cỏ. Ta biết, nhiều năm trước cô khăng khăng mặc giống Priscilla, vì “chị em thì nên mặc giống nhau mới phải,” và vì “cô sẽ làm điều phải dù có phải mặc cái áo nhuộm màu vàng pho mát.” Đó là một ví dụ vặt vãnh nhưng điển hình cho cách đời Nancy được sắp đặt.",
    "eliot-silas-marner:17.27": "Chính một trong những nguyên tắc cứng rắn ấy, chứ không phải chút ích kỷ nhỏ nhen nào, là cội nguồn nỗi khó khăn Nancy chống lại ý muốn của chồng. Nhận nuôi một đứa trẻ vì con ruột đã bị từ chối là cố chọn lấy số phận cho mình bất chấp ý Trời: cô tin chắc đứa con nuôi sẽ không bao giờ nên người, và sẽ là tai họa cho những kẻ cố tình, ngỗ nghịch đi tìm thứ mà rõ ràng, vì một lẽ cao xa nào đó, không có thì họ lại hơn. Khi thấy một điều không phải để dành cho mình, Nancy nói, thì bổn phận bắt buộc là thôi cả việc ước ao. Đến đây thì ngay người khôn ngoan nhất cũng khó sửa nguyên tắc của cô, quá lắm chỉ chỉnh được lời lẽ. Nhưng việc cô dựa vào điều kiện nào để cho là một điều “không phải để dành cho mình” thì lại theo một lối nghĩ riêng hơn nhiều. Cô sẽ bỏ ý định mua đồ ở một chỗ nào đó, nếu ba lần liền mưa hay một trở ngại nào khác do Trời xui nên cản đường; và cô sẽ đoán trước một cái chân tay gãy hay tai họa nặng nề nào đó đến với người nào bất chấp những điềm báo ấy mà cố đi cho bằng được.",
    "eliot-silas-marner:17.28": "“Nhưng sao em lại nghĩ đứa trẻ sẽ hư?” Godfrey nói, trong những lời can ngăn. “Nó đã lớn lên khỏe mạnh hết mức có thể ở với người thợ dệt; mà ông ấy nhận nuôi nó. Ở giáo xứ này chẳng có bé gái nào xinh bằng, cũng chẳng đứa nào hợp hơn với địa vị mình có thể cho nó. Làm sao nó có thể là tai họa cho ai được?”",
    "eliot-silas-marner:17.29": "“Vâng, anh Godfrey thân yêu,” Nancy nói, hai tay siết chặt vào nhau, ánh mắt đầy tình thương khao khát, tiếc nuối. “Ở với người thợ dệt, đứa trẻ có thể không hư. Nhưng ông ấy đâu có đi tìm nó, như mình sẽ làm. Làm thế là sai: em tin chắc như vậy. Anh không nhớ một bà quý phái mình gặp ở nhà tắm Royston kể chuyện đứa trẻ cô em gái bà nhận nuôi sao? Đó là vụ nhận con nuôi duy nhất em từng nghe: và đứa bé bị đày đi khi hai mươi ba tuổi. Anh Godfrey thân yêu, đừng bảo em làm điều em biết là sai: em sẽ không bao giờ hạnh phúc được nữa. Em biết anh khổ lắm—em thì dễ chịu hơn—nhưng đó là ý Trời.”",
    "eliot-silas-marner:17.30": "Có thể coi là lạ khi Nancy—với một thần học tự chắp vá từ những tập tục xã hội hẹp hòi, những mảnh giáo lý nhà thờ chỉ hiểu lõm bõm, và những lối lập luận của một cô gái dựa trên kinh nghiệm ít ỏi—lại tự mình đi đến một lối nghĩ gần với nhiều người sùng đạo đến vậy, mà niềm tin của họ lại nằm trong một hệ thống xa lạ với hiểu biết của cô—lạ, nếu ta không biết rằng niềm tin của con người, như mọi thứ tự nhiên mọc lên, vốn vượt ra ngoài mọi rào chắn của hệ thống.",
    "eliot-silas-marner:17.31": "Ngay từ đầu Godfrey đã nhắm tới Eppie, khi ấy chừng mười hai tuổi, là đứa trẻ thích hợp để hai vợ chồng nhận nuôi. Anh chưa từng nghĩ rằng Silas thà mất mạng còn hơn xa Eppie. Chắc chắn người thợ dệt phải mong điều tốt nhất cho đứa trẻ ông đã bao công nuôi nấng, và sẽ mừng khi nó gặp được vận may như thế: nó sẽ luôn mang ơn ông, và ông sẽ được lo liệu đến cuối đời—lo liệu xứng với công lao tuyệt vời ông đã dành cho đứa trẻ. Chẳng phải người ở địa vị cao nhận bớt một gánh nặng từ tay người ở địa vị thấp là điều thích đáng sao? Godfrey thấy điều ấy thật quá thích đáng, vì những lẽ chỉ riêng anh biết; và theo một ngộ nhận quen thuộc, anh tưởng việc ấy sẽ dễ dàng vì mình có động cơ riêng để mong nó. Đó là một cách đo lường khá thô thiển mối quan hệ của Silas với Eppie; nhưng ta phải nhớ rằng nhiều ấn tượng Godfrey có thể thu về những người lao động quanh mình đều dễ khiến anh nghĩ rằng tình cảm sâu sắc khó đi đôi với bàn tay chai sạn và của cải ít ỏi; mà anh cũng chưa có dịp, dù có đủ sức, để thân tình thâm nhập vào tất cả những gì khác thường trong đời người thợ dệt. Chỉ vì thiếu hiểu biết cho đủ mà Godfrey mới có thể có chủ ý nuôi một dự định vô cảm như vậy: lòng tốt tự nhiên của anh đã sống sót qua thời kỳ héo úa của những ao ước tàn nhẫn, và lời Nancy khen anh là người chồng không hẳn chỉ dựa trên một ảo tưởng cố tình.",
    "eliot-silas-marner:17.32": "“Mình đã đúng,” cô tự nhủ, khi đã nhớ lại mọi lần bàn cãi—“mình thấy mình đã đúng khi nói không với anh ấy, dù điều ấy làm mình đau hơn bất cứ chuyện gì; nhưng Godfrey đã tử tế biết bao về chuyện đó! Nhiều người đàn ông sẽ giận mình lắm vì dám cưỡng lại ý họ; và họ có thể buông lời rằng cưới mình là xui xẻo; nhưng Godfrey chưa bao giờ là người nói với mình một lời không tử tế. Chỉ có điều anh ấy không giấu được: mọi thứ với anh ấy dường như trống rỗng, mình biết; còn đất đai—nó sẽ khác biết bao với anh ấy, mỗi khi anh ấy đi coi sóc công việc, nếu có những đứa con đang lớn mà anh ấy làm tất cả vì chúng! Nhưng mình sẽ không than vãn; mà biết đâu nếu anh ấy cưới một người đàn bà sinh được con, bà ấy lại làm anh ấy phiền lòng theo những cách khác.”",
    "eliot-silas-marner:17.33": "Khả năng ấy là niềm an ủi chính của Nancy; và để nó thêm vững, cô cố sức làm sao cho không người vợ nào khác có thể dịu dàng trọn vẹn hơn mình. Cô đã buộc phải làm anh phiền lòng bằng đúng một lời từ chối. Godfrey không vô tâm trước nỗ lực yêu thương của cô, và cũng không oan cho Nancy về động cơ của sự cứng đầu ấy. Sống với cô mười lăm năm mà không biết rằng điều cốt yếu ở cô là lòng gắn bó vô tư với lẽ phải, và một sự chân thành trong như giọt sương đọng trên hoa, thì thật không thể; quả thật Godfrey cảm thấy điều ấy mạnh đến mức bản tính chao đảo hơn của chính anh, quá ngại đối mặt với khó khăn nên không thể lúc nào cũng giản dị và thành thật, vẫn luôn dè dặt kính sợ người vợ dịu dàng này, người theo dõi từng nét mặt anh với khao khát được vâng theo. Anh thấy không thể nào thú nhận với cô sự thật về Eppie: cô sẽ chẳng bao giờ nguôi nỗi ghê tởm mà chuyện cuộc hôn nhân trước của anh sẽ gây ra, nay kể cho cô, sau từng ấy năm giấu giếm. Còn đứa trẻ, anh nghĩ, cũng sẽ trở nên đáng ghê tởm trong mắt cô: chỉ nhìn thấy nó cũng đủ đau lòng. Cú sốc đối với lòng tự trọng lẫn sự mù tịt về điều xấu của đời có thể làm đổ gục thân hình mỏng manh của Nancy. Đã cưới cô khi giữ bí mật ấy trong lòng, anh phải giữ nó đến cùng. Dù làm gì đi nữa, anh cũng không thể gây ra một vết nứt không hàn gắn được giữa mình và người vợ anh đã yêu từ lâu này.",
    "eliot-silas-marner:17.34": "Vậy mà tại sao anh không thể tự bằng lòng với việc nhà không có con, khi lò sưởi đã được một người vợ như thế làm ấm lên? Vì sao tâm trí anh cứ bồn chồn bay về khoảng trống ấy, như thể đó là lý do duy nhất khiến đời anh chưa trọn vẹn niềm vui? Tôi đoán đó là lẽ thường của mọi đàn ông đàn bà đến tuổi trung niên mà chưa nhận ra rằng đời chẳng bao giờ trọn vẹn niềm vui: dưới nỗi buồn tẻ mơ hồ của những giờ xám xịt, lòng bất mãn đi tìm một đối tượng xác định, và tìm thấy nó trong sự thiếu vắng một điều tốt chưa từng thử. Nỗi bất mãn ngồi thơ thẩn bên lò sưởi không con, ghen tị nghĩ đến người cha được những tiếng nói trẻ thơ đón mừng lúc trở về—còn khi ngồi bên bàn ăn nơi những cái đầu nhỏ nhô lên cái nọ trên cái kia như những cây non trong vườn ươm, nó lại thấy một nỗi lo đen tối lượn lờ sau mỗi đứa, và nghĩ những thôi thúc khiến đàn ông bỏ tự do mà đi tìm ràng buộc hẳn chỉ là cơn điên thoáng qua. Với Godfrey còn có những lý do khác khiến tâm trí anh liên tục bị điểm này trong số phận mình lôi kéo: lương tâm anh, chưa lúc nào hoàn toàn yên về Eppie, nay khoác cho mái nhà không con vẻ của một sự báo ứng; và thời gian trôi đi, vì Nancy từ chối nhận nuôi cô bé, mọi cách chuộc lại lỗi lầm càng lúc càng khó.",
    "eliot-silas-marner:17.35": "Chiều Chủ nhật này đã bốn năm trôi qua mà giữa hai vợ chồng chẳng ai nhắc đến chuyện ấy, và Nancy tưởng nó đã chôn vùi vĩnh viễn.",
    "eliot-silas-marner:17.36": "“Không biết khi già đi anh ấy sẽ bớt hay thêm bận lòng,” cô nghĩ; “e là thêm. Người già thấy thiếu con rõ hơn: cha sẽ ra sao nếu không có Priscilla? Còn nếu mình chết, Godfrey sẽ cô đơn lắm—anh ấy vốn chẳng gắn bó mấy với các anh em. Nhưng mình đừng quá lo xa, đừng cố định liệu trước mọi chuyện: bây giờ mình phải làm hết sức cho hiện tại.”",
    "eliot-silas-marner:17.37": "Với ý nghĩ ấy Nancy thức dậy khỏi cơn mơ màng, và lại hướng mắt về trang sách đã bỏ rơi. Nó đã bị bỏ rơi lâu hơn cô tưởng, vì chẳng mấy chốc cô ngạc nhiên thấy cô hầu mang bộ đồ trà vào. Thật ra còn hơi sớm hơn giờ trà thường lệ; nhưng Jane có lý do riêng.",
    "eliot-silas-marner:17.38": "“Ông chủ đã về đến sân chưa, Jane?”",
    "eliot-silas-marner:17.39": "“Dạ thưa bà, chưa ạ,” Jane nói, hơi nhấn giọng, nhưng bà chủ chẳng để ý.",
    "eliot-silas-marner:17.40": "“Con không biết bà đã thấy chưa, thưa bà,” Jane nói tiếp, sau một lúc im lặng, “nhưng có người ta đang hối hả cùng đi một hướng, trước cửa sổ phía trước. Con ngờ có chuyện gì rồi đấy ạ. Ngoài sân chẳng thấy người đàn ông nào, không thì con đã sai đi xem. Con lên tận gác mái trên cùng rồi, nhưng cây che hết, chẳng thấy gì. Con chỉ mong chả ai bị làm sao, thế thôi ạ.”",
    "eliot-silas-marner:17.41": "“Ồ không, tôi dám chắc chẳng có gì nghiêm trọng đâu,” Nancy nói. “Có lẽ con bò đực nhà ông Snell lại sổng chuồng, như lần trước.”",
    "eliot-silas-marner:17.42": "“Con chỉ mong nó đừng húc ai, thế thôi ạ,” Jane nói, chẳng hẳn coi thường một giả thuyết gợi ra được vài tai họa tưởng tượng.",
    "eliot-silas-marner:17.43": "“Con bé ấy lúc nào cũng dọa mình sợ,” Nancy nghĩ; “ước gì Godfrey về.”",
    "eliot-silas-marner:17.44": "Cô đi ra cửa sổ phía trước, nhìn dọc con đường xa hết mức có thể, trong nỗi bất an mà chính cô thấy là trẻ con, vì giờ chẳng còn dấu hiệu xôn xao nào như Jane nói, mà Godfrey cũng khó có thể về qua đường làng, hẳn anh sẽ về lối đồng. Dù vậy cô vẫn đứng đó, ngắm sân nhà thờ yên bình với những bóng bia mộ dài vắt ngang các gò cỏ xanh tươi, và sắc thu rực rỡ của những hàng cây nhà xứ phía xa. Trước vẻ đẹp tĩnh lặng bên ngoài như thế, một nỗi sợ mơ hồ càng thấy rõ—như con quạ vỗ chậm đôi cánh qua bầu trời đầy nắng. Nancy càng lúc càng mong Godfrey về.",
    "eliot-silas-marner:18.1": "Có ai mở cửa ở đầu kia căn phòng, và Nancy biết đó là chồng mình. Cô quay khỏi cửa sổ với niềm vui trong mắt, vì nỗi sợ lớn nhất của người vợ đã yên.",
    "eliot-silas-marner:18.2": "“Anh, em mừng quá, anh về rồi,” cô nói, bước về phía anh. “Em bắt đầu thấy—”",
    "eliot-silas-marner:18.3": "Cô ngừng bặt, vì Godfrey đang đặt mũ xuống bằng đôi tay run rẩy, quay về phía cô với gương mặt tái nhợt và một cái nhìn lạ lùng, không đáp lại, như thể anh quả thật nhìn thấy cô, nhưng thấy cô như một phần của cảnh tượng mà chính cô không nhìn thấy. Cô đặt tay lên cánh tay anh, không dám nói thêm; nhưng anh chẳng để ý đến cái chạm ấy, ngồi phịch xuống ghế.",
    "eliot-silas-marner:18.4": "Jane đã đứng ở cửa với chiếc ấm nước đang xì hơi. “Bảo con bé tránh ra, được không?” Godfrey nói; và khi cửa đã đóng lại, anh cố nói cho rõ ràng hơn.",
    "eliot-silas-marner:18.5": "“Ngồi xuống đi, Nancy—ngồi đó,” anh nói, chỉ chiếc ghế đối diện. “Anh về ngay khi có thể, để không ai nói với em trước anh. Anh vừa bị một cú sốc lớn—nhưng điều anh lo nhất là cú sốc này sẽ giáng lên em.”",
    "eliot-silas-marner:18.6": "“Không phải cha và chị Priscilla chứ?” Nancy nói, đôi môi run rẩy, siết chặt hai tay vào nhau trên đùi.",
    "eliot-silas-marner:18.7": "“Không, không phải người đang sống,” Godfrey nói, không đủ khéo léo để tiết lộ chuyện này một cách ý tứ như anh muốn. “Là Dunstan—em trai anh, Dunstan, người mà mười sáu năm trước mình mất tin. Người ta đã tìm thấy nó—tìm thấy xác nó—bộ xương nó.”",
    "eliot-silas-marner:18.8": "Nỗi sợ sâu thẳm mà nét mặt Godfrey gieo vào Nancy khiến cô thấy những lời này như một sự nhẹ nhõm. Cô ngồi, tương đối bình tĩnh, chờ nghe anh còn điều gì phải nói. Anh nói tiếp:",
    "eliot-silas-marner:18.9": "“Hố đá bỗng khô cạn—chắc là do việc tháo nước; và nó nằm đó—đã nằm mười sáu năm, kẹt giữa hai tảng đá lớn. Còn cái đồng hồ với những con dấu của nó, và cây roi săn cán vàng của anh có khắc tên anh: nó lấy đi mà anh không biết, hôm nó cưỡi Wildfire đi săn, lần cuối người ta thấy nó.”",
    "eliot-silas-marner:18.10": "Godfrey ngừng: điều phải nói tiếp theo không dễ. “Anh nghĩ nó tự tử à?” Nancy hỏi, gần như lấy làm lạ vì chồng cô lại bị chấn động sâu đến thế bởi chuyện đã xảy ra bao năm trước với một người em chẳng ai thương, mà người ta vẫn tiên đoán cả những điều tệ hơn thế về nó.",
    "eliot-silas-marner:18.11": "“Không, nó rơi xuống,” Godfrey nói, giọng thấp nhưng rõ ràng, như thể cảm thấy trong chuyện ấy có một ý nghĩa sâu xa nào đó. Một lát sau anh nói thêm: “Dunstan chính là kẻ đã lấy trộm tiền của Silas Marner.”",
    "eliot-silas-marner:18.12": "Máu dồn lên mặt và cổ Nancy trước sự bất ngờ và nỗi xấu hổ ấy, vì cô được nuôi dạy để coi ngay cả mối quan hệ họ hàng xa với tội ác cũng là điều nhục nhã.",
    "eliot-silas-marner:18.13": "“Ôi Godfrey!” cô nói, giọng đầy thương cảm, vì lập tức nghĩ rằng nỗi nhục ấy hẳn đang đè lên chồng cô còn nặng hơn.",
    "eliot-silas-marner:18.14": "“Số tiền ở trong hố,” anh nói tiếp—“toàn bộ số tiền của người thợ dệt. Người ta đã nhặt hết, và đang mang bộ xương về quán Cầu Vồng. Nhưng anh về nói với em: không tránh được; em phải biết.”",
    "eliot-silas-marner:18.15": "Anh lặng im, mắt nhìn xuống đất hai phút dài. Nancy muốn nói vài lời an ủi trước nỗi ô nhục này, nhưng cô kìm lại, bản năng mách bảo rằng còn điều gì phía sau—rằng Godfrey còn có điều khác muốn nói. Một lát sau anh ngẩng mắt nhìn vào mặt cô, giữ nguyên ánh nhìn ấy, và nói—",
    "eliot-silas-marner:18.16": "“Mọi chuyện rồi cũng sẽ ra ánh sáng, Nancy, sớm hay muộn. Khi Đức Chúa Trời toàn năng muốn thế, bí mật của chúng ta sẽ bị phát hiện. Anh đã sống với một bí mật trong lòng, nhưng anh sẽ không giấu em thêm nữa. Anh không muốn em biết chuyện này từ người khác chứ không phải từ anh—anh không muốn em phát hiện ra sau khi anh chết. Bây giờ anh sẽ nói. Cả đời anh cứ ‘quyết làm’ rồi lại ‘thôi không’—bây giờ anh phải tự buộc mình, không lùi được nữa.”",
    "eliot-silas-marner:18.17": "Nỗi sợ tột cùng của Nancy lại trở về. Mắt chồng và mắt vợ gặp nhau, đầy kinh sợ, như ở giữa một cơn khủng hoảng làm tình thương tạm ngưng.",
    "eliot-silas-marner:18.18": "“Nancy,” Godfrey chậm rãi nói, “khi cưới em, anh đã giấu em một điều—điều lẽ ra anh phải nói với em. Người đàn bà Marner thấy chết trong tuyết—mẹ của Eppie—người đàn bà khốn khổ ấy—là vợ anh: Eppie là con anh.”",
    "eliot-silas-marner:18.19": "Anh ngừng lại, sợ hãi trước tác động của lời thú nhận. Nhưng Nancy ngồi hoàn toàn bất động, chỉ có đôi mắt cụp xuống, không còn gặp mắt anh. Cô tái nhợt và lặng lẽ như một pho tượng đang trầm tư, hai tay siết chặt trên đùi.",
    "eliot-silas-marner:18.20": "“Em sẽ không bao giờ nghĩ về anh như trước nữa,” Godfrey nói, sau một lúc, giọng hơi run.",
    "eliot-silas-marner:18.21": "Cô im lặng.",
    "eliot-silas-marner:18.22": "“Lẽ ra anh không được bỏ rơi đứa trẻ mà không nhận nó: lẽ ra anh không được giấu em. Nhưng anh không chịu nổi ý nghĩ mất em, Nancy. Anh bị lôi kéo mà cưới cô ta—anh đã khổ vì thế.”",
    "eliot-silas-marner:18.23": "Nancy vẫn im lặng, mắt nhìn xuống; và anh gần như chờ cô sắp đứng dậy bảo cô sẽ về nhà cha. Làm sao cô có thể khoan dung cho những lỗi lầm mà với quan niệm đơn giản, nghiêm khắc của cô hẳn phải đen tối đến thế?",
    "eliot-silas-marner:18.24": "Nhưng rồi cuối cùng cô lại ngước mắt nhìn anh và cất tiếng. Giọng cô không có chút giận dữ—chỉ có nỗi tiếc nuối sâu xa.",
    "eliot-silas-marner:18.25": "“Godfrey, giá anh nói với em chuyện này từ sáu năm trước, thì chúng ta đã có thể làm tròn một phần bổn phận với đứa trẻ. Anh nghĩ em sẽ từ chối nhận nó, nếu em biết nó là con anh sao?”",
    "eliot-silas-marner:18.26": "Vào lúc ấy Godfrey cảm thấy trọn vẹn nỗi cay đắng của một lỗi lầm chẳng những vô ích, mà còn phá hỏng chính mục đích của nó. Anh chưa hề hiểu hết người vợ anh đã chung sống bấy lâu. Nhưng cô nói tiếp, xúc động hơn.",
    "eliot-silas-marner:18.27": "“Và—Ôi, Godfrey—nếu mình có nó từ đầu, nếu anh thương nó như đáng phải thương, thì nó sẽ yêu em như mẹ—mà anh cũng sẽ hạnh phúc hơn bên em: em hẳn đã chịu đựng nổi hơn khi đứa con bé bỏng của mình mất đi, và đời mình có thể đã giống hơn với những gì mình từng tưởng.”",
    "eliot-silas-marner:18.28": "Nước mắt rơi, và Nancy thôi nói.",
    "eliot-silas-marner:18.29": "“Nhưng nếu anh nói thật, hồi ấy em đã không lấy anh, Nancy,” Godfrey nói, trong nỗi cay đắng tự trách thôi thúc anh phải chứng minh với chính mình rằng việc anh làm không hoàn toàn là dại dột. “Bây giờ em có thể nghĩ là em sẽ lấy, nhưng hồi ấy thì không. Với lòng kiêu hãnh của em và của cha em, em sẽ ghét dính líu đến anh sau những lời đàm tiếu đã có.”",
    "eliot-silas-marner:18.30": "“Em không biết lúc ấy mình sẽ làm gì, Godfrey. Em sẽ chẳng bao giờ lấy ai khác. Nhưng em không đáng để anh làm điều sai vì em—trên đời chẳng có gì đáng thế. Chẳng gì tốt như mình tưởng trước—ngay cả chuyện hai ta cưới nhau cũng vậy, anh thấy đấy.” Nancy nói những lời cuối với một nụ cười buồn nhạt trên mặt.",
    "eliot-silas-marner:18.31": "“Anh là người tệ hơn em nghĩ, Nancy,” Godfrey nói, hơi run run. “Em có bao giờ tha thứ cho anh được không?”",
    "eliot-silas-marner:18.32": "“Điều sai với em thì nhỏ thôi, Godfrey: anh đã bù đắp cho em rồi—mười lăm năm anh đối xử tốt với em. Người anh làm điều sai là một người khác; mà em e rằng chẳng bao giờ bù được hết.”",
    "eliot-silas-marner:18.33": "“Nhưng bây giờ mình có thể nhận Eppie,” Godfrey nói. “Anh không ngại thiên hạ biết chuyện nữa. Anh sẽ sống thẳng thắn, công khai suốt phần đời còn lại.”",
    "eliot-silas-marner:18.34": "“Giờ nó đã lớn, nó về với mình sẽ khác,” Nancy buồn bã lắc đầu. “Nhưng nhận nó và lo cho nó là bổn phận của anh; em cũng sẽ làm phần của em với nó, và cầu xin Đức Chúa Trời toàn năng cho nó thương em.”",
    "eliot-silas-marner:18.35": "“Vậy tối nay hai vợ chồng mình sẽ cùng đến nhà Silas Marner, ngay khi mọi chuyện ở hố đá đã yên.”",
    "eliot-silas-marner:19.1": "Khoảng giữa tám và chín giờ tối hôm ấy, Eppie và Silas ngồi một mình trong căn nhà nhỏ. Sau cơn xúc động dữ dội vì những chuyện hồi chiều, người thợ dệt thấy khao khát được yên tĩnh, thậm chí đã nài bà Winthrop và Aaron—vốn tự nhiên nán lại sau mọi người—để ông được ở một mình với con gái. Cơn xúc động ấy chưa qua: nó mới đi đến giai đoạn mà sự nhạy cảm sắc bén làm mọi kích thích bên ngoài thành khó chịu—khi người ta chẳng thấy mệt mỏi, mà lại thấy đời sống bên trong dồn dập, khiến giấc ngủ là điều không thể. Ai từng chứng kiến những giây phút ấy ở người khác sẽ nhớ đôi mắt sáng rực và nét rõ ràng, sắc nét lạ lùng hiện lên trên những đường nét thô kệch dưới tác động thoáng qua ấy. Như thể một sự tinh tường mới của đôi tai đối với mọi tiếng nói của tâm hồn đã đưa những rung động kỳ diệu chạy qua thân xác phàm trần nặng nề—như thể “vẻ đẹp sinh ra từ âm thanh thì thầm” đã nhập vào gương mặt người nghe.",
    "eliot-silas-marner:19.2": "Gương mặt Silas hiện ra một sự biến hình như thế, khi ông ngồi trong chiếc ghế bành nhìn Eppie. Cô đã kéo ghế mình sát đầu gối ông, nghiêng người về phía trước, nắm cả hai tay ông và ngước nhìn ông. Trên chiếc bàn gần đó, dưới ánh nến, là số vàng tìm lại được—số vàng cũ đã yêu từ lâu, xếp thành từng đống ngay ngắn, như Silas từng xếp nó vào những ngày nó còn là niềm vui duy nhất của ông. Ông đang kể cho cô nghe thuở trước vào mỗi đêm ông đếm nó thế nào, và lòng ông hoang vắng tuyệt đối ra sao cho đến khi cô được gửi đến.",
    "eliot-silas-marner:19.3": "“Lúc đầu, thỉnh thoảng bố có một thứ cảm giác chợt thoáng qua,” ông đang nói giọng dằn xuống, “như thể con có thể bị biến lại thành vàng; vì có lúc bố quay đầu đi đâu cũng thấy như thấy vàng; bố nghĩ bố sẽ mừng nếu sờ được nó, thấy nó đã quay về. Nhưng chả được bao lâu. Rồi bố lại nghĩ đó là lời nguyền trở lại, nếu nó đẩy con ra xa bố, vì bố đã thấy cần ánh mắt, giọng nói của con, cần cái chạm của những ngón tay bé xíu của con. Hồi ấy con chưa biết, Eppie, khi con còn bé tí—con không biết ông bố Silas già của con thương con đến mức nào.”",
    "eliot-silas-marner:19.4": "“Nhưng giờ con biết rồi, bố ạ,” Eppie nói. “Nếu không có bố, họ đã đem con vào nhà tế bần, và chả có ai thương con.”",
    "eliot-silas-marner:19.5": "“Ôi, con quý của bố ơi, phúc lành là của bố. Nếu con không được gửi đến cứu bố, bố đã xuống mồ trong khốn khổ. Tiền bị lấy đi đúng lúc; mà con thấy nó vẫn được giữ—giữ cho đến khi cần cho con. Kỳ diệu thật—đời mình kỳ diệu thật.”",
    "eliot-silas-marner:19.6": "Silas ngồi im vài phút, nhìn đống tiền. “Giờ nó chẳng còn giữ được bố nữa,” ông trầm ngâm nói—“tiền thì không. Bố chả biết sau này có thể thế nữa không—bố ngờ là có, nếu bố mất con, Eppie. Bố có thể lại nghĩ mình bị bỏ rơi, và mất cảm giác rằng Chúa tốt với bố.”",
    "eliot-silas-marner:19.7": "Đúng lúc ấy có tiếng gõ cửa; và Eppie đành đứng lên mà không đáp lời Silas. Trông cô thật đẹp, nước mắt dịu dàng đang dâng lên trong mắt, má thoáng ửng hồng, khi cô bước ra mở cửa. Vệt hồng đậm thêm khi cô thấy ông bà Godfrey Cass. Cô nhún gối chào kiểu thôn quê giản dị, và mở rộng cửa mời họ vào.",
    "eliot-silas-marner:19.8": "“Chúng tôi làm phiền cháu muộn quá, cháu ạ,” bà Cass nói, nắm tay Eppie, nhìn mặt cô với vẻ quan tâm lo lắng và ngưỡng mộ. Chính Nancy cũng nhợt nhạt và run rẩy.",
    "eliot-silas-marner:19.9": "Eppie, sau khi đặt ghế cho ông bà Cass, đến đứng sát bên Silas, đối diện hai người.",
    "eliot-silas-marner:19.10": "“Này, Marner,” Godfrey nói, cố giữ giọng thật vững, “tôi thấy lòng nhẹ đi nhiều khi thấy ông lấy lại được số tiền đã bị lấy mất bao nhiêu năm nay. Kẻ làm hại ông là người trong nhà tôi—tôi càng đau lòng—và tôi thấy mình có bổn phận phải đền bù cho ông bằng mọi cách. Dù chỉ kể riêng vụ trộm, bất cứ điều gì tôi làm cho ông cũng chỉ là trả một món nợ. Nhưng tôi còn mắc ơn ông những chuyện khác—sẽ còn mắc ơn ông, Marner.”",
    "eliot-silas-marner:19.11": "Godfrey ngập ngừng. Hai vợ chồng đã thỏa thuận là phải rất thận trọng khi đụng đến chuyện anh là cha cô, và nếu được thì nên để việc nói rõ lại cho mai sau, để có thể nói với Eppie từ từ. Nancy đã nhấn mạnh điều ấy, vì cô thấy rõ Eppie hẳn sẽ nhìn mối quan hệ giữa cha mẹ mình bằng một ánh sáng đau đớn đến thế nào.",
    "eliot-silas-marner:19.12": "Silas vốn luôn lúng túng mỗi khi bị các bậc “bề trên” như ông Cass—những người đàn ông cao lớn, khỏe mạnh, mặt hồng hào, thường chỉ thấy trên lưng ngựa—nói chuyện, nên đáp lại có phần gượng gạo—",
    "eliot-silas-marner:19.13": "“Thưa ông, tôi đã mang ơn ông nhiều lắm rồi. Còn vụ trộm thì tôi coi như chả mất gì. Mà nếu có mất đi nữa thì ông có làm gì được đâu: ông đâu có phải chịu trách nhiệm.”",
    "eliot-silas-marner:19.14": "“Ông có thể nhìn theo cách ấy, Marner, nhưng tôi thì không bao giờ nhìn được; và tôi mong ông để tôi làm theo điều tôi cảm thấy là công bằng. Tôi biết ông dễ bằng lòng: cả đời ông là người chăm chỉ làm lụng.”",
    "eliot-silas-marner:19.15": "“Vâng, thưa ông, vâng,” Marner trầm ngâm nói. “Không có việc làm thì tôi khổ lắm đấy: nó là thứ tôi bám lấy khi mọi thứ khác đã rời bỏ tôi.”",
    "eliot-silas-marner:19.16": "“À,” Godfrey nói, hiểu lời Marner một cách đơn giản như nói về nhu cầu cơm áo, “ở xứ này đó là nghề tốt cho ông, vì có rất nhiều vải lanh cần dệt. Nhưng ông đã gần quá tuổi làm công việc tỉ mỉ đòi hỏi nhìn gần như thế rồi, Marner: đã đến lúc ông nên để dành và nghỉ ngơi. Trông ông sút đi nhiều, tuy ông chưa phải người già, phải không?”",
    "eliot-silas-marner:19.17": "“Năm mươi lăm, theo tôi tính được, thưa ông,” Silas nói.",
    "eliot-silas-marner:19.18": "“Ồ, ông có thể còn sống thêm ba mươi năm nữa—xem ông Macey kìa! Mà số tiền trên bàn kia rốt cuộc cũng chẳng bao nhiêu. Theo cách nào nó cũng không đi được xa—dù đem cho vay lấy lãi hay sống bằng nó cho đến khi hết: nó cũng chẳng đi xa nếu ông chỉ phải nuôi một mình ông, mà ông đã phải nuôi hai người khá nhiều năm rồi.”",
    "eliot-silas-marner:19.19": "“Ôi, thưa ông,” Silas nói, chẳng chút lay động trước những gì Godfrey nói, “tôi không sợ thiếu thốn. Chúng tôi sẽ đủ sống—Eppie với tôi sẽ đủ sống. Ít người lao động để dành được bằng ấy. Tôi không biết với hạng nhà giàu thì nó là bao nhiêu, nhưng tôi coi là nhiều—gần như quá nhiều. Còn nhà chúng tôi, chúng tôi cần chả bao nhiêu.”",
    "eliot-silas-marner:19.20": "“Chỉ cần cái vườn thôi, bố ạ,” Eppie nói, rồi ngay sau đó đỏ mặt đến tận mang tai.",
    "eliot-silas-marner:19.21": "“Cháu thích làm vườn à?” Nancy nói, nghĩ rằng chuyển hướng câu chuyện như thế có thể giúp chồng mình. “Vậy thì cô với cháu hợp nhau rồi: cô dành nhiều thì giờ cho vườn lắm.”",
    "eliot-silas-marner:19.22": "“À, ở Nhà Đỏ có thừa việc làm vườn,” Godfrey nói, ngạc nhiên vì thấy khó đi vào một đề nghị mà nhìn từ xa trông dễ dàng đến thế. “Ông đã làm tròn phần mình với Eppie, Marner ạ, suốt mười sáu năm. Thấy nó được lo liệu chu toàn hẳn sẽ là niềm an ủi lớn cho ông, phải không? Nó trông tươi tắn khỏe mạnh, nhưng không hợp với gian khổ: nó không giống một cô gái lực lưỡng con nhà lao động. Ông hẳn muốn thấy nó được những người có thể để lại cho nó cơ nghiệp sung túc chăm lo, và biến nó thành một tiểu thư; nó hợp với thế hơn là cuộc sống lam lũ mà vài năm nữa nó có thể phải chịu.”",
    "eliot-silas-marner:19.23": "Một vệt hồng thoáng qua mặt Marner rồi biến mất, như tia sáng vụt tắt. Eppie chỉ ngạc nhiên sao ông Cass lại nói những chuyện có vẻ chẳng dính gì đến thực tế; còn Silas thì đau lòng và bất an.",
    "eliot-silas-marner:19.24": "“Tôi không hiểu ý ông, thưa ông,” ông đáp, không đủ lời để nói hết những cảm xúc lẫn lộn khi nghe ông Cass nói.",
    "eliot-silas-marner:19.25": "“Ý tôi là thế này, Marner,” Godfrey nói, quyết đi thẳng vào điều chính. “Ông biết đấy, vợ chồng tôi không có con—chẳng ai được hưởng ngôi nhà ấm cúng này cùng mọi thứ khác chúng tôi có—nhiều hơn cả đủ cho hai người. Chúng tôi muốn có ai đó thay chỗ một đứa con gái—chúng tôi muốn có Eppie, và đối xử với nó mọi mặt như con ruột. Tôi hy vọng ông sẽ thấy vui lòng lúc tuổi già, khi thấy tương lai nó được gây dựng như thế, sau bao công ông nuôi nó nên người. Mà ông xứng đáng được mọi phần thưởng cho việc ấy. Còn Eppie, tôi chắc, sẽ luôn thương ông và nhớ ơn ông: nó sẽ sang thăm ông rất thường, và tất cả chúng tôi sẽ để tâm làm mọi điều có thể để ông được dễ chịu.”",
    "eliot-silas-marner:19.26": "Một người đàn ông giản dị, thô mộc như Godfrey Cass, lúc nói trong cơn bối rối, tất nhiên vấp phải những lời thô hơn ý định của mình, và dễ làm chói tai những tình cảm nhạy cảm. Trong lúc anh nói, Eppie đã lặng lẽ choàng tay ra sau đầu Silas, đặt bàn tay âu yếm lên đó: cô cảm thấy ông run bần bật. Khi ông Cass nói xong, ông im lặng một lúc—không còn sức vì cuộc giằng co của những cảm xúc, thứ nào cũng đau đớn. Lòng Eppie quặn lại khi cảm thấy bố đang đau khổ; và cô vừa định cúi xuống nói với ông, thì một nỗi sợ giằng xé cuối cùng đã thắng mọi nỗi sợ khác trong Silas, và ông nói, giọng yếu ớt—",
    "eliot-silas-marner:19.27": "“Eppie, con của bố, nói đi. Bố sẽ không cản đường con. Cảm ơn ông bà Cass.”",
    "eliot-silas-marner:19.28": "Eppie rút tay khỏi đầu bố, bước lên một bước. Má cô ửng hồng, nhưng lần này không phải vì thẹn: biết bố đang hoang mang đau khổ đã xua đi cái e dè ấy. Cô nhún gối thật thấp, trước tiên chào bà Cass rồi chào ông Cass, và nói—",
    "eliot-silas-marner:19.29": "“Cháu cảm ơn bà—cháu cảm ơn ông. Nhưng cháu không thể rời bố cháu, cũng không nhận ai thân hơn bố. Mà cháu cũng chả muốn làm tiểu thư—dù vậy xin cảm ơn ông bà” (đến đây Eppie lại nhún gối thêm lần nữa). “Cháu không bỏ được những người cháu đã quen đâu.”",
    "eliot-silas-marner:19.30": "Môi Eppie hơi run ở những lời cuối. Cô lùi về chiếc ghế của bố, vòng tay ôm cổ ông: còn Silas, nấc lên một tiếng nén lại, giơ tay nắm lấy tay cô.",
    "eliot-silas-marner:19.31": "Nancy đã rưng rưng nước mắt, nhưng sự đồng cảm của cô với Eppie lẽ tự nhiên bị chia sớt bởi nỗi xót xa vì chồng. Cô không dám nói, chỉ băn khoăn không biết trong lòng chồng đang nghĩ gì.",
    "eliot-silas-marner:19.32": "Godfrey thấy một nỗi bực bội mà hầu như ai trong chúng ta cũng khó tránh khi gặp một trở ngại bất ngờ. Anh đã đầy những ăn năn và quyết tâm chuộc lại lỗi lầm trong chừng mực thời gian còn cho phép; anh bị chi phối bởi những cảm xúc hệ trọng hơn hết, dẫn tới một đường hành động đã định sẵn mà anh cho là đúng, nên anh không sẵn lòng để tâm nhạy bén đến tình cảm của người khác đang cản trở ý chí đức hạnh của mình. Khi anh cất lời lần nữa, trong sự bồn chồn ấy có lẫn không ít giận dữ.",
    "eliot-silas-marner:19.33": "“Nhưng tôi có quyền đối với cháu, Eppie—quyền mạnh hơn mọi quyền. Bổn phận của tôi, Marner, là nhận Eppie là con tôi, và lo cho nó. Nó là con ruột của tôi—mẹ nó là vợ tôi. Quyền tự nhiên tôi có đối với nó phải đứng trên mọi quyền khác.”",
    "eliot-silas-marner:19.34": "Eppie giật mình dữ dội và tái nhợt hẳn. Còn Silas thì ngược lại, nhờ câu trả lời của Eppie mà hết sợ ý nghĩ mình đối nghịch với cô, nên cảm thấy tinh thần kháng cự trong lòng được cởi trói, không thiếu chút hung hãn của tình cha. “Vậy thì, thưa ông,” ông đáp, với giọng cay đắng đã lặng im trong ông từ cái ngày đáng nhớ khi hy vọng tuổi trẻ của ông tàn lụi—“vậy thì, thưa ông, sao mười sáu năm trước ông không nói thế, không nhận nó trước khi tôi thương nó, mà bây giờ lại đến lấy nó khỏi tay tôi, khác nào móc trái tim ra khỏi người tôi? Chúa đã ban nó cho tôi vì ông quay lưng với nó, và Ngài coi nó là của tôi: ông không có quyền gì với nó! Khi một người đuổi phúc lành ra khỏi cửa nhà mình, thì nó thuộc về kẻ rước nó vào.”",
    "eliot-silas-marner:19.35": "“Tôi biết thế, Marner. Tôi đã sai. Tôi đã ăn năn về cách cư xử của mình trong chuyện ấy,” Godfrey nói, không khỏi thấy lời Silas sắc như dao cứa.",
    "eliot-silas-marner:19.36": "“Tôi mừng khi nghe thế, thưa ông,” Marner nói, càng lúc càng xúc động; “nhưng ăn năn không thay đổi được chuyện đã xảy ra suốt mười sáu năm. Giờ ông đến nói ‘tôi là cha nó’ cũng chẳng đổi được tình cảm trong lòng chúng tôi. Nó gọi tôi là bố từ khi biết nói tiếng ấy.”",
    "eliot-silas-marner:19.37": "“Nhưng tôi nghĩ ông nên nhìn sự việc hợp lý hơn, Marner,” Godfrey nói, bất ngờ thấy nể trước lời nói thẳng thật của người thợ dệt. “Đâu phải người ta đem nó đi hẳn khỏi ông, để không bao giờ gặp lại. Nó sẽ ở rất gần ông, và sang thăm ông rất thường. Nó vẫn sẽ thương ông như xưa.”",
    "eliot-silas-marner:19.38": "“Y như cũ?” Marner nói, cay đắng hơn bao giờ hết. “Làm sao nó đối với tôi y như bây giờ được, khi chúng tôi ăn chung một miếng, uống chung một chén, nghĩ chung một điều từ sáng tới tối? Y như cũ? Nói thế thì vô ích thôi. Ông sẽ cắt đôi chúng tôi ra.”",
    "eliot-silas-marner:19.39": "Godfrey, vì thiếu từng trải nên không thấy được sức nặng trong lời giản dị của Marner, lại thấy khá giận. Anh thấy người thợ dệt thật ích kỷ (một lời phán xét mà ai chưa từng thử sức hy sinh của chính mình thường dễ buông ra) khi cản trở điều chắc chắn có lợi cho Eppie; và anh thấy mình, vì cô, cần phải khẳng định quyền của mình.",
    "eliot-silas-marner:19.40": "“Tôi đã nghĩ, Marner,” anh nghiêm giọng nói—“tôi đã nghĩ tình thương của ông dành cho Eppie sẽ khiến ông vui vì điều tốt cho nó, dù có đòi ông phải bỏ đi chút gì. Ông nên nhớ đời ông bấp bênh, mà nó giờ đã đến tuổi số phận có thể sớm được định đoạt, rất khác với ở nhà người cha nuôi: nó có thể lấy một anh lao động thấp kém nào đó, và rồi dù tôi có làm gì cho nó, tôi cũng không thể làm cho nó khá giả. Ông đang cản đường hạnh phúc của nó; và dù tôi tiếc phải làm ông đau sau những gì ông đã làm và những gì tôi đã không làm, tôi thấy giờ đây bổn phận mình là phải kiên quyết lo cho con gái ruột của mình. Tôi muốn làm tròn bổn phận.”",
    "eliot-silas-marner:19.41": "Khó nói được Silas hay Eppie bị lời nói cuối cùng này của Godfrey xúc động sâu hơn. Trong lúc nghe cuộc tranh đấu giữa người cha già cô yêu từ lâu và người cha mới xa lạ này—người bỗng nhiên đến lấp chỗ trống của cái bóng đen không mặt mũi đã giữ chiếc nhẫn và đeo nó vào ngón tay mẹ cô—đầu óc Eppie xoay chuyển rất nhanh. Trí tưởng tượng của cô vừa phóng ngược về quá khứ để phỏng đoán, vừa phóng tới tương lai để dự liệu, xem tình cha con vừa được tiết lộ này hàm ý điều gì; và trong lời cuối của Godfrey có những câu khiến những dự liệu ấy đặc biệt rõ ràng. Không phải những ý nghĩ ấy, về quá khứ hay tương lai, đã quyết định quyết tâm của cô—quyết tâm ấy do những cảm xúc rung lên theo từng lời Silas nói mà thành; nhưng chúng khơi dậy, ngay cả khi tách khỏi những cảm xúc kia, một sự phản cảm, một nỗi chùn lại trước số phận được đề nghị và người cha mới được tiết lộ.",
    "eliot-silas-marner:19.42": "Còn Silas thì lương tâm lại bị dằn vặt, và hoảng sợ rằng lời buộc tội của Godfrey có thể đúng—rằng ông đang dựng ý riêng của mình thành chướng ngại cho phúc lợi của Eppie. Hồi lâu ông không nói nên lời, vật lộn để tự thắng mình, hầu thốt ra những lời khó khăn ấy. Chúng bật ra, run rẩy.",
    "eliot-silas-marner:19.43": "“Tôi không nói thêm nữa. Cứ theo ý ông. Ông hãy nói với đứa trẻ. Tôi sẽ không cản gì.”",
    "eliot-silas-marner:19.44": "Ngay cả Nancy, với tất cả sự nhạy cảm sắc bén của tình cảm riêng mình, cũng chung quan điểm với chồng rằng Marner không có lý khi muốn giữ Eppie lại, sau khi cha ruột của cô đã nhận mình. Cô biết đó là một thử thách rất khắc nghiệt với người thợ dệt tội nghiệp, nhưng quy tắc của cô không cho phép nghi ngờ rằng cha ruột phải có quyền trước bất kỳ người cha nuôi nào. Hơn nữa, Nancy, cả đời quen sống sung túc và hưởng những đặc quyền của sự “đáng kính,” không sao thấu hiểu những niềm vui mà nếp nuôi dưỡng thuở nhỏ và thói quen gắn với mọi toan tính, mọi cố gắng nhỏ nhoi của những người sinh ra đã nghèo: trong mắt cô, Eppie, khi được trả lại quyền thừa hưởng, đang bước vào một điều tốt đẹp đã bị giữ lại quá lâu nhưng không thể chối cãi. Vì thế cô nghe những lời cuối của Silas với lòng nhẹ nhõm, và nghĩ như Godfrey rằng ước nguyện của họ đã thành.",
    "eliot-silas-marner:19.45": "“Eppie, cháu,” Godfrey nói, nhìn con gái, không khỏi bối rối, vì thấy cô đã đủ lớn để phán xét mình, “chúng tôi luôn mong cháu bày tỏ tình thương và lòng biết ơn với người đã làm cha cháu bao năm nay, và chúng tôi sẽ giúp cháu làm cho ông ấy được thoải mái về mọi mặt. Nhưng chúng tôi cũng hy vọng cháu sẽ thương chúng tôi; và dù suốt những năm qua tôi chưa làm người cha đúng nghĩa với cháu, tôi muốn làm hết sức mình cho cháu trong suốt phần đời còn lại, lo cho cháu như đứa con duy nhất của tôi. Và cháu sẽ có một người mẹ tuyệt vời nhất nơi vợ tôi—đó là phúc lành mà từ lúc đủ lớn để hiểu, cháu chưa từng biết.”",
    "eliot-silas-marner:19.46": "“Cháu ạ, cháu sẽ là báu vật của cô,” Nancy nói, giọng dịu dàng. “Có con gái rồi, vợ chồng cô sẽ chẳng thiếu gì.”",
    "eliot-silas-marner:19.47": "Eppie không bước lên nhún gối như lần trước. Cô nắm tay Silas trong tay mình, siết chặt—đó là bàn tay người thợ dệt, lòng bàn tay và đầu ngón rất nhạy với sức ép ấy—trong khi cô nói với vẻ quả quyết lạnh hơn trước.",
    "eliot-silas-marner:19.48": "“Cháu cảm ơn bà—cháu cảm ơn ông về những lời đề nghị—chúng lớn lao quá, vượt xa điều cháu mong. Vì cháu sẽ chẳng còn vui thú gì trong đời nếu bị buộc rời bố cháu, mà biết bố đang ngồi ở nhà, nghĩ về cháu và cô đơn. Chúng cháu đã quen sống hạnh phúc bên nhau từng ngày, và cháu chả nghĩ ra hạnh phúc nào mà thiếu bố. Bố bảo bố chẳng có ai trên đời cho đến khi cháu được gửi đến, và bố sẽ chẳng còn gì khi cháu đi. Bố đã chăm sóc cháu, thương cháu từ ngày đầu, nên cháu sẽ gắn bó với bố chừng nào bố còn sống, và không ai được chen vào giữa bố và cháu.”",
    "eliot-silas-marner:19.49": "“Nhưng con phải chắc chắn, Eppie,” Silas nói nhỏ—“con phải chắc là sau này con sẽ không hối tiếc, vì đã chọn ở lại với người nghèo, quần áo đồ đạc nghèo nàn, trong khi con có thể có mọi thứ tốt nhất.”",
    "eliot-silas-marner:19.50": "Ông càng nhạy cảm về điểm này hơn khi nghe những lời thủy chung yêu thương của Eppie.",
    "eliot-silas-marner:19.51": "“Con không bao giờ hối tiếc đâu, bố ạ,” Eppie nói. “Có những thứ sang trọng bao quanh, thứ con chưa quen, con sẽ chả biết nghĩ gì hay ước gì. Mà mặc đồ đẹp, ngồi xe ngựa, ngồi chỗ dành riêng trong nhà thờ, để những người con thương nghĩ con chẳng xứng làm bạn với họ nữa, thì chẳng ra làm sao cả. Khi ấy con còn thiết tha điều gì?”",
    "eliot-silas-marner:19.52": "Nancy nhìn Godfrey bằng ánh mắt hỏi han đau đớn. Nhưng mắt anh dán xuống sàn, nơi anh đang khẽ nhích đầu cây gậy, như đang lơ đãng nghĩ về điều gì. Cô nghĩ có một lời có lẽ từ môi cô nói ra sẽ hợp hơn từ môi anh.",
    "eliot-silas-marner:19.53": "“Điều cháu nói là lẽ thường, cháu thân mến—cháu gắn bó với những người đã nuôi dưỡng mình là lẽ thường,” cô dịu dàng nói; “nhưng cháu còn một bổn phận với người cha ruột của cháu. Có lẽ ở nhiều phía đều có điều phải nhường. Khi cha cháu mở cửa nhà đón cháu, cô nghĩ cháu không nên quay lưng với nó.”",
    "eliot-silas-marner:19.54": "“Cháu chẳng nghĩ mình có người cha nào khác ngoài bố,” Eppie bồng bột nói, nước mắt dâng lên. “Cháu luôn nghĩ về một ngôi nhà nhỏ nơi bố ngồi trong góc, cháu chăm lo mọi bề cho bố: cháu không nghĩ nổi đến ngôi nhà nào khác. Cháu không được nuôi để làm tiểu thư, cháu không sao nghĩ theo hướng ấy được. Cháu thích dân lao động, thích đồ ăn và lối sống của họ. Và,” cô nói nốt, giọng nồng nhiệt, nước mắt rơi, “cháu đã hứa sẽ lấy một người lao động, người sẽ ở với bố, và giúp cháu chăm sóc bố.”",
    "eliot-silas-marner:19.55": "Godfrey ngẩng nhìn Nancy, mặt đỏ bừng, đôi mắt rát và giãn rộng. Mục đích bị cản trở—mục đích anh đã lên đường theo đuổi với ý thức cao thượng rằng mình sắp bù đắp phần nào cho điều đáng trách nhất đời mình—khiến anh thấy không khí trong phòng ngột ngạt.",
    "eliot-silas-marner:19.56": "“Mình đi thôi,” anh nói, thấp giọng.",
    "eliot-silas-marner:19.57": "“Giờ ta không nói chuyện này nữa,” Nancy đứng dậy nói. “Vợ chồng cô là những người mong điều tốt đẹp cho cháu—và cho cả ông nữa, Marner. Vợ chồng cô sẽ lại đến thăm. Giờ cũng muộn rồi.”",
    "eliot-silas-marner:19.58": "Cô nói vậy để che cho việc chồng bỏ đi đột ngột, vì Godfrey đã đi thẳng ra cửa, không nói thêm được lời nào.",
    "eliot-silas-marner:20.1": "Nancy và Godfrey đi bộ về nhà dưới ánh sao, lặng lẽ. Khi vào phòng khách ốp ván sồi, Godfrey ngồi phịch xuống ghế, còn Nancy cởi mũ và khăn choàng, rồi đứng bên lò sưởi cạnh chồng, không muốn rời anh dù chỉ vài phút, nhưng cũng sợ nói lời nào làm anh đau thêm. Cuối cùng Godfrey quay đầu nhìn cô, và mắt họ gặp nhau, dừng lại trong cái nhìn ấy mà không bên nào nhúc nhích. Cái nhìn lặng lẽ qua lại của đôi vợ chồng tin nhau ấy giống như giây phút nghỉ ngơi đầu tiên, một nơi nương náu sau cơn mệt mỏi hay hiểm nguy lớn—không nên làm vỡ bằng lời nói hay hành động, kẻo làm xao nhãng những cảm giác khỏi niềm hưởng thụ tươi mới của sự yên nghỉ.",
    "eliot-silas-marner:20.2": "Nhưng một lát sau anh đưa tay ra, và khi Nancy đặt tay mình vào đó, anh kéo cô lại gần, và nói—",
    "eliot-silas-marner:20.3": "“Thế là xong!”",
    "eliot-silas-marner:20.4": "Cô cúi xuống hôn anh, rồi đứng bên anh nói: “Vâng, em e mình phải từ bỏ hy vọng có nó làm con gái. Ép nó về với mình trái ý nó thì không phải. Mình không thể thay đổi cách nó đã được nuôi dạy và những gì đã nảy sinh từ đó.”",
    "eliot-silas-marner:20.5": "“Ừ,” Godfrey nói, giọng quả quyết sắc bén, trái hẳn lối nói hờ hững, không nhấn nhá thường ngày của anh—“có những món nợ ta không trả được như nợ tiền, không thể trả thêm cho những năm đã trôi đi. Trong khi anh cứ hoãn rồi lại hoãn, cây vẫn cứ lớn—giờ đã muộn rồi. Marner nói đúng khi bảo một người đuổi phúc lành ra khỏi cửa thì nó rơi vào tay người khác. Anh đã từng muốn được coi là người không con, Nancy—bây giờ anh sẽ phải bị coi là không con, trái với ý mình.”",
    "eliot-silas-marner:20.6": "Nancy không nói ngay, nhưng sau một lúc cô hỏi: “Vậy anh sẽ không công bố chuyện Eppie là con gái anh sao?”",
    "eliot-silas-marner:20.7": "“Không: công bố thì ích gì cho ai?—chỉ có hại. Anh phải làm hết sức cho nó theo cuộc sống nó chọn. Anh phải xem người nó định lấy là ai.”",
    "eliot-silas-marner:20.8": "“Nếu công bố chuyện này chẳng ích gì,” Nancy nói—cô nghĩ giờ mình có thể cho phép mình nhẹ lòng với một tình cảm mà trước đây cô đã cố nén—“thì em sẽ rất biết ơn nếu cha và chị Priscilla không bao giờ phải bận lòng biết chuyện đã xảy ra thuở trước, ngoài chuyện Dunsey: chuyện ấy thì không tránh được việc họ biết.”",
    "eliot-silas-marner:20.9": "“Anh sẽ ghi vào di chúc—chắc anh sẽ ghi vào di chúc. Anh không muốn để lại điều gì cho người ta phát hiện ra, như chuyện Dunsey này,” Godfrey trầm ngâm nói. “Nhưng bây giờ nói ra thì anh chỉ thấy toàn khó khăn. Anh phải làm hết sức để nó hạnh phúc theo cách riêng của nó. Anh đoán,” anh nói thêm sau một lúc ngừng, “người nó bảo đã hứa hôn là Aaron Winthrop. Anh nhớ đã thấy cậu ấy đi với nó và Marner lúc từ nhà thờ về.”",
    "eliot-silas-marner:20.10": "“Ừ, cậu ấy rất điềm đạm và chăm chỉ,” Nancy nói, cố nhìn chuyện này một cách vui vẻ nhất có thể.",
    "eliot-silas-marner:20.11": "Godfrey lại chìm vào suy tư. Một lát sau anh ngẩng nhìn Nancy buồn bã, và nói—",
    "eliot-silas-marner:20.12": "“Nó là một cô gái rất xinh, rất dễ thương, phải không, Nancy?”",
    "eliot-silas-marner:20.13": "“Vâng, anh; mà lại có đúng mái tóc và đôi mắt của anh: em lấy làm lạ sao trước giờ mình chưa nhận ra.”",
    "eliot-silas-marner:20.14": "“Anh nghĩ nó đã không ưa anh từ lúc nghĩ đến chuyện anh là cha nó: anh thấy thái độ nó thay đổi sau đó.”",
    "eliot-silas-marner:20.15": "“Nó không chịu nổi ý nghĩ không còn được coi Marner là cha nữa,” Nancy nói, không muốn xác nhận ấn tượng đau lòng của chồng.",
    "eliot-silas-marner:20.16": "“Nó nghĩ anh có lỗi với mẹ nó cũng như với nó. Nó nghĩ anh tệ hơn anh thực sự. Nhưng nó phải nghĩ thế: nó không bao giờ biết hết được. Con gái anh ghét anh cũng là một phần hình phạt của anh, Nancy ạ. Anh sẽ chẳng bao giờ vướng vào chuyện rắc rối ấy nếu anh một lòng với em—nếu anh không dại dột. Anh chẳng có quyền mong gì ngoài điều xấu từ cuộc hôn nhân ấy—lại còn trốn tránh phận làm cha nữa.”",
    "eliot-silas-marner:20.17": "Nancy im lặng: tinh thần ngay thẳng không cho phép cô làm dịu đi nỗi cắn rứt mà cô thấy là chính đáng. Một lát sau anh lại nói, nhưng giọng đã khác đi nhiều: nỗi tự trách ban nãy giờ có lẫn sự dịu dàng.",
    "eliot-silas-marner:20.18": "“Mà anh vẫn có được em, Nancy, bất chấp tất cả; vậy mà anh cứ càu nhàu, bồn chồn vì không có thêm một thứ khác—như thể anh xứng đáng được hưởng.”",
    "eliot-silas-marner:20.19": "“Anh chưa bao giờ thiếu sót với em, Godfrey,” Nancy nói, thành thật và lặng lẽ. “Nỗi buồn duy nhất của em sẽ hết, nếu anh chịu bằng lòng với phận mà trời đã cho chúng mình.”",
    "eliot-silas-marner:20.20": "“Ừ, có lẽ chưa quá muộn để sửa chữa chút ít ở chỗ ấy. Dù có những điều quá muộn để sửa, ai nói gì thì nói.”",
    "eliot-silas-marner:21.1": "Sáng hôm sau, khi Silas và Eppie ngồi ăn sáng, ông nói với cô—",
    "eliot-silas-marner:21.2": "“Eppie, có một việc bố đã định làm từ hai năm nay, mà giờ tiền đã trở về với mình, mình làm được rồi. Cả đêm bố trằn trọc nghĩ đi nghĩ lại, và bố nghĩ mình sẽ lên đường vào ngày mai, trong lúc ngày còn đẹp trời. Mình giao nhà cửa với mọi thứ cho mẹ đỡ đầu trông coi, rồi gói ghém một bọc nhỏ mà đi.”",
    "eliot-silas-marner:21.3": "“Đi đâu hả bố?” Eppie hỏi, rất ngạc nhiên.",
    "eliot-silas-marner:21.4": "“Về xứ cũ của bố—về thị trấn nơi bố sinh ra—lên khu Lantern Yard. Bố muốn gặp mục sư Paston: biết đâu đã có chuyện gì lộ ra để họ biết bố vô tội trong vụ trộm. Mà mục sư Paston là người có nhiều ánh sáng—bố muốn nói với ông về chuyện bốc thăm. Bố cũng muốn nói với ông về cách thờ phượng ở vùng quê này, vì bố đoán là ông không biết đến nó.”",
    "eliot-silas-marner:21.5": "Eppie rất vui, vì chuyến đi không chỉ hứa hẹn những điều kỳ thú khi được thấy một miền đất lạ, mà còn có chuyện về kể cho Aaron nghe. Aaron khôn hơn cô trong hầu hết mọi chuyện—nên có được chút lợi thế nhỏ này hơn anh cũng khá thú vị. Bà Winthrop thì vẫn ngầm lo sợ những hiểm nguy theo chuyến đi dài như thế, và cần được bảo đảm nhiều lần rằng chuyến đi sẽ không đưa họ ra khỏi vùng có xe thồ của người chuyên chở và xe chở hàng chậm chạp; tuy vậy bà vẫn rất vui khi Silas được thăm lại quê hương, và tìm hiểu xem ông đã được rửa sạch lời buộc tội oan ấy chưa.",
    "eliot-silas-marner:21.6": "“Bác sẽ yên lòng hơn trong suốt quãng đời còn lại, bác Marner ạ,” Dolly nói—“chắc chắn thế đấy. Mà nếu trên khu Lantern Yard bác kể có chút ánh sáng nào lấy được, thì ở đời này mình cần nó lắm, và chính tôi cũng sẽ mừng, nếu bác mang nó về.”",
    "eliot-silas-marner:21.7": "Thế là đến ngày thứ tư kể từ hôm ấy, Silas và Eppie, trong bộ đồ Chủ nhật, với một bọc nhỏ buộc trong chiếc khăn tay vải lanh xanh, đang len qua những con phố của một thành phố công nghiệp lớn. Silas hoang mang trước những đổi thay ba mươi năm đã làm nên nơi chôn nhau cắt rốn của mình, đã lần lượt chặn nhiều người lại để hỏi tên thành phố, cho chắc là mình không nhầm.",
    "eliot-silas-marner:21.8": "“Bố hỏi Lantern Yard đi, bố—hỏi ông này có tua trên vai đang đứng ở cửa tiệm kia kìa; ông ấy không vội như những người khác,” Eppie nói, hơi khổ sở vì bố cứ ngơ ngác, lại thêm bất an giữa tiếng ồn, sự náo nhiệt và vô số gương mặt xa lạ thờ ơ.",
    "eliot-silas-marner:21.9": "“Ôi con, ông ấy chả biết gì về chỗ ấy đâu,” Silas nói; “các quý ông quý bà có bao giờ lên khu Lantern Yard. Nhưng may ra có ai chỉ cho bố đường tới phố Nhà Tù, chỗ có nhà giam. Từ đó đi ra thì bố biết đường như mới thấy hôm qua.”",
    "eliot-silas-marner:21.10": "Khó nhọc mãi, sau nhiều lần rẽ ngang và hỏi thêm, họ cũng tới được phố Nhà Tù; và những bức tường sầm tối của nhà giam—thứ đầu tiên khớp với một hình ảnh nào đó trong ký ức Silas—làm ông vững dạ, với sự chắc chắn mà không lời xác nhận tên thành phố nào từng cho ông: rằng ông đang ở nơi mình sinh ra.",
    "eliot-silas-marner:21.11": "“Ôi,” ông thở ra một hơi dài, “nhà giam kia rồi, Eppie; y nguyên như xưa: giờ bố không sợ nữa. Từ cửa nhà giam rẽ trái ở chỗ rẽ thứ ba—đường mình phải đi là đường ấy.”",
    "eliot-silas-marner:21.12": "“Ôi, sao chốn này tối tăm xấu xí thế cơ chứ!” Eppie nói. “Nó che mất cả bầu trời! Còn tệ hơn nhà tế bần. Con mừng là giờ bố không sống ở thành phố này nữa, bố ạ. Lantern Yard có giống phố này không?”",
    "eliot-silas-marner:21.13": "“Con quý của bố,” Silas mỉm cười nói, “chỗ ấy không phải phố lớn như thế này. Chính bố ở phố này chưa bao giờ thấy dễ chịu, nhưng bố quý Lantern Yard. Mấy cửa tiệm ở đây đổi hết cả rồi, bố nghĩ vậy—bố nhận không ra; nhưng bố sẽ nhận ra chỗ rẽ, vì nó là chỗ thứ ba.”",
    "eliot-silas-marner:21.14": "“Đây rồi,” ông hài lòng nói, khi họ tới một con ngõ hẹp. “Rồi mình lại rẽ trái, rồi đi thẳng một quãng, lên ngõ Giày: rồi mình sẽ tới lối vào cạnh cái cửa sổ nhô ra, chỗ đường có cái rãnh cho nước chảy. Ôi, bố nhìn thấy hết.”",
    "eliot-silas-marner:21.15": "“Ôi bố, con thấy như bị nghẹt thở,” Eppie nói. “Con không ngờ có người sống kiểu này, sát nhau đến thế. Về tới hố đá sẽ thấy đẹp biết bao!”",
    "eliot-silas-marner:21.16": "“Bây giờ bố thấy nó trông buồn cười, con ạ—mà còn hôi nữa. Bố không nghĩ ngày xưa nó hôi thế này.”",
    "eliot-silas-marner:21.17": "Đây đó, một gương mặt vàng vọt, lem luốc ló ra từ khung cửa tối nhìn những người lạ, càng làm Eppie bất an, đến nỗi khi họ từ các ngõ hẻm bước ra ngõ Giày, nơi có dải trời rộng hơn, thì đó là một sự nhẹ nhõm đã ao ước từ lâu.",
    "eliot-silas-marner:21.18": "“Trời ơi!” Silas nói, “sao lại có người từ khu Lantern Yard đi ra, như vừa đi lễ nhà nguyện giờ này—giữa trưa ngày thường!”",
    "eliot-silas-marner:21.19": "Bỗng ông giật mình đứng sững, nét mặt kinh ngạc, đau đớn, làm Eppie hoảng sợ. Họ đang đứng trước một khoảng trống ngay trước một nhà máy lớn, từ đó đàn ông đàn bà đổ ra ăn bữa trưa.",
    "eliot-silas-marner:21.20": "“Bố,” Eppie nói, siết cánh tay ông, “có chuyện gì thế?”",
    "eliot-silas-marner:21.21": "Nhưng cô phải gọi hết lần này đến lần khác Silas mới đáp được.",
    "eliot-silas-marner:21.22": "“Mất rồi, con ơi,” cuối cùng ông nói, vô cùng xúc động—“Lantern Yard mất rồi. Nó phải ở đây, vì đây là ngôi nhà có cửa sổ nhô ra—cái đó bố biết—vẫn y nguyên; nhưng họ đã mở lối mới này; mà nhìn nhà máy to kia kìa! Mất cả rồi—mất cả nhà nguyện.”",
    "eliot-silas-marner:21.23": "“Vào tiệm bàn chải nhỏ kia ngồi nghỉ đi bố—họ sẽ cho bố ngồi,” Eppie nói, lúc nào cũng canh chừng sợ một trong những cơn đờ người kỳ lạ của bố ập đến. “Biết đâu người ta kể được hết cho bố nghe.”",
    "eliot-silas-marner:21.24": "Nhưng dù hỏi ông thợ làm bàn chải—mới chuyển đến ngõ Giày mười năm trước, khi nhà máy đã xây rồi—hay bất cứ nguồn nào khác trong tầm tay, Silas cũng chẳng biết được gì về những người bạn cũ ở Lantern Yard hay mục sư Paston.",
    "eliot-silas-marner:21.25": "“Chỗ cũ bị quét sạch rồi,” Silas nói với Dolly Winthrop vào đêm ông trở về—“cả khu nghĩa địa nhỏ, mọi thứ. Mái nhà cũ mất rồi; giờ tôi chẳng còn nhà nào ngoài cái này. Tôi sẽ không bao giờ biết họ có tìm ra sự thật về vụ trộm không, hay ông Paston có soi cho tôi chút sáng nào về chuyện bốc thăm không. Với tôi nó vẫn tối, bác Winthrop ạ; tôi ngờ là nó sẽ tối đến cùng đấy.”",
    "eliot-silas-marner:21.26": "“Ừ, phải, bác Marner ạ,” Dolly nói, ngồi với gương mặt điềm tĩnh lắng nghe, nay đã điểm tóc bạc; “tôi cũng ngờ thế đấy. Ý của Các Đấng trên kia là để nhiều chuyện còn tối với mình; nhưng có mấy điều tôi chưa bao giờ thấy tối, mà phần nhiều là những chuyện đến trong công việc hằng ngày. Bác bị xử oan một lần ấy, bác Marner, và chắc bác sẽ chẳng bao giờ biết được lẽ phải trong đó; nhưng chẳng vì thế mà không có lẽ phải, bác Marner ạ, dù nó tối với bác với tôi.”",
    "eliot-silas-marner:21.27": "“Không,” Silas nói, “không; chẳng vì thế mà không có. Từ ngày đứa bé được gửi đến cho tôi và tôi thương nó như chính bản thân, tôi đã có đủ ánh sáng để tin cậy; mà giờ nó bảo nó sẽ chẳng bao giờ rời tôi, tôi nghĩ tôi sẽ tin cậy cho đến lúc chết.”",
    "eliot-silas-marner:22.1": "Trong năm có một mùa mà ở Raveloe người ta cho là đặc biệt hợp để làm đám cưới. Đó là khi những cây tử đinh hương và mưa vàng lớn trong những khu vườn kiểu cũ khoe sắc vàng và tím rực rỡ phía trên những bức tường nhuốm màu địa y, và khi những con bê còn đủ non để cần từng xô sữa thơm. Lúc ấy người ta không bận rộn như khi mùa làm pho mát và mùa cắt cỏ đã vào hồi tất bật; vả lại, đó là lúc có thể mặc một chiếc áo cưới nhẹ cho thoải mái và trông thật xinh.",
    "eliot-silas-marner:22.2": "May thay, buổi sáng Eppie cưới, nắng rọi lên những chùm tử đinh hương ấm hơn thường lệ, vì áo cô rất nhẹ. Cô vẫn thường nghĩ, tuy với tâm trạng cam chịu, rằng chiếc áo cưới hoàn hảo hẳn là vải bông trắng, in những cành hoa nhỏ xíu màu hồng, thưa thớt; vì thế khi bà Godfrey Cass xin được sắm cho một chiếc và bảo Eppie chọn kiểu gì, nhờ đã nghĩ từ trước nên cô trả lời ngay một cách dứt khoát.",
    "eliot-silas-marner:22.3": "Nhìn từ xa một chút, khi cô đi ngang sân nhà thờ rồi xuống làng, cô như mặc toàn đồ trắng tinh, mái tóc như nét vàng điểm trên bông huệ. Một tay cô đặt lên cánh tay chồng, tay kia nắm lấy tay bố Silas.",
    "eliot-silas-marner:22.4": "“Bố đâu có phải trao con đi,” cô đã nói trước khi họ đến nhà thờ; “bố chỉ nhận thêm Aaron làm con trai thôi.”",
    "eliot-silas-marner:22.5": "Dolly Winthrop đi sau cùng với chồng; và đoàn rước dâu nhỏ khép lại ở đó.",
    "eliot-silas-marner:22.6": "Có nhiều cặp mắt dõi theo, và cô Priscilla Lammeter mừng vì cô và cha mình tình cờ đánh xe đến cửa Nhà Đỏ vừa kịp thấy cảnh đẹp ấy. Hôm nay hai cha con sang bầu bạn với Nancy, vì ông Cass phải đi Lytherley, có việc riêng. Thật đáng tiếc, vì nếu không thì ông đã có thể đi, như mục sư Crackenthorp và ông Osgood chắc chắn sẽ đi, để xem tiệc cưới mà ông đã đặt ở quán Cầu Vồng, vì ông lẽ tự nhiên rất quan tâm đến người thợ dệt từng bị chính người trong nhà ông làm hại.",
    "eliot-silas-marner:22.7": "“Con ước gì Nancy may mắn tìm được một đứa trẻ như thế mà nuôi,” Priscilla nói với cha khi hai người ngồi trên xe; “thế thì con cũng có thứ gì còn trẻ để nghĩ tới, ngoài đàn cừu non với bê con.”",
    "eliot-silas-marner:22.8": "“Ừ, con, ừ,” ông Lammeter nói; “già đi người ta mới thấy thế. Mọi thứ nhìn đều mờ đi với người già: họ cần có những đôi mắt trẻ bên mình, để biết rằng thế giới vẫn như xưa.”",
    "eliot-silas-marner:22.9": "Nancy bước ra đón cha và chị; còn nhóm đám cưới đã đi qua Nhà Đỏ, tới khu bình dân hơn của làng.",
    "eliot-silas-marner:22.10": "Dolly Winthrop là người đầu tiên đoán ra rằng ông Macey, được đặt ngồi trong chiếc ghế bành ngoài cửa nhà mình, sẽ mong được chú ý đặc biệt khi họ đi qua, vì ông quá già để dự tiệc cưới.",
    "eliot-silas-marner:22.11": "“Ông Macey đang chờ một lời của mình đấy,” Dolly nói; “mình mà đi qua chả nói gì thì ông buồn lắm—mà ông lại đang bị thấp khớp hành.”",
    "eliot-silas-marner:22.12": "Thế là họ rẽ sang bắt tay ông cụ. Ông đã trông chờ dịp này, và đã chuẩn bị sẵn bài nói.",
    "eliot-silas-marner:22.13": "“Ấy, bác Marner,” ông nói, giọng run run, “tôi sống được đến ngày thấy lời tôi ứng nghiệm. Tôi là người đầu tiên bảo bác chẳng có gì xấu, dù cái vẻ ngoài có thể làm hại bác; và là người đầu tiên bảo bác sẽ lấy lại được tiền. Mà lấy lại được là phải đạo thôi nhá. Lẽ ra tôi đã sẵn lòng xướng ‘A-men’ ở lễ hôn phối thiêng liêng; nhưng thằng Tookey đã thay tôi từ lâu rồi, và tôi mong bác chả vì thế mà kém may mắn đâu.”",
    "eliot-silas-marner:22.14": "Ngoài sân trước quán Cầu Vồng, đoàn khách đã tề tựu, dù còn gần một giờ nữa mới đến giờ tiệc. Nhưng nhờ thế, họ không chỉ được thong thả đón niềm vui đang tới gần; họ còn có thừa thì giờ bàn chuyện đời lạ lùng của Silas Marner, và dần dần đi đến kết luận rằng ông đã tự rước phúc về mình vì đã đối xử như một người cha với đứa trẻ mồ côi mẹ, cô đơn. Ngay cả bác thợ móng ngựa cũng không bác bỏ ý ấy: trái lại, bác nhận đó là ý riêng của mình, và mời bất kỳ ai có gan trong số có mặt cãi lại. Nhưng chẳng ai cãi; và mọi bất đồng trong đoàn khách đều tan vào sự nhất trí với ý của ông Snell rằng khi một người đã xứng đáng với vận may của mình, thì việc của hàng xóm là chúc mừng ông.",
    "eliot-silas-marner:22.15": "Khi đoàn rước dâu tới gần, sân quán Cầu Vồng vang lên một tràng reo mừng nhiệt tình; và Ben Winthrop, người có những câu đùa vẫn luôn được lòng, thấy vui khi rẽ vào đó nhận lời chúc mừng, chẳng cần quãng yên tĩnh định sẵn ở hố đá trước khi nhập đoàn.",
    "eliot-silas-marner:22.16": "Giờ đây Eppie có một khu vườn rộng hơn cô từng mong ở đó; và còn những thay đổi khác do ông Cass, chủ đất, chi tiền, để vừa cho gia đình đông thêm của Silas. Vì ông và Eppie đã nói rằng họ thà ở lại hố đá còn hơn dọn đến bất kỳ ngôi nhà mới nào. Khu vườn được rào đá hai phía, còn phía trước là hàng rào thưa, qua đó những bông hoa rạng rỡ đáp lại niềm vui của bốn con người gắn bó khi họ vừa hiện ra trong tầm mắt.",
    "eliot-silas-marner:22.17": "“Ôi bố,” Eppie nói, “nhà mình đẹp quá! Con nghĩ chả ai hạnh phúc hơn mình đâu.”"
  }
}
